Ταξίδια, πλοία και περιηγητές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ταξίδια, πλοία και περιηγητές"

Transcript

1 Ταξίδια, πλοία και περιηγητές Λούκια Δρούλια Ομ. Διευθύντρια Ερευνών ΚΝΕ/ΕΙΕ Περίπλους, αποδημία-εκδημία, οδοιπορία, ιερή αποτελεί ξεχωριστό φαινόμενο με το πλήθος των αποδημία, θαλασσοπορία, ταξίδι, 1 εξερεύνηση, νέων πόλεων που ίδρυσαν από τον 8ο ως τον 3ο περιήγηση, είτε με την αρχική σημασία του όρου 2 αιώνα π. Χ. στα παράλια της Μεσογείου, της Προπο- (ξενάγηση, γεωγραφική περιγραφή), είτε με τη σημε ντίδας και του Εύξεινου Πόντου, όπου και πάλι πολύ ρινή, τέλος κρουαζιέρα, λέξεις όλες αυτές που σημα πολύ αργότερα, στον 18ο αιώνα, θα ταξιδέψουν τοδοτούν την ανάγκη του ανθρώπου, από τα πολύ έλληνες εμπορευόμενοι-, η μετανάστευση, τέλος, πρώιμα χρόνια ως τις μέρες μας, για κίνηση, για δίνουν λύσεις στα Βιοτικά προβλήματα των πολλών. Έχουμε να κάνουμε εδώ με μαζικές αποδημίες και μετακίνηση, με ποικίλα κάθε φορά κίνητρα. Εξωτερι ως εκ τούτου με πλοία που καλούνται να ανταποκρι κά ή εσωτερικά, ή και τα δυο ταυτόχρονα. Βιοτικές, θούν σε αυτήν τη ζήτηση. Παράλληλα, η «έφεση του πνευματικές και ψυχικές ανάγκες, ακόμα ψυχαγωγι ειδέναι», θα ωθήσει πολλά ανήσυχα πνεύματα να κές επιδιώξεις, θα παρακινήσουν τα άτομα ανά τους ξενητευθούν για μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά αιώνες να αναζητήσουν «αλλού» την εκπλήρωση των διαστήματα. Τους Έ λ λ η ν ε ς προς Ανατολάς την αιτημάτων τους, την ικανοποίηση των επιθυμιών τους. 3 Αίγυπτο ή τις ανατολικές χώρες Φοινίκη, Βαβυλω νία, Περσία θα επισκεφτούν σοφοί και λόγιοι όπως Ή δ η από την αρχαιότητα θαλασσοπόροι διασχί ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο Σόλων, αργότερα, τον 5ο ζουν θάλασσες και περιπλέουν άγνωστες χώρες σε αιώνα, ο ιστοριογράφος Ηρόδοτος, πολύ πιθανόν ο αναζήτηση καλύτερης μοίρας ή στέλνονται επί τού Πλάτων. Θα ωθήσουν επίσης τους Ρωμαίους προς του για να ανακαλύψουν νέες περιοχές. Το εμπόριο, την Ελλάδα, με στόχο την τελείωση της αγωγής των ο αποικισμός - π ο υ στην περίπτωση των Ελλήνων νέων. 1. ταξίδιον, υποκορ. του τάξις, (εκ του ταξί-ίδιον), την στρατείαν ή την στράτευσιν οι Βυζαντινοί χαξίδιον έλεγον καθά και εις το εις πόλεμον ιέναι ταξιδεύειν, «ά παραλα6ουσα η νυν επικρατούσα συνήθεια... επί πάσης απλώς πορείας τε και εκδημίας και ιδιαίτερον επί της θαλασσοπορίας τέθεικε» (Κοραής εις Ηλιόδ. σ. 296). Το δε τάξις σημαίνει σώμα στρατιωτικόν και στρατιωτικήν παράταξιν ή στρατείαν. 2. περιήγησις = το οδηγείν και εξηγείσθαι τα άξια σημειώσεως, πλήρης περιγραφή, την οποία παρέχουν οι οδηγοί, οι ξεναγοί [ξενάγηση] γεωγραφική περιγραφή, η περιήγησις της χώρας (Στράβων 403) οι τας περιηγήσεις και τους περί πλους ποιησάμενοι (Αθηναίος 2781) περιήγησις γης γράφειν (Αριστείδης 1.226) το γεωγραφικό ποίημα του Διονυσίου του Αλεξανδρείας εκαλείτο «Της οικουμένης περιήγησις». Μνημονεύεται του «Κρίτωνος περιήγησις των Συρακουσών» (Σουίδας) (Liddell-Scott). Ο Ζηκίδης το 1898 (α ' έκδ. επηυξημ.) και το 1913 (6 ' έκδ.) διατηρεί τις αρχαίες σημασίες, δηλ. πλήρης περιγραφή, γεωγραφική περιγραφή, εξωτερικόν σχήμα. 3. Π6. γενικά Loukia Droulia, «The Pilgrim Traffic in the Eastern Mediterranean», στον τόμο Medieval Ships and the Birth of Technological Societies, τ. Β ' The Mediterranean Area and European Integration, εκδ. Christiane Villain-Gandossi, Salvino Busuttil, Paul Adam, Foundation for International Studies, University of Malta 1991, σ , όπου γίνεται λόγος για τους προσκυνητές και τη μεταφορά τους στους Αγίους Τόπους. GS 7ßD

2 Το ΤΑΞΊΔΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΊΟΥΣ ΕΩΣ ΤΟΥΣ Ν Ε Ό Τ Ε Ρ Ο Υ Σ ΧΡΌΝΟΥΣ Στη συνεχεία οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλε ανάγκες του εκτεταμένου κράτους για να εξυπηρετη ξάνδρου και των Ρωμαίων διευρύνουν τον ως τότε θεί ο διοικητικός μηχανισμός, το εμπόριο με την γνωστό κόσμο προς Ανατολάς και προς Δυσμάς Ανατολή και την ενδοχώρα και φυσικά οι μετακινή αντίστοιχα. Κατ' ακολουθία, η pax romana που σεις των στρατιωτικών τμημάτων. Τους ίδιους αυτούς ευνοεί τις μετακινήσεις με τη Βελτίωση των οδικών δρόμους θα χρησιμοποιήσουν και οι προσκυνητές αρτηριών και την εδραίωση, όσο το δυνατό, της κατά τις ιερές τους αποδημίες, καθοδηγούμενοι από ασφάλειας στα ταξίδια, συντελεί στον πολλαπλασια τους ρωμαϊκούς καταλόγους σταθμών και αποστάσε σμό όσων θέλουν να περιηγηθούν χάρη της επιστη ων και, όσον αφορά στους Άγιους Τόπους, Βασιζό μονικής γνώσης -της ιστορικής, της γεωγραφικής-, μενοι στις τοπωνυμικές αναφορές που περιείχε η να γνωρίσουν από κοντά ως αυτόπτες παρατηρητές ΒίΒλος. Φαινόμενο γνωστό από την πρώιμη αρχαιό τους τόπους, τα μνημεία, τους ανθρώπους και να τητα, οι αποδημίες σε τόπους λατρείας συνεχίζονται συλλέξουν το σχετικό υλικό για τα ιστορικά γεγονό με την εμφάνιση του χριστιανισμού και, μάλιστα, τα. Τον Ηρόδοτο που είχε με χαλεπές συνθήκες και πολλαπλασιάζονται σημαντικά με την τελική του επι πολλούς κινδύνους περιέλθει επίσης τις ελληνικές κράτηση στον 4ο αιώνα. Το μαρτύριο του Ιησού στα αποικίες του Εύξεινου Πόντου, της Μεγάλης Ελλά Ιεροσόλυμα θα καταστήσει με τον καιρό την ιερή δας, της Σικελίας, θεωρούμενος από τους μεταγενέ αυτή πόλη των Εβραίων το σημαντικότερο προσκύ στερους ως ο αρχαιότερος περιηγητής, ακολούθη νημα των χριστιανών. Εκτός α π ό τους Άγιους σαν και πολλοί άλλοι ιστοριογράφοι (ο Διόδωρος ο Τόπους, κάτι ανάλογο θα ισχύσει για τις μοναστικές Σικελιώτης, 1ος αι. π.χ., ο Μεγασθένης και ο Πολέ κοινότητες που ιδρύθηκαν στις γύρω περιοχές μων ο Περιηγητής, στην αλεξανδρινή εποχή), και (Μεσοποταμία, Υπεριορδανία, Σινά, κ.λπ.), ακόμα γεωγράφοι (ο Αρτεμίδωρος, 100 π.χ. και ο Ισίδω και για τους ασκητές στην έρημο. 4 Στη συνείδηση ρος ο Χαρακηνός, 1ος αι. μ.χ. ). Ανάμεσα τους των προσκυνητών η επίγειος Ιερουσαλήμ ταυτίζεται ξεχωρίζουν για το έργο τους ο «φιλαπόδημος» γεω με την ουράνιο (Jérusalem céleste) μόνο που θέλο γράφος Παυσανίας (Β' αι. μ.χ.) με την «Περιήγησιν ντας να της προσδώσουν τη λάμψη που της ταιριά της Ελλάδος», πολύτιμο ταξιδιωτικό εγκόλπιο των ζει, σπεύδουν να εγκλωβίσουν το πνευματικό της περισσότερων περιηγητών από την Αναγέννηση και μήνυμα στην ύλη. Από εκεί και πέρα η λατρεία του πέρα, καθώς και ο γεωγράφος Στράβων (65 π.χ. 23 μ.χ.), ο οποίος εκτός από την Ελλάδα ταξίδεψε στη Δύση και την Ανατολή. Για το γεωγραφικό του έργο ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα ο Ναπολέων, αναθέ τοντας μάλιστα σε διακεκριμένους λόγιους, ελληνι στές και επιστήμονες της εποχής -ανάμεσα τους και ο Αδαμάντιος Κοραής- να το μεταφράσουν στη γαλ λική γλώσσα. Ιησού, για όσους θέλησαν «να βαδίσουν στα βήματα του», να αισθανθούν κατά κάποιο τρόπο «κοντά του», μεταφράζεται σε ανοικοδομήσεις πολυτελών κτιρίων και ναών με πολύτιμα στολίσματα και ακόμα στην αναζήτηση και απόκτηση των υλικών ιχνών που άφησε στο πέρασμα του ο Σωτήρας. Το ίδιο συμβαί νει κατόπιν και με τους άλλους μάρτυρες της χριστια νικής πίστης. Τα άγια λείψανα τους -ολόκληρα στην Στους ρωμαϊκούς χρόνους, όπως έχει επισημαν αρχή, τμήματα τους αργότερα όταν η ζήτηση θα θεί, χερσαίοι και θαλάσσιοι δρόμοι καλύπτουν τις αυξηθεί- φορτισμένα με θαυματουργικές και ιαματι- 4. Για την πρώιμη Βυζαντινή περίοδο 6λ. Χριστίνα Γ. Αγγελίδη, «Εμπορικοί και αγιολογικοί δρόμοι (4ος-7ος αι.). Οι μεταμορ φώσεις της ταξιδιωτικής αφήγησης», στον τόμο Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο. Τομές και συνέχειες στην ελληνιστική και ρωμαϊκή παράδοση, ΚΒΕ/ΕΙΕ, Αθήνα 1989, σ. 679 και passim. CSoBO

3 ΤΑΞΊΔΙΑ, ΠΛΟΊΑ ΚΑΙ Π Ε Ρ Ι Η Γ Η Τ Έ Σ κές ιδιότητες γίνονται περιζήτητα ενώ, παράλληλα, οι έκτος απο την περίπτωση των προσκυνητών στους τόποι μαρτυρίου ή ταφής τους καθιερώνονται ως Άγιους Τόπους ή των μοναχών, ιδιαίτερα των ταπει λατρευτικοί χώροι όπου συρρέουν οι πιστοί. 5 νών, που περιπλανώνται στα διάφορα μοναστήρια της αυτοκρατορίας, 7 θα μπορούσε κανείς να διαπι Η αγία Ελένη με το παράδειγμα της και η ανέ στώσει για αρκετούς αιώνες μια σπανιότητα εκού γερση της Βασιλικής του Παναγίου Τάφου από τον σιας μετακίνησης ή, τουλάχιστον, μια έλλειψη σχετι Μεγάλο Κωνσταντίνο εγκαινιάζουν από νωρίς το κών κειμένων που να την περιγράφουν. 8 Αναφέρο δρομολόγιο προς τους Άγιους Τόπους. Οι ιστορικές νται βέβαια κρατικές αποστολές, αναγκαστικά ταξίδια συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή καθορίζουν λόγω εξοριών, συνήθως ανωτέρων κρατικών υπαλ κάθε φορά το ρεύμα των προσκυνητών. Αν, λόγου λήλων ή εκκλησιαστικών λειτουργών, χωρίς όμως να χάρη, οι επιδρομές των Σαρακηνών κατά κανόνα το υπάρχει μεγάλη έφεση για περιγραφικά κείμενα των αναστέλλουν, άλλοι παράγοντες -το προστατευτικό μετακινήσεων τους. Οι σπάνιες «ταξιδιωτικές επιστο ενδιαφέρον του Καρλομάγνου, η διάνοιξη χερσαίου λές» που έχουν διασωθεί, πυκνώνουν ως είδος δρόμου που οφείλεται στον εκχρισπανισμό των Ούγ μόλις στο πρώτο μισό του Μου αι. και αφορούν ως γρων και πιο πολύ ακόμα οι Σταυροφορίες- διευκο επί το πλείστον σε περιπτώσεις όπως αυτές που ανα λύνουν την πρόσβαση, τονώνουν τον ενθουσιασμό φέρθηκαν ήδη. 9 και αυξάνουν τη ροή προς την Ιερουσαλήμ. Ροή, Το σκηνικό μοιάζει να αλλάζει ριζικά μετά τις που ως τις μέρες μας εν πολλοίς συνεχίζεται, φανε τραυματικές εμπειρίες των Σταυροφοριών και την ρώνοντας έτσι πόσο 6αθειά είναι ριζωμένη στη νοο πρώτη άλωση της Κωνσταντινούπολης το Ανα τροπία των ανθρώπων η αποδημία, ώστε να αποτελεί πτύσσεται τότε μια γενικότερη κινητικότητα και με και σήμερα πολιτισμικό γεγονός. τον καιρό μια έντονη διπλωματική κίνηση με τη Η μετάβαση στους Άγιους Τόπους δεν εμπόδισε Δύση συνακόλουθα ξαναζωντανεύουν τα ενδιαφέ ορισμένους, μεμονωμένους ας τους χαρακτηρίσου ροντα για την ιστορία και τη γεωγραφία. Παρουσιά με, δυτικούς προσκυνητές να επιδείξουν ταυτόχρονα ζονται επίσης περιγραφικά και ταξιδιωτικά κείμενα. μια ευρύτερη φιλοπεριέργεια για τη φημισμένη Ο Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων, τον 15ο αιώνα θα Βυζαντινή αυτοκρατορία. Οδηγούν τότε, κατά την ασχοληθεί με τη «χωρογραφία της Θεσσαλίας», τη επιστροφή τους, τα Βήματα τους προς την Κωνσταντι «Διαγραφή απάσης της Πελοποννήσου, παραλείου νούπολη ή άλλες γνωστές από την εκκλησιαστική τε και μεσογείου» και με το να επιφέρει διορθώσεις 6 στον Στράβωνα {Διόρθωσις ενίων των ουκ ιστορία βυζαντινές πόλεις. Στο Βυζάντιο, επίσης, ορθώς 5. P. A. Sigal, Les marchands de Dieu. Pèlerinages et pèlerins au Moyen Age, Παρίσι 1974, σ Edwald Kislinger, «Sightseeing in the Byzantine Empire», H επικοινωνία oro Βνζάντιον, επιμ. Ν. Γ. Μοσχονάς, Κεντρον Βυζαντινών Ερευνών/ΕΙΕ, Αθήνα 1993, σ. 464, όπου γίνεται λόγος για τον άγγλο μοναχό Willibald, που αναφέρεται στον ναό της Ζ ' Οικουμενικής Συνόδου στη Νίκαια και για τον αυτοκράτορα Καρλομάγνο που επισκέφτηκε το πολυτελές παλάτι στη Βασιλεύουσα. 7. Ελεωνόρα Κουντούρα-Γαλάκη, «Για τον κοινωνικό καταμερισμό των ταξιδιών των αγίων της πρώτης εικονομαχικής περιόδου ( )», Η επικοινωνία στο Βνζάντιον, ό.π., σ Βλ. γενικά Α. Καρπόζηλος, «Ταξιδιωτικές περιγραφές και εντυπώσεις σε επιστολογραφικά κείμενα», Η επικοινωνία στο Βνζάντιον, ό.π., σ Π6. επίσης, Edwald Kislinger, «Sightseeing in the Byzantine Empire», ό.π., σ Αυτ. 9

4 Το ΤΑΞΊΔΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΊΟΥΣ ΕΩΣ ΤΟΥΣ Ν Ε Ό Τ Ε Ρ Ο Υ Σ ΧΡΌΝΟΥΣ υπό Στράβωνος λεγομένων). 1 0 Προοιωνίζεται πλέον λει, χωρίς αυτό να έχει γίνει πράξη συνειδητή, μια το πνεύμα της Αναγέννησης. Άλλωστε δεν θεωρείται επιδίωξη για αλλαγή, ακόμα-ακόμα και για αναψυ ο Μυστράς ένα κέντρο ελληνικής Αναγέννησης «στα χή. Πολύ συχνά όλοι αυτοί δεν ξεκινούν μόνοι. ίχνη της ιταλικής Αναγέννησης»; 11 Φίλοι, συγγενείς και, στην περίπτωση των ευγενών, αυλικοί και υπηρέτες συνοδεύουν όσους αποφάσι Από εδώ και πέρα μπορεί να γίνει πιο συστηματι σαν να ακολουθήσουν «τον δρόμο των τολμηρών», κά λόγος και για ελληνικά περιηγητικά κείμενα, είτε όπως τον απεκάλεσε τον 9ο αι. ο φιλόσοφος-θεολό- πρόκειται για τα γνωστά «Προσκυνητάρια», τις περι γος Αλκουίνος. 1 3 Ο συγχρωτισμός αυτός με τις γραφές ιερών μονών και τόπων που αποτελούσαν όποιες φθοροποιές του συνέπειες στηλιτεύεται από προσφιλή αναγνώσματα των πιστών, είτε για ταξιδιω τικές αφηγήσεις στις οποίες είναι συχνά εμφανή τα νωρίς από τους Πατέρες της Εκκλησίας και αργότε νέα ενδιαφέροντα και η φιλοπεριέργεια των συντα ρα από τον Έρασμο και την Καθολική Εκκλησία, η κτών τους. Με τη διαφορά ότι τα περισσότερα από οποία είχε ωστόσο χρησιμοποιήσει την αποδημία για αυτά τα κείμενα παρέμειναν ανέκδοτα και είτε την απομάκρυνση των ταραχοποιών στοιχείων ή κυκλοφόρησαν μόνο σε χειρόγραφη μορφή, είτε ακόμα και ως τιμωρία. εκδόθηκαν σε ξένες μεταφράσεις, φανερώνοντας Με τον καιρό η αποδημία χάνει τον εσχατολογι- προφανώς την έλλειψη ειδικού ενδιαφέροντος εκ κό της χαρακτήρα -ταξίδι χωρίς πισωγύρισμα-, η μέρους του ελληνικού αναγνωστικού κοινού της επιστροφή παίρνει την ίδια βαρύτητα με το ξεκίνη εποχής. 12 μα. Το ίδιο και η διάρκεια. Έτσι, τα τακτά δρομολό Αλλά, ας σταθούμε λίγο ακόμα στη μαζική μετα για, το προκαθορισμένο, όσο γίνεται πρόγραμμα κίνηση των προσκυνητών. Στο πέρασμα του χρόνου του ταξιδιού, απηχεί τις νέες ζητήσεις, τώρα που «η παρατηρούνται διαφοροποιήσεις στο στίγμα του απέραντη αδιαφορία στον χρόνο» του μεσαιωνικού προσκυνηματικού κινήματος, καθώς τα κίνητρα του ανθρώπου μεταβάλλεται. Η διακίνηση των επιβα παίρνουν και άλλες μορφές. Έτσι, σε όσους η Sacra τών, γρήγορα εξελίσσεται τότε σε κερδοφόρα επι peregrinano αποτελούσε έκφραση μοναστικής και χείρηση. Διάφορες παράλιες μεσογειακές πόλεις ασκητικής ζωής, διατηρώντας πάντα τον συμβολισμό που μοιράζονταν τις ευθύνες αυτές θα παραμερι του «να κερδηθεί η Βασιλεία των ουρανών», έρχο στούν από τη Μασσαλία και τη Βενετία. Με την νται να προστεθούν από αρκετά νωρίς εκείνοι που οικονομική της διορατικότητα, την επιτυχημένη ναυ αναζητούν μέσα από τη "φυγή" αυτή να βρουν τις τιλιακή της πολιτική και τους λεπτούς της διπλωματι απαντήσεις στα προβλήματα τους- κάποια ανεξαρτη κούς χειρισμούς προς όφελος του διαμετακομιστι τοποίηση από τη μεσαιωνική κατεστημένη τάξη, εντέ κού της εμπορίου η Γαληνότατη Δημοκρατία θα επι- 10. Γ. Ι. ΖαΒίρας, Νέα Ελλάς ή Ελληνικόν Θέατρον, έκδ. Γ. Π. Κρέμου, Αθήνα 1872, ο Vassilis Panayotopoulos, «La culture du mûrier en Grèce. L' exemple de Mistra (XlIIe-XIXe siècles)» crcov τόμο Cultural and Commercial Exchanges between the Orient and the Greek World, Αθήνα 1991, ο Για το θέμα του ελληνικού περιηγητισμού στους αιώνες μετά την Οθωμανική κατάκτηση, 6λ. Ελένη ΑγγελομάτηΤσουγκαράκη, «Ελληνικά περιηγητικά κείμενα (16ος-19ος αι.), Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 6 (2000), επίσης, Αννίτα Π. Παναρέτου, Ελληνική ταξιδιωτική λογοτεχνία. Η μακρά πορεία των απαρχών ως τον 19ο αιώνα, Επικαιρότητα, Αθήνα 1995, 5 τ., όπου ανθολογούνται οι αφηγήσεις και προτάσσονται εισαγωγικά κείμενα. Ο τ. Α ' αναφέρεται στην περίοδο ως τον 19ο αιώνα. 13. Βλ. παράθεμα στου L. Lalanne, Les pèlerinages en Terre Saincte avant les Croisades, Παρίσι 1845, σ

5 ΤΑΞΊΔΙΑ, ΠΛΟΊΑ ΚΑΙ Π Ε Ρ Ι Η Γ Η Τ Έ Σ τύχει να αποκτήσει τον έλεγχο των θαλασσίων μετα Μεσογείου. Είναι επίσης ο διπλωματικός υπάλλη φορών στη Μεσόγειο - στο πλαίσιο αυτό η διακίνηση λος, εκπρόσωπος της χώρας του όταν πια αναπτύσ των προσκυνητών αυτονομείται σταδιακά καθώς για σονται επίσημα οι σχέσεις με την Οθωμανική αυτο τη μεταφορά τους κτίζονται ξεχωριστές γαλέρες. Η κρατορία, ο ιεραπόστολος, που και αυτός εκφράζει κατάσταση αυτή διατηρείται ως 6αθειά μέσα στον τις ενδοχριστιανικές έριδες στον ευρωπαϊκό χώρο 16ο αιώνα, όταν τα πράγματα θα αντιστραφούν και τις προσπάθειες προσηλυτισμού στην «αληθινή υπέρ της Μασσαλίας που «διέθετε», σύμφωνα με τις θρησκεία» (δεν αναφερόμαστε εδώ σε εκχριστιανι- πληροφορίες ενός περιηγητή, «μικρά, ελαφρά και σμό των μωαμεθανών που απαγορευόταν από την ευέλικτα πλοία, έναντι των μεγάλων, Βαρειών και οθωμανική εξουσία, αλλά για τον εκλατινισμό των 14 «άπιστων σχισματικών» που θεωρούντο οι ορθόδο Αυτά ΒέΒαια ώσπου να κάνει τη δυναμική της εμφά ξοι), ο λόγιος «πράκτορας» που επιδίδεται στο κυνή νιση στην περιοχή η Αγγλία, διεκδικώντας μερίδιο γι των χειρόγραφων κωδίκων της κλασικής γραμμα από την επικερδή αυτή οικονομική δραστηριότητα. τείας ή των θεολογικών έργων και στη συλλογή κακο-ναυπηγημένων Βενετσιάνικων σκαφών». κάθε είδους πολύτιμων κειμηλίων και λειψάνων της Από την Αναγέννηση και πέρα το περιηγητικό αρχαιότητας για τον εμπλουτισμό των ιδιωτικών συλ σκηνικό αλλάζει. Αλλάζει ριζικά γιατί διευρύνονται λογών που συγκέντρωναν οι Βασιλείς και οι κοσμι τα ενδιαφέροντα προς πολλές κατευθύνσεις. Εμφα κοί ή εκκλησιαστικοί άρχοντες της Δύσης ή και της νίζεται τώρα στο ΛεΒάντε ο μοναχικός ταξιδιώτης: ο Ρωσίας- ακόμα, ο ερευνητής φυσιοδίφης, ο χαρτο φιλοπερίεργος άνθρωπος της Αναγέννησης που γράφος μηχανικός που πραγματοποιεί παραγγελίες ενδιαφέρεται για την κλασική αρχαιότητα -πρωτοπό ηγεμόνων, ο στρατιωτικός, ο ναυτικός, ο αιχμάλω ρος στην αρχαιολογική παρατήρηση, τουλάχιστον τος, ο κάθε περιπλανώμενος τυχοδιώκτης, καθώς κατά έναν αίωνα, θεωρείται ο Κυριάκος ο Αγκωνίτης και ο γεωγράφος που μελετά τον χώρο και επιζητεί (Cyriaco d' Ancona)-, αλλά και εκείνος που, αφού να καταστρώσει τους χάρτες του από αυτοψία, ο ξεπεραστεί ο αρχικός φόβος της Δύσης έναντι του αρχαιολόγος, τέλος ο μελαγχολικός άνθρωπος του οθωμανικού κινδύνου, έχει την περιέργεια να γνω ρίσει από κοντά την περίλαμπρη πρωτεύουσα της 18ου αιώνα και ο ρομαντικός του 19ου που αναζη νέας δυναμικής αυτοκρατορίας, της οθωμανικής, με τούν διέξοδο στα υπαρξιακά τους προβλήματα, όλοι τα νέα ήθη και έθιμα, τη νέα θρησκεία, τη νέα διοι αυτοί και άλλοι ακόμα που άφησαν - ή και δεν άφη κητική δομή. Ακόμα ο έμπορος, αυτός που προσπα σαν- γραπτά ίχνη από το πέρασμα τους. θεί να διατηρήσει τα κεκτημένα προνόμια τα οποία Ίχνη που καταγράφονται αρχικά στα ποικίλα του είχε παραχωρήσει η Βυζαντινή αυτοκρατορία -οι Οδοιπορικά (Itineraria), τους καταλόγους σταθμών εμποροναυτικές δυνάμεις της ιταλικής χερσονήσου και αποστάσεων, τους ναυτικούς χάρτες-πορτολά- στην προκειμένη περίπτωση, γι' αυτό και Ιταλοί είναι νους, τα νησολόγια, γνωστά ως ιζολάρια, τους άτλα εκείνοι που δίνουν τις πρώτες περιγραφές της οθω ντες, που κάνουν την εμφάνιση τους προς χρήση μανικής πρωτεύουσας-, και εκείνος που αναζητεί των ταξιδευτών. Παράλληλα εμφανίζονται ταξιδιωτι νέες αγορές, ιδιαίτερα όταν ο ενδοευρωπαϊκός αντα κές εντυπώσεις, χρονικά, αναμνήσεις, αφηγήσεις γωνισμός μεταφέρεται στον χώρο της Ανατολικής -πραγματικές ή φανταστικές-, τα παλαιότερα σε ποι- 14. Voyage de Sieur de Stockhove, faict es années 1630, 1631, 1632, 1633, Βρυξέλλες 1643, σ. 25. ìsllm

6 Το ΤΑΞΊΔΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΊΟΥΣ ΕΩΣ ΤΟΥΣ Ν Ε Ό Τ Ε Ρ Ο Υ Σ ΧΡΌΝΟΥΣ ητικό λόγο και στη συνέχεια κατά κανόνα πεζά, κα και κοινωνικών φαινομένων οι οποίες συνετέλεσαν θώς και συλλογές αλληλογραφίας, που όλα αυτά με τον καιρό στη γένεση των νέων επιστημών του συχνά μεταφράζονται σε άλλες γλώσσες, επανεκδί ανθρώπου. Επιστήμες οι οποίες όπως γνωρίζουμε, δονται και διαβάζονται με ενδιαφέρον. Τούτο, Βέ μπόλιασαν με τη σειρά τους τη νέα ιστορική επιστή - βαια δεν ισχύει πάντοτε πολλά κείμενα έμειναν για μη και τις μεθόδους της. Είναι επίσης φανερό ότι η χρόνια ανέκδοτα και ακόμα υπάρχει πλήθος σε χει λογοτεχνία αυτή επηρέασε βαθιά την εξέλιξη των ρόγραφη μορφή. ιδεών και, όπως έχει συχνά διαπιστωθεί, συντέλεσε στη διαμόρφωση του φιλοσοφικού πνεύματος και τη Το περιεχόμενο των περιηγητικών αφηγήσεων διάδοση των Φώτων. 1 6 Τέλος, ας αναφερθεί ότι παραλλάσσει, καθώς αλλάζουν και τα ενδιαφέροντα. πολλοί από τους αρθρογράφους της Εγκυκλοπαίδει Ιδιαίτερα από την εποχή που ο άνθρωπος της Δύσης ας του Diderot έχουν αντλήσει τις πληροφορίες τους απομακρύνεται από τον παραδοσιακό δεσμό του με από τους περιηγητές, ανεξάρτητα αν είχαν ή όχι τη τη θρησκεία και ανακαλύπτει την κοσμική όψη του δυνατότητα να ελέγξουν την ακρίβεια των αφηγήσε παρελθόντος, αναζητώντας τότε τις ανθρώπινες ων τους για τους μακρινούς τόπους. καταβολές του. Το ταξίδι του δίνει αυτήν τη δυνατό τητα. Του προσφέρει δηλαδή τα αναγκαία στοιχεία Παράλληλα, τα ταξιδιωτικά κείμενα των περα σύγκρισης μέσα από την επαφή με τις πρωτόγονες ή σμένων αιώνων αποτέλεσαν λογοτεχνικό είδος που, λιγότερο εξελιγμένες κοινωνίες. Η εποχή, μιλάμε πέρα από τη μορφή και το ύφος τους, μελετήθηκαν κυρίως για τον 18ο αιώνα, απαιτεί τότε να εμπλουτί επισταμένα στα πρόσφατα χρόνια, όχι μόνο ως πο ζονται τα ταξιδιωτικά κείμενα με νέου είδους πληρο λύτιμη πηγή ιστορίας, αλλά στο πλαίσιο της συγκριτι φόρηση: όχι πια εξωτερικές και επιφανειακές περι κής λογοτεχνίας ως κείμενα-μάρτυρες για την αυτο γραφές για λόγους εντυπωσιασμού ή έρευνες απο συνειδησία, για τη γνωριμία του «εγώ» μέσα από τη κλειστικές για τη χλωρίδα, την πανίδα, ή τα μεταλ γνωριμία του «άλλου». Μέσα δηλαδή από την πορεία λεύματα. Ο άνθρωπος σε σχέση με το φυσικό του προς την πολιτισμική και γεωγραφική ενότητα που περιβάλλον, η κοινωνική του ζωή, ο συναισθηματι ονομάτισε ο δυτικός άνθρωπος «Ανατολή» «Orient», κός του κόσμος, αυτά είναι τα θέματα που ερευνώ με όλη την πλούσια σημασιολογική φόρτιση του νται πλέον με στόχο «να αποκατασταθούν οι σεπτοί όρου: το σημείο που αναφαίνεται, ανατέλλει ο ήλιος δεσμοί της παγκόσμιας κοινότητας», σύμφωνα με τις -φως, και μεταφορικά πορεία προς το φως, προς τη προωθημένες σκέψεις του γάλλου επιστήμονα J.- Μ. γνώση, προς τη σωστή κατεύθυνση, προσανατολι Degerando. 1 5 Μέσα σ' αυτό το πνεύμα, λοιπόν, τα σμός- το ίδιο και στις λατινογενείς γλώσσες από το ταξιδιωτικά κείμενα, μπορεί να αντιμετωπιστούν και λατινικό ρήμα oriri προβάλλω, εγείρομαι, ανατέλλω, ως πρώιμες μελέτες μεθοδικής παρατήρησης των orientation. Η Ανατολή τότε ενσαρκώνει την απένα ανθρωπολογικών, των εθνολογικών, οικονομικών ντι όχθη, τον «άλλο», έτσι όπως προσπαθεί να τον 15. Βλ. αναφορά στον τόμο Aux origines de Γ Anthropologie française. Les Mémoires de la Société des Observateurs de l'homme en l'an VIII, εκδ. Jean Copans, Jean Jamin, Παρίσι [1978], σ H Michèle Duchet (Anthropologie et Histoire au siècle des lumières, Flammarion 1971, κεφάλαιο II «L' information: De la Littérature des voyages aux Mémoires d' administration») αναζητεί τις πηγές ενημέρωσης των «φιλοσόφων» όχι μόνο στα ταξιδιωτικά 6ι6λία που περιείχαν οι Βιβλιοθήκες τους, αλλά και σε πλήθος γραπτού υλικού -ανέκδοτα ημερολόγια, αλληλογραφίες, άρθρα εφημερίδων, και διοικητικά υπομνήματα- που αποτελούσαν ισάξιες, αλλά ακαταλογογράφητες εν πολλοίς για τον σκοπό αυτό πηγές. 12

7 ΤΑΞΊΔΙΑ, ΠΛΟΊΑ ΚΑΙ Π Ε Ρ Ι Η Γ Η Τ Έ Σ καταλάβει ο ταξιδευτής και μέσα από αυτήν τη γνω ήδη από την αρχαιότητα, -γνωστή είναι η περιπέτεια ριμία να φτάσει στην αυτογνωσία του. Θέμα σιενά του Διόνυσου με τους Τυρρηνούς πειρατές, του συνδεδεμένο με την ταξιδιωτική λογοτεχνία, είτε Πλάτωνα που πουλήθηκε ως δούλος από τους πει πρόκειται για περιπλάνηση πραγματική, είτε για ρατές που τον είχαν συλλάβει- η πειρατεία, ενδημι αφήγηση φανταστική, είτε ακόμα για ταξίδι «μεταφο κό φαινόμενο στη Μεσόγειο, δρούσε ποικιλότροπα: ρικό» υπό το κάλυμα μιας εξιστόρησης, το ταξιδιωτι στην παρανομία, σε συνεργασία με κρατικές δυνά κό κείμενο θεωρείται επίσης είδος αυτοβιογραφικό. μεις ή ακόμα και επιχορηγούμενη από αυτές. Αλλά Κλείνοντας, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τα ποικίλα αυτά ταξίδια ανά τους αιώνες δεν έγιναν κάτω από εύκολες και «ειδυλλιακές» συνθήκες. Αντί αυτή είναι μια άλλη ενδιαφέρουσα ιστορία που θα μπορούσε να αποτελέσει τη θεματική ενός νέου συναφούς κύκλου ομιλιών. θετα, μάλιστα. Ας ξαναθυμηθούμε τα λόγια του Στο μεταξύ ο μοναχικός ταξιδιώτης, ο homo Αλκουίνου σχετικά με τον «Δρόμο των τολμηρών», viator, θα συνεχίσει και θα συνεχίζει τις διαδρομές τις μεγάλες δυσκολίες και τα ρίσκα που είχαν να του. Ωστόσο, το σκηνικό θα αλλάξει και πάλι στα αντιμετωπίσουν οι ταξιδιώτες στη διαδρομή τους: τις τέλη περίπου του 19ου αιώνα, όταν στο πνεύμα των δύσβατες δηλαδή και επικίνδυνες από τους ληστές κοινωνικών μεταρρυθμίσεων της εποχής θα αρχί χερσαίες διαδρομές και κατά κύριο λόγο τους θα- σουν να πραγματοποιούνται τα «δημοκρατικά» ταξί λασσοταραγμένους πλόες στη Μεσόγειο. Στη nostra δια που εντάσσονται στο πλαίσιο του ομαδικού του mare των Ρωμαίων, τη βυζαντινή θάλασσα του Ιου ρισμού. Οραματιστής τους, αλλά και επιχειρηματίας, στινιανού με τον ισχυρό στόλο που είχε αναπτύξει ο βαπτιστής κληρικός Thomas Cook είναι εκείνος για τη χιμαιρική «ανακατάκτηση του αρχαίου ρωμαϊ που, στη δεκαετία του 1840, πρωτοοργάνωσε και 17 και για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας προήγαγε τον ομαδικό τουρισμό, διευρύνοντας ταυ και του εμπορίου. Τη θάλασσα που διεκδίκησαν στη τόχρονα την τυπολογία του ταξιδιού. Η περιήγηση συνέχεια από την απόλυτη βυζαντινή υπεροχή οι αποκτά τότε μια νέα αξία, την τέρψη. Πάντως αυτό το σλαβικοί στολίσκοι, οι αραβικοί στόλοι κατόπιν, οι ορμητικό και βιαστικό ρεύμα, αυτές «οι άγριες ορδές βενετσιάνικοι, οι οθωμανικοί εντέλει, ώσπου στους του φοβερού Cook» που πλημμύρισαν την Ανατολή κατοπινούς αιώνες να καταστήσουν αισθητή την δημιούργησαν συχνά αντιδράσεις σε όσους ζητού παρουσία τους οι στόλοι των δυτικών χωρών. Συνα σαν περισσότερο χρόνο για να απολαύσουν την κόλουθα δεν λείπουν και εκείνοι των ποικίλων μου περιήγηση τους. Να μην συγκαταλέγονται δηλαδή σουλμάνων και χριστιανών κουρσάρων και των πει «σ'εκείνους που κοιτάζουν χωρίς πραγματικά να ρατών. Δραστηριότητα ληστρική που εμφανίζεται βλέπουν». 18 κού κόσμου», 17. Hélène Ahrweiler, Byzance et la mer, Παρίσι 1966, σ Βλ. σχετικά Loukia Droulia, «De la périégèse individuelle au tourisme de masse», στον τόμο Vers 1' Orient par la Grèce, avec Nerval et d'autres voyageurs, εκδ. Λούκια Δρουλια και Βάσω Μέντζου, Παρίσι, Klincksieck, 1993, σ GS 13 BD

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Εισαγωγή Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Κατσούλη, οικονομολόγος Παιδαγωγική διαδικασία Α. Σκοπός έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι, 2 πολιτικές επιλογές αντιπαρατέθηκαν στο Βυζάντιο:

Έτσι, 2 πολιτικές επιλογές αντιπαρατέθηκαν στο Βυζάντιο: ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για κάτι λιγότερο από 1000 χρόνια, Οι Νότιοι κ Ανατολικοί Σλάβοι βρίσκονταν σε άμεση επαφή με το Βυζάντιο ένα πολύ ανώτερο πολιτιστικό κέντρο με κυρίαρχη ιδεολογία και πολύ μεγάλη αφομοιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο CATERINA MALANDUGNO Φοιτήτρια Το 741 ο Κωνσταντίνος Κοπρώνυμος ακολουθώντας τα βήματα του Λεόντος Γ ξεκίνησε μία σκληρή καταδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012»

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ Χαρτογραφία στην Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

1.6.3 Ιατρικές και βιολογικές θεωρίες στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη Η αρχαία ελληνική ιατρική µετά τον Ιπποκράτη

1.6.3 Ιατρικές και βιολογικές θεωρίες στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη Η αρχαία ελληνική ιατρική µετά τον Ιπποκράτη 1 2 Περιεχόµενα Πρόλογος...5 Εισαγωγή: Οι Απαρχές της Ελληνικής Επιστήµης...8 Κεφάλαιο 1: Η Αρχαία Ελληνική Επιστήµη...24 1.1 Οι φυσικές θεωρίες των Προσωκρατικών φιλοσόφων...25 1.1.1 H πρώιµη ιωνική φιλοσοφική

Διαβάστε περισσότερα

ιοργάνωση από τα τρία ανθρωπιστικά Ινστιτούτα του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών:

ιοργάνωση από τα τρία ανθρωπιστικά Ινστιτούτα του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών: «Η ανακάλυψη της Ελλάδας» Στα Βήµατα του Παυσανία Έκθεση πολυτίµων χειρογράφων, βιβλίων και εικαστικού υλικού ιεθνές Συµπόσιο Επιµορφωτικές ιαλέξεις Virtual Exhibition On line Το έργο του Παυσανία Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα»

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περί Μελαγχολίας Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το σύστημα των τεσσάρων χυμών και η αρχή της μίμησης. Σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #4: Για αρχάριους Οι Σταυροφορίες Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Βιβλίο 2 κεφ Βιβλίο 2 κεφ Θουκυδίδης: Βιβλίο 3 κεφ. 70,71,72,73,74,75.

Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Βιβλίο 2 κεφ Βιβλίο 2 κεφ Θουκυδίδης: Βιβλίο 3 κεφ. 70,71,72,73,74,75. Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Εισαγωγή: Θουκυδίδης: σελ. 19-25, 26-28 Ξενοφώντας: σςλ. 29-32 2. Κείμενο: Από πρωτότυπο: Ξενοφώντας: Βιβλίο 2 κεφ. 1 16-32 Βιβλίο 2 κεφ. 2 1-4 Βιβλίο 2 κεφ. 2 16-23

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος ΑΠΛΟΤΗΤΑ και ΜΕΓΑΛΕΙΟ... Στο θέατρο τα δύο αυτά χαρακτηριστικά συνδυάζονται με τον καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 of 5 14/4/2014 12:35 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 14-4-2014 Ερώτηση παρακίνησης: 1 Τα Χριστούγεννα η Εκκλησία γιορτάζει: τη Θεία Ενανθρώπηση τη Θεία Ευχαριστία τη Βάπτιση του Χριστού Ερώτηση παρακίνησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

BELLA ITALIA. 8 µέρες / 7 νύχτες. * Βενετία * Φλωρεντία * Σιένα * Ρώµη * 1 η µέρα: ΑΘΗΝΑ - ΠΑΤΡΑ - (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) - ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ - ΕΝ ΠΛΩ

BELLA ITALIA. 8 µέρες / 7 νύχτες. * Βενετία * Φλωρεντία * Σιένα * Ρώµη * 1 η µέρα: ΑΘΗΝΑ - ΠΑΤΡΑ - (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) - ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ - ΕΝ ΠΛΩ BELLA ITALIA 8 µέρες / 7 νύχτες * Βενετία * Φλωρεντία * Σιένα * Ρώµη * 1 η µέρα: ΑΘΗΝΑ - ΠΑΤΡΑ - (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) - ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ - ΕΝ ΠΛΩ Συγκέντρωση και αναχώρηση για το λιµάνι της Πάτρας / Ηγουµενίτσας. Επιβίβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Αθηνά Παπαδάκη Αρχαιολόγος Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας Επιμορφωτικό Σεμινάριο Θήβα 8 Σεπτεμβρίου 2016 Διαχρονικά ο πολιτισμός της

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ;

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ; Τίτλος Μαθήματος : Λειτουργία και εφαρμογές της πολιτιστικής διαχείρισης Ενότητα 7: Πολιτιστικός τουρισμός και τοπικό πολιτιστικό προϊόν Όνομα Καθηγητή: Δρ. Θεοκλής-Πέτρος Ζούνης Τμήμα: Επικοινωνίας και

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8 Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ Εργασία 8 ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΑΓΝΗΣ ΒΟΥΡΤΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΤΑΞΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή -Ν.Βλεμμύδης -Έργο -Θεολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά»

Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά» Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά» Τα αίτια και κίνητρα των ανακαλύψεων Η αναζήτηση νέων εμπορικών δρόμων προς την Ανατολή Επιθυμία για τα αγαθά της Ανατολής (μεταξωτά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 6 Προσοχή! Όλες οι ερωτήσεις να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Άσπρης Άμμου Αφήνοντας την πόλη της Καβάλας

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου Ιουνίου Καθορισμός εξεταστέας ύλης των μαθημάτων της Α τάξης του Γενικού Λυκείου

Προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου Ιουνίου Καθορισμός εξεταστέας ύλης των μαθημάτων της Α τάξης του Γενικού Λυκείου 2 ο Γενικό Λύκειο Αμαλιάδας Προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου Ιουνίου 2016 Καθορισμός εξεταστέας ύλης των μαθημάτων της Α τάξης του Γενικού Λυκείου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Στην εξεταστέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού

Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας 1 Εξέλιξη του τουριστικού φαινομένου στην Ελλάδα 15ος - 19ος αιώνας: Πολιτιστικός τουρισμός επιστημόνων,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Τμήμα Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Σχολή Καλών Τεχνών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκουσα: Δρ Βικτώρια Φερεντίνου 1. Εισαγωγή στην τέχνη της Αναγέννησης Αναγέννηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Δ ΤΑΞΗΣ ΒΟΥΡΔΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στην Δ Δημοτικού οι μαθητές διδάσκονται την Αρχαία Ιστορία. Στο πλαίσιο αυτής γνωρίζουν σημαντικά ιστορικά γεγονότα και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Σκεπτικό Με τη δραστηριότητα χαρτογράφησης της Ανατολικής Μεσογείου σε µία εποχή έντονων συγκρούσεων για την κυριαρχία στην περιοχή, επιδιώκεται ο

1.3 Σκεπτικό Με τη δραστηριότητα χαρτογράφησης της Ανατολικής Μεσογείου σε µία εποχή έντονων συγκρούσεων για την κυριαρχία στην περιοχή, επιδιώκεται ο 1 Χαρτογραφώντας την κυριαρχία στην ανατολική Μεσόγειο από το 13 ο έως το 18 ο αι. 1.1 Περίληψη Οι µαθητές καλούνται να δηµιουργήσουν χάρτες της Ανατολικής Μεσογείου που να απεικονίζουν τις αλλαγές στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ )

2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ ) 2. Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ (Σελ. 20-23) 2.1. Η Χώρα. Νείλος : Πηγές από Αιθιοπία και δέλτα. Δυτικά : Η Λιβυκή έρημος. Ανατολικά : Η έρημος του Σινά έως Ερυθρά Θάλασσα. Λάσπη Ευφορία. Άνω Αίγυπτος-Κάτω Αίγυπτος. 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα