Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ - ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ - ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ"

Transcript

1 ΜΠΕΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ - ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η βία που εμφανίζεται στο σχολικό περιβάλλον είναι ένα φαινόμενο που επανέρχεται από τον τύπο και τα υπόλοιπα μαζικά μέσα ενημέρωσης όλο και συχνότερα την τελευταία δεκαετία, στον ελλαδικό αλλά και γενικότερα στον ευρωπαϊκό χώρο. Ονομάζουμε σχολική βία την επαναλαμβανόμενη και σε βάθος χρόνου επιβολή της βούλησης ενός μέρους της εκπαιδευτικής διαδικασίας, συνήθως υπέρτερου σε ισχύ, σε κάποιο άλλο υποδεέστερης ισχύος και την πρόκληση ζημιάς ή βλάβης. Η βία αυτή μπορεί να είναι λεκτική, ψυχολογική, σωματική, σεξουαλική, βανδαλισμός αλλά και εγκληματικές ενέργειες, στην ακραία της μορφή. Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΩΝ Στην Ελλάδα, παρά την ύπαρξη πολλών, ποιοτικών κυρίως ερευνών, η κοινωνική αναγνώριση του φαινομένου της σχολικής βίας δεν έχει ακόμη ωριμάσει και δεν έχει απασχολήσει την πολιτική ατζέντα της χώρας ως αυτόνομο αντικείμενο έρευνας και παρέμβασης. Τα προβλήματα της ερευνητικής διαδικασίας εντοπίζονται στην σχετικότητα της έννοιας της «βίας» που επηρεάζει τις εκτιμήσεις για την έκταση και τις μορφές της. Τα ερωτηματολόγια που κατά καιρούς σχεδιάζονται και εφαρμόζονται σε δείγμα μαθητικού πληθυσμού δεν έχουν σταθμισμένη σχεδίαση και ενιαία στοχοθεσία έτσι ώστε να μπορούν να γίνουν συγκρίσεις και ασφαλείς εκτιμήσεις για το μέγεθος, την έκταση και τις μορφές τις σχολικής βίας σε βάθος χρόνου στον ελλαδικό χώρο. Ένα άλλο πρόβλημα της ερευνητικής διαδικασίας αφορά την αποσιώπηση περιστατικών βίας στο σχολικό περιβάλλον. Ο σκοτεινός αριθμός περιστατικών βίας παραμένει υψηλός. Τα αποτελέσματα έρευνας, που έγινε το 1984 από την Λουκία Μπεζέ 1, σε Γυμνάσια και Λύκεια όλης της χώρας, σε δείγμα (3.795) μαθητών, ηλικίας ετών, (οι στην περιοχή της Αθήνας) φαίνονται στον πίνακα που βλέπετε. Πίνακας 1 : Σχολική βία σε μαθητές Γυμνασίων - Λυκείων, πανελλαδικά και περιοχής Αθηνών (1984) Ερωτήσεις Αθήνα Μ.Ο. % Αθήνα χρ. % Αθήνα χρ. % Πανελλαδικά χρ. % Απειλήσατε κάποιον ότι θα τον δείρετε ή θα τον χτυπήσετε; 53, ,6 57 Έτυχε να χαστουκίσετε, να κτυπήσετε ή να δώσετε γροθιά σε κάποιον επειδή σας 59 62,2 55,8 60,9 πρόσβαλε ή πάνω σε καβγά; Έτυχε να καβγαδίσετε κρατώντας ένα κομμάτι ξύλο, μαχαίρι, πέτρα ή κάποιο άλλο 19 20,1 17,9 19,9 παρόμοιο αντικείμενο; Πήρατε μέρος σε συμπλοκή που να είχε ως συνέπεια τον τραυματισμό κάποιου; 11,9 12,4 11,4 12,7 Έτυχε να γράψετε σε τοίχους, θρανία, πόρτες ή να σπάσετε κάτι μέσα στο σχολείο; 72, ,2 73,4 Πηγή : Μπεζέ, Λ., από έρευνα αυτο-ομολογούμενης εγληματικότητας σε Γυμνάσια και Λύκεια όλης της Ελλάδας που έγινε το Μπεζέ, Λ., Βία στο Σχολείο και Βία του Σχολείου (Επιμ. Μπεζέ Λουκία), Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, 1998, σ. 71.

2 Το 1994, σε έρευνα στην περιοχή Αθηνών, σε δείγμα (3.774) μαθητών ηλικίας ετών που ρωτήθηκαν, το 38,2% απάντησε ότι αντάλαξε βρισιές από σπάνια έως συχνά και το 6,9% ότι συμμετείχε σε καβγάδες με χτυπήματα, επίσης από σπάνια έως συχνά. 2 Πίνακας 2 : Σχολική βία Μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων περιοχής Αθηνών, 1994 Πηγή : Φακιολάς, Ν. & Αρμενάκης, από το βιβλίο της Μπεζέ, Λ., Βία στο Σχολείο και Βία του Σχολείου, 1994, Φακιολάς & Αρμενάκης, Ν=3.774, Περιοχή Αθηνών, (Γυμνάσια, Λύκεια) Πράξη Σ χρ. χρ. Βρισιές και υποτιμητικές εκφράσεις σπάνια/πολλές φορές 38,2 33,6 44,7 Εμπλοκή σε βίαιες συγκρούσεις με βρισιές και χτυπήματα σπάνια/πολύ συχνά 15,3 16,2 14,6 Συμμετοχή σε καβγάδες με χτυπήματα σπάνια/πολλές φορές 6,9 7,2 6,7 Ελληνικά Γράμματα, 1998, Αθήνα, σ.71 Παρατηρώντας τις δυό έρευνες δεν έχουμε στοιχεία που να συνηγορούν στην άποψη για αύξηση της σχολικής βίας και παραβατικότητας των μαθητών, για αυτή την περίοδο των 10 χρόνων ( ). Σε έρευνα αυτοομολογούμενης παραβατικότητας 3, με δείγμα νέους ετών στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, διαπιστώνεται ότι η συχνότερη μορφή βίας αφορά τον βανδαλισμό (54,5% «κατά την προηγούμενη χρονιά» και 65,3% «κάποτε») και λιγότερο την άσκηση άμεσης σωματικής βίας (9,4% «κάποτε» και 6,2% «κατά την προηγούμενη χρονιά»). Το 1996 σε έρευνα που έγινε σε σχολεία των Αθηνών 4, σε τρία δημοτικά σχολεία κι ένα Γυμνάσιο, σε δείγμα 667 μαθητών), ποσοστό περίπου 50% απάντησε θετικά για την ύπαρξη φαινομένων βίας στο σχολείο. Η απειλή, ο εκφοβισμός και η λεκτική βία κυμαίνονται από 17% έως 21%, για τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα, και από 9% έως 12% για περισσότερο από μια φορά την εβδομάδα. Η άμεση εξάσκηση σωματικής βίας κυμαίνεται από 21% ως 22% για τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα και 21% για περισσότερο από μια φορά την εβδομάδα.τέλος η περίπτωση καταστροφής πραγμάτων άλλων μαθητών ανέρχεται επίσης στο 21% και 16%, την εβδομάδα και περισσότερες φορές την εβδομάδα αντιστοίχως. 2 Φακιολάς, Ν. & Αρμενάκης, Α., Εμπλοκή μαθητών και χρηστών τοξικών ουσιών σε βιαιότητες, Σύγχρονη Εκπαίδευση, Αθήνα, 1995, σ.σ Spinelli, K., Apospori, E., Kranidioti, M., Symiyanni, P., Angelopoulou, K. «Key-findings of a preliminary self-report delinquency study in Athens, Greece.», Στο Josine Junger-Tas, Gert-Jan Terlouw και Malcolm W. Klein (επιμ.), Delinquent Behavior among Young People in the Western World, Amsterdam: Studies on Crime and Justice: A Series from the Dutch Research and Documentation Centre, New York: Kugler & Dutch Ministry of Justice, σ.σ Καλλιώτης, Π., «Η Σχολική Βία στην Προοπτική της Παγκοσμιοποίησης: Η Φύση και η Έκταση του Προβλήματος στη Χώρα μας»,

3 Επιθετικές δραστηριότητες στο σχολείο Προσπ άθησε να με κλωτσήσει Απ είλησε ότι θα με χτυπ ήσει (με φυσικά μέσα) Προσπ άθησε να με φοβίσει Προσπ άθησε να με π ληγώσει (ψυχολ.) Προσπ άθησε να σπ άσει κάτι δικό μου Προσπ άθησε να με χτυπ ήσει Ποσοστό % Μια φορά τη βδομάδα Περισσότερο της μιας φοράς τη βδομάδα Διάγραμμα 1 : Επιθετικές δραστηριότητες στο χώρο του σχολείου Πηγή : Καλλιώτης, Π., «Η Σχολική Βία στην Προοπτική της Παγκοσμιοποίησης: Η Φύση και η Έκταση του Προβλήματος στη Χώρα μας», Όσον αφορά το πού εκδηλώνεται η σχολική βία και σε ποιους το πρωτοαναφέρουν τα θύματα, προκύπτει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό σχολικής βίας (38,9%), σημειώνεται στην αυλή του σχολείου ή στο χώρο έξω από το σχολείο (31,6%). Αξιοσημείωτο ποσοστό σχολικής βίας, (19,9%), προκύπτει επίσης μέσα στην τάξη. Τα θύματα επίσης το πρωτολένε στους γονείς τους ή στους συμμαθητές τους, σε ποσοστό 31,2% και 21,3% αντίστοιχα, ή δεν το λένε σε κανένα, ποσοστό που αυξάνεται στις μεγαλύτερες ηλικίες (18,6%). Χώρος κακοποίησης 31,6 19,9 9,6 Μέσα στην τάξη Στους διαδρόμους Στην αυλή Έξω από το σχολείο 38,9 Διάγραμμα 2 : Σε ποιο μέρος του σχολείου έγινε η κακαποίηση Πηγή : Καλλιώτης, Π., «Η Σχολική Βία στην Προοπτική της Παγκοσμιοποίησης: Η Φύση και η Έκταση του Προβλήματος στη Χώρα μας», Θύματα σχολικής βίας "σε ποιον το πρωτολένε" 18,9 6,3 22,3 Στο Διευθυντή/ ντρια Στο Δάσκαλο/ α Στους γονείς τους 21,3 Στο συμμαθητή/τρια 31,2 Σε κανένα

4 Διάγραμμα 3 : Σε ποιον το αναφέρουν Πηγή : Καλλιώτης, Π., «Η Σχολική Βία στην Προοπτική της Παγκοσμιοποίησης: Η Φύση και η Έκταση του Προβλήματος στη Χώρα μας», Το 1996 σε έρευνα 5 με περιορισμένο γεωγραφικό δείγμα μαθητών (σχολεία στην πόλη των Ιωαννίνων και της Κέρκυρας, σε ένα δείγμα μαθητών, ετών) προέκυψε ότι : Το 40,3% των μαθητών θεωρεί ότι παρατηρείται αύξηση της βίας στα σχολεία τους Θύμα σωματικής βίας στο σχολείο ή στο δρόμο από ή προς το σχολείο είναι 1 στους 4 μαθητές, ποσοστό 23%. Το 35% των μαθητών εκτιμά ότι πρέπει να μάθει να προστατεύεται από τη βία χρησιμοποιώντας διάφορα δικά του μέσα άμυνας. Ποσοστό 52% των μαθητών λέει ότι έχει αντιληφθεί περιστατικά λεκτικής, σωματικής βίας και βανδαλισμού. Περισσότερα αγόρια παρά κορίτσια ήταν αναμεμιγμένα σε περιστατικά σχολικής βίας. Βρέθηκε επίσης ότι η βία αφορά περισσότερα τις νεότερες ηλικίες (μαθητές Γυμνασίου) παρά μεγαλύτερους σε ηλικία μαθητές Το επίσης, στην περιοχή Αθηνών πάλι και σε δείγμα ενός μεγάλου ιδιωτικού σχολείου, μαθητών και ετών, που περιελάμβανε δυο σχολικά έτη, και , διαπιστώθηκε ότι : Το 22% της πρώτης ομάδας (12 13 ετών) και το 19% της δεύτερης ομάδας (14 15 ετών) ανέφερε ότι υπήρξε θύμα σχολικής βίας. Το 10,15% της πρώτης ομάδας και το 13% της δεύτερης ανέφερε ότι εξάσκησε βία σε συμμαθητές τους. Θύτες και θύματα σχολικής βίας 25% 20% 22% 19% 15% 10% 10,15% 13% ετών ετών 5% 0% Θύματα σχολικής βίας Θύτες σχολικής βίας Διάγραμμα 4 : Η σχολική βία στην ιδιωτική εκπαίδευση 5 Γκότοβος, Α., Ε., Νεολαία και Κοινωνική Μεταβολή. Αξίες, Εμπειρίες και Προοπτικές., Gutemberg, Αθήνα, Δοανίδου, M. & Ξενάκη, Φ., A Whole School Anti-Bullying Policy. Parents' Booklet, The Moraitis School, Αθήνα, 1998.

5 Πηγή : Δοανίδου, M. & Ξενάκη, Φ., A Whole School Anti-Bullying Policy. Parents' Booklet, The Moraitis School, 1998, Αθήνα. (Επεξεργασία γράφοντος) Από τα παραπάνω συνάγεται ότι τα ποσοστά και στην ιδιωτική εκπαίδευση, όσον αφορά τους θύτες ή τα θύματα σχολικής βίας, είναι παρόμοια με τη δημόσια. Από διεθνείς έρευνες του Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας προέκυψε ότι : Η χρήση βίας και η εκδήλωση επιθετικότητας είναι συμπεριφορά που χαρακτηρίζει περισσότερο τα αγόρια από τα κορίτσια. Στην ηλικία ετών, το ποσοστό των αγοριών του μαθητικού πληθυσμού που έχει εμπλακεί σε βίαια επεισόδια και ξυλοδαρμούς, είναι 6 φορές μεγαλύτερο του ποσοστού του αντίστοιχου πληθυσμού των κοριτσιών Όσον αφορά τον εκφοβισμό κάποιου με τη χρήση λεκτικής βίας, απειλών, πειραγμάτων, τα αγόρια εμφανίζονται πάλι να προηγούνται με ποσοστό 33,2% έναντι ποσοστού 15,7% των κοριτσιών. Η άσκηση λεκτικής βίας αυξάνεται με την ηλικία ενώ η φυσική βία και οι καβγάδες μειώνονται από τα 11 στα 15 έτη. Αντιθέτως οι διαφορές ανάμεσα στα αγόρια και τα κορίτσια που αναφέρουν ότι έχουν πέσει θύματα εκφοβισμού και ψυχολογικής βίας είναι πολύ μικρές 7. Διάγραμμα 5 : Ποσοστό εφήβων ετών που συμμετείχαν σε καβγά τους 12 τελευταίους μήνες Πηγή : Ε.Π.Ι.Ψ.Υ, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO), HBSC Το 2000 έγινε έρευνα 8 για τον εκφοβισμό στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε δείγμα 1312 μαθητών από 8 δημόσια και ένα ιδιωτικό σχολείο της Αττικής. Οι μαθητές του δείγματος φοιτούσαν στην τελευταία τάξη του Δημοτικού. Η έρευνα έδειξε ότι κατά το σχολικό έτος το 14,7% των μαθητών υπήρξαν θύμα εκφοβισμού, το 6,24% υπήρξαν θύτες και το 4,8% θύτες και θύματα. Τα κορίτσια ήταν λιγότερα σε όλες τις κατηγορίες από τα αγόρια και ο αριθμός των θυμάτων και των θυτών μειώνεται όσο αυξάνει η ηλικία. Το 2000 το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε.) πραγματοποίησε πανελλαδική έρευνα 9 σε δείγμα παιδιών. Στην έρευνα αυτή το 50% των μαθητών δεν αναφέρουν καθόλου τα περιστατικά βίας που ζουν στο σχολείο τους. Από το υπόλοιπο 50%, οι περισσότεροι (86%) αναφέρουν τα περιστατικά σε φίλους, το 54% στην οικογένεια και το 22% στους καθηγητές ή στον διευθυντή του σχολείου. 7 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ), «Έφηβοι και σχολικό περιβάλλον», 8 Χατζή, Χ., Χουντουμάδη, Α., Πατεράκη, Λ., «Άσκηση Βίας από Μαθητές προς Μαθητές στο Χώρο του Δημοτικού Σχολείου», Παιδί και Έφηβος 2:1, Αθήνα, σσ Ελευθεροτυπία, «Τι γεννά το βίαιο παιδί»,

6 Πίνακας 3 : Είδη σχολικής βίας στην Ελλάδα (2000) ΛΕΚΤ ΙΚΗ ΒΙΑ ΣΥΜΠΛ ΟΚΕΣ ΚΛΟΠΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙ ΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤ ΩΝ ΚΛΟΠΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙ ΜΕΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙ ΟΥ ΒΑΝΔΑΛΙ ΣΜΟΙ ΚΛΟΠΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙ ΜΕΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕ ΥΤΙΚΩΝ ΕΜΠΡ ΗΣΜΟΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟ ΦΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΕΠΙΘΕΣΗ ΚΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕ ΥΤΙΚΩΝ 60 % 34% 30% 18% 16% 8% 5% 5% 5% Πηγή : Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Το 2000 επίσης, σύμφωνα με έρευνα 10 που έγινε από το Ινστιτούτο Δημοσκοπήσεων V- PRC για λογαριασμό της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς σε μαθητές Λυκείου και αφορούσε το σχολικό έτος , σε Κρήτη, Θεσσαλονίκη και Αθήνα εμφανίζονται τα μεγαλύτερα ποσοστά σχολικής βίας. Πίνακας 4 : Ποσοστά σχολικής βίας κατά γεωγραφική περιοχή στην Ελλάδα Υπάρχουν φαινόμενα εκδηλώσεων βίας στη σχολική σας ζωή ; ΝΑΙ Πανελλήνια 60,1% Κρήτη 80,0% Θεσσαλονίκη 77,5% Αθήνα 71,8% Θεσσαλία / Ήπειρος 58,4% Μακεδονία / Νησιά Ιονίου / Θράκη 55,9% Στερεά Ελλάδα / Πελοπόννησος 44,1% Πηγή : Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς και Ινστιτούτο Δημοσκοπήσεων V- PRC. Συνοψίζοντας την έρευνας της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς που καταγράφει τη σχολική βία στο χώρο του Λυκείου, δηλαδή σε μαθητές ηλικίας ετών, παρατηρούμε ότι η σχολική βία εμφανίζεται αυξημένη στα μεγάλα αστικά κέντρα και στην Κρήτη. Το ποσοστό θυτών και θυμάτων εμφανίζεται σε παρόμοια επίπεδα με παλαιότερες έρευνες και ανέρχεται στο 23,2% και 11,6% αντίστοιχα. Οι βρισιές, οι απειλές και οι βανδαλισμοί αποτελούν το περισσότερο εμφανιζόμενο είδος βίας στα σχολείο (76,7%) και το ποσοστό των μαθητών που επιβεβαιώνουν επαναλαμβανόμενη (πάνω από 5 φορές κατά το σχολικό έτος) βία ανέρχεται είναι από 15,7% έως 21%. Παρατηρείται επίσης αρνητική συσχέτιση μεταξύ βαθμολογίας και σχολικής βίας. Η σχολική βία ενσκήπτει περισσότερο από τους μαθητές με χαμηλή βαθμολογία και λιγότερο από τους καλούς μαθητές. Τέλος η σχολική βία μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία των μαθητών Λυκείου. Τέλος, η τελευταία μεγάλη πανελλαδική έρευνα που διενήργησε η εταιρεία δημοσκοπήσεων VPRC για την παιδική βία με τίτλο «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα κι έξω από τους σχολικούς χώρους», που διενεργήθηκε το Φεβρουάριο του 2012, δεν διαφοροποιεί τα αποτελέσματα των προηγούμενων ερευνών στην χώρα μας. Η σχολική βία εμφανίζεται παρούσα στη σχολική ζωή των ελλήνων μαθητών με συχνότερη τη λεκτική βία ή τα αρνητικά υποτιμητικά σχόλια μεταξύ των μαθητών και σε μικρότερο ποσοστό με άσκηση σωματικής βίας, εκφοβισμό ή απειλές. 10 Εφημερίδα τα Νέα, «Συμμαθητές με τη βία 6 στους 10 νέους», 16/03/2000,

7 Το 11% των μαθητών του δείγματος δήλωσε ότι έχει συμμετάσχει σε περιστατικά άσκησης βίας ενώ το 13% των μαθητών του δείγματος δήλωσε ότι έχει υποστεί από συμμαθητές του κάποιου είδους βία έστω και μία φορά, ενώ άλλοι τόσοι περισσότερο από μία φορά

8 Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΕΥΡΩΠΗ. Η σχολική βία στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι επίσης παρούσα, σε μεγαλύτερα ποσοστά και στους θύτες και στα θύματα, απ ότι στην Ελλάδα. Τα περισσότερα θύματα σχολικής βίας εμφανίζονται στο Βέλγιο, Γερμανία, Λιθουανία, Γροιλανδία, Εσθονία και Ρωσία και τα λιγότερα στη Σουηδία, Ουαλία, Β. Ιρλανδία Σκοτία και Σλοβακία. Οι περισσότεροι θύτες σχολικής βίας εμφανίζονται στην Γερμανία, Αυστρία, Δανία, Βέλγιο και Γροιλανδία και οι λιγότεροι στην Ουαλία, Σουηδία, Β. Ιρλανδία, Σκοτία και Πολωνία. Κορίτσια Αγόρια Διάγραμμα 6 : Ποσοστό % εμπλοκής μαθητών σε επεισόδιο σχολικής βίας κατά φύλο (τουλάχιστον μια φορά την προηγούμενη σχολική περίοδο, ). Πηγή : Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO), HBSC. ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ Πέρα από τα στοιχεία που αφορούν τα ποσοστά θυματοποίησης και βίας στο ελληνικό σχολικό περιβάλλον θα ήταν χρήσιμη μια πιο διεισδυτική ματιά στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της σχολικής βίας μέσα από τις ανάλογες έρευνες και μελέτες. Κοινωνικός αποκλεισμός, σχολική διαρροή και σχολική βία. Άτομα που ως μαθητές στιγματίζονται από την συμμετοχή τους ως θύτες ή ως θύματα σε μια διαρκή συγκρουσιακή διαδικασία και βία έχουν αυξημένες πιθανότητες

9 περιθωριοποίησης και ως ενήλικοι να βιώσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ο κοινωνικός αποκλεισμός βέβαια συνιστά το υπόβαθρο για τις όψεις της σχολικής βίας. Υπάρχει δηλαδή μια σχέση ανατροφοδότησης και αλληλεπίδρασης με το σχολείο και την εκπαίδευση γενικότερα. Εν τέλει η σχολική βία μπορεί να θεωρηθεί τόσο ως σύμπτωμα όσο και ως αιτία του κοινωνικού αποκλεισμού. Σύμφωνα με έρευνα 11 του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, Κρήτη, Θράκη, Ιόνια Νησιά και Πελοπόννησος είναι τα τέσσερα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας που έχουν τα μεγαλύτερα ποσοστά μαθητικής διαρροής και αποτυχίας στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου. Είναι επίσης και περιοχές που εμφανίζονται και υψηλά ποσοστά σχολικής βίας. Τα ευρήματα της μελέτης του Ε.Κ.Κ.Ε. έδειξαν ότι το χαμηλό κοινωνικόοικονομικό επίπεδο του αρχηγού του νοικοκυριού και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των γονέων επιδρά θετικά ως προς το μέγεθος της εγκατάλειψης της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Οι παράγοντες που ανάγονται στο ίδιο το σχολικό περιβάλλον έχουν σχέση με τις αδυναμίες του σχολικού συστήματος να αντιμετωπίσει μαθητές με χαμηλή επίδοση, με την έλλειψη εκπαιδευτικής και γενικότερα υλικοτεχνικής υποδομής καθώς και με τα ποσοστά σχολικής βίας που υπάρχουν στα σχολεία. Οι αλλοδαποί μαθητές εγκαταλείπουν το σχολείο σε μικρότερο ποσοστό, αλλά αποτυγχάνουν περισσότερο. Η φτώχεια, οι άνισες εκπαιδευτικές δυνατότητες κατά περιοχή, συχνά το αρνητικό οικογενειακό περιβάλλον καθώς και η προκατάληψη απέναντι σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες (πρόσφυγες, μετανάστες, τσιγγάνοι) είναι μερικοί μόνο από τους λόγους που οδηγούν τα παιδιά να εγκαταλείψουν το σχολείο και να εργασθούν Οικονομική επισφάλεια και σχολική βία Ένας άλλος παράγοντας αφορά τη οικονομική δυσχέρεια κάποιων νοικοκυριών που τα τελευταία χρόνια αυξάνονται σε ποσοστό. Το 30% των παιδιών της χώρας μας ζει στα όρια της φτώχειας. Η κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους, διότι τα παιδιά γίνονται επιρρεπή στο να εγκαταλείψουν ευκολότερα το σχολείο. Σε συνάρτηση δε με την ανεργία που επικρατεί, μπορούν να δημιουργηθούν εκρηκτικές καταστάσεις από τα ίδια αυτά τα παιδιά, όταν θα γίνουν ενήλικες. Πίνακας 5 : Κίνδυνος οικονομικής επισφάλειας, μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, κατά ομάδες ηλικιών και φύλλων(2004) Πηγή : ΕΣΥΕ 11 Μελέτη προσδιορισμού των Περιοχών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΠΕΠ) της χώρας που πραγματοποίησαν οι Τεπέρογλου, Α., Μαράτου Αλιπράντη, Λ. και Τσίγκανου, Ι., στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΕΚ 1 του υπουργείου Παιδείας τη χρονική περίοδο

10 Τα παραπάνω επισημάνθηκαν σε ημερίδα 12 του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε.), στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, με θέμα : «Η ευημερία των παιδιών στην ευρωπαϊκή πολυπολιτισμική κοινωνία» Ο καθηγητής του Παντείου κ. Ιωάννης Σακέλης ανέφερε ότι «στο κατώφλι της φτώχειας βρίσκεται το 23% των οικογενειών, αν και τα δύο τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μία αναχαίτιση του φαινομένου, λόγω των επιδομάτων. Από τα 2 εκατ. παιδιά τα βρίσκονται στην κατάσταση αυτή. Οι κοινωνικές δαπάνες είναι αναποτελεσματικές και δεν κατευθύνονται στα πρόσωπα που τις έχουν ανάγκη». Ερευνήτριες 13 του Ε.Κ.Κ.Ε. έκαναν γνωστό ότι η Αν. Μακεδονία, η Θράκη, η Δ. Ελλάδα και τα νησιά του Ν. Αιγαίου συγκεντρώνουν τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής φτώχειας στην Ελλάδα. Προτάθηκε μια παρεμβατική πολιτική με έμφαση στην Παιδεία και αναβάθμιση του δημόσιου σχολείου, καθώς και σ' ένα εθνικό εισόδημα για τις οικογένειες με πραγματικό πρόβλημα Μετανάστες και σχολική βία. Σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης παρατηρείται συμμετοχή αλλοδαπών μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες λόγω της γλώσσας. Οι μαθητές αυτοί συχνά είναι απομονωμένοι στο οικογενειακό, σχολικό και κοινωνικό τους περιβάλλον. Οι παλιννοστούντες από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, οι μετανάστες, οι μειονότητες των Τσιγγάνων και των Μουσουλμάνων αποτελούν πλέον ένα σημαντικό κομμάτι του ελληνικού μαθητικού πληθυσμού και στην Ελλάδα αρχίζουν δειλά και για πρώτη φορά να παρατηρούνται ξενοφοβικές στάσεις και αντιλήψεις οι οποίες αντικατοπτρίζονται και αναπαράγονται από το ίδιο το σχολικό περιβάλλον. Σε έρευνα του με αντικείμενο τις μειονότητες μέσα στη σχολική τάξη, διαπιστώθηκε ότι «η είσοδος των μαθητών των μειονοτήτων στην τάξη προκαλεί ένταση και ισχυρή σύγκρουση στην πλειοψηφία των μαθητών της πλειονότητας, που απορρέει από την προκατάληψη και τη ξενόφοβη στάση τους, η οποία έχει καλλιεργηθεί κυρίως από το οικογενειακό τους περιβάλλον Είναι οι άγνωστοι άλλοι της τάξης που κατηγοριοποιούνται σε μια ξεχωριστή ομάδα και παραμένουν αβοήθητοι στην πιο δύσκολη φάση ένταξής τους στο νέο περιβάλλον». Έχουμε δηλαδή σ αυτή τη φάση μια όξυνση των διομαδικών διαφορών μέσα στην τάξη η οποία όμως αμβλύνεται με το πέρασμα του χρόνου. Σε άλλες σχολικές βαθμίδες και κυρίως στο Λύκειο παρατηρείται μια διαπολιτισμική σύγκρουση που προκύπτει από την περιθωριοποίηση, την απομόνωση και τον στιγματισμό και η οποία οδηγεί στην σχολική αποτυχία και στην εκδήλωση βίας στο σχολικό περιβάλλον Σχολική βία και οικονομική ανισότητα. Το θέμα της αναδιανομής του εισοδήματος αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα της κοινωνική ισορροπίας και ανάπτυξης. Κατά καιρούς στις διάφορες μελέτες που έχουν εκπονηθεί φαίνεται να έχει δοθεί μεγάλη σημασία σε δευτερεύοντες προσδιοριστικούς παράγοντες κοινωνικών ανισοτήτων (περιφερειακούς, δημογραφικούς κ.α.) και ελάχιστα έχει αποσαφηνισθεί ο ρόλος του παράγοντα της εκπαίδευσης. 12 Ημερίδα Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε.),εισ. Σακέλης, Ι., «Η ευημερία των παιδιών στην ευρωπαϊκή πολυπολιτισμική κοινωνία», Αθήνα 23/3/2007, 13 Ημερίδα Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε.), εισ. Μαράτου-Αλιμπράντη, Α., Νικολάου, Α., «Προσδιορισμός και μέτρηση της παιδικής φτώχειας στην Ελλάδα και στην Ε.Ε.», Αθήνα 23/3/ Μιτίλης, Α., Οι μειονότητες μέσα στη σχολική τάξη. Μια σχέση αλληλεπίδρασης, Οδυσσέας, Αθήνα, 1998, σ. 156.

11 Σύμφωνα με μελέτη 15 που περιλαμβάνεται στο στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδας (τεύχος 23, Ιούλιος 2004) αποδεικνύεται ο σημαντικός ρόλος της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Πίνακας 6 : Μέτρηση και διάσπαση της ανισότητας κατά επίπεδο εκπαίδευσης του αρχηγού Πηγή : Τράπεζα της Ελλάδας Το ποσοστό της συνολικής ανισότητας που αποδίδεται σε διαφορές μεταξύ των εκπαιδευτικών ομάδων φτάνει στο 20% - 22%. Φαίνεται λοιπόν ότι οι εκπαιδευτικές ανισότητες είναι στενά συνδεδεμένες με το φαινόμενο των οικονομικών ανισοτήτων. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στην Ευρωπαϊκή Ένωση Η σχολική βία ενοχοποιείται ως ένας από τους βασικούς παράγοντες που συμβάλλει στην έκπτωση της παρεχόμενης ποιότητας εκπαίδευσης και τελικά στην σχολική αποτυχία και διαρροή σημαντικού ποσοστού μαθητών, κυρίως θυτών και θυμάτων σχολικής βίας Υψηλή τηλεθέαση και η σχολική βία. Σημαντική είναι και η επίδραση της τηλεθέασης στη σύγχρονη ζωή των μαθητών όπως φαίνεται από έρευνα 16 που διεξήχθη από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε) Σύμφωνα με τα πορίσματα έρευνας από το Pennsylvania State University «Τα παιδιά που παρακολουθούν βίαια θεάματα, ακόμα και απλώς αστεία κινούμενα σχέδια είναι περισσότερο πιθανόν να χτυπούν τα άλλα παιδιά στο παιχνίδι, να τσακώνονται και να μην υπακούουν στους κανόνες της τάξης». 17 Ο Dr Leonard Eron και οι συνεργάτες του από το Πανεπιστήμιο του Illinois βρήκαν ότι τα παιδιά που παρακολουθούσαν πολλές ώρες τηλεοπτικής βίας στο δημοτικό παρουσίαζαν υψηλότερα επίπεδα επιθετικής συμπεριφοράς αργότερα, όταν γίνονταν έφηβοι. O Dr Eron παρακολούθησε αυτούς τους εφήβους έως την ηλικία των 30 ετών, οπότε και βρήκε ότι «εκείνοι που είχαν παρακολουθήσει πολλή τηλεόραση όταν ήταν 8 ετών, ήταν περισσότερο πιθανόν να συλληφθούν και να διωχθούν για εγκληματικές πράξεις ως ενήλικες» Μητράκος, Θ., «Εκπαίδευση και οικονομική ανισότητα», Τράπεζα της Ελλάδας, 2004, Τ.23, σσ Εφημερίδα το Βήμα, 2/11/97, 17 Pennsylvania State University, 18 Huesmann, L. R., Moise-Titus, J., Podolski, C. L., & Eron, L. D., «Longitudinal relations between children s exposure to TV violence and their aggressive and violent behavior in young adulthood: », Developmental Psychology, 2003, Τ. 39, No. 2, σσ

12 Επίσης, τα αποτελέσματα 15ετούς έρευνας από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Michigan ήταν ότι άντρες και γυναίκες που είχαν παρακολουθήσει πολλά βίαια τηλεοπτικά προγράμματα ως παιδιά, έδειχναν, ως ενήλικες, βίαιες τάσεις και είχαν καταδικαστεί για εγκληματικές πράξεις σε ποσοστό 3 ή 4 φορές μεγαλύτερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό. 19 Ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό (21,7%) Ελλήνων μαθητών στις ηλικίες ετών βλέπουν καθημερινά πάνω από 4 ώρες τηλεόραση, ενώ τα Σαββατοκύριακα τοποσοστό αυτό υπερδιπλασιάζεται (48,4%0) Κοινωνικό κεφάλαιο και σχολική βία. Το κοινωνικό κεφάλαιο σύμφωνα με την έννοια που έχουν δώσει στον όρο οι P. Bourdieu, J. Coleman και R. Putnam, πρόκειται για το σύνολο των μη οικονομικών πόρων, πραγματικών ή φανταστικών, που αποδίδονται σε άτομα, ομάδα ή σε ένα δίκτυο κοινωνικών σχέσεων και χαρακτηρίζονται από εμπιστοσύνη, αμοιβαιότητα και κοινά αποδεκτούς κανόνες συμπεριφοράς, που διευκολύνουν τη συνεργασία και τη συλλογική δράση των ανθρώπων, με στόχο το γενικό συμφέρον. Το ανθρώπινο κεφάλαιο αντιπροσωπεύει πολύτιμους πόρους, όπως είναι η γνώση και οι δεξιότητες που εκπορεύονται από την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την εμπειρία. Μερικά είδη ανθρώπινου κεφαλαίου, όπως η ομαδική εργασία και η ικανότητα επικοινωνίας λειτουργούν υποστηρικτικά προς το κοινωνικό κεφάλαιο. Επομένως επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο συμβάλλουν στην ανάπτυξη και των δύο τύπων κεφαλαίου (OECD, 2001). Στη διεθνή βιβλιογραφία η Ελλάδα αναφέρεται ως παράδειγμα χώρας με αδύναμη κοινωνία πολιτών, κάθετες πελατειακές σχέσεις μεταξύ πολιτών και κράτους και αναξιοκρατία. Πρόσφατες έρευνες αποκαλύπτουν την έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών σε βασικούς θεσμούς της δημοκρατίας, αλλά και υψηλά ποσοστά ξενοφοβίας και ρατσισμού. Η έκπτωση του βαθμού συνοχής του κοινωνικού κεφαλαίου είναι περισσότερο εμφανής σε περιβάλλον εκπαιδευτικής υποβάθμισης και ανισότητας και η σχολική βία είναι καθοριστικός παράγοντας υποβάθμισης της παρεχόμενης στους νέους παιδείας Παραβατικότητα ανηλίκων και σχολική βία Η σχολική βία στην παιδική ηλικία των ετών φαίνεται να είναι προάγγελος της βίας στην εφηβική ηλικία και στη συνέχεια στη πρώιμη ενηλικίωση. Μακροχρόνιας διάρκειας μελέτες 20 εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο η βία μπορεί να συνεχίζεται στη διάρκεια του χρόνου. Σύμφωνα με μελέτη 21 follow up στο Orebro της Σουηδίας, τα δύο τρίτα ενός δείγματος 1000 νέων ανδρών που επέδειξαν βίαιη συμπεριφορά στην ηλικία των 26 ετών είχαν ήδη ιστορικό βίαιης συμπεριφοράς στην ηλικία των 10 έως 13 ετών συγκρινόμενοι με το μόλις ένα τρίτο όλων των νέων ανδρών της ίδιας ηλικίας. 19 Huesmann, R., Moise-Titus, J., Podolski, C., and Eron, L.D., «Longitudinal Relations Between Children s Exposure to TV Violence and Their Aggressive and Violent Behavior in Young Adulthood: » University of Michigan, Developmental Psychology, 2003,Τ. 39, No. 2, σσ και 20 WHO, Etienne, G. Krug, Linda L. Dahlberg, James A. Mercy, Anthony B. Zwi, Rafael Lozano, «World report on violence and health», 2002, Γενεύη, σσ Stattin, H., Magnusson, D., «The role of early aggressive behavior in the frequency, seriousness, and types of later crime» Journal of Consulting and Clinical Psychology, 1989, Τ.57, σσ

13 Από έρευνα 22 που έγινε στις ελληνικές φυλακές ανηλίκων φαίνεται να υπάρχει σχέση της νεανικής παραβατικότητας με το μορφωτικό επίπεδο των ανηλίκων καθώς και με τις σχέσεις των νεαρών κρατούμενων με τους συμμαθητές τους και τους εκπαιδευτικούς κατά τη σχολική ηλικία. Δεν αποφοίτησε από το Δημοτικό 13,46% Αγράμματος 27,56 Φοιτητής - Σπουδαστής σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή 0,64% Απόφοιτος Δημοτικού 37,18% Απόφοιτος Λυκείου 3,85% Απόφοιτος Γυμνασίου 17,31% Διάγραμμα 7 : Μορφωτικό επίπεδο ανηλίκων κρατουμένων Πηγή : Κουράκης, Ν., Μηλιώνη, Φ. Η επίδραση της σχολικής βίας στην παραβατικότητα δεν εξετάζεται άμεσα στη συγκεκριμένη έρευνα διαφαίνεται όμως η πολύ μεγάλη σχέση της σχολικής αποτυχίας με τη νεανική παραβατικότητα. Η επίδραση βέβαια της σχολικής βίας στη ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης, όπως συνάγεται από όλα τα προηγούμενα, θεωρείται πολύ σημαντική και ένας από τους παράγοντες που οδηγούν στην υποβάθμισή της. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η σχολική βία, φαινόμενο τόσο παλιό όσο και η σχολική εκπαίδευση, συνεχίζει και είναι παρούσα την τελευταία εικοσαετία στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ως φαινόμενο, κατά τη αναφερόμενη χρονική περίοδο, επαναξιολογείται και διαχωρίζεται από άλλα παρόμοια και απασχολεί θεσμικά την Ε.Ε. με σκοπό τον επανακαθορισμό του και την διερεύνησή του σε πρώτη φάση και την αντιμετώπισή του σε δεύτερη φάση, υπό το πρίσμα της πρόληψης παρά της καταστολής. Υπάρχουν χρηματοδοτήσεις για τη διενέργεια ερευνών στις χώρες μέλη και αρκετά συνέδρια γίνονται υπό την αιγίδα του ευρωπαϊκού συμβουλίου για την ανακοίνωση ερευνητικών αποτελεσμάτων, την ενημέρωση των κρατών μελών και το σχεδιασμό δράσεων με σκοπό τη διασφάλιση μέτρων πρόληψης και θεραπείας του φαινομένου. Η σχολική βία θεωρείται θεσμικά ως βασικός παράγοντας έκπτωσης της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας και παροτρύνονται τα κράτη μέλη να αντιδράσουν άμεσα. Στην Ελλάδα υπάρχει θεσμικό ενδιαφέρον σε επίπεδο συμμετοχής και συνεργασίας στις συνεδριάσεις οργάνων της Ε.Ε. για το ζήτημα, αλλά δεν παρατηρούνται οργανωμένες θεσμικές δράσεις για την πρόληψη ή θεραπεία του φαινομένου. Οι λίγες προσπάθειες εξαντλούνται σε βραχυχρόνια και αποσπασματικά μέτρα αντίδρασης. 22 Κουράκης, Ν., Μηλιώνη, Φ., Έρευνα στις Ελληνικές Φυλακές : Τα σωφρονιστικά καταστήματα ανηλίκων Κορυδαλλού και Κασσαβέτειας, Αθήνα Κομοτηνή, Εκδόσεις Σάκκουλα, 1995, σσ &

14 Στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρατηρούνται δράσεις που ενεργοποιούν τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς τους και παράλληλα συμβάλλουν σε μια λειτουργική σχέση επικοινωνίας μεταξύ του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας. Δεν περιλαμβάνονται ωστόσο δράσεις σχετικές με ευρύτερες κοινωνικές και πολιτισμικές διεργασίες, όπως είναι οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, ο κοινωνικός, εκπαιδευτικός και κοινωνικός αποκλεισμός, η ευρύτερη κοινωνική αποδοχή και η ως ένα βαθμό κοινωνική επικράτηση της βίας και γενικότερα οι ανισότητες στην εκπαίδευση και την κοινωνία. Έτσι τα μέτρα που παίρνονται έχουν αποσπασματικό χαρακτήρα και προσεγγίζουν το θεσμό του σχολείου από μια εξιδανικευμένη ιδεολογική προοπτική. Στο επίπεδο της έρευνας στην Ελλάδα, τριτοβάθμια ιδρύματα και ερευνητές τους, ιδιωτικά ερευνητικά ινστιτούτα, φοιτητές και ιδιώτες ερευνητές επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος ενώ οι κρατικοί θεσμοί το μικρότερο. Το εξαιρετικά βίαιο πρόσωπο ατομικών περιπτώσεων εκδήλωσης σχολικής βίας εντυπωσιάζει την κοινή γνώμη μέσα από την παρουσίαση τους από τα Μ.Μ.Ε. και οδηγεί στην εντύπωση ότι η αύξηση της σχολικής βίας είναι ραγδαία την τελευταία δεκαετία στην Ε.Ε. πράγμα που δε συμφωνεί με τα ερευνητικά δεδομένα. Αν και δεν μπορούμε να απαντήσουμε για το τι συμβαίνει με την εξέλιξή της σε σχέση με προγενέστερο χρονικό διάστημα επειδή αξιόλογα ερευνητικά δεδομένα για προγενέστερη της τελευταίας 20ετίας χρονική περίοδο απουσιάζουν, η σχολική βία τουλάχιστον την τελευταία 20ετία παραμένει σταθερή. Από την ανάλυση των ποσοτικών χαρακτηριστικών της σχολικής βίας, ως γενικότερα συμπεράσματα αξίζει να αναφερθούν ότι : Υπάρχει διαφορά φύλου στην εκδήλωση σχολικής βία με τα αγόρια σε πολλές περιπτώσεις να εμφανίζουν διπλάσια ή τριπλάσια ποσοστά και σε άλλες περιπτώσεις (όσον αφορά τα θύματα ) μικρότερη, πάντα υπέρ των αγοριών, διαφορά. Η σχολική βία δείχνει να αυξάνει στην ηλικία των 13 ετών πριν αρχίσει να μειώνεται και πάλι στα 15. Αυτό μπορεί να συνδέεται με παράγοντες όπως είναι η εφηβεία και η σχολική μετάβαση από τη μια βαθμίδα εκπαίδευσης στην άλλη. Η σχολική βία είναι παρούσα στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Το ένα τρίτο των μαθητών δηλώνει ότι έχει λάβει μέρος, έστω και μια φορά σε λίγους μήνες, σ αυτήν είτε ως θύτες είτε ως θύματα. Όσο συχνότερα κάποιος μαθητής εμπλέκεται σε τέτοιου είδους συμπεριφορές υπάρχει μεγάλη πιθανότητα γι αυτόν να αναπτύξει συναισθηματικά, ψυχολογικά, φυσιολογικά (ατυχήματα - τραυματισμοί) και ακαδημαϊκά προβλήματα 23. Η σχολική βία στα κράτη μέλη της Ε.Ε., κατά την τελευταία 20ετία, παραμένει σταθερή και, κατά μέσο όρο, κυμαίνεται από περίπου 5% έως 30% ανάλογα με τη μορφή της σχολικής βίας, την ηλικία των ερωτώμενων μαθητών, το Boulton, M., Underwood, K., «Bully/Victim problems among middle school children», British Journal of Educational Psychology, 1992, τ.62, σσ Olweus, D., «Bully/victim problems among school children: some basic facts and effects of a schoolbased intervention program. In: Pepler D, Rubin K, eds.», The development and treatment of childhood aggression, 1991, Hillsdale, NJ, Erlbaum, σσ Craig, W., «The relationship among bullying, victimization, depression, anxiety, and aggression in elementary school children.», Personality and Individual Differences, 1998, τ.24, σσ El-Sheik, M., Cummings E., Goetch V., «Coping with adults angry behaviour: behavioural, physiological and verbal responses in preschoolers.», Developmental Psychology,1989, τ.25, σσ Olweus, D., «School-yard bullying Grounds for intervention.», 1987, School Safety, τ.6, σσ Harel, Y., A cross-national study of youth violence in Europe. International Journal of Adolescent Medicine and Health, 1999, τ.11, σσ Laufer, A, Harel, Y., «The role of family, peers and school perceptions in predicting involvement in youth violence.», International Journal of Adolescent Medicine and Health, 2003, τ.15, σσ

15 μέγεθος και την προέλευση του δείγματος, τη μεθοδολογία και το σχεδιασμό της έρευνας κ.ά. Αφορά περισσότερο μαθητές με χαμηλή σχολική επίδοση, ή μαθητές με οικογενειακά προβλήματα (ενδοοικογενειακή βία, αδιαφορία ή υπερπροστασία γονέων κ.τ.λ.). Είναι μεγαλύτερη στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε περιοχές με οικονομική δυσχέρεια και αυξημένο ποσοστό ανεργίας και δυσχεραίνει περαιτέρω την ενσωμάτωση των αλλοδαπών μαθητών στις περιοχές αυτές. Εμφανίζεται με μεγαλύτερη συχνότητα στην περίοδο της εφηβείας και της αλλαγής σχολικής βαθμίδας (κορυφώνεται γύρω στην ηλικία των ετών) και με την αύξηση της ηλικίας ελαττώνεται η φυσική βία ενώ αυξάνεται η λεκτική. Το ποσοστό των θυτών σχολικής βίας είναι μεγαλύτερο των θυμάτων (σχεδόν διπλάσιο). Δεν υπάρχουν επαρκή ερευνητικά δεδομένα για τη σχολική βία που αφορά άλλα μέλη της εκπαιδευτικής διαδικασίας (εκπαιδευτικούς, γονείς, διοικητικό προσωπικό, εξωσχολικούς παράγοντες). Η Ελλάδα σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζει σχετικά χαμηλά ποσοστά σχολικής βίας που κυμαίνονται από περίπου 10% του μαθητικού πληθυσμού για τα θύματα σχολικής βίας έως περίπου 20% για τους θύτες. Το 10% των μαθητών στην Ελλάδα εμφανίζει ομαδική παραβατική συμπεριφορά αν και το ποσοστό που απασχολεί τελικά της αρχές είναι κατά πολύ χαμηλότερο. Οι ομαδικοί παραβάτες δημιουργούν ομάδες κυρίως στο σχολείο (ποσοστό 70% περίπου) και αποτελούνται περισσότερο από μαθητές με χαμηλή σχολική επίδοση. Μια από τις κυριότερες δραστηριότητες των ομαδικών παραβατών είναι και ο εκφοβισμός στο χώρο του σχολείου (ποσοστό 40%). Τα οργανωμένα προγράμματα πρόληψης και καταπολέμησης της σχολικής βίας 24 (βλ. Olweus Bullying Prevention Program) έχουν αυξημένη αποτελεσματικότητα αλλά πρέπει να συνδυαστούν με γενναία μέτρα καταπολέμησης της κοινωνικής ανισότητας και του κοινωνικού αποκλεισμού προκειμένου τα αποτελέσματα να μην είναι βραχυχρόνια και αποσπασματικά αλλά περισσότερο μόνιμα. Η ποσοτική ανάλυση 25 των ερευνητικών δεδομένων για το ζήτημα δείχνει ότι : Η σχολική βία μπορεί να έχει αντίκτυπο στο κοινωνικό περιβάλλον ενός σχολείου δημιουργώντας κλίμα φόβου μεταξύ των μαθητών, εμποδίζοντας την ικανότητά τους να μάθουν και οδηγώντας σε αντικοινωνικές συμπεριφορές. Θύματα και θύτες αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα όπως μοναξιά, δυσκολία στο να κάνουν φίλους, μαθησιακές δυσκολίες ή αποτυχία στο σχολείο και πολλές φορές υιοθετούν προβληματικές συμπεριφορές (π.χ. κάπνισμα, αλκοολισμός). Η σχολική βία συνδέεται επίσης και με άλλες μορφές αντικοινωνικής ή παραβατικής συμπεριφοράς όπως βανδαλισμούς, κλοπές σε καταστήματα, κοπάνες ή αποβολές από το σχολείο ή διακοπή του σχολείου και χρήση ναρκωτικών ή άλλων ψυχοτρόπων ουσιών (π.χ. χαπιών). Οι θύτες σχολικής βίας φαίνεται ότι διατηρούν την συμπεριφορά αυτή και κατά την ενηλικιότητα, επηρεάζοντας αρνητικά την ικανότητά τους να αναπτύξουν και να 24 Olweus, D., «Olweus core program against bullying and antisocial behavior: A teacher handbook», 2001, Bergen - Norway: Research Center for Health Promotion (The HEMIL Center) 25 (βλ. Μπεσίρης, Δ., «Η σχολική βία στο ελληνικό ευρωπαϊκό περιβάλλον », Εργασία μεταπτυχιακού Ιστορικής δημογραφίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Ιστορίας, 2007)

16 διατηρήσουν εποικοδομητικές σχέσεις και ομαλή κοινωνική ζωή. 26 Σ αυτή τη διαπίστωση, λοιπόν, η σχολική βία προβάλλει ως η αρχή ενός δείγματος γενικώς αντικοινωνικής και παραβατικής συμπεριφοράς η οποία μπορεί να επεκταθεί στην ενηλικιότητα. (Σύμφωνα με έρευνα 27 του Καθηγητή Dan Olweus στην Νορβηγία και τη Σουηδία η σχολική βία μπορεί να οδηγήσει σε εγκληματική συμπεριφορά στο μέλλον εφόσον : Το 60% των αγοριών που ήταν θύτες σχολικής βίας στο γυμνάσιο καταδικάστηκαν για τουλάχιστον ένα έγκλημα ως ενήλικες και το 35-40% των ως άνω αγοριών είχαν 3 και πλέον καταδίκες από την ηλικία των 24 ετών.) Μπορεί λοιπόν να υποστηριχθεί ότι η σχολική βία είναι ένα πρώτο στάδιο εκδήλωσης παραβατικής συμπεριφοράς, ένα πρώτο βήμα στην παραβατικότητα. Τα θύματα σχολικής βίας συχνά φοβούνται το σχολείο και το θεωρούν ένα ανασφαλές και δυσάρεστο μέρος, ένα μεγάλο ποσοστό τους λείπουν συχνά απ αυτό (περισσότερο από το 7% των μαθητών των Γυμνασίων των Η.Π.Α. μένουν σπίτι τουλάχιστον μια φορά το μήνα εξ αιτίας του φόβου τους για κακοποίησή τους στο σχολείο) 28, το αίσθημα μοναξιάς και απομόνωσης τους αυξάνεται (όχι αδικαιολόγητα αφού μεγάλο ποσοστό των συμμαθητών-τους τους αποφεύγει από το φόβο να μην στοχοποιηθούν και οι ίδιοι ή να μην τους κοροϊδέψουν λόγω της επαφής τους με τα θύματα) και οδηγούνται τελικά σε αισθήματα κατάθλιψης και χαμηλής αυτοεκτίμησης, αισθήματα που τους συντροφεύουν πολλές φορές και στη ζωή τους ως ενήλικες. Η αρνητική επίδραση της σχολικής βίας είναι πολύ σημαντική στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Θύτες και θύματα αντιμετωπίζουν προβλήματα σχολικής αποτυχίας που οδηγούν πολλές φορές στη σχολική εγκατάλειψη. Η σχολική βία είναι βέβαια και αίτιο και αποτέλεσμα της σχολικής αποτυχίας και των χαμηλών ακαδημαϊκών επιδόσεων. Οι εκπαιδευτικές ανισότητες με τη σειρά τους οδηγούν σε οικονομική και κοινωνική ανισότητα η οποία διαιωνίζει το φαύλο κύκλο της σχολικής βίας. Η αλλαγή του τρόπου ζωής των μαθητών την τελευταία 20ετία όπως, αυξημένη πίεση για ακαδημαϊκή επιτυχία, ελάχιστος ελεύθερος χρόνος για σπορ και παιχνίδι, έλλειψη χώρων άθλησης και ασφαλών χώρων συνάντησης, υψηλή τηλεθέαση και έλλειψη άσκησης, παίζουν το δικό τους ρόλο στην εμφάνιση βίαιων συμπεριφορών στο σχολείο, το οποίο φαίνεται να υπερφορτίζεται με πολύ υψηλές προσδοκίες χωρίς ανάλογη προσπάθεια ενδυνάμωσης του θεσμικού του ρόλου. Η οικονομική επισφάλεια αγγίζει σχεδόν το 30% των παιδιών της χώρας μας και σχεδόν το 20% των οικογενειών σε Ελλάδα και Ευρώπη οδηγώντας σε πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και, σε συνδυασμό με υψηλά ποσοστά ανεργίας, δημιουργούν τις προϋποθέσεις που εκκολάπτουν και διαιωνίζουν το φαινόμενο της βίας στο σχολείο. Επιπλέον η έλλειψη προοπτικής και διεξόδου από την οικονομική ανισότητα και ανεργία μπορεί να οδηγήσει ποσοστό νέων και σε φαινόμενα απομονωτισμού, παραίτησης και αυτοκαταστροφής με τη μορφή του εθισμού σε ναρκωτικές ουσίες. Καταλήγοντας θα μπορούσαμε να πούμε ότι η έκπτωση του βαθμού συνοχής του κοινωνικού κεφαλαίου είναι περισσότερο εμφανής σε περιβάλλον εκπαιδευτικής υποβάθμισης και ανισότητας και η σχολική βία είναι καθοριστικός παράγοντας 26 Oliver, R., Hoover, J. H., & Hazler, R., «The perceived roles of bullying in small-town Midwestern schools.», Journal of Counseling & Development, 1994, Τ.72, σσ Olweus, D., Bullying at School-What we Know and What we Can Do, Οξφόρδη, Blackwell Publishers, Oliver, R., Hoover, J. H., & Hazler, R., «The perceived roles of bullying in small-town Midwestern schools.», Journal of Counseling & Development, 1994, Τ.72, σ. 419

17 υποβάθμισης της παρεχόμενης στους νέους παιδείας. Η υπογεννητικότητα και δημογραφική γήρανση που χαρακτηρίζει κοινωνίες όπως η ευρωπαϊκή και δυναμιτίζει το μέλλον κοινωνικών παροχών, συνταξιοδοτικών συστημάτων και συστημάτων υγείας δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί μόνο με αφορισμούς και ευχολόγια. Η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να υπονομεύει το πιο ελπιδοφόρο και δυναμικό κομμάτι του μέλλοντός της, τα παιδιά της. Η γενναία χρηματοδότηση και η θεσμική αποφασιστικότητα για την προτεραιότητα της παιδείας ίσως είναι η βάση της λύσης του προβλήματος και ένα ασφαλές σχολικό περιβάλλον απαλλαγμένο, κατά το δυνατόν, από τη βία είναι η βασική προϋπόθεση για να επιτευχθεί. Βιβλιογραφία - Αρθρογραφία Αρτινοπούλου, Β., Βία στο σχολείο, Μεταίχμιο, Αθήνα, Besag, V.E., Bullies and Victims in Schools: A Guide to Understanding and management, Milton Keynes: Open University Press, Λονδίνο, Borg, M.G., «The Emotional of School Bullies ant their Victims», Educational Psychology 18, Boulton, M., Underwood, K., «Bully/Victim problems among middle school children», British Journal of Educational Psychology, τ.62, Γκότοβος, Α., Ε., Νεολαία και Κοινωνική Μεταβολή. Αξίες, Εμπειρίες και Προοπτικές.,Gutemberg, Αθήνα,1996. Campart, M. και Lindstrom, P., «Violence and Bullying in School», Sweden, 1997, από ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στη διάσκεψη της Ουτρέχτης για την Ασφάλεια στα Σχολεία. Craig, W., «The relationship among bullying, victimization, depression, anxiety, and aggression in elementary school children.», Personality and Individual Differences, Δοανίδου, M. & Ξενάκη, Φ., A Whole School Anti-Bullying Policy. Parents' Booklet, The Moraitis School, Αθήνα, Δρετάκης, Μ., Ξεπέρασαν το 5% του μαθητικού πληθυσμού τα Παιδιά Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών στα σχολεία, Σύγχρονη Εκπαίδευση, Αθήνα, Debardieux, E., Blaya, C. (επιμ.), Violence in School. Ten Approaches in Europe, ESF, Παρίσι, Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ), «Έφηβοι και σχολικό περιβάλλον», El-Sheik, M., Cummings E., Goetch V., «Coping with adults angry behaviour: behavioural, physiological and verbal responses in preschoolers.», Developmental Psychology, Ericson, N., «Addressing the Problem of Juvenile Bullying», OJJDP Fact Sheet, Office of Juvenile Justice and Delinquency Prevention, Office of Justice Programs, U.S. Department of Justice, June Eurostat, «Europe in figures»,yearbook 2005, Farrington, D.P., «Understanding and Preventing Bullying. In M. Torny and N. Morris (Eds.)», Crime and Justice: An Annual Review of Research, Σικάγο,University of Chicago Press, T. 17, Hamparian, D.M., et al, «The young criminal years of the violent few», Washington, DC, Office of Juvenile Justice and Delinquency Prevention, Harel, Y., A cross-national study of youth violence in Europe. International Journal of Adolescent Medicine and Health, τ.11, Καλαμπαλίκη, Φ., Καταστροφικότητα, σχολική εμπειρία και πολιτική συμπεριφορά[destructiveness, school experience and political behavior], Αθήνα, Σύγχρονη Εκπαίδευση, Καλλιώτης, Π., «Η Σχολική Βία στην Προοπτική της Παγκοσμιοποίησης: Η Φύση και η Έκταση του Προβλήματος στη Χώρα μας», Κουράκης, Ν., Δίκαιο Παραβατικών Ανηλίκων, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, 4η έκδ., Αθήνα Κομοτηνή, Κουράκης, Ν., Ζαγούρα, Π., Γαλανού Μ., Μηλιώνη, Φ., «Έρευνα για την ομαδική παραβατικότητα μαθητών σε σχολεία των Αθηνών», περ. Ποιν.Λογ.,Αθήνα, Κουράκης, Ν., Μηλιώνη, Φ., Έρευνα στις Ελληνικές Φυλακές : Τα σωφρονιστικά καταστήματα ανηλίκων Κορυδαλλού και Κασσαβέτειας, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή, Μαγγανάς, Α., Μανουδάκη, Θ., «Νέοι και Βία στη Σύγχρονη Κοινωνία. Μια Οικολογική Ανάλυση του Φαινομένου των Συμμοριών Ανηλίκων», 1 η Συνάντηση Ελλήνων Εγκληματολόγων, Μυτιλήνη, Ιούνιος 2006, και εφημερίδα τα Νέα, 22/12/1999. Μητράκος, Θ., «Εκπαίδευση και οικονομική ανισότητα», Τράπεζα της Ελλάδας,, 2004, Τ.23,

18 Μιτίλης, Α., Οι μειονότητες μέσα στη σχολική τάξη. Μια σχέση αλληλεπίδρασης, Οδυσσέας, Αθήνα, Μπεζέ, Λ., Βία στο Σχολείο και Βία του Σχολείου, Επιμ. Μπεζέ Λουκία, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, Oliver, R., Hoover, J. H., & Hazler, R., «The perceived roles of bullying in small-town Midwestern schools.», Journal of Counseling & Development, Olweus, D., and Limber, S., «Blueprints for violence prevention: Bullying Prevention Program», CO: University of Colorado, Institute of Behavioral Science, Olweus, D., Bullying at School-What we Know and What we Can Do, Οξφόρδη, Blackwell Publishers, Olweus, D., «Bully/victim problems among school children: some basic facts and effects of a schoolbased intervention program. In: Pepler D, Rubin K, eds.», The development and treatment of childhood aggression, Hillsdale, NJ, Erlbaum, Olweus, D., «Olweus core program against bullying and antisocial behaviour : A teacher handbook.», Norway: Research Center for Health Promotion (The HEMIL Center), Bergen, Olweus, D., «School-yard bullying Grounds for intervention.», School Safety, τ.6, Pulkkinen, L., «Offensive and defensive aggression in humans: a longitudinal perspective», Aggressive Behaviour, Shakespeare, T., Social Constructionism as a Political Strategy, Sage Publication, Spector, M. και Kitsuse, J., «Social Problems : A Re-formulation.», Social Problems, University of California Press, Τ. 21, Smith, P. K. and Sharp, S., School Bullying-Insights and Perspectives, Routledge, Λονδίνο, Spinelli, K., Apospori, E., Kranidioti, M., Symiyanni, P., Angelopoulou, K., «Key-findings of a preliminary self-report delinquency study in Athens, Greece.», Στο Josine Junger-Tas, Gert-Jan Terlouw και Malcolm W. Klein (επιμ.), Delinquent Behavior among Young People in the Western World, Amsterdam: Studies on Crime and Justice: A Series from the Dutch Research and Documentation Centre, New York: Kugler & Dutch Ministry of Justice,1994. Stattin, H., Magnusson, D., «The role of early aggressive behavior in the frequency, seriousness, and types of later crime» Journal of Consulting and Clinical Psychology, Τhe American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, «Children And TV Violence», 2002, Φακιολά, Ν., & Αρμενάκη,Α., Παραβατικότητα και επιθετικότητα εφήβων μαθητών, στο έργο Σταμπίρη, Γ., (επιμ. έκδ.), Ειδικά κοινωνιολογικά ζητήματα, Αθήνα, Χατζή, Χ., Χουντουμάδη, Α., Πατεράκη, Λ., «Άσκηση Βίας από Μαθητές προς Μαθητές στο Χώρο του Δημοτικού Σχολείου», Παιδί και Έφηβος 2:1, Αθήνα. WHO, Etienne, G. Krug, Linda L. Dahlberg, James A. Mercy, Anthony B. Zwi, Rafael Lozano, «World report on violence and health», Γενεύη, WHO, επιμ. : Currie, C., Hurrelmann, K., Settertobulte, W., Smith, R., & Todd, J., «Health and Health Behaviour among Young People», WHO Policy Series: Health policy for children and adolescents Issue, International Report 1997/98, 2000, WHO, επιμ. : Currie, C., Roberts C., Morgan, A.,Smith, R., Settertobulte, W., Samdal, O., Barnekow Rasmussen,V., «Young people s health in context, Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)», study: international report from the 2001/2002 survey, WHO, King A., Wold B., Tudor-Smith C., & Harel Y., «The Health of Youth: A cross-national survey», WHO Regional Publications, European Series No. 69, 1993/94 International Report, 1996,http://www.hbsc.org/downloads/HealthofYouth3.pdf

λεκτικός, σωματικός, ψυχολογικός, διαδικτυακός, κ.α.). ! Ο Olweus (1993: 9) ορίζει ως εκφοβισμό «την κατάσταση κατά την

λεκτικός, σωματικός, ψυχολογικός, διαδικτυακός, κ.α.). ! Ο Olweus (1993: 9) ορίζει ως εκφοβισμό «την κατάσταση κατά την ! Ο Olweus (1993: 9) ορίζει ως εκφοβισμό «την κατάσταση κατά την οποία ο μαθητής εκτίθεται επανειλημμένα και για κάποιο χρονικό διάστημα σε αρνητικές πράξεις άλλου ή άλλων μαθητών, οι οποίες εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία

Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία Γιάννης Υφαντόπουλος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρος Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ πάρχουν πολλές περιπτώσεις Βίας σε Βάρος των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01).

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01). Εισαγωγή Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί το πρωταρχικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση του εφήβου και η οικογενειακή ζωή αναγνωρίζεται, όλο και περισσότερο, ως ο σημαντικότερος μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κρούσματα βίας στο σχολείο: διεθνής και ελληνική πραγματικότητα, αίτια και τρόποι αντιμετώπισής τους. Δ' Κύκλος Σεμιναρίων

ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κρούσματα βίας στο σχολείο: διεθνής και ελληνική πραγματικότητα, αίτια και τρόποι αντιμετώπισής τους. Δ' Κύκλος Σεμιναρίων ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ΘΕΜΑ Κρούσματα βίας στο σχολείο: διεθνής και ελληνική πραγματικότητα, αίτια και τρόποι αντιμετώπισής τους. Δ' Κύκλος Σεμιναρίων Υπεύθυνη καθηγήτρια ΑΙΚ. ΜΑΡΙΔΑΚΗ- ΚΑΣΣΩΤΑΚΗ Καθηγήτρια Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ε Λ Ε Ν Η Κ Α Ρ Α Υ Ι Α Ν Ν Η, P S Y. D. Ε Γ Γ Ε Γ Ρ Α Μ Μ Ε Ν Η Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Ψ Υ Χ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ο Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Α

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013

ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 ΤΟΜΕΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ 18 ΑΝΩ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Επεξεργασία και ανάλυση ερωτηματολογίου TDI

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΦΝΗ ΙΙ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΦΝΗ ΙΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΦΝΗ ΙΙ Η ΕΚΦΟΒΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Εγχειρίδιο για τους γονείς Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies.

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies. Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο - EU NET ADB Άρτεμις Τσίτσικα Λέκτορας Εφηβικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Προγράμματος «Αριάδνη» ρ η Επιστ. Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία εντοπισμού ευπαθών κοινωνικών ομάδων και εφαρμογή της

Μεθοδολογία εντοπισμού ευπαθών κοινωνικών ομάδων και εφαρμογή της Μεθοδολογία εντοπισμού ευπαθών κοινωνικών ομάδων και εφαρμογή της Πάνος Τσακλόγλου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών & Θεόδωρος Μητράκος Τράπεζα της Ελλάδος ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΚΤΥΟ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΤΗΣ Ε. Ψ. Υ. Π. Ε. Ι. Τσιάντης,2012

ΤΟ ΙΚΤΥΟ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΤΗΣ Ε. Ψ. Υ. Π. Ε. Ι. Τσιάντης,2012 30Νοεµβρίου 2012 Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήµιο Χανίων Α κύκλος σπουδών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος οµιλίας: «Εκφοβισµός και Βία στο σχολείο» Ι. Τσιάντης,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES

INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES ΡΟΤΑΡΙΑΝΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΒΟΛΟΥ ΑΡΓΩ Η οικονομική κρίση και η νεανική εγκληματικότητα: Εναλλακτικές Λύσεις 6/11/2011 Dr. Theo Gavrielides, Ιδρυτής και ιευθυντής Ξεκινώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα συµπεριφοράς στο πολυπολιτισµικό σχολείο

Προβλήµατα συµπεριφοράς στο πολυπολιτισµικό σχολείο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ράση: Επιµόρφωση εκπαιδευτικών και µελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιµόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη: Μαρία Λιακοπούλου Προβλήµατα συµπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΙΟΥΛΙΟΣ 2011

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΙΟΥΛΙΟΣ 2011 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΕΩΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΙΟΥΛΙΟΣ 2011 Άνεργοι [Αναζητούντες εργασία] Λοιποί [Μη αναζητούντες εργασία] [1] >= 12 Μήνες [2] 267.924 34.817

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online Θεματικό Ερευνητικό δίκτυο για τη συγκριτική μελέτη της έρευνας σχετικά με τα παιδιά και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου στις

EU Kids Online Θεματικό Ερευνητικό δίκτυο για τη συγκριτική μελέτη της έρευνας σχετικά με τα παιδιά και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου στις EU Kids Online Θεματικό Ερευνητικό δίκτυο για τη συγκριτική μελέτη της έρευνας σχετικά με τα παιδιά και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου στις ευρωπαϊκές χώρες. Χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Safer Internet

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

"(Aν)ασφάλεια καταστηματαρχών Αθήνας και Πειραιά και νέες μορφές αστυνόμευσης "

(Aν)ασφάλεια καταστηματαρχών Αθήνας και Πειραιά και νέες μορφές αστυνόμευσης "(Aν)ασφάλεια καταστηματαρχών Αθήνας και Πειραιά και νέες μορφές αστυνόμευσης " Καθηγήτρια Χριστίνα Ζαραφωνίτου, Διευθύντρια του ΠΜΣ Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Συνεργασία: Α.Πατελάκη & Β.Λέκκα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΥ και Ενδοσχολική Βία

ΔΕΠΥ και Ενδοσχολική Βία ΔΕΠΥ και Ενδοσχολική Βία ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ Α. ΚΟΛΑΪΤΗΣ Επικ. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής, Διευθυντής Παιδοψυχιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών Γεν. Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ Γιατί και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. συνομηλίκους τους στις χώρες της έρευνας HBSC Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. Εισαγωγή Η «Έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών» HBSC/WHO (Health Behaviour

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014

ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Το Σωματείο ΕΛΙΖΑ, Εταιρία Κατά της Κακοποίησης του Παιδιού, διανύει τον έβδομο χρόνο από την ίδρυσή του το 2008. Τα τελευταία δύο χρόνια σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε πολλούς τομείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ 4 1. Εγγεγραμμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος τι είναι η ΠΕΣΚΕ; προώθηση κοινωνικής ένταξης καταπολέμηση της φτώχειας

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά: Τηλεόραση, βία, παιδιά, έφηβοι, οδηγίες. Εισαγωγή

Λέξεις κλειδιά: Τηλεόραση, βία, παιδιά, έφηβοι, οδηγίες. Εισαγωγή Η επίδραση της βίας στην τηλεόραση, στα παιδιά και στους εφήβους ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Μ. Παιδοψυχίατρος-Ψυχίατρος, Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική, Νοσοκομείο Παίδων "Η Αγία Σοφία" Περίληψη Η φτώχεια, η

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012.

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. 1 PISA 2012 ΜΕΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ/ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ερευνητική Στρατηγική του Τμήματος της περιόδου 2012-2017 1.1 Η υφιστάμενη στρατηγική έρευνας στο πεδίο της Υγείας -

Η Ερευνητική Στρατηγική του Τμήματος της περιόδου 2012-2017 1.1 Η υφιστάμενη στρατηγική έρευνας στο πεδίο της Υγείας  - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ (ΔΜΥΠ) Η Ερευνητιική Στρατηγιική του Τμήματος της περιιόδου 2012-2017 Η Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Έργου: «Ταυτότητα Χρηστών Internet στην Ελλάδα»

Τίτλος Έργου: «Ταυτότητα Χρηστών Internet στην Ελλάδα» Τίτλος Έργου: «Ταυτότητα Χρηστών Internet στην Ελλάδα» Μάρτιος 2007 «Ταυτότητα Χρηστών Internet στην Ελλάδα» Μάρτιος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ταυτότητα Έρευνας...4 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑ ΦΥΛΟ...8 2.1. Χρήση Η/Υ και

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος Παν/μιο Πατρών. Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου των ελληνικών πανεπιστημίων: περιφερειακές διαστάσεις

Γιώργος Σταμέλος Παν/μιο Πατρών. Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου των ελληνικών πανεπιστημίων: περιφερειακές διαστάσεις ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 2003, Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου των ελληνικών πανεπιστημίων: περιφερειακές διαστάσεις, στο Πανεπιστήμιο, τ.7, σελ.65-87. Γιώργος Σταμέλος Πατρών Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009 1. Ταυτότητα της Έρευνας Διοργανωτές: Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (ΚΕΕΑ) και Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφείς: Κολίρη, Μ.Ε, Μαλογιάννης, Ι., Καπετανάκη, Δ., Καραπιπέρη, Α., Σωτηράκου, Α. & Κατσαδώρος, Κ.

Συγγραφείς: Κολίρη, Μ.Ε, Μαλογιάννης, Ι., Καπετανάκη, Δ., Καραπιπέρη, Α., Σωτηράκου, Α. & Κατσαδώρος, Κ. Τίτλος έρευνας: «Δουλεύοντας με αλλοδαπές γυναίκες θύματα βίας και σωματεμπορίας: πιλοτική έρευνα για την εφαρμογή της φόρμας καταγραφής κλινικών και πολιτισμικών στοιχείων». Συγγραφείς: Κολίρη, Μ.Ε, Μαλογιάννης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ. Α. Η ΒΙΑ (γενικά)

ΒΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ. Α. Η ΒΙΑ (γενικά) ΒΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ MIA ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ της ΒΙΑΣ Α. Η ΒΙΑ (γενικά) Η άσκηση σωματικής ή άλλης δύναμης ή η χρησιμοποίηση απειλών με σκοπό την επιβολή της θέλησης κάποιου.

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία.

Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία. Παρουσίαση: Σόνια Κοντογιάννη Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Λίζα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΖΑΡΑΦΩΝΙΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΜΣ «ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΖΑΡΑΦΩΝΙΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΜΣ «ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-15 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΖΑΡΑΦΩΝΙΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΜΣ «ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-15 ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Η λειτουργία μεταπτυχιακών προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

επιστημονική ημερίδα: εγκαταστάσεις New York College 9 Μαΐου 2009 - ΑΘΗΝΑ

επιστημονική ημερίδα: εγκαταστάσεις New York College 9 Μαΐου 2009 - ΑΘΗΝΑ επιστημονική ημερίδα: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ εγκαταστάσεις New York College 9 Μαΐου 2009 - ΑΘΗΝΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ Επιστημονική Επιμέλεια: Δρ Εμμανουηλίδου

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ Ναταλία Σπυροπούλου Κοινωνιολόγος Ειδικός Λειτουργικός Επιστήμων Γ Βαθμίδας Επικοινωνία Γραφείο 5.5, τηλ. 210-7491714, e-mail: nspyropou@ekke.gr Σπουδές Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Στο πλαίσιο της ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας, η συζήτηση η οποία αφορά στην εκπόνηση πολιτικών προστασίας του παιδιού και της οικογένειας εστιάζει,

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 450 γονείς ~ 650 παιδιά

ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 450 γονείς ~ 650 παιδιά ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ. Αποδέκτες ~ 450 γονείς ~ 650 παιδιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ( ιάρκεια κάθε Οµάδας: 8 δίωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις). Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικευμένα και εσωτερικευμένα προβλήματα συμπεριφοράς σε παιδιά και εφήβους:

Εξωτερικευμένα και εσωτερικευμένα προβλήματα συμπεριφοράς σε παιδιά και εφήβους: Σάββατο 10 Μαΐου 2014 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστημονικό σεμινάριο Εξωτερικευμένα και εσωτερικευμένα προβλήματα συμπεριφοράς σε παιδιά και εφήβους: ψυχοπαιδαγωγικές προσεγγίσεις στη διάγνωση και την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Τι είναι η «υγεία»; Η κατάσταση πλήρους σωματικής, πνευματικής,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB

Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB Kορμάς Γιώργος Συντονιστής Προγράμματος«Αριάδνη» Υπεύθυνος Γραμμής Βοηθείας Υποστηρίζω Επ.Συνεργάτης Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή).

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή). ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός

Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός Το διαδίκτυο και ο σχολικός εκφοβισμός Πλαγεράς Αντώνιος Τεχνολόγος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΠΕ 17 03 Υπεύθυνος Συμβουλευτικού Σταθμού Δ.Δ.Ε. Ν. Μαγνησίας Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ένα από τα επτά Τομεακά/ Εθνικά Επιχειρησιακά Προγράμματα με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΙΖΑ- ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΕΛΙΖΑ- ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 Το Σωματείο ΕΛΙΖΑ, Εταιρία κατά της Κακοποίησης του Παιδιού, διανύει τον έβδομο χρόνο από την ίδρυσή του το 2008. Τα τελευταία δύο χρόνια σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε πολλούς τομείς ενώ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ (INTERNET): ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟΥΣ ΧΡΗΣΤΕΣ

ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ (INTERNET): ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟΥΣ ΧΡΗΣΤΕΣ Μονάδα Εφηβικής Υγείας-Β Πανεπιστηµιακή Παιδιατρική Κλινική- Νοσοκοµείο Παίδων «Π & Α Κυριακού» ιευθυντής : κος ηµήτριος Καφετζής Επιστηµονική Υπέυθυνη : κα. Άρτεµις Τσίτσικα http://www.youth-health.gr/

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ημερομηνία διεξαγωγής της έρευνας Ημερομηνία παραλαβής της αναφοράς/ εισαγγελικής εντολής από τον κοινωνικό λειτουργό Στοιχεία κοινωνικής υπηρεσίας -διεύθυνση, τηλέφωνο, fax, email Κοινωνικός Λειτουργός-

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα