ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ"

Transcript

1 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΕΣ Ι : ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΑ ΔΙΑΣΗΜΑ ΣΤΗΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ ΚΟΛΙΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΑ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2007

2 Ο αυτοκρατορικός θεσμός διατηρήθηκε ισχυρός καθόλη τη βυζαντινή περίοδο, με τον αυτοκράτορα να εικονίζεται συχνά στη βυζαντινή τέχνη, στη μνημειακή ζωγραφική, σε εικόνες, σε μικρογραφίες χειρογράφων, σε έργα γλυπτικής και μικροτεχνίας, αλλά και σε νομίσματα. Να επιλέξτε τρεις παραστάσεις με απεικόνιση του βυζαντινού αυτοκράτορα και 1. να τις περιγράψετε αναλυτικά, παρατηρώντας τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά των μορφών, τις στάσεις και τις χειρονομίες τους, τα αντικείμενα που κρατούν καθώς και τα ενδύματά τους, 2. να τις σχολιάστε τεχνοτροπικά, λαμβάνοντας υπόψη σας, όπου αυτό είναι εφικτό, τις κύριες συνθετικές αρχές της βυζαντινής τέχνης, 3. να προσπαθήσετε να «διαβάσετε» τα μηνύματα που οι παραστάσεις αυτές μετέδιδαν στον θεατή σχετικά με τον βυζαντινό μονάρχη, 4. να διερευνήσετε αν οι απεικονίσεις του βυζαντινού αυτοκράτορα - και η ιδεολογία που τον περιβάλλει - επηρέασαν απεικονίσεις ηγεμόνων άλλων κρατών. 1

3 Αυτός λοιπόν εκόσµησε ο µέγας Κωνσταντίνος την πόλιν την εξακουστήν, ην βλέπεις και ακούεις, καθώς την κλήσιν έλαβε και την επωνυµίαν. Οµοίως Ιουστινιανός εκόσµησε µεγάλως έκτισε την αγιάν Σοφιάν, το θέαµα το µέγα, παραπλησίον γέγονε Σιών της Παναγίας. Ανακάληµα της Κωνσταντινούπολης, Κυπριακός θρήνος (στίχοι ). 2

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΠΛΑΚΙΔΙΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ Β...5 ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΥ...7 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ Θ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ....9 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΟΥ ΡΟΓΗΡΟΥ ΤΟΥ Β...11 ΕΠΙΛΟΓΟΣ...12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στη χιλιόχρονη και πλέον ιστορία του Βυζαντίου ακρογωνιαίο λίθο του πολιτειακού οικοδομήματος αποτέλεσε ο αυτοκρατορικός θεσμός, που διατηρεί τον έλεγχο του συνόλου του κρατικού μηχανισμού σε μια αδιάλειπτη ιστορική πορεία από την αρχαιότητα μέχρι την αυγή της σύγχρονης εποχής. Στο θεοκρατικό βυζαντινό κράτος, ανώτατος άρχων ήταν ο Χριστός, ο βασιλεύς των βασιλέων. Μαζί του συμβασιλεύει ο βυζαντινός αυτοκράτωρ ως δέκατος τρίτος απόστολος, ο αντιπρόσωπος του θεού επί της γης. Η υπερκόσμια εξουσία επιλέγει τον βασιλέα λόγω του ενάρετου φρονήματός του, των ατομικών του αρετών και της ικανότητάς του να διευθετεί της επίγειες υποθέσεις κατά το πρότυπο της ουράνιας βασιλείας. Η σχέση που δημιουργείται και αναπτύσσεται μεταξύ του κατόχου της μέγιστης επίγειας αρχής και της αρχέτυπης ουράνιας εξουσίας είναι η ρίζα της αυτοκρατορικής παντοδυναμίας. Στη βυζαντινή τέχνη οι αυτοκρατορικές απεικονίσεις αποτελούν σημαντικές πηγές για τον αυτοκρατορικό θεσμό και την λειτουργία του. Η εικόνα του ηγεμόνα εξιδανικευμένη, σε ιερατική στάση, να λαμβάνει το χρίσμα και την εξουσία του κατά τη στέψη, να δείχνει τη φιλευσπλαχνία του ως δωρητής, να εμφανίζεται αντιπρόσωπος του Θεού, με πολύτιμη ενδυμασία, να φέρει τα αυτοκρατορικά διάσημα, δοξασμένος πολεμιστής, νικητής και υπερασπιστής της πίστης, ευσεβής δούλος του Θεού αλλά και σε στενή μοναδική σχέση μαζί του, έπαιζε σημαντικό ρόλο στην κοινωνική, την πολιτική και τη θρησκευτική ζωή του Βυζαντίου. Στις ενότητες που θα ακολουθήσουν θα προσπαθήσουμε να «διαβάσουμε» τρία παραδείγματα αυτοκρατορικών πορτρέτων στη βυζαντινή τέχνη αλλά και ένα παράδειγμα πορτρέτου ξένου ηγεμόνα κάτω από την έντονη επίδραση του βυζαντινού ιδεώδους. 4

6 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΠΛΑΚΙ ΙΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ Β Η πρώτη αυτοκρατορική απεικόνιση που θα μελετήσουμε είναι ένα μικροτέχνημα από ελεφαντοστό (εικ. 1) 1, μια πλάκα που εμφανίζει στο κέντρο όρθιο τον Χριστό πάνω σε ψηλή βάση, με ανοιχτά τα χέρια. Η στάση του θυμίζει έντονα τη Σταύρωση αλλά η όλη σύνθεση αναγνωρίζεται ως εικόνα στέψης, με τον Χριστό να πλαισιώνεται από δυο άλλες μορφές, στις κεφαλές των οποίων τοποθετεί στέμματα. Από τις επιγραφές πληροφορούμαστε ότι δεξιά του απεικονίζεται ο Ρωμανός «βασιλεύ Ρωµαίων» και αριστερά του η Ευδοκία, «βασίλισ Ρωµαίων». Η ταυτοποίηση των προσώπων έχει έντονα αμφισβητηθεί, αλλά σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη απεικονίζεται ο Ρωμανός Β με τη σύζυγό του Ευδοκία - Βέρθα, ενώ η κατασκευή του τεχνουργήματος τοποθετείται μεταξύ 944 και Ο αυτοκράτορας που νυμφεύθηκε την κόρη του βασιλιά της Ιταλίας, Ούγου της Προβηγκίας, σε ηλικία έξι μόνο ετών, εδώ εικονίζεται ως νεαρός άνδρας 3. Το αυτοκρατορικό ζεύγος παρουσιάζεται με επίσημη ενδυμασία, τον βυζαντινό λώρο, μια μεγάλου μήκους χρυσοΰφαντη ταινία στολισμένη με πολύτιμες πέτρες και μαργαριτάρια. Το βαρύτιμο αυτό ένδυμα περιελίσσεται γύρω από το σώμα και φοριέται πάνω από το διβητήσιο 4. Ο τρόπος ένδυσης του λώρου είναι αυτός, που κυριαρχούσε ως τα μέσα του 11 ου αιώνα, με το ένα άκρο του να φθάνει εμπρός μέχρι την παρυφή του διβητισίου, ενώ το άλλο περιβάλλοντας χιαστί την πλάτη, επιστρέφει μπροστά και αναδιπλώνεται στον πήχη του αριστερού χεριού. Το επίμηκες σχήμα του λώρου συμβολίζει τις κειρίες, τα σάβανα του νεκρού Χριστού, ενώ η πολυτέλειά του τη λαμπρότητά της ανάστασής του, υπενθυμίζοντας παράλληλα στον βασιλέα ότι αυτός είναι θνητός 5. Η πλούσια διακόσμηση της Εικ. 1, Ελεφαντοστέινο πλακίδιο, 10 ος αιώνας, Παρίσι, Bibliothèque nationale de France, Cabinet des Médailles, αρ. ευρ ενδυμασίας του ζεύγους με την πυκνότητα των μοτίβων και την πολυτέλειά της, έρχεται σε αντίθεση με τον απλό χιτώνα του Χριστού. Τα στέμματα που εναποθέτει ο Ιησούς στις κεφαλές τους είναι διαδήματα που φέρουν διάχωρα, με πιθανό διάκοσμο από σμάλτο ενώ το μετωπιαίο τμήμα, εξέχει από τη στεφάνη και στέφεται από μεγάλα μαργαριτάρια, που σχηματίζουν σταυρό στον Ρωμανό και αστέρι με πέντε ακτίνες στην Ευδοκία. Οι ορμαθοί που κρέμονται από τα διαδήματα απολήγουν σε τρία μαργαριτάρια που σχηματίζουν τρίφυλλο 6. Αξιοσημείωτη η παρατήρηση ότι εκτός από τον Χριστό φωτοστέφανο φέρει και το αυτοκρατορικό ζεύγος. 1 Αλµπάνη, σελ Λόουντεν, σελ Mango, σελ ιβητήσιο : χιτώνας µε φαρδιά µανίκια που δεν καλύπτει τους καρπούς. 5 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ

7 Το ανάγλυφο, έργο της μακεδονικής περιόδου, αποδίδει τη μορφή του Χριστού με αρχαϊκή τεχνοτροπία και ένα πνεύμα κλασικισμού, που διακρίνεται κυρίως στην πτυχολογία των ενδυμάτων, έχοντας κάτι από την ποιότητα των αρχαίων αγαλμάτων. Αντίθετα το αυτοκρατορικό ζευγάρι μοιάζει περισσότερο με παραγεμισμένες κούκλες, ενώ στοιχεία της σύνθεσης αποδίδονται με αντίστροφη προοπτική 7. Ο Χριστός παριστάνεται στην ίδια κλίμακα με το αυτοκρατορικό ζεύγος, υπάρχουν όμως στοιχεία που αποβλέπουν στην εξύψωσή του. Και οι τρεις μορφές εμφανίζονται πάνω σε βάθρο, αποκτώντας μια επίσημη θέση αντάξια στη ρόλο τους αλλά και στην ιερότητα της σκηνής. Ο Χριστός όμως, επάνω σε δεύτερο υπερυψωμένο βάθρο, με τα πέλματα των ποδιών του να είναι ορατά από πάνω προς τα κάτω, ενώ το πάνω μέρος του σώματός του παρουσιάζεται από κάτω προς τα πάνω μοιάζει να είναι απόμακρος. Αντίθετα το αυτοκρατορικό ζεύγος φαίνεται να στέκεται στο επίπεδο του θεατή. Η σύνθεση με αυτό τον τρόπο, παρά την σχεδόν παρατακτική διάταξή της, ακολουθεί την ιεραρχία των αξιών τοποθετώντας την κυρίαρχη μορφή του Χριστού στον κεντρικό άξονα της συμμετρικής διάταξης, δημιουργώντας μια ευανάγνωστη παράσταση που απεικονίζει κάτι πολύ γενικότερο από ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Η στέψη, με την παραλαβή του συμβόλου της εξουσίας από τα χέρια του ίδιου του Χριστού, στην πράξη καταδεικνύει ότι η αυτοκρατορική εξουσία προέρχεται, πηγάζει και υποτάσσεται στη θεία επιθυμία. Η συμβολική στέψη του βυζαντινού αυτοκράτορα από τον Χριστό, προβάλλει αυτή την προέλευση που αποτελούσε και τη βάση της νομιμότητάς της αυτοκρατορικής εξουσίας 8. Η παρουσία του ζεύγους με φωτοστέφανο και η στάση του, όρθια, χωρίς να γονατίζει μπροστά στο Χριστό, συνάδουν στην πίστη των βυζαντινών ότι ο αυτοκράτορας αποτελεί την εικόνα του θεού επί της γης. Όσο υπερβολική κι αν μοιάζει αυτή εικόνα σε μας, στα μάτια των Βυζαντινών ήταν απόλυτα αποδεκτή 9. 7 Ράνσιµαν, σελ Αλµπάνη, σελ Λόουντεν, σελ

8 ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΥ. Η δεύτερη περίπτωση αυτοκρατορικής απεικόνισης στη βυζαντινή τέχνη που θα σχολιάσουμε, είναι μια ολοσέλιδη μικρογραφία στο λαμπρό Ψαλτήριο της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης της Βενετίας και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες παραστάσεις της αυτοκρατορικής εικονογραφίας του θριάμβου (εικ. 2) 10. Εδώ απεικονίζεται ο Βασίλειος ο Β να στέφεται από τον Χριστό με τη σύμπραξη του αρχάγγελου Γαβριήλ, ενώ ο αρχάγγελος Μιχαήλ του εγχειρίζει λόγχη την οποία ο αυτοκράτορας κρατά στο δεξί του χέρι. Στο αριστερό του χέρι κρατά μεγάλο και πλατύ δίκοπο σπαθί, τη ρομφαία. Έξι στρατιωτικοί άγιοι εικονίζονται σε στηθάρια να περιβάλλουν τον θριαμβευτή αυτοκράτορα όσο στα πόδια του οκτώ αρχοντικοί αιχμάλωτοι, ηττημένοι, σε προσκύνηση δηλώνουν υποταγή. Η παράσταση αυτή μας οδηγεί σε χρονολόγηση του κώδικα μετά το Ο Βασίλειος Β, ο Βουλγαροκτόνος, εικονίζεται θριαμβευτής μετά τη συντριβή των Βουλγάρων, να φέρει στρατιωτική ενδυμασία με τη πορφυρή χλαμύδα και τον χρυσό θώρακα, ενώ φορά τζάγια 12 σε κόκκινο χρώμα, διακοσμημένα με πολύτιμες πέτρες και μαργαριτάρια. Τα κόκκινα υποδήματα ήταν μέγα αυτοκρατορικό διάσημο που φορούσαν οι βασιλείς στις επίσημες εμφανίσεις 13. Ο αυτοκράτορας απεικονίζεται και εδώ με φωτοστέφανο ενώ φέρει διάλιθο στέφανο, διάδημα του οποίου η στεφάνη κοσμείται με δυο παράλληλες σειρές μαργαριτάρια. Στο κέντρο, πάνω από το μέτωπο, υπάρχει μια μεγάλη τετράπλευρη πέτρα και πάνω από τα αυτιά, κρέμονται φθάνοντας ως τον λαιμό, δυο ορμαθοί από μαργαριτάρια με ένα άλλο, σαφώς μεγάλο, στην άκρη 14. Επίσημα αυτοκρατορικά σύμβολα είναι Εικ. 2, Μικρογραφία από εικονογραφηµένο ψαλτήριο, 11 ος αι., Βενετία, και τα όπλα που κρατά με τη λόγχη να Biblioteca Nazionale Marciana, κώδ.marc. Gr. Ζ. 17, φ. IIIr. ανήκει ήδη από τον 5 ο μ.χ. αιώνα στα αυτοκρατορικά διάσημα ενώ η σπάθη θεωρείται από τη ρωμαϊκή εποχή σημαντικό σύμβολο εξουσίας και δύναμης του αυτοκράτορα που ηγείται του στρατού 15. Ο αυτοκράτορας, στέκεται πάλι σε βάθρο, αλλά αυτή την φορά αποτελεί ο ίδιος την κεντρική φιγούρα της παράστασης, τον άξονα γύρω από τον οποίο ξεδιπλώνεται με αυστηρή συμμετρία η υπόλοιπη σύνθεση. Ο χώρος και ο χρόνος είναι απόντες προβάλλοντας την αίσθηση της αιωνιότητας που χαρακτηρίζει την βυζαντινή τέχνη. Σε λαμπερό χρυσό κάμπο, μεγαλοπρεπής απαθής και ακίνητος, απαστράπτει φως και δόξα. Η στέψη από τον Χριστό, σε συνδυασμό με τις μορφές των αιχμαλώτων που προσκυνούν χαμηλότερα, αυτή την φορά παραπέμπουν στην θεματογραφία των θριάμβων της αρχαιότητας. Ο βυζαντινός αυτοκράτορας μαικήνας, αποβλέποντας στην εξιδανίκευση 10 ΙΕΕ Η, σελ ΙΕΕ Η, σελ Τζάγια : ψηλές µπότες που καλύπτουν τα δάχτυλα και φθάνουν µέχρι τα γόνατα. 13 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ

9 της εικόνας του, στοχεύει λιγότερο στην αναπαράσταση ενός συγκεκριμένου γεγονότος. Επιδιώκει περισσότερο να τονίσει την επάξια θέση του ως οικουμενικός κυβερνήτης, εντολοδόχος του ουράνιου βασιλέα, άξιος μαχητής και ικανός υπερασπιστής της αιώνιας αυτοκρατορίας. Άλλωστε μετά τους πολέμους του στο βαλκανικό χώρο, το 1025, έτος θανάτου του Βασιλείου του Β, η αυτοκρατορία εκτεινόταν από την Κρήτη μέχρι τη Κριμαία και από τα στενά της Μεσσήνης στη Σικελία και τον ποταμό Δούναβη μέχρι τους ποταμούς Αράξη, Ευφράτη και Ορόντη Mango, σελ

10 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙ ΩΤΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ Θ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Ας μελετήσουμε ως τρίτο παράδειγμα αυτοκρατορικής απεικόνισης ένα δείγμα μνημειακής ζωγραφικής, μια ψηφιδωτή παράσταση που βρίσκεται στο γυναικωνίτη της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη (εικ. 3) 17. Εδώ έχουμε σύνθεση με ένθρονο Χριστό να περιβάλλεται δεξιά του από όρθιο γενειοφόρο αυτοκράτορα με επιγραφή «Κωνσταντίνο εν Χριστώ αυτοκράτωρ, πιστό βασιλιά των Ρωµαίων, Μονοµάχο» και αριστερά από την αυτοκράτειρα, επίσης όρθια, με επιγραφή «Ζωή ευσεβέστατη αυγούστα». Η έντονα άγρυπνη μορφή του μεγαλοπρεπούς Χριστού, ενδεδυμένη με πολύπτυχο ιμάτιο σε ζωηρό βαθύ γαλάζιο χρώμα, κρατά στο αριστερό χέρι κλειστό βιβλίο με διάλιθη διακόσμηση ενώ με το δεξί ευλογεί. Το αυτοκρατορικό ζεύγος με επίσημη χρυσοποίκιλτη ενδυμασία απεικονίζεται ως δωρητές με τον Κωνσταντίνο τον Θ να κρατά γεμάτο πουγκί, το αποκόμβιον, και την αυτοκράτειρα Ζωή ένα χρυσόβουλλο, δηλαδή Εικ. 3, Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Μονοµάχος πάπυρο που φέρει ξανά το όνομα και τον τίτλο και η αυτοκράτειρα Ζωή εκατέρωθεν του Χριστού, του συζύγου της και στο οποίο πιθανώς θα , ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία. κατέγραφαν τις λεπτομέρειες της δωρεάς. Ο συγκεκριμένος αυτοκράτορας είχε όλα τα χαρακτηριστικά της εποχής της ευμάρειας κατά την οποία βασίλευσε και είναι γνωστή η πλουσιοπάροχη δωρεά του προς την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, η οποία επέτρεψε την τέλεση σε καθημερινή βάση του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας 18. Ο φιλόδοξος νεαρός γενναιόδωρος Κωνσταντίνος, που είχε περιγραφηθεί από τον Μιχαήλ Ψελλό ως άγαλμα κάλλους, αναρριχήθηκε στον θρόνο ως τρίτος σύζυγος της ωραίας αλλά προχωρημένης σε ηλικία Ζωής. Τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του αποδίδονται με τα ξανθά μαλλιά, το πλατύ πρόσωπο και τα εξογκωμένα μήλα (εικ. 4) 19. Το συγκεκριμένο εξαιρετικής σημασίας αυτοκρατορικό ψηφιδωτό είναι φανερό ότι έχει δεχθεί ορισμένες εκ των υστέρων μετατροπές. Οι λέξεις Κωνσταντίνο και Μονοµάχο στις επιγραφές, τα κεφάλια του Χριστού και του αυτοκράτορα αλλά και το πρόσωπο της αυτοκράτειρας έχουν τροποποιηθεί. Η αντικατάσταση του ονόματος του αυτοκράτορα, που είναι πιο έκδηλη, καταδεικνύει ότι το αρχικό ψηφιδωτό, μεταξύ Εικ. 4, Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος 1028 και 1034, απεικόνιζε μια άλλη δωρεά, ενός από τους Μονοµάχος λεπτοµέρεια, ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία. προηγούμενους συζύγους της Ζωής και πιθανότερα του πρώτου της άνδρα, του Ρωμανού του Γ. Οι μετατροπές λοιπόν υποδηλώνουν τη βούληση του Κωνσταντίνου να επισκιάσει την προηγούμενη 17 Λόουντεν, σελ Λόουντεν, σελ ΙΕΕ Η, σελ

11 δωρεά και να απαλείψει από τη συλλογική μνήμη, κατά το δυνατόν, τον προηγούμενο γάμο της Ζωής 20. Τα υπόλοιπα πρόσωπα δεν είναι σαφές γιατί φιλοτεχνήθηκαν ξανά, αλλά η απεικόνιση της εξηντατετράχρονης αυτοκράτειρας Ζωής νεότερης και ομορφότερης, πιθανά εντάσσεται στην προσπάθεια του καλλιτέχνη να την ευχαριστήσει (εικ. 5) 21. Το πρόσωπο του Ιησού πάλι μπορεί να ξαναφτιάχτηκε για να αποδοθεί το ίδιο στιλιστικό στοιχείο με τα υπόλοιπα πρόσωπα εισάγοντας τα ρόδινα μάγουλα που αποτελούν χαρακτηριστικό και στην απεικόνιση του αυτοκρατορικού ζεύγους, δηλωτικό της ευμάρειας που χαρακτήριζε τη συγκεκριμένη περίοδο 22. Τα πρόσωπα αποδίδονται επίπεδα, όπως άλλωστε και το σύνολο των μορφών. Ιδιαιτέρως στα πρόσωπα συνδυάζονται γραμμικά στοιχεία με μια τάση σχηματικής απόδοσης των όγκων. Αποδίδονται δηλαδή τελείως συμβατικά, σύμφωνα με τα ιδεώδη της εποχής, χωρίς να επιδιώκεται η ιδιαίτερη αποτύπωση των προσωπογραφικών χαρακτηριστικών και ίσως αυτή να Εικ. 5, Η αυτοκράτειρα Ζωή, λεπτοµέρεια, ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία είναι μια άλλη εξήγηση για το νεανικό πρόσωπο της αυτοκράτειρας. Το ψηφιδωτό στην πραγματικότητα απεικονίζει το αυτοκρατορικό ζεύγος να επιζητεί μέσω της δωρεάς του την ευλογία του Χριστού και τη συγχώρεση των αμαρτιών τους στη μεταθανάτιο ζωή. Το μήνυμα της σύνθεσης δείχνει ότι πραγματικά την εξασφαλίζουν. Η τοποθέτηση του ψηφιδωτού στο συγκεκριμένο σημείο της εκκλησίας που χρησιμοποιούσαν οι αυτοκράτορες, αποτελεί μια συνεχής υπενθύμιση της γενναιοδωρίας της ευσέβειας και της ευλάβειας που ο αυτοκράτωρ και το περιβάλλον του πρέπει να επιδεικνύει ακολουθώντας το παράδειγμα των προκατόχων τους. Η σύνθεση του ψηφιδωτού ακολουθεί και αυτή τις συνήθεις συνθετικές αρχές της βυζαντινής τέχνης με την παρατακτική της διάταξη πάνω σε αφαιρετικό χρυσό κάμπο, σε ένα κόσμο φωτός χωρίς στοιχεία χώρου, να ξεδιπλώνει τη δράση συμμετρικά γύρω από κεντρικό άξονα τη μετωπική φιγούρα του Χριστού, στατικά αλλά και μεγαλόπρεπα, ακίνητα σε μια μεταφυσική, άχρονη διάσταση με στόχο να υπάρχει αιώνια 23. Χωρίς να ορίζεται ένας τρισδιάστατος χώρος, τα χρυσά αυτοκρατορικά ενδύματα ενοποιούνται με το χρυσό του βάθους, δημιουργώντας μια χρωματική αντίστιξη με το μπλε του ιματίου του Χριστού, αναδεικνύοντας την κεντρική φιγούρα και ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα το βλέμμα του θεατή να περιπλανηθεί σε ολόκληρη τη σύνθεση Πανσέληνου, σελ ΙΕΕ Η, σελ Λόουντεν, σελ ΕΑΠ Τέχνες, σελ Πανσέληνου, σελ

12 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙ ΩΤΟ ΤΟΥ ΡΟΓΗΡΟΥ ΤΟΥ Β. Από τον 11 ο αιώνα και μετά η Δύση δέχεται έντονες βυζαντινές επιδράσεις κυρίως μέσω της τέχνης των ψηφιδωτών αλλά και των έργων μικροτεχνίας, τα οποία οι δυτικοί έχουν συνδέσει με την έννοια της εξουσίας και του μεγαλείου. Παρατηρείται ένα έντονο ρεύμα με την παραγωγή τεχνουργημάτων που αντιγράφουν τα βυζαντινά πρότυπα όχι μόνο στη τοιχογραφία αλλά επίσης στη μικροτεχνία και στην εικονογραφία χειρογράφων. Σε αυτό το πλαίσιο οι νορμανδοί βασιλείς, ως ανταγωνιστές του βυζαντινού αυτοκράτορα, στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν μια δική τους λατινική αυτοκρατορία, οικειοποιήθηκαν την αίγλη που απέπνεαν τα βυζαντινά αυτοκρατορικά ψηφιδωτά 25. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ψηφιδωτό στην εκκλησία της Παναγίας του Ναυάρχου που παριστά τον νορμανδό βασιλιά Ρογήρο τον Β με βυζαντινή περιβολή να στέφεται από αιωρούμενο Χριστό κατά το βυζαντινό πρότυπο των αυτοκρατορικών απεικονίσεων στέψης 26. Είναι προφανές ότι η προβαλλομένη βυζαντινή ιδεολογία της θεόπνευστης εξουσίας ασκεί ισχυρή επίδραση στους επίδοξους διεκδικητές καθώς επίσης φανερή είναι και η προσπάθεια χρήσης του συμβολισμού στην εικονογραφία, η λεγόμενη ανεκτικότητα του Ρογήρου, για την εξυπηρέτηση κοσμικών στόχων, των πολιτικών τους δηλαδή ιδεών και όχι κάποιων Εικ. 6, Στέψη του Ρογήρου Β από το Χριστό, Βυζαντινό ψηφιδωτό, 1146 ή , Παλέρµο, Santa Maria dell Ammiraglio (Martorana) συγκεκριμένων θρησκευτικών πεποιθήσεων 27. Πόσο άσχετη με αυτή την προσπάθεια εκμετάλλευσης της τέχνης και του μηνύματος που αυτή εκπέμπει είναι άλλωστε η ομοιότητα με την οποία αποδίδει ο καλλιτέχνης τα χαρακτηριστικά των προσώπων του Ιησού και του επίγειου εκπρόσωπού του Ρογήρου; Ίδια μάτια, ίδια γενειάδα, ίδια κόμμωση. Η πιο κατάλληλη απάντηση είναι ίσως ότι η σχέση αυτής της ομοιότητας και των προθέσεων που υπηρετεί το τεχνούργημα είναι ίδια με τη σχέση που υποκρύπτει η αντίστοιχη ομοιότητα ανάμεσα στον Κωνσταντίνο Θ τον Μονομάχο και το Χριστό στο προηγούμενο ψηφιδωτό που μελετήσαμε. 25 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ ΙΕΕ Θ, σελ

13 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Ένα ευρύτερο ζήτημα που προκύπτει στη μελέτη των βυζαντινών έργων τέχνης είναι κατά πόσο θεωρείται θεμιτό να ερμηνεύεται και η παραμικρή ακόμη λεπτομέρεια μιας βυζαντινής σύνθεσης, με την πεποίθηση ότι κρύβει κάποια ηθελημένη πρόθεση του καλλιτέχνη ή του παραγγελιοδόχου. Ζήτημα που γίνεται ποιο ενδιαφέρον από την αδυναμία μας να γνωρίζουμε πως άραγε αντιλαμβανόταν ο βυζαντινός θεατής το μήνυμα της τέχνης του. Παρά αυτή την αδυναμία είναι βέβαιο ότι οι αυτοκρατορικές απεικονίσεις στην βυζαντινή τέχνη αποτέλεσαν μέσο επιβεβαίωσης και προπαγάνδας του αυτοκρατορικού θεσμού. Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες άλλωστε χρησιμοποιούσαν κάθε ορατό μέσο για να υπογραμμίσουν την μοναδικότητα και την σπουδαιότητά τους. Η απεικόνιση του αυτοκράτορα γινόταν είτε σε πολύτιμες μορφές της βυζαντινής τέχνης όπως ψηφιδωτά, ελεφάντινα μικρόγλυπτα και εικονογραφημένα χειρόγραφα είτε σε νομίσματα που ήταν το ισχυρότερο μέσο συναλλαγών και συνάμα επιτυχημένο μέσο διάδοσης της εικόνας και του ονόματος του αυτοκράτορα, σε όλη την οικουμένη. 12

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλμπάνη ΕΑΠ Τέχνες ΙΕΕ Η ΙΕΕ Θ Λόουντεν Mango Αλμπάνη Τζένη (επιμ.), Ώρες Βυζαντίου Έργα και Ημέρες στο Βυζάντιο - Το Βυζάντιο ως οικουμένη, εκδ. Υπουργείο Πολιτισμού, Αθήνα Αλμπάνη Τζένη, Τέχνες Ι: Ελληνικές Εικαστικές Τέχνες, Επισκόπηση Ελληνικής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας, Τόμος Β Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Τέχνη, εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, εκδ. Εκδοτικής Αθηνών ΑΕ, τόμος Η, Αθήνα Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, εκδ. Εκδοτικής Αθηνών ΑΕ, τόμος Θ, Αθήνα Λόουντεν Τζων, Πρώιμη Χριστιανική & Βυζαντινή τέχνη, Μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα Mango Cyril (επιμ.), Ιστορία του Βυζαντίου, Μτφρ. Όλγα Καραγιώργου, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα Πανσέληνου Πανσέληνου Ναυσικά, Βυζαντινή ζωγραφική, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα Ράνσιμαν Ράνσιμαν Στήβεν, Βυζαντινός πολιτισμός, Μτφρ. Δέσποινας Δετζώρτζη, εκδ. Ερμίας, Αθήνα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ Λέγοντας παλαιοχριστιανική τέχνη εννοούμε την τέχνη που αναπτύχθηκε στους κόλπους της χριστιανικής θρησκείας από τους πρώτους χρόνους που εμφανίστηκε ο χριστιανισμός μέχρι τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ Ο Αναστάς Ιησούς αναπαριστώμενος ως Καβαλάριος (Ιππότης), ενδεδυμένος πορφυράν στολήν Αυτοκράτορος,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα PROJECT Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα Θέματα με τα οποία ασχοληθήκαμε Σημερινή κουλτούρα συνήθειες της Πόλης Αγιογραφίες, τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, Μνημεία Βυζαντινή Μουσική ως προέκταση της δημοτικής Αγιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. Culture 2000 Framework Programme in Support of Culture CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Λουίζα Καραπιδάκη Ιστορικός Τέχνης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 2 metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 3 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Δημοτικό Σχολείο Λουτρού Σχολ.Έτος 2003-2004 Ίτσκου Αναστασία Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΓΙΝΑ Μια φορά κι έναν καιρό, 2300 χρόνια πριν και λίγα ακόμη, αρχίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές στα πειραματικά σχολεία.

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές στα πειραματικά σχολεία. 1 Β θεματική ενότητα Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές στα πειραματικά σχολεία. Εικαστικές παρεμβάσεις στο μάθημα των Θρησκευτικών. Ζήκος Ε. Θωμάς, Δρ. Θεολογίας, καθηγητής θεολόγος Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας)

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εικόνα 1 Πατώντας Έναρξη βρισκόµαστε στο κεντρικό µενού του λογισµικού (εικ. 2) Εικόνα 2 1 1. Χώροι 1.1. Παίκτης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας. Βυζάντιο. Η χαμένη Αυτοκρατορία

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας. Βυζάντιο. Η χαμένη Αυτοκρατορία ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας Βυζάντιο Η χαμένη Αυτοκρατορία σε κείμενα και αφήγηση John Romer Του μαθητή της Β τάξης 3 ου Γυμνασίου Τρικάλων

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Η αγιογραφία, στην ελληνορθόδοξη παράδοση, είναι γνωστό πως έχει μεγάλη ιστορία, η οποία περιλαμβάνει σημαντικά έργα απ όλες της τις περιόδους.

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας Γυμνάσιο Καρδαμύλης Το ταξίδι του Ευηνίωνα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί!

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Μέρος Πρώτο Σελίδα 1 "Να Επιζητείτε Ειρήνη και να την Επιδιώκετε" --1. Πέτρου 3:11 Είχαμε τη χαρά να ζήσουμε από κοντά ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ στη ρομανί, στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο των Κυπρίων ζωγράφων είναι γήινο. Είτε παραστατική,

Το έργο των Κυπρίων ζωγράφων είναι γήινο. Είτε παραστατική, Άννα-Μαρία Παπαδάκη ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Το Πάθος και η Ανάσταση σε τρία έργα Κυπρίων ζωγράφων Το έργο των Κυπρίων ζωγράφων είναι γήινο. Είτε παραστατική, είτε αφαιρετική, η κυπριακή

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 41: Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα ΙΙ: Οι Νεότεροι Χρόνοι Ακ. Έτος: 2007-8. ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3 ης

ΕΛΠ 41: Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα ΙΙ: Οι Νεότεροι Χρόνοι Ακ. Έτος: 2007-8. ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3 ης ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 41: Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα ΙΙ: Οι Νεότεροι Χρόνοι Ακ. Έτος: 2007-8 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3 ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η μεσογειακή διατροφική τριάδα: το σιτάρι, το κρασί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εξερευνήστε τη μυστηριώδη νήσο La Isla, και κυνηγήστε ζώα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν εξαφανισμένα. Το ευγενές Ντόντο, το προσεκτικό Γιγάντιο Φόσα, τον άπιαστο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Το χαρτί και οι τεχνικές του

Το χαρτί και οι τεχνικές του eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:10 PM Page 31 ΥΛΙΚΑ 1. Μικρό µπλοκ σχεδίου (Α5) µε πολλά φύλλα για πρόχειρα σχέδια 2.Υλικά σχεδίου και ζωγραφικής: µπλοκ σχεδίου, µολύβι Β, γόµα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ. ΕΛΠ12: Τέχνες Ι: Εικαστικές τέχνες. ΘΕΜΑ 1 η ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ. ΕΛΠ12: Τέχνες Ι: Εικαστικές τέχνες. ΘΕΜΑ 1 η ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ12: Τέχνες Ι: Εικαστικές τέχνες ΘΕΜΑ 1 η ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τα αρχιτεκτονικά γλυπτά, λόγω της θέσης και του μεγέθους τους, είχαν πάντα δημόσιο χαρακτήρα:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝEΟ ΠΡOΣΩΠΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩ. Ανακαλύψτε το νέο τραπεζογραμμάτιο των 10 ευρώ. www.nea-trapezogrammatia-euro.eu www.euro.ecb.europa.eu

ΤΟ ΝEΟ ΠΡOΣΩΠΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩ. Ανακαλύψτε το νέο τραπεζογραμμάτιο των 10 ευρώ. www.nea-trapezogrammatia-euro.eu www.euro.ecb.europa.eu ΤΟ ΝEΟ ΠΡOΣΩΠΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Ανακαλύψτε το νέο τραπεζογραμμάτιο των 10 ευρώ : ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ : ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ : ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Εύκολη εξακρίβωση της γνησιότητας και θωράκιση έναντι της παραχάραξης

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design ΠΑΤΣΙΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Web Design Είναι ο σχεδιασμός και η δημιουργία δικτυακών τόπων. Περιλαμβάνει : την αρχιτεκτονική πληροφοριών, τη διεπαφή χρήστη και την πλοήγηση.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Ναυσικά Πανσελήνου Ομότ. Καθηγήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Η κατά κόσμον Ρεγούλα Μπενιζέλου, αφού περιβλήθηκε το μοναχικό σχήμα με το όνομα Φιλοθέη γύρω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα