ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ"

Transcript

1 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΕΣ Ι : ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΑ ΔΙΑΣΗΜΑ ΣΤΗΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ ΚΟΛΙΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΑ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2007

2 Ο αυτοκρατορικός θεσμός διατηρήθηκε ισχυρός καθόλη τη βυζαντινή περίοδο, με τον αυτοκράτορα να εικονίζεται συχνά στη βυζαντινή τέχνη, στη μνημειακή ζωγραφική, σε εικόνες, σε μικρογραφίες χειρογράφων, σε έργα γλυπτικής και μικροτεχνίας, αλλά και σε νομίσματα. Να επιλέξτε τρεις παραστάσεις με απεικόνιση του βυζαντινού αυτοκράτορα και 1. να τις περιγράψετε αναλυτικά, παρατηρώντας τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά των μορφών, τις στάσεις και τις χειρονομίες τους, τα αντικείμενα που κρατούν καθώς και τα ενδύματά τους, 2. να τις σχολιάστε τεχνοτροπικά, λαμβάνοντας υπόψη σας, όπου αυτό είναι εφικτό, τις κύριες συνθετικές αρχές της βυζαντινής τέχνης, 3. να προσπαθήσετε να «διαβάσετε» τα μηνύματα που οι παραστάσεις αυτές μετέδιδαν στον θεατή σχετικά με τον βυζαντινό μονάρχη, 4. να διερευνήσετε αν οι απεικονίσεις του βυζαντινού αυτοκράτορα - και η ιδεολογία που τον περιβάλλει - επηρέασαν απεικονίσεις ηγεμόνων άλλων κρατών. 1

3 Αυτός λοιπόν εκόσµησε ο µέγας Κωνσταντίνος την πόλιν την εξακουστήν, ην βλέπεις και ακούεις, καθώς την κλήσιν έλαβε και την επωνυµίαν. Οµοίως Ιουστινιανός εκόσµησε µεγάλως έκτισε την αγιάν Σοφιάν, το θέαµα το µέγα, παραπλησίον γέγονε Σιών της Παναγίας. Ανακάληµα της Κωνσταντινούπολης, Κυπριακός θρήνος (στίχοι ). 2

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΠΛΑΚΙΔΙΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ Β...5 ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΥ...7 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ Θ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ....9 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΟΥ ΡΟΓΗΡΟΥ ΤΟΥ Β...11 ΕΠΙΛΟΓΟΣ...12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στη χιλιόχρονη και πλέον ιστορία του Βυζαντίου ακρογωνιαίο λίθο του πολιτειακού οικοδομήματος αποτέλεσε ο αυτοκρατορικός θεσμός, που διατηρεί τον έλεγχο του συνόλου του κρατικού μηχανισμού σε μια αδιάλειπτη ιστορική πορεία από την αρχαιότητα μέχρι την αυγή της σύγχρονης εποχής. Στο θεοκρατικό βυζαντινό κράτος, ανώτατος άρχων ήταν ο Χριστός, ο βασιλεύς των βασιλέων. Μαζί του συμβασιλεύει ο βυζαντινός αυτοκράτωρ ως δέκατος τρίτος απόστολος, ο αντιπρόσωπος του θεού επί της γης. Η υπερκόσμια εξουσία επιλέγει τον βασιλέα λόγω του ενάρετου φρονήματός του, των ατομικών του αρετών και της ικανότητάς του να διευθετεί της επίγειες υποθέσεις κατά το πρότυπο της ουράνιας βασιλείας. Η σχέση που δημιουργείται και αναπτύσσεται μεταξύ του κατόχου της μέγιστης επίγειας αρχής και της αρχέτυπης ουράνιας εξουσίας είναι η ρίζα της αυτοκρατορικής παντοδυναμίας. Στη βυζαντινή τέχνη οι αυτοκρατορικές απεικονίσεις αποτελούν σημαντικές πηγές για τον αυτοκρατορικό θεσμό και την λειτουργία του. Η εικόνα του ηγεμόνα εξιδανικευμένη, σε ιερατική στάση, να λαμβάνει το χρίσμα και την εξουσία του κατά τη στέψη, να δείχνει τη φιλευσπλαχνία του ως δωρητής, να εμφανίζεται αντιπρόσωπος του Θεού, με πολύτιμη ενδυμασία, να φέρει τα αυτοκρατορικά διάσημα, δοξασμένος πολεμιστής, νικητής και υπερασπιστής της πίστης, ευσεβής δούλος του Θεού αλλά και σε στενή μοναδική σχέση μαζί του, έπαιζε σημαντικό ρόλο στην κοινωνική, την πολιτική και τη θρησκευτική ζωή του Βυζαντίου. Στις ενότητες που θα ακολουθήσουν θα προσπαθήσουμε να «διαβάσουμε» τρία παραδείγματα αυτοκρατορικών πορτρέτων στη βυζαντινή τέχνη αλλά και ένα παράδειγμα πορτρέτου ξένου ηγεμόνα κάτω από την έντονη επίδραση του βυζαντινού ιδεώδους. 4

6 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΠΛΑΚΙ ΙΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ Β Η πρώτη αυτοκρατορική απεικόνιση που θα μελετήσουμε είναι ένα μικροτέχνημα από ελεφαντοστό (εικ. 1) 1, μια πλάκα που εμφανίζει στο κέντρο όρθιο τον Χριστό πάνω σε ψηλή βάση, με ανοιχτά τα χέρια. Η στάση του θυμίζει έντονα τη Σταύρωση αλλά η όλη σύνθεση αναγνωρίζεται ως εικόνα στέψης, με τον Χριστό να πλαισιώνεται από δυο άλλες μορφές, στις κεφαλές των οποίων τοποθετεί στέμματα. Από τις επιγραφές πληροφορούμαστε ότι δεξιά του απεικονίζεται ο Ρωμανός «βασιλεύ Ρωµαίων» και αριστερά του η Ευδοκία, «βασίλισ Ρωµαίων». Η ταυτοποίηση των προσώπων έχει έντονα αμφισβητηθεί, αλλά σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη απεικονίζεται ο Ρωμανός Β με τη σύζυγό του Ευδοκία - Βέρθα, ενώ η κατασκευή του τεχνουργήματος τοποθετείται μεταξύ 944 και Ο αυτοκράτορας που νυμφεύθηκε την κόρη του βασιλιά της Ιταλίας, Ούγου της Προβηγκίας, σε ηλικία έξι μόνο ετών, εδώ εικονίζεται ως νεαρός άνδρας 3. Το αυτοκρατορικό ζεύγος παρουσιάζεται με επίσημη ενδυμασία, τον βυζαντινό λώρο, μια μεγάλου μήκους χρυσοΰφαντη ταινία στολισμένη με πολύτιμες πέτρες και μαργαριτάρια. Το βαρύτιμο αυτό ένδυμα περιελίσσεται γύρω από το σώμα και φοριέται πάνω από το διβητήσιο 4. Ο τρόπος ένδυσης του λώρου είναι αυτός, που κυριαρχούσε ως τα μέσα του 11 ου αιώνα, με το ένα άκρο του να φθάνει εμπρός μέχρι την παρυφή του διβητισίου, ενώ το άλλο περιβάλλοντας χιαστί την πλάτη, επιστρέφει μπροστά και αναδιπλώνεται στον πήχη του αριστερού χεριού. Το επίμηκες σχήμα του λώρου συμβολίζει τις κειρίες, τα σάβανα του νεκρού Χριστού, ενώ η πολυτέλειά του τη λαμπρότητά της ανάστασής του, υπενθυμίζοντας παράλληλα στον βασιλέα ότι αυτός είναι θνητός 5. Η πλούσια διακόσμηση της Εικ. 1, Ελεφαντοστέινο πλακίδιο, 10 ος αιώνας, Παρίσι, Bibliothèque nationale de France, Cabinet des Médailles, αρ. ευρ ενδυμασίας του ζεύγους με την πυκνότητα των μοτίβων και την πολυτέλειά της, έρχεται σε αντίθεση με τον απλό χιτώνα του Χριστού. Τα στέμματα που εναποθέτει ο Ιησούς στις κεφαλές τους είναι διαδήματα που φέρουν διάχωρα, με πιθανό διάκοσμο από σμάλτο ενώ το μετωπιαίο τμήμα, εξέχει από τη στεφάνη και στέφεται από μεγάλα μαργαριτάρια, που σχηματίζουν σταυρό στον Ρωμανό και αστέρι με πέντε ακτίνες στην Ευδοκία. Οι ορμαθοί που κρέμονται από τα διαδήματα απολήγουν σε τρία μαργαριτάρια που σχηματίζουν τρίφυλλο 6. Αξιοσημείωτη η παρατήρηση ότι εκτός από τον Χριστό φωτοστέφανο φέρει και το αυτοκρατορικό ζεύγος. 1 Αλµπάνη, σελ Λόουντεν, σελ Mango, σελ ιβητήσιο : χιτώνας µε φαρδιά µανίκια που δεν καλύπτει τους καρπούς. 5 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ

7 Το ανάγλυφο, έργο της μακεδονικής περιόδου, αποδίδει τη μορφή του Χριστού με αρχαϊκή τεχνοτροπία και ένα πνεύμα κλασικισμού, που διακρίνεται κυρίως στην πτυχολογία των ενδυμάτων, έχοντας κάτι από την ποιότητα των αρχαίων αγαλμάτων. Αντίθετα το αυτοκρατορικό ζευγάρι μοιάζει περισσότερο με παραγεμισμένες κούκλες, ενώ στοιχεία της σύνθεσης αποδίδονται με αντίστροφη προοπτική 7. Ο Χριστός παριστάνεται στην ίδια κλίμακα με το αυτοκρατορικό ζεύγος, υπάρχουν όμως στοιχεία που αποβλέπουν στην εξύψωσή του. Και οι τρεις μορφές εμφανίζονται πάνω σε βάθρο, αποκτώντας μια επίσημη θέση αντάξια στη ρόλο τους αλλά και στην ιερότητα της σκηνής. Ο Χριστός όμως, επάνω σε δεύτερο υπερυψωμένο βάθρο, με τα πέλματα των ποδιών του να είναι ορατά από πάνω προς τα κάτω, ενώ το πάνω μέρος του σώματός του παρουσιάζεται από κάτω προς τα πάνω μοιάζει να είναι απόμακρος. Αντίθετα το αυτοκρατορικό ζεύγος φαίνεται να στέκεται στο επίπεδο του θεατή. Η σύνθεση με αυτό τον τρόπο, παρά την σχεδόν παρατακτική διάταξή της, ακολουθεί την ιεραρχία των αξιών τοποθετώντας την κυρίαρχη μορφή του Χριστού στον κεντρικό άξονα της συμμετρικής διάταξης, δημιουργώντας μια ευανάγνωστη παράσταση που απεικονίζει κάτι πολύ γενικότερο από ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Η στέψη, με την παραλαβή του συμβόλου της εξουσίας από τα χέρια του ίδιου του Χριστού, στην πράξη καταδεικνύει ότι η αυτοκρατορική εξουσία προέρχεται, πηγάζει και υποτάσσεται στη θεία επιθυμία. Η συμβολική στέψη του βυζαντινού αυτοκράτορα από τον Χριστό, προβάλλει αυτή την προέλευση που αποτελούσε και τη βάση της νομιμότητάς της αυτοκρατορικής εξουσίας 8. Η παρουσία του ζεύγους με φωτοστέφανο και η στάση του, όρθια, χωρίς να γονατίζει μπροστά στο Χριστό, συνάδουν στην πίστη των βυζαντινών ότι ο αυτοκράτορας αποτελεί την εικόνα του θεού επί της γης. Όσο υπερβολική κι αν μοιάζει αυτή εικόνα σε μας, στα μάτια των Βυζαντινών ήταν απόλυτα αποδεκτή 9. 7 Ράνσιµαν, σελ Αλµπάνη, σελ Λόουντεν, σελ

8 ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΥ. Η δεύτερη περίπτωση αυτοκρατορικής απεικόνισης στη βυζαντινή τέχνη που θα σχολιάσουμε, είναι μια ολοσέλιδη μικρογραφία στο λαμπρό Ψαλτήριο της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης της Βενετίας και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες παραστάσεις της αυτοκρατορικής εικονογραφίας του θριάμβου (εικ. 2) 10. Εδώ απεικονίζεται ο Βασίλειος ο Β να στέφεται από τον Χριστό με τη σύμπραξη του αρχάγγελου Γαβριήλ, ενώ ο αρχάγγελος Μιχαήλ του εγχειρίζει λόγχη την οποία ο αυτοκράτορας κρατά στο δεξί του χέρι. Στο αριστερό του χέρι κρατά μεγάλο και πλατύ δίκοπο σπαθί, τη ρομφαία. Έξι στρατιωτικοί άγιοι εικονίζονται σε στηθάρια να περιβάλλουν τον θριαμβευτή αυτοκράτορα όσο στα πόδια του οκτώ αρχοντικοί αιχμάλωτοι, ηττημένοι, σε προσκύνηση δηλώνουν υποταγή. Η παράσταση αυτή μας οδηγεί σε χρονολόγηση του κώδικα μετά το Ο Βασίλειος Β, ο Βουλγαροκτόνος, εικονίζεται θριαμβευτής μετά τη συντριβή των Βουλγάρων, να φέρει στρατιωτική ενδυμασία με τη πορφυρή χλαμύδα και τον χρυσό θώρακα, ενώ φορά τζάγια 12 σε κόκκινο χρώμα, διακοσμημένα με πολύτιμες πέτρες και μαργαριτάρια. Τα κόκκινα υποδήματα ήταν μέγα αυτοκρατορικό διάσημο που φορούσαν οι βασιλείς στις επίσημες εμφανίσεις 13. Ο αυτοκράτορας απεικονίζεται και εδώ με φωτοστέφανο ενώ φέρει διάλιθο στέφανο, διάδημα του οποίου η στεφάνη κοσμείται με δυο παράλληλες σειρές μαργαριτάρια. Στο κέντρο, πάνω από το μέτωπο, υπάρχει μια μεγάλη τετράπλευρη πέτρα και πάνω από τα αυτιά, κρέμονται φθάνοντας ως τον λαιμό, δυο ορμαθοί από μαργαριτάρια με ένα άλλο, σαφώς μεγάλο, στην άκρη 14. Επίσημα αυτοκρατορικά σύμβολα είναι Εικ. 2, Μικρογραφία από εικονογραφηµένο ψαλτήριο, 11 ος αι., Βενετία, και τα όπλα που κρατά με τη λόγχη να Biblioteca Nazionale Marciana, κώδ.marc. Gr. Ζ. 17, φ. IIIr. ανήκει ήδη από τον 5 ο μ.χ. αιώνα στα αυτοκρατορικά διάσημα ενώ η σπάθη θεωρείται από τη ρωμαϊκή εποχή σημαντικό σύμβολο εξουσίας και δύναμης του αυτοκράτορα που ηγείται του στρατού 15. Ο αυτοκράτορας, στέκεται πάλι σε βάθρο, αλλά αυτή την φορά αποτελεί ο ίδιος την κεντρική φιγούρα της παράστασης, τον άξονα γύρω από τον οποίο ξεδιπλώνεται με αυστηρή συμμετρία η υπόλοιπη σύνθεση. Ο χώρος και ο χρόνος είναι απόντες προβάλλοντας την αίσθηση της αιωνιότητας που χαρακτηρίζει την βυζαντινή τέχνη. Σε λαμπερό χρυσό κάμπο, μεγαλοπρεπής απαθής και ακίνητος, απαστράπτει φως και δόξα. Η στέψη από τον Χριστό, σε συνδυασμό με τις μορφές των αιχμαλώτων που προσκυνούν χαμηλότερα, αυτή την φορά παραπέμπουν στην θεματογραφία των θριάμβων της αρχαιότητας. Ο βυζαντινός αυτοκράτορας μαικήνας, αποβλέποντας στην εξιδανίκευση 10 ΙΕΕ Η, σελ ΙΕΕ Η, σελ Τζάγια : ψηλές µπότες που καλύπτουν τα δάχτυλα και φθάνουν µέχρι τα γόνατα. 13 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ

9 της εικόνας του, στοχεύει λιγότερο στην αναπαράσταση ενός συγκεκριμένου γεγονότος. Επιδιώκει περισσότερο να τονίσει την επάξια θέση του ως οικουμενικός κυβερνήτης, εντολοδόχος του ουράνιου βασιλέα, άξιος μαχητής και ικανός υπερασπιστής της αιώνιας αυτοκρατορίας. Άλλωστε μετά τους πολέμους του στο βαλκανικό χώρο, το 1025, έτος θανάτου του Βασιλείου του Β, η αυτοκρατορία εκτεινόταν από την Κρήτη μέχρι τη Κριμαία και από τα στενά της Μεσσήνης στη Σικελία και τον ποταμό Δούναβη μέχρι τους ποταμούς Αράξη, Ευφράτη και Ορόντη Mango, σελ

10 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙ ΩΤΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ Θ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Ας μελετήσουμε ως τρίτο παράδειγμα αυτοκρατορικής απεικόνισης ένα δείγμα μνημειακής ζωγραφικής, μια ψηφιδωτή παράσταση που βρίσκεται στο γυναικωνίτη της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη (εικ. 3) 17. Εδώ έχουμε σύνθεση με ένθρονο Χριστό να περιβάλλεται δεξιά του από όρθιο γενειοφόρο αυτοκράτορα με επιγραφή «Κωνσταντίνο εν Χριστώ αυτοκράτωρ, πιστό βασιλιά των Ρωµαίων, Μονοµάχο» και αριστερά από την αυτοκράτειρα, επίσης όρθια, με επιγραφή «Ζωή ευσεβέστατη αυγούστα». Η έντονα άγρυπνη μορφή του μεγαλοπρεπούς Χριστού, ενδεδυμένη με πολύπτυχο ιμάτιο σε ζωηρό βαθύ γαλάζιο χρώμα, κρατά στο αριστερό χέρι κλειστό βιβλίο με διάλιθη διακόσμηση ενώ με το δεξί ευλογεί. Το αυτοκρατορικό ζεύγος με επίσημη χρυσοποίκιλτη ενδυμασία απεικονίζεται ως δωρητές με τον Κωνσταντίνο τον Θ να κρατά γεμάτο πουγκί, το αποκόμβιον, και την αυτοκράτειρα Ζωή ένα χρυσόβουλλο, δηλαδή Εικ. 3, Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Μονοµάχος πάπυρο που φέρει ξανά το όνομα και τον τίτλο και η αυτοκράτειρα Ζωή εκατέρωθεν του Χριστού, του συζύγου της και στο οποίο πιθανώς θα , ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία. κατέγραφαν τις λεπτομέρειες της δωρεάς. Ο συγκεκριμένος αυτοκράτορας είχε όλα τα χαρακτηριστικά της εποχής της ευμάρειας κατά την οποία βασίλευσε και είναι γνωστή η πλουσιοπάροχη δωρεά του προς την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, η οποία επέτρεψε την τέλεση σε καθημερινή βάση του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας 18. Ο φιλόδοξος νεαρός γενναιόδωρος Κωνσταντίνος, που είχε περιγραφηθεί από τον Μιχαήλ Ψελλό ως άγαλμα κάλλους, αναρριχήθηκε στον θρόνο ως τρίτος σύζυγος της ωραίας αλλά προχωρημένης σε ηλικία Ζωής. Τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του αποδίδονται με τα ξανθά μαλλιά, το πλατύ πρόσωπο και τα εξογκωμένα μήλα (εικ. 4) 19. Το συγκεκριμένο εξαιρετικής σημασίας αυτοκρατορικό ψηφιδωτό είναι φανερό ότι έχει δεχθεί ορισμένες εκ των υστέρων μετατροπές. Οι λέξεις Κωνσταντίνο και Μονοµάχο στις επιγραφές, τα κεφάλια του Χριστού και του αυτοκράτορα αλλά και το πρόσωπο της αυτοκράτειρας έχουν τροποποιηθεί. Η αντικατάσταση του ονόματος του αυτοκράτορα, που είναι πιο έκδηλη, καταδεικνύει ότι το αρχικό ψηφιδωτό, μεταξύ Εικ. 4, Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος 1028 και 1034, απεικόνιζε μια άλλη δωρεά, ενός από τους Μονοµάχος λεπτοµέρεια, ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία. προηγούμενους συζύγους της Ζωής και πιθανότερα του πρώτου της άνδρα, του Ρωμανού του Γ. Οι μετατροπές λοιπόν υποδηλώνουν τη βούληση του Κωνσταντίνου να επισκιάσει την προηγούμενη 17 Λόουντεν, σελ Λόουντεν, σελ ΙΕΕ Η, σελ

11 δωρεά και να απαλείψει από τη συλλογική μνήμη, κατά το δυνατόν, τον προηγούμενο γάμο της Ζωής 20. Τα υπόλοιπα πρόσωπα δεν είναι σαφές γιατί φιλοτεχνήθηκαν ξανά, αλλά η απεικόνιση της εξηντατετράχρονης αυτοκράτειρας Ζωής νεότερης και ομορφότερης, πιθανά εντάσσεται στην προσπάθεια του καλλιτέχνη να την ευχαριστήσει (εικ. 5) 21. Το πρόσωπο του Ιησού πάλι μπορεί να ξαναφτιάχτηκε για να αποδοθεί το ίδιο στιλιστικό στοιχείο με τα υπόλοιπα πρόσωπα εισάγοντας τα ρόδινα μάγουλα που αποτελούν χαρακτηριστικό και στην απεικόνιση του αυτοκρατορικού ζεύγους, δηλωτικό της ευμάρειας που χαρακτήριζε τη συγκεκριμένη περίοδο 22. Τα πρόσωπα αποδίδονται επίπεδα, όπως άλλωστε και το σύνολο των μορφών. Ιδιαιτέρως στα πρόσωπα συνδυάζονται γραμμικά στοιχεία με μια τάση σχηματικής απόδοσης των όγκων. Αποδίδονται δηλαδή τελείως συμβατικά, σύμφωνα με τα ιδεώδη της εποχής, χωρίς να επιδιώκεται η ιδιαίτερη αποτύπωση των προσωπογραφικών χαρακτηριστικών και ίσως αυτή να Εικ. 5, Η αυτοκράτειρα Ζωή, λεπτοµέρεια, ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία είναι μια άλλη εξήγηση για το νεανικό πρόσωπο της αυτοκράτειρας. Το ψηφιδωτό στην πραγματικότητα απεικονίζει το αυτοκρατορικό ζεύγος να επιζητεί μέσω της δωρεάς του την ευλογία του Χριστού και τη συγχώρεση των αμαρτιών τους στη μεταθανάτιο ζωή. Το μήνυμα της σύνθεσης δείχνει ότι πραγματικά την εξασφαλίζουν. Η τοποθέτηση του ψηφιδωτού στο συγκεκριμένο σημείο της εκκλησίας που χρησιμοποιούσαν οι αυτοκράτορες, αποτελεί μια συνεχής υπενθύμιση της γενναιοδωρίας της ευσέβειας και της ευλάβειας που ο αυτοκράτωρ και το περιβάλλον του πρέπει να επιδεικνύει ακολουθώντας το παράδειγμα των προκατόχων τους. Η σύνθεση του ψηφιδωτού ακολουθεί και αυτή τις συνήθεις συνθετικές αρχές της βυζαντινής τέχνης με την παρατακτική της διάταξη πάνω σε αφαιρετικό χρυσό κάμπο, σε ένα κόσμο φωτός χωρίς στοιχεία χώρου, να ξεδιπλώνει τη δράση συμμετρικά γύρω από κεντρικό άξονα τη μετωπική φιγούρα του Χριστού, στατικά αλλά και μεγαλόπρεπα, ακίνητα σε μια μεταφυσική, άχρονη διάσταση με στόχο να υπάρχει αιώνια 23. Χωρίς να ορίζεται ένας τρισδιάστατος χώρος, τα χρυσά αυτοκρατορικά ενδύματα ενοποιούνται με το χρυσό του βάθους, δημιουργώντας μια χρωματική αντίστιξη με το μπλε του ιματίου του Χριστού, αναδεικνύοντας την κεντρική φιγούρα και ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα το βλέμμα του θεατή να περιπλανηθεί σε ολόκληρη τη σύνθεση Πανσέληνου, σελ ΙΕΕ Η, σελ Λόουντεν, σελ ΕΑΠ Τέχνες, σελ Πανσέληνου, σελ

12 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙ ΩΤΟ ΤΟΥ ΡΟΓΗΡΟΥ ΤΟΥ Β. Από τον 11 ο αιώνα και μετά η Δύση δέχεται έντονες βυζαντινές επιδράσεις κυρίως μέσω της τέχνης των ψηφιδωτών αλλά και των έργων μικροτεχνίας, τα οποία οι δυτικοί έχουν συνδέσει με την έννοια της εξουσίας και του μεγαλείου. Παρατηρείται ένα έντονο ρεύμα με την παραγωγή τεχνουργημάτων που αντιγράφουν τα βυζαντινά πρότυπα όχι μόνο στη τοιχογραφία αλλά επίσης στη μικροτεχνία και στην εικονογραφία χειρογράφων. Σε αυτό το πλαίσιο οι νορμανδοί βασιλείς, ως ανταγωνιστές του βυζαντινού αυτοκράτορα, στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν μια δική τους λατινική αυτοκρατορία, οικειοποιήθηκαν την αίγλη που απέπνεαν τα βυζαντινά αυτοκρατορικά ψηφιδωτά 25. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ψηφιδωτό στην εκκλησία της Παναγίας του Ναυάρχου που παριστά τον νορμανδό βασιλιά Ρογήρο τον Β με βυζαντινή περιβολή να στέφεται από αιωρούμενο Χριστό κατά το βυζαντινό πρότυπο των αυτοκρατορικών απεικονίσεων στέψης 26. Είναι προφανές ότι η προβαλλομένη βυζαντινή ιδεολογία της θεόπνευστης εξουσίας ασκεί ισχυρή επίδραση στους επίδοξους διεκδικητές καθώς επίσης φανερή είναι και η προσπάθεια χρήσης του συμβολισμού στην εικονογραφία, η λεγόμενη ανεκτικότητα του Ρογήρου, για την εξυπηρέτηση κοσμικών στόχων, των πολιτικών τους δηλαδή ιδεών και όχι κάποιων Εικ. 6, Στέψη του Ρογήρου Β από το Χριστό, Βυζαντινό ψηφιδωτό, 1146 ή , Παλέρµο, Santa Maria dell Ammiraglio (Martorana) συγκεκριμένων θρησκευτικών πεποιθήσεων 27. Πόσο άσχετη με αυτή την προσπάθεια εκμετάλλευσης της τέχνης και του μηνύματος που αυτή εκπέμπει είναι άλλωστε η ομοιότητα με την οποία αποδίδει ο καλλιτέχνης τα χαρακτηριστικά των προσώπων του Ιησού και του επίγειου εκπρόσωπού του Ρογήρου; Ίδια μάτια, ίδια γενειάδα, ίδια κόμμωση. Η πιο κατάλληλη απάντηση είναι ίσως ότι η σχέση αυτής της ομοιότητας και των προθέσεων που υπηρετεί το τεχνούργημα είναι ίδια με τη σχέση που υποκρύπτει η αντίστοιχη ομοιότητα ανάμεσα στον Κωνσταντίνο Θ τον Μονομάχο και το Χριστό στο προηγούμενο ψηφιδωτό που μελετήσαμε. 25 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ ΙΕΕ Θ, σελ

13 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Ένα ευρύτερο ζήτημα που προκύπτει στη μελέτη των βυζαντινών έργων τέχνης είναι κατά πόσο θεωρείται θεμιτό να ερμηνεύεται και η παραμικρή ακόμη λεπτομέρεια μιας βυζαντινής σύνθεσης, με την πεποίθηση ότι κρύβει κάποια ηθελημένη πρόθεση του καλλιτέχνη ή του παραγγελιοδόχου. Ζήτημα που γίνεται ποιο ενδιαφέρον από την αδυναμία μας να γνωρίζουμε πως άραγε αντιλαμβανόταν ο βυζαντινός θεατής το μήνυμα της τέχνης του. Παρά αυτή την αδυναμία είναι βέβαιο ότι οι αυτοκρατορικές απεικονίσεις στην βυζαντινή τέχνη αποτέλεσαν μέσο επιβεβαίωσης και προπαγάνδας του αυτοκρατορικού θεσμού. Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες άλλωστε χρησιμοποιούσαν κάθε ορατό μέσο για να υπογραμμίσουν την μοναδικότητα και την σπουδαιότητά τους. Η απεικόνιση του αυτοκράτορα γινόταν είτε σε πολύτιμες μορφές της βυζαντινής τέχνης όπως ψηφιδωτά, ελεφάντινα μικρόγλυπτα και εικονογραφημένα χειρόγραφα είτε σε νομίσματα που ήταν το ισχυρότερο μέσο συναλλαγών και συνάμα επιτυχημένο μέσο διάδοσης της εικόνας και του ονόματος του αυτοκράτορα, σε όλη την οικουμένη. 12

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλμπάνη ΕΑΠ Τέχνες ΙΕΕ Η ΙΕΕ Θ Λόουντεν Mango Αλμπάνη Τζένη (επιμ.), Ώρες Βυζαντίου Έργα και Ημέρες στο Βυζάντιο - Το Βυζάντιο ως οικουμένη, εκδ. Υπουργείο Πολιτισμού, Αθήνα Αλμπάνη Τζένη, Τέχνες Ι: Ελληνικές Εικαστικές Τέχνες, Επισκόπηση Ελληνικής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας, Τόμος Β Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Τέχνη, εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, εκδ. Εκδοτικής Αθηνών ΑΕ, τόμος Η, Αθήνα Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, εκδ. Εκδοτικής Αθηνών ΑΕ, τόμος Θ, Αθήνα Λόουντεν Τζων, Πρώιμη Χριστιανική & Βυζαντινή τέχνη, Μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα Mango Cyril (επιμ.), Ιστορία του Βυζαντίου, Μτφρ. Όλγα Καραγιώργου, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα Πανσέληνου Πανσέληνου Ναυσικά, Βυζαντινή ζωγραφική, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα Ράνσιμαν Ράνσιμαν Στήβεν, Βυζαντινός πολιτισμός, Μτφρ. Δέσποινας Δετζώρτζη, εκδ. Ερμίας, Αθήνα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε. ΤΕΧΝΕΣ Ι: ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Ακαδημαϊκό έτος (

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ.

ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ. ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ. ΠΟΜΠΗΪΑ : ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΔΡΟΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΡΥΣΗ ΛΕΚΑΝΗ Ψηφιδωτό του 2ου στυλ Το μωσαϊκό αυτό προέρχεται από την ομώνυμη οικία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο Τα όρια του βυζαντινού κράτους από τα μέσα του 7ου ως τον 9ο αιώνα. Επεξεργασία: Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. ΙΜΕ http://www.ime.gr/chronos/09/gr/gallery/main/others/o2p 2.html I. Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται Ι. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ας διαβάσουμε τι θα μάθουμε στο σημερινό μάθημα: Σκοπός: Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι να απαντήσουμε σε ένα «γιατί»: Γιατί χρειάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

1 η Αιτία: 2 η Αιτία: 3 η Αιτία:

1 η Αιτία: 2 η Αιτία: 3 η Αιτία: Εικονομαχία Αιτίες Συνέπειες Ορισμός: η θρησκευτική και πολιτική διαμάχη για τη λατρεία των εικόνων. 1 η Αιτία: 1η Συνέπεια: Αντίπαλες πλευρές: εικονομάχοι > το επίσημο κράτος και τμήμα του πληθυσμού εικονόφιλοι

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Αρχαϊκή εποχή: o 6 ος αι. π.χ. Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης: Εποχή του Χαλκού

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Τα µαθηµατικά και η τέχνη, αν και φαινοµενικά τουλάχιστον, αποτελούν δύο ξεχωριστά πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας, είναι δυνατόν να συνδυαστούν και να δώσουν δηµιουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Α. Η βυζαντινή διπλωματία Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Μέθοδοι της βυζαντινής διπλωματίας: Ευκαιριακές αποστολές πρέσβεων Χορηγίες ( χρήματα ή δώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «παιδιά, έφηβοι, νέοι»

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «παιδιά, έφηβοι, νέοι» Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «παιδιά, έφηβοι, νέοι» Υλικό για προαιρετική ενασχόληση των μαθητών πριν και μετά την επίσκεψη στο Μουσείο Ακρόπολης. Κατά την επίσκεψη της σχολικής σας ομάδας στο Μουσείο Ακρόπολης,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΣ (976-1025) 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ήταν η Ελένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΟΦΙΑΣ

ΙΕΡΟΣ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΟΦΙΑΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΙΕΡΟΣ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΟΦΙΑΣ Εργασία του μαθητή: Μαγγιώρου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΤΟΥ ΤΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ

Ο ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΤΟΥ ΤΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ Ο ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΤΟΥ ΤΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ Ο Ιουστινιανός και η συνοδεία του : ψηφιδωτό από τον Άγιο Βιτάλιο της Ραβέννας 1 Ο ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΤΟΥ ΤΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ Στα χρόνια του Ιουστινιανού κατασκευάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαιδευτική Επίσκεψη στο Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων των τμημάτων Β2 και Β4 του 3ου Γυμνασίου

Eκπαιδευτική Επίσκεψη στο Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων των τμημάτων Β2 και Β4 του 3ου Γυμνασίου Eκπαιδευτική Επίσκεψη στο Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων των τμημάτων Β2 και Β4 του 3ου Γυμνασίου Την 1η Δεκεμβρίου του 2011 τα τμήματα Β2 και Β4 πραγματοποίησαν επίσκεψη στο Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων 1

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή ΜΑΘΗΜΑ 6 Ο ΠΟΙΗΣΩΜΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ... Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, κατά τη διδασκαλία του Χριστιανισμού, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ. Στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρονίκη Μαστοράκη, MSc στη Συστηματική Φιλοσοφία:

Ανδρονίκη Μαστοράκη, MSc στη Συστηματική Φιλοσοφία: Ανδρονίκη Μαστοράκη, MSc στη Συστηματική Φιλοσοφία: H xορηγία κατά την αρχαιότητα ήταν θεσμός της αρχαίας Αθήνας, η οποία συνίστατο στην ανάληψη από έναν πλούσιο πολίτη των δαπανών για τη συγκρότηση χορού

Διαβάστε περισσότερα

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης 3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης Σύγχρονη Συνάντηση με την Παράδοση Ομαδική Εργασία Μνημειακού Χαρακτήρα Ομάδα 1 Γυμνάσιο Χρησιμοποιώντας την παραδοσιακή ξυλογλυπτική,

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά Αρχαία Ελληνική Γλώσσα

A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά Αρχαία Ελληνική Γλώσσα A Λυκείου Εξεταστέα ύλη περιόδου Μαΐου-Ιουνίου 2015 Θρησκευτικά ΚΕΦ 2 Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας σελ 13 ΚΕΦ 3 Ο χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία σελ 16 ΚΕΦ 6 «Ποιήσωμεν άνθρωπον»

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο.

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. 107. Ο Κύριος να είναι μαζί σας. Και με το πνεύμα σου. ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. Ακολουθεί το

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

γυναίκας που σύμφωνα με την παράδοση ήταν η Θεοδώρα, κόρη του αυτοκράτορα Μαξιμιανού, η οποία είχε ασπασθεί το χριστιανισμό. Το 1430, με την κατάληψη

γυναίκας που σύμφωνα με την παράδοση ήταν η Θεοδώρα, κόρη του αυτοκράτορα Μαξιμιανού, η οποία είχε ασπασθεί το χριστιανισμό. Το 1430, με την κατάληψη Αγία Αικατερίνη Η Αγία Aικατερίνη βρίσκεται σε ενα απο τα καλυτερα μερη της θεσσαλονικης, στην Βορειοδυτική πλευρά της Άνω Πολης.Κτισμένη το 1320 μχ,η ατμόσφαιρα ειναι πολύ ωραία και προπάντον ειναι ήσυχα

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΟΣ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ

ΝΑΟΣ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ Στον 11 ο αιώνα χρονολογείται η αγία Αικατερίνη στην Πλάκα, κοντά στο μνημείο του Λυσικράτους. Έχει χτιστεί πάνω σε ερείπια αρχαίου ναού της Αρτέμιδος. Η στέγαση του κεντρικού τμήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Υπεύθυνοι μαθητές Τζούρι Άρτεμις Σίμος Νίκος Πέτσιος Αναστάσης Σακελλίων Γρηγόρης Υπεύθυνοι καθηγητές: Αδαμάρα Ζούλας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ ΤΑΞΗ: Β ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ: 23 ΑΓΟΡΙΑ: 13 ΚΟΡΙΤΣΙΑ: 10 ΕΚΠΟΝΗΣΗ: ΛΙΑΠΗ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Με τον Αιγυπτιακό

Με τον Αιγυπτιακό Με ποιον πολιτισμό θα ασχοληθούμε; Με τον Αιγυπτιακό Η θέση της Αιγύπτου Τι βλέπετε; Αίγυπτος και Νείλος Η Αίγυπτος οφείλει την ύπαρξη της στον Νείλο. Το άγονο έδαφος κατέστη εύφορο χάρη στις πλημμύρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ Ο Αναστάς Ιησούς αναπαριστώμενος ως Καβαλάριος (Ιππότης), ενδεδυμένος πορφυράν στολήν Αυτοκράτορος,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Βούλγαροι Αρχικά ζουν σε εδάφη του Βυζαντίου εμποδίζουν άλλους λαούς να μετακινηθούν Αργότερα ιδρύουν κράτος προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Οι πυραμίδες είναι τάφοι για τους βασιλιάδες της Αιγύπτου, τους Φαραώ. Σκοπός της πυραμίδας ήταν να «στεγάσει» το νεκρό Φαραώ κατά τη διάρκεια της

Οι πυραμίδες είναι τάφοι για τους βασιλιάδες της Αιγύπτου, τους Φαραώ. Σκοπός της πυραμίδας ήταν να «στεγάσει» το νεκρό Φαραώ κατά τη διάρκεια της ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ Οι πυραμίδες είναι τάφοι για τους βασιλιάδες της Αιγύπτου, τους Φαραώ. Σκοπός της πυραμίδας ήταν να «στεγάσει» το νεκρό Φαραώ κατά τη διάρκεια της μεταθανάτιας ζωής του. Οι αρχαιολόγοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ο Λάζαρος ήταν στενός φίλος του Χριστού. Κατοικούσε στη Βηθανία, 3 χλμ. περίπου ανατολικά της Ιερουσαλήμ και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία φιλοξένησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ Λέγοντας παλαιοχριστιανική τέχνη εννοούμε την τέχνη που αναπτύχθηκε στους κόλπους της χριστιανικής θρησκείας από τους πρώτους χρόνους που εμφανίστηκε ο χριστιανισμός μέχρι τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Η γιορτή της Ανάστασης του Κυρίου είναι η σημαντικότερη, η λαμπρότερη, η πιο χαρούμενη μέρα μέσα στον εορταστικό κύκλο της Χριστιανοσύνης. Και

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο.

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο. ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού για την Αθήνα του 2 ου αιώνα μ.χ Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο Ελεύθερη πρόσβαση Ώρες λειτουργίας του Μουσείου

Διαβάστε περισσότερα

>.. - i V. ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΠΝ ;ΐ \ i- ψ,. V.. ' ν' . V . > ' > : ' >7' . ίέ ι;κ ί ν.

>.. - i V. ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΠΝ ;ΐ \ i- ψ,. V.. ' ν' . V . > ' > : ' >7' . ίέ ι;κ ί ν. . ίέ ι;κ ί ν. f >.. - i V. ;ΐ \ i i ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΠΝ 026000265336 i- ψ,. Ϊ 1». ί 1 ι ] Iτ I V.. ' ν' ;. V! 1 ] * /.. > ' > : ' >7' ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ ΚΑΤΣΕΛΑΚΗ JJ Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟ Υ Μ ΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα - Υπέροχη ψηφιακή απεικόνιση

Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα - Υπέροχη ψηφιακή απεικόνιση Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα - Υπέροχη ψηφιακή απεικόνιση - Με την βοήθεια της τεχνολογίας αρχαιολόγοι κατάφεραν να απεικονίσουν την Θεσσαλονίκη της αρχαιότητας - Μια ζηλευτή πόλη με Ιππόδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Καλογερόπουλος (MA) in Anthropology:

Κ.Καλογερόπουλος (MA) in Anthropology: Κ.Καλογερόπουλος (MA) in Anthropology: Στο παρόν δοκίμιο θα επιχειρήσουμε να αναζητήσουμε τον νατουραλισμό ή την αφαίρεση ως τάσεις σε συγκεκριμένα δείγματα της πρώιμης βυζαντινής τέχνης από το χώρο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ 4 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ 12, ΘΕΜΑ:

ΠΡΟΤΥΠΟ 4 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ 12, ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ 4 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ 12, 2007-2008 ΘΕΜΑ: «Ο νεοκλασικισμός κυριάρχησε κατά τον 19 ο και τις αρχές του 20 ου αιώνα όχι μόνο στη δημόσια αλλά και στην ιδιωτική αρχιτεκτονική του ελληνικού κράτους,

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ )

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ ) 2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ. 20-23) 2.1. Η Χώρα. Νείλος : Πηγές από Αιθιοπία και δέλτα. Δυτικά : Η Λιβυκή έρημος. Ανατολικά : Η έρημος του Σινά έως Ερυθρά Θάλασσα. Λάσπη Ευφορία. Άνω Αίγυπτος-Κάτω Αίγυπτος. 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

Καραβάτζιο, Η κλήση του Ματθαίου. Εκκλησία Αγίου Λουδοβίκου των Γάλλων, Ρώµη

Καραβάτζιο, Η κλήση του Ματθαίου. Εκκλησία Αγίου Λουδοβίκου των Γάλλων, Ρώµη Καραβάτζιο, Η κλήση του Ματθαίου Εκκλησία Αγίου Λουδοβίκου των Γάλλων, Ρώµη Διδακτικό υλικό Μάθηµα: Θρησκευτικά Πρότυπο Πειραµατικό Σχολείο Πανεπιστηµίου Αθηνών Τάξη: Β Γυµνασίου Καθηγητής: Γ. Παπαδάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ ΕΝΕΤΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 of 5 14/4/2014 12:35 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 14-4-2014 Ερώτηση παρακίνησης: 1 Τα Χριστούγεννα η Εκκλησία γιορτάζει: τη Θεία Ενανθρώπηση τη Θεία Ευχαριστία τη Βάπτιση του Χριστού Ερώτηση παρακίνησης:

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας

H ιστορία του κάστρου της Πάτρας H ιστορία του κάστρου της Πάτρας Από την Αρχαιότητα μέχρι την Α' περίοδο Τουρκοκρατίας Μία εργασία της ομάδας Γ (Αβούρης Ε, Γεωργίου Ν, Καρατζιάς Γ, Παπατρέχας Ι) Το κάστρο βρίσκεται στα νότια της Ελλάδας,

Διαβάστε περισσότερα

13. Ο Ιουστινιανός μεταρρυθμίζει τη διοίκηση και τη νομοθεσία

13. Ο Ιουστινιανός μεταρρυθμίζει τη διοίκηση και τη νομοθεσία 13. Ο Ιουστινιανός μεταρρυθμίζει τη διοίκηση και τη νομοθεσία 1. Αντιστοιχίστε τα πρόσωπα με τις ιδιότητές τους: Ιουστινιανός Θεοδώρα Τριβωνιανός Καππαδόκης Ανθέμιος Ισίδωρος Βελισάριος Ναρσής Στρατηγός

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα.

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η τροφή της Αρχαϊκής οικογένειας ήταν αποτελούνταν από λαχανικά, ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η ενδυμασία των Αρχαίων Ελλήνων ήταν κομψή, αλλά όχι εξεζητημένη. Το βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 7: Μέση βυζαντινή περίοδος: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Ιωσήφ Γενέσιος: Βίος και Έργο Κιαπίδου

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 7: Μέση βυζαντινή περίοδος: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Ιωσήφ Γενέσιος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 7: Μέση βυζαντινή περίοδος: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Ιωσήφ Γενέσιος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Καλογερόπουλος (MA) in Archaeology and Heritage

Κ. Καλογερόπουλος (MA) in Archaeology and Heritage Κ. Καλογερόπουλος (MA) in Archaeology and Heritage Στο παρόν δοκίμιο θα επιχειρήσουμε να δούμε συνοπτικά ένα σημαντικό τομέα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής καλλιτεχνικής παραγωγής, τις φορητές εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ(Project)

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ(Project) ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ(Project) Θέµα: Εσωτερική πολιτική της Μακεδονικής δυναστείας 9 ος - 11 ος αιώνας Οργάνωση σχεδίου Έλσα Βαρδάκα Εφαρµογή Σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΕΛΠ 11 2 η ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΕΛΠ 11 2 η ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΕΛΠ 11 2 η ΕΡΓΑΣΙΑ ΘEMA: «Παρουσιάστε και αναλύστε τη θεσμική οργάνωση της βυζαντινής

Διαβάστε περισσότερα