Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1"

Transcript

1 Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Οπτικός γραµµατισµός Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εκτίθενται συνεχώς στη γραφή και µέσω αυτής της επαφής είναι σε θέση να κατανοούν γραπτές πληροφορίες και να δρουν ανάλογα. Αυτή η διαπίστωση προκύπτει από την καθηµερινή πρακτική αλλά και από ειδικές έρευνες και πειράµατα µε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Η κατανόηση της γραπτής πληροφορίας δεν προκύπτει από την ικανότητα χρήσης των γραφοφωνηµατικών αντιστοιχίσεων ενός αλφαβητικού συστήµατος -όπως το ελληνικόαλλά αφορά κυρίως την αναγνώριση γραπτών µηνυµάτων βάση των συλλειτουργούντων µε τη γραφή σηµειωτικών συστηµάτων 2. Αυτή η αρχική ολική αναγνώριση λέξεων και φράσεων συγκροτεί έναν πρώιµο γραµµατισµό που ανταποκρίνεται σε µεγάλο βαθµό στην ολοένα και αυξανόµενη εικονοποίηση του γραπτού µηνύµατος η οποία χαρακτηρίζει την εποχή µας. Η εξάπλωση της εικόνας µέσα στο γραπτό µήνυµα ορίζει την ανάγκη ενός νέου γραµµατισµού, ενός οπτικού γραµµατισµού, που θα περιλαµβάνει, παράλληλα µε την κατάκτηση των γραφο-φωνηµατικών αντιστοιχίσεων ενός γραφικού συστήµατος, και την ικανότητα κατανόησης και διαχείρισης εικόνων, σχεδίων, διαγραµµάτων, πινάκων κλπ 3. Ο οπτικός γραµµατισµός δηµιουργεί το πλαίσιο για µια νέα αντιµετώπιση της γραπτής πληροφορίας ως συνισταµένης της κοινής δράσης ποικίλων σηµειωτικών συστηµάτων: του γλωσσικού, του εικονικού, του τυπογραφικού και του χρωµατικού. Οι πληροφορίες που µεταφέρει το γραπτό µήνυµα δεν ανάγονται µόνο στο γλωσσικό περιεχόµενό του αλλά προκύπτουν από τη συµβολή και άλλων εξω-γλωσσικών συστηµάτων οπτικής επικοινωνίας. Με αυτήν την έννοια το γραπτό µήνυµα είναι πολυτροπικό, δηλαδή χρησιµοποιούνται ποικίλα αναπαραστατικά µέσα για τη µετάδοσή του και άρα για την κατανόηση και 1 Στοιχεία δηµοσίευσης (Ν. 9) Παπαδοπούλου, Μ. (2002). Η χρήση των λογότυπων για την εκµάθηση της ανάγνωσης και της γραφής από παιδιά προσχολικής ηλικίας: ιευκολύνσεις και περιορισµοί, στο Α. Παπάς κ.α. (επιµ.). Πρακτικά του 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος. Αθήνα: Ατραπός. Τόµος Α Ως συλλειτουργούντα µε τη γραφή σηµειωτικά συστήµατα οπτικής επικοινωνίας εννοούνται το τυπογραφικό, το χρωµατικό και το εικονικό. 3 Kress G. & van Leeuwen (1996), σελ. 3

2 2 παραγωγή γραπτών µηνυµάτων δεν είναι αρκετή η γνώση της ανάγνωσης και της γραφής, δηλαδή της διαχείρισης των γραφο-φωνηµατικών αντιστοιχίσεων. Ένα παράδειγµα που εικονογραφεί µε παραστατικό τρόπο αυτήν την άποψη είναι ο τίτλος ενός άρθρου µε θέµα τη σοκολάτα στο περιοδικό Ερευνητές της εφηµερίδας Καθηµερινή (Παράρτηµα Ι), το οποίο αποτελεί ένα δείγµα πολυτροπικού κειµένου. Η γλωσσική πληροφορία που δίνεται είναι: Σοκολάτα, η τροφή των θεών, για τη µετάδοση όµως του γραπτού µηνύµατος ο συντάκτης του κειµένου δεν αρκείται στη γλωσσική πληροφορία. Η επιλογή του καφέ χρώµατος θυµίζει στον αναγνώστη -στην προκειµένη περίπτωση µικρό παιδί- το χρώµα της σοκολάτας ενώ ταυτόχρονα οι σταγόνες χρώµατος που ρέουν κατά τη διεύθυνση της βαρύτητας κάτω από κάποια γράµµατα της λέξης ανακαλούν την ιδιότητα της σοκολάτας να λιώνει προσφέροντας µε αυτόν τον τρόπο στον αναγνώστη µια γευστική αίσθηση. Οι τρεις εικόνες στον υπότιτλο του άρθρου αφηγούνται µε εικονικό τρόπο το περιεχόµενο του και περιγράφουν την ιστορική και φυτική προέλευση της σοκολάτας. Στην περίπτωση του τίτλου η σοκολάτα αποκτά σηµασία που υπερβαίνει το συµβατικό χαρακτήρα µιας λέξης και επιδιώκει την ανάπτυξη σχέσεων οµοιότητας µε τις ιδιότητες του ίδιου του αντικειµένου. Το συγκεκριµένο παράδειγµα δείχνει τους τρόπους µε τους οποίους διάφορα αναπαραστατικά µέσα συντίθενται για την κατασκευή της σηµασίας του γραπτού µηνύµατος. Η συνεχής αύξηση της εικονικότητας του οδηγεί στην ανάγκη διαχείρισης όλων των κειµένων ως πολυτροπικών, αν και µπορεί µια τροπικότητα να είναι ενίοτε κυρίαρχη 4. Ο λογότυπος Ο λογότυπος είναι ένα κατεξοχήν πολυτροπικό κείµενο 5. Όπως ορίζεται στο λεξικό των Τεγόπουλου - Φυτράκη ο λογότυπος συνιστά ειδικά σχεδιασµένη µε γράµµατα ή και παραστάσεις επωνυµία εταιρείας ή προϊόντος. Ποικίλα σηµειωτικά συστήµατα οπτικής επικοινωνίας συνυπάρχουν µε το γλωσσικό σε ένα λογότυπο ενώ κατά τη διάδοση του είναι πιθανόν το οπτικό να συνδυάζεται µε ακουστικά µέσα. Η ανακοίνωση διερευνά την αναγνωρισιµότητα των λογοτύπων από παιδιά προσχολικής ηλικίας, τις διευκολύνσεις και τους περιορισµούς που εµφανίζονται κατά τη χρήση τους. Η προσέγγιση των λογοτύπων γίνεται στο πλαίσιο της διαχείρισης πολυτροπικών κειµένων και εγγράφεται στο πεδίο του οπτικού γραµµατισµού. 4 The New London Group (1998), σελ

3 3 Η έρευνα Η διερεύνηση των σχέσεων των ποικίλων σηµειωτικών συστηµάτων οπτικής επικοινωνίας που συλλειτουργούν µε το καθαρά γλωσσικό σύστηµα για την κατασκευή της σηµασίας του γραπτού µηνύµατος και η ικανότητα των παιδιών προσχολικής ηλικίας να αντλούν πληροφορίες από αυτά ώστε να κατανοούν και να συγκρατούν τη γραπτή πληροφορία αποτέλεσε το ερώτηµα πειράµατος που πραγµατοποιήθηκε την Άνοιξη του 2000 σε νηπιαγωγεία της Θεσσαλονίκης 6. Στο πλαίσιο αυτού του πειράµατος παρατηρήθηκε ότι η αναγνωρισιµότητα των λογοτύπων παρουσιάζει µεγάλες διαβαθµίσεις ανάλογα µε τη µορφή που εµφανίζονται. Οι πιο κοινοί και ευρέως κυκλοφορούντες στον κόσµο των παιδιών λογότυποι είναι αναγνωρίσιµοι σε πολύ υψηλά ποσοστά όταν εµφανίζονται στην αυθεντική τους µορφή, η δραστική αλλαγή της µορφής τους µε σταδιακές αφαιρέσεις των συλλειτουργούντων συστηµάτων οπτικής επικοινωνίας οδηγεί σε κατακόρυφη πτώση της αναγνωρισιµότητάς τους. Αυτό θα ήταν σε µεγάλο βαθµό αναµενόµενο δεδοµένου ότι οι λογότυποι λειτουργούν ως εικόνες, αυτό όµως που µας εκπλήσσει είναι το γεγονός ότι ενώ η αναγνωρισιµότητα άλλων πινακίδων και γραπτών αυξάνει µε τις συνεχείς επεξεργασίες η αντίστοιχη των λογοτύπων ακολουθεί µια δραστικά ανάστροφη πορεία. Αυτό το συµπέρασµα µας οδηγεί να αναζητήσουµε τους λόγους αυτής της αλλαγής ώστε να διαµορφώσουµε µια άποψη για το εάν θα πρέπει τελικά να χρησιµοποιηθούν στις τάξεις προσχολικής αγωγής και σε περίπτωση θετικής απάντησης να αναζητήσουµε τις διαδικασίες µε τις οποίες θα γίνει η επεξεργασία τους. Σηµειολογικά χαρακτηριστικά των λογοτύπων Κάθε λογότυπος µαρκάρεται µε ποικίλους τρόπους για να δηλωθεί η µοναδικότητά του. Στην περίπτωση του δείγµατος των 8 λογότυπων (Παράρτηµα ΙΙ) που αποτέλεσαν το αντικείµενο της έρευνας µπορούµε να παρατηρήσουµε µια ποικιλία µέσων τα οποία χρησιµοποιήθηκαν σε µια ποικιλία συνδυασµών ώστε να παραγάγουν στον καθένα ένα πρωτότυπο αποτέλεσµα. Αυτά τα µέσα παρουσιάζονται αναλυτικά παρακάτω: 1. Ιδιαίτερη τυπογραφική µορφή που µαρκάρει αποκλειστικά έναν λογότυπο µε τη δηµιουργία γραµµατοσειράς για τις νέες ανάγκες σηµείωσης ή µέσω της χρήσης µιας κλασικής γραµµατοσειράς σε νέο περιβάλλον. µίµηση ιδιόχειρης γραφής (GOODY S, KOY-KOY) 5 Με τον όρο κείµενο εννοείται όχι µόνο το γραπτό αλλά και το προφορικό κείµενο. Ενώ ο όρος επικράτησε να χρησιµοποιείται για κάθε αυτοτελές γραπτό ανεξάρτητα του µεγέθους του. 6 Τα αποτελέσµατα αυτού του πειράµατος ανακοινώθηκαν στην 21η Συνάντηση του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ.

4 4 εικαστικός σχηµατισµός γραµµάτων (JUMBO) χρήση µιας κλασικής γραµµατοσειράς σε ορθή ή πλάγια µορφή µε επεµβάσεις ενοποίησης γραµµών (COCA-COLA,) χρήση µιας κλασικής γραµµατοσειράς σε κανονική ή παχιά µορφή (ΝΟΥΝΟΥ, ΦΛΩΡΙΝΑ) εγγραφή σε κύκλο και παραµόρφωση των οριζόντιων γραµµάτων (ΑΓΝΟ) συνδυασµός των παραπάνω κλπ 2. Παρουσία χρώµατος. Οι λογότυποι δεν είναι σχεδόν ποτέ ασπρόµαυροι (ειδικά όταν το προϊόν ή η εταιρεία απευθύνονται σε παιδιά). Η χρήση του άσπρου-µαύρου µπορεί να χρησιµοποιηθεί µόνο για τη δήλωση ρήξης σε άλλες κατηγορίες προϊόντων ή για λόγους οικονοµίας. Η παρουσία του χρώµατος µπορεί να αφορά: το κάθε γράµµα χωριστά (όπως στο JUMBO) το σύνολο των γραµµάτων (όπως στο ΑΓΝΟ) τον περίγυρο (όπως το κόκκινο χρώµα της coco-cola) τη σκίαση των γραµµάτων (όπως στη ΦΛΩΡΙΝΑ) ή το συνδυασµό κάποιων από τα παραπάνω Σε πολλές περιπτώσεις το χρώµα καθιστά τον λογότυπο αναγνωρίσιµο επειδή ανακαλεί στη µνήµη το σηµασιολογικό περιεχόµενο του λογοτύπου, όπως για παράδειγµα η επιλογή του πορτοκαλί χρώµατος στη λέξη ΠΟΡΤΟΚΑΛΑ Α. 3. Πιθανή παρουσία σχεδίων, σκίτσων, ειδικών πλαισίων, γραµµών κλπ που συνοδεύουν τον λογότυπο καθιστώντας τον µοναδικό ή προσθέτοντας µη-γλωσσική πληροφορία όπως: τα πορτοκάλια στο κουτί της πορτοκαλάδας, η αγελάδα στο ΑΓΝΟ, το παιδάκι που κρύβεται πίσω από τα γράµµατα στο ΚΟΥ-ΚΟΥ, η µικρή Ολλανδέζα και οι αγελάδες στο χωράφι στο ΝΟΥΝΟΥ κλπ Γλωσσικά χαρακτηριστικά των λογοτύπων Όσον αφορά τα γλωσσικά χαρακτηριστικά των λογοτύπων που παρουσιάσθηκαν στους µαθητές διαπιστώνουµε ότι δηµιουργούνται από: µια λέξη που δηλώνει το περιεχόµενο του προϊόντος π.χ. playmobil (κινητό παιχνίδι) ένα κύριο όνοµα π.χ. JUMBO, ΝΟΥΝΟΥ δύο λέξεις που δηλώνουν ένα όνοµα π.χ. coca-cola δύο λέξεις που η µία αποτελεί χαρακτηρισµό της άλλης, π.χ. ΦΛΩΡΙΝΑ ΠΟΡΤΟΚΑΛΑ Α συλλαβές που συνδυάζονται µεταξύ τους και ανακαλούν µεγαλύτερα φραστικά σύνολα π.χ. ΚΟΥ-ΚΟΥ

5 5 µια λέξη (ουσιαστικό ή επίθετο) και µια φράση που επεξηγεί ή προσθέτει χαρακτηριστικά στο αρχικό όνοµα, π.χ. ΑΓΝΟ, ΓΆΛΑ ΦΡΕΣΚΟ κλπ Πραγµατολογικά χαρακτηριστικά των λογοτύπων Η διαχείριση των λογοτύπων διευκολύνει τα παιδιά να κατανοήσουν ότι το γραπτό µήνυµα καθορίζεται από µια σειρά παραµέτρους κοινωνικής τάξης όπως: τους στόχους και τις επιλογές του συντάκτη του, το προφίλ του εν δυνάµει αναγνώστη, τον χώρο εγγραφής, το κανάλι διάδοσης, κ.α. Οι επιλογές που διαµορφώνουν τη δοµή και τη µορφή του λογοτύπου δεν είναι τυχαίες ούτε υπακούουν αποκλειστικά σε αισθητικές αναζητήσεις. Αποτελούν τη συνισταµένη της αλληλόδρασης ποικίλων παραµέτρων που θα πρέπει να κατανοηθούν από το παιδί στην κατεύθυνση της ουσιαστικής αναγνώρισης αλλά και κατασκευής από το παιδί σηµασίας µέσω των γραπτών µηνυµάτων σε ένα περιβάλλον όπου η οπτική πληροφορία είναι ολοένα και περισσότερο κυρίαρχη. Λόγοι αξιοποίησης των λογοτύπων Οι λογότυποι είναι σύντοµα, αυτοδύναµα κείµενα της καθηµερινής ζωής. Όπως προαναφέρθηκε, η γλωσσική πληροφορία είναι µικρή και συνίσταται σε ένα όνοµα ή µια µικρή φράση. Το γεγονός αυτό διευκολύνει το παιδί να την κατανοήσει και να την θυµάται. Υπάρχουν σε µεγάλη ποσότητα και ποικιλία στον άµεσο περίγυρο του παιδιού και ανήκουν στη σφαίρα των ενδιαφερόντων του ή των καθηµερινών του αντικειµένων. Η παρουσία αυθεντικών επιγραφών µε λογοτύπους είναι συχνή στη σχολική τάξη. Λογότυποι, γνωστοί στα παιδιά, υπάρχουν στα προϊόντα που φέρουν µαζί τους στο σχολείο, στα παιχνίδια που υπάρχουν στη σχολική τάξη, σε αφίσες, προσπέκτους κλπ. Ως γραπτό είδος οι λογότυποι έχουν µεγάλη διάδοση και µέσω ποικίλων διαύλων επικοινωνίας. Αυτό το γεγονός αυξάνει την αναγνωρισιµότητα τους -σε σχέση µε άλλα είδη γραπτού λόγου- και διευκολύνει την επεξεργασία τους στη σχολική τάξη. Η µεγάλη ποικιλία υλικών γραφής στα οποία εµφανίζονται λογότυποι επιτρέπει στα παιδιά να κατανοήσουν ότι γραφή µπορεί να υπάρχει παντού ( σε χαρτί απλό, ή ιλλουστρέ, σε συσκευασίες προϊόντων, σε σακούλες, πάνω σε αντικείµενα, στον χώρο κλπ) και η ίδια πληροφορία µπορεί να παρουσιάζεται σε διάφορα υλικά και µέσα χωρίς να αλλάζει η δοµή της. Το ίδιο ισχύει και για το σχεδιασµό των γραµµάτων. Τα παιδιά συνειδητοποιούν ότι η γλωσσική πληροφορία δεν συνδυάζεται αποκλειστικά µε µια τυπογραφική µορφή που εµφανίζεται στα παιδικά αναγνώσµατα και αργότερα

6 6 στα σχολικά βιβλία, αλλά µπορεί να υπάρχει µια τεράστια ποικιλία γραφικών µέσων 7 (γράµµατα πεζά και κεφαλαία, πλάγια ή σε ορθή µορφή, χαρακτήρες σχεδιασµένοι στο επίπεδο ή στον χώρο, σε χειρόγραφη ή τυπογραφική µορφή κλπ) Οι λογότυποι συνιστούν κατεξοχήν δείγµα γραπτού λόγου ως προς τη δοµή και την εµφάνισή τους, παρά το γεγονός ότι η διάδοσή τους ενδεχοµένως ξεπερνά τα όρια της οπτικής επικοινωνίας. Η παρουσία και αξιοποίησή τους στους χώρους προσχολικής αγωγής µπορεί να διευκολύνει τα νήπια να κατανοήσουν τη σχέση γραπτού - προφορικού λόγου, να καταλάβουν δηλαδή ότι αυτό που λέγεται προφορικά µε κάποιον τρόπο, αποτυπώνεται γραπτά µε συγκεκριµένα γλωσσικά και γραφικά µέσα. Με αυτήν την έννοια συνιστούν µια είσοδο για τον γραπτό λόγο και τη γραφή. Οι λογότυποι εµφανίζονται πάνω σε µικρές επιγραφές, µε αυτήν την έννοια για τα παιδιά συνιστούν ένα αντικείµενο που µπορούν να το αγγίξουν και να το περιεργαστούν. Η γραφή αποκτά υλικότητα. Τέλος, η επεξεργασία των λογοτύπων στη σχολική τάξη επιτρέπει στα παιδιά να παρατηρήσουν τον τρόπο οργάνωσης ενός πολυτροπικού κειµένου και άρα να ενταχθούν ευθέως στην νέα εποχή του οπτικού γραµµατισµού τόσο στο επίπεδο της κατανόησης όσο και της παραγωγής ανάλογων κειµένων. Περιορισµοί στη χρήση των λογοτύπων Το σηµαντικότερο πρόβληµα που προκύπτει κατά την επεξεργασία λογοτύπων από τα νήπια είναι ότι η αυξηµένη αναγνωρισιµότητά τους έχει ως δευτερογενή συνέπεια τη δυσκολία αναγνώρισής τους όταν απεκδυθούν των άλλων σηµειωτικών συστηµάτων και η γλωσσική πληροφορία εµφανιστεί σε µια οµοιόµορφη, στερεότυπη µορφή. Αυτή η εξέλιξη επιβάλλει να υλοποιηθούν διαδοχικές επεξεργασίες ώστε το παιδί να καταλάβει ότι η αφαίρεση ενός σηµειολογικού συστήµατος δεν οδηγεί και σε αλλαγή του γλωσσικού περιεχοµένου του γραπτού µηνύµατος. Για αυτό το σκοπό το παιδί πρέπει να οδηγηθεί να αναπτύξει στρατηγικές που θα του επιτρέπουν να αναζητεί τα χαρακτηριστικά του γλωσσικού µηνύµατος που είναι διατηρήσιµα ακόµα και µετά τις συνεχείς αφαιρέσεις. 7 Η ποικιλία των γραφικών µέσων δεν είναι πάντα προφανής για τα παιδιά ακόµα και αν υπάρχει στον περίγυρό τους. Σε πείραµα που πραγµατοποίησα σε νηπιαγωγεία την Άνοιξη του 2000 διαπίστωσα ότι συχνά τα παιδιά έχουν πολύ περιοριστικές απόψεις για το τι µπορεί να διαβαστεί ανάλογα µε τη µορφή των γραµµάτων και τον χώρο εγγραφής της γραπτής πληροφορίας. Μεγάλος αριθµός νηπίων θεωρούσε πως είναι αναγνώσιµο µόνο ότι παρουσιάζεται µε την τυπική µορφή των παιδικών βιβλίων. Το πείραµα και τα αποτελέσµατά του παρουσιάζονται αναλυτικά στα πρακτικά του 6ου Πανελληνίου συνεδρίου του Τοµέα Γλωσσολογίας και Πολιτισµού του Π.Τ..Ε. της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ µε τίτλο: «Γραφή και Ανάγνωση στο Νηπιαγωγείο»

7 7 Επιπλέον, η εύκολη αναγνώριση των λογότυπων χάρη στα συλλειτουργούντα σηµειωτικά συστήµατα δεν επιβάλλει λεπτοµερή παρατήρηση και ανακάλυψη των ιδιαίτερων στοιχείων του καθενός από αυτούς ούτε επιτρέπει το παιδί να αναπτύξει στρατηγικές για τη διακρίβωση της σηµασιολογικής πληροφορίας. Μια τρίτη δυσκολία προκύπτει από το γεγονός ότι µεγάλο µέρος των λογοτύπων είναι σε λατινική γραφή και για αυτό το λόγο δεν είναι αξιοποιήσιµοι για όλους τους στόχους της διδακτικής διαδικασίας. Παραπλήσιο είναι το πρόβληµα της προώθησης µιας κουλτούρας καθαρά δυτικο-ευρωπαϊκής ή αµερικάνικης όσον αφορά το γλωσσικό περιεχόµενο, τους τρόπους µαρκαρίσµατος των λογοτύπων όπως και την αναζήτηση των πραγµατολογικών χαρακτηριστικών τους. Τέλος, οι λογότυποι αποτελούν σύνολα λέξεων ή φράσεων τα οποία είναι δύσκολο να τεµαχιστούν ώστε τα στοιχεία τους να χρησιµοποιηθούν στην ανασύσταση του ίδιου µηνύµατος ή σε κατασκευή καινούριων µηνυµάτων. Για αυτό το σκοπό θα πρέπει να υπάρξουν ειδικές δραστηριότητες και παιχνίδια. Συµπεράσµατα Ολοκληρώνοντας, θα πρέπει να τονιστεί ότι η επεξεργασία των λογοτύπων από τα νήπια θα µπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιµη εάν είναι ανάλογη µε αυτήν των πολυτροπικών κειµένων και εφόσον συνάδει µε τους στόχους που θέτουµε για τη διδακτική διαδικασία. Εάν η διδακτική προσέγγιση εγγράφεται στο πλαίσιο ενός νέου οπτικού γραµµατισµού και οι διδακτικές δραστηριότητες που θα επιλεγούν από τον/την νηπιαγωγό εξυπηρετούν αυτόν το στόχο, τότε οι λογότυποι µπορεί να αποδειχθούν ένα ιδιαίτερα χρήσιµο µέσο για να βοηθήσουν το παιδί: να κατανοήσει τη σχέση γραπτού-προφορικού λόγου να καταλάβει ότι το γραπτό είναι κοινωνικό προϊόν και αποτελεί τη συνισταµένη της δράσης πολλών παραµέτρων να συγκρατήσει και να κατανοήσει την συνεχώς αυξανόµενη πολυτροπικά γραπτή πληροφορία να κατανοήσει τις σχέσεις των συλλειτουργούντων σηµειωτικών συστηµάτων µε το καθαρά γλωσσικό σύστηµα να ερµηνεύσει το γλωσσικό µήνυµα µε τη βοήθειά τους να κατασκευάσει πολυτροπικά κείµενα (στην περίπτωσή µας λογοτύπους για ένα φανταστικό προϊόν) εντασσόµενο από τα πρώτα του κιόλας βήµατα στο νέο γραπτό περιβάλλον.

8 8 Βιβλιογραφία Kress G. & van Leeuwen T. (1996): Reading images: The grammar of visual design, Routledge, London Παπαδοπούλου Μαρία (2000): Γραφή και ανάγνωση στο Νηπιαγωγείο, Πρακτικά του 6ου Πανελληνίου Συνεδρίου του Τοµέα Γλωσσολογίας και Πολιτισµού του Π.Τ..Ε. της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ The New London Group (1998): Multiliteracies: Literacy learning and the design of social futures, London

9 Παράρτηµα Ι 9

10 Παράρτηµα ΙI 10

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 Το αναλυτικό πρόγραµµα του 1999 ορίζει ένα νέο τοπίο για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Νηπιαγωγείο. Η εισαγωγή της γραφής και της ανάγνωσης, µε όποιον τρόπο και αν

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Ελένη Γκανά Λέκτορας, Π.Τ.Ε.Α., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας egana@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

2. Το θεσµικό πλαίσιο

2. Το θεσµικό πλαίσιο Τα πολυτροπικά κείµενα ως µέσον προσέγγισης της γραφής από παιδιά προσχολικής ηλικίας 1 Abstract Nowadays written texts are consistently getting more multimodal; this means that different representative

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Σκοπός και στόχοι: Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις διαδικασίες ανάπτυξης του γραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ανάγνωσης παιδιών προσχολικής ηλικίας 1

Στρατηγικές ανάγνωσης παιδιών προσχολικής ηλικίας 1 ιαβάζουµε τα γράµµατα ή τα µετράµε; Στρατηγικές ανάγνωσης παιδιών προσχολικής ηλικίας 1 1. Εισαγωγή Οι στρατηγικές ανάγνωσης που χρησιµοποιούν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας για να προσεγγίσουν τα γραπτά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1

Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1 Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1 Η ανακοίνωση στοχεύει στην ανάδειξη των ποικίλων τρόπων σηµείωσης που ενεργοποιούνται στη σύγχρονη ελληνική γραφή και στη διερεύνηση των αιτιών που οδηγούν το σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Φαρσάρη Ελένη 1, Πολυζώης Γεώργιος 2 farsariel@gmail.com, gpolizois@edc.uoc.gr 1 Νηπιαγωγός στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Μια εκπαιδευτική εφαρμογή για παιδιά με δυσλεξία Απόστολος Πηγιάκης Ειδικός Παιδαγωγός ΕΠΙΛΕΞΕΙ Μαρία Καραβελάκη, Αναλύτρια εκπαιδευτικών συστημάτων ΙΝΤΕ*LEARN Τεχνολογίες Αιχμής

Διαβάστε περισσότερα

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Τι είναι ο «οικογενειακός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1

Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1 Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1 Abstract A walk around the streets of any modern city reveals various forms and functions of writing. In modern highly alphabetized

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Πρωτάθλημα Αρχαίων Ελληνικών» Κωνσταντίνα Παπακώστα Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

4-7 1 Abstract . 43),

4-7 1 Abstract . 43), Προσεγγίζοντας το νόηµα σε εξώφυλλα παιδικών βιβλίων: µία έρευνα µε παιδιά 4-7 ετών 1 Περίληψη Στη σύγχρονη εποχή όπου η νοηµατοδότηση των κειµένων προκύπτει από την διαπλοκή ποικίλων σηµειωτικών τρόπων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1

Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1 Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1 Εισαγωγή Ο γραµµατισµός αποτελεί ένα από τα κεντρικά ζητούµενα της εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγραφές Σηµατοδότησης Συγχρηµατοδοτούµενων Έργων

Προδιαγραφές Σηµατοδότησης Συγχρηµατοδοτούµενων Έργων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΙ ΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηµατικότητα» (ΕΠΑΝ ΙΙ 2007-2013) Προδιαγραφές Σηµατοδότησης Συγχρηµατοδοτούµενων Έργων

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία.

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία. qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmη qσwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvb nmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγι mλιqπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςjklzxcvλοπbnαmqwertyuiopa sdfghjklzxcvbnmσγqwφertyuioσδφ pγρaηsόρωυdfghjργklαzxcvbnβφδ

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Ικανότητες Υπολογιστική ικανότητα Μαθηματική ικανότητα Μηχανική ικανότητα Ικανότητα αντίληψης χώρου Γλωσσική ικανότητα Ικανότητα για δουλειές γραφείου Επιδεξιότητα Εικαστική ικανότητα Επαγγελματικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εγγραφή της etwinning συνεργασίας σας: αναλυτικός οδηγός

Εγγραφή της etwinning συνεργασίας σας: αναλυτικός οδηγός Εγγραφή της etwinning συνεργασίας σας: αναλυτικός οδηγός Γενική Επισκόπηση σελίδα 2 Βήµα 1: Εύρεση ενός συνεργάτη σελίδα 3 1) Αυτόµατη αναζήτηση σελίδα 3 2) Προχωρηµένη αναζήτηση σελίδα 4 3) Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα χορού στην οποία συμμετέχω αποτελείται από δέκα άτομα. Τα άτομα είναι τα μικρότερα σωματίδια από τα οποία αποτελείται κάθε χημικό στοιχείο.

Η ομάδα χορού στην οποία συμμετέχω αποτελείται από δέκα άτομα. Τα άτομα είναι τα μικρότερα σωματίδια από τα οποία αποτελείται κάθε χημικό στοιχείο. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Να καταγράψετε τις δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις που υπάρχουν στις εικόνες 5 και 6, να τις αναγνωρίσετε και να βρείτε το συντακτικό τους ρόλο. να λέω: δευτερεύουσα βουλητική πρόταση,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Μάθηση στην Προσχολική Ηλικία

Ηλεκτρονική Μάθηση στην Προσχολική Ηλικία Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ηλεκτρονική Μάθηση στην Προσχολική Ηλικία Αγνή Χ. Λιάππα Επιβλέποντες Καθηγητές: Ταραμπάνης Κων/νος Ταμπούρης Ευθύμιος Εξεταστές: Σατρατζέμη Μαρία Ξυνόγαλος Στυλιανός Το πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ελληνικός εμφύλιος: ένα διαθεματικό σενάριο

Ο ελληνικός εμφύλιος: ένα διαθεματικό σενάριο Ο ελληνικός εμφύλιος: ένα διαθεματικό σενάριο Μαρία Επιτρόπου, Ευγενία Παγκουρέλια, Μαρία Παπαδοπούλου epitropou@gmail.com, pagourelia@uth.gr, mariapap@uth.gr ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Περίληψη Η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ENIAIO ΛYKEIO ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 MAΘΗΜΑ: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

ENIAIO ΛYKEIO ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 MAΘΗΜΑ: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ENIAIO ΛYKEIO ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 MAΘΗΜΑ: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΛYKEIO ΛΙΝΌΠΕΤΡΑΣ ENOTHTEΣ: Λογότυπο/Συσκευασία: Σήµα - λογότυπο - εφαρµογές ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΑΣΟΣ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: περίοδοι 12 1. Τι

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τελευταία ενημέρωση: 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις των μαθητών Να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα»

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Εκπαιδευτικός: Μπλούχου Στεφανία Τάξη: Β Σχολικό έτος: 2012-13 ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. 1-4. Κατασκευάστε γράµµατα του αλφαβήτου.

Κεφ. 1-4. Κατασκευάστε γράµµατα του αλφαβήτου. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Αρχική δραστηριότητα. Σε κάθε παιδί της οµάδας να δοθεί ο µεγεθυµένος ο χάρτης που υπάρχει στη αρχή του βιβλίου (βρίσκεται σε µορφή Α3 στο φάκελο pictures, στο υλικό που σας έχει δοθεί).

Διαβάστε περισσότερα

www.costaschatzinikolas.gr

www.costaschatzinikolas.gr ECDL CORE ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Επεξεργασία Κειμένου Microsoft Word Επαναληπτικές Ερωτήσεις Εξετάσεων ECDL CORE ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Επεξεργασία Κειμένου Microsoft Word Επαναληπτικές Ερωτήσεις Εξετάσεων Δημιουργία - Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης.

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Μαρίας Δημάση: Επίκουρης Καθηγήτριας στο Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: 13/1/2009 ΣΧΟΛΕΙΟ: 2ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

EDUCATIONAL APPS Εκπαιδευτικές εφαρμογές για tablets για παιδιά 3 έως 7 ετών

EDUCATIONAL APPS Εκπαιδευτικές εφαρμογές για tablets για παιδιά 3 έως 7 ετών EDUCATIONAL APPS Εκπαιδευτικές εφαρμογές για tablets για παιδιά 3 έως 7 ετών Μαρία Καραβελάκη Αναλύτρια Εκπαιδευτικών Συστημάτων Διευθύνουσα Σύμβουλος INTE*LEARN 4o Συνέδριο InfoCom Apps 2014 Αθήνα 12

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος των ερωτήσεων τύπου Σωστού Λάθους και η αναγκαιότητα μετεξέλιξής τους. ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων

O ρόλος των ερωτήσεων τύπου Σωστού Λάθους και η αναγκαιότητα μετεξέλιξής τους. ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων O ρόλος των ερωτήσεων τύπου Σωστού Λάθους και η αναγκαιότητα μετεξέλιξής τους. ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων 01. Εισαγωγή Εκπαιδευτικό υλικό ΚΕΕ για την αξιολόγηση των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki)

Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki) 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki) Α. Τσίγκου 5 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή. «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη. Σχολικό έτος 2014-15

Κυκλοφοριακή Αγωγή. «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη. Σχολικό έτος 2014-15 Κυκλοφοριακή Αγωγή «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη Σκοπός του προγράμματος είναι: Σχολικό έτος 2014-15 α) Ο εμπλουτισμός της γνώσης και η κατανόηση των βασικών κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Δυσκολίες στην ανάγνωση Τα θεωρητικά μέρη του δικτύου οπτικής αναγνώρισης λέξεων και οι εκτιμώμενες θέσεις τους στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου του έμπειρου

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα