ΤΑ ΤΕΡΠΝΙΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΙΓΡΙΤΙΝΑ, Λεξικό Γ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΑ ΤΕΡΠΝΙΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΙΓΡΙΤΙΝΑ, Λεξικό Γ"

Transcript

1 Γ γαδαριάκους, ο µεγάλος γάιδαρος. [γάδαρους + -ιάκους]. γάδαρους, ο o γάιδαρος, δες πρµ. 60 και 384, [γαδούρ(ι)]. γαδούρ(ι), το γάιδαρος, αλλ. ο γάδαρους, θηλ. η γαδούρα, δες πρµ. 318, 349, και λ.γ. 18, [βεν. cargatore > (καρ)γαδούρι > µτγν. γα δάριον/γα δούριον > µσν. γα δούρι, αραβ. gadar]. γαδρ-, γαδρό-, γαδρου- γαϊδουρο-, ως πρώτο συνθ. σηµ. ότι το δεύτερο έχει σχέση µε το γαδούρ(ι) ή είναι µεγαλύτερο από το κανονικό, π.χ. γαδράγκαθου, γαδρόµγα. γαδράγκαθου, το ένα είδος γκάγκαρου, κ. γαϊδουράγκαθο, περιλαµβάνει τα είδη Onopordon και Silybum. γαδράθκους, -κ(η), -κου γαϊδουρινός, τό κανι πάλι του γαδράθκου τ, αλλ. γαδρίτκους, [γαδράς + -άθκους]. γαδράς, ο γαϊδουράς, µτφ. άκοµψος στους τρόπους, [γαδούρ(ι)]. γαδρέλ(ι), το το µικρό γαδούρ(ι). γαδρίκας, ο ο µεγαλύτερος από το κανονικό µέγεθος, µεγάλος σαν γάιδαρος, Νιγρ., φέρι µι κι κανέ γαδρίκα να κάνου πίπα = φέρε µου και κανέναν µεγαλόσωµο λαγό να κάνω πίπα (από τα κόκαλα των πισινών ποδιών του), [γαδρ- + -ίκας]. γαδρίτκους, -κ(η), -κου δες γαδράθκους. γαδρίτσ(ι), το η καβάλα µόνο στο παιχνίδι πάντα, [γαδούρ(ι)]. γαδρόµγα, η δες µύγα. γαδρότσιχλα, η είδoς πουλιού, τσίχλα µεγαλύτερη από την πρασιάνα, [γαδρο- + µσν. τσίχλα(< µτγν. κίχλα < αρχ. κίχλη)]. γαδρουγκλίστρα, η στη Νιγρ., κατηφορικό µέρος, µονοπάτι όπου γλιστρά ο γάιδαρος, [γαδρου- + γκλίστρα]. γαδρουγκύλτζµα, το το µέρος όπου κυλιέται ο γάιδαρος, (Νιγρ.), [γαδρου- + γκύλτζµα]. γαδρούδ(ι), το υποκ. της λ. γαδούρ(ι), το πλαρούδ(ι), δες πρµ. 371, [γαδούρ(ι)]. γαδρουκατούρµα, το το κατούρηµα του γάιδαρου και η έκταση που βρέχει, ειρων. η µικρή έκταση, φτος έχ(ει) αµπέλ(ι) ένα γαδρουκατούρµα, [γαδρου- + κατούρµα]. γαδρουκέφαλου, το ο σκελετός της κεφαλής γάϊδαρου και γενικότερα κάθε µεγάλου ζώου, [γαδρου- + κιφάλ(ι)]. γαζιές, οι οι τζιτζιλόνις, υποκ. οι γαζούδις, αλλ. οι γκαζιές, **[τουρ. gaz(=στρέφω)]. γαλαζάρα, η λουλάκι, [γαλάζιους]. γαλάζιους, -ζια, -ζιου {-ιους/-ζγιους}, γαλάζιος, [µσν. γαλάζιος]. γαλαζουβράκδις, οι ειρωνικά οι Θρακιώτες πρόσφυγες του 1922 γιατί φορούσαν γαλάζιες βράκες, δες και σιαλβαρτζήδις. γάλα µαλακό το γάλα της γυναίκας, άµα µας πουνούσι του µάτ(ι) έσταζαµι λίγου γάλα µαλακό, [αρχ. γάλα + αρχ. µαλακός]. γαλανούδα, η µικρή γαλανοµάτα, [δωρ. γαλανός(=ήσυχος) > γαλανή + -ούδα]. 85

2 86 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γάλα ξινό το γιαούρτι, αλλ. ξινόγαλου. γαλάρια, τα τα πρόβατα ή γίδια που αρµέγονται, [αρχ. γάλα]. γαλαροκούδουνο, το αλλιώς το κουδούν λιάγκα, [γαλάρια + κουδούνι]. γαλατόδουντου, το δόντι της πρώτης οδοντοστοιχίας του παιδιού, νεογιλός, [αρχ. γάλα + δόντι]. γαλατόπτα, η είδος πίτας, µε γέµιση από µίγµα που έχει γάλα, αλεύρι και αβγά, [αρχ. γάλα + πίτα]. γαλατουβότανου, το το φυτό Στελλάρια η µεσαία, µε χοντρά φύλλα, που το καλλιεργούσαν στις γλάστρες και τα φύλλα του τα χρησ. ως επιθέµατα σε πληγές, [αρχ. γάλα + βουτάν(ι)]. γαλατσίδα, η γενική ονοµασία φυτών, που όταν κόβονται βγάζουν υγρό σαν γάλα, π.χ. τ ς γιούφτσας τα βζια, [αρχ. γάλα > µτγν. γαλακτίς]. γαλέτσ(ι), το τσόκαρο, δες πατίκ(ι), [γαλότσις]. γαλιάντρα, η καλιάνδρα, κορυδαλλός ο κάλανδρος, [αρχ. κάλανδρος]. γαλότσις, οι γαλότσες, λαστιχένια υποδήµατα, που τα φορούσαν πάνω από τα παπούτσια, για να τα προφυλάξουν από τις λάσπες, [αρχ. καλάπους(=καλαπόδι) > λατ. calopus > βεν. galozze]. γαµνιώτκους, -κ(η), -κου ο σχετιζόµενος ή ο αναφερόµενος στο γάµο, ήλιγαν γα- µνιώτκα τραγούδια, [αρχ. γάµος]. γαµπριάκους, ο µεγάλος γαµπρός, καλός γαµπρός, και ειρων. ο κακός γαµπρός, υποκ. το γαµπρούδ(ι), [αρχ. γαµβρός]. γάµπρισµα, το η εµφάνιση κάποιου ως υποψήφιου γαµπρού, [αρχ. γαµβρός]. γαµσιάτκα, τα η αµοιβή που έδιναν στις πόρνες, µτφ. η πληρωµή για ζηµιές που γίνονται αδικαιολόγητα, γω θα πλιαρώσου τα γαµσιάτκα σας; = εγώ θα πληρώσω τις ανόητες ζηµιές σας; [αρχ. γαµέω]. γανάδα, η η σκουριά των χάλκινων σκευών και µτφ. το στέγνωµα του στόµατος, επειδή δίνει την αίσθηση ότι στρώνεται µε κάποια ουσία, η αγανάκτηση, δες γανιάζου, έβγαλα γανάδα να λέου κι να λέου, αλλ. µπακιράδα, [δες γανώνου]. γανιάζου ρ., γάνιαζα, γάνιασα, διψώ πολύ, στεγνώνει το στόµα µου και αισθάνοµαι σαν να στρώνεται µε κάποια ουσία, όπως η γάνα για τα χάλκινα σκεύη, [γανώνου]. γανουτσής, ο γανωτής, [γανώνου]. γάντζους, ο γάντζος, εξάρτηµα του κάρου για την έλξη του και το σταµάτηµά του σε κάθε τιµόν(ι) του κάρου υπήρχε προσαρµοσµένος ένας διπλός γάντζος, που στη µια πλευρά του έµπαινε η αλυσίδα από το κλίκ(ι) για την έλξη του κάρου, και στην άλλη, µε τον αντίθετο προσανατολισµό, η αλυσίδα από την πιστιά για το σταµάτη- µα του κάρου, [ελλ. γαµψς > βεν. ganzo]. γανώνου ρ., γάνουνα, -σα, επικασσιτερώνω τα χάλκινα σκεύη, διώχνω τη γανάδα, [αρχ. γανόω(= στιλβώνω) > γανώνω]. γαραφάκ(ι), το καραφάκι, µικρή καράφα, το πενηνταράκι του ούζου, [αραβ. gharrafa(=φλασκί)]. γαργάρα, η είδος παιχνιδιού, φτιαγµένο από ένα κουτί που κρεµόταν µε µια κλωστή από ένα µικρό ξύλο και ηχούσε χαρακτηριστικά όταν περιστρεφόταν, [από τον ήχο γαρ-γαρ]. γαριάζου ρ., γάριαζα, -σα, γαριάζω, ρυπαίνω τα ρούχα από κακό πλύσιµο, ουσ. το

3 γάριασµα, [αρχ. γάρος(=ζουµί από άρµη)]. γαύρου, το το δασικό δ. γαύρος, Carpinus betulus, [αρχ. γγραύλης >... > γαύρος]. γεία, η υγεία, γεία κι καλός κιρός δε χουρταίνουντι, (πρµ. 64), [αρχ.!γίεια]. γειτονισσούλα, η γειτονοπούλα κι σ(ι) είδι µια γειτόνισσα, κουντή γειτονισσούλα, (δηµ. τραγ. 15.δ2), [δες γειτόντσα]. γειτόνκου, το ποικιλία σταφυλιού µε αραιές άσπρες µυτερές ρώγες, [αρχ. γείτων]. γειτόντσα, η γειτόνισσα, υποκ. γειτονισσούλα, [αρχ. γείτων > γειτόνισσα]. γειτουνεύου ρ., γειτόνιβα, -νιψα, -νέφκα, επισκέπτοµαι κάποιον στο σπίτι µε κάποια ευκαιρία, γειτόνιψαµι τ Βαΐτσα δε γειτουνεύουµιστι = δεν ανταλλάσσουµε επισκέψεις, ουσ. το γειτόνιµα, [αρχ. γειτονεύω]. γένεια, τα η κ. σηµ., λεπτές λουρίδες χαρτιού που δένονταν σ νουρά ή στα φλαµπαράκια στου παµπόρ(ι), [αρχ. γένειον]. γέννηµα, το το στάρι, ενώ τα άλλα δηµητριακά αναφέρονταν µε το όνοµά τους, πληθ. γιννήµατα, [αρχ. γέννηµα]. γένουµι ρ., γένουµαν, γίνκα, γίνοµαι, µέλλ. θα γένου, γίνκαν τα σταφύλια, κάπα γίνκι ουρανός = συννέφιασε ο ουρανός, γίνκι! γίνκι! φωνάζουν στο πανηγύρι όταν ακουµπήσει η πλάτη του ενός παλαιστή στο χώµα, πρ. γένι, γένου, γέντι, γινίτι γένου Τούρκους Μαυρουδή, (δηµ. τραγ. 2), δες πρµ. 68, 171, 287, 332 και 399, πρµ. φρ. 163, αλλ. γίνουµι, [αρχ. γίγνοµαι]. γέντσα γέννησα, αόρ. του γιννώ, δες πρµ γέρνου ρ., έγιρνα, έγιρα, γέρνω, κλίνω προς τη µια µεριά, κοιµούµαι, χτάζι Γιώργη, γέρν(ει)/γέρ(ει) του γαδούρ(ι), [αρχ. γείρω > #γειρα]. γερ ουντάς, ο δωµάτιο για γέρους, [αρχ. γέρων + ουντάς]. γεύου ρ., έγιβα, έγιψα, δοκιµάζω µε τη γεύση, γεύοµαι, έγιψα του φαΐ, πρ. γεύι, γέβτι, γέψι, γέψτι, γιφτούς, γιφτίτι, αλλ. γεύτου, ουσ. το γέψ(ι)µου, [αρχ. γεύω]. γεύτου {γέ-φτου}, ρ., έγιφτα, έγιψα, πρ. γέφτι, γέψι, γιφτούς, για λοιπά δες γεύου. γηράζου ρ., γέραζα, γέρασα, γεράζω, γερνώ, γίνοµαι γέρος, [αρχ. γηράσκω > γήρασα > γηράζω]. γηρατεία, τα τα γεράµατα, [αρχ. τ γ&ρας > µσν. τ' γ&ρα(πληθ.) > τ' γηρατε(α]. γηρουκουµώ ρ., -κουµούσα, -κόµσα, -κουµήθκα, γηροκοµώ, [αρχ. γηροκόµος > γηροκοµώ]. για 1. πρόθ. για, για σένα ήρτα, [αρχ. διά]. 2. να, ιδού, για του του σακί σ, πάρτου, δες και ια 1, [ια 1]. 3. βέβαια, όπως το αρχαίο γέ, ναι για, θα ρτω γω για = εγώ βέβαια (αρχ. #γωγε), [αρχ. γ) και ε > ια, δες δεικτικόν ιώτα -ί, (L.Sc), όπως και κια < και]. 4. διαζευκτικό ή, γιά γω γιά συ = ή εγώ ή εσύ, δες ια 3 και εισ , [τουρ. ya]. 5. προτρ. µόριο, για διες = κοίταξε να δεις, δες ια γιατί, για δεν έρχισι νουρίς νουρίς; [αρχ. δι' τ* > µσν. γιατί]. για! εκφράζει θαυµασµό, για! ένας λαγός, [ια!]. γιαβασιά, η δες διαβασιά, **[τουρ. yavaş(= ήρεµος)]. γιαβάσ(ι)-γιαβάσ(ι) σιγά-σιγά, [τουρ. yavaş yavaş (=σιγά-σιγά)]. γιαβάσ(ι)κους, -κ(η), -κου ελαφρός, µαλακός, κυρίως για χαρακτηρισµό τσιγάρου, [τουρ. yavaş(=µαλακός)]. γιαβασλαντώ ρ., γιαβασλαντούσα, -λάντσα, αδυνατίζω, [τουρ. yavaşlamak(=επι- 87

4 88 Νίκος Λ. Πασχαλούδης βραδύνω, καταβάλλω)]. γιαγιάδες, οι λεβέντες, ποια µάνα είχε τα παιδιά τους ξιακουστούς γιαγιάδες, (Ν.Π. γ τρ ), [τουρ. yaya (=διαβάτης, περιπατητής)]. γιαγκίν(ι), το πυρκαγιά, φωτιά, µτφ. εσωτερική κάψα, σφοδρή επιθυµία, για γιαγκίν(ι) βαρένουν καµπάνις, [τουρ. yangın]. γιάδλα, η το παχνί, η φάτνη, (προσφ.), δες γιάσλα. γιαζίκ επιφ., αµάν, κρίµα, αλοίµονο, [τουρ. yazik(=κρίµα)]. γιακά παρτσιά λαβή από το γιακά, τουν πήρι γιακά παρτσιά κι τουν κουπάντσι καταή, [τουρ. yaka + parça(=πιάνω)]. γιακάς, ο η κ. σηµ., η περιοχή δίπλα στο Σαρπουβνό ποταµό, [τουρ, yaka (= άκρη, χείλος, ακτή, όχθη, ξηρά)]. γιάλα! χορευτικό επιφ., όπως το άλα, όπα κλπ., [τουρ. yallah(= εµπρός, έλα)]. γιαλαµάς, ο ο καθαρός, το καθαρό µέρος, ο καλός µεζές, µι δυο αλέτρια γιαλαµά του έκανι του χουράφ(ι), [τουρ. yalama (= γλείψιµο)]. γιαλάν ντουνιάς ψεύτικος κόσµος, [τουρ. yalan(=ψεύτικος) + dünya(=κόσµος)]. γιάλλους, -(η), -ου αντων. άλλος, πληθ. γιάλνοι, γιάλλις, γιάλλους θέλ(ει) του ένα, γιάλλους θέλ(ει) του άλλου, [η άλλη > γιάλλ(η), κλπ.]. γιαλντίζ(ι), το το πρώτο φύλλο του καπνού στις φέτες του δέµατος, µε το καλύτερο χρυσαφί χρώµα, που δίνει αξία στον καπνό, η µόστρα της καπνόφετας, µτφ. στη φράση του πήρα του γιαλντίζ(ι) = του πήρα τον αέρα, το κάνω εύκολα, [τουρ. yaldız (=επιχρύσωση, ψευδής διακόσµηση)]. γιάµα, η γιάγµα, λεηλασία, διαρπαγή, [αρχ. δι' + αρχ. κοµίζω > διαγουµίζω > (Π.Κ.) µσν. ελλην. διάγωµα > τουρ. yağma (=λάφυρο, λεία) > βαλκ. τουρ. yama]. γιαµάκ(ι), το κύπελο για νερό, (προσφ.), ο τράφους, [τουρ. yamak(=σύντροφος)]. γιάµατζης, ο αυτός που κάνει γιάµα, πληθ. οι γιαµατζήδις, [γιάµα + -τζής]. γιάµ(ι), το χρονική περίοδος, εποχή, [άγν. ετ. (Λ.Ακ.)]. γιαµπουγυάλ(ι), το το λαµπουγυάλ(ι), [λαµπουγυάλ(ι), και λ > γ]. γιαµπουλντάκ(ι), το ανοιχτωσιά, ξέφωτο, βγήκι λαγός στου γιαµπουλντάκ(ι), ** [τουρ. ya(=σίγουρα) + buldak(=βρίσκω)]. γιανίσκου ρ., γιάνισκα, έγιανα, µέλλ. θα γιάνου, γιατρεύοµαι, η υγεία µου πάει προς το καλύτερο, σι κάψου Γιάνν(η), σι αλείψου µύξα να γιάν(ει), [αρχ.!γιαίνω]. Γιαννιώτισσα, η σε δηµ. τρ. η Μαρουδιά η Αχινιώτισσα από παραφθορά τραγουδήθηκε ως Γιαννιώτισσα και πλάκωσε τη Μαρουδιά, την Μαρουδιά Γιαννιώτισσα, (Ν.Π.γ τρ ), δες Χιανιώτισσα, [Αχινού/Αχιανού > Αχινιώτισσα/Αχιανιώτισσα > Χιανιώτισσα > Γιαννιώτισσα]. γιάντισ(ι), το γιάντες, παιχνίδι και στοίχηµα µνήµης, [τουρ. yades]. γιαουρτσής, ο ο πωλητής γιαούρτης, (Νιγρ.), [τουρ. yogurt > γιαούρτι + -τσής]. γιαπαντζίθκου, το για σκυλί το αδέσποτο, αυτό που ορµά και δαγκώνει, αυτό που γυρνάει τ ς δρόµοι, [τουρ. yaban(=άγριος, ξένος) + -τζίθκου]. γιαραµπής, ο Θεός, ό,τι πει ου Γιαραµπής, [τουρ. yarabbi(=ώ! Θεέ µου)]. γιαράς, ο ανοιχτή πληγή, δες πρµ. 101 και 278, [τουρ. yara]. γιαρέντης, γιαρέντρα φίλος, φίλη, κι έχασα το γιαρέντη µου, [τουρ. yaren(=φίλος)]. γιαρές, ο αργόσυρτο παθητικό ανατολίτικο τραγούδι, **[τουρ. yâr(=ερωµένη)]. γιάρ(ι), το πλαγιά, είνι λιγου γιάρ(ι) του χουράφ(ι) = είναι λίγο κατηφορικό το χω-

5 ράφι, [τουρ. yar(=γκρεµός)]. γιαρµάς, ο ζωοτροφή από χοντροαλεσµένα δηµητριακά, κυρίως κριθάρι, δες και κιρµάς, [τουρ. yarma]. γιαρµίζου ρ., γιάρµιζα, γιάρµισα, τακτοποιώ, συγυρίζω, αλλ. διαρµίζου, [διαρµίζου {δγια-} > γιαρµίζου]. γιαρντίµ(ι), το βοήθεια, [τουρ. yardım(=βοήθεια)]. γιασιά επιφ., µπράβο, εύγε, γιασιά Γιώργη, λέγεται και µε τη σηµ. της ευχής, π.χ. γιασιά, να ζή(ει)σς πιδούδι µ, [τουρ. yaşa]. γιάσλα, η παχνί, αλλ. γιάδλα, [τουρ. yaslamak(=ακουµπώ, στηρίζω)]. γιασµάδις, οι οι αγιασµάδις, η παρωτίτιδα, [τουρ. yasma (=παρωτίτιδα)]. γιαστίκια, τα τα δυο µεγάλα ξύλινα µέρη του κάρου, ένα στο µπροστινό και ένα στο πίσω µέρος του κάρου, πάνω στα οποία στηριζόταν η κάσα του κάρου, δες και σουβένια, [τουρ. yastık (=προσκέφαλο, µαξιλάρι)]. γιατάκ(ι), το κατάλυµα, κρεβάτι, ο χώρος όπου ζει κάποιος, φωλιά του λαγού, [τουρ. yatak(=κλίνη, κρεβάτι)]. γιατακλαντώ ρ., γιατακλαντούσα, -λάντσα, πιάνω θέση, [γιατάκ(ι) + τουρ. -lan-, που σχηµ. ρ. µε παθ. σηµ., δες yataklan-mak(=πλαγιάζω, ξαπλώνω στο κρεβάτι)]. γιατακλίθκους, -κ(η), -κου για χωράφι αυτό που η επιφάνειά του έχει κοιλότητες και συγκρατούν το νερό, γιατακλίθκου χουράφ(ι), γενικώς αυτός που έχει γιατάκ(ι). γιαταύτου γι αυτό, έτσι, όταν δεν θέλουν να απαντήσουν συγκεκριµένα στην ερώτηση γιατί; απαντούν γιαταύτου, [για 1 + αρχ. τα+τόν(=το ίδιο ακριβώς)]. γιάτους, -την, -του νάτος, γιάτους λαγός, πάρτουν, αλλ. άτους, [για 2. + αυτός]. γιατρέσσα, η γυναίκα γιατρός, σύζυγος γιατρού, [αρχ. -ατρός]. γιατριά, η {-ιά}, γιατρειά, θεραπεία, γιατρικό, [αρχ. -ατρεία]. γιάφκα, η ληµέρι, κρυσφύγετο παρανόµων, [σλ. λ.]. γιαχνίζου ρ., γιάχνιζα, -σα, γιαχνίσ(η)κα, τσιγαρίζω στο λάδι, [τουρ. yahni]. γίδα, η κατσίκα, του κοπαδιού ή οικόσιτη, [αρχ. α.ξ > α-γίδιον]. γιδάρς, ο γιδάρης, γιδοβοσκός, [γίδα]. γίδια, τα {-δγια}, κυρίως τα κατσίκια του κοπαδιού, που λέγονταν έτσι για διάκριση από τα οικόσιτα τ ς γίδις τ ς µαλτέζ(ι)κις, αλλ. τα αγρουκάτσ(ι)κα, [γίδα]. γίδις, οι οι οικόσιτες κατσίκες ή αυτές που βοσκούσαν τα παιδιά, [γίδα]. γιλαδαρνός, -νή, -νό δες αγιλαδαρνός. γιλαδάρς, ο δες αγιλαδάρ(η)ς. γιλάδ(ι), το δες αγιλάδ(ι). γιλαδνός, -νιά/-νή, -νό δες αγιλαδνός. γιλέκ(ι), το γιλέκο, [τουρ. yelek]. Γινάρς, ο ο µήνας Ιανουάριος. γινάτ(ι), το θυµός, πείσµα, ινάτι, [τουρ. inat]. γινατσής, -τσού αυτός που κρατά γινάτι, αλλ. γινατσίθκους, -κ(η), -κου, [γινάτ(ι) + -τσής]. γινιµένους, -ν(η), -νου αυτός που έγινε, ο ώριµος, [γίνουµι/γένουµι]. γίνκα έγινα, ωρίµασα, αόρ. των ρ. γένουµι/γίνουµι. γιννέθκι γεννήθηκε, γιννήθκι, δες γιννώ. γιννήµατα, τα δες γέννηµα. 89

6 90 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γιννηµένους, -ν(η), -νου γεννηµένος, αυτός που γεννήθηκε, δες και οµόηχη λ. γινι- µένους = γινωµένος, δεν είνι κόµα γινιµένου είνι του καπνό, [αρχ. γεννάω]. γιννητούρια, τα γεννητούρια, [αρχ. γεννητήρια]. γιννώ ρ., γιννούσα, γέντσα, γιννήθκα/γιννέθκα, γεννώ, γιννιούµι = γεννώµαι, [αρχ. γεννάω]. γίνουµι ρ., γίνουµαν, γίνκα, γίνοµαι, ωριµάζω, αλλ. γένουµι, [αρχ. γίγνοµαι]. γιογιό, το το γνωστό παιχν. µε την παλινδροµική κίνηση µιας µικρής µπάλας, που ήταν δεµένη µε λάστιχο στο χέρι του παίχτη. γιόµα, το το απόγευµα, [αρχ. γε0µα]. γιόµουζα, γιόµουσα τύποι του ρ. γιουµόζου. γιόµους, ο γέµιση για φαγητά, για πίτα, για µαξιλάρια, [γέµω > αρχ. γόµος]. γιόµουσµα, το γέµισµα, εργασία των καπνοπαραγωγών, δες γιουµόζου. γιον επίρρ., πιο, περισσότερο, πολύ, γιον καλό κι γιον καλό είνι αυτό, (φρ. για τις διαδικασίες επιλογής στα παιχνίδια, δες δ.δ. 3. α.), αλλ. λιον, [λιον και λ > γ]. γιορτανούσα η γιουρτανούσα, πέρδικά µου γιορτανούσα και καµαρωτή, (Ν.Π.γ τρ ), [γιουρτάν(ι)]. γιόσµους, ο δυόσµος, ηδύοσµος, [αρχ. 1δύοσµος/-ον]. γιου! φωνή για γιουχάισµα, για διώξιµο, κυρίως σκύλου, δες ιου! και ου! 2. γιουβάν(η)ς, -νου µπουνταλάς/-λού, και ως κύριο όν. Γιάννης, [ελλ. Ιωάννης]. γιουβάρλις, οι µεγάλα γιουβαρλάκια, [τουρ. yuvarlak(=σφαίρα)]. -γιουλου δεύτ. συνθ. για την ονοµασία δρόµων, π.χ. κουσίγιουλου, αλλ. -ουλου, [τουρ. yol(=δρόµος)]. γιουµάτους, -τ(η), -του γεµάτος, [γιουµόζου]. γιουµίδ(ι), το υλικό µε το οποίο γέµιζαν τα µαξιλάρια, όπως τα κουρέλια στη Νιγρ. το µικρό ούτσ(ι), το ουτσιούδ(ι), [γιόµους]. γιουµίζου ρ., για αρ. χρ. και σηµ. δες γιουµόζου, πάισι να πιει νιρό κι να γιουµίσει, δηµ. τραγ. 6, [γιουµόζου]. γιουµίσια, τα δες γκιουµίσια. γιουµόζου ρ., γιόµουζα, γιόµουσα, γεµίζω, για τον καπνό ρίχνω χώµα στις ρίζες, πρ. γιόµουζι, γιουµόζτι, γιόµου, γιουµότι γιουµότι τουν κόρφου σας κι δρόµου = γεµίστε τον κόρφο σας και φύγετε γρήγορα, αλλ. γιουµίζου, δες πρµ. 2, [αρχ. γέµω > γεµίζω/γιοµίζω]. γιούν(ι), το το µαλλί που έπαιρναν στο δεύτερο κούρεµα των προβάτων, το οποίο ήταν µε κοντή τρίχα και γι αυτό κατώτερης ποιότητας, [τουρ. yün(=µαλλί)]. γιουντζές, ο το χόρτο µηδική, τριφύλλι, [τουρ. yonca(=τριφύλλι)]. γιούργια επιφ., σύνθηµα για επίθεση, όλοι µαζί ορµητικά, [1. **τουρ. hürya(=όλοι µαζί για επίθεση). 2. (Π.Κ.) τουρ. yürümek(=σπεύδω, έρχοµαι µε ορµή) > yürü! (=γρήγορη πορεία) + ya (=επιφώνηµα) > yürüya]. γιουρµίκια, τα πίτυρα καβουρδισµένα, που µερικοί ξένοι τα έβαζαν στη γέµιση της σαµόπτας µαζί µε το κοπανισµένο σουσάµι, [τουρ. yarma(=διαχωρισµός)]. γιουρούκ(η)ς, ο άξεστος, άχρηστος, χρησ. ως βρισιά, α ρα γιουρούκ(η), [τουρ. yürük(=φυλή τουρκοµάνων)]. γιουρούκ(ι), το το τρέξιµο για φυγή, φιβγάτι γιουρούκ(ι) που δω σιαπάν, [γιουρουντάου, δες και γιούρουν].

7 γιούρουµ, γιούρουν τύποι που χρησ. ως πρ. του γιουρουντάου κι γιούρουν στουν τρουβά... = ορµάτε στον τρουβά (να φάµε) άντι γιούρουµ να φάµι, (Νιγρ.), [γιουρουντάου]. γιουρουντάου, -ώ ρ., γιουρουντούσα, γιουρούντσα, ορµώ, ξεκινώ για επίθεση, πρ. γιούρουµ/γιούρουν, αλλ. γιρουντώ, [τουρ. yürümek(=ξεκινώ για περπάτηµα)]. γιουρτάν(ι), το γιορτάνι, περιδέραιο, αρµαθιά µε χάντρες για γυναικείο στολίδι, αλλ. γκιουρτάν(ι), [τουρ. yordan]. γιουρτανούσα, η γυναίκα στολισµένη µε γιουρτάνια, αλλ. γιουρτανού, γιορντανούσα, γκερντανούσα, γκιουρτανούσα, δες γκερτανούσα, [γιουρτάν(ι)]. γιουρτιρός, -ρή, -ό γιορτινός, για γιουρτιρά τα είχαµι, [αρχ. 2ορτ3 > γιορτή]. γιουρτούδα, η µικρή, ασήµαντη γιορτή, [αρχ. 2ορτ3 > γιορτή]. γιουφκάδια, τα λαζάνια, δες φύλλα, [τουρ. yufka]. γιουφτέλ(ι), το γυφτάκι, [γιούφτους]. γιουφτίτκους/γιούφτκους, -κ(η), -κου γύφτικος, [γιούφτους]. γιουφτόκαρφα, τα καρφιά από πολύ µαλακό µέταλλο και φαρδύ κεφάλι, λεγόταν ότι µε τέτοια καρφιά σταύρωσαν το Χριστό οι γιούφτ(οι). γιούφτους, -φτσα, -φτούδ(ι) γύφτος, δες πρµ. 63 και πρµ. φρ. 47, [Αιγύπτιος > γύφτος]. γιούφτσας τα βζια, τ ς είδος γαλατσίδας του γένους Euphorbia, [γιούφτσα + βζι]. γιουφύρ(ι), το γεφύρι, υποκ. το γιουφυρούδ(ι), αλλ. το γκιφύρ(ι), [αρχ. γέφυρα]. γιούχα επιφ. αποδοκιµασίας, χλευασµού, [τουρ. yuha]. γιράζου δες γηράζου. γιράνιου, το χρώµα βαθύ γαλάζιο, ως υφαντό ήταν το υφαντό που είχε γαλάζιες αλλά και κόκκινες, µε τις γαλάζιες σε υπεροχή, γραµµές σε άσπρις µάνις, υποκ. το γιρανούδ(ι), π.χ. το κόκκινου γιρανούδ(ι) είχε σε κάθε µάνα µία κόκκινη ρίγα και πολλές (4, 6, 8) γαλάζιες, [Λ.Αν. ίσως από το σχήµα αρχ. 53ρ > 5έρας 5γέρας > µσν. 6εράνεος, Λ.Ακ. βυζ. γεράνιος]. γιρεύου ρ., γέριβα, γέριψα, γίνοµαι γερός, αναρρωνύω, µη στιναχουριέσι κι θα γιρέψς σιγά-σιγά, [αρχ.!γιηρς > µσν. γερς > γερεύω]. γιρινέ σαν, στη θέση κάποιου άλλου, [τουρ. yerıne(=θέση)]. γιρνώ ρ., γιρνούσα, γέρασα, γίνοµαι γέρος, περνά η ηλικία µου, [αρχ. γηράσκω > βυζ. γερ7 > γερνώ]. γιρου- 1. ως πρώτο συνθ. από το γερός, π.χ. γιρουφκιαγµένους. 2. ως πρώτο συνθ. από το γέρος, π.χ. γιρουξούρας. γιρουλαδάς, ο ο σπαγκοραµµένος, ο υπερβολικά τσιγκούνης, [γιρου- 2 + λάδ(ι)]. γιρουµπαµπαλής, ο ο γέροντας που είναι πολύ καλά στην υγεία του, [γιρου- + µπα- µπαλής(δες µπάµπαλου)]. γιρουντάδις, οι γέροντες, γέροι, [αρχ. γέρων]. γιρουντάθκους, -κ(η), -κου γεροντικός, γιρουντάθκα καµώµωτα, [γιρουντάδις]. γιρουντάου, -ώ ρ., δες γιουρουντάου. γιρουξούκς, ο γέρος ανόητος, [γιρου- + ξικς]. γιρουξούρας, ο γεροξούρας, χλευαστ. προσωνυµία γέρου, αναιδής, ανόητος, καταγέλαστος γέρος, στη Νιγρ. και γιρουξούρς, [αρχ. #ξωρος(=παράκαιρος) > µσν. γέρος + ξούρας > γεροξούρας]. 91

8 92 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γιρτός, -τιά{-ιά}, -τό γερτός, αυτός που γέρνει προς τη µια µεριά, του κουφίν(ι) είνι γιρτό, [γέρνου]. γ(ι )του επιφ., για το γαργάληµα του µωρού, πάει λαγός να πιει νιρό απ τ ς µπι- µπούδας του λιµό, γ(ι )του, γ(ι )του, γ(ι )του, (Ν.Π.γ τρ ), [ηχοπ. λ.]. γιχουβάδις, οι ιεχωβάδες, [εβρ. Ιεχωβάς(=θεός)]. γιώµα, το το λέρωµα, ο λεκές, [γιώνου]. γιώνου ρ., έγιουνα, έγιουσα, γιώθκα, γιώνω, λεκιάζω, έγιουσις του κάµσου σ, [αρχ. -ς(=σκουριά) > -ώνω, (Λ.Αν. λήµµα γ ουρανικό)]. γιώσ(ι)µου, το λέκιασµα, [γιώνου]. γκα λ. που αποδίδει τις φωνές των µικρών πουλιών όταν τα ταΐζει η µάνα τους, µτφ. η µεγάλη επιθυµία για κάτι, µι τιαυτήν την ξέρα γκα κάνουν για βρουχή = µε αυτήν την ξέρα επιθυµούν πολύ να βρέξει, [ηχοπ. λ.]. γκαβάδ(ι), το περιπ. ο τυφλός, [γκαβός]. γκαβαλίνα, η καβαλίνα, κοπριά αλόγου, [λατ. cavalinus(=αλογίσιος)]. γκαβαλουγάς, ο γκαβό άλογο, γενικά το γέρικο και άχρηστο άλογο, υβρ. το άτοµο που δε βλέπει καλά, [γκαβός + άλουγου]. γκαβγκίζου ρ., γκάβγκιζα/γκάβγκζα, γκάβγκιξα/γκάβξα, γαβγίζω, δες πρµ. 159, [από τον ήχο γαβ-γαβ]. γκάβγκσµα, το γάβγισµα, αλλ. γκάβγκισµα, [γκαβγκίζου]. γκαβέλου, η η γκαβιά, [γκαβός + -έλου]. γκάβλα, η καύλα, η ερωτική επιθυµία, [γκαβλί]. γκαβλί, το το πέος, η άκρη του πέους, [αρχ. καυλός]. γκαβλιάρς, -ρα/-ρου ο µανιακός, -κή στον έρωτα, [γκάβλα]. γκαβόλαµπα, η µικρή λάµπα πετρελαίου χωρίς λαµπογυάλι που χρησιµοποιούσαν στο σπάσ(ι)µου τη νύχτα, αλλ. γκαζόλαµπα, πιρπατάρκ(η) λαµπούδα, [γκαβός + λά- µπα(δες λαµπούδα)]. γκαβός, -βιά, -βό τυφλός, δες πρµ. 71, 294, 319,...πάρι τώρα τ γκαβαλέξου, (πρµ. 90), [λατ. cavus]. γκαβουµάρα, η στραβοµάρα, απροσεξία, νύστα, µ ήρτι γκαβουµάρα κι δεν είδα τιπουτα, [γκαβός]. γκαβουσιαπέρας, ο ο αλλοίθωρος, (Νιγρ.), [γκαβός + σιαπέρα]. γκαβόψαρου, το το µπαγιάτικο ψάρι, το ψάρι µε τα θολά µάτια, [γκαβός + ψάρ(ι)]. γκαβώνου ρ., γκάβουνα, γκάβουσα, γκαβώθκα, γκαβώνω, τυφλώνω, κάνω κάποιον να µη βλέπει προσωρινά, πάρι τ λάµπα π τα µάτια µ, µι γκάβουσις, ως παθητ. γκαβώνουµι σηµ. και νυστάζω, άντι γκαβώθκις, πάνι να κοιµθείς, [γκαβός]. γκαγκαβού(η)ζς, -βούζου, -βούζ(ι)κου χαζός, δες γκαγκάφου, [τουρ. gagavuz]. γκαγκανέλ(η)ς, ο δυτικός άνεµος, που έφερνε συνήθως βροχή, [τουρ. kağan (=βασιλιάς) /kağanlık (=βασιλεία), µε την έννοια ότι ο αέρας προέρχεται από εκεί που βασιλεύει ο ήλιος, από τη δύση]. γκαγκαριάρκους, -κ(η), -κου αυτός που έχει γκάγκαρα, ο αγκαθωτός, γκαγκαριάρκου δικανίκ(ι) = ραβδί που έχει αγκάθια, όπως το ραβδί από παλιουριά, δες δ.δ 1 στχ. 17, [γκάγκαρου]. γκάγκαρου, το γενική ονοµασία φ. µε αγκάθια, εκτός από το ασπράγκαθου, όπως το γαδράγκαθου, ο κάρδος (Carduus), το κίρσιον (Cirsium) κά. µτφ. κάθε τι που

9 χάνει την απαλή επιφάνειά του, ξιράθκαν τα χέρια µ, γκάγκαρου γίνκαν, **[1. αρχ. κάγκανον(=κατάξηρον), δες καρκάδ(ι), 2. τουρ. gaga(=ράµφος)]. γκαγκάτσια, τα ασθένεια των ζώων, που εκδηλωνόταν µε φουσκώµατα και πληγές στο στόµα, **[τουρ. gaga(=ράµφος, άκρα)]. γκαγκάφου, η χαζή, χαϊβάνι, θηλ. του γκαγκαβού(η)ζς. γκάζγκα, η πρόλοβος των πουλιών, σγάρα, [βουλ. guska]. γκαζέλ(ι), το αλλ. γαζέλ(ι), είδος τραγουδιού, πήρι ένα γκαζέλ(ι) κι βούηξι τόπους, [τουρ. gazel (=λυρικό ποίηµα)]. γκάζ(ι), το φωτιστικό πετρέλαιο, να λίγου γκάζ(ι) για να πουρέψτι, [γαλλ. gaz]. γκαζιές, οι δες γαζιές. γκαζ(ι)κό, το κατά το λαθκό, το δοχείο για το γκάζ(ι), [γκάζ(ι) + -κό]. γκαζιρό, το λαδωτήρι, µικρό δοχείο για το λάδωµα της ραπτοµηχανής, [γκάζ(ι)]. γκαζόλαµπα, η αλλ. η γκαβόλαµπα, [γκάζ(ι) + λάµπα(δες λαµπούδα)]. γκαΐλα, η καλιακούδα, κάργια, Corvus monedula, [Λ.Ηπ. µσν. γαγίλα ή γαγύλα, Βιθυνο* και Θρ=κες γαγύλας και κολιο>ς σθίουσι ]. γκαϊλές, ο στενοχώρια, ενδιαφέρον, έγνοια, εµ δεν έχου άλλουν γκαϊλέ, σένα θα θµούµι, δες πρµ. 141, [τουρ. gaile]. γκαϊρέτ(ι), το θάρρος, ζήλος, φιλοτιµία, ενθουσιασµός, [τουρ. gayret]. γκαϊτές ο σκοπός, τραγούδι, [τουρ. gaye]. γκάλιος η λ. χρησ. ως όν. σκύλου, ο γκάλιος όλο τριγυρνά κι ανάπαψη δεν έχει, (Ν. Π.γ τρ ), [βλάχ. γκάλιος (= παρδαλός)]. γκάµ(ι), το καηµός, µελαγχολία, σφοδρή επιθυµία, κέφι, άχτι, φτος τραγδά µι γκά- µ(ι), [τουρ. gam]. γκανταΐφ(ι), το το γλυκό κανταΐφι, [τουρ. kadayıf]. γκαντιφάκ(ι), το αλλ. το κατιφάκ(ι), το κατιφούδ(ι). γκαντιφές, ο αλλ. ο κατιφές. γκάπα-γκούπα λ. που αποδίδει τον ξυλοδαρµό, το χτύπηµα µε τσεκούρι κλπ., [ηχοπ. λ.]. γκαργκαλώ ρ., γκαργκαλούσα, γκαργκάλτσα/-λιξα, γκαργκαλήθκα, παθ. γκαργκαλιούµι/γκαργκαλιέµι, γαργαλώ, [αρχ. γαργαλίζω]. γκαρντά(η)σς, -ντασίνα αδερφός, αλλ. το γκαρντάσ(ι), ο καρντά(η)σς, [καρντά- (η)σς]. γκαρντουρόµπα, η ντουλάπα για ρούχα, αλλ. καρδουρόµπα, [ιταλ. guardaroba]. γκάσα, η καρπός της σ(υ)καµνιάς, µούρο, [βουλ. galtsa(=µουριά)]. γκασιά, η µουριά, σ(υ)καµνιά, [γκάσα]. γκατζιόλ(ι), το γαϊδούρι, [Λ.Ηπ. γκατζέλα, γκαζέλι < γαλλ. gazelle (=δορκάς)]. γκβάρ(ι), το κουβάρι, µεγεθ. η γκβάρα, δες κβάρ(ι). γκδι, το γουδί, γουδοχέρι, στη Νιγρ. µτφ. το πέος, ανάθιµα του γκδι που σι στοίβαξι = ανάθεµα σ αυτόν που σε γέννησε, [αρχ.?γδις > µτγν. -γδίον > γουδί]. γκδούν(ι), το κουδούνι, δες πρµ. 268, η λ. χρησ και µτφ., γκδούνια θα µας κριµάσουν = θα γίνουµε ρεζίλι, [αρχ. κώδων > κουδούνι (> κουδούν(ι) ) > γκδούν(ι)]. γκδών(ι), το το κυδώνι σε φρ. ειρων., αµ δε δα σι δώσου, του γκδών(ι) θα σι δώσου, [αρχ. κυδώνιον]. γκέλ(ι) αµάν επιφ. χορευτικό, δες δηµ. τρ. 10, [τουρ. gelen(=έρχοµαι) + αµάν]. 93

10 94 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γκέµ(ι), το χαλινός, πληθ. τα γκέµνια = οι ιµάντες των χαλινών, πιάσ τα γκέµνια γιρά κι µη φουβάσι, [τουρ. gem]. γκέο, γκέο, Φράγκισσα Βαγγέλω αλλ. το παιχν. γκέο-παγκέο. γκέο-παγκέο αλλ. το παιχν. ένα λεπτό κρεµµύδι, [από το τραγ. του παιχνιδιού]. γκερτανούσα, η η γιουρτανούσα, πέρδικά µου γκερτανούσα πέρδικά µου πλανιαστή, (Ν.Π.γ τρ ), [γιουρτανούσα]. γκιβιντζές, ο γυναίκα µε ελευθέρια ήθη, πουτάνα, [τουρ. geveze(=αδιάκριτος)]. γκιζγκίν(ι), το τριγύρισµα, σουλατσάρισµα, [τουρ. gezgin]. γκιζγκιντζής, -ντζού, -ντζίθκου σουλατσαδόρος, αυτός που όλο τριγυρνά, που δε στρώνεται στη δουλειά, [γκιζγκίν(ι)]. γκιζέρ(ι), το άσκοπο τριγύρισµα δώ και κεί, η περιπλάνηση στους δρόµους, [γκιζιράου]. γκιζιράου ρ., γκιζιρούσα, γκιζέρσα, τριγυρνώ εδώ κι εκεί άσκοπα, [τουρ. gezi(=περιοδεία)]. γκιζιρνάου ρ., γκιζιρνούσα, γκιζέρτσα, δες γκιζιράου. γκιζιρτζής, -τζού, -ίθκου αυτός που συνέχεια γκιζιρά(ει), [γκιζιράου + -τζής]. γκ(ι )κ λ. που αποδίδει τον ελάχιστο ήχο που βγαίνει από το στόµα του ανθρώπου, ό,τι η κ. λ. κιχ, δε δα καντς γκ(ι )κ φουκαρά µ, γιατί δα µας ακούσουν, [τουρ. gık(= λαλιά)]. γκίλι-γκίλι λ. που χρησ. οι µανάδες όταν γαργαλούν τα µωρά τους για να τα κάνουν να γελάσουν, αλλ. γκούλιου-γκούλιου. γκιµινιά, τα παπούτσια χωρίς κορδόνια, (προσφ.), αλλ. τουλούµπις, [τουρ. yemeni (=ελαφρό παπούτσι αγροτών), **τουρ. gemi(=πλοίο), το σχήµα τους σαν βάρκα]. γκιµίσια, τα δες γκιουµίσια και χασµίσ(ι). γκιντί λ. που χρησ. ως βρισιά, α ρα γκιντί σουρτούκ(ι), [τουρ. gidi(=κάνω το ρουφιάνο, άτακτος, παλιάνθρωπος)]. γκιντί χαλανάδις η φρ. χρησ. ως βρισιά, παλιοτεµπέληδες, παλιάνθρωποι, δες και χαλανάι γκιντί, **[γκιντί + τουρ. hal(=στενοχωρώ) + ana(=προέλευση), σε ελ. απόδοση, παλιάνθρωπος που είναι πηγή στενοχώριας]. γκιόλα, η µικρός λάκκος µε νερό, η µπάρα, [τουρ. göl(= λίµνη)]. γκιολ καρπούζια στρόγγυλα καρπούζια, δες γκιουλές. γκιόσα/γκιόσου, η γίδα µε µουντό χρώµα, που είχε στο µέτωπο µια ανοιχτόχρωµη βούλα, προβατίνα µε µεγάλο τρίχωµα, [σλ. kozje]. γκιουβιντίζουµι ρ., γκιουβιντίζουµαν, -ντίσκα, εµπιστεύοµαι/βασίζοµαι στον εαυτό µου, καµπαρντίζου, [τουρ. güven-mek(=εµπιστεύοµαι)]. γκιούζ(ι), το η κατσάδα, το µάλωµα, το παραµάζουµα, µι τράβηξι ένα γκιούζ(ι) κι ούτι κατάλαβα πότι έφκα, [τουρ. gürz(=ρόπαλο)]. γκιούζια, τα φύλλα καπνού κακής ποιότητας, µε σκούρο χρώµα, [τουρ. güzey (=σκοτεινός)]. γκιουζιλίµκους, -κ(η), -κου πολύ όµορφος, πολύ ωραίος, [τουρ. güzel(=ωραίος, όµορφος) + τουρ. κατ. -im(= είµαι, µου, δικός µου) + -κους]. γκιουζλιµές, ο µέθοδος για άνοιγµα φύλλων πίτας, σύµφωνα µε την οποία βάζουν 5-6 πιτάκια το ένα πάνω στο άλλο και τα ανοίγουν όλα µαζί σε ένα πολλαπλό φύλλο, [τουρ. güzlimek].

11 γκιουλές, ο στρόγγυλο καρπούζι, δες και γκιολ καρπούζια, [τουρ. gülle(=µπάλα κανονιού)]. γκιουλιµέν(η) τριανταφυλλένια, η λ. χρησ. µόνο στα γυρίσµατα δηµ. τρ., βρέχ(ει) ουρανός, γκιουλιµέν(η) αµάν αµάν, (Ν.Π.γ τρ. 12.0), **[τουρ. gül(=τριαντάφυλλο, ρόδο) και επίδραση της λ. ζουλιµέν(η)]. γκιουλµές, ο πρόστυχη γυναίκα, [τουρ.gül-mek(=γελώ) > τουρ. gülme(=αυτό που είναι αντικείµενο χλευασµού, περίγελος, ατιµασµένος)]. γκιουλ µπαξές κήπος µε τριανταφυλλιές, [τουρ. gül(=τριαντάφυλλο) + µπαξές]. γκιουµές, ο συστάδα θάµνων, άι να βρεις του φίδ(ι) µες στου γκιουµέ, [τουρ. küme (=συστάδα δέντρων)]. γκιούµ(ι), το δοχείο από µέταλλο για νερό/γάλα, υποκ. το γκιουµούδ(ι), [(Π.Κ.), λατ. cucuma > µτγν. κουκούµιον > µσν. κουκούµιν > τουρ. güğüm > διάλ. τουρ. güm]. γκιουµίσια, τα τα σταφιδοστάγαλα που ψώνιζαν από το πανηγύρι, αλλ. γκιµίσια, στην Τερπνή γιουµίσια, δες και χασµίσ(ι), **[τουρ. yemış(=φρούτα γενικώς, µήλα, χουρµάδες, σταφίδες κλπ.]. γκιουµπέκι, το τρόπος επεξεργασίας των ξηρών φύλλων του καπνού, µε τον οποίο το σύνολο της παραγωγής χωρίζονταν σε µαξούλ(ι), ρουφούζ(ι) και κότρα, ενώ υπήρχαν και άλλοι τρόποι επεξεργασίας, όπως το σαρά παστάλ(ι), η τόγκα, [τουρ. göbek(=παραγωγή)]. γκιουρέσ(ι), το πάλεµα, αγώνας πάλης, αλλ. γκιρέσ(ι), [τουρ. güreş(=πάλη)]. γκιουρλούκ(ι), το τόπος γεµάτος θάµνους, µη σιβαίνς στου γκιουρλούκ(ι), [τουρ. gürlük(=αφθονία)]. γκιουρλουντάου, -ώ ρ., γκιουρλουντούσα, -λούτσα, ρίχνω κάτι µε ορµή, αφήνω το νερό απότοµα να τρέξει ορµητικά, **[τουρ. gürleme(=βροντώ)]. γκιουρτάν(ι), το αλλ. το γιουρτάν(ι), [γιουρτάν(ι)]. γκιουρτανού, η αυτή που φορεί πολλά γκιουρτάνια, πληθ. οι γκιουρτανούσις, αλλ. η γιουρτανούσα. γκ(ι )ρ-γκ(ι )ρ γκρίνια, ραγάνα, ούλου γκ(ι )ρ-γκ(ι )ρ, µ έφαγις, [ηχοπ. λ.]. γκ(ι )ργκλας, ο λάρυγγας, [1.**κουτσ. girlak(=λάρυγγας), 2. γκιργκλιάνους]. γκιργκλιάνους, o χόνδρος της τραχείας του σφαχτού, γενικότερα ο λάρυγγας, αλλ. γκ(ι )ρκλας, [λατ. cartilayo) > κουτσ. gărlean, (Π.Κ.)]. γκιρέσ(ι), το δες γκιουρέσ(ι). γκιρίζ(ι), το µικρό αυλάκι στο χώµα για να φεύγουν τα νερά, το άνοιγµα σε µεσότοιχο αυλής, από όπου περνούν τα νερά της βροχής από τη µια αυλή στην άλλη, ανοίξτι ένα γκιρίζ(ι) να βγουν τα νιρά π τ ν αυλή, δες και νιρούγια, [τουρ. geriz (= αυλάκι, οχετός, αποχετευτικός σωλήνας)]. γκ(ι )ρτ-µ(ι )ρτ συνεχής γκρίνια, ούλου γκ(ι )ρτ-µ(ι )ρτ είνι φτην γναίκα, [τουρ. gırt (= διαπεραστικός ήχος) + mürt(= πεθαµένος)]. γκίτσα, η καβγατζού, αρά τι δλεια είχις µι κείν(η) τ γκίτσα; **[όν. Γεωργία > Γίτσα > Γκίτσα, από το γεγονός ότι κάποια Γεωργία ήταν καβγατζού]. γκιφύρ(ι), το δες γιουφύρ(ι). γκιών(η)ς, ο το πουλί γκιώνης, [αλβ. g'on]. γκλάβα, η το µυαλό, το κεφάλι, [σλ. glava]. 95

12 96 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γκλαβανή, η κλαβανή, είδος καταπακτής για τη σύντοµη και ασφαλή επικοινωνία ανάµεσα σε ορόφους, [γκλάβα]. γκλαγκάνα, η είδος καλπασµού, στον οποίο ακούγονταν τα λαγκόνια του αλόγου, που ήταν διαφορετικός από το αραβάν(ι) και το τρέξιµο στα τέσσιρα, **[αρχ. κλαγγαίνω(l.sc. 5ναγνωστέον κλαγγάνω), από όπου και η λ. κλαγγή]. γκλακ λ. που αποδίδει την κατάποση και το ξιρουκατάπµα, (Νιγρ.), [ηχοπ. λ.]. γκλάρους, ο πελαργός, λελέκι, δες Ν.Π.γ τρ , [αρχ. λάρος > µτγν. γλάρος]. γκλάρου σκουρδαλιά, τ το κροτάλισµα του πελαργού, παιχν. στο οποίο τα παιδιά χτυπούσαν ρυθµικά τα δόντια τους, µιµούµενα τον ήχο των πελαργών. γκλάρου τα πιρόνια, τ φ. του γένους Geranium, µε µωβ λουλούδια και καρπούς που µοιάζουν µε το ράµφος του γκλάρου, δες κ. γεράνιον. γκλάρου τα σταφύλια, τ αγριόχορτο µε λογχοειδή φύλλα και άνθος µε µοβ λουλούδια, κ. βολβολούλουδο, σταφύλι του Υάκινθου, Muscari neglectum το άνθος του δείχνει να µοιάζει µε ένα µικρό τσαµπί σταφυλιού ή µε ένα βατόµουρο, [γκλάρους + σταφύλ(ι)]. γκλαρώνου ρ., γκλάρουνα, γκλάρουσα, γλαρώνω, νυστάζω, γκλάρουσαν τα µάτια µ, [αρχ. Aλαρός > γλαρώνω]. γκλέφαρα, τα βλέφαρα, [γκλέφαρου]. γκλέφαρου, το µέτωπο, µι βάρισι στου γκλέφαρου, [αρχ. βλέφαρον > γλέφαρο]. γκλικ-γκλικ η κατάποση στην νηπ. γλώσσα, δες γκλακ, [ηχοπ. λ.]. γκλιούµι, -ιέµι ρ., γκλιούµαν, γκλίσκα/γκλίθκα, κυλιέµαι, µ αρέζ(ει) να γκλιούµι στα χουρτάρια, παθ. του ρ. γκλω. γκλίσ(ι)µου, το το κύλισµα, δω είνι γκλίσ(ι)µου πού γαδούρ(ι), [γκλώ]. γκλισταριά, η 1. κύλισµα, το µέρος που κυλιούνται τα γαϊδούρια, οι λαγοί, τα αγριογούρουνα κ.ά., µια γκλισταριά τόπους = πολύ µικρή έκταση, όσο πιάνει το κύλισµα ενός ζώου, π.χ. του γάιδαρου, [γκλώ]. 2. γλίστρηµα, έκανα µια γκλισταριά, θαλά έβγαζα του πουδάρι µ, δες µπλασταριά, [γκλιστράου]. γκλίστου κύλισέ το, πρ. του ρ. γκλω. γκλίστρα, η γλίστρα, γλίστρηµα, γλιστερό µέρος, παιχν. µε γλίστρηµα σε γλιστερές επιφάνειες, [γκλιστράου]. γκλιστράου, -ώ ρ., γκλιστρούσα, γκλίστρισα, γλιστρώ, πρ. γκλίστρα, [αρχ. λίστρον (=γυαλιστήρι) > γλιστρώ]. γκλίτσα, η ραβδί µε γύρισµα στη κορυφή, για να πιάνουν οι τσοµπάνηδες τα πρόβατα ή τα γίδια, [αρχ. 5γκύλη > 5γκυλίτσα > γκλίτσα]. γκλος, ο µεγάλη µπίλια γυάλινη, µεγάλη τζιτζιλόνα, αυτή που χειρίζονταν οι παίκτες στις βολές τους και ήταν µεγαλύτερη από τις άλλες µπίλιες των παιχνιδιών, υποκ. το γκλούδ(ι), **[1. γκλω, 2. λατ. glοbus(=σφαίρα)]. γκλουγκούδ(ι), το επιτυχία στο τρυπούδι, όταν ένας παίχτης έβαζε όλα τα κέρµατα µέσα στην τρύπα, αλλ. γκουγκούδ(ι),[ηχοπ. λ. από τον ήχο γκλούκ της κατάποσης]. γκλουκ-γκλουκ λ. που αποδίδει την κατάποση, αλλ. γκλακ. γκλω ρ., γκλούσα, γκύλτσα/-λσα, γκλίθκα/γκλίσκα, κυλώ, πρ. γκύλα, γκλάτι, γκύλτσι, γκλίσι, γκλίστι, γκλιθούς, [αρχ. κυλίω]. γκλώξα, η λόξυγκας, (Νιγρ.), αλλ. γλότσκας, γλώτσκα, λότσκας, [αρχ. κλώζω(=βγά-

13 ζω τραχιά φωνή) + λ>γξ(=λάρυγγας) > κλ7ξος (> λόξυγγας)]. γκντια, η η κοντή, η κουντιά, (Νιγρ.), [κουντιά > (κ ντια) > γκντια]. γκντίνα, η λακούβα δίπλα σε αυλάκι νερού, που δεν επικοινωνεί άµεσα µε το αυλάκι, γεµίζει όµως µε νερό που αναβλύζει, [τουρ. gıdım(=στάλα-στάλα)]. γκόγκανους, ο κουτός, (Νιγρ.), αλλ. κόγκανους, **[τουρ. gonk(=κύµβαλο), µε τη µτφ. σηµ. φτος είνι τινικές, όπως στη φρ. κύµβαλον 5λαλάζον]. γκον γκουλιάρ(ι) εντελώς γυµνός, τσίτσιδος, [τουρ. gön(=τοµάρι) + γκουλιάρ(ι)]. γκόστρικας, ο ο µπόστρικας. γκούβα, η γούβα, οµαδ. παιχν. (Νιγρ.), στο οποίο ένας παίχτης προσπαθούσε να ρίξ(ει) ένα τινέκ(ι) σε µία τρύπα, ενώ ένας άλλος προσπαθούσε µε ένα τσιουµάκ(ι) να το αποµακρύνει, δες και γκούµακας, παρόµοιο η λιµουνόπιτσα, παραλλαγή του η αρχ. τρόπα, [µτγν. κύβη(= κεφαλή) > µσν. γουβ'ς > γούβα]. Γκουβιζνότης ο καταγόµενος από το χωριό Γκιουβέλτζια, το σηµερινό Φιλαδέλφιο στην περιοχή του Σοχού Σαϊτιώτε µου, διαβάτη µου, και συ ρε Γκουβιζνότη, ( Ν.Π. γ τρ ). Γκουβιντάρ(ι), το παλιός οικισµός της Σούρπας στο βουνό, [1. **τουρ. güven(=ασφάλεια) + dar(=κατοικία, χώρα), µε την σηµ. ότι είχαν µέσα στο βουνό ασφαλείς κατοικίες. 2. (Π.Κ.) σλ. govedo(=βόδι) > govedar(=αγελαδάρης)]. γκουγκάς, ο το βάζο του γλυκού (Νιγρ,), **[τουρ. göğüs = στήθος, κόρφος]. γκουγκντάς, ο το βαρίδιο στο καντάρι, που συρόταν πάνω στο βραχίονά του και φαινόταν να αιωρείται, στη Νιγρ. γκούκδας, **[τουρ. gök(= ουρανός) + das (=µαζύ, µε)]. γκουγκούδ(ι), το µικρό ουζοπότηρο, τινικιδένιου κουσ(ι)πινταρούδ(ι) ήπιαµι απού ένα γκουγκούδ(ι), αλλ. το γκλουγκούδ(ι), [γκλουγκούδ(ι)]. γκουγκουχτούρα, η το πουλί δεκοχτούρα, άγριο περιστέρι, Streptopelia decaocto, **[συµφ. τουρ. göçkusu + δεκοχτούρα]. γκουζγκουνεύου ρ., γκουζγκούνιβα, -νιψα, ως επισκέπτης, δεν στέκοµαι ήσυχος και ψάχνω αδιάκριτα, ερευνώ, παρατηρώ, [τουρ. kuzgun(=αναζητώ λεία)]. γκουζγκούν(η)ς, -νου, -νκου αυτός που γκουζγκουνεύ(ει). γκουλιάρα, η κότα χωρίς φτερά στο λαιµό, πίτα χωρίς το πάνω φύλλο, δες γκουλουµπαρίνα, [γκουλιάρ(ι)]. γκουλιάρ(ι), το άφτερος νεοσσός, το βρέφος, υποκ. γκουλιαρούδ(ι), µεγεθ. γκουλιαράς, **[αρχ. 5γλ*ς > *5γλίον > γουλί(=οτιδήποτε γυµνό) + -άρ(ι), γ > γκ]. γκούλιου-γκούλιου δες γκίλι-γκίλι. Γκουλιουµαρυάκα, η ποτάµι στο βουνό της Τερπνής και της Νιγρίτας, το µεγάλο ρέµα, αλλ. Γκουλιµαρυάκα, Γκουλιαµαρυάκα, στη Νιγρ. και Γκουλ(ι)µαρυάκα Γκουλµαρυάκα κάτου στα Λουτρά κάτου στη Γκουλµαρυάκα, (Ν.Π.γ τρ ). ** [τουρ. gul(=δράκος)/γκούλιους(= σωµατώδης, µεγαλόσωµος) + ma (=νερό) + ρυάκι + -ακα > γκουλιουµαρυάκα, σε ελ. µετ. µεγάλο ρέµα ή δρακόρεµα, για άλλες εκδοχές δες Ν.Β. σ. 147]. γκουλιούρου, η η ελευθεριάζουσα γυναίκα, στην κυριολεξία η γυναίκα που εύκολα γίνεται γκουλόµπαρ(η), [γκουλιάρ(ι)]. γκούλιους, γκουλιώ σωµατώδης, κείν(η) γκουλιώ, πού γένιτι κουµάντα, (Νιγρ.), [τουρ. gul(=δράκος)]. 97

14 98 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γκουλόµπαρους, -ρ(η), -ρου γυµνός, τσίτσιδος, δες πρµ. φρ. 37 για ζώο, χωρίς σαµάρι, γκουλόµπαρου γαδούρ(ι), [1. **συµφ. γκουλιάρ(ι) και τουρ. bar(=ύφασµα για επενδύτη), 2. (Π.Κ.) σλαβ. golobar]. γκουλουµπαρίζουµι ρ., -ρίζουµαν, -ρις(η)κα, ξεγυµνώνοµαι, µι τέτοιον κηρό τι µι γκουλουµπαρίσκις κι βγήκις όξου; [γκουλόµπαρους]. γκουλουµπαρίνα, η πίτα µε κολοκύθια, χωρίς το πάνω φύλλο, που γίνεται µε αλεύρι, κουλόκθα, σιµιγδάλι, ζάχαρη αβγά και λάδι, αλλ. γκουλιάρα, [γκουλόµπαρους]. γκούµακας, ο παιχν. ανάµεσα σε δυο παίχτες, στο οποίο µετρούσε η ευστοχία στο ρίξιµο µιας µπάλας µέσα σε µια µικρή λακούβα και η ποινή για τους χαµένους ήταν η καβάλα, δες και γκούβα, [τουρ. güm(=κοιλότητα) + -ακας]. γκουµουτούρνα, η είδος θάµνου, που τα φύλλα του µοιάζουν µε το τριφύλλι, [;]. γκουµπίλου, η η χοντρή, η γυναίκα µε χοντρό πισινό, [τουρ. göbel(=ανάχωµα)]. Γκούντιλι, το το παλιό όνοµα του χωριού Βαµβακούσα, [Μ.Τ. gudeli]. Γκουντιλνός, -νιά, -νό ο κάτοικος του χωριού Γκούντιλι. γκουντουβάς, o κοντός, υποκ. γκουντουβούδ(ι) = κοντό για την ηλικία του παιδί, **[συµφ. αρχ. κοντς + κουβάς]. γκουντουρντίζου ρ., γκουντούρντζα, -ρτσα, εξοργίζοµαι, τρελαίνοµαι, εξαγριώνο- µαι αλλ. κουντουρντίζου, γκουντούρτσι στου κλάµα του πιδί για ζώο σέρνου, γκουντούρτσι γρούνα, [τουρ. kudurtmak(=δαιµονίζω, τρελαίνω), τουρ. kudurmak(=λυσσώ, εξαγριώνοµαι)]. γκουντουρτζµένους, -ν(η), -νου µτχ. του γκουντουρντίζου. γκουντρίνου, η πολύ ζωηρό κορίτσι, παλιοκόριτσο, **[τουρ. göndarligi(=ανησυχία, δίψα)]. γκουντρουκλάου, -ώ ρ., γκουντρουκλούσα, -κύλτσα, -κλίσκα/-κλίθκα, κυλώ, κατρακυλώ, δες πρµ. 72 και 283 ως παθ. -κλιούµι/-κλιέµι = κυλιέµαι κάτω, αλλ. κουντρουκλάου/γκουντρουγκλάου, **[κούτρα + κυλίω/γκλω, όπως το κουτρουβαλώ]. γκουντρουκλί, το άλλο όν. για το παιχν. στιφανούδ(ι), (Νιγ.), [γκουντρουκλάου]. γκουντρουκλιά, η η κοντή και χοντρή γυναίκα, [γκουντρουκλάου]. γκουντρουκύλ(ι)µα, το κατρακύλισµα, το αποτέλεσµα του γκουντρουκλώ. γκουρατζάνους, ο είδος κόρακα, κ. κουρούνα, κουρατζίνα, Corvus corone, δες πρµ. 355, **[αρχ. κορώνη > µσν. κουρούνα + τουρ. can(=δύναµη)]. γκουργκά(η)ζς, γκουργκάζου ο ψηλός και αδύνατος, για γυναίκα η ανοιχτοµάτα, αλλ. κουργκά(η)ζς, **[τουρ. kuragan(= φρούριο)]. γκούργκουρας, ο αρσενικό πιριστέρ(ι), [ηχοπ. λ.]. γκουργκουρίζου ρ., γκουργκούρζα, -ρσα, παράγω ήχους από την ανάδευση αερίων στην κοιλιά µου, γουργουρίζω, γκουργκούρζι βούζα µ, [ηχοπ. λ.]. γκουργκούρσµα, το γουργουρητό, το αποτέλεσµα του γκουργκουρίζου. γκουρθέρ(ι), το αλλ. το γκρουθέρ(ι). γκουρλίζου ρ., γκούρλιζα, γκούρλιξα, κάνω εµετό, προσπαθώ να κάνω εµετό, ** [γκουρλώνου]. γκούρλισµα, το εµετός, το αποτέλεσµα του γκουρλίζου. γκούρλουµα, το το αποτέλεσµα του γκουρλώνου. γκουρλουµάτς, -του, -τ(ι)κου γουρλοµάτης, [γκουρλώνου + µάτ(ι)]. γκουρλώνου ρ., γκούρλουνα, γκούρλουσα, γκουρλώθκα, γουρλώνω, βγαίνουν τα µά-

15 τια µου προς τα έξω, γκούρλουσα τα µάτια µ, [αρχ. γρύλλος(=γουρούνι) > γουρλώνω]. γκουρνίτσ(ι), το αγριοάπιδο, ο καρπός της γκουρνιτσιάς. γκουρνιτσιά, η γκορτσιά, αγριοαπιδιά, κ. πίρος, τοπων. Τερπνής, [αλβ. goritse]. γκουστιρίκα, η η µπουστιρίκα, δες πρµ. φρ. 62, [1. **τουρ. gösteris(=επίδειξη), για τον τρόπο µε τον οποίο εµφανίζεται και φεύγει, σαν να κάνει στιγµιαία επίδειξη, 2. σλ. guşter (= σαύρα) + κατ. ίκα]. γκουτζιά, γκουτζιάµ ό,τι οι λ. κουτζιά, κουτζιάµ. γκουτζιαµάν ότι η λ. κουτζιαµάν. γκουτζιάµπασης, ο ότι ο κουτζιάµπασης, πληθ. γκουτζιά-µπασήδις. γκουτζιάρ(ι), το µικρό γριβάδ(ι), γκριβατσέλ(ι), **[ίσως από γκουτζιά + -άρ(ι)]. γκουχ-γκουχ αποδίδει τον ήχο του βήχα, [ηχοπ. λ.]. γκόφους, o γοφός, πιάσκι γκόφου µ, [αρχ. γόµφος]. γκραγκαθάς, o µεγαλόσωµος και άχαρος, χρησ. ως βρισιά, α ρά γκραγκαθά = α βρε παλιοχοντρέ, **[τουρ. krank(= στρόφαλος, άτρακτος) + ata(= παλιός)]. Γκραίκους, ο Ελληνας, Γραίκους. γκραµπανιά, η δασικό δ. συγγενικό µε το σφιντάν(ι), [ίσως από το σλ. grében(=ράχη βουνού), το οποίο µαζί µε άλλες λ. δηλώνει διάφορα φυτά, (Π.Κ.)]. γκρατζουνάου ρ., γκρατζουνούσα, -τζούντσα/-τζούνσα, -τζουνίσ(η)κα, γρατσουνώ, [γκρουτζανάου]. γκρηµνούς πρ. του ρ. γκριµίζου, γκρεµίσου σήκου, µαράζι µ, πλάιασι σήκου γκρη- µνούς κι πέσι, (Ν.Π.γ τρ ), [γκριµίζου]. γκριάντας, -ντου πολύ ψηλός και άχαρος, **[αγγλ. grand(=µεγάλος) ή από το επών. Κριάντας που υπήρχε στην Τερπνή]. γκριάφους, ο αγριόβικος, φυτό που έχει λουβιά όπως το φασόλι, υπήρχαν δυο είδη, από τα οποία του ενός οι σπόροι τρώγονταν, ενώ του άλλου, οι χνουδωτοί σπόροι του, δεν τρώγονταν, Vicia angustifolia, και Vicia gracca, [σλ. graf(=φασόλι)]. γκριβάδ(ι), το γριβάδι, το ψάρι κυπρίνος, υποκ. το γκριβατσέλ(ι), [ιταλ. grigio > γρίβας, σλ. griv(=σταχτής) + -άδ(ι)]. γκριβατσέλ(ι), το µικρό γριβάδ(ι), αλλ. γκουτζιάρ(ι), [γκριβάδ(ι) + -τσέλ(ι)]. γκρικεύου ρ., αόρ. γραίκιψα, γίνοµαι Γκραίκους, Έλληνας, γω τουρκεύου δε γκρικεύου, αλλ. γρικεύου, [αρχ. Γραικός]. γκριλίτσα, η ασθένεια των γουρουνιών, εξαιτίας της οποίας έκλεινε ο λαιµός τους και δεν µπορούσαν να φωνάξουν, [αρχ. γρυλίζω]. γκριµίζου ρ., γκρέµζα, γκρέµσα, γκριµίσκα, γκρεµίζω, ρίχνω κάτω, πρ. γκρέµσι, γριµίστι, γκριµστούς, γκριµστίτι, [αρχ. κρηµνς > µτγν. κρηµνίζω]. γκριµνώ ρ., παρ. γκριµούσα, αόρ. και ερµηνεία από γκριµίζου, [αρχ. κρηµνός]. γκριµός, ο γκρεµός, [αρχ. κρηµνός]. γκριµπάτσ(ι), το µαστίγιο, [τουρ. kırbaç]. γκριντιά, η {-ντιά}, χοντρό ξύλινο οριζόντιο δοκάρι, στη Νιγρ. το παιχν. σαταλίνα- µαταλίνα, [1. ** αρχ. Cγριος > (αγριντιά{αγρι-ντγιά}, στο Αηδονοχώρι > αγκριντιά, στην Πεντάπολη) > γκριντιά. 2. (Π.Κ.) σλ. gręda]. γκρόζους, o σκοτάδι κι ερηµιά, σκοτεινό και έρηµο µέρος, σκουτίνα, αλλ. η γκρόζα, [σερβ. groza(= φόβος)]. 99

16 100 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γκρόθους, ο γροθιά, αλλ. η γκρουθιά, [µτγν. γρόνθος(=κόνδυλος)]. γκρουζεύου ρ., γκρόζιβα, γκρόζιψα, µε πιάνει τρόµος, αγριεύου από την ερηµιά, τη νύχτα, το σκοτάδι, [γκρόζους]. γκρουθέρ(ι), το το γουδοχέρι, [γκρόθους > γκρουθιά]. γκρουθιά, η {-ιά}, γροθιά, υποκ. το γκρουθούδ(ι), ένα καρπούζ(ι) σα γκρουθούδ(ι), αλλ. ο γκρόθους, [γκρόθους + κατ. -ια]. γκρουτζαµατιά, η {-ιά}, το αποτέλεσµα του γκρουτζανάου, αλλ. τζουγκραµατιά. γκρουτζανάου ρ., γκρουτζανούσα, γκρουτζάντσα, γκρουτζανίσκα, γρατσουνώ, γρατσουνίζω, αλλ. τζουγκρανάου, γκρατζουνάου, [από τον ήχο γκρατς-γκρουτς]. γκύλα, γκύλτσα τύποι του ρ. γκλω. γκύλ(η)µα, το κύληµα, αλλ. το γκύλτζµα, [γκλω]. γκύλστου κύλισέ το, πρ. του γκλω. γκύλτζµα, το το κύλισµα, αλλ. το γκύλ(η)µα, [αρχ. κύλισµα]. γληγουρνός, -νιά, -νό γρήγορος, αυτός που γίνεται χωρίς καθυστέρηση, επίρρ. γλήγουρα, [µτγν. γρήγορος > γρήγορος]. γλίντζα, η 1. λιπαρή λέρα, [αρχ. κν(σα > γλίτσα]. 2. η ψιλή λάσπη του δρόµου µετά από λίγη βροχή, που κάνει το δρόµο γλιστερό οι πρασινάδες, τα φύκια, που αναπτύσσονται στα στάσιµα νερά, [αρχ. γλοιός (=γλιστερός) > γλοίτσα > γλίτσα]. γλιντζιάζου ρ., γλίντζιαζα, γλίντζιασα, αποκτώ γλίντζα, γλιτσιάζω, γλίντζιασαν τα µαλλιά µ, ψιλόβριξι κι γλίντζιασι δρόµους, [γλίντζα]. γλιτζιάρ(η)ς, -ρου, -ρκου βρώµικος, σιχαµερός, [γλίντζα]. γλιτώνου ρ., -τουνα, -τουσα, γλιτώνω, πρ. γλίτου, γλίτους, γλιτώντι, γλιτώτι, γλιτώστι, γλίτου του/γλίτους του = γλίτωσέ το, [Λ.Αν. * κλυτώνω > µσν. ( )γλιτώνω]. γλότσκας, ο λόξυγκας, αλλ. γκλώξα, γλώξα, γλώτσκα, λότσκας, [δες γκλώξα]. γλουσσιάζου ρ., γλώσσιαζα, -σα, δοκιµάζω τη γεύση ακουµπώντας τη γλώσσα, τρώγω λίγο, δεν του γλώσσιασι κανένας κείν του φαΐ, [αρχ. γλ7σσα + -ιάζου]. γλυκάδια, τα διάφοροι αδένες των ζώων γλύκισµα που γίνεται µε τηγάνισµα διπλωµένων φύλλων ζύµης, που το πήγαιναν ως δώρο τη ευτέρα µετά το γάµο στο σπίτι των νεονύµφων, κ. δίπλες, αλλ. οι δίπλις, τα φλιουγκούδια, [αρχ. γλυκύ]. γλυκάντσους, ο το φ. γλυκάνισος και ο σπόρος του, [αρχ. Cνισον > µτγν. γλυκάνισον]. γλυκαρίδα, η κάθε τι που είναι πολύ γλυκό, [αρχ. γλυκαίνω > γλύκα]. γλυκατζής, -ού αυτός που του αρέσουν πολύ τα γλυκά, [αρχ. γλυκ>ς > γλυκά + -τζής]. γλυκιά πίτα, η πίτα µε φύλλα, ρύζι, αβγά και ζάχαρη, δες πίτα. γλυκό πιπέρ(ι), το κόκκινο πιπέρ(ι) φτιαγµένο από πιπεριά που δεν είναι καυτερή. γλύφου ρ., άγλυφα, άγλυψα, γλύφω, λειαίνω, του νιρό γλύφ(ει) την πέτρα, αλλ. αγλύφου, [αρχ. γλύφω(=χαράσσω)]. γλώξα, γλώτσκα, η δες γκλώξα, γλότσκας, λότσκας. γλώσσις, οι γλώσσες, οι φλόγες που πετάγονται, όταν πρωτοανάβει ή όταν φουντώνει η φωτιά, [αρχ. γλ7σσα]. γναίκα, η η γυναίκα, η σύζυγος, δε θέλ(ει) γναίκα µ µαύρου άλουγου, δες πρµ. 74, 239 και 335, [αρχ. γυνή > γυναίκα].

17 γνι, το υνί, δες πρµ. 55, αλλ. το γυνί, [γυνί]. γνικαριό, το γυναικαριό, πλήθος γυναικών, γυναικοµάνι, [γναίκα]. γνικάς, ο γυναικάς, [γναίκα]. γνικίτκους, -κ(η), -κου γυνακείος, αυτός που ανήκει/αναφέρεται σε γναίκα. γνικουτός, -τιά, -τό γυναικωτός, θηλυπρεπής, αυτός που µιλά/φέρνεται σαν γναίκα. γνικουφέρνου ρ., γνικούφιρνα, γνικούφιρα, φέροµαι σαν γναίκα, [γναίκα + φέρνου]. γνουσ(ι)κόδουντου, το το δόντι φρονιµίτης, [γνουσ(ι)κός + δόντι]. γνουσ(ι)κός, -κιά, -κό γνωστικός, δες πρµ. 144, 197, [αρχ. γνωστικός]. γνουσκεύου ρ., γνώσκιβα, γνώσκιψα, γνωστεύω, γίνοµαι γνωστικός, [γνουσ(ι)κός]. γούµινους, ο ηγούµενος, προϊστάµενος µοναστηριού, [αρχ. 1γούµενος]. γουνάτζµα, το γονάτισµα, η Κυριακή της Πεντηκοστής, επειδή γονατίζουν πολλές φορές την ώρα της λειτουργίας, [γουνατίζου]. γουνατίζου ρ., γουνάτζα, γουνάτσα, γονατίζω, καταρρέω από κούραση ή από βαριά δοκιµασία, µι γουνάτσι κείνου του δάνειου, [αρχ. γόνυ > µτγν. γονατίζω]. γουνιά, η το επίπεδο µέρος του τζακιού, όπου ακουµπούν τα ξύλα ή στήνουν την πουρουστιά, µτφ. το σπίτι ανάµεσα στα δώρα που έδιναν στο µωρό που σαράντιζε ήταν και το ψωµί, που ήταν για να κάν(ει) γουνιά = να κάνει σπίτι, [αρχ. γωνία]. γουνιάδ(ι), το το περιφερειακό µέρος πίτας/ψωµιού, [αρχ. γωνία]. γουνιό, το µεγάλη παραγωγή, έκαναν του γουνιό τ ς τ αµπέλια, [αρχ. γονεύω(=παράγω)]. γουνιός, ο γονέας, πατέρας, χρησ. κυρίως στις βρισιές,...του γουνιό σ, δες και δηµ. τραγ. 4, [αρχ. γονε>ς > γεν. πληθ. γονέων > γονες > γονιός]. γουστό(η)ζς, -ζου, -ζ(ι)κου γουστόζικος, αυτός που δηµιουργεί ευχάριστη ατµόσφαιρα µε τα αστεία του, [λατ. gustus > ιταλ. gusto so]. γράδους, ο αραιόµετρο για το τσίπουρο, βαθµός του όργανου, πληθ. τα γράδα = οι βαθµοί του όργανου, [λατ. gradus > γράδο]. Γραίκους, -κα Γραικός, Έλληνας, αλλ. Γκραίκους, [αρχ. Γραικός]. γράµµα, η η πλευρά µε τα γράµµατα στο νόµισµα που έστριβαν µι µία γράµµα µι ξιφούλιασαν στα λαχνίσµατα, όταν γύριζαν ρυθµικά τα χέρια τους τα παιδιά, ήταν το εσωτερικό της παλάµης, [αρχ. γράµµα > γράµµατα, **η αλλαγή γένους µε επίδραση του θηλ. κουρόνα]. γράµµατα, τα η κ. σηµ. και τα κείµενα της εκκλησίας, είχι πουλλά γράµµατα σ ν ικκλησιά, [αρχ. γράµµα]. γραµµατζµένους, -ν(η), -νου σπουδαγµένος, [αρχ. γραµµατίζω]. γραµµατ(ι)κός, ο γραµµατέας της κοινότητας, αυτός που σπουδάζει, που µαθαίνει γράµµατα, σε δηµ. τρ. και γραµµατικός, δες Ν.Π.γ τρ , [αρχ. γραµµατικός]. γραµµένου, το το ζωγραφιστό, το γραφτό, το πεπρωµένο, φρύδ(ι) γραµµένου, ήταν του γραµµένου τ, [αρχ. γράφω]. γραµµή, η η κ. σηµ., στη Νιγρ. το παιχν. πλακουτό, αλλά και παιχν. µε µπίλις, που τις τοποθετούσαν αρχικά πάνω σε ευθεία γραµµή, [αρχ. γραµµή]. γραπώνου ρ., γράπουνα, γράπουσα, γραπώθκα, γραπώνω, συλλαµβάνω, τουν γράπουσι αστυνουµία, [ιταλ. grappare]. γρέντζου, η υβρ. η γριά, [γρια]. γρια, η {-ια}, γριά, δες πρµ. 266, [αρχ. γρα(α]. 101

18 102 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γριβάς, ο γρίβας, γκρίζο άλογο, µόνο σε δηµ. τραγ, δες Ν.Π.γ τρ , [ιταλ. grigio > µσν. γρίβας]. γρικεύου ρ., αόρ. γραίκιψα, γίνοµαι γραίκους, αλλ. γκρικεύου. γρίπους, ο δικτυωτό σύρµα για περιφράξεις, [µτγν. γρ(πος]. γρίτκους, -κ(η), -κου αυτός που προέρχεται/προορίζεται/αναφέρεται σε γέρο/γριά, γρίτκις παντόφλις, [γρια]. γρούµπαλα, τα στη Νιγρίτα τα χρούµπαλα. γρούνα 1, η γουρούνα, θηλυκό γουρούνι, το φ. τάτλας, [αρχ. γρώνη > γουρούνα]. γρούνα 2, η οµαδ. παιχν. που παιζόταν µε ένα άδειο µεταλλικό κουτί από κονσέρβα, στο οποίο όλη η οµάδα προσπαθούσε να το βάλει σε µια τρύπα ανοιγµένη στο χώµα, χτυπώντας το µε ραβδιά, ενώ η µάνα φρόντιζε για το αντίθετο ήταν το αρχ. παιχν. κερητίζειν, µόνο που αντί για µπάλα είχαµε ένα µεταλλικό κουτί, ήταν ο πρόδοµος του σηµερινού χόκεϊ, δες και π., [αρχ. γρώνη (=κοίλωµα) ** > γρούνα, Λ.Αν. λήµ. ου, γούρνα]. γρουνάρ(η)ς, ο γουρουνοβοσκός, µτφ. ο βροµιάρης, ο άνθρωπος µε άσχηµους τρόπους στο φαγητό, [γρούν(ι)]. γρούν(ι), το το γουρούνι, το αγρόγρουνου, δες πρµ. 329, 348, 394, 399, [γρούνα 1]. γρουνίτκους, -κ(η), -κου γουρουνίσιος, γρουνίτκα καµώµατα = έλλειψη τρόπων, κυρίως στο φαγητό, [γρούν(ι)]. γρουνούδια, τα γουρουνάκια, παιχνίδι-κατασευή µε τους καρπούς του φυτού τάτλα/ γρούνα ή µε µικρές µελιτζάνες, στους οποίους κάρφωναν για πόδια µικρά ξυλαράκια, δες τα οµοιώµατα ζώων, (Χ.Λ. σ. 406), [γρούν(ι)]. γρουσού(η)ζς, -ζου, -ζ(ι)κου δες ουρσού(η)ζς. γυαλί, το καθρέφτης, λαµπογυάλι, κοµµάτι από σπασµένο µπουκάλι, (όχι από τζά- µι), σφούγξι του γυαλί κι βάντου στ λάµπα, [αρχ. Eαλος]. γυαλίζου ρ., γυάλτζα, γυάλτσα, γυαλίσκα/-στ(η)κα, γυαλίζω, στιλβώνω, ως παθ. γυαλίζουµι = καθρεφτίζοµαι, πρ. γυάλτζι, γυαλίζντι, γυάλτσι, γυαλίστι, γυαλτστούς, γυαλτστίτι, [γυαλί]. γυαλούδια, τα µικρά κοµµάτια από γυαλί, παιχν. µικρών παιδιών µε κοµµάτια από σπασµένα τσιανάκια ή πορσελάνινα πιάτα ως παιχν. αλλ. τσιανάκις, [γυαλί]. γυαλουκουπάου, -ώ ρ., γυαλουκουπούσα, -κόψα, λάµπω, [γυαλί + -κουπάου]. γυνί, το το υνί, ξέχασε το να το βόδι το γυνί και το σκιπάρ(ι), (Ν.Π.γ τρ ), [αρχ. Fνις >!νίον > υνί]. γύρα, η στροφή επί τόπου, µι τρεις γύρις ντραλίσκα, µικρός περίπατος, συγύρισµα του σπιτιού, έφιρα µια γύρα του σπίτ(ι), [µτγν. γ0ρος]. γυρεύου ρ., γύριβα, γύριψα, ζητώ, αναζητώ, [µτγν. γ0ρος]. γύρζµα, το 1. γύρισµα, 2. το αντικείµενο, το γλυκό ή κάτι άλλο, που βάζουν οι νοικοκυρές όταν επιστρέφουν τα πιάτα ή τα πανέρια στα οποία δέχθηκαν δώρα, Νιγρ., στην Τερπνή αυτό λέγεται απουγύρζµα, [γυρίζου]. γυρίζου ρ., γύρζα, γύρσα, γυρίσ(η)κα, γυρίζω, επιστρέφω, περιστρέφω, περιστρέφο- µαι, δες πρµ. 59, γυρίσ(η)κι του στουµάχι µ ανάπουδα, [αρχ. γ0ρος > µτγν. γυρίζω]. γυρνάου, -ώ ρ., γυρνούσα, γύρσα, γυρίζω, τριγυρίζω, επιστρέφω, τα φέρνω βόλτα, [γυρίζου].

19 γυρνιούµι ρ., παρ. γυρνιούµαν, φροντίζω τον εαυτό µου, βολεύοµαι, έβγαλαµι λίγα φράγκα ίσα ίσα να γυρνιούµαστι/-µιστι = να βολευόµαστε, να τα φέρνουµε βόλτα, [γυρνάου]. γυρου- ως πρώτο συνθ. από το γύρος, π.χ. γυρουφέρνου. γύρου γύρου όλις το γνωστό παιχν. «γύρω γύρω όλοι». γύρους, ο γύρος, φέτες από βαριά παστάλια στοιβαγµένα γύρω-γύρω σε πανέρι, µε τα κοτσάνια προς τα έξω, µέχρι να χάσουν την παραπανίσια υγρασία, ποδόγυρος, δες πρµ. 31, ο σπάγκος που έδενε περιφερειακά το παµπόρ(ι), δες και τριγύρους, [αρχ. γ0ρος]. γυφτουλάζαρς, γιουφτουλάζαρους, ο η γιορτή του Λάζαρου µε τα τσιγγανόπουλα, που χόρευαν και τραγουδούσαν τα δικά τους λαζαριανά τραγούδια µια βδοµάδα πριν από την κανονική γιορτή, [γιούφτους + όν. Λάζαρος]. γώ(ει)µι εγώ είµαι, δες είµι. 103

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΤΑ ΒΑΡΚΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΗΛΑ

ΚΟΤΑ ΒΑΡΚΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΗΛΑ ΚΥΚΛΩΣΕ ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ Α ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΛΕΞΕΙΣ: ΚΟΤΑ ΒΑΡΚΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΗΛΑ ΜΟΛΥΒΙ ΣΚΥΛΟΣ ΣΗΜΑΔΙ ΩΜΟΣ ΛΙΒΑΔΙ ΛΑΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΞΥΣΤΡΑ ΛΙΜΑΝΙ ΣΩΜΑ ΒΕΛΟΣ ΣΕΛΑ ΨΕΙΡΕΣ ΧΟΡΟΣ ΓΥΡΗ ΔΕΜΑ ΚΥΚΛΩΣΕ ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ Β ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΛΕΞΕΙΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Σπίτι με λίμνη. Κι εξάπαντος εκατοντάδες από εκείνα τα συμπαθητικά πτηνά τα κάτασπρα περιστέρια να τα βλέπω να γεύονται το γλυκό δροσερό νεράκι.

Σπίτι με λίμνη. Κι εξάπαντος εκατοντάδες από εκείνα τα συμπαθητικά πτηνά τα κάτασπρα περιστέρια να τα βλέπω να γεύονται το γλυκό δροσερό νεράκι. Σπίτι με λίμνη Ήθελα να χω ένα σπίτι κοντά σε λίμνη Μια πολύ μεγάλη στρογγυλή λίμνη Όχι τόσο για το σιντριβάνι, τα φύκια και τες πρασινάδες (βέβαια να βρίσκονται και αυτά είν ευμορφότατα) Αλλά για να έρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ 3 Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Το ρολόι στο μπαλκόνι της κόλασης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΙΧΝΙ ΙΑ ΜΙΝΙ-ΤΕΝΙΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΙΧΝΙ ΙΑ ΜΙΝΙ-ΤΕΝΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΙΧΝΙ ΙΑ ΜΙΝΙ-ΤΕΝΙΣ ιάλεξη Α Αργύρης Θεοδοσίου Ασκήσεις μετακίνησης Στόχος: προθέρμανση των παικτών, εκμάθηση των βασικών μετακινήσεων στο τένις (footwork) Τρέξιμο με αργό ρυθμό από το πίσω μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους:

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους: Z Επαναληπτικό μάθημα Ανακύκλωση τώρα Αν το σύνθημα αυτό είναι κάτι που είχαμε ξεχάσει τα τελευταία χρόνια, είναι καιρός να το θυμηθούμε και να ενεργοποιηθούμε. Όλοι. Και αυτό γιατί θα πρέπει να καταλάβουμε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1. ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων 1.1.1. Ικανότητα επισήμανσης της ομοιότητας στη συλλαβή. 1. γάλα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Τρύπωνας ο φαφαγάλος

Τρύπωνας ο φαφαγάλος 10-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 12/19/12 10:44 AM Page 20 Τρύπωνας ο φαφαγάλος Η κυρία Καλλιόπη έχει στο σπίτι της ένα καναρίνι και έναν παπαγάλο που τον λένε Τρύφωνα. Ο Τρύφωνας μιλάει αλλά μπερδεύει

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 2 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης Καφάτος Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρουσούδα. Στα ψηλά τα παραθύρια

Η Ρουσούδα. Στα ψηλά τα παραθύρια Η Ρουσούδα Χρόνουν κιρό Ρουσούδα μ σ αγαπώ, Δεν το καμις νισάφι, για να μι κράξης Ρούσα μ μια βραδιά, ένα Σαββάτου βράδυ, σαν πάι η μάνα σ σ ν ικκλησιά, πατέρας σ στου παζάρι. κι τα μικρά διρφάκια σου,

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει Κατευθυνόμενη συμμετοχική δουλειά όλης της τάξης 2ο Δημοτικό Σχολείο Συκεών Θεσσαλονίκης Τάξη Γ1 2005-2006 Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΟΙ ΓΡΙΦΟΙ. 1. Ένα αραβικό πρόβλημα του 8 ου αιώνα

ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΟΙ ΓΡΙΦΟΙ. 1. Ένα αραβικό πρόβλημα του 8 ου αιώνα ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΟΙ ΓΡΙΦΟΙ Οι γρίφοι αυτοί σε καμία περίπτωση δε συνιστούν τεστ ευφυϊας. Ωστόσο, προσφέρονται για να εξασκήσουν το μυαλό και να σας χαρίσουν στιγμές διασκέδασης. Ας ξεφύγουμε, λοιπόν, από την

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär

Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär Carrot Cake 140 γρ. βούτυρο μαλακωμένο, 200 γρ. ζάχαρη, 250 γρ. τριμμένο καρότo, 140 γρ. σταφίδα σουλτανίνα, 2 αυγά, 200 γρ. αλεύρι Schär Mix C, 1 κ.γ. κανέλα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το κοκοράκι κικιρικικί

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το κοκοράκι κικιρικικί Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το κοκοράκι κικιρικικί Ενότητα: Ζώα (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4-6 ώρες (2-3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΝΤΟΠΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟΥ ΑΙΩΝΑ. Η πολιτιστική μας ομάδα

2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΝΤΟΠΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟΥ ΑΙΩΝΑ. Η πολιτιστική μας ομάδα 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΝΤΟΠΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟΥ ΑΙΩΝΑ Η πολιτιστική μας ομάδα Σχολικό Έτος 2011 2012 Η πολιτιστική μας ομάδα ΟΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΚΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1)

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) «Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) Πρόσωπα: Μαθητές ασκάλα Κύριος Τροχαιάκης (αστυνοµικός της τροχαίας) Παιδιά ΣΚΗΝΗ 1 (στην τάξη) Χτυπά κουδούνι και µπαίνει µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Οι μαθητές έφεραν τα παιδικά τους παιχνίδια κι έφτιαξαν μικρές σύντομες καρτέλες, γράφοντας βασικές πληροφορίες για το καθένα από αυτά. Στη συνέχεια, δίπλα από το κάθε παιχνίδι

Διαβάστε περισσότερα

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων 2B TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 9:48 π.μ. Page 1 2ο Tετράδιο ασκήσεων TAΞH B Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης τα διδακτικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Λ Ερωτήσεις & απαντήσεις για τον αρτοπαρασκευαστή Πρόβληµα Αιτία Λύση Η συσκευή ή η οθόνη δεν λειτουργούν Καπνός βγαίνει από τον κάδο ψησίµατος ή τις διεξόδους Το ψωµί βουλιάζει στη µέση και είναι υγρό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση προφορικού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Γιώργος και η Ελευθερία πηγαίνουν εκδρομή. Θα ακούσεις την Ελευθερία να λέει ποια ρούχα θα πάρει μαζί της. Σημείωσε με () αυτά που θα

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ Konstantinos Thodis by Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a 1. - o - ( ο ) ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο Средний / прилагательное το βιβλίο το νέο περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου r $fr m - Ποιος είσαι; - Ποιοι είστε; - Ο Πέτρος. - Ο Αλέξανδρος και ο Τάσος. - Ποιον θέλεις; - Ποιους θέλετε; A - Τον Αλέξανδρο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 2007

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 2007 ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 2007 Οι ερωτήσεις που ακολουθούν μπορούν να αξιοποιηθούν στις ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος κατά τάξη, σύμφωνα με τον

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές Προσπάθησε µαζί µε έν α φίλο σου Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Κλινικής Ψυχολογίας Οδηγός ιακοπής Καπνίσµατος Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 1995

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 1995 ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 1995 Οι ερωτήσεις που ακολουθούν μπορούν να αξιοποιηθούν στις ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος των Φυσικών Επιστημών κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ Ένα παιδικό θεατρικό μιούζικαλ για παιδιά Διαμορφώνουμε κατάλληλα την τάξη μας, σε μια γωνιά έχουμε βάλει ένα τραπέζι και πάνω σ αυτό κατσαρόλες, ένα ξύλο κοπής, κουτάλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ:

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: Παραδοσιακές Συνταγές της Λήμνου 1. Μελιτζανοσαλάτα 2. Κριθαρένιος ντάκος Λήμνου 3. Κολοκυθοκεφτέδες 4. Πιπεριές γεμιστές με καλαθάκι Λήμνου 5. Πετεινός με τα φλωμάρια 6. Ψευτοπετεινός

Διαβάστε περισσότερα

Με αφορµή το παραµύθι «Κόκκινη κλωστή δεµένη αρχή του παραµυθιού και υγεία στην αφεντιά σας». Το όνοµα του παραµυθιού: «ώσε την αγάπη όπως ένα µήλο». Με αφορµή το παραµύθι, 10 Μ. Οδηγοί και Ναυτοδηγοί

Διαβάστε περισσότερα

Camelot. Candy House

Camelot. Candy House Camelot Camelot Candy House 2012 http://www.mak-zach.gr Makedonika Zacharodi Στις απολαυστικές σελίδες που ακολουθούν θα ταξιδέψετε σε... Ζελέ σελ.4-15 χύμα σελ.16-20 συσκευασμένα Ζαχαρώδη με Παιχνίδια

Διαβάστε περισσότερα

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου ε θέλω να µου δέσετε τα µάτια Το αστέρι που φοράς Φως ανέσπερο θα ρίχνει Στους βωµούς της λευτεριάς Το αστέρι που φοράς Θα ναι σάλπισµα ειρήνης Που για εκείνη µαρτυράς Όσες πίκρες κι αν γευτείς εν σε νίκησε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός!

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων Συμπεριφορά ο μύθος Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Υπάρχουν πολύ κρυμμένοι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν στο υπερβολικό γάβγισμα

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΣΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΟΥΛΙΑ Εισαγωγή Σό Στόχος είναι να παρουσιαστεί η βασική διαδικασία της χορήγησης πρώτων βοηθειών στα άγρια πουλιά από τη στιγμή που τα βρίσκουμε μέχρι μχρ να αποσταλούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά II Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο 2 β Ββ βιβλίο 23

κεφάλαιο 2 β Ββ βιβλίο 23 Β ιλίο 23 Γράφω το Β, : Β ιλίο...... Β Β Β 1B2 3... 1 2............... Β Β.............................. 24 Χρωματίζω ό,τι αρχίζει από : 25 Χρωματίζω μόνο τα κομμάτια της εικόνας που έχουν. Τι λέπω; Βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΑΝΟΙΞΗ οθξξ ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΓΛΥΚΟ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΠΕΦΤΟΥΝ ΤΑ ΦΥΛΛΑΡΑΚΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΚΛΑΔΙΑΚΙΑ ΠΑΜΕ ΘΑΛΑΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΙΝΤΣΕΡ Ύψος: 41-48cm Βάρος: 11-16kg ιάρκεια ζωής: περίπου 13 χρόνια ΜΙΝΙΑΤΟΥΡΑ ΠΙΝΤΣΕΡ Βάρος αρσενικό: 3Kg µέχρι 5Kg Βάρος

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΙΝΤΣΕΡ Ύψος: 41-48cm Βάρος: 11-16kg ιάρκεια ζωής: περίπου 13 χρόνια ΜΙΝΙΑΤΟΥΡΑ ΠΙΝΤΣΕΡ Βάρος αρσενικό: 3Kg µέχρι 5Kg Βάρος ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΙΝΤΣΕΡ Το Γερµανικό Πίντσερ είναι ένας µεσαίου µεγέθους σκύλος. Το γερµανικό Pinscher είναι µεγαλύτερο από το Min Pin, αλλά µικρότερο από οτι το Doberman. Τα χρώµατα που µπορούµε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Ο χειμώνας. Κωνσταντίνα Χρίστου

Ο χειμώνας. Κωνσταντίνα Χρίστου Ο χειμώνας Ο χειμώνας έχει τρεις μήνες, τον Δεκέμβρη, τον Γενάρη και τον Φλεβάρη. Ο καιρός είναι βροχερός. Κάνει πολύ κρύο γι αυτό τρώμε σούπες ζεστές. Στα βουνά χιονίζει. Φοράμε μπότες για να ζεσταίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial)

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial) 1. Συμπληρώστε με τη σωστή αντωνυμία 1....αρέσουν πολύ τα γλυκά (η μητέρα μου) 2. Δεν... αρέσει το ποδόσφαιρο (τα παιδιά) 3....αρέσει να ταξιδεύω (εγώ) 4.... αρέσει το διάβασμα (ο Κώστας) 5. Τι...αρέσει

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα