ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ"

Transcript

1 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΕΣ Ι : ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΑ ΔΙΑΣΗΜΑ ΣΤΗΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ ΚΟΛΙΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΑ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2007

2 Ο αυτοκρατορικός θεσμός διατηρήθηκε ισχυρός καθόλη τη βυζαντινή περίοδο, με τον αυτοκράτορα να εικονίζεται συχνά στη βυζαντινή τέχνη, στη μνημειακή ζωγραφική, σε εικόνες, σε μικρογραφίες χειρογράφων, σε έργα γλυπτικής και μικροτεχνίας, αλλά και σε νομίσματα. Να επιλέξτε τρεις παραστάσεις με απεικόνιση του βυζαντινού αυτοκράτορα και 1. να τις περιγράψετε αναλυτικά, παρατηρώντας τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά των μορφών, τις στάσεις και τις χειρονομίες τους, τα αντικείμενα που κρατούν καθώς και τα ενδύματά τους, 2. να τις σχολιάστε τεχνοτροπικά, λαμβάνοντας υπόψη σας, όπου αυτό είναι εφικτό, τις κύριες συνθετικές αρχές της βυζαντινής τέχνης, 3. να προσπαθήσετε να «διαβάσετε» τα μηνύματα που οι παραστάσεις αυτές μετέδιδαν στον θεατή σχετικά με τον βυζαντινό μονάρχη, 4. να διερευνήσετε αν οι απεικονίσεις του βυζαντινού αυτοκράτορα - και η ιδεολογία που τον περιβάλλει - επηρέασαν απεικονίσεις ηγεμόνων άλλων κρατών. 1

3 Αυτός λοιπόν εκόσµησε ο µέγας Κωνσταντίνος την πόλιν την εξακουστήν, ην βλέπεις και ακούεις, καθώς την κλήσιν έλαβε και την επωνυµίαν. Οµοίως Ιουστινιανός εκόσµησε µεγάλως έκτισε την αγιάν Σοφιάν, το θέαµα το µέγα, παραπλησίον γέγονε Σιών της Παναγίας. Ανακάληµα της Κωνσταντινούπολης, Κυπριακός θρήνος (στίχοι ). 2

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΠΛΑΚΙΔΙΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ Β...5 ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΥ...7 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ Θ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ....9 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΟΥ ΡΟΓΗΡΟΥ ΤΟΥ Β...11 ΕΠΙΛΟΓΟΣ...12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στη χιλιόχρονη και πλέον ιστορία του Βυζαντίου ακρογωνιαίο λίθο του πολιτειακού οικοδομήματος αποτέλεσε ο αυτοκρατορικός θεσμός, που διατηρεί τον έλεγχο του συνόλου του κρατικού μηχανισμού σε μια αδιάλειπτη ιστορική πορεία από την αρχαιότητα μέχρι την αυγή της σύγχρονης εποχής. Στο θεοκρατικό βυζαντινό κράτος, ανώτατος άρχων ήταν ο Χριστός, ο βασιλεύς των βασιλέων. Μαζί του συμβασιλεύει ο βυζαντινός αυτοκράτωρ ως δέκατος τρίτος απόστολος, ο αντιπρόσωπος του θεού επί της γης. Η υπερκόσμια εξουσία επιλέγει τον βασιλέα λόγω του ενάρετου φρονήματός του, των ατομικών του αρετών και της ικανότητάς του να διευθετεί της επίγειες υποθέσεις κατά το πρότυπο της ουράνιας βασιλείας. Η σχέση που δημιουργείται και αναπτύσσεται μεταξύ του κατόχου της μέγιστης επίγειας αρχής και της αρχέτυπης ουράνιας εξουσίας είναι η ρίζα της αυτοκρατορικής παντοδυναμίας. Στη βυζαντινή τέχνη οι αυτοκρατορικές απεικονίσεις αποτελούν σημαντικές πηγές για τον αυτοκρατορικό θεσμό και την λειτουργία του. Η εικόνα του ηγεμόνα εξιδανικευμένη, σε ιερατική στάση, να λαμβάνει το χρίσμα και την εξουσία του κατά τη στέψη, να δείχνει τη φιλευσπλαχνία του ως δωρητής, να εμφανίζεται αντιπρόσωπος του Θεού, με πολύτιμη ενδυμασία, να φέρει τα αυτοκρατορικά διάσημα, δοξασμένος πολεμιστής, νικητής και υπερασπιστής της πίστης, ευσεβής δούλος του Θεού αλλά και σε στενή μοναδική σχέση μαζί του, έπαιζε σημαντικό ρόλο στην κοινωνική, την πολιτική και τη θρησκευτική ζωή του Βυζαντίου. Στις ενότητες που θα ακολουθήσουν θα προσπαθήσουμε να «διαβάσουμε» τρία παραδείγματα αυτοκρατορικών πορτρέτων στη βυζαντινή τέχνη αλλά και ένα παράδειγμα πορτρέτου ξένου ηγεμόνα κάτω από την έντονη επίδραση του βυζαντινού ιδεώδους. 4

6 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΠΛΑΚΙ ΙΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ Β Η πρώτη αυτοκρατορική απεικόνιση που θα μελετήσουμε είναι ένα μικροτέχνημα από ελεφαντοστό (εικ. 1) 1, μια πλάκα που εμφανίζει στο κέντρο όρθιο τον Χριστό πάνω σε ψηλή βάση, με ανοιχτά τα χέρια. Η στάση του θυμίζει έντονα τη Σταύρωση αλλά η όλη σύνθεση αναγνωρίζεται ως εικόνα στέψης, με τον Χριστό να πλαισιώνεται από δυο άλλες μορφές, στις κεφαλές των οποίων τοποθετεί στέμματα. Από τις επιγραφές πληροφορούμαστε ότι δεξιά του απεικονίζεται ο Ρωμανός «βασιλεύ Ρωµαίων» και αριστερά του η Ευδοκία, «βασίλισ Ρωµαίων». Η ταυτοποίηση των προσώπων έχει έντονα αμφισβητηθεί, αλλά σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη απεικονίζεται ο Ρωμανός Β με τη σύζυγό του Ευδοκία - Βέρθα, ενώ η κατασκευή του τεχνουργήματος τοποθετείται μεταξύ 944 και Ο αυτοκράτορας που νυμφεύθηκε την κόρη του βασιλιά της Ιταλίας, Ούγου της Προβηγκίας, σε ηλικία έξι μόνο ετών, εδώ εικονίζεται ως νεαρός άνδρας 3. Το αυτοκρατορικό ζεύγος παρουσιάζεται με επίσημη ενδυμασία, τον βυζαντινό λώρο, μια μεγάλου μήκους χρυσοΰφαντη ταινία στολισμένη με πολύτιμες πέτρες και μαργαριτάρια. Το βαρύτιμο αυτό ένδυμα περιελίσσεται γύρω από το σώμα και φοριέται πάνω από το διβητήσιο 4. Ο τρόπος ένδυσης του λώρου είναι αυτός, που κυριαρχούσε ως τα μέσα του 11 ου αιώνα, με το ένα άκρο του να φθάνει εμπρός μέχρι την παρυφή του διβητισίου, ενώ το άλλο περιβάλλοντας χιαστί την πλάτη, επιστρέφει μπροστά και αναδιπλώνεται στον πήχη του αριστερού χεριού. Το επίμηκες σχήμα του λώρου συμβολίζει τις κειρίες, τα σάβανα του νεκρού Χριστού, ενώ η πολυτέλειά του τη λαμπρότητά της ανάστασής του, υπενθυμίζοντας παράλληλα στον βασιλέα ότι αυτός είναι θνητός 5. Η πλούσια διακόσμηση της Εικ. 1, Ελεφαντοστέινο πλακίδιο, 10 ος αιώνας, Παρίσι, Bibliothèque nationale de France, Cabinet des Médailles, αρ. ευρ ενδυμασίας του ζεύγους με την πυκνότητα των μοτίβων και την πολυτέλειά της, έρχεται σε αντίθεση με τον απλό χιτώνα του Χριστού. Τα στέμματα που εναποθέτει ο Ιησούς στις κεφαλές τους είναι διαδήματα που φέρουν διάχωρα, με πιθανό διάκοσμο από σμάλτο ενώ το μετωπιαίο τμήμα, εξέχει από τη στεφάνη και στέφεται από μεγάλα μαργαριτάρια, που σχηματίζουν σταυρό στον Ρωμανό και αστέρι με πέντε ακτίνες στην Ευδοκία. Οι ορμαθοί που κρέμονται από τα διαδήματα απολήγουν σε τρία μαργαριτάρια που σχηματίζουν τρίφυλλο 6. Αξιοσημείωτη η παρατήρηση ότι εκτός από τον Χριστό φωτοστέφανο φέρει και το αυτοκρατορικό ζεύγος. 1 Αλµπάνη, σελ Λόουντεν, σελ Mango, σελ ιβητήσιο : χιτώνας µε φαρδιά µανίκια που δεν καλύπτει τους καρπούς. 5 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ

7 Το ανάγλυφο, έργο της μακεδονικής περιόδου, αποδίδει τη μορφή του Χριστού με αρχαϊκή τεχνοτροπία και ένα πνεύμα κλασικισμού, που διακρίνεται κυρίως στην πτυχολογία των ενδυμάτων, έχοντας κάτι από την ποιότητα των αρχαίων αγαλμάτων. Αντίθετα το αυτοκρατορικό ζευγάρι μοιάζει περισσότερο με παραγεμισμένες κούκλες, ενώ στοιχεία της σύνθεσης αποδίδονται με αντίστροφη προοπτική 7. Ο Χριστός παριστάνεται στην ίδια κλίμακα με το αυτοκρατορικό ζεύγος, υπάρχουν όμως στοιχεία που αποβλέπουν στην εξύψωσή του. Και οι τρεις μορφές εμφανίζονται πάνω σε βάθρο, αποκτώντας μια επίσημη θέση αντάξια στη ρόλο τους αλλά και στην ιερότητα της σκηνής. Ο Χριστός όμως, επάνω σε δεύτερο υπερυψωμένο βάθρο, με τα πέλματα των ποδιών του να είναι ορατά από πάνω προς τα κάτω, ενώ το πάνω μέρος του σώματός του παρουσιάζεται από κάτω προς τα πάνω μοιάζει να είναι απόμακρος. Αντίθετα το αυτοκρατορικό ζεύγος φαίνεται να στέκεται στο επίπεδο του θεατή. Η σύνθεση με αυτό τον τρόπο, παρά την σχεδόν παρατακτική διάταξή της, ακολουθεί την ιεραρχία των αξιών τοποθετώντας την κυρίαρχη μορφή του Χριστού στον κεντρικό άξονα της συμμετρικής διάταξης, δημιουργώντας μια ευανάγνωστη παράσταση που απεικονίζει κάτι πολύ γενικότερο από ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Η στέψη, με την παραλαβή του συμβόλου της εξουσίας από τα χέρια του ίδιου του Χριστού, στην πράξη καταδεικνύει ότι η αυτοκρατορική εξουσία προέρχεται, πηγάζει και υποτάσσεται στη θεία επιθυμία. Η συμβολική στέψη του βυζαντινού αυτοκράτορα από τον Χριστό, προβάλλει αυτή την προέλευση που αποτελούσε και τη βάση της νομιμότητάς της αυτοκρατορικής εξουσίας 8. Η παρουσία του ζεύγους με φωτοστέφανο και η στάση του, όρθια, χωρίς να γονατίζει μπροστά στο Χριστό, συνάδουν στην πίστη των βυζαντινών ότι ο αυτοκράτορας αποτελεί την εικόνα του θεού επί της γης. Όσο υπερβολική κι αν μοιάζει αυτή εικόνα σε μας, στα μάτια των Βυζαντινών ήταν απόλυτα αποδεκτή 9. 7 Ράνσιµαν, σελ Αλµπάνη, σελ Λόουντεν, σελ

8 ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΥ. Η δεύτερη περίπτωση αυτοκρατορικής απεικόνισης στη βυζαντινή τέχνη που θα σχολιάσουμε, είναι μια ολοσέλιδη μικρογραφία στο λαμπρό Ψαλτήριο της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης της Βενετίας και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες παραστάσεις της αυτοκρατορικής εικονογραφίας του θριάμβου (εικ. 2) 10. Εδώ απεικονίζεται ο Βασίλειος ο Β να στέφεται από τον Χριστό με τη σύμπραξη του αρχάγγελου Γαβριήλ, ενώ ο αρχάγγελος Μιχαήλ του εγχειρίζει λόγχη την οποία ο αυτοκράτορας κρατά στο δεξί του χέρι. Στο αριστερό του χέρι κρατά μεγάλο και πλατύ δίκοπο σπαθί, τη ρομφαία. Έξι στρατιωτικοί άγιοι εικονίζονται σε στηθάρια να περιβάλλουν τον θριαμβευτή αυτοκράτορα όσο στα πόδια του οκτώ αρχοντικοί αιχμάλωτοι, ηττημένοι, σε προσκύνηση δηλώνουν υποταγή. Η παράσταση αυτή μας οδηγεί σε χρονολόγηση του κώδικα μετά το Ο Βασίλειος Β, ο Βουλγαροκτόνος, εικονίζεται θριαμβευτής μετά τη συντριβή των Βουλγάρων, να φέρει στρατιωτική ενδυμασία με τη πορφυρή χλαμύδα και τον χρυσό θώρακα, ενώ φορά τζάγια 12 σε κόκκινο χρώμα, διακοσμημένα με πολύτιμες πέτρες και μαργαριτάρια. Τα κόκκινα υποδήματα ήταν μέγα αυτοκρατορικό διάσημο που φορούσαν οι βασιλείς στις επίσημες εμφανίσεις 13. Ο αυτοκράτορας απεικονίζεται και εδώ με φωτοστέφανο ενώ φέρει διάλιθο στέφανο, διάδημα του οποίου η στεφάνη κοσμείται με δυο παράλληλες σειρές μαργαριτάρια. Στο κέντρο, πάνω από το μέτωπο, υπάρχει μια μεγάλη τετράπλευρη πέτρα και πάνω από τα αυτιά, κρέμονται φθάνοντας ως τον λαιμό, δυο ορμαθοί από μαργαριτάρια με ένα άλλο, σαφώς μεγάλο, στην άκρη 14. Επίσημα αυτοκρατορικά σύμβολα είναι Εικ. 2, Μικρογραφία από εικονογραφηµένο ψαλτήριο, 11 ος αι., Βενετία, και τα όπλα που κρατά με τη λόγχη να Biblioteca Nazionale Marciana, κώδ.marc. Gr. Ζ. 17, φ. IIIr. ανήκει ήδη από τον 5 ο μ.χ. αιώνα στα αυτοκρατορικά διάσημα ενώ η σπάθη θεωρείται από τη ρωμαϊκή εποχή σημαντικό σύμβολο εξουσίας και δύναμης του αυτοκράτορα που ηγείται του στρατού 15. Ο αυτοκράτορας, στέκεται πάλι σε βάθρο, αλλά αυτή την φορά αποτελεί ο ίδιος την κεντρική φιγούρα της παράστασης, τον άξονα γύρω από τον οποίο ξεδιπλώνεται με αυστηρή συμμετρία η υπόλοιπη σύνθεση. Ο χώρος και ο χρόνος είναι απόντες προβάλλοντας την αίσθηση της αιωνιότητας που χαρακτηρίζει την βυζαντινή τέχνη. Σε λαμπερό χρυσό κάμπο, μεγαλοπρεπής απαθής και ακίνητος, απαστράπτει φως και δόξα. Η στέψη από τον Χριστό, σε συνδυασμό με τις μορφές των αιχμαλώτων που προσκυνούν χαμηλότερα, αυτή την φορά παραπέμπουν στην θεματογραφία των θριάμβων της αρχαιότητας. Ο βυζαντινός αυτοκράτορας μαικήνας, αποβλέποντας στην εξιδανίκευση 10 ΙΕΕ Η, σελ ΙΕΕ Η, σελ Τζάγια : ψηλές µπότες που καλύπτουν τα δάχτυλα και φθάνουν µέχρι τα γόνατα. 13 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ

9 της εικόνας του, στοχεύει λιγότερο στην αναπαράσταση ενός συγκεκριμένου γεγονότος. Επιδιώκει περισσότερο να τονίσει την επάξια θέση του ως οικουμενικός κυβερνήτης, εντολοδόχος του ουράνιου βασιλέα, άξιος μαχητής και ικανός υπερασπιστής της αιώνιας αυτοκρατορίας. Άλλωστε μετά τους πολέμους του στο βαλκανικό χώρο, το 1025, έτος θανάτου του Βασιλείου του Β, η αυτοκρατορία εκτεινόταν από την Κρήτη μέχρι τη Κριμαία και από τα στενά της Μεσσήνης στη Σικελία και τον ποταμό Δούναβη μέχρι τους ποταμούς Αράξη, Ευφράτη και Ορόντη Mango, σελ

10 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙ ΩΤΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ Θ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Ας μελετήσουμε ως τρίτο παράδειγμα αυτοκρατορικής απεικόνισης ένα δείγμα μνημειακής ζωγραφικής, μια ψηφιδωτή παράσταση που βρίσκεται στο γυναικωνίτη της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη (εικ. 3) 17. Εδώ έχουμε σύνθεση με ένθρονο Χριστό να περιβάλλεται δεξιά του από όρθιο γενειοφόρο αυτοκράτορα με επιγραφή «Κωνσταντίνο εν Χριστώ αυτοκράτωρ, πιστό βασιλιά των Ρωµαίων, Μονοµάχο» και αριστερά από την αυτοκράτειρα, επίσης όρθια, με επιγραφή «Ζωή ευσεβέστατη αυγούστα». Η έντονα άγρυπνη μορφή του μεγαλοπρεπούς Χριστού, ενδεδυμένη με πολύπτυχο ιμάτιο σε ζωηρό βαθύ γαλάζιο χρώμα, κρατά στο αριστερό χέρι κλειστό βιβλίο με διάλιθη διακόσμηση ενώ με το δεξί ευλογεί. Το αυτοκρατορικό ζεύγος με επίσημη χρυσοποίκιλτη ενδυμασία απεικονίζεται ως δωρητές με τον Κωνσταντίνο τον Θ να κρατά γεμάτο πουγκί, το αποκόμβιον, και την αυτοκράτειρα Ζωή ένα χρυσόβουλλο, δηλαδή Εικ. 3, Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Μονοµάχος πάπυρο που φέρει ξανά το όνομα και τον τίτλο και η αυτοκράτειρα Ζωή εκατέρωθεν του Χριστού, του συζύγου της και στο οποίο πιθανώς θα , ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία. κατέγραφαν τις λεπτομέρειες της δωρεάς. Ο συγκεκριμένος αυτοκράτορας είχε όλα τα χαρακτηριστικά της εποχής της ευμάρειας κατά την οποία βασίλευσε και είναι γνωστή η πλουσιοπάροχη δωρεά του προς την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, η οποία επέτρεψε την τέλεση σε καθημερινή βάση του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας 18. Ο φιλόδοξος νεαρός γενναιόδωρος Κωνσταντίνος, που είχε περιγραφηθεί από τον Μιχαήλ Ψελλό ως άγαλμα κάλλους, αναρριχήθηκε στον θρόνο ως τρίτος σύζυγος της ωραίας αλλά προχωρημένης σε ηλικία Ζωής. Τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του αποδίδονται με τα ξανθά μαλλιά, το πλατύ πρόσωπο και τα εξογκωμένα μήλα (εικ. 4) 19. Το συγκεκριμένο εξαιρετικής σημασίας αυτοκρατορικό ψηφιδωτό είναι φανερό ότι έχει δεχθεί ορισμένες εκ των υστέρων μετατροπές. Οι λέξεις Κωνσταντίνο και Μονοµάχο στις επιγραφές, τα κεφάλια του Χριστού και του αυτοκράτορα αλλά και το πρόσωπο της αυτοκράτειρας έχουν τροποποιηθεί. Η αντικατάσταση του ονόματος του αυτοκράτορα, που είναι πιο έκδηλη, καταδεικνύει ότι το αρχικό ψηφιδωτό, μεταξύ Εικ. 4, Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος 1028 και 1034, απεικόνιζε μια άλλη δωρεά, ενός από τους Μονοµάχος λεπτοµέρεια, ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία. προηγούμενους συζύγους της Ζωής και πιθανότερα του πρώτου της άνδρα, του Ρωμανού του Γ. Οι μετατροπές λοιπόν υποδηλώνουν τη βούληση του Κωνσταντίνου να επισκιάσει την προηγούμενη 17 Λόουντεν, σελ Λόουντεν, σελ ΙΕΕ Η, σελ

11 δωρεά και να απαλείψει από τη συλλογική μνήμη, κατά το δυνατόν, τον προηγούμενο γάμο της Ζωής 20. Τα υπόλοιπα πρόσωπα δεν είναι σαφές γιατί φιλοτεχνήθηκαν ξανά, αλλά η απεικόνιση της εξηντατετράχρονης αυτοκράτειρας Ζωής νεότερης και ομορφότερης, πιθανά εντάσσεται στην προσπάθεια του καλλιτέχνη να την ευχαριστήσει (εικ. 5) 21. Το πρόσωπο του Ιησού πάλι μπορεί να ξαναφτιάχτηκε για να αποδοθεί το ίδιο στιλιστικό στοιχείο με τα υπόλοιπα πρόσωπα εισάγοντας τα ρόδινα μάγουλα που αποτελούν χαρακτηριστικό και στην απεικόνιση του αυτοκρατορικού ζεύγους, δηλωτικό της ευμάρειας που χαρακτήριζε τη συγκεκριμένη περίοδο 22. Τα πρόσωπα αποδίδονται επίπεδα, όπως άλλωστε και το σύνολο των μορφών. Ιδιαιτέρως στα πρόσωπα συνδυάζονται γραμμικά στοιχεία με μια τάση σχηματικής απόδοσης των όγκων. Αποδίδονται δηλαδή τελείως συμβατικά, σύμφωνα με τα ιδεώδη της εποχής, χωρίς να επιδιώκεται η ιδιαίτερη αποτύπωση των προσωπογραφικών χαρακτηριστικών και ίσως αυτή να Εικ. 5, Η αυτοκράτειρα Ζωή, λεπτοµέρεια, ψηφιδωτό, Κωνσταντινούπολη, Αγία Σοφία είναι μια άλλη εξήγηση για το νεανικό πρόσωπο της αυτοκράτειρας. Το ψηφιδωτό στην πραγματικότητα απεικονίζει το αυτοκρατορικό ζεύγος να επιζητεί μέσω της δωρεάς του την ευλογία του Χριστού και τη συγχώρεση των αμαρτιών τους στη μεταθανάτιο ζωή. Το μήνυμα της σύνθεσης δείχνει ότι πραγματικά την εξασφαλίζουν. Η τοποθέτηση του ψηφιδωτού στο συγκεκριμένο σημείο της εκκλησίας που χρησιμοποιούσαν οι αυτοκράτορες, αποτελεί μια συνεχής υπενθύμιση της γενναιοδωρίας της ευσέβειας και της ευλάβειας που ο αυτοκράτωρ και το περιβάλλον του πρέπει να επιδεικνύει ακολουθώντας το παράδειγμα των προκατόχων τους. Η σύνθεση του ψηφιδωτού ακολουθεί και αυτή τις συνήθεις συνθετικές αρχές της βυζαντινής τέχνης με την παρατακτική της διάταξη πάνω σε αφαιρετικό χρυσό κάμπο, σε ένα κόσμο φωτός χωρίς στοιχεία χώρου, να ξεδιπλώνει τη δράση συμμετρικά γύρω από κεντρικό άξονα τη μετωπική φιγούρα του Χριστού, στατικά αλλά και μεγαλόπρεπα, ακίνητα σε μια μεταφυσική, άχρονη διάσταση με στόχο να υπάρχει αιώνια 23. Χωρίς να ορίζεται ένας τρισδιάστατος χώρος, τα χρυσά αυτοκρατορικά ενδύματα ενοποιούνται με το χρυσό του βάθους, δημιουργώντας μια χρωματική αντίστιξη με το μπλε του ιματίου του Χριστού, αναδεικνύοντας την κεντρική φιγούρα και ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα το βλέμμα του θεατή να περιπλανηθεί σε ολόκληρη τη σύνθεση Πανσέληνου, σελ ΙΕΕ Η, σελ Λόουντεν, σελ ΕΑΠ Τέχνες, σελ Πανσέληνου, σελ

12 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΨΗΦΙ ΩΤΟ ΤΟΥ ΡΟΓΗΡΟΥ ΤΟΥ Β. Από τον 11 ο αιώνα και μετά η Δύση δέχεται έντονες βυζαντινές επιδράσεις κυρίως μέσω της τέχνης των ψηφιδωτών αλλά και των έργων μικροτεχνίας, τα οποία οι δυτικοί έχουν συνδέσει με την έννοια της εξουσίας και του μεγαλείου. Παρατηρείται ένα έντονο ρεύμα με την παραγωγή τεχνουργημάτων που αντιγράφουν τα βυζαντινά πρότυπα όχι μόνο στη τοιχογραφία αλλά επίσης στη μικροτεχνία και στην εικονογραφία χειρογράφων. Σε αυτό το πλαίσιο οι νορμανδοί βασιλείς, ως ανταγωνιστές του βυζαντινού αυτοκράτορα, στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν μια δική τους λατινική αυτοκρατορία, οικειοποιήθηκαν την αίγλη που απέπνεαν τα βυζαντινά αυτοκρατορικά ψηφιδωτά 25. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ψηφιδωτό στην εκκλησία της Παναγίας του Ναυάρχου που παριστά τον νορμανδό βασιλιά Ρογήρο τον Β με βυζαντινή περιβολή να στέφεται από αιωρούμενο Χριστό κατά το βυζαντινό πρότυπο των αυτοκρατορικών απεικονίσεων στέψης 26. Είναι προφανές ότι η προβαλλομένη βυζαντινή ιδεολογία της θεόπνευστης εξουσίας ασκεί ισχυρή επίδραση στους επίδοξους διεκδικητές καθώς επίσης φανερή είναι και η προσπάθεια χρήσης του συμβολισμού στην εικονογραφία, η λεγόμενη ανεκτικότητα του Ρογήρου, για την εξυπηρέτηση κοσμικών στόχων, των πολιτικών τους δηλαδή ιδεών και όχι κάποιων Εικ. 6, Στέψη του Ρογήρου Β από το Χριστό, Βυζαντινό ψηφιδωτό, 1146 ή , Παλέρµο, Santa Maria dell Ammiraglio (Martorana) συγκεκριμένων θρησκευτικών πεποιθήσεων 27. Πόσο άσχετη με αυτή την προσπάθεια εκμετάλλευσης της τέχνης και του μηνύματος που αυτή εκπέμπει είναι άλλωστε η ομοιότητα με την οποία αποδίδει ο καλλιτέχνης τα χαρακτηριστικά των προσώπων του Ιησού και του επίγειου εκπρόσωπού του Ρογήρου; Ίδια μάτια, ίδια γενειάδα, ίδια κόμμωση. Η πιο κατάλληλη απάντηση είναι ίσως ότι η σχέση αυτής της ομοιότητας και των προθέσεων που υπηρετεί το τεχνούργημα είναι ίδια με τη σχέση που υποκρύπτει η αντίστοιχη ομοιότητα ανάμεσα στον Κωνσταντίνο Θ τον Μονομάχο και το Χριστό στο προηγούμενο ψηφιδωτό που μελετήσαμε. 25 Αλµπάνη, σελ Αλµπάνη, σελ ΙΕΕ Θ, σελ

13 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Ένα ευρύτερο ζήτημα που προκύπτει στη μελέτη των βυζαντινών έργων τέχνης είναι κατά πόσο θεωρείται θεμιτό να ερμηνεύεται και η παραμικρή ακόμη λεπτομέρεια μιας βυζαντινής σύνθεσης, με την πεποίθηση ότι κρύβει κάποια ηθελημένη πρόθεση του καλλιτέχνη ή του παραγγελιοδόχου. Ζήτημα που γίνεται ποιο ενδιαφέρον από την αδυναμία μας να γνωρίζουμε πως άραγε αντιλαμβανόταν ο βυζαντινός θεατής το μήνυμα της τέχνης του. Παρά αυτή την αδυναμία είναι βέβαιο ότι οι αυτοκρατορικές απεικονίσεις στην βυζαντινή τέχνη αποτέλεσαν μέσο επιβεβαίωσης και προπαγάνδας του αυτοκρατορικού θεσμού. Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες άλλωστε χρησιμοποιούσαν κάθε ορατό μέσο για να υπογραμμίσουν την μοναδικότητα και την σπουδαιότητά τους. Η απεικόνιση του αυτοκράτορα γινόταν είτε σε πολύτιμες μορφές της βυζαντινής τέχνης όπως ψηφιδωτά, ελεφάντινα μικρόγλυπτα και εικονογραφημένα χειρόγραφα είτε σε νομίσματα που ήταν το ισχυρότερο μέσο συναλλαγών και συνάμα επιτυχημένο μέσο διάδοσης της εικόνας και του ονόματος του αυτοκράτορα, σε όλη την οικουμένη. 12

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλμπάνη ΕΑΠ Τέχνες ΙΕΕ Η ΙΕΕ Θ Λόουντεν Mango Αλμπάνη Τζένη (επιμ.), Ώρες Βυζαντίου Έργα και Ημέρες στο Βυζάντιο - Το Βυζάντιο ως οικουμένη, εκδ. Υπουργείο Πολιτισμού, Αθήνα Αλμπάνη Τζένη, Τέχνες Ι: Ελληνικές Εικαστικές Τέχνες, Επισκόπηση Ελληνικής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας, Τόμος Β Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Τέχνη, εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, εκδ. Εκδοτικής Αθηνών ΑΕ, τόμος Η, Αθήνα Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, εκδ. Εκδοτικής Αθηνών ΑΕ, τόμος Θ, Αθήνα Λόουντεν Τζων, Πρώιμη Χριστιανική & Βυζαντινή τέχνη, Μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα Mango Cyril (επιμ.), Ιστορία του Βυζαντίου, Μτφρ. Όλγα Καραγιώργου, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα Πανσέληνου Πανσέληνου Ναυσικά, Βυζαντινή ζωγραφική, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα Ράνσιμαν Ράνσιμαν Στήβεν, Βυζαντινός πολιτισμός, Μτφρ. Δέσποινας Δετζώρτζη, εκδ. Ερμίας, Αθήνα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Αρχαϊκή εποχή: o 6 ος αι. π.χ. Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης: Εποχή του Χαλκού

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ Λέγοντας παλαιοχριστιανική τέχνη εννοούμε την τέχνη που αναπτύχθηκε στους κόλπους της χριστιανικής θρησκείας από τους πρώτους χρόνους που εμφανίστηκε ο χριστιανισμός μέχρι τους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ Ο Αναστάς Ιησούς αναπαριστώμενος ως Καβαλάριος (Ιππότης), ενδεδυμένος πορφυράν στολήν Αυτοκράτορος,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Μάθημα: ΣΧΕΔΙΟ ΜΟΔΑΣ (358) Ημερομηνία: Τρίτη, 01 Ιουνίου 2010 Ώρα εξέτασης: 11.00

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Την Πέµπτη 7 Φεβρουαρίου 2013 ήρθε, επιτέλους, η δική µας σειρά να επισκεφθούµε το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Της Ευθυμίας Θανοπούλου Γ1 2011-2012 Η Ορθόδοξος Εκκλησία απέφυγε βασικά την απεικόνιση ιερών προσώπων σε αγάλματα. Η αποστροφή αυτή οφειλόταν, πλην των άλλων,

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Άνθρωπος του Βιτρούβιου είναι ένα διάσημο σχέδιο με συνοδευτικές σημειώσεις του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, που φτιάχτηκε περίπου το 1490 σε ένα από τα ημερολόγιά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία του Άρακα Ελληνικά

Παναγία του Άρακα Ελληνικά 1 Παναγία του Άρακα Ελληνικά 2 ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΑΚΑ Ο ναός της Παναγίας του Άρακα που φαίνεται να κτίστηκε γύρω στο 1191, πιθανότατα πήρε το όνομά του από το «αρακάς», όπως και πολλά άλλα φυτονυμικά επώνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Αρ.Μητρώου: 37565 Ε.Α.Π. Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισµό ΜΕ ΘΕΜΑ :

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Αρ.Μητρώου: 37565 Ε.Α.Π. Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισµό ΜΕ ΘΕΜΑ : 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Αρ.Μητρώου: 37565 Ε.Α.Π. Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισµό ΜΕ ΘΕΜΑ : «Ποια η επίδραση της θρησκείας α) στη διαµόρφωση του χαρακτήρα της βυζαντινής αυτοκρατορίας και β) στις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ- ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι ένα μικρό παρεκκλήσι που χτίστηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Τα Πανεπιστίμια του Βυζαντίου Οι Βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση, παρ' όλο που στην αυτοκρατορία υπήρχαν πολλοί αναλφάβητοι. Γενικά στο Βυζάντιο η παιδεία δεν

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα PROJECT Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα Θέματα με τα οποία ασχοληθήκαμε Σημερινή κουλτούρα συνήθειες της Πόλης Αγιογραφίες, τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, Μνημεία Βυζαντινή Μουσική ως προέκταση της δημοτικής Αγιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί!

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Μέρος Τρίτο Σελίδα 1 "Να Επιζητείτε Ειρήνη και να την Επιδιώκετε" --1. Πέτρου 3:11 Στο διάλειμμα, χαρήκαμε πολύ που είχαμε την ευκαιρία να συναναστραφούμε με τόσους

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα