Χρόνια υποτροπιάζουσα πολυεστιακή οστεομυελίτιδα στα παιδιά. Υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χρόνια υποτροπιάζουσα πολυεστιακή οστεομυελίτιδα στα παιδιά. Υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία;"

Transcript

1 ÅñåõíçôéêÞ åñãáóßá EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2006,17(3): Χρόνια υποτροπιάζουσα πολυεστιακή οστεομυελίτιδα στα παιδιά. Υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία; Μ. ΤΡΑΧΑΝΑ C. PILKINGTON P. WOO Great Ormond Street Hospital For Children, NHS Trust (GOS), London, UK ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η χρόνια υποτροπιάζουσα πολυεστιακή οστεομυελίτιδα (ΧΥΠΟ) είναι μια σπάνια, χρόνια, μη λοιμώδης, φλεγμονώδης νόσος του μυοσκελετικού συστήματος, η οποία χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτη πορεία με εξάρσεις και αυτόματες υφέσεις. Οι οστικές βλάβες εμφανίζονται κλινικά σαν επίμονο, υποτροπιάζον άλγος και ευαισθησία που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των πασχόντων παιδιών και των οικογενειών τους. Η μελέτη αυτή αποσκοπεί στο να παρουσιάσει τα κλινικά χαρακτηριστικά, τα εργαστηριακά ευρήματα και την έκβαση της νόσου ανάλογα με τη θεραπεία που χρησιμοποιήθηκε. Οκτώ κορίτσια και 4 αγόρια, ηλικίας 20 μηνών έως 11 ετών παρακολουθήθηκαν για ΧΥΠΟ από το 1996 έως το 2004, στο Νοσοκομείο GOS του Λονδίνου, με βάση τις οστικές βλάβες στις ακτινογραφίες, την αυξημένη συγκέντρωση ραδιενεργού υλικού στις ίδιες περιοχές, τις αρνητικές καλλιέργειες για μικροοργανισμούς στο υλικό της βιοψίας και την ιστολογική ένδειξη για μη ειδική χρόνια οστεομυελίτιδα. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης ήταν 3,5 χρόνια και ο μέσος αριθμός εξάρσεων για κάθε ασθενή ήταν 4 κάθε χρόνο. Οι κύριες κλινικές εκδηλώσεις της νόσου ήταν ο πόνος, η διόγκωση και η χωλότητα. Οι περισσότεροι ασθενείς (11/12) είχαν πολλαπλή εντόπιση του πόνου. Οι 7/12 είχαν αυξημένη ΤΚΕ (μέση τιμή 41,4) και είχαν χειρότερη πρόγνωση από τους ασθενείς με φυσιολογική ΤΚΕ. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) και τα αναλγητικά φάρμακα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν στους περισσότερους ασθενείς (12/12 και 9/12 αντίστοιχα) βοήθησαν συμπτωματικά στον έλεγχο του πόνου αλλά δεν ανέκοψαν την πορεία της νό- 246

2 Ì. ÔÑÁ ÁÍÁ, C. PILKINGTON, P. WOO σου. Θεραπεία με στεροειδή χρειάσθηκαν 10/12 ασθενείς που ήταν ανθεκτικοί στα ΜΣΑΦ και πλήρη ύφεση πέτυχαν οι 4/10. Μεθοτρεξάτη δόθηκε σε 5/12 αλλά εξασφαλίσθηκε ύφεση μόνο σε 1/5, όταν συνδυάσθηκε με στεροειδή. Σουλφασαλαζίνη δοκιμάσθηκε σε 1/12 ασθενείς με επιτυχία. Ιντερφερόνη-γ δόθηκε σε 3/12 οι οποίοι απάντησαν θεαματικά, αλλά υποτροπίασαν 1-12 μήνες μετά τη διακοπή του φαρμάκου. Τα διφωσφονικά, πρόσφατα χρησιμοποιούμενα φάρμακα στη ΧΥΠΟ, εξασφάλισαν άμεση λύση του πόνου σε 3/4 ασθενείς που εφαρμόσθηκαν, όμως μικρής διάρκειας 2-8 εβδομάδων. Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης δεν έχει βρεθεί αποτελεσματικό φάρμακο για τη θεραπεία της ΧΥΠΟ. Η επιλογή του φαρμάκου θα πρέπει να γίνεται με κριτήριο τον μακρύτερης διάρκειας έλεγχο των εξάρσεων της νόσου έτσι ώστε να εξασφαλισθεί ποιότητα ζωής στον ασθενή. Ελληνική Ρευματολογία 2006,17(3): Όροι ευρετηρίου: χρόνια υποτροπιάζουσα πολυεστιακή οστεομυελίτιδα, θεραπεία. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το σύνδρομο SAPHO (synovitis, acne,pustulosis, hyrerostosis, osteitis) το οποίο περιλαμβάνει αρθρίτιδα, ακμή, φλυκταινώδη δερματίτιδα, υπερόστωση και οστεΐτιδα έχει περιγραφεί καλά στα παιδιά1. Η πιο συνήθης εμφάνιση του συνδρόμου στο παιδικό πληθυσμό είναι η χρόνια, υποτροπιάζουσα, πολυεστιακή οστεομυελίτιδα (ΧΥΠΟ) (chronic recurrent multifocal osteomyelitis, CRMO) αν και μπορεί να εμφανιστεί σαν τοπική οστεΐτιδα με ή και χωρίς εκδηλώσεις από το δέρμα όπως φλυκταινώδη δερματίτιδα, ψωρίαση και σοβαρή ακμή 2-4. Οπωσδήποτε υπάρχουν παιδιά που εμφανίζουν μερικά ή ατελή χαρακτηριστικά της νόσου, ενώ τα δερματολογικά χαρακτηριστικά δεν είναι απαραίτητα για τη διάγνωση. Η ΧΥΠΟ είναι μια αυτοπεριοριζόμενη, υποτροπιάζουσα, μη λοιμώδης φλεγμονώδης κατάσταση των οστών, άγνωστης αιτιολογίας που χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτη πορεία με εξάρσεις και αυτόματες υφέσεις. Οι βλάβες των οστών κλινικά προβάλλουν με σοβαρό, υποτροπιάζοντα πόνο και ευαισθησία, ειδικά τη νύχτα. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα της ζωής του παιδιού και γενικώς έχει αντίκτυπο σ όλη την οικογένεια 5-7. εν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη ΧΥΠΟ, αλλά αυτή είναι κυρίως συμπωματική και αποσκοπεί στην ανακούφιση του πόνου. Η συμβατική θεραπεία περιλαμβάνει τα παυσίπονα και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), ενώ έχουν χρησιμοποιηθεί και άλλα φάρμακα όπως η μεθοτρεξάτη (ΜΤΧ), τα από του στόματος κορτικοστεροειδή, η κολχικίνη, η σουλφασαλαζίνη και ο αντι-tnf παράγων infliximab, με ποικίλου βαθμού επιτυχία και τοξικότητα. Κανένα όμως θεραπευτικό σχήμα δεν έχει αποδειχθεί περισσότερο αποτελεσματικό 8,9. Σκοπός αυτής της μελέτης είναι να παρουσιάσει τα χαρακτηριστικά της ΧΥΠΟ στα παιδιά καθώς και δεδομένα σχετικά με την έκβαση της νόσου ανάλογα με το είδος της θεραπείας, που εφαρμόστηκε. ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ Μελετήθηκαν αναδρομικά τα ιστορικά παιδιατρικών ασθενών με ΧΥΠΟ που παρακολουθήθηκαν στο παιδορευματολογικό τμήμα του Great Ormond Street Hospital for Children and Middlessex Hospital του Λονδίνου κατά τη χρονική περίοδο Η διάγνωση της νόσου βασίσθηκε στην παρουσία ακτινολογικών οστικών βλαβών, στην αυξημένη συγκέντρωση ραδιοφαρμάκου στις πάσχουσες περιοχές από το σπινθηρογράφημα οστών και στην ένδειξη της μη λοιμώδους οστεομυελίτιδας από την οστική βιοψία. Από τα ιστορικά των ασθενών επιλέγησαν τα παρακάτω δεδομένα: ηλικία, φύλο, χρόνος από την έναρξη των συμπτωμάτων μέχρι τη διάγνωση, ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό νόσου του μυοσκελετικού, ύπαρξη ή απουσία ψωρίασης ή παλαμοπελματαίας φλυκταινώδους δερματίτιδας, τοπικά και γενικά συμπτώματα, 247

3 ÑOÍÉÁ ÕÐÏÔÑÏÐÉAÆÏÕÓÁ ÐÏËÕÅÓÔÉÁÊH ÏÓÔÅÏÌÕÅËIÔÉÄÁ ÓÔÁ ÐÁÉÄÉA. ÕÐAÑ ÅÉ ÁÐÏÔÅËÅÓÌÁÔÉÊH ÈÅÑÁÐÅIÁ; ευρήματα από τον παρακλινικό έλεγχο (ΤΚΕ και CRP), ολοσωματικό σπινθηρογράφημα οστών με Τc99, ακτινογραφίες, αξονική τομογραφία (CT) και μαγνητική τομογραφία (MRI) περιοχών με πόνο ή/και με αυξημένη συγκέντρωση ραδιοφαρμάκου, ιστολογικά ευρήματα από τις οστικές βιοψίες, διάρκεια παρακολούθησης, αριθμός επεισοδίων πόνου ανά έτος, προσδιορισμός του HLA-Β27 και θεραπείες που χρησιμοποιήθηκαν. AΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Επιδημιολογικά και κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών (πίνακας I). ώδεκα ασθενείς διαγνώσθηκαν με ΧΥΠΟ (8 κορίτσια και 4 αγόρια), με μέση ηλικία 7,55 2,62 χρόνια κατά την έναρξη της νόσου και οι σε 6/12 ασθενείς είχαν οικογενειακό ιστορικό αυτοάνοσου νοσήματος (2/6 ψωρίαση, 1/6 σύνδρομο SAPHO, 2/6 αυτοάνοση νόσο του συνδετικού ιστού και 1/6 αγκυλοποιητική σπονδυλοαρθροπάθεια). Ψωρίαση αναπτύχθηκε σε έναν ασθενή και 2 άλλοι είχαν φλυκταινώδη δερματίτιδα, 3 ασθενείς ανέφεραν ανεξήγητο περιοδικό πυρετό και σε 2/3 σημειώθηκε απώλεια βάρους ή ελαττωμένη θρέψη. Πόνος με τα χαρακτηριστικά της φλεγμονής υπήρχε σ όλους τους ασθενείς κατά την έναρξη. Τοπικό οίδημα και χωλότητα ήταν άλλα δύο προβαλλόμενα συμπτώματα. Ένας ασθενής είχε πόνο σε μια περιοχή, ενώ οι άλλοι 11 σε πολλαπλά σημεία. Εννιά είχαν επιπλέον αρθρίτιδα ή ενθεσίτιδα. Ο μέσος χρόνος από την έναρξη των συμπτωμάτων μέχρι τη διάγνωση ήταν 10,5 6,82 μήνες. Οι αρχικές διαγνώσεις ήταν λοιμώδης οστεομυελίτιδα (7/12), ινώδης δυσπλασία (1/12), όγκος οστού (1/12) και νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα (2/12). 2. Απεικονιστικός έλεγχος Από τις ακτινογραφίες υπήρχαν διάφορα ευρήματα όπως λυτικές σκληρωτικές περιοχές, περιοριστική αντίδραση συνήθως στη μετάφυση των οστών και επίμονος σχηματισμός νέου οστού. Η CT και η MRI έδειξαν επιπρόσθετα οίδημα & πάχυνση των γειτονικών μαλακών μορίων (αρθρίτιδα και ενθεσίτιδα) σε 9/12 ασθενείς. Το σπινθηρογράφημα οστών βεβαίωσε τη διάγνωση της ΧΥΠΟ σε 7/12 ασθενείς, δείχνοντας αυξημένη οστική δραστηριότητα σε προσβεβλημένες περιοχές καθώς και σε ασυμπτωματικές περιοχές σε 2/12 ασθενείς. 3. Κατανομή των οστικών βλαβών Τα κάτω άκρα ήταν πιο συχνά προσβεβλημένα (10/12 ασθενείς), ακολουθούσε το πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα συμπεριλαμβανομένων των κλειδών (σε 7/12 ασθενείς), η σπονδυλική στήλη (σε 4/12), η πύελος συμπεριλαμβανομένης της ιεροκοκκυγικής άρθρωσης (σε 3/12) και οι γνάθοι (σε 3/12). 4. Αποτελέσματα εργαστηριακού ελέγχου Η ΤΚΕ ήταν φυσιολογική ( <15mm/ώρα) σε 4/12 ασθενείς και αυξημένη σε 8/12 με μέση τιμή 41,4 33,44 mm/ώρα και εύρος mm/ώρα. Η CRP ήταν αυξημένη ( >5mg/L) σε 4/12 ασθενείς με μέση τιμή 9,01 13,72 και εύρος Τρεις από τους 12 ασθενείς ελέγχθηκαν για το αντιγόνο HLA-B27 και ήταν αρνητικοί. 5. Οστικές βιοψίες Η ιστολογική εξέταση 16 οστικών βιοψιών που έγιναν σε 9/12 ασθενείς, έδειξε μη ειδική αντιδραστική, χαμηλού βαθμού χρόνια φλεγμονή του οστού (οστεομυελίτιδα),διήθηση με πλασματοκύτταρα, λεμφοκύτταρα και σε μερικές περιπτώσεις με ουδετερόφιλα καθώς και ίνωση του μυελού. Όλες οι καλλιέργειες των δειγμάτων των οστικών βιοψιών ήταν αρνητικές. 6. Θεραπεία και έκβαση Ο μέσος χρόνος παρακολούθησης των ασθενών ήταν 3,41 2,28 χρόνια. Ο μέσος όρος των εξάρσεων, κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης ήταν 4,31 3,98 για κάθε ασθενή ετησίως. Όσον αφορά τη θεραπεία, περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς (7/12) πήραν αντιβιοτική αγωγή εξαιτίας πιθανής διάγνωσης λοιμώδους οστεομυελίτιδας. Στις περισσότερες περιπτώσεις 248

4 Ì. ÔÑÁ ÁÍÁ, C. PILKINGTON, P. WOO Ðßíáêáò 1. ÊëéíéêÜ áñáêôçñéóôéêü ôùí áóèåíþí μå ÕÐÏ Φύλο (Α/Κ) 1Κ 2Κ 3Α 4Κ 5Κ 6Α 7Κ 8Α 9Κ 10Α 11Κ 12Κ Ηλικία 6,5 5,5 8 9, , έναρξης (χρ) Ηλικία 7 8,5 8, ,5 1,6 9,5 11 διάγνωσης (χρ) ερματικές ψωρίαση Φλυκταινώδης Φλυκταινώδης βλάβες δερματίτιδα δερματίτιδα Συστηματικές Πυρετός Πυρετός, Πυρετός, εκδηλώσεις στασιμότητα απώλεια ανάπτυξης βάρους Προσβεβλημένα οστά Γνάθος +(ΑΡ) +(ΑΡ) +(άμφω) Κλείδα +(ΑΡ) +(ΑΡ) +άμφω +( Ε) +(ΑΡ) +( Ε) +(άμφω) Σπονδυλική Αυχένας Θωρακικής Θωρακικής στήλη Θωρακική, μοίρας οσφυϊκής οσφυϊκή μοίρα μοίρα Πύελος Οσφυϊκή ΑΡ μοίρα λαγόνιο Ιερό οστό Μακρά οστά ΑΡ ΑΡ ΑΡ Κνήμες, Ε περόνη μηριαίο κνήμη περόνη (άμφω) ωλένη (άμφω) περόνη, Ε βραχιόνιο ΑΡ κερκίδα ΑΡ κνήμη ωλένη Άκροι πόδες άμφω Ε Ε Μετατάρσια μετα- υποαγα- μετακάρπια τάρσια στραλική Άλλα οστά Στέρνο Πλευρές Ε μέσος δάκτυλος χεριού Πλευρές Αρθρίτιδα Ιεροκοκκυγική + άρθρωση Ισχίο +άμφω +άμφω + Ε +(άμφω) +( Ε) Ποδοκνημικές +άμφω +άμφω + Ε +(άμφω) + + +( Ε) Άλλες γόνατα Γόνατα Στερνο- Γόνατα, Ε Γόνατα Ε γόνατο ΑΡ αρθρώσεις κλειδική ΑΡ κροτα- γόνατος αγκώνες στερνοφογναθική, πηχεοκαρπικές κλειδική πηχεο- Πηχεοκαρπικές, καρπικές ώμοι Ε γόνατο Εθεσίτιδα ΑΡ +αχίλλειοι αχίλλειος άμφω 249

5 ÑOÍÉÁ ÕÐÏÔÑÏÐÉAÆÏÕÓÁ ÐÏËÕÅÓÔÉÁÊH ÏÓÔÅÏÌÕÅËIÔÉÄÁ ÓÔÁ ÐÁÉÄÉA. ÕÐAÑ ÅÉ ÁÐÏÔÅËÅÓÌÁÔÉÊH ÈÅÑÁÐÅIÁ; Ðéíáêáò 2. Áðïôåëåóμáôéêüôçôá ôùí öáñμüêùí óôïõò áóèåíåßò μå ÕÐÏ ΜΣΑΦ Αναλγητικά Αντι- Στε- ιφω- IFN-γ ΜΤΧ Σουλφασα Κολχικίνη (Ιβουπροφένη, (παρακεταμόλη, βιοτικά ροειδή σφωνικά -λαζίνη δικλοφενάκη, κωδεΐνη, (Pamidronate) ναπροξένη) θειική μορφίνη) 1 +!! +!! +!! +!! 2 +!! +!! !! +!! !! +!! +!! +!! +!! !! + 0 +!!! 5 +!! +!!! 6 +!! +!! + 0 +!! +!! 7 +!! +!! +!! 8 +!!! 9 +!! !!! !! +!! +!! +!! +!! +!! !! + 0 +!!! +!!! 12 +!! +!! +!! +!!!!! = Μερική ύφεση (ανακούφιση από τον πόνο)!!! = Πλήρης ύφεση 0 = Μη απαντητές χρησιμοποιήθηκε η φλουκλοξασιλλίνη, η κλαριθρομυκίνη και η κλινδαμυκίνη. Παρεντερικά δόθηκαν αντιβιοτικά σε 5/7 ασθενείς και ακολούθησε θεραπεία από το στόμα. Η συνολική διάρκεια της αντιβιοτικής θεραπείας ήταν 2-16 εβδομάδες. Μόνο 2/7 ασθενείς παρουσίασαν βελτίωση των συμπτωμάτων τους και μετά υποτροπίασαν. Όλοι οι ασθενείς χρησιμοποίησαν ΜΣΑΦ ως φάρμακο πρώτης γραμμής ή μετά την αποτυχία των αντιβιοτικών. Πιο συχνά χρησιμοποιήθηκαν η ιβουπροφαίνη, η δικλοφενάκη και η ναπροξένη. Στους περισσότερους (10/12) ασθενείς, τα ΜΣΑΦ βοήθησαν τον προσωρινό έλεγχο του πόνου ενώ ένας ασθενής -ο πιο σοβαρά πασχων- δεν ελέγχθηκε. Ένας άλλος ασθενής απάντησε πολύ καλά στη δικλοφενάκη και εξασφάλισε πλήρη ύφεση. 8/12 ασθενείς δοκίμασαν αναλγητικά παρακεταμόλη, κωδεΐνη και θειϊκή μορφίνη ακόμη και σε υψηλές δόσεις και από αυτούς 7/8 πέτυχαν παροδικό έλεγχο του πόνου. Θεραπεία με κορτικοστεροειδή χρειάστηκαν 10/12 ασθενείς, ως φάρμακο δεύτερης γραμμής για μακρύτερη ανακούφιση από τον πόνο. Τα κορτικοστεροειδή χορηγήθηκαν είτε με ώσεις (pulse therapy) μεθυλπρεδνιζολόνης (30 mg/kg i.v.) για 3 συνεχείς ημέρες, 1 ή 2 φορές είτε από το στόμα πρεδνιζολόνη (περίπου 0,5 mg/kg) στην αρχή για 4-8 μήνες και στη συνέχεια με σταδιακή μείωση της δόσης. Τέσσερεις ασθενείς πέτυχαν πλήρη ύφεση, ένας με τη συγχορήγηση ΜΤΧ, 5/10 πέτυχαν άμεση ανακούφιση από τον πόνο αλλά υποτροπίασαν κατά τη διάρκεια της σταδιακής μείωσης των κορτικοστεροειδών και 1/10 δεν ωφελήθηκε από τη χρήση των στεροειδών. Τέσσερεις από τους 12 ασθενείς, ανθεκτικοί στα ΜΣΑΦ, στα αναλγητικά, στα κορτικοστεροειδή αλλά ακόμη και στη ΜΤΧ (3/4), δοκίμασαν παρεντερικά διφωσφονικά υποβαλλόμενοι σε σχήμα 1-4 ώσεων. Το χορηγούμενο σχήμα ήταν i.v. ώση παμιδρονάτης σε δόση 1/mg/kg (μέγιστη δόση 30 mg για 3 συνεχείς μέρες) με ελάχιστο χρονικό διάστημα μεταξύ δύο ώσεων τους 3 μήνες. Τρεις 250

6 Ì. ÔÑÁ ÁÍÁ, C. PILKINGTON, P. WOO στους τέσσερεις ασθενείς είχαν άμεση λύση του πόνου μετά την πρώτη δόση που διήρκησε μόνο 2-8 εβδομάδες και στη συνέχεια υποτροπίασαν, ενώ 1/4 ασθενής είχε μερική μόνο ανακούφιση του πόνου. Έτσι το παραπάνω θεραπευτικό σχήμα τροποποιήθηκε ως εξής: 1mg/kg για 2 μέρες με μεσοδιάστημα μεταξύ δυο ώσεων τους 2 μήνες. Ένας ασθενής από τους τρεις που είχε βελτίωση του πόνου με το φάρμακο, διέκοψε εξαιτίας ανεπιθύμητης ενέργειας (αϋπνία). Τρεις (3/12) ασθενείς με σοβαρό πόνο, ανθεκτικό στα ΜΣΑΦ, στα αναλγητικά και στα κορτικοστεροειδή δοκίμασαν ιντερφερόνη-γ (IFN-γ) σε δόση 1,5 mg/kg, 3 φορές την εβδομάδα σε 1-2 κύκλους θεραπείας όπου ο κάθε κύκλος διήρκησε 3-6 μήνες. Όλοι απάντησαν παροδικά, ενώ 1-12 μήνες μετά τη διακοπή του φαρμάκου παρουσίασαν και πάλι έξαρση της νόσου. Πέντε (5/12) ασθενείς πήραν ΜΤΧ αφού έλαβαν ΜΣΑΦ, αναλγητικά και κορτικοστεροειδή χωρίς αποτέλεσμα. Η ΜΤΧ χορηγήθηκε σε δόση 10-15mg/m2 μία φορά την εβδομάδα για 3 τουλάχιστον μήνες. Σε 2/5 δεν είχε κανένα αποτέλεσμα, ενώ σε άλλους 2/5 είχε κάποια αποτελεσματικότητα και σε 1/5 ήταν αποτελεσματική σε συνδυασμό με τα κορτικοστεροειδή. Οι 3/4 ασθενείς που απάντησαν στη ΜΤΧ είχαν και αρθρίτιδα. Μια ασθενής (1/12) σημείωσε πλήρη ύφεση της νόσου με τη λήψη σουλφασαλαζίνης σε συνδυασμό με ΜΣΑΦ, η οποία, εκτός από τη βλάβη των οστών, έπασχε και από αρθρίτιδα και ενθεσίτιδα. Κολχικίνη χορηγήθηκε σε 2/12 ασθενείς και δεν είχε αποτέλεσμα. Η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων που χρησιμοποιήθηκαν φαίνεται στον πίνακα ΙΙ. Κατά την τελευταία εξέταση, η ΧΥΠΟ ήταν σε ενεργότητα σε 6/12 ασθενείς. Παρατηρήθηκε ότι οι ασθενείς με υψηλή ΤΚΕ δεν είχαν τόσο καλή έκβαση (3/7 ύφεση) συγκριτικά με αυτούς που είχαν φυσιολογική ΤΚΕ (3/5 ύφεση) (πίνακας ΙΙΙ). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η ΧΥΠΟ παραμένει μια οντότητα, στην οποία η διάγνωση τίθεται εξ αποκλεισμού. Για την επιβεβαίωση της διάγνωσης απαιτείται: 1. Μακρά πορεία νόσου ( >3 μήνες) 2. Ένδειξη χρόνιας φλεγμονής του οστού, αποδεδειγμένης με οστική βιοψία και συγχρόνως αποκλεισμό άλλων νόσων. 3. Καλλιέργειες αρνητικές για λοιμώδεις μικροοργανισμούς 1,6. Η αναγνώριση της ΧΥΠΟ είναι σημαντική, διότι έτσι αποφεύγεται η παρατεταμένη χορήγηση αντιβιοτικών για τις οστικές και αρθρικές βλάβες, η διενέργεια μικροεπεμβάσεων όπως οι οστικές βιοψίες, καθώς και για να δοθεί η απαιτούμενη καθοδήγηση και θεραπεία στον ασθενή 3,6. Τα ευρήματα της μελέτης μας έδειξαν μια υπεροχή των προσβεβλημένων κοριτσιών σε σχέση με τα αγόρια (κορίτσια/αγόρια: 8/4), στοιχείο που συμφωνεί με τα ευρήματα πρόσφατων σειρών ασθενών 3,5. Το εύρος της ηλικίας εμφάνισης της νόσου ήταν 14 μήνες έως 10 χρόνια. Τρεις μόνον από τους 12 ασθενείς είχαν δερματικές βλάβες (1/12 ψωρίαση, 2/12 φλυκταινώδη δερματίτιδα), καθώς η φλυκταινώδης δερματίτιδα και η ψωρίαση στα παιδιά με ΧΥΠΟ, δεν εμφανίζονται τόσο συχνά όσο στους ενήλικες με σύνδρομο SAPHO5,9. Το θετικό οικογενειακό ιστορικό νόσων του δέρματος και του συνδετικού ιστού δεν ήταν σπάνιο στους ασθενείς μας, όπως αναφέρεται και σε άλλες μελέτες. Οι μισοί από αυτούς είχαν σχετικό οικογενειακό ιστορικό (2/6 με νόσο του συνδετικού ιστού, 2/6 με ψωρίαση, 1/6 με σύνδρομο SAPHO και 1/6 από αγκυλοποιητική σπονδυλοαρθροπάθεια). Ο συνδυασμός της ΧΥΠΟ με ψωρίαση και φλυκταινώδη δερματίτιδα υποστηρίζει την υπόθεση της μη λοιμώδους αρχής της νόσου 7. Επιπρόσθετα, οι συστηματικές εκδηλώσεις δεν είναι συνήθεις και συγκεκριμένα ο πυρετός απουσιάζει ή είναι μέτριος στους περισσότερους ασθενείς. Στη μελέτη μας 3/12 ανέφεραν μέτριο πυρετό και 2/3 παρουσίασαν επίσης απώλεια βάρους ή μειωμένη θρέψη 5,10. Εργαστηριακά υπάρχει ένδειξη φλεγμονής σε πολλούς, αλλά όχι σε όλους τους ασθενείς με ΧΥΠΟ6. 251

7 ÑOÍÉÁ ÕÐÏÔÑÏÐÉAÆÏÕÓÁ ÐÏËÕÅÓÔÉÁÊH ÏÓÔÅÏÌÕÅËIÔÉÄÁ ÓÔÁ ÐÁÉÄÉA. ÕÐAÑ ÅÉ ÁÐÏÔÅËÅÓÌÁÔÉÊH ÈÅÑÁÐÅIÁ; Ðßíáêáò 3. ÁðÜíôçóç óôç èåñáðåßá ôùí áóèåíþí μå ÕÐÏ óå ó Ýóç μå ôçí ÔÊÅ Ασθενείς με ΤΚΕ Ασθενείς με φυσιολογική ΤΚΕ No Θεραπεία Ύφεση No Θεραπεία Ύφεση 1 ΜΣΑΦ, στεροειδή, Pam ΌΧΙ 2 ΜΣΑΦ, στεροειδή, ΌΧΙ Ραm, IFN-γ, MTX 3 ΜΣΑΦ,στεροειδή, ΌΧΙ 4 ΜΣΑΦ,στεροειδή ΝΑΙ Ραm, IFN-γ, ΜTX 5 Σουλφασαλαζίνη, ΜΣΑΦ ΝΑΙ 6 ΜΣΑΦ, στεροειδή, MTX ΌΧΙ 7 ΜΣΑΦ, στεροειδή ΌΧΙ 8 ΜΣΑΦ ΝΑΙ 10 ΜΣΑΦ, στεροειδή, Όχι 9 ΜΣΑΦ, στεροειδή ΝΑΙ Ραm, IFN-γ, MTX 11 ΜΣΑΦ, στεροειδή, MTX ΝΑΙ 12 ΜΣΑΦ, στεροειδή ΝΑΙ Σύνολο 3/7 Σύνολο 3/5 ΜΣΑΦ IFN-γ ΜΤΧ Pam = Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη = Ιντερφερόνη-γ = Mεθοτρεξάτη = ιφωσφωνικά (Pamidronate) Οκτώ από τους 12 ασθενείς που μελετήσαμε είχαν αυξημένη ΤΚΕ σε περιόδους εξάρσεων και 4/12 αυξημένη CRP στις περιόδους αυτές, εύρημα που καταδεικνύει την ύπαρξη ήπιου βαθμού φλεγμονής. Οι βλάβες που παρατηρήσαμε ήταν κυρίως πολυεστιακές (11/12), όπως αναφέρεται και σε άλλες μελέτες. Τα μακρά οστά και ειδικά των κάτω άκρων φαίνεται να προσβάλλονται συχνότερα, ενώ η συνηθέστερη εστία-στόχος είναι η μετάφυσή τους3,8. Η συμμετοχή της κλείδας αν και είναι κλασική, μπορεί να είναι λιγότερο συνήθως από ό,τι στους ενήλικες με σύνδρομο SAPHO. Από τους ασθενείς της μελέτης μας, 7/12 είχαν συμμετοχή της κλείδας στις βλάβες σε αντίθεση με άλλες μελέτες 3-7. Εξάρσεις της νόσου εμφάνισαν οι περισσότεροι ασθενείς, όχι όμως όλοι και ο μέσος όρος των εξάρσεων για κάθε ασθενή ήταν 4 ανά έτος, αριθμός που συμφωνεί και με άλλες μελέτες 5,7. Η αντιβιοτική αγωγή δε συνιστάται στους ασθενείς με ΧΥΠΟ 5,7,8. Έτσι στη μελέτη αυτή τα αντιβιοτικά δεν ήταν αποτελεσματικά στους ασθενείς, καθώς μόνο 2/12 εμφάνισαν μια παροδική απάντηση και στη συνέχεια υποτροπίασαν. Αυτή απάντηση μπορεί να οφειλόταν σε αυτόματη ύφεση παρά στα χορηγούμενα αντιβιοτικά. Τα αναλγητικά αν και βοηθούν στον έλεγχο του πόνου, σε μερικούς ασθενείς χρειάζονται τεράστιες δόσεις οπιοειδών 1. Ο πόνος είναι το κύριο πρόβλημα της νόσου. Μερικές φορές ξυπνά τον ασθενή κατά τη διάρκεια της νύχτας, επηρεάζει το βάδισμα και γενικώς τις καθημερινές δραστηριότητες και κάποιες φορές είναι τόσο δυνατός, που δεν μπορεί να μετακινηθεί και παραμένει κλινήρης. Πολύ περισσότερο, οι συχνές εξάρσεις του οστικού πόνου μπορεί να οδηγήσουν στη χρήση αναπηρικής καρέκλας και σε συχνές απουσίες από το σχολείο. Για όλους αυτούς τους λόγους οι ασθενείς με ΧΥΠΟ πρέπει να αντιμετωπίζονται πολύπλευρα. Καταρχήν θα πρέπει αυτός ο πόνος να αξιολογείται ως πραγματικός και όχι ως φανταστικός. Στη συνέχεια θα πρέπει να υποστηρίζεται ο ασθενής ψυχολογικά καθώς και με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. 252

8 Ì. ÔÑÁ ÁÍÁ, C. PILKINGTON, P. WOO Ακόμη θα πρέπει να ενθαρρύνεται για συνεχή φυσιοθεραπεία ώστε να χειρίζεται τον πόνο όσο το δυνατόν καλύτερα.. Τα ΜΣΑΦ είναι συνήθως αποτελεσματικά στον έλεγχο του πόνου και καλά ανεκτά στη ΧΥΠΟ 2,5,8,9. Στην μελέτη μας όλοι οι ασθενείς, πλην ενός, είχαν παροδική ανακούφιση με ΜΣΑΦ, ενώ ένας ασθενής είχε πλήρη ύφεση με δικλοφενάκη, χωρίς περαιτέρω εξάρσεις της νόσου. Οι ασθενείς που δεν απαντούν στα ΜΣΑΦ συχνά βελτιώνονται με κορτικοστεροειδή. Οι περισσότεροι από τους ασθενείς μας (10/12) βελτιώθηκαν δραματικά ιδιαίτερα μετά από i.v. ώσεις μεθυλπρεδνυζολόνης, αλλά οι μισοί απ αυτούς υποτροπίασαν κατά τη διάρκεια της σταδιακής μείωσης. Οπωσδήποτε αξίζει η μακρύτερη χορήγηση των κορτικοστεροειδών για μακρύτερο αποτέλεσμα, όμως οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη των παιδιών και το σύνδρομο Cushing οδηγεί στον περιορισμό τους 2,5,7. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να εξετασθούν άλλοι θεραπευτικοί παράγοντες για την επιτυχή αντιμετώπιση των εξάρσεων του οστικού πόνου. Η νέα θεραπεία με χορήγηση παμιδρονάτης φαίνεται να είναι πολλά υποσχόμενη, όπως έδειξε η θετική επιρροή της στα συμπτώματα που σχετίζονται με τις φλεγμονώδεις βλάβες των οστών. Πρόσφατες μελέτες αναφέρουν μια αξιοσημείωτη κλινική βελτίωση, όχι μόνο του πόνου αλλά και της κινητοποίησης των αρθρώσεων και της ποιότητας ζωής, για μακρές χρονικές περιόδους ακόμη και πλήρη ύφεση σε μετρικούς ασθενείς 6,9,12,13. Στη μελέτη μας, 4/12 ασθενείς, ανθεκτικοί σε άλλες θεραπείες χρησιμοποίησαν παμιδρονάτη. Οι 3/4 είχαν άμεση ύφεση του πόνου αλλά μικρής μόνο διάρκειας 2-8 εβδομάδων. Οι ασθενείς ανέχθηκαν καλά το φάρμακο και μόνο ένας απ αυτούς παρουσίασε επίμονη αϋπνία, που τον ανάγκασε να το διακόψει. Η παμιδρονάτη ανήκει στην ομάδα των διφωσφονικών με μακρά ημιπερίοδο ζωής όταν ενσωματώνονται στο οστό και με πολλαπλά αποτελέσματα, κυρίως στην αναστολή της απορρόφησης και στο σχηματισμό νέου οστού, αλλά και στην τροποποίηση του πόνου με σημαντική αντιφλεγμονώδη δράση 13. Το θεραπευτικό πρωτόκολλο του φαρμάκου, ωστόσο θα πρέπει να αλλάξει. Η χορήγησή της για δύο συνεχείς μέρες και στη συνέχεια η επανάληψη των ώσεων κάθε 2 μήνες είναι προτιμότερη από το μέχρι σήμερα επικρατούν σχήμα. Στη βιβλιογραφία υπάρχουν ενθουσιώδεις αναφορές αναφορικά με την αποτελεσματικότητα της IFN-γ στη θεραπεία της ΧΥΠΟ. Ο ακριβής μηχανισμός της θετικής δράσης της δεν έχει ξεκαθαρισθεί, αλλά μπορεί να συσχετίζεται με την ανοσοτροποποιητική της ικανότητα. Τρεις ασθενείς μας (3/12) δοκίμασαν IFN-γ, οι οποίοι είχαν ταχεία αλλά παροδική μόνο απάντηση διαρκείας 1-12 μήνες, μετά τη διακοπή του φαρμάκου. Έχουν αναφερθεί διάφορες περιπτώσεις με ΧΥΠΟ που απάντησαν στη ΜΤΧ 5,13. Στη μελέτη μας, θετικό αποτέλεσμα παρατηρήθηκε σε 3/5ασθενείς που πήραν ΜΤΧ και έπασχαν και από αρθρίτιδα, η οποία ελέγχθηκε με επιτυχία. Αντίθετα ο θεραπευτικός ρόλος της σουλφασαλαζίνης στη ΧΥΠΟ παραμένει άγνωστος 5. Στη μελέτη μας δόθηκε σε μία ασθενή, που εκτός από οστικές βλάβες είχε και αρθρίτιδα και ενθεσίτιδα, με θαυμάσιο αποτέλεσμα. Πιθανότατα η σουλφασαλαζίνη βοηθά περισσότερο αυτούς τους ασθενείς που έχουν συμμετοχή των αρθρώσεων και των τενόντων. Η κολχικίνη, η οποία έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της φλυκταινώδους δερματίτιδας, δοκιμάστηκε σε 2 ασθενείς μας με ΧΥΠΟ αλλά δεν ήταν αποτελεσματική 5. Το γεγονός ότι οι ασθενείς με αυξημένη ΤΚΕ είχαν χειρότερη απάντηση συγκριτικά με εκείνους που είχαν φυσιολογική ΤΚΕ, μας οδηγεί στη σκέψη ότι οι ασθενείς αυτοί χρειάζονται πιο επιθετική θεραπεία. Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι προς το παρόν δεν έχει βρεθεί αποτελεσματική θεραπεία για τη ΧΥΠΟ. Πρέπει να εστιάσουμε στη καλύτερη θεραπεία των οξέων επεισοδίων της νόσου για να επιτύχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής στους ασθενείς, δηλαδή βελτίωση στις γενικές δραστηριότητες και τη κατάσταση υγείας. Χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να 253

9 ÑOÍÉÁ ÕÐÏÔÑÏÐÉAÆÏÕÓÁ ÐÏËÕÅÓÔÉÁÊH ÏÓÔÅÏÌÕÅËIÔÉÄÁ ÓÔÁ ÐÁÉÄÉA. ÕÐAÑ ÅÉ ÁÐÏÔÅËÅÓÌÁÔÉÊH ÈÅÑÁÐÅIÁ; εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα και ασφάλεια των τελευταίων, σύγχρονων θεραπειών, όπως είναι τα διφωσφονικά, η IFN-γ και οι βιολογικοί παράγοντες. ABSTRACT Chronic recurrent multifocal osteomyelitis in children. Is there any effective treatment? Μ. Trachana, C. Pilkington, P. Woo Great Ormond Street Hospital for Children NHS Trust (GOS) London Chronic recurrent multifocal osteomyelitis (CRMO) is a rare, chronic, non-infectious inflammatory musculoskeletal process, characterized by an unpredictable course with exacerbations and spontaneous remissions. Bone lesions present clinically as severe, recurrent pain and tenderness, which has an impact on children well being and their families. The aim of this study is to present the features of CRMO in pediatric patients and to gather data on the outcomes of this condition according to the kind of treatment used. Eight girls and 4 boys, 20months to11 years of age, were followed-up between for CRMO on the basis of radiographs bone lesions with increased radionuclide uptake at the same sites, negative microbiological specimens and histological evidence of non specific chronic osteomyelitis. The mean duration of follow-up was 3.5 years and mean number of flares per patient was 4 annually. Inflammatory pain, swelling and a limp were the main presenting symptoms. Most of the patients (11/12) had pain in multiple sites. 7/12 patients had elevated ESR (mean 41.4) and they haven t so favorable outcome compared with patients with normal ESR. Non steroid anti-inflammatory (NSAIDs) drugs and analgesics, which were used in most of the patients, (12/12 and 9/12 respectively) provided some benefit in pain control but they couldn t prevent the course of the disease. Steroid therapy was required in 10/12 patients who were resistant to NSAIDs, resulting full remission in 4/10. Methotrexate was given in 5/12 patients refractory to NSAIDs and steroids. It offered disease full remission in 1/5 patients when combined with steroids and some benefit in another. Both patients suffered in addition to bone lesions, from synovitis. Sulfasalazine was tried by 1/12 patient. He had also synovitis and enthesitis and responded extremely well. 3/12 patients, who received IFN-γ had a favorable response, although it quickly ran into flare up 1-12 months after discontinuation of the drug. Antibiotics and colchicines had no effect. The most promising drug appeared pamidronate, which was given in 4/12 patients and led in immediate resolution of pain but this was of short duration 2-8 weeks. At present no effective medication has been found to treat CRMO. We should focus to the best long term acute flare treatment in order to succeed a quality of life in these patients and improvement in general activities and well being. Hellenic Rheumatology 2006; 17(3): Key words: chronic recurrent multifocal osteomyelitis (CRMO), therapy. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Kahn MF, Kahn MA. The SAPHO syndrome. Baillieres Clin Rheumatol 1994; 8: Girschick HJ, Huppertz HI, Harmsen D, Krauspe R, Muller-Hermelink HK, Papadopoulos T. Chronic recurrent multifocal osteomyelitis in children: diagnostic value of histopathology and microbial testing. Human Pathol 1999; 30: Beretta-Picoli BC, Sauvain MJ, Gal I et al. Synovitis, acne, pustulosis, hyperostosis, osteitis (SAPHO) syndrome in childhood: a report of ten cases and review of the literature. Eur J Pediatr 2000; 159: Letts M, Davidson D, Birdi N, Joseph M. The SAPHO syndrome in children: a rare cause of hypestosis-osteitis. J Pediatr Orthop 1999; 19(3): Job-Deslandre C, Krebs S, Kahn A. Chronic recurrent multifocal osteomyelitis: five year outcomes in 14 pediatric cases. Joint Bone Spine 2001; 254

10 Ì. ÔÑÁ ÁÍÁ, C. PILKINGTON, P. WOO 68: Schultz C, Holterhus PM, Seidel A et al. Chronic recurrent multifocal osteomyelitis in children. Pediatr Infect Dis J 1999; 18: King SM, Laxer RM, Manson D, Gold R. Chronic recurrent multifocal osteomyelitis: a noninfectious inflammatory process. Pediatr Infect Dis J 6: Girschick HJ, Krauspe R, Tschammler A, Huppertz HI. Chronic recurrent osteomyelitis with clavicular involvement in children: diagnostic value of different imaging techniques and therapy with non-steroidal anti-inflammatory drugs. Eur J Pediatr 1998; 157: Van Doornum S, Barraclough D, Mc Coll G, Wicks I. SAPHO: rare or just not recognized? Semin Arthritis Rheum 2000; 30: Ravelli A, Marseglia GL, Viola S, Ruperto N and Martini A. Chronic recurrent multifocal osteomyelitis with unusual features. Acta Paediatr 1995; 84: Gallagher KT, Roberts RL, Mac Farlane JA, Stiehm ER. Treatment of chronic recurrent multifocal osteomyelitis with interferon gamma. J Pediatr 1997; 131: Amital H, Applbaum YH, Aamar S, Daniel N and Rubinow A. SAPHO syndrome treated with pamidronate: an open-label study of 10 patients. Rheumatology 2004; 43: Kerrison C, Davidson JE, Cleary AG and Beresford MW. Pamidronate in the treatment of childhood SAPHO syndrome. Rheumatology 2004; 1 of

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πόνος Μία δυσάρεστη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ. Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας

ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ. Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας ΠΑΡΟΥΣΑ ΝΟΣΟΣ Αρθραλγίες κάτω άκρων από 10ημέρου Εμπύρετο από 24ώρου Προ εβδομάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων 01/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ 02/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ Οστά της Ζώνης του Ώμου 1. Ωμοπλάτη (scapula) _Τριγωνικό οστό _Συνδέεται με την κλείδα με το ακρώμιο. 2. Κλείδα (clavicle) _Με το ένα άκρο της

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Νεαρός άνδρας 28 ετών προσήλθε στον αξονικό τομογράφο με πόνο στη ράχη η οποία εντείνεται κατά την ύπτια θέση. Επίσης αυτός ο πόνος είναι η αιτία να ξυπνάει από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA)

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) HCQI OA 1: Όταν διαγιγνώσκεται συµπτωµατική οστεοαρθρίτιδα σε έναν ασθενή, θα πρέπει να αξιολογείται ο πόνος, η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Χωλότητα ως μοναδικό σύμπτωμα οστεομυελίτιδας σε νήπιο

Χωλότητα ως μοναδικό σύμπτωμα οστεομυελίτιδας σε νήπιο ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 3 Χωλότητα ως μοναδικό σύμπτωμα οστεομυελίτιδας σε νήπιο Δημητριάδου Μερόπη Παρδαλός Γρηγόρης Εισαγωγή Η οστεομυελίτιδα υπάγεται στις λοιμώξεις του σκελετικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Β.Πρασόπουλος /ντής Πυρηνικής Ιατρικής PET/CT.Θ.Κ.Α. Υγεία ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΘΥΡΕΟΕΙ ΟΥΣ -Ραδιοφάρµακο εκλογής I 131 -Εφαρµογή σε καλοήθεις και κακοήθεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος, Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Οροαρνητικές σπονδυλοαρθροπάθειες Ομάδα παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική εκτίμηση της πώρωσης των καταγμάτων Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012

EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΣEΠTEMBPIOΣ 2011 22/9/2011 U/S: γενικά (εφαρμογές, διάγνωση, βιοψίες) A. Ρηγοπούλου Βασικές αρχές οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ)

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι µία γενετική νόσος που χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζουσες προσβολές πυρετού,

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ - (ΕΠΕΜΥ) 6 ο Επιστημονικό Συμπόσιο Μυοσκελετικών Παθήσεων - ΕΠΕΜΥ 2014 «Εξελίξεις στις φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις και στα νοσήματα του οστικού μεταβολισμού»

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία;

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ IL- 6 IL- 6 mil- 6R gp13 gp13 Το Tocilizumab (TCZ) είναι το πρώτο ανασυνδυασµένο ανθρωποποιηµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ Μαρία Οικονόμου Μικροβιολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΣΗΠΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη πύου μέσα σε μία άρθρωση, ύστερα από την εγκατάσταση σ αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Αρθρώσεις Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Ανάλογα με το είδος αυτού του ιστού και τον τρόπο συμμετοχής του, καθορίζεται η κινητικότητα των οστών που συνδέονται.

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας Innovating in Uncertain Times Επιστημονική Ημερίδα ΕΕΦΑΜ 27Νοεμβρίου Νοεμβρίου, 2010 Βασίλης Τριαντόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος, BIΟΑXIS Healthcare Ltd London UK Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35 Στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε επιστημονική εκδήλωση στο συνεδριακό χώρο του ξενοδοχείου Domes of Elounda με θέμα ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσπεψία. Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου Επίκουρος Καθηγητής Γαστρεντερολογίας

Δυσπεψία. Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου Επίκουρος Καθηγητής Γαστρεντερολογίας Δυσπεψία Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου Επίκουρος Καθηγητής Γαστρεντερολογίας Δυσπεψία Συνεχής ή υποτροπιάζων πόνος ή βάρος ή δυσφορία στο επιγάστριο Αίτια οργανικά λειτουργικά Ενδοκοιλιακά οργανικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ. Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ. Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα Νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα (juvenile chronic/idiopathic /rheumatoid arthritis) Γενικευμένη συστηματική νόσο όπου η αρθρίτιδα αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα.

Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα. Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα. Τα ζώα στα οποία θα αναφερθούμε Σκύλος είναι: Γάτα Άλογο Exotics Τρόποι απεικόνισης οι οποίοι εφαρμόζονται στην Κτηνιατρική:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α1-Α7 ΑΜΣΣ Μοίρες της ΣΣ Θ1-Θ12 ΘΜΣΣ Ο1-Ο5 ΟΜΣΣ Κόκκυγας Ι1-Ι5 Ιερά μοίρα Υπερηχογράφημα κύησης: Σπονδυλική στήλη εμβρύου Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

(0.1-20) και IgM: 99 (0.1-20)

(0.1-20) και IgM: 99 (0.1-20) Γ.Ν.Α ''ΟΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ'' ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΩΜΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ HIV λοίµωξη µε συνοδό κεφαλαλγία και οστικά άλγη Ειδικευόµενος Μουλατζίκος Χρήστος 12/12/2012 Περιγραφήπεριστατικού

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Παθολογική Κλινική Γ.Ν. «Η Παμμακάριστος» ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κωνσταντινίδης Ιωάννης Συντ. Διευθυντής Μανιατάκου Μαρία Επικ. Παθολόγος Παρούσα νόσος Άνδρας 38 ετών με: Εμπύρετο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Πρόγραμμα

Επιστημονικό Πρόγραμμα Επιστημονικό Πρόγραμμα Πέμπτη 23 Μαΐου 2013 17.00-20.30 Ώρες λειτουργίας Γραμματείας - Εγγραφές 19.30-19.45 Τελετή Έναρξης Καλοσώρισμα προέδρου Προεδρείο: Λάζαρος Σακκάς, Χαράλαμπος Μπερμπερίδης 19.45-20.30

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας )

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας ) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλ, Δ Πλαχούρας ) Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστματος είναι από τις πλέον συχνές βακτηριακές λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Α. ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται μεταξύ των σωμάτων των σπονδύλων. Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries)

Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries) Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries) Οι κακώσεις από υπέρχρηση είναι η πιο συχνή αιτία αθλητικών κακώσεων. 30% - 50% όλων των αθλητικών κακώσεων οφείλονται σε υπέρχρηση Κακώσεις από Υπέρχρηση Συμβαίνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Παθητική κινητοποίηση

Παθητική κινητοποίηση Παθητική κινητοποίηση Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εµφανίστηκε µία σταθερή αύξηση στη χρήση των τεχνικών κινητοποίησης των αρθρώσεων από τους φυσιοθεραπευτές. Η κυριότερη ένδειξη για την εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα