Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος- Θώρακος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος- Θώρακος"

Transcript

1 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος- Θώρακος Συν τονισ τεσ: Ν. Καβαντζάς Β. Παρτσαλίδου-Τζάρου Μ. Χόρτη Εισ η γ η τ ε σ: Π.Αλεξάνδρου Ν. Καβαντζάς Β. Παρτσαλίδου-Τζάρου Ρ. Τριγγίδου Μ. Χόρτη

2

3 ΣΥΝΟΨΗ ΧΡΗΣΙΜΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (L.C.) Ονοματεπώνυμο... Ημ/νία γέννησης... Νοσοκομείο... ΑΡ.Πρωτ.Νοσ... Νος/μείο... Ημ/νία παραλαβής... Ημ/νία απάντησης... Αρ. απάντησης... Παθολογοανατόμος... Χειρουργός... Φύλο... Προηγούμενη θεραπεία (ΧΜΘ/ΑΚΘ) Ναι Όχι Τύπος ιστικού δείγματος ΔΕ πνεύμονας ΑΡ πνεύμονας Απλή σφηνοειδής (wedge) Πολλαπλές σφηνοειδείς Τμηματεκτομή Λοβεκτομή/Δι-λοβεκτομή Άλλες χειρουργικές προσεγγίσεις Εκτομή μετά από βρογχοπλαστική (Sleeve resection) VATS VATS - Ανοικτή Ανοικτή Πνευμονεκτομή (έξω-περικαρδ.) Πνευμονεκτομή (ένδο-περικαρδ.) Άλλα Άλλες (π.χ. θωρακικού τοιχώματος) ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Κύριος βρόγχος σε απόσταση 20 mm από την τρόπιδα Τ3 Κύριος βρόγχος σε απόσταση 20mm από την τρόπιδα Τ2 Πύλη ΔΑΛ (ΔΕ άνω λοβός) ΔΕ μέσος λοβός ΔΕ κάτω λοβός ΑΑΛ (ΑΡ άνω λοβός) ΑΡ κάτω λοβός Μη προσδιορισμένος Μέγεθος όγκου... mm (μεγ. διαστάσεις) (Τ1 =< 30 mm ή επιφανειακός όγκος προσκολλημένος στο βρογχικό τοίχωμα, Τ2 > 30 mm) Απόσταση όγκου από όρια χειρουργικά βρογχ. Κολοβώματος... mm Έκταση ατελεκτασίας / αποφρακτική πνευμονίτιδα: Καθόλου / < από τις 2 κατηγορίες Προσβολή πυλαίας περιοχής και όλου του πνεύμονα (Τ2) Προσβολή όλου του πνεύμονα (Τ3) ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Ιστολογικός τύπος Πλακώδες Μεγαλοκυτταρικό Μικροκυτταρικό Αδενοκαρκίνωμα (μικτοί τύποι, αμιγής σωληνώδης, αμιγής συμπαγής, αμιγής θηλώδης) Αμιγές (pure) BAC (βρογχιολοκυψελιδικό καρκίνωμα) Βλεννώδες Μη βλεννώδες Μικτό βλεννώδες μη βλεννώδες (>10%) Συνδεδυασμένοι τύποι (combined) Ειδικότερα... Άλλοι όγκοι Ειδικότερα, καρκινοειδή κλπ... Τοπική διήθηση (Local invasion) Σπλαχνικός υπεζωκότας Τ2 Τοιχωματικός υπεζ/θωρ. τοίχωμα Μεσοθωρακικός υπεζωκότας Τ3 Περικάρδιο Τ3 Διάφραγμα Τ3 Μεγάλα αγγεία (αορτή, κεντρική πνευμονική αρτηρία ή φλέβα) (Τ4) Καρδιά (Τ4) Κακοήθης πλευριτική συλλογή (Τ4) Ανεξάρτητα οζίδια στον ίδιο λοβό (Τ4) Διήθηση λεμφαδένων Πυλαίοι/ενδοπνευμονικοί (θέση λεμφαδένων 10-14) Submitted Διηθημένοι (N1) Μεσοθωρακικοί (θέση λεμφαδένων 1-9) Submitted Διηθημένοι (N2) Μεσοθωρακικοί, πυλαίοι λεμφαδένες Submitted Διηθημένοι (N3) Μεσοθωρακικοί, πυλαίοι λεμφαδένες Submitted Διηθημένοι (N3)

4 Όρια (margins) Βρογχικό Καθαρό Διηθημένο Ν/Α Αγγειακό Καθαρό Διηθημένο Ν/Α Μεσοθωρακικό Καθαρό Διηθημένο Ν/Α Θωρακικό τοίχωμα Καθαρό Διηθημένο Ν/Α Άλλη παθολογία Εμφύσημα Όχι Ναι Ειδικότερα βαθμός (ήπιος/μέτριος/σοβαρός)... Διάμεση ίνωση Όχι Ναι Αιτιολογία (αν είναι γνωστή)... Άλλα Λεπτομερέστερα... Μεταστάσεις Μη γνωστές (ΜΧ) Απουσία (ΜΟ) Παρουσία (Μ1) Λεπτομέρειες... Περιληπτικά Παθολογοανατομικό Στάδιο pt. pn. pm.. Πλήρης αφαίρεση σε όλα τα όρια Όχι Ναι Υπογραφή... Ημερομηνία.../.../... ICD-O

5 Συνοπτική ερμηνεία χρήσιμων δεδομένων για την ιστολογική έκθεση του καρκίνου του πνεύμονα Πρωτόκολλα σύνταξης ιστολογικών εκθέσεων των κακοήθων νεοπλασμάτων πνεύμονα Ρ. Τριγγίδου, Διευθύντρια, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» Μ. Χόρτη, Επιμ. Α, ΓΝΑ «Σισμανόγλειο» Είναι γεγονός ότι μερικές παράμετροι του πνευμονικού καρκίνου (L.C.) όπως ο ιστολογικός τύπος, το μέγεθος του όγκου, η τοπική έκταση και το στάδιο καθώς και οι λεμφαδενικές μεταστάσεις σχετίζονται με την κλινική πορεία των ασθενών. Οι αναφερόμενες παράμετροι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στην θεραπευτική αντιμετώπιση του Πνευμονικού Καρκίνου- (ακόμη και στην αναγκαιότητα επιλογής επικουρικής θεραπείας)- όσο και στην προγνωστική πληροφόρηση των κλινικών γιατρών και των ασθενών, προωθώντας πιο αξιόπιστη σταδιοποίηση σε σχέση με τη χρήση μόνο κλινικών δεδομένων. Επιπρόσθετα λαμβάνουν υπ όψιν την κλινική σημασία των θεραπευτικών πειραματικών πρωτοκόλων. Η χρήση νέων τεχνικών όπως η «VATS» (video - assisted thoracoscopic surgery), βοήθησε στην καλύτερη αξιολόγηση των παθολογοανατομικών δεδομένων. Η πρόταση για το μοντέλο της Ιστολογικής Έκθεσης βασίστηκε στην ταξινόμηση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO) για τον Πνευμονικό Καρκίνο, το Διεθνές Σύστημα Σταδιοποίησης για τον Π.Κ. ΤΝΜ και στις επί μέρους συστάσεις των Παθολογοανατόμων Ειδικών του Πνεύμονα και των Κλινικών Ιατρών (ογκολόγων) που εμπλέκονται στη θεραπεία και την αντιμετώπιση του Πνευμονικού Καρκίνου. Το σύστημα Σταδιοποίησης αποτελεί χρήσιμο και αναπαραγώγιμο εργαλείο. Δίνονται οδηγίες οι οποίες βοηθούν στην προώθηση χρήσιμων πληροφοριών στον Κλινικό γιατρό για δραστικότερη αντιμετώπιση των ασθενών. Η χρήση της proforma (προτύπου ιστολογικής εξέτασης) είναι επιβοηθητική και σημαντική για την σταδιοποίηση των όγκων κατά τη χειρουργική τους εξαίρεση. Κλινική πληροφόρηση που απαιτείται για την συμπλήρωση της proforma (πρότυπο ιστολογικής εξέτασης) Ονοματεπώνυμο ασθενούς Ημερομηνία γέννησης 301

6 302 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Νοσοκομείο (Αρ. Πρωτ.) Είδος υλικού Ημερομηνία παραλαβής Όνομα χειρουργού / κλινικού γιατρού Επιπρόσθετα επισημαίνεται η απόσταση του όγκου από την τρόπιδα (σε περιπτώσεις πνευμονοκτομής), με λεπτομερές ιστορικό προηγηθείσης θεραπείας όπως επικουρική χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία. Προετοιμασία δειγμάτων Τα χειρουργικά υλικά πνευμονικού ιστού μονιμοποιούνται σε διάλυμα φορμόλης 10% για 24 ώρες πριν από την περιγραφή και λήψη θέσεων. Διαχείριση δειγμάτων Αναφέρονται: 1. το είδος χειρουργικής επέμβασης (VATS ή ανοιχτή βιοψία πνεύμονα,τμηματεκτομή, λοβεκτομή, πνευμονεκτομή) 2. η τοπογραφία (Δεξιός ή Αριστερός Πνεύμονας) 3. ο διαχωρισμός της χειρουργικής εξαίρεσης ιστικών δειγμάτων επί πνευμονεκτομής, εστιάζοντας την ανάγκη εξέτασης του περικαρδιακού ιστού σε όγκους σταδίου Τ3 vs Τ4. Λαμβάνονται θέσεις από: - τον όγκο (Σε 3 κύβους παραφίνης η λήψη θέσεων, από μεγάλα σε μέγεθος νεοπλάσματα) - θέσεις κοντά στον σπλαχνικό υπεζωκότα, - από ενδοθωρακικούς και πυλαίους λεμφαδένες (Ν1), - εξωπνευμονικούς μεσοθωρακικούς (Ν2/3) και - λοιπό πνευμονικό παρέγχυμα (τουλάχιστον 1 κύβος όταν αυτό φαίνεται σχεδόν φυσιολογικό). - Εάν υπάρχουν άλλα εμφανή οζίδια θα πρέπει να λαμβάνονται θέσεις. - Τα όρια προς το θωρακικό τοίχωμα και το μεσοθωράκιο. Παθολογοανατομικά δεδομένα Εντόπιση όγκου: Πρέπει να αναφέρεται η εντόπιση του όγκου (κεντρική περιφερική). Όγκοι πλησιέστερα σε κύριο βρόγχο συνοδεύονται από τα βρογχοσκοπικά ευρήματα για να συμπληρώνονται και στην proforma. Εάν ο όγκος επεκτείνεται σε περισσότερους από ένα λοβό θα πρέπει να εξετάζονται όλοι οι λοβοί μετά την εξαίρεσή τους. Μέγεθος όγκου: Θα πρέπει να αναφέρεται η μεγαλύτερη διάμετρος του όγκου σε mm όπως και η απόσταση από το βρογχικό κολόβωμα (χειρουργικό όριο εκτομής). Εάν έχει γίνει σφηνοειδής εκτομή (wedge) θα πρέπει να λαμβάνονται θέσεις από την πλησιέστερη απόσταση του όγκου προς τα χειρουργικά όρια εκτομής. Ιστολογικός τύπος: Αναφέρεται σύμφωνα με την πρόσφατη ταξινόμηση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO) / Lyon 2004 των όγκων του πνεύμονα. Πλακώδες καρκίνωμα: απαιτεί την παρουσία ενός από τα ακόλουθα ευρήματα: κερατίνη, σφαίρες κερατίνης ή μεσοκυττάριες γέφυρες. Αδενοκαρκίνωμα: απαιτεί την παρουσία καλά σχηματισμένων αδενικών δομών (acinar pattern), θηλών, λεπιδικού τύπου ανάπτυξη (τύπου BAC), παρουσία βλέννας ενδοκυτταροπλασματικά. Ο όρος BAC (βρογχιολοκυψελιδικό) σύμφωνα με την πρό-

7 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 303 σφατη ταξινόμηση αφορά σε όγκο με λεπιδική ανάπτυξη χωρίς διήθηση του στρώματος αγγείων ή υπεζωκότα. Όταν υπάρχουν εικόνες αδενοκαρκινώματος και τύπου BAC χαρακτηρίζεται ως μικτός τύπος αδενοκαρκινώματος. Μεγαλοκυτταρικό καρκίνωμα (LCC): αποτελείται από μεγάλου μεγέθους επιθηλιακά κύτταρα με απουσία στοιχείων πλακώδους ή αδενικής διαφοροποίησης. Όγκοι με νευροενδοκρινική διαφοροποίηση κατατάσσονται ως Νευροενδοκρινικά καρκινώματα από μεγάλα κύτταρα (LCNEC). Σημειώνεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό των καρκινωμάτων του πνεύμονα αφορούν σε περισσότερους από έναν, ιστολογικούς τύπους και κατατάσσονται ως μικτοί όγκοι με συμμετοχή 10% τουλάχιστον στο συνολικό όγκο του καρκινώματος από το επιπρόσθετο στοιχείο. Όλοι οι άλλοι όγκοι πλην του μικροκυτταρικού καρκινώματος θα πρέπει να ταξινομούνται ως άλλοι πρωτοπαθείς όγκοι. Τοπική διήθηση: Διήθηση σπλαχνικού υπεζωκότα αναγνωρίζεται από την διάσπαση του ελαστικού πετάλου του υπεζωκότα. Σε μερικά κέντρα συνιστάται επικουρική ΧΜΘ στις περιπτώσεις αυτές. Χρώση ελαστικών ινών είναι βοηθητική για την αναγνώριση της διήθησης, μερικές όμως φορές, ο διπλασιασμός του έσω και έξω ελαστικού πετάλου του υπεζωκότα, δημιουργεί προβλήματα διαφορικής διάγνωσης από το υποκείμενο ινοελαστικό πνευμονικό παρέγχυμα. Διήθηση λεμφαδένων: όλοι οι ενδοπνευμονικοί λεμφαδένες χαρακτηρίζονται ως Ν1 και διαχωρίζονται ανάλογα με τη θέση τους σε Ν10 (πυλαίοι), Ν11,Ν12,Ν13 και Ν14 (ενδοπνευμονικοί). Η παρουσία εξωλεμφαδενικής μεταστατικής διασποράς από τον όγκο πρέπει να καταγράφεται. Η περιγραφή ιστικών αλλοιώσεων, σε μη νεοπλασματικό πνευμονικό παρέγχυμα, πρέπει να περιγράφεται όπως π.χ. εμφύσημα, διάμεση ίνωση, υπόνοια πνευμονοκονίασης. Διαγνωστική κωδικοποίηση (CODING) και σταδιοποίηση (STAGING) Μικροβιοψίες Απαραίτητη η χρήση SNOMED Για μικροκυτταρικούς καρκίνους η Σταδιοποίηση ΤΝΜ συνήθως κατατάσσει τη νόσο (α) ως περιορισμένη, (β) ως εκτεταμένη. Μερικοί από τους κλινικούς προτιμούν και σ αυτές τις περιπτώσεις περαιτέρω Σταδιοποίηση. Η διάγνωση κακοήθειας στις μικρές βιοψίες (βρογχοσκοπική, δια βελόνης, κυτταρολογικά δείγματα) είναι εφικτή, δυσχερής όμως είναι η ταξινόμηση και ο καθορισμός ιστολογικού τύπου. Επισημαίνεται ότι οι πνευμονικοί όγκοι παρουσιάζουν ετερογένεια και όταν το υλικό αφορά μικροβιοψίες είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείται ο όρος μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα για όγκους στους οποίους δε μπορεί να καθοριστεί με ασφάλεια ο ιστολογικός τύπος. Ο διαχωρισμός σε μικρο- και μη-μικρό- κυτταρικό καρκίνωμα αποτελεί σημαντική βοήθεια για τον κλινικό, δεδομένου ότι η θεραπεία είναι διαφορετική. Η χρήση ανοσοδεικτών (CD56, Χρωμογρανίνης, Συναπτοφυσίνης) με θετικό αποτέλεσμα στα μικροκυτταρικά καρκινώματα βοηθάει στον καθορισμό του τύπου. Αρχόμενες (in situ) αλλοιώσεις σε μικροβιοψίες συνδυάζονται, πιθανά, με διηθητικό καρκίνωμα, η διάγνωση του οποίου, μερικές φορές, είναι εφικτή όταν ο παθολογοανατόμος έχει στη διάθεσή του μεγαλύτερα ή περισσότερα ιστικά δείγματα.. Η διάγνωση διηθητικού καρκινώματος διαπιστώνεται και καταγράφεται εφ όσον είναι εμφανής η διήθηση υποστρώματος.

8 304 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Η παρουσία κεντρικών ουλών των όγκων και η έκταση της διήθησης σε ασθενείς με Τ1 στάδιο και μικτό τύπο αδεκαρκινώματος (με εστιακή παρουσία αδενοκαρκινώματος τύπου BAC) μπορεί να έχει προγνωστική σημασία. Βιβλιογραφία 1. Buccheri G, Ferrigno D. Prognostic factors in lung cancer: tables and comments. Eur Respir J 1994; 7: Mountain CF. Prognostic implications of the International Staging System for Lung Cancer. Semin Oncol 1988; 15: Mountain CF. Revisions in the International System for Staging Lung Cancer. Chest 1997; 111: Little AG, Rusch VW, Bonner JA, Gaspar LE, Green MR, Webb WR, et al. Patterns of surgical care of lung cancer patients. Ann Thorac Surg 2005; 80: Arriagada R, Bergman B, Dunant A, Le Chevalier T, Pignon JP, Vansteenkiste J; International Adjuvant Lung Cancer Trial Collaborative Group. Cisplatin-based adjuvant chemotherapy in patients completely resected non-small-cell lung cancer. N Engl J Med 2004; 350: Lopez-Encuentra A, Garcia-Lujan R, Riva JJ, Rodriguez-Rodriguez J, Torres-Lanza J, Varela- Simo G, et al. Comparison between clinical and pathologic staging in 2,994 cases of lung cancer. Ann Thorac Surg 2005; 79: Travis WD, Brambilla E, Muller-Hermelink KH, Harris CC. World Health Organization Classification of Tumours. Pathology and Genetics of Tumours of the Lung, Pleura, Thymus and Heart. Lyon:IARC Press, Mountain CF, Dresler CM. Regional lymph node classification for lung cancer staging. Chest 1997; 111: Gephardt GN, Baker PB. Lung carcinoma surgical pathology report adequacy: a College of American Pathologists Q-Probes study of over 8300 cases from 464 institutions. Arch Pathol Lab Med 1996; 120: Gibbs AR, Attanoos RL. acp. Best practice no 161. Examination of lung specimens. J Clin Pathol 2000;53: Thomas JS, Lamb D, Ashcroft T, Corrin B, Edwards CW, Gibbs AR, et al. How reliable is the diagnosis of lung cancer using small biopsy specimens? Report of a UKCCCR Lung Cancer Working Party. Thorax 1993;48: Kato H, Tsuboi M, Kato Y, Ikeda N, Okunaka T, Hamada C. Postoperative adjuvant therapy for completely resected early-stage non-small cell lung cancer. Int J Clin Oncol 2005;10: Osaki T, Nagashima A, Yoshimatsu T, Yamada S, Yasumoto K. Visceral pleural involvement in nonsmall cell lung cancer: prognostic significance. Ann Thorac Surg 2004;77: Bunker ML, Raab SS, Landreneau RJ, Silverman JF. The diagnosis and significance of visceral pleural invasion in lung carcinoma. Histologic predictors and the role of elastic stains. Am J Clin Pathol 1999;112: Fadel E, Yildizeli B, Chapelier AR, Dicenta I, Mussot S, Dartevelle PG. Sleeve lobectomy for bronchogenic cancers: factors affecting survival. Ann Thorac Surg 2002;74:

9 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 305 Διαχείριση υλικού στη διάγνωση των νοσημάτων πνεύμονα και υπεζωκότα Ν. Καβαντζάς, Αναπλ. Καθηγητής, ΕΚΠΑ Π. Αλεξάνδρου, Επιμ. Α, ΓΝΑ «Λαϊκό» Β. Παρτσαλίδου-Τζάρου, Διευθύντρια, ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» 1. Aπαιτείται εξειδίκευση 2. Τοποθέτηση δειγμάτων σε φορμόλη 3. Περιγραφή δειγμάτων με σύντομη αναφορά στον αριθμό και το μέγεθος των ιστοτεμαχιδίων 4. Σκήνωση και λήψη ιστολογικών τομών. Όλα τα ιστοτεμαχίδια εγκλείονται σε κύβους παραφίνης. Λαμβάνονται τουλάχιστον τρεις συνεχόμενες τομές σε διαφορετικά κάθε φορά επίπεδα. Αν δεν επιτευχθεί η διάγνωση συνιστάται λήψη επιπλέον διαδοχικών τομών. Βιοψίες πνεύμονος διά βελόνης Η χρώση αιματοξυλίνης ηωσίνης συνήθως αρκεί για την ταυτοποίηση παθολογοανατομικών βλαβών, σε συνδυασμό με άλλες χρώσεις που ενδεχομένως απαιτηθούν (ιστοχημικές ανοσοϊστοχημικές). Περαιτέρω διερεύνηση Η χρώση PAS-D για την αναζήτηση βλέννης μπορεί να είναι χρήσιμη στην αναγνώριση του αδενοκαρκινώματος. Η ανοσοϊστοχημική διερεύνηση μπορεί να είναι επίσης χρήσιμη στην αναγνώριση του αδενοκαρκινώματος. Η ανοσοϊστοχημική διερεύνηση είναι χρήσιμη στην ταξινόμηση αυτού του καρκινώματος και στον αποκλεισμό της μεταστατικής του προέλευσης. Για παράδειγμα, η διάκριση ενός νευροενδοκρινικού όγκου από ένα μηνευροενδοκρινικό γίνεται μέσω της ανοσοϊστοχημείας και της ανάδειξης δεικτών νευροενδοκρινικής διαφοροποίησης (π.χ. CD56, συναπτοφυσίνη, χρωμογρανίνη Α). Η διάκριση ενός πρωτοπαθούς από ένα μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα μπορεί να γίνει με την ανάδειξη της έκφρασης του TTF-1 και κάποιων υποομάδων κερατινών, ειδικότερα Κερατίνη 7 και Κερατίνη 10. Αν υφίσταται υποψία πνευμονικής λοίμωξης (π.χ. φυματίωση, πνευμονοκύστη), ειδικές χρώσεις όπως Ζiehl Nielsen, Grocott, PAS κρίνονται απαραίτητες. Περιεχόμενο ιστολογικής έκθεσης Οι βιοψίες πνεύμονος δια βελόνης πραγματοποιούνται συνήθως για την ταυτοποίηση της φύσης μιας χωροκατακτητικής εξεργασίας του πνεύμονα. Το νεόπλασμα ταξινομείται σύμφωνα με τον πίνακα ταξινόμησης της WHO και αν είναι εφικτό, γίνεται μια προσπάθεια χαρακτηρισμού καθορισμού του βαθμού διαφοροποίησης. Η διάκριση όμως μεταξύ ενός μικροκυτταρικού και ενός μη μικροκυτ-

10 306 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος ταρικού καρκινώματος είναι η πιο κρίσιμη πληροφορία σε σχέση με την περαιτέρω αντιμετώπιση. Θωρακοσκοπικές βιοψίες πνεύμονος με θωρακοσκόπηση (VATS) και ανοιχτές (χειρουργικές) βιοψίες πνεύμονος. Διαχείριση υλικού Όταν αναφερόμαστε στη μη νεοπλασματική πνευμονική νόσο, οι χειρουργικές βιοψίες πνεύμονος γίνονται σχεδόν αποκλειστικά για την ανάδειξη της αιτίας της διάχυτης παρεγχυματώδους βλάβης και ειδικότερα για την ανάδειξη των προτύπων ανάπτυξης της διάμεσης πνευμονίας. Η αξονική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας έχει σημαντικά παρεκτοπίσει την ανάγκη χειρουργικής βιοψίας σε μεγάλο αριθμό ασθενών οι οποίοι προσέρχονται με διάχυτη πνευμονική βλάβη. Ωστόσο, μια μικρή κατηγορία ασθενών προσέρχεται με άτυπα και μη ειδικά απεικονιστικά ευρήματα στην αξονική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας, γεγονός που καθιστά την χειρουργική βιοψία απαραίτητη. Οι χειρουργικές βιοψίες μπορούν ακόμα να χρησιμοποιηθούν στη διάγνωση της πνευμονικής υπέρτασης αγνώστου αιτιολογίας, σε παιδιατρικά νοσήματα του πνεύμονα όπου η αξονική τομογραφία είναι λιγότερο ειδική και σπανιότερα στις νεοπλασίες. Κατά κανόνα οι θέσεις λήψης του χειρουργικού υλικού προεγχειρητικά προσδιορίζεται με τη βοήθεια της αξονικής τομογραφίας. Η δειγματοληψία είναι πολλαπλή και οι βιοψίες έχουν διάμετρο τουλάχιστον 30mm στη μέγιστη διάμετρο για λόγους μεγαλύτερης διαγνωστικής ευχέρειας. Επί υποψίας λοίμωξης απαιτείται ένα δεύτερο δείγμα το οποίο θα είναι νωπό για περαιτέρω μικροβιολογική εξέταση. Επιλογή και λήψη θέσεων Το δείγμα είναι υποϋπεζωκοτικό τεμάχιο πνεύμονα με ράμματα κατά μήκος του χειρουργικού ορίου. Η περιγραφή περιλαμβάνει τις διαστάσεις του και μακροσκοπικά ορατές βλάβες στον πνεύμονα ή στον υπεζωκότα. Η λήψη θέσεων γίνεται με κριτήριο την κάλυψη της μεγαλύτερης δυνατής υπό διερεύνηση περιοχής. Χρώσεις Η χρώση αιματοξυλίνης ηωσίνης είναι συνήθως επαρκής για την ανάδειξη της διάχυτης πνευμονικής βλάβης. Στη ρουτίνα μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθούν ειδικές χρώσεις για την ανάδειξη του κολλαγόνου και της αγγείωσης (π.χ. Elastica Van Gieson, Αιματοξυλίνη και Van Gieson, Χρώση Movat). Περαιτέρω διερεύνηση Αν υπάρχει υπόνοια αμιάντωσης ως αιτία διάμεσης ίνωσης αχρωμάτιστες τομές πάχους 25-30mm ή τομές χρωσμένες με Pearl διερευνώνται για ίνες αμιάντου. Η χρώση Pearl είναι επίσης βοηθητική στη διάκριση της αιμοσιδήρωσης και στη διάκριση της τελευταίας από την ανθράκωση των καπνιστών. Αν τίθεται υπόνοια λοίμωξης (π.χ. φυματίωση, Πνευμονοκύστη) κατάλληλες χρώσεις όπως οι Ziehl-Nielsen, Grocott, Pas είναι απαραίτητες. Η ανοσοϊστοχημεία μπορεί να συνδράμει τον παθολογοανατόμο στην ταυτοποίηση των όγκων και άλλων διάχυτων παρεγχυματωδών πνευμονικών βλαβών, ιδιαίτερα της

11 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 307 ιστιοκυττάρωσης Langerhans. Στην τελευταία οι χρώσεις S-100 και CD1a μπορούν να αναδείξουν καλύτερα τις χαρακτηριστικές διηθήσεις από τα κύτταρα Langerhans. Η χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου αποκτά όμως αξία στην εκτίμηση διαταραχών μεταβολισμού και μεταλλάξεων του γονιδίου του επιφανειοδραστικού παράγοντα. Περιεχόμενο ιστολογικής έκθεσης Η Ιστολογική έκθεση οφείλει να αναφέρεται στην επάρκεια του δείγματος. Στο τελικό στάδιο ίνωσης τύπου μελισσοκηρύθρας, ίσως η αιτιολογική διάγνωση είναι αδύνατη. Ωστόσο σε περιπτώσεις σαρκοείδωσης, και νεοπλασμάτων μπορεί να αποδειχθεί μεγάλης αξίας. Η δυσκολία αυτή περιορίζεται στην πλειονότητα των περιπτώσεων με προεγχειρητικό σχεδιασμό λήψης πολλαπλών θέσεων από διαφορετικούς λοβούς. Για την ιδιοπαθή διάμεση πνευμονία (ΙΙΡ) πρόσφατα χρησιμοποιείται η ταξινόμηση των θέσεων ομοφωνίας της ATS και της ERS του Η πιο συχνή ΙΙΡ είναι η συνήθης διάμεση πνευμονία (UIP). Η διάγνωση θα πρέπει να συνοδεύεται από την εκτίμηση της δραστηριότητας. Η τελευταία είναι η υπεροχή εστιών ινοβλαστικής υπερπλασίας / κοκκιώδους ιστού. Για τις άλλες IIPs, θα πρέπει να σχολιαστεί ο βαθμός και το πρότυπο της ίνωσης. Για άλλες διάχυτες πνευμονικές βλάβες, η φύση το πρότυπο ανάπτυξης και η σοβαρότητα άλλων ιστολογικών αλλοιώσεων θα πρέπει να αναφέρονται. Σε περιπτώσεις υπόνοιας αμιάντωσης, τίθεται θέμα πόσες ίνες αμιάντου απαιτούνται για τη διάγνωση. Για την τεκμηρίωση της αμιάντωσης απαιτούνται δυο ίνες αμιάντου ανά 1mm 2. Περαιτέρω κλινικοεργαστηριακή συσχέτιση απαιτείται για την αξιοπιστία της διάγνωσης. Βιοψίες υπεζωκότος διά βελόνης Η χρώση αιματοξυλίνης ηωσίνης είναι συνήθως επαρκής για την διάγνωση βασικών ιστολογικών αλλοιώσεων σε συνδυασμό με άλλες χρώσεις καθ υπόδειξη του παθολογοανατόμου. Περαιτέρω διερεύνηση Αν υπάρχει νεόπλασμα, θα πρέπει να διαφοροδιαγνωσθεί το μεσοθηλίωμα από το μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα αφού είναι η συνηθέστερη θέση του μεταστατικού αδενοκαρκινώματος. Οι χρώσεις PAS και PAS-D μπορεί να είναι συνεπώς χρήσιμες. Η διάγνωση του κακοήθους μεσοθηλιώματος δεν θα πρέπει να γίνεται από τη βιοψία δια βελόνης χωρίς τη συνεκτίμηση με τα κλινικά και απεικονιστικά ευρήματα. Η διάκριση μεταξύ μεσοθηλιώματος και μεταστατικού αδενοκαρκινώματος δεν μπορεί να γίνει μόνο με μορφολογικά κριτήρια. Απαιτείται η ανοσοϊστοχημική διερεύνηση. Επειδή κανένας δείκτης μεσοθηλιώματος ή αδενοκαρκινώματος δεν είναι επαρκώς ευαίσθητος ή ειδικός, συνήθως απαιτείται μια ομάδα αντισωμάτων. Οι δείκτες μεσοθηλιώματος που προτείνονται είναι οι κερατίνες 5,6 η καλρετινίνη, η N-Cadherin και η θρομβομοντουλίνη. Όμως η ευαισθησία και η ειδικότητα των παραπάνω δεικτών είναι σημαντικά μειωμένη σε επιθηλιοειδή νεοπλάσματα και ατρακτοκυτταρικούς όγκους. Δείκτες αδενικής διαφοροποίησης είναι το BerEp4, το CEA και το CD-15. Περαιτέρω ανοσοϊστοχημική διερεύνηση (TTF-1, υποομάδα κερατινών) απαιτείται για τον καθορισμό της φύσης του μεταστατικού αδενοκαρκινώματος.

12 308 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Περιεχόμενο ιστολογικής έκθεσης Η έκθεση αναφέρεται στην επάρκεια του υλικού και περιγράφει κάθε παθολογική αλλοίωση. Τα μορφολογικά και ανοσοϊστοχημικά χαρακτηριστικά του νεοπλάσματος περιγράφονται μαζί με τη διαφορική διάγνωση. Αν δεν μπορεί να τεκμηριωθεί επαρκώς η διάγνωση, σκόπιμος κρίνεται η σύσταση διενέργειας θωρακοσκοπικής ή ανοιχτής βιοψίας υπεζωκότα Θωρακοσκοπική ή ανοικτή βιοψία υπεζωκότα Διαχείριση υλικού Περιγραφή του δείγματος σε σχέση με το μέγεθος και την όψη. Ο υπεζωκότας όταν διηθείται από νεόπλασμα έχει συχνά οζώδη διαμόρφωση. Η χρώση αιματοξυλίνης ηωσίνης είναι συνήθως αρκετή για τη διάγνωση βασικών ιστολογικών βλαβών σε συνδυασμό με άλλες χρώσεις καθ υπόδειξη του Παθολογοανατόμου. Επί υποψίας λοίμωξης σκόπιμος κρίνεται η μικροβιολογική εξέταση ενός νωπού δείγματος. Περαιτέρω διερεύνηση Όπως προαναφέρθηκε σύνηθες πρόβλημα είναι η διαφορική διάγνωση του μεσοθηλιώματος από το μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα. Επίσης για την διάκριση μεσοθηλιώματος από σάρκωμα (πρωτοπαθές και μεταστατικό) απαιτείται μία μεγαλύτερη σειρά αντισωμάτων. Επίσης μερικές φορές απαιτείται η γονιδιακή μελέτη (π.χ. διαμετάθεση του χρωμοσώματος 18 στο συνοβιακό σάρκωμα). Περιεχόμενο ιστολογικής έκθεσης Η έκθεση πρέπει να περιλαμβάνει κάθε παθολογική αλλοίωση. Αναφέρονται όλα τα μορφολογικά και ανοσοϊστοχημικά χαρακτηριστικά του υπάρχοντος νεοπλάσματος μαζί με την αντίστοιχη διαφορική διάγνωση. Σε δύσκολες περιπτώσεις η παραπομπή του περιστατικού σε πιο εξειδικευμένους Παθολογοανατόμους είναι χρήσιμη. Θα πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπ όψη ότι το μεσοθηλίωμα μπορεί να έχει εστιακή εντόπιση ειδικότερα σε ένα ινωτικό υπεζωκότα. Συνεπώς, επί μη ύπαρξης διάγνωσης μεσοθηλιώματος δεν πρέπει αυτό να αποκλείεται ακόμη κι αν διαθέτουμε ένα ικανοποιητικό δείγμα. Εκτομή υπεζωκότα για μη νεοπλασματικές νόσους Διαχείριση υλικού Επί υποψίας λοίμωξης, ένα δεύτερο νωπό δείγμα απαιτείται για μικροβιολογική εξέταση. Η αποφλοίωση του υπεζωκότα για μη νεοπλασματικές νόσους συνήθως πραγματοποιείται για την αποσυμφόρηση του αναπνευστικού συστήματος, λόγω συμπίεσης του πνεύμονα από ένα πεπαχυσμένο, φλεγμονωδώς διηθημένο ή ινωτικό υπεζωκότα. Η χρώση αιματοξυλίνης ηωσίνης είναι συνήθως επαρκής για την διάγνωση Περαιτέρω διερεύνηση Επί υποψίας πνευμονικής λοίμωξης (π.χ. εμμένουσα πύκνωση, σπηλαιοποιημένη μάζα)

13 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 309 περαιτέρω χρώσεις όπως Gram, Ziehl-Nielsen, Grocott, Pas) κρίνονται απαραίτητες. Επί υποψίας αγγειίτιδος, η χρώση Elastic Van Gieson είναι χρήσιμη Περιεχόμενο ιστολογικής έκθεσης Η έκθεση οφείλει να συμπεριλάβει κάθε παθολογική αλλοίωση. Σε περίπτωση λοιμώξεων, θα πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπ όψη ότι η μικροβιολογική εξέταση για την ταυτοποίηση του λοιμώδους παράγοντα είναι περισσότερο ευαίσθητη από την ιστοπαθολογική. Σταδιοποίηση καρκίνου του πνεύμονα Μικροκυτταρικό καρκίνωμα Α. Περιορισμένη νόσος Νόσος που εντοπίζεται στο ένα ημιθωράκιο περιλαμβάνοντας διήθηση σύστοιχων ή ετερόπλευρων πυλαίων, μεσοθωρακικών ή υπερκλείδιων λεμφαδένων. Ασθενείς με ομόπλευρη πλευριτική συλλογή, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής του υγρού. Β. Εκτεταμένη νόσος Κάθε νόσος εκτός των ορίων της περιορισμένης νόσου Μη Μικροκυτταρικό καρκίνωμα πνεύμονα Τ1= όγκος < 3 εκ. Τ2= όγκος > 3 εκ. ή διήθηση σπλαχνικού υπεζωκότα ή ατελεκτασία ή πνευμονίτιδα αποφρακτική που αφορά την πυλαία περιοχή αλλά όχι ολόκληρο τον πνεύμονα. Τ3= διήθηση τοιχωματικού υπεζωκότα, μεσοθωρακικού υπεζωκότα, θωρακικού τοιχώματος, περικαρδίου ή διαφράγματος ή όγκος που απέχει από την καρίνα < 2 εκ., ή ατελεκτασία ή αποφρακτική πνευμονίτιδα που αφορά όλον τον πνεύμονα. Τ4= διήθηση μεγάλων αγγείων ή καρδιάς ή κακοήθης πλευριτική συλλογή ή ανεξάρτητα νεοπλασματικά οζίδια στον ίδιο λοβό. Ν0= χωρίς λεμφαδενική διήθηση. Ν1= διήθηση ομόπλευρων πυλαίων / ενδοπνευμονικών λεμφαδένων (ομάδες: 10-14). Ν2= διήθηση ομόλευρων μεσοθωρακικών λεμφαδένων (ομάδες: 1-9). Ν3= διήθηση ετερόπλευρων μεσοθωρακικών, πυλαίων ή ετερόπλευρων σκαληνών ή υπερκλείδιων λεμφαδένων. Σύμφωνα με τις προτεινόμενες αλλαγές στην σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα από την 7 η έκδοση της WHO η νέα σταδιοποίηση θα έχει τις εξής διαφορές σε σχέση με την ισχύοουσα της 6 ης έκδοσης της WHO: TNM Σταδιοποίηση Στάδιο 1Α T1 Ν0 M0 Στάδιο 1Β T2 Ν0 M0 Στάδιο ΙΙΑ T1 Ν1 M0 Στάδιο ΙΙΒ T2 ή Τ3 Ν1, Ν0 M0 Στάδιο ΙΙΙΑ Τ1 Τ2 Τ3 Ν2 Ν2 Ν1, Ν2 M0 M0 M0

14 310 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Στάδιο ΙΙΙΒ Οποιοδήποτε μέγεθος όγκου Ν3 any N M0 Στάδιο IV Οποιοδήποτε μέγεθος όγκου Any N M1 Τ2=όγκος>3εκ.ή διήθηση σπλαγχνικού υπεζωκότα.ή ατελεκτασία/αποφρακτική πνευμονίτιδα που περιλαμβάνει την περιπυλαία περιοχή αλλά όχι ολόκληρο τον πνεύμονα Τ3=διήθηση τοιχωματικού υπεζωκότα,μεσοθωρακικού υπεζωκότα,θωρ.τοιχ.,περικαρδίου ή διαφράγματοςή όγκος μέχρι 2εκ. Από την καρίνα ή ατελεκτασία/αποφρακτική πνευμονίτιδα που αφορά όλον τον πνεύμονα Τ4=διήθηση μεγάλων αγγείων της καρδιάς ή κακοήθης πλευριτική συλλογή ή ανεξάρτητα νεοπλασματικά οζίδια στον ίδιο λοβό Ν0=χωρίς λεμφαδενικές διηθήσεις Ν1=διηθημένοι ομόπλευροι πυλαίοιή ενδοπνευμονικοί λεμφαδένες(10-14) Ν2=ομόπλευροι μεσοθωρακικοί λεμφαδένες διηθημένοι(1-9) Ν3=ετερόπλευροι μεσοθωρακικοί-πυλαίοιομόπλευροι ή ετερόπλευροι σκαληνοί,υπερκλείδιοι λεμφαδένες διηθημένοι Μ=απομακρυσμένες μεταστάσεις

15 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 311 Διαγνωστική κωδικοποίηση και σταδιοποίηση των πνευμονικών όγκων SNOMED T and M codes SNOMED T codes T T T T 2Y010 Τραχεία ΝΟS Βρόγχος ΝΟS Πνεύμονας ΝΟS Πνεύμονας (FNA) SNOMED M codes Μη-μικροκυτταρικό καρκίνωμα Μ Μικροκυτταρικό καρκίνωμα Μ Συνδυασμένο (combined) μικροκυτταρικό καρκίνωμα Μ Αδενοκαρκίνωμα Μ Αδενοκαρκίνωμα, μικτού υποτύπου Μ Σωληνώδες αδενοκαρκίνωμα Μ Θηλώδες αδενοκαρκίνωμα Μ Βρογχιολοκυψελιδοκυτταρικό (BAC) Μ Μη βλεννώδες Μ Βλεννώδες Μ Μικτός μη βλεννώδης και Βλεννώδης ή ενδιάμεσος Μ Συμπαγής με παραγωγή βλέννας Μ Εμβρυϊκού τύπου (fetal) Μ Βλεννώδες (κολλοειδές) Μ Βλεννώδες κυσταδενοκαρκίνωμα Μ τύπου σφραγιστήρος δακτυλίου (signet ring) Μ Διαυγοκυτταρικό αδενοκαρκίνωμα Μ Πλακώδες καρκίνωμα (Καρκίνωμα πλακώδους επιθηλίου) Μ Θηλώδες SCC Μ Διαυγοκυτταρικό SCC Μ Μικροκυτταρικό SCC Μ Πασσαλοειδές SCC Μ Μεγαλοκυτταρικό καρκίνωμα Μ Νευροενδοκρινικό καρκίνωμα από μεγάλα κύτταρα (LCNEC) ΜΟ Συνδυασμένος τύπος LCNEC Μ Βασικοκυτταροειδές (Basaloid) καρκίνωμα Μ Kαρκίνωμα τύπου λεμφοεπιθηλιώματος Μ Διαυγοκυτταρικό καρκίνωμα Μ 83103

16 312 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Αδενοπλακώδες καρκίνωμα Μ Σαρκωματοειδές καρκίνωμα Μ Πολύμορφο καρκίνωμα Μ Γιγαντοκυτταρικό καρκίνωμα Μ Καρκινοσάρκωμα Μ Καρκινοειδείς όγκοι Μ Τυπικό καρκινοειδές Μ Άτυπο καρκινοειδές Μ 82493

17 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 313 Ισχύουσα σταδιοποίηση ΤΝΜ, 6η έκδοση ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ (TNM, 6η έκδοση) - Τ1=όγκος < 3 εκ. - Τ2=όγκος > 3 εκ. ή διήθηση σπλαγχνικού υπεζωκότα, ή ατελεκτασία/αποφρακτική πνευμονίτιδα που περιλαμβάνει την περιπυλαία περιοχή αλλά όχι ολόκληρο τον πνεύμονα - Τ3=διήθηση τοιχωματικού υπεζωκότα, μεσοθωρακικού υπεζωκότα, θωρ. τοιχ., περικαρδίου ή διαφράγματος ή όγκος μέχρι 2 εκ. από την καρίνα ή ατελεκτασία/αποφρακτική πνευμονίτιδα που αφορά όλον τον πνεύμονα - Τ4=διήθηση μεγάλων αγγείων της καρδιάς ή κακοήθης πλευριτική συλλογή ή ανεξάρτητα νεοπλασματικά οζίδια στον ίδιο λοβό - Ν0=χωρίς λεμφαδενικές μεταστάσεις - Ν1=διηθημένοι ομόπλευροι πυλαίοι, ή ενδοπνευμονικοί λεμφαδένες (10-14) - Ν2=ομόπλευροι μεσοθωρακικοί λεμφαδένες διηθημένοι (1-9) - Ν3=ετερόπλευροι μεσοθωρακικοί-πυλαίοι ομόπλευροι ή ετερόπλευροι σκαληνοί, υπερκλείδιοι λεμφαδένες διηθημένοι - Μ=απομακρυσμένες μεταστάσεις Προτεινόμενη αναθεώρηση σταδιοποίησης (ΤΝΜ 7η έκδοση) - Τ1=(Τ1α: 2 εκ., 2 εκ. < Τ1β < 3 εκ.) - Τ2=(Τ2α: 3 εκ., Τ2α < 5 εκ., 5 εκ. < Τ2b > 7 εκ.) - Τ2 > 7 εκ. = Τ3 - Τ4 (με δορυφόρα νεοπλασματικά οζίδια στον ίδιο λοβό = Τ3) - Τ4 (με κακοήθη πλευρίτιδα)= Μ1α - Ν=ισχύει η αρχική ταξινόμηση - Μ1α=εστία ή εστίες στον αντίθετο πνεύμονα, διήθηση υπεζωκότα (με όγκο ή κακοήθη υγρά πλευρίτιδα) - Μ1β=απομακρυσμένες μεταστάσεις

18

19 Απόδοση στην ελληνική γλώσσα της ορολογίας των νεοπλασμάτων πνεύμονα υπεζωκότα μεσοθωρακίου Β. Παρτσαλίδου-Τζάρου, Διευθύντρια, ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Ιστολογική κατάταξη της WHO των όγκων του πνεύμονα Ελληνικός όρος Αγγλικός όρος ICD-O Κακοήθεις επιθηλιακοί όγκοι Καρκίνωμα πλακώδους επιθηλίου Θηλώδες Διαυγοκυτταρικό Μικροκυτταρικό Βασικοκυτταροειδές Μικροκυτταρικό καρκίνωμα Σύνθετο μικροκυτταρικό καρκίνωμα Αδενοκαρκίνωμα Αδενοκαρκίνωμα, μικτού υποτύπου Κυψελιδικό αδενοκαρκίνωμα Θηλώδες αδενοκαρκίνωμα Βρογχιολοκυψελιδικό καρκίνωμα Μη βλεννώδες Βλεννώδες Μικτό, μη βλεννώδες και βλεννώδες ή μη καθοριζόμενα Malignant epithelial tumours Squamous cell carcinoma Papillary Clear cell Small cell Basaloid Small cell carcinoma Combined small cell carcinoma Adenocarcinoma Adenocarcinoma, mixed subtype Acinar adenocarcinoma Papillary adenocarcinoma Bronchioloalveolar carcinoma Nonmucinous Mucinous Mixed nonmucinous and mucinous or indeterminate 8070/3 8052/3 8084/3 8073/3 8083/3 8041/3 8045/3 8140/3 8255/3 8550/3 8260/3 8250/3 8252/3 8253/3 8254/3 Συμπαγές αδενοκαρκίνωμα με παραγωγή βλέννης Εμβρυϊκό αδενοκαρκίνωμα Βλεννώδες (κολλοειδές) καρκίνωμα Βλεννώδες κυσταδενοκαρκίνωμα Αδενοκαρκίνωμα από κύτταρα δίκην σφραγιστήρος δακτυλίου Διαυγοκυτταρικό αδενοκαρκίνωμα Solid adenocarcinoma with mucin production Fetal adenocarcinoma Mucinous («colloid») carcinoma Mucinous cystadenocarcinoma Signet ring adenocarcinoma Clear cell adenocarcinoma 8230/3 8333/3 8480/3 8470/3 8490/3 8310/3 315

20 316 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Μεγαλοκυτταρικό καρκίνωμα Μεγαλοκυτταρικό νευροενδοκρινικό καρκίνωμα Σύνθετο μεγαλοκυτταρικό νευροενδοκρινικό καρκίνωμα Βασικοκυτταροειδές καρκίνωμα Καρκίνωμα προσομοιάζον λεμφοεπιθηλίωμα Διαυγοκυτταρικό καρκίνωμα Μεγαλοκυτταρικό καρκίνωμα με ραβδοειδή φαινότυπο Large cell carcinoma Large cell neuroendocrine carcinoma Combined large cell neuroendocrine carcinoma Basaloid carcinoma Lymphoepithelioma-like carcinoma Clear cell carcinoma Large cell carcinoma with rhabdoid phenotype 8012/3 8013/3 8013/3 8123/3 8082/3 8310/3 8014/3 Αδενοπλακώδες καρκίνωμα Adenosquamous carcinoma 8560/3 Σαρκωματοειδές καρκίνωμα Πολύμορφο καρκίνωμα Ατρακτοκυτταρικό καρκίνωμα Γιγαντοκυτταρικό καρκίνωμα Καρκινοσάρκωμα Πνευμονικό βλάστωμα Καρκινοειδής όγκος Τυπικό καρκινοειδές Άτυπο καρκινοειδές Όγκοι σιελογόνων αδένων Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα Αδενοκυστικό καρκίνωμα Επιθηλιακό-μυεπιθηλιακό καρκίνωμα Sarcomatoid carcinoma Pleomorphic carcinoma Spindle cell carcinoma Giant cell carcinoma Carcinosarcoma Pulmonary blastoma Carcinoid tumour Typical carcinoid Atypical carcinoid Salivary gland tumours Mucoepidermoid carcinoma Adenoid cystic carcinoma Epithelial-myoepithelial carcinoma 8033/3 8022/3 8032/3 8031/3 8980/3 8972/3 8240/3 8240/3 8249/3 8430/3 8200/3 8562/3 Προδιηθητικές βλάβες Ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα πλακώδους επιθηλίου (in situ) Άτυπη αδενωματώδης υπερπλασία Ιδιοπαθής διάχυτη υπερπλασία νευροενδοκρινικών κυττάρων πνεύμονα Μεσεγχυματικοί όγκοι Επιθηλιοειδές αιμαγγειοενδοθηλίωμα Αγγειοσάρκωμα Πλευροπνευμονικό βλάστωμα Χόνδρωμα Συγγενής περιβρογχικός μυοϊνοβλαστικός όγκος Διάχυτη πνευμονική λεμφαγγειωμάτωση Φλεγμονώδης μυοϊνοβλαστικός όγκος Λεμφαγγειολειομυωμάτωση Συνοβιακό σάρκωμα Μονοφασικό Διφασικό Σάρκωμα της πνευμονικής αρτηρίας Σάρκωμα της πνευμονικής φλέβας Preinvasive lesions Squamous carcinoma in situ Atypical adenomatous hyperplasia Diffuse idiopathic pulmonary neuroendocrine cell hyperpiasia Mesenchymal tumours Εpithelioid haemangioendothelioma Angiosarcoma Pleuropulmonary blastoma Chondroma Congenital peribronchial myofibroblastic tumour Diffuse pulmonary lymphangiomatosis Inflammatory myofibroblastic tumour Lymphangioleiomyomatosis Synovial sarcoma Monophasic Biphasic Pulmonary artery sarcoma Pulmonary vein sarcoma 8070/2 9133/1 9120/3 8973/3 9220/0 8827/1 8825/1 9174/1 9040/3 9041/3 9043/3 8800/3 8800/3

21 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 317 Καλoήθεις επιθηλιακοί όγκοι Θηλώματα Θήλωμα από πλακώδες επιθήλιο Εξωφυτικό Ανάστροφο Θήλωμα από αδενικό επιθήλιο Μικτό θήλωμα από πλακώδες και αδενικό επιθήλιο Αδενώματα Κυψελιδικό αδένωμα Θηλώδες αδένωμα Αδενώματα τύπου σιελογόνων αδένων Αδένωμα βλεννωδών αδένων Πολύμορφο αδένωμα Άλλα Βλεννώδες κυσταδένωμα Benign epithelial tumours Papillomas Squamous cell papilloma Exophytic Inverted Glandular papilloma Mixed squamous cell and glandular papilloma Adenomas Alveolar adenoma Papillary adenoma Adenomas of the salivary gland type Mucous gland adenoma Pleomorphic adenoma Others Mucinous cystadenoma 8052/0 8052/0 8053/0 8260/0 8560/0 8251/0 8260/0 8140/0 8940/0 8470/0 Λεμφοϋπερπλαστικοί όγκοι Λέμφωμα από Β-κύτταρα της οριακής ζώνης τύπου MALT Διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα Λεμφωματοειδής κοκκιωμάτωση Ιστιοκυττάρωση Langerhans Διάφοροι όγκοι Αμάρτωμα Σκληρυντικό αιμαγγείωμα Διαυγοκυτταρικός όγκος Όγκοι από γεννητικά κύτταρα Ώριμο τεράτωμα Άωρο τεράτωμα Άλλοι όγκοι από γεννητικά κύτταρα Ενδοπνευμονικό θύμωμα Μελάνωμα Μεταστατικοί όγκοι Lymphoproliferative tumours Marginal zone B-cell lymphoma of the MALT type Diffuse large B-cell lymphoma Lymphomatoid granulomatosis Langerhans cell histiocytosis Miscellaneous tumours Hamartoma Sclerosing hemangioma Clear cell tumour Germ cell tumours Teratoma, mature Immature Other germ cell tumours Intrapulmonary thymoma Melanoma Metastatic tumours 9699/3 9680/3 9766/1 9751/1 8832/0 8005/0 9080/0 9080/3 8580/1 8720/3

22 318 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Ιστολογική κατάταξη της WHO των όγκων του υπεζωκότα Ελληνικός όρος Αγγλικός όρος ICD-0 Μεσοθηλιακοί όγκοι Διάχυτο κακόηθες μεσοθηλίωμα Επιθηλιοειδές μεσοθηλίωμα Σαρκωματοειδές μεσοθηλίωμα Δεσμοπλαστικό μεσοθηλίωμα Διφασικό μεσοθηλίωμα Εντοπισμένο κακόηθες μεσοθηλίωμα Άλλοι όγκοι μεσοθηλιακής προέλευσης Καλά διαφοροποιημένο θηλώδες μεσοθηλίωμα Αδενωματοειδής όγκος Λεμφοϋπερπλαστικές εξεργασίες Πρωτοπαθές λέμφωμα των ορογόνων Λέμφωμα σχετιζόμενο με πυοθώρακα Μεσεγχυματικοί όγκοι Επιθηλιοειδές αιμαγγειοενδοθηλίωμα Αγγειοσάρκωμα Συνοβιακό σάρκωμα Μονοφασικό Διφασικό Μονήρης ινώδης όγκος Ασβεστοποιούμενος όγκος υπεζωκότα Δεσμοπλαστικός στρογγυλοκυτταρικός όγκος Mesothelial tumours Diffuse malignant mesothelioma Epithelioid mesothelioma Sarcomatoid mesothelioma Desmoplastic mesothelioma Biphasic mesothelioma Localized malignant mesothelioma Other tumours of mesothelial origin Well differentiated papillary mesothelioma Adenomatoid tumour Lymphoproliferative disorders Primary effusion lymphoma Pyothorax - associated lymphoma Mesenchymal tumours Epithelioid hemangioendothelioma Angiosarcoma Synovial sarcoma Monophasic Biphasic Solitary fibrous tumour Calcifying tumour of the pleura Desmoplastic round cell tumour 9050/3 9052/3 9051/3 9051/3 9053/3 9050/3 9052/1 9054/0 9678/3 9133/1 9120/3 9040/3 9041/3 9043/3 8815/0 8806/3

23 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος 319 Ιστολογική κατάταξη της WHO των επιθηλιακών όγκων και των όγκων από γεννητικά κύτταρα θύμου - μεσοθωρακίου Ελληνικός όρος Αγγλικός όρος ΙCD-0 Επιθηλιακοί όγκοι Θύμωμα Τύπου Α (ατρακτοκυτταρικό μυελοειδές) Τύπου ΑΒ (μικτό) Τύπου Β1 (πλούσιο σε λεμφοκύτταρα λεμφοκυτταρικό κατ εξοχή φλοιώδες οργανοειδές) Τύπου Β2 (φλοιώδες) Τύπου Β3 (επιθηλιακό άτυπο προσομοιάζον πλακώδες καλά διαφοροποιημένο θυμικό καρκίνωμα) Μικροοζώδες θύμωμα Μεταπλαστικό θύμωμα Μικροσκοπικό θύμωμα Σκληρυντικό θύμωμα Λιποϊνοαδένωμα Epithelial tumours Thymoma Type A (spindle cell; medullary) Type AB (mixed) Type B1 (lymphocyte-rich; lymphocytic; predominantly cortical; organoid) Type B2 (cortical) Type B3 (epithelial; atypical; squamoid; well-differentiated thymic carcinoma) Micronodular thymoma Metaplastic thymoma Microscopic thymoma Sclerosing thymoma Lipofibroadenoma 8580/1 8581/1 8582/1 8583/1 8584/1 8585/1 8580/1 8580/1 8580/1 8580/1 Θυμικό καρκίνωμα (συμπεριλαμβανομένων και των νευροενδοκρινικών επιθηλιακών όγκων του θύμου) Καρκίνωμα πλακώδους επιθηλίου Βασικοκυτταροειδές καρκίνωμα Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα Καρκίνωμα προσομοιάζον λεμφοεπιθηλίωμα Σαρκωματοειδές καρκίνωμα (καρκινοσάρκωμα) Διαυγοκυτταρικό καρκίνωμα Αδενοκαρκίνωμα Θηλώδες αδενοκαρκίνωμα Καρκίνωμα με t(15;19) μετάθεση Καλά διαφοροποιημένα νευροενδοκρινικά καρκινώματα (καρκινοειδείς όγκοι) Τυπικό καρκινοειδές Άτυπο καρκινοειδές Χαμηλής διαφοροποίησης νευροενδοκρινικά καρκινώματα Μεγαλοκυτταρικό νευροενδοκρινικό καρκίνωμα Μικροκυτταρικό, νευροενδοκρινικού τύπου καρκίνωμα Αδιαφοροποίητο καρκίνωμα Σύνθετοι επιθηλιακοί θυμικοί όγκοι, συμπεριλαμβανομένων και νευροενδοκρινικών καρκινωμάτων Thymic carcinoma (including neuroendocrine epithelial tumours of the thymus) Squamous cell carcinoma Basaloid carcinoma Mucoepidermoid carcinoma Lymphoepithelioma-like carcinoma Sarcomatoid carcinoma (carcinosarcoma) Clear cell carcinoma Adenocarcinoma Papillary adenocarcinoma Carcinoma with t(15;19) translocation Well-differentiated neuroendocrine carcinomas (carcinoid tumours) Typical carcinoid Atypical carcinoid Poorly differentiated neuroendocrine carcinomas Large cell neuroendocrine carcinoma Small cell carcinoma, neuroendocrine type Undifferentiated carcinoma Combined thymic epithelial tumours, including neuroendocrine carcinomas 8586/3 8070/3 8123/3 8430/3 8082/3 8033/3 8310/3 8140/3 8260/3 8240/3 8249/3 8013/3 8041/3 8020/3

24 320 Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Πνεύμονος-Θώρακος Όγκοι μεσοθωρακίου από γεννητικά κύτταρα Όγκοι από γεννητικά κύτταρα ενός ιστολογικού τύπου (αμιγή) Σεμίνωμα Εμβρυϊκό καρκίνωμα Όγκος λεκιθικού ασκού Χοριοκαρκίνωμα Ώριμο τεράτωμα Άωρο τεράτωμα Όγκοι από γεννητικά κύτταρα περισσοτέρων του ενός ιστολογικού τύπου (μικτοί) Ποικιλία: πολυεμβρύωμα Όγκοι από γεννητικά κύτταρα με σωματικού τύπου κακοήθεια Όγκοι από γεννητικά κύτταρα σχετιζόμενοι με αιματολογική κακοήθεια Germ cell tumours (GCT) of the mediastinum GCTs of one histological type (pure GCTs) Seminoma Embryonal carcinoma Yolk sac tumour Choriocarcinoma Teratoma, mature Teratoma, immature GCTs of more than one histological type (mixed GCT) Variant: Polyembryoma GCTs with somatic-type malignancy GCTs with associated haematologic malignancy 9061/3 9070/3 9071/3 9100/3 9080/0 9080/3 9072/3

25

26

Iστοπαθολογία νευροενδοκρινικών όγκων πνεύμονος. Δ Ροντογιάννη

Iστοπαθολογία νευροενδοκρινικών όγκων πνεύμονος. Δ Ροντογιάννη Iστοπαθολογία νευροενδοκρινικών όγκων πνεύμονος Δ Ροντογιάννη Νευρώνες ΚΝΣ C Κύτταρα Θυρεοειδούς Κύτταρα παραθυρεοειδών αδένων Μεμονωμένα κύτταρα βρογχικού βλεννογόνου και βλεννογόνουγεσ ΔΙΑΧΥΤΟ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστοπαθολογία- Μοριακή διαγνωστική. Δ Ροντογιάννη

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστοπαθολογία- Μοριακή διαγνωστική. Δ Ροντογιάννη ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστοπαθολογία- Μοριακή διαγνωστική Δ Ροντογιάννη Die Cellularpathologie by Rudolf Virchow in 1858..Cells are the progeny of other cells and diseases are diseases of

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Section A: Είδος επέμβασης

Section A: Είδος επέμβασης Section A: Είδος επέμβασης A1. Είδος Επέμβασης Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple ), μερική παγκρεατεκτομή Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple), ολική παγκρεατεκτομή PPPD, μερική παγκρεατεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ World Health Organization (WHO, 1999) Μη μικροκυτταρικό (80%) αδενοκαρκίνωμα πλακώδες μεγαλοκυτταρικό

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Καρκίνος πνεύμονα Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Σταδιοποίηση Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ. Είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος της στον Δυτικό κόσμο. Η μέση ηλικία κατά την διάγνωση είναι τα 60 με 65 έτη.είναι πιο συχνός στους

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ. Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό «Ευαγγελισμός»

ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ. Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό «Ευαγγελισμός» ΥΠΕΖΩΚΩΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό «Ευαγγελισμός» 28-01 01-2004 Εισαγωγή Τα νοσήματα του υπεζωκότα αποτελούν αιτιολογικά ετερογενή ομάδα νοσημάτων που περιλαμβάνει αντιδραστικές,

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν ΔεύτερηπιοσυχνήαιτίαθανάτουUSA Πιο συχνή αιτία θανάτου στους άνδρες 33% θανάτων από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Ελένη Σπανίδου-Καρβούνη Καρβούνη, FRCPC Παθολογοανατόμος Αρεταίειο Νοσοκομείο Προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις του παγκρέατος Παγκρεατική Ενδοεπιθηλιακή Νεοπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Όγκοι των Όρχεων. Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο

Όγκοι των Όρχεων. Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Όγκοι των Όρχεων Α. Κιζιρίδου, Αναπ.. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΑΠΟ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (WHO 2004) Όγκοι ενός ιστολογικού τύπου (αμιγείς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Παπαξοΐνης Γεώργιος Παθολόγος Ογκολόγος

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Παπαξοΐνης Γεώργιος Παθολόγος Ογκολόγος ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παπαξοΐνης Γεώργιος Παθολόγος Ογκολόγος 1 2 3 4 5 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Τροποποιήσιµοι παράγοντες Κάπνισµα Παθητικό κάπνισµα Καρκινογόνα του επαγγελµατικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Ενδοκρινών Αδένων

Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Ενδοκρινών Αδένων Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Ενδοκρινών Αδένων Συν τονισ τεσ: Δ. Παπαϊωάννου Σ. Παπαεμμανουήλ Κ. Παπαπαρασκευά Εισ η γ η τ ε σ : Γ. Καραγιαννοπούλου Γ. Κοντογεώργος Χ. Σκόπα Σ. Παπαεμμανουήλ Κ. Παπαπαρασκευά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ;

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Ταξινόµηση των ευρηµάτων στην ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Φ. Εµµανουήλ 1,. Ροντογιάννη, 2 Ρ.Τριγγίδου 3,. Χιώτης 4, Μ. Στρατίκη 4, Κ.Κοντογιάννη 1, Ν.Κουφός 1, Σ.Γεννηµατά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία»

ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ. Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία» ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΟΡΧΕΩΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Κ. Στεφανάκη Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµίας Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία» Ογκοι του όρχεως στα παιδιά 1-2% συµπαγών παιδιατρικών όγκων 2-5% κακοήθων νεοπλασµάτων στα αγόρια ιαφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μονήρης Πνευμονικός Όζος Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» ΟΡΙΣΜΟΙ Όζος: σφαιρική ή ωοειδής σκίαση με σαφή όρια, 3 εκ, περιβαλλόμενη από

Διαβάστε περισσότερα

Έφη Μυλωνάκη MD, PhD Πνευμονολόγος. 5/2/2011 Ημερίδα Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακος

Έφη Μυλωνάκη MD, PhD Πνευμονολόγος. 5/2/2011 Ημερίδα Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακος Έφη Μυλωνάκη MD, PhD Πνευμονολόγος 5/2/2011 Ημερίδα Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακος Συχνότερη κακοήθεια στον δυτικό κόσμο Πρώτη αιτία θανάτου μεταξύ των θανάτων από καρκίνο Ως ενδημική νόσος NSCLC: 85% SCLC:

Διαβάστε περισσότερα

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς»

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» Κων/να Παναγιωτοπούλου Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙ ΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Εάν σας ρωτήσουν : Ένα παιδάκι γνωστό μου χειρουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Μάθημα 7ο ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ο πληθυσμός της Ευρώπης το 2004 ήταν 456 εκατομμύρια σχεδόν το 7% του συνολικού πληθυσμού της γης. Ο καρκίνος αποτελεί την μεγαλύτερη αιτία νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερες τεχνικές στη χειρουργική αντιµετώπιση του καρκίνου του πνεύµονα

Νεώτερες τεχνικές στη χειρουργική αντιµετώπιση του καρκίνου του πνεύµονα Νεώτερες τεχνικές στη χειρουργική αντιµετώπιση του καρκίνου του πνεύµονα Νικόλαος Γ. Μπαρµπετάκης Θωρακοχειρουργός Επιµελητής Α, Υπεύθυνος Θωρακοχειρουργικής Κλινικής, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

V.A.T.S - Μεσοθωρακοσκόπηση

V.A.T.S - Μεσοθωρακοσκόπηση Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακα V.A.T.S - Μεσοθωρακοσκόπηση Θεόδωρος Καραΐσκος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργική Κλινική Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Παπανικολάου Δ/ντής: Γεώργιος Δρόσος 05 02-2011

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρης πνευμονικός όζος. Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου

Μονήρης πνευμονικός όζος. Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου Μονήρης πνευμονικός όζος Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου Το κλινικό πρόβλημα. 0,09-0,2% ΜΠΟ σε α/αήct, 3-6% κακοήθεις. Πρόσφατες, 7% των εθελοντών, 76%

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η πιο συχνή θανατηφόρος κακοήθεια,τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες. Αντιπροσωπεύει ποσοστό 14%-15% όλων των νέων

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η πιο συχνή θανατηφόρος κακοήθεια,τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες. Αντιπροσωπεύει ποσοστό 14%-15% όλων των νέων ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η πιο συχνή θανατηφόρος κακοήθεια,τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες. Αντιπροσωπεύει ποσοστό 14%-15% όλων των νέων καρκίνων και είναι υπεύθυνος για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΟΡΧΕΩΣ ΑΠΟ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ-ΣΤΑΔΙΟ Ι ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ

ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΟΡΧΕΩΣ ΑΠΟ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ-ΣΤΑΔΙΟ Ι ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΟΡΧΕΩΣ ΑΠΟ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ-ΣΤΑΔΙΟ Ι ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Εισαγωγή Συχνότερος συμπαγής όγκος σε άντρες ηλικίας 15-35 και αποτελούν συνολικά το 1% των νεοπλασιών σε άντρες

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα

Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα Γιάννης Καλοµενίδης Επίκουρος Καθηγητής Πνευµονολογίας ΕΚΠΑ Νοσοκοµείο «Αττικόν» Κακοήθης υπεζωκοτική συλλογή Η πιο συχνή αιτία εξιδρωµατικής ΥΣ µετά την

Διαβάστε περισσότερα

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Ινοθώρακας Γιάννης Καλομενίδης 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μηχανισμοί ίνωσης Σύνθεση κολλαγόνου Ανισορροπία πήξης και ινοδώλυσης Οι μηχανισμοί αυτοί κινητοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ

ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΜΑ Α ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΈΚΘΕΣΗ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Μάρτιος 2009 Σύνταξη Προτεινόµενου Προσχεδίου Ιστολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ: κ. Κυπαρίση ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: Χατζόγλου Αναστασία Χατζόγλου Κυριακή ΛΑΡΙΣΑ 2009 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.1 1.

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Σαλπίγγων. Ηβη Αρβανίτη

Παθολογία Σαλπίγγων. Ηβη Αρβανίτη Παθολογία Σαλπίγγων Ηβη Αρβανίτη Κακοήθεις Επιθηλιακοί Όγκοι Πρωτοπαθές καρκίνωμα ο όγκος πρέπει να βρίσκεται μέσα στον αυλό ή στο κωδωνικό άκρο η μήτρα και η ωοθήκη ή να μην έχουν όγκο ή να είναι ξεκάθαρα

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Ερµηνεία των Προτεινόµενων Χρήσιµων εδοµένων για την βιοψία. Φ. Πατακιούτα, ιευθύντρια Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Αντικαρκινικό

Συνοπτική Ερµηνεία των Προτεινόµενων Χρήσιµων εδοµένων για την βιοψία. Φ. Πατακιούτα, ιευθύντρια Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Αντικαρκινικό Συνοπτική Ερµηνεία των Προτεινόµενων Χρήσιµων εδοµένων για την βιοψία φρουρού λεµφαδένα σε πρώιµη φάση καρκίνου του µαστού Φ. Πατακιούτα, ιευθύντρια Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ Ηβη Αρβανίτη 1898 Pfannenstiel θηλώδη κυσταδενώματα ωοθήκης 1929 Taylor ημικακοήθη νεοπλάσματα WHO του 2003 οριακός ορώδης όγκος (SΒΟΤ( ΒΟΤ) χαμηλής δυνητικής κακοηθείας όγκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαφορικήδιάγνωση

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαφορικήδιάγνωση ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαφορικήδιάγνωση Γ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ειδικευόμενη: Σοφία Κραββαρίτη Επιμελητής: Εμμανουήλ Ανδρεάδης Διευθυντής: Γεώργιος Μουσούλης ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ταχύπνοια: αναπνοές >30/min

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Καραγιαννοπούλου, Αναπληρώτρια ιευθύντρια Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ

Γ. Καραγιαννοπούλου, Αναπληρώτρια ιευθύντρια Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Γ. Καραγιαννοπούλου, Αναπληρώτρια ιευθύντρια Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνα Φραγκιά, MD, PhD

Κωνσταντίνα Φραγκιά, MD, PhD ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ιστολογική ταξινόµηση Ανοσοϊστοχηµικά ευρήµατα και αξιολόγησή τους Κωνσταντίνα Φραγκιά, MD, PhD Μεταπτυχιακό πρόγραµµα ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΘΩΡΑΚΑ. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής)

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκη Copyright Ατομικό Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

NCCN 2012 www.nccn.org ΑCCP 2007 www.guide LINES\guideCHEST2007 ΚΕΡΕΝΙΔΗ ΝΟΡΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

NCCN 2012 www.nccn.org ΑCCP 2007 www.guide LINES\guideCHEST2007 ΚΕΡΕΝΙΔΗ ΝΟΡΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ NCCN 2012 www.nccn.org ΑCCP 2007 www.guide LINES\guideCHEST2007 ΚΕΡΕΝΙΔΗ ΝΟΡΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Επιδημιολογία Πρώïμη διάγνωση Μονήρης όζος Διάγνωση Ιστολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΟAΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΑΘΗΝΑ 15 Δεκεμβρίου 2004 Mαρία Δαιμονάκου- Βατοπούλου Αναπληρώτρια Διευθύντρια Σισμανόγλειο ΓΠΝΑ Kαρκινογέννεση

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας H.M. Παράγοντες κινδύνου καρκινώματος τραχήλου Ηλικία κατά την πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ.

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ. ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Εισαγωγή Αναφορές Εισαγωγή Η συνύπαρξη μεταστατικού καρκίνου του μαστού και φυματίωσης σε μασχαλιαίους λεμφαδένες είναι εξαιρετικά σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Βασιλική Κωτούλα Δημητριάδου, επίκ. καθ. ΕΓΠΠΑ Σωτήρης Μπαρμπάνης, άμ. επιστ. συν. ΕΓΠΠΑ διαφορές? όγκοι από

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Δύσκολη Διάγνωση της φυματίωσης Μη ειδικά συμπτώματα και σημεία Αρνητική δερμοαντίδραση φυματίνης Ατυπα ή απόντα απεικονιστικά ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ. Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η.

ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ. Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η. ΑΔΕΝΟΜΥΩΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ Λίντα Γιαννικάκη Επιμελήτρια Α Νοσ.ΠΑ.Γ.Ν.Η. Αδενομύωση (εσωτερική ενδομητρίωση) Σε γυναίκες περιεμμηνοπαυσιακής και τέλους αναπαραγωγικής ηλικίας. Σπάνια σε μετεμμηνοπαυσιακές,

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ιστολογία και νεοπλάσματα επιδιδυμίδας, σπερματικού τόνου, σπερματοδόχων κύστεων και ορχικών περιβλημάτων

Ιστολογία και νεοπλάσματα επιδιδυμίδας, σπερματικού τόνου, σπερματοδόχων κύστεων και ορχικών περιβλημάτων Ιστολογία και νεοπλάσματα επιδιδυμίδας, σπερματικού τόνου, σπερματοδόχων κύστεων και ορχικών περιβλημάτων Ελένη Παπακωνσταντίνου Παθολογοανατόμος, Επιμελήτρια Β Γ.Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΟΡΧΙΚΑ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Μερική παγκρεατεκτομή, σώμα-ουρά παγκρέατος. Μερική παγκρεατεκτομή, ουρά παγκρέατος. Δεν καθορίζεται.

Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Μερική παγκρεατεκτομή, σώμα-ουρά παγκρέατος. Μερική παγκρεατεκτομή, ουρά παγκρέατος. Δεν καθορίζεται. Section A: Είδος επέμβασης A1. Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple ), μερική παγκρεατεκτομή Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple), ολική παγκρεατεκτομή Μερική παγκρεατεκτομή,

Διαβάστε περισσότερα

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration.

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration. Γυναίκα ηλικίας 26 ετών, προσέρχεται στο ιατρείο λόγω κακουχίας, πυρετού, βήχα και πυώδους απόχρεμψης. Από το ιστορικό αναφέρεται επεισόδιο λοίμωξης του αναπνευστικού προ μηνός, το οποίο βελτιώθηκε μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΩΝ ΟΡΧΕΩΝ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΩΝ ΟΡΧΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΩΝ ΟΡΧΕΩΝ (Mερική ενημέρωση κειμένου Μάρτιος 2011) P. Albers (chairman), W. Albrecht, F. Algaba, C. Bokemeyer, G. Cohn-Cedermark, K. Fizazi, A. Horwich, M.P. Laguna

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Υπερηχογραφία Θώρακα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος 2η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Αττικόν» Πλευρές Αέρας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Αναπνευστικές κινήσεις Ο φυσιολογικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ. Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης. Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας. Αλγόριθµος αντιµετώπισης

ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ. Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης. Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας. Αλγόριθµος αντιµετώπισης ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΤΣΑΓΚΟΥΛΗ ΣΟΦΙΑ Πνευµονολόγος Επιστ. Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα, Γ ΠΠ, ΝΝΘΑ «ΣΩΤΗΡΙΑ» Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας Αλγόριθµος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 Η Μοριακή προσέγγιση του Καρκίνου του Πνεύμονα και ο Ρόλος του Παθολογοανατόμου Δρ Ροδούλα Τριγγίδου Παθολογοανατόμος

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα

Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα Αικατερίνη Ν. Πολίτη Επίκ. Καθηγήτρια Κυτταρολογίας Αρεταίειο Νοσοκοµείο Ιστορική αναδροµή 1845 Donne: ταυτοποίηση αποφολιδοµένων βρογχικών κυττάρων σε πτύελα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΤΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ

ΕΣΤΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ ΕΣΤΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ ΑΝΔΡΙΩΤΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΕΣΤΙΑΚΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΔΙΗΘΗΣΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΛΟΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΕΣΤΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΜΑΖΕΣ ΠΟΛΛΑΠΛΟΙ ΟΖΟΙ ΚΑΙ ΜΑΖΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΜΒΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ Γ.Π.Ν.

ΤΑΜΒΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ Γ.Π.Ν. Συχνότης - Επιδημιολογία: ΟΓKΟΙ ΟΡΧEΩΣ ΑΠΟ ΒΛΑΣΤΙKΑ KΥΤΤΑΡΑ ΤΑΜΒΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ Γ.Π.Ν. Οι όγκοι του όρχεως αποτελούν λιγότερο από 1% των όγκων του ανθρωπίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αν και το στόμα αποτελεί μικρό τμήμα του σώματος είναι στόχος πολυάριθμων νόσων, τοπικών και συστηματικών Νοσήματα βλεννογόνου στόματος Νοσήματα χειλέων Νοσήματα σιαλογόνων αδένων Νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη Κίττυ Παυλάκη Εάν υπάρχει καρκίνος Εάν υπάρχουν ευρήματα που να καθιστούν απαραίτητη την επανάληψη της βιοψίας σε σύντομο χρονικό διάστημα Ker

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ Κοίλο μυώδες όργανο που υποδέχεται, αποθηκεύει και αποβάλλει τα ούρα Μέρη της κύστης Κορυφή Σώμα Πυθμένας Ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Κέντρο Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Πλευρές Αέρας Αναπνευστικές

Διαβάστε περισσότερα