ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΗΘΟΥΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ τοῦ κ. Ἀπόστολου Νικολαΐδη, Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΗΘΟΥΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ τοῦ κ. Ἀπόστολου Νικολαΐδη, Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν"

Transcript

1 1 ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΗΘΟΥΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ τοῦ κ. Ἀπόστολου Νικολαΐδη, Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι, ἅγιοι Πατέρες, κ. Καθηγητές, κ. Συνάδελφοι, κυρίες καί κύριοι, κ. Πρόεδρε, Εὐχαριστῶ τόν Πρόεδρο τῆς Ἐπιτροπῆς μας Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ. Νικόλαο γιά τήν τιμητική ἀνάθεση αὐτῆς τῆς εἰσήγησης στό πρόσωπό μου. Ἔχω ἐπίγνωση τῶν δυσκολιῶν πού προκύπτουν ἀπό τή διαπραγμάτευση τοῦ θέματος, τό ἀντιπαρέρχομαι καί προχωρῶ μέ τίς εὐλογίες σας Μακαριώτατε. Ἀπό ὅσα κατάλαβα μελετώντας τό θέμα ζητεῖται ἡ ἄρθρωση μιᾶς θεολογικῆς καί ἠθικῆς θεώρησης τοῦ θεσμοῦ τῆς οἰκογένειας μέ βάση τίς θεμελιώδεις ἀρχές καί τά κριτήρια τοῦ ὀρθόδοξου ἤθους. Θά προσπαθήσω νά συνδυάσω τήν περιεκτικότητα μέ τήν ἐπιβεβλημένη ἐπιγραμματικότητα. Ἡ διαπραγμάτευση περιλαμβάνει ἐννέα σημεῖα. 1.Πατρότητα καί μητρότητα εἶναι δύο ἔννοιες πού συνδέονται ἄμεσα μέ τήν μεταπτωτική ἐμπειρία τοῦ τρόπου σύλληψης καί γέννησης τῶν ἀνθρώπων, ἐπειδή «μετά τήν παράβασιν τά τῆς συνουσίας γέγονεν» 1 Προπτωτικά οἱ δύο ἔννοιες εἶναι ἄγνωστες. Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος δέν εἶναι προϊόν γέννησης, ἀλλά γένεσης. Δέν γεννιέται ἀλλά δημιουργεῖται. 2 Δέν εἶναι «πλαστούργημα» τοῦ γάμου, ἀλλά τῆς παρθενίας, ὑπογραμμίζει ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός 3. Ἡ πατερική παράδοση θεωρεῖ ὡς πρώτη κατάσταση τήν παρθενία καί ὄχι τό γάμο. Ὁ γάμος κατά τόν Μ. Ἀθανάσιο εἶναι καρπός τῆς παράβασης 4. Ὁ ἴδιος ἐξαίρει τή σπουδαιότητα τῆς παρθενίας κάνοντας λόγο γιά τήν παρθενία τῆς Ἁγίας Τριάδος, τήν παρθενία τῶν ἀγγέλων, τήν παρθενία τῆς Θεοτόκου καί τήν παρθενία τοῦ Χριστοῦ. 5 Ὁ γάμος καί ὅσα σχετίζονται μέ αὐτόν δέν ἔχουν θέση σ αὐτόν τόν ἄξονα τῆς παρθενικῆς παράδοσης, ἀλλά ὑπακούει στή φύση καί στό νόμο, κάτι πού δέν συμβαίνει μέ τήν κατάσταση τῆς παρθενίας. 6 Γάμος, πατρότητα καί μητρότητα λοιπόν ἐπινοήθηκαν μέτα τήν πτώση, καθώς γράφει ὁ Ἰ. Δαμασκηνός, «διά τό μή ἐκτριβῆναι καί ἀναλωθῆναι τό γένος ὑπό τοῦ θανάτου.., ὡς ἄν διά τῆς παιδοποιΐας τό γένος τῶν 1 Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς Γεν. 15, 4, PG 53, Γιά τήν ἱστορία τῆς μητρότητας βλ. S. THURER, Mytow Mutterschaft, Munchen G- KL. KALTENBRUNNER( Hrsg.), Mutterschaft: Mythos und Zukunft, Freiburg Ι. ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ, Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς ὀρθοδόξου πίστεως 4, 97, PG 94, 1209b: «Ἐκεῖνοι γάρ παρθενίας εἰσί καί οὐ γάμου πλαστούργημα». 4 Μ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Εἰς ψαλμ. 50,7, PG 27, 240c. 5 M. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Περί παρθενίας, PG 37, 532α ἑξ. 6 Βλ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΓΚΥΡΑΣ, Πρός Λητόιον 55, PG 30, 780d.

2 2 ἀνθρώπων διασώζηται» 7. Ἑπομένως, γιά νά κλείσω αὐτό τό κεφάλαιο, πατρότητα καί μητρότητα εἶναι μέν θεόδοτες, προκαλοῦνται ὅμως καί συντηροῦνται ἀπό τήν μεταπτωτική ἀνθρώπινη φύση. Καί γιά μή ἔχουν οἱ ἄγαμοι καμιά δικαιολογία ἔπαρσις εἶμαι ἕτοιμος νά σᾶς παραθέσω πλῆθος πατερικῶν ἀπόψεων, ὅπου ὁ γάμος ἀξιολογεῖται ὡς καλός, δηλαδή ὡς μεσότητα, ὡς ἀρετή μέ καλύτερη καί ὄχι ἀντίθετη τήν παρθενία πού περιγράφεται ὡς τό «ἄκρον τῆς ἀρετῆς», καί ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπόψεις πού δέν τόν κατατάσσουν «ἐν τοῖς πονηροῖς», καθώς σημειώνει ὁ Ἰ. Χρυσόστομος. 8 Κατά τόν Γρηγόριο Νύσσης ὁ Γάμος δέν εἶναι βδελυρός, οὔτε ἀκάθαρτος, οὔτε μίασμα. Αὐτά, γράφει ὁ ἴδιος, εἶναι διαβολικοί χαρακτηρισμοί. 9 Ὁ δέ Ἐπιφάνιος Κύπρου, σημειώνει πώς ἄν ὁ γάμος εἶναι βδελυρός, τότε ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, μηδέ τῶν παρθένων ἐξαιρουμένων, εἶναι ἀκάθαρτοι. 10 Ἡ ἀναφορά στήν μεταπτωτική καταγωγή καί ἐφαρμογή τῶν ὅρων πατρότητα καί μητρότητα ἀποσκοπεῖ κυρίως στήν ἐπισήμανση τῶν δυσκολιῶν καί τοῦ συνεχοῦς καί ἀδιάκοπου ἀγώνα πού τίς συνοδεύουν. 2. Οἱ ὅροι πατρότητα καί μητρότητα εἶναι δηλωτικοί τῆς οἰκογενειακῆς κοινωνίας. Περιγράφουν καί χαρακτηρίζουν μιά κατάσταση ὑπέρβασης τῶν ἀτομικοτήτων στή γαμική σχέση καί μετάβασης ἀπό τά πρόσωπα σέ προσωπικούς καί διαπροσωπικούς ρόλους. Ὁ ἄνδρας γίνεται πατέρας καί ἡ γυναίκα μητέρα. Ταυτόχρονα μεταβάλλεται ἤ ἐμπλουτίζεται ἡ σχέση τους καί προεκτείνεται ὁ σκοπός τῆς ἕνωσής τους. Μέ τούς δύο ὅρους δηλώνεται ἡ ἐνεργοποίηση τοῦ σκοποῦ ἤ ἑνός ἀπό τούς σκοπούς τοῦ γάμου. Ὑπενθυμίζω στό σημεῖο αὐτό τίς δύο κυρίαρχες ἀπόψεις περί τῶν σκοπῶν τοῦ γάμου. Διαφορετικές ἀπόψεις πού δικαιολογοῦνται ἀφοῦ ἡ ὑπόθεση δέν ἀφορᾶ τήν θεολογία, καθώς σημειώνει ὁ Γ. Μαντζαρίδης, ἀλλά τήν ἀνθρωπολογία, παραθέτοντας ταυτόχρονα τήν ἄποψη τοῦ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου: «ἐν τούτοις γάρ καί τό ἐπιτυγχάνειν οὐκ ἄχρηστον, καί τό διαμαρτάνειν ἀκίνδυνον» 11. Ἡ μιά ἄποψη ὁρίζει ὡς ἀποκλειστικό σκοπό του τήν παιδοποιΐα. Πρωτοστατοῦν Ἰουστῖνος Ἀθηναγόρας, Κλήμης Ἀλεξανδρεύς (γιά τόν ὁποῖο ἀναφέρονται ἐπιδράσεις ἀπό τούς στωικούς) καί οἱ λατίνοι Πατέρες Ἀμβρόσιος καί Αὐγουστῖνος. Ἡ ἄλλη, χωρίς νά παραθεωρεῖ τήν τεκνοποιΐα, δίνει τήν προτεραιότητα στή σωφρονιστική 7 Ι. ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ, ὅ. π., 1205d 8 I. XΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί παρθενίας 9, 1, PG 48, ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί παρθενίας 8, PG, 46, 353α 10 ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ, Κατά αἱρέσεων 61, PG 41, 1040cd. 11 Βλ. Γ.Ι.ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Χριστιανική Ἠθική, Θεσσαλονίκη 1991 (3), σ. 301.

3 3 λειτουργία τοῦ γάμου «ὑπέρ τοῦ σβέσαι τήν τῆς φύσεως πύρωσιν». Πρωτοστατοῦν Ἀπ. Παῦλος καί Ἰ. Χρυσόστομος Πατρότητα καί μητρότητα κατανοοῦνται ὡς λειτουργικά χαρίσματα τῆς κατ οἶκον Ἐκκλησίας καί κατ ἐπέκταση τῆς Ἐκκλησίας. Θεωρῶ ὅτι αὐτός ὁ χαρακτηρισμός δέν εἶναι τυχαῖος. Πατρότητα καί μητρότητα δηλώνουν τήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ σύμφωνα μέ τό «ἀνδρί γυνή διά Θεοῦ ἁρμόζεται» 13 καί τό «οὗ γάρ εἰσι δύο ἤ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τό ἐμόν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν» 14. Ἀπό τόν μυστηριακό γάμο προκύπτει ἡ εὐλογημένη τριάδα πού συγκροτοῦν πατέρας, μητέρα καί τέκνα. Σημειώνει ὁ Χρυσόστομος: «Ἔνθα ἀνήρ καί γυνή καί παιδία καί ὁμόνοια καί φιλία, καί τῆς ἀρετῆς συνδεδεμένοι δεσμοῖς, ἐκεῖ μέσος ὁ Χριστός» 15. Θά μποροῦσε κάποιος νά κάνει μιά ἀναγωγή στή ζωή τῆς Ἁγίας Τριάδας γιά νά παραλληλίσει καί ὄχι νά ἀξιολογήσει ρόλους πού ὑποβοηθοῦν τήν κατανόηση τῆς κατ οἶκον ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας. Ἐδῶ διαπιστώνουμε ἕνα εἶδος διαβάθμισης χωρίς ἀξιολογικά κριτήρια. Ὁ πατέρας εἶναι ἡ αἰτία τῶν δύο ἄλλων προσώπων. Αὐτό δέν προσβάλλει τήν ἰδιαιτερότητα τῶν προσώπων οὔτε εἰσάγει ἀνταγωνισμούς καί γενικότερα παιχνίδια ἐξουσίας. Μέ τό ἴδιο σκεπτικό θεολογοῦν οἱ πατέρες τή σχέση τῶν προσώπων στήν οἰκογένεια. Ἡ ὑπεύθυνη πατρότητα ἐκφράζεται μέσα ἀπό μιά σχέση ἀγάπης πρός τή μητέρα, δεῖγμα τῆς θυσιαστικῆς καί διακονικῆς του διάθεσης. Ἡ ὑπεύθυνη μητρότητα μέσα ἀπό τή σχέση λειτουργικῆς ὑποταγῆς ὡς δεῖγμα αἰώνιας πίστης καί ἀφοσίωσης πού ἀποσκοπεῖ τόσο στήν ὑποταγή τοῦ ἄνδρα στήν ἀρετή της 16, ὅσο καί στήν ὑποταγή τῶν τέκνων στούς γεννήτορές τους. Ἀνυπότακτη μητρότητα σηματοδοτεῖ ὄχι μόνο μιά ἀνεύθυνη πατρότητα ἀλλά καί μιά ἀνεύθυνη καί προβληματική υἱότητα. Ἡ ἀγάπη τοῦ πατέρα καί ἡ ὑποταγή τῆς μητέρας καί τῶν τέκνων ἐξασφαλίζει τό σύνδεσμο τῆς 12 Βλ. περισσότερα Γ.Ι.ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, ὅ.π., σ. 301 ἑξ. Ὁ Ἰ. Χρυσόστομος ἐπικαλεῖται ὡς μάρτυρά του τόν Παῦλο πού ἔγραψε «διά δέ τάς πορνείας ἕκαστος τήν ἑυτοῦ γυναίκα ἐχέτω» καί συμπληρώνει ὁ Χρυσόστομος «οὐ διά τάς παιδοποιΐας», καί πάλιν «ἐπί τό αὐτό συνέρχεσθαι κελεύει, οὐχ ἵνα πατέρες γένωνται παίδων πολλῶν ἀλλά τί; Ἵνα μη πειράζῃ ὑμᾶς ὁ σατανᾶς, φησί. Καί προελθών δέ οὔκ εἶπεν, εἰ δέ ἐπιθυμοῦσι παίδων ἀλλά τί; Εἰ δέ μη ἐγκρατεύονται, γαμησάτωσαν». Παλαιότερα ὁ γάμος ἐξυπηρετοῦσε καί τήν αὔξηση τοῦ πληθυσμοῦ «ὕστερον πληρωθείσης καί τῆς γῆς καί τῆς θαλάττης καί τῆς οἰκουμένης ἁπάσης, μία λείπεται πρόφασις αὐτοῦ μόνη, ἡ τῆς ἀκολασίας καί τῆς ἀσελγείας ἀναίρεσις» (Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς τό «διά δέ τάς πορνείας» 3, PG 51, 213. Βλ. Γ.Ι.ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, ὅ.π, σ. 303) 13 ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ, Στρωματεῖς 3, 10, PG 7, 1169b. 14 Ματθ. 18, Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς Γεν. 7, Βλ. Ι.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Ἐγκώμιον εἰς Μάξιμον 9, PG 51,240: «Ὅταν γάρ ἡ μήτηρ οὕτως ἦ κοσμία καί σώφρων καί πᾶσαν ἀρετήν κεκτημένη, πάντως καί τόν ἄνδρα ἑλεῖν δυνήσεται καί χειρώσασθαι τῷ περί αὐτήν πόθῳ ἑλοῦσα δέ αὐτόν, μετά πολλῆς ἕξει τῆς προθυμίας βοηθοῦντα πρός τήν τῶν παίδων ἐπιμέλειαν.»

4 4 ἀγάπης, τῆς ὁμόνοιας καί τῆς εἰρήνης 17, βασικές προϋποθέσεις γιά τήν ὁμαλή λειτουργία τῆς συζυγίας ὡς τρόπου δημιουργικῆς συνύπαρξης καί συλλειτουργίας ὅλων τῶν μελῶν τοῦ οἰκογενειακοῦ σώματος. Δέν εἶναι τυχαία ἡ σύνδεση τῆς μητέρας μέ τήν Ἐκκλησία καί τήν Παναγία μητέρα τοῦ Θεοῦ πού ὑποτάσσει τή μητρότητά της στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ μέ τό «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατά τό ρῆμα σου» 18 καί βέβαια ἡ σύνδεση τοῦ πατέρα μέ τό Χριστό: «Αἱ γυναῖκες τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν ὑποτάσσεσθε ὡς τῷ Κυρίῳ, ὅτι ὁ ἀνήρ ἐστι κεφαλή τῆς γυναικός, ὡς καί ὁ Χριστός κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας, καί αὐτός ἐστι σωτήρ τοῦ σώματος. Ἀλλ ὥσπερ ἡ Ἐκκλησία ὑποτάσσεται τῷ Χριστῷ, οὕτω καί αἱ γυναῖκες τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν ἐν παντί. Οἱ ἄνδρες ἀγαπᾶτε τάς γυναῖκας ἑαυτῶν, καθώς καί ὁ Χριστός ἠγάπησε τήν Ἐκκλησίαν καί ἑαυτόν παρέδωκεν ὑπέρ αὐτῆς.». 19 Εἶναι πολύ σημαντικό νά ὑπογραμμίζεται ἀπό τόν καθένα ἡ ἀνυπολόγιστη ἀξία τοῦ ἄλλου καί νά σμικρύνεται ἤ νά ἀποσιωπᾶται ὅσο γίνεται περισσότερο ἡ ἀδύνατη πλευρά του. Ἡ κακή πλευρά τοῦ ἑνός μπορεῖ νά ἀποτελεῖ πεδίο γυμνασίας τοῦ ἄλλου στήν ἀρετή. 4. Πατρότητα καί μητρότητα παίρνουν σάρκα καί ὀστά πολύ πιό πρίν τή γέννηση τοῦ νέου ἀνθρώπου. Αὐτό συμβαίνει κατά τή στιγμή τῆς σύλληψης ὡς κοινοῦ ἀποδεκτοῦ ἀπό τήν πατερική θεολογία συμβατικοῦ χρονικοῦ σημείου ἐμφάνισης τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς μέ ἐξαίρεση τήν ἄποψη μερικῶν, ὅπως ὁ Θεοδώρητος Κύρου, πού διαπιστώνουν τήν ὕπαρξη ἀνθρώπινης ζωῆς στό ἐξεικονισμένο ἔμβρυο. Μέ αὐτή τή διαπίστωση ὑπογραμμίζονται ἡ μητρική καί πατρική εὐθύνη, ἡ ὑπεύθυνη πατρότητα καί μητρότητα, γιά τήν πορεία τοῦ νέου ἀνθρώπου ἀπό τή στιγμή τῆς σύλληψής του μέχρι τό θάνατο καί τῶν δύο, ὁπότε καί δηλώνεται τό τέλος τῆς πατρότητας καί τῆς μητρότητας. Αὐτό σημαίνει ὅτι ὁποιαδήποτε ἀρνητική συμπεριφορά πρός τά παιδιά εἴτε κατά τή διάρκεια τῆς κυοφορίας (ἄμβλωση κλπ) εἴτε κατά τή διάρκεια τῆς λοιπῆς οἰκογενειακῆς ζωῆς, ἔχει ἀφετηρία καί ἀναφορά ὄχι πλέον στόν ἄνδρα καί τή γυναίκα, ἀλλά στόν πατέρα καί τή μητέρα. Καί ἐπειδή πατρότητα καί μητρότητα δέν ἀποτελοῦν δύο ἀτομικά χαρακτηριστικά, ἀλλά ἐκκλησιαστικά χαρίσματα καί κοινωνικές ἐπιταγές, ἡ ἐν λόγῳ συμπεριφορά ἀφορᾶ καί στήν Ἐκκλησία καί στήν Κοινωνία. Ἡ ὑπεύθυνη πατρότητα καί μητρότητα εἶναι διαρκῶς ὑπόλογη γιά τόν τρόπο διαχείρισης τῆς πατρότητας καί τῆς μητρότητας στήν Ἐκκλησία καί στήν Κονωνία, ἔστω καί ἄν διαπιστωθεῖ ἀδιαφορία, ἰδιαίτερα ἀπό τήν 17 Βλ. Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς Γεν. 38, 7, PG 53, 360. Σύνδεση μητρότητας καί τῆς Θεοτόκου ἐπιχειροῦν οἱ Α.J.STORFER, Marias jungfreuliche Mutterschaft, Berlin I.MUSER, Daw Mariologische Prinzip gottesbrautliche Mutterschaft und das Verstandnis der Kirch bei M. J. Scheeben, Roma Λουκ. 1, Ἐφες. 5, 22 ἑξ.

5 5 τελευταία. Τό ἴδιο ὑπόλογες στόν ἑαυτό τους καί μεταξύ τους εἶναι Ἐκκλησία καί Κοινωνία γιά τόν τρόπο πού συμπεριφέρονται καί ἀξιολογοῦν μητρότητα καί καί πατρότητα. Ἡ προστασία τους δέν ἐξασφαλίζεται μέ ἰδιοτελεῖς εὐχές καί νομοθετήματα, ἀλλά μέ συγκεκριμένες ἐπιλογές πού δείχνουν τόν ἀπέραντο σεβασμό καί τήν εἰλικρινή διάθεση γιά διασφάλιση τῆς ἀξιοπρέπειας. 20 Ἡ στάση τῆς Ἐκκλησίας πρός τή μητρότητα καί τήν πατρότητα ἐκφράζει τήν ποιότητα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς, ἐνῶ ἡ στάση τῆς κοινωνίας φανερώνει τήν ποιότητα τοῦ πολιτισμοῦ. 5. Πατρότητα καί μητρότητα δέν λειτουργοῦν ὡς αὐτοαγαθά. Ὑπογραμμίζεται ἡ ἔννοια τῆς διαχείρισης γιά νά τονισθεῖ ἡ σπουδαιότητα τῆς συναίσθησης τῆς ἑτερότητας τῶν προσώπων καί τοῦ ἀλληλοσεβασμοῦ, νά σημειωθεῖ ὅτι κανείς δέν εἶναι κτῆμα ἡ ὑποχείριο τοῦ ἄλλου, ὅτι ὅλων ὁ ρόλος εἶναι σημαντικός καί ἀνεπανάληπτος καί ὅτι δέν ἐπιτρέπεται σύγχυση ἤ ὑποκατάσταση ἤ ὑποτίμηση ρόλων. Ἔτσι ἐξηγεῖται πῶς ἡ ἀπουσία κάποιου ρόλου δημιουργεῖ τεράστια προβλήματα στήν οἰκογενειακή ζωή καί ἰδιαίτερα στά νέα μέλη της. Τό ἴδιο προβληματική ἀποδεικνύεται καί ἡ ὑποτίμηση, ἰδιαίτερα, τοῦ γυναικείου ρόλου, πού ἔχει ἄμεσες ἐπιπτώσεις στό ρόλο τῆς μητρότητας. Μέ λίγα λόγια, πατρότητα, μητρότητα καί υἱότητα σχηματίζουν ἑνώσεις καί ταυτόχρονα διακρίσεις. Ἔτσι ἐξασφαλίζεται ἡ λειτουργική ἑνότητα 21 πού ἐνισχύεται καί ἐμπλουτίζεται ἀπό τήν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πού ὑποδεικνύει τρόπους ὑπεύθυνης διακονίας χωρίς εἰδωλολατρίες καί λοιπές ἀνθρωποκεντρικές συμπεριφορές. Ἔτσι ἀποκαθίσταται ἡ ἀρχέγονη ἀνδρογυνική ἑνότητα «κατά τρόπο ἀντιθετικά συμπληρωματικό, στόν ὁποῖο οἱ ἀνατομοφυσιολογικές, βιοψυχολογικές καί κοινωνιοψυχολογικές διαφορές/ἀντιθέσεις συναιροῦνται στήν ἐκδοχή τοῦ ἑνιαίου ἀνδρογύνου, στόν ὁποῖο ὁλοκληρώνονται τόσο στή μεταξύ τους ὅσο καί στήν ἔναντι τῶν παιδιῶν τους σχέση» Γιά τή στάση τῆς κοινωνίας πρός τή μητρότητα βλ. E. SCHLIEBEN; Mutterschaft und Gessellschaft, Osterwieck A.HUG, Zur Psychologie und Soziologie der unehelichen Schwaner-und Mutterschaft bei Jugendlichen, Diss., Wintherthur G:RIEMER-KAFKA, Rechtsprobleme der Mutterschaft,Diss., Winterthur K. HUWILER, Herausforderung Mutterschaft,Diss.,Bern L. ROOST-VISCHER, Mutter zwischen Herd und Markt, Diss., Basel G. PETER MEISEL/ H.-H. SOWKA, Mutterschutz und Erziehungsurlaub, Munchen Βλ. Ι.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς Α Κορ. 34,,4, PG 61, 290: «Οὔτε γάρ πάντα ἐπέτρεψε τῷ ἀνδρί, οὔτε πάντα τῇ γυναικί, ἀλλά ταῦτα διεῖλεν ἑκάστῳ, τῇ μέν τήν οἰκίαν, τῷ δέ τήν ἀγοράν ἐγχειρίσας, καί τῷ μέν τό τρέφειν, γεωργεῖ γάρ τῇ δέ τό περιβάλλειν, ἱστός γάρ καί ἠλακάτῃ τῆς γυναικός αὐτός γάρ ἔδωκε τῇ γυναικί ὑφάσματος σοφίαν». 22 Ι.Σ.ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΗ, «Μορφές σύγχρονης οἰκογένειας καί οἰκογενειακή ἀγωγή», Ι.Σ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΗ/Α.Β.ΡΗΓΑ κ.ἄ, Οἰκογένεια, μητρότητα, ἀναδοχή, Ἀθήνα 1991, σ. 23.

6 6 6. Ἡ ὑπεύθυνη πατρότητα καί μητρότητα δέν κληρονομοῦνται, ἀλλά δημιουργοῦνται καί ἀποκτιοῦνται. Αὐτή εἶναι καί ἡ διαφορά ἀπό τόν τρόπο πού ἐκφράζονται καί λειτουργοῦν πατρότητα καί μητρότητα στή φύση, ἄν, βεβαίως, μποροῦμε νά μιλᾶμε μέ τέτοιους ὅρους, ὅταν ἀναφερόμαστε στό φυσικό νόμο. Οἱ ὅροι μητέρα γῆ ἤ μητέρα φύση δηλώνουν τήν προκαθορισμένη φυσικότητα στήν παραγωγή ἤ ἀναπαραγωγή τῶν εἰδῶν πέρα ἀπό λογικές καί ἐλεύθερες ἐπιλογές 23. Μητρότητα καί πατρότητα εἶναι προϊόντα μιᾶς ὑπεύθυνης ἐκκλησιαστικῆς καί κοινωνικῆς ζωῆς. Ἡ πράξη ἀποδεικνύει πόσο ἐπικίνδυνος εἶναι ὁ ἐρασιτεχνισμός τόσο στή σύναψη τοῦ γάμου ὅσο καί στή δημιουργία τῆς οἰκογένειας. Μέ αὐτό ἐπισημαίνεται ἡ τεράστια εὐθύνη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, τῶν θεσμῶν καί ἰδιαίτερα τῶν οἰκογενειῶν τῶν δύο συζύγων. Μέσα στά νοήματα πού κρύβει ἡ μυστηριακή ἐκκλησιαστικοποίηση τοῦ γάμου καί τῆς βάπτισης κρύβεται καί ἡ καθοριστική εὐθύνη τῆς Ἐκκλησίας γιά τήν πορεία τοῦ γάμου καί τῆς οἰκογένειας. Γιατί πρέπει νά σημειώσουμε ὅτι κάθε μικρή ἤ μεγάλη κοινωνία πού σχετίζεται ἤ ἀντιμάχεται τήν Ἐκκλησία ἔχει καταγεγραμμένα στά πολύπτυχά της ἐκκλησιαστικές, πατρικές καί μητρικές συμπεριφορές θετικές καί ἀρνητικές. Ἀντίστοιχες συμπεριφορές εἶναι καταγεγραμμένες καί ἀπό τόν τρόπο πού βιώθηκε ἡ πατρότητα καί ἡ μητρότητα στίς οἰκογένειες καταγωγῆς τοῦ νέου πατέρα καί τῆς νέας μητέρας. Υἱοί καί θυγατέρες σέ λίγο θά μεταβληθοῦν σέ πατέρες καί μητέρες. Ἑπομένως πατρότητα καί μητρότητα εἶναι διδακτές 24 καί μιμητικές. Εἶναι ἔτσι αὐτονόητο ὅτι ἡ ὑπεύθυνη πατρότητα καί μητρότητα δέν ἐξαντλεῖται στήν τεκνοποιΐα ἤ στήν φυσική ἀνατροφή τῶν παιδιῶν, ἀλλά καί στήν ὑπεύθυνη ἀνατροφή τῶν ἑπομένων μητέρων καί πατέρων. Αὐτή εἶναι ἴσως καί ἡ ποιό σημαντική συνεισφορά τῆς οἰκογένειας στήν εὐρύτερη κοινωνική πραγματικότητα καί φυσικά στήν Ἐκκλησία, ἰδιαίτερα σέ ἐποχές πού πατρότητα καί μητρότητα καταντοῦν ἀνεύθυνες, ἀνελεύθερες, ἀνεξάρτητες, προσωρινές, τυχαῖες, συμβατικές. 7. Ἡ Ἐπιτροπή πού μοῦ ἀνέθεσε αὐτή τήν εἰσήγηση περιμένει σίγουρα τή σύνδεση πατρότητας καί μητρότητας μέ τήν τεκνογονία καί μέσα ἀπό τή σύνδεση τήν ἀνάδειξη τοῦ βαθμοῦ τῆς ὑπευθυνότητας. Μέ πολύ προσοχή σημειώνω τά ἀκόλουθα, πού κατ οὐσία προβάλλονται, μόνο ὡς θέματα πρός συζήτητηση. Καταρχήν πατρότητα καί μητρότητα δέν ἐξαρτιοῦνται ἀπό τόν ἀριθμό τῶν παιδιῶν. Ἕνα παιδί ἀρκεῖ γιά νά ἔχουμε πατέρα καί μητέρα καί μάλιστα μέ ὑπεύθυνο τρόπο. Ὡστόσο ἡ ὑπεύθυνη πατρότητα καί ἡ ὑπεύθυνη μητρότητα κρίνονται γιά τήν 23 Βλ. σχετικά S.B.HRDY, Mutter Natur: Die weidliche Seite der Evoloution, übrs. Von A. Paul, Berlin Βλ. π.χ. S. TOPPE, Die Erziehung zur guten Mutter, Oldenburg W.E.FTHENAKIS, Mutterschaft Vaterschaft, Weinheim-Basel 2002.

7 7 ὑπεύθυνη ἤ ἀνεύθυνη στάση τους ἀπέναντι στό κεφάλαιο τῆς τεκνογονίας. Τί σημαίνει ἀνεύθυνη στάση ὑποθέτω ὅτι θά τό εἰσηγηθοῦν συστηματικά ἄλλοι εἰσηγητές αὐτῆς τῆς συσκέψεως. Ἀπό τή μεριά μου θέλω νά σημειώσω τά ἀκόλουθα πού τά βασίζω σέ θεμελιακές ἀρχές τοῦ ὀρθόδοξου ἤθους. Εἶναι σαφές ὅτι τό πραγματικό κριτήριο γιά τήν ἀξιόλογηση μιᾶς πράξης δέν εἶναι ἴδια ἡ πράξη, ἀλλά οἱ πραγματικοί λόγοι πού ὁδηγοῦν ἤ δέν ὁδηγοῦν σ αὐτή. Ἡ τεκνογονία καθεαυτή δέν ἀποτελεῖ κριτήριο ἀξιολόγησης τοῦ θεάρεστου χαρακτήρα της. Αὐτή σχετίζεται μέ τά ἐρωτήματα, γιατί τεκνογονεῖς ἤ δέν τεκνογονεῖς, ἤ μέ τό γιατί ἕνα καί ὄχι περισσότερα παιδιά ἤ περισσότερα ἤ λιγότερα καί ὄχι ἕνα. Ἡ ἀξιολόγηση ἀφορᾶ ἐπίσης καί στά μέσα πού ὑποβοηθοῦν τούτη ἤ τήν ἄλλη ἐπιλογή, ἀλλά καί τίς ἑκάστοτε συνθῆκες τῆς συζυγικῆς ζωῆς. Αὐτό φαντάζομαι ὅτι θά φανεῖ μέσα ἀπό τά ἐρωτήματα καί τούς προβληματισμούς ἕνος λαϊκοῦ κατά τήν αὐριανή ἡμέρα. Σ αὐτές τίς παραμέτρους ἀκριβῶς εἶναι καί τό κέντρο τοῦ προβληματισμοῦ. Θεωρῶ ὡς πολύ σωστή καί ὀρθόδοξα θεολογημένη τή στάση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στό σημεῖο αὐτό, ὅταν κατανοεῖ καί ἡ ἴδια πώς δέν εἶναι ἁρμόδια νά δίνει συνταγές τεκνογονίας, ὅπως, δυστυχῶς ἐν γνώσει ἤ ἐν ἀγνοία τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοίκησης, κάνουν μερικοί πνευματικοί πατέρες. Αὐτός εἶναι καί ὁ βασικός λόγος γιά τόν ὁποῖο ἡ Ἐπιτροπή μας δέν εἰσηγήθηκε τήν διοργάνωση ἕνος ἀνοικτοῦ συνεδρίου γιά τήν τεκνογονία, ἀλλά αὐτή τή σύσκεψη. Τό ἐνδιαφέρον λοιπόν τῆς Ἐκκλησίας δέν μπορεῖ νά ἐπικεντρώνεται στόν ἀριθμό τῶν παιδιῶν συνδυασμένο μάλιστα μέ τήν ἐπίλυση τοῦ δημογραφικοῦ προβλήματος, ἀλλά στήν ποιότητα τῆς σχέσης τοῦ πατέρα καί τῆς μητέρας μεταξύ τους καί μέ τόν Θεό καί τήν Ἐκκλησία του, ὅπως αὐτή ἀντιστοιχεῖ σέ κάθε ἐπιλογή. Μπορεῖ νά ἔχεις ἀκράτεια καί πολλά παιδιά καί νά ἀπέχεις χιλιόμετρα ἀπό τό Θεό καί τό σύζυγό σου καί νά ἔχεις αὐστηρή ἐγκράτεια καί ἕνα παιδί καί νά εἶσαι πολύ κοντά καί στούς δύο. Χωρίς νά ἔχω διάθεση νά καθορίσω ἤ νά ἑρμηνεύσω τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, δέν μπορῶ νά ἰσχυριστῶ ὅτι ἡ μιά ἐπιλογή συνάδει πρός τό θέλημα του, ἐνῶ ἡ ἄλλη ἀπάδει. Ἄν ἐρωτηθῶ θά πῶ πολύ περισσότερα καί πολύ πιό συγκεκριμένα. 8. Ὑπάρχει πατρότητα καί μητρότητα χωρίς παιδιά; Καταρχήν ἄτεκνος γάμος δέν σημαίνει ἀποτυχημένος ἤ ἄσκοπος ἤ μή εὐλογημένος γάμος. Τόσο ἡ τεκνοποιΐα ὅσο καί ἡ ἀτεκνία 25 λογίζονται ὡς χαρίσματα τοῦ Θεοῦ καί πεδία ἄσκησης τῶν συζύγων. Κανένα ἀπό τά δυό δέν κρίνεται ὡς αὐτοαγαθό ἤ ὡς αὐτοκακό, ὅπως γινόταν στήν Παλαιά 25 Βλ. Ι.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς Γεν. 49, 2, PG 54,445: «Ὅταν οὖν ἴδης ἄνδρα καί γυναῖκα ἐν ἀρετῇ ζῶντας, καί ἐν ἀπαιδίᾳ τυγχάνοντας ὅταν ἴδῃς θεοσεβεῖς ὄντας, καί εὐλαβείας ἐπιμελουμένους, τῆς οἰκονομίας οἱ λόγοι καί ἡμῖν ἀπόρρητοι, καί ὑπέρ πάντων εὐχαριστεῖν δεῖ, καί μόνους ἐκείνους ταλανίζειν τούς ἐν κακίᾳ ζῶντας, οὐ τούς παιδία κεκτημένους. Πολλά γάρ πολλάκις ὁ Θεός συμφερόντως οἰκονομεῖ, ἡμεῖς δέ τήν αἰτίαν τῶν γεγενημένων οὐκ ἴσμεν».

8 8 Διαθήκη 26, ἀλλά γίνονται τέτοια ἀνάλογα μέ τή χρήση τους. Σέ κάθε περίπτωση ἡ γέννηση ἑνός παιδιοῦ δέν εἶναι μόνο ὑπόθεση τῆς συνουσίας, ἀλλά καί τῆς οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ: «οὐδέν τῆς συνουσίας ὄφελος, μή τῆς ἄνωθεν συμμαχίας γενομένης» 27. Ὁ Χρυσόστομος ὑπογραμμίζει κάτι ἀκόμη πολύ σημαντικό ἑρμηνεύοντας τό παύλειο: «σωθήσεται δέ διά τῆς τεκνογονίας»: «οὐ τό τεκεῖν ποιεῖ μητέρα, οὐδέ τούτῳ κεῖται μισθός.ἀλλ εἰ ἐτεκνοτρόφησε. Τό μέν γάρ τῆς φύσεως, τό δέ τῆς προαιρέσεως ἐστί». 28 Μέ αὐτό τό σκεπτικό θά μπορούσαμε νά ἔχουμε πατρότητα καί μητρότητα πού νά ὀφείλονται στήν υἱοθεσία. Διαφορετικά κρίνονται τά πράγματα ὅταν ἀχρηστεύεται ἤ ἀδρανοποιεῖται ἡ δεδομένη δυνατότητα τεκνοποιΐας γιά πολλούς καί διάφορους λόγους καί εἰσάγονται στήν οἰκογενειακή ζωή θεσμοί, ὅπως ἡ «κοινωνική μητέρα» (παστάδα), «κοινωνικός πατέρας», «δανεική μητέρα», «παρθένος μητέρα» 29 κ.λπ. Αὐτές οἱ ἀφύσικες μορφές εἶναι συνήθως συνδεδεμένες μέ τό φεμινιστικό κίνημα πού διαπνέεται ἀπό τή διάθεση γιά χειραφέτηση ἀπό τίς παραδοσιακές πατριαρχικές μορφές πού θεωρήθηκαν ὅτι ἔβλαψαν τή γυναίκα 30. Στήν περίπτωση αὐτή ἡ ἄρνηση τῆς φυσικῆς πατρότητας καί μητρότητας δέν στρέφεται μόνο κατά τοῦ Θεοῦ πού θέλει τούς δύο νά γίνονται ἕνα, ὄχι μόνο πνευματικά ἀλλά καί σαρκικά, γιατί μόνο ἔτσι ἀποκαθίσταται ἡ ἀνδρογυνική ἑνότητα καί κατ ἐπέκταση ἡ ἑνότητα τοῦ ἀνθρώπινου γένους, ἀλλά καί τῆς ἴδιας τῆς φύσης, ἡ ὁποία πολύ συχνά ἐκδικεῖται μέ συναφεῖς πρός τήν ἀποφυγή δοκιμασίες. Τά ἴδια ἰσχύουν καί γιά τά λεγόμενα ὁμοφυλοφιλικά ἤ λεσβιακά «οἰκογενειακά» σχήματα. Εἶναι ἐπίσης σαφές ὅτι χωρίς φυσικά παιδιά δέν ὑπάρχει φυσική πατρότητα καί φυσική μητρότητα. Στά φυσικά παιδιά μποροῦμε νά ἐντάξουμε ἀκόμη καί τά παιδιά τῆς ὁμόλογης τεχνητῆς γονιμοποίησης. Τήν ἀναφέρω ἁπλῶς καί δέν τήν ἀξιολογῶ. Πρόβλημα πατρότητας καί μητρότητας ὑπάρχει στήν ἑτερόλογη τεχνητή γονιμοποίηση, ὅταν ἔχουμε νά κάνουμε μέ ξένο σπέρμα, ξένο ὠάριο, δανεική μητέρα κ.λπ. Μεγαλύτερο βεβαίως πρόβλημα θά ὑπάρχει στήν περίπτωση τῆς κλωνοποίησης ὅπου εἶναι δυνατά ἡ πλήρη ἀχρήστευση τῆς πατρότητας καί ὁ ἐξευτελισμός τῆς μητρότητας. Πατρότητα καί μητρότητα εἶναι 26 Γιά τήν βιβλική ἀντίληψη περί μητρότητας βλ. A. OHLER, Mutterschaft in der Bibel. Würzburg I. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Εἰς Γέν. 67, 3, PG 54, Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί τῆς Ἄννης 1, 4, PG 54, Βλ. περισσότερα Ι. Σ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΗ, «Μορφές σύγχρονης οἰκογένειας καί οἰκογενειακή ἀγωγή», Ι.Σ.ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΗ/Α.Β. ΡΗΓΑ κ.ἄ., Οἰκογένεια, μητρότητα, ἀναδοχή, Ἀθήνα 1991, σ. 57 ἑξ. Γιά τή δανεική μητρότητα βλ. Α.Κ.DIEFENBACH, Leihmutterschaft: Rechtliche Probleme der für andere übernommenen Mutterschaft, Diss., Frankfurt a. M Βλ. σχετικά B. SCHON, Emanzipation und Mutterschaft, Weinheim M. Langer, Mutterschaft und Sexus, Freiburg G.FROHNHAUS, Feminismus und Mutterschaft, Diss., Weinheim Μέ τά χαρακτηριστικά τῆς μητριαρχικῆς μητρότητας ἀσχολεῖται ἡ S. WERZ- KOVACS, Heilige Mutterschaft, Diss., München 1982.

9 9 καρπός συζυγικῶν σχέσεων πού περιλούονται ἀπό τήν ἀγαπητική διάθεση καί κοινωνία καί τή συναίσθηση ὅτι δημιουργοῦν ἤ συνδημιουργοῦν μαζί μέ τόν Θεό καί ὄχι μέ τούς ἀνθρώπους τῶν ἐργαστηρίων. Τέλος, ἐκτός ἀπό τή σαρκική πατρότητα καί μητρότητα, ἡ ἐκκλησιαστική γνωρίζει καί τήν πνευματική 31. Καταρχήν διευκρινίζω ὅτι εἶναι δυνατή ἡ συνύπαρξη σαρκικῆς καί πνευματικῆς πατρότητας καί μητρότητας. Ὁ σαρκικός πατέρας ὀφείλει νά εἶναι ἐκτός ἀπό φυσικός καί πνευματικός πατέρας ἤ νά ἔχει δίπλα στά σαρκικά καί πνευματικά παιδιά. Θέλω ὅμως νά ἀναφερθῶ ἰδιαίτερα στήν πνευματική πατρότητα καί μητρότητα τῶν ἀγάμων κληρικῶν. Ἔχω τή γνώμη ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ πατρότητα καί ἡ μητρότητα δέν ταιριάζει στόν καθένα, ἀλλά μόνο σ αὐτούς πού ἀρνήθηκαν τό γάμο μόνον καί μόνον ἀπό τήν ἀγάπη καί μάλιστα τήν ἀποκλειστική ἀγάπη, τόν θεἶο ἔρωτα στό Χριστό καί τήν Ἐκκλησία Του. Αὐτή ἡ ἐπιλογή θά ἔλεγα ὅτι συνδέεται ἄμεσα μέ τήν πνευματική παιδοποιΐα. Ἀρνήθηκαν τόν ρόλο τοῦ σαρκικοῦ πατέρα χάρη τῆς πνευματικῆς πατρότητας, γιά νά ἔχουν τή δυνατότητα ἀνατροφῆς ἀμέτρητων παιδιῶν, πού γεννᾶ καί ἀναγεννᾶ ἡ εὐρύτερη οἰκογένεια τῆς Ἐκκλησίας τῇ συνεργείᾳ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Αὐτά τά παιδιά μποροῦν νά ἀναλάβουν μόνο ὅσοι ἀφιέρωσαν ὁλοκληρωτικά τόν ἑαυτό τους στήν Ἐκκλησία καί ζοῦν γιά νά τή διακονοῦν καί νά θυσιάζονται γι αὐτή. Καί ἐπιμένω σ αὐτό, ἐπειδή κάθε ἄλλη πνευματική πατρότητα μπορεῖ νά ἀποδειχθεῖ ὅτι εἶναι ἐκ τοῦ πονηροῦ, ἄν δέν εἶναι τέτοια ἐξ ὁρισμοῦ. Ἰδιοτελής ἀγαμία ὁδηγεῖ ἀσφαλῶς σέ ἰδιοτελεῖς καί ἀνεύθυνες πατρότητες καί μητρότητες. Καί τέτοιες πατρότητες καί μητρότητες εἶναι φυσικο νά μήν οἰκοδομοῦν τίς φυσικές πατρότητες καί μητρότητες πού καταφεύγουν σ αὐτές γιά νά οἰκοδομηθοῦν καί νά ἀναγεννηθοῦν. Εἶναι ἡ ἐκκλησιαστική εὐθύνη ἤ ἀνευθυνότητα γιά τήν ὁποία κάναμε λόγο προηγουμένως. Κλείνω μέ μιά ἀνακεφαλαίωση. Πατρότητα καί μητρότητα εἶναι δύο θεόσδοτοι ρόλοι γιά τήν οἰκοδομή τῆς οἰκογένειας, τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς κοινωνίας. Γεννιοῦνται μυστηριακά στήν Ἐκκλησία καί δραστηριοποιοῦνται ὡς λειτουργικά χαρίσματα στά ὅρια τῆς ὀρθόδοξης ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς. Μόνο ἐδῶ ὑπάρχουν οἱ προϋποθέσεις γιά τή διασφάλιση ὑπεύθυνης πατρότητας καί μητρότητας. Τίς προϋποθέσεις γεννᾶ τό ὀρθόδοξο χριστιανικό ἦθος πού συνοδεύεται ἀπό τήν «οἰκονομική» ἐκκλησιαστκή συμπεριφορά. Ἔτσι πατρότητα καί μητρότητα ζοῦν καί κινοῦνται πάνω ἀπό νόμους καί μεμονωμένους προφῆτες πού ἐκθέτουν τήν Ἐκκλησία καί τραυματίζουν τή συζυγική ζωή μέ ὑπερβολές καί τίς προσωπικές δογματικές γνῶμες. Ἡ Ἐκκλησία 31 Γιά τήν πνευματική μητρότητα βλ. ΤΗ. BOGLER, Geistlich Mutterschaft, Paderborn 1935.

10 10 ἀφενός γνωρίζει νά φωτίζει ἐπαρκέστατα τό χῶρο δράσης τῶν μελῶν της καί ἀφετέρου νά οἰκονομεῖ ἔτσι τά πράγματα, ὥστε νά διασφαλίζεται ἡ σωτηρία τους θεραπεύοντας φιλανθρώπως τίς συνέπειες τῶν κακῶν ἤ ἄσκοπων ἐπιλογῶν τους.

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς...ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα εἶναι καρπός τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἐμπειρίας τῶν θεουμένων ἁγίων. Εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν φθάνουν στήν θέωση καί τήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα Τῆς κας Φώνης Παπαρηγοπούλου-Σκορίνη, Ἀναπλ. Καθηγ. Ἀστικοῦ Δικαίου, Νομικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Σημερινή Προστασία τῆς Μητρότητας καί τοῦ Παιδιοῦ Ἀντικίνητρο γιά τήν Γονιμότητα

Ἡ Σημερινή Προστασία τῆς Μητρότητας καί τοῦ Παιδιοῦ Ἀντικίνητρο γιά τήν Γονιμότητα Ἡ Σημερινή Προστασία τῆς Μητρότητας καί τοῦ Παιδιοῦ Ἀντικίνητρο γιά τήν Γονιμότητα Τῆς κας. Χριστίνας Βάγια «Οὐδέν γάρ μητρός εὐσπλαχνότερον καί τούτῳ λέγω ἵνα τιμᾶσθαι νομοθετήσω τάς μητέρας». Ἁγ. Γρηγόριος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του Εἰς μνημόσυνον...ὁ πατέρας μου διακρινόταν ἐπίσης ἀπό εὐλάβεια, μέ ὅλη τήν σημασία τῆς λέξεως. Σεβόταν ἀπόλυτα τόν Θεό, σεβόταν τούς Κληρικούς, δέν ὁμιλοῦσε ποτέ ἐναντίον τους, οὔτε συμμετεῖχε σέ συζητήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς Θεολογία γεγονότων Τά πάντα μέσα στήν Ἐκκλησία ἔχουν δογματικό καί ἀσκητικό χαρακτήρα, ἀφοῦ ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπό ἁγίους Πατέρες, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐμπειρίες τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί ὁδηγοῦν τούς πιστούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Παρουσίαση τῶν Ἐρευνῶν τοῦ ΕΚΚΕ γιά τήν γονιμότητα: 1983, 1997, 1999

Συνοπτική Παρουσίαση τῶν Ἐρευνῶν τοῦ ΕΚΚΕ γιά τήν γονιμότητα: 1983, 1997, 1999 Συνοπτική Παρουσίαση τῶν Ἐρευνῶν τοῦ ΕΚΚΕ γιά τήν γονιμότητα: 1983, 1997, 1999 Τῆς κας Χάρη Συμεωνίδου Διευθύντριας Ἐρευνῶν ΕΚΚΕ 1. Εἰσαγωγή Ἡ γονιμότητα εἶναι ἕνα πολύσύνθετο φαινόμενο καί ἡ μελέτη της

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΟΣ «ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟΣ» Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη»

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Η ισότητα των δύο φύλων στην Παλαιά Διαθήκη. 2. Η ισότητα των δύο φύλων στην Καινή Διαθήκη. 3. Η ισότητα των δύο φύλων στην Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ Ημερίδα Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος με θέμα: «Χριστιανοί της Ευρώπης και σύγχρονα ηθικά διλήμματα» Βόλος 22.11.2014 π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ατηρηθῆ ἡ ἐσωτερική ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν χάνεται ἡ ἀποκαλυπτική ἀλήθεια (δόγμα) καί ἡ ἀσκητική - νηπτική προϋπόθεση βιώσεως καί διατηρήσεως τοῦ

ατηρηθῆ ἡ ἐσωτερική ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν χάνεται ἡ ἀποκαλυπτική ἀλήθεια (δόγμα) καί ἡ ἀσκητική - νηπτική προϋπόθεση βιώσεως καί διατηρήσεως τοῦ Παλαιά καί νέα Ρώμη Μετά τήν Πεντηκοστή ἐπεκτάθηκε ἡ Ἐκκλησία σέ ὅλον τόν κόσμο καί μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου διαρθρώθηκε σέ τοπικές Ἐκκλησίες σέ μιά ἑνότητα, κατά τόν εὐχαριστιακό λόγο «μελίζεται καί διαμερίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων.

Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πατρολογία Ι. Εισαγωγή στην Πατρολογία Γραµµατεία και Θεολογία των Πατέρων των τεσσάρων πρώτων αιώνων. Ενότητα 3: Ο θεολογικός χαρακτήρας

Διαβάστε περισσότερα

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας Γ Συνέδριο «Θεωρία καί Πράξη τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ἡ Ὁκταηχία» Τετάρτη 18 Ὀκτωβρίου 2006 Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε Ἀθανάσιος Ἰ. Παϊβανᾶς www.paivanas.gr

Διαβάστε περισσότερα

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Πολιτιστικής Ακαδημίας «Άγιος Επιφάνιος» πραγματοποιήθηκε, από τις 13-15 Φεβρουαρίου 2014, στο Μέγα Συνοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας στο Παραλίμνι το Β Διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

1. ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ Ἀποστόλου Β. Νικολαΐδη Καθηγητῆ τῆς Κοινωνιολογίας τῆς Θρησκείας καί τῆς Κοινωνικῆς Ἠθικῆς στό Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Πνευματολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΥΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΚΝΟΓΟΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ.

ΣΥΖΥΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΚΝΟΓΟΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. ΣΥΖΥΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΚΝΟΓΟΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Τοῦ ἀρχιμ. Ἰερεμία Φούντα Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν νῦν Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γόρτυνος καί Μεγαλουπόλεως Μακαριώτατε

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ πιστή Ρούθ (Χριστούγεννα)

Ἡ πιστή Ρούθ (Χριστούγεννα) ΜΑΘΗΜΑ 13ο Ἐπίκαιρο Ἡ πιστή Ρούθ (Χριστούγεννα) Τί ὄμορφα πού εἶναι ὅλα στολισμένα γύρω μας, παιδιά! Οἱ δρόμοι, τά σπίτια, τά καταστήματα... Καί καθώς ἀπολαμβάνουμε ὅλα αὐτά τά στολίδια καί τή χριστουγεννιάτικη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η : ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ Περιεχόμενα Διάγραμμα Ένα διάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το διάγραμμα το μαθήματος, σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση τῆς οἰκογένειας καί ἀξιακός προσανατολισμός. τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογένειας 1. Σέ ὅλες τίς σύγχρονες κοινωνίες τά παραδοσιακά

Κρίση τῆς οἰκογένειας καί ἀξιακός προσανατολισμός. τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογένειας 1. Σέ ὅλες τίς σύγχρονες κοινωνίες τά παραδοσιακά ΛΟΥΚΙΑ Μ.ΜΟΥΣΟΥΡΟΥ, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου Κρίση τῆς οἰκογένειας καί ἀξιακός προσανατολισμός τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογένειας 1 Σέ ὅλες τίς σύγχρονες κοινωνίες τά παραδοσιακά οἰκογενειακά σχήματα φαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ενότητα 7: Έκτρωση - Θεολογική θεώρηση ΙΙ Μιλτιάδης Βάντσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας Γ Συνέδριο «Θεωρία καί Πράξη τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ἡ Ὁκταηχία» Τετάρτη 18 Ὀκτωβρίου 2006 Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε Ἀθανάσιος Ἰ. Παϊβανᾶς www.paivanas.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Τήν 11η τοῦ μηνός Μαΐου ἑορτάζει ἡ Εκκλησία μας τή μνήμη τῶν δύο ἰσαποστόλων ἁγίων Κυρίλλου καί Μεθοδίου, φωτιστῶν τῶν Σλαύων. Οἱ ἅγιοι αὐτοί ἔζησαν τόν ἔνατο μ. Χ. αἰ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα πρός Ἐκπαιδευτικούς Μέ τήν ἔναρξη τῆς νέας Σχολικῆς χρονιᾶς

Μήνυμα πρός Ἐκπαιδευτικούς Μέ τήν ἔναρξη τῆς νέας Σχολικῆς χρονιᾶς Ἀριθμ. Πρωτ.: 638 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ι Ε Ρ Α Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ι Σ Π Α Τ Ρ Ω Ν Ἐν Πάτραις τῇ 10ῃ Σεπτεμβρίου 2015 Μήνυμα πρός Ἐκπαιδευτικούς Μέ τήν ἔναρξη τῆς νέας Σχολικῆς χρονιᾶς τοῦ Σεβασμιωτάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου.

ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου. 1 ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ - ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Ὁ ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου Τά Χριστούγεννα ἀρχίζει ὁ ἑορτολογικός κύκλος τοῦ Δωδεκαημέρου. Τίς δώδεκα αὐτές ἡμέρες ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»).

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»). Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου Ὁ Γέροντας, βαθύς γνώστης τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας καί φιλόπατρις, ἐθλίβετο γιά τήν ἠθική καί πνευματική ἀλλοτρίωσι τοῦ λαοῦ μας. Ἀγωνιοῦσε καί προσευχόταν καθημερινῶς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr Πρωτ. 2813 Ἀριθμ. Ἀθήνῃσι 12

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Περιεχόμενα Πρόλογος Α ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Ἀντιφώνηση κατά τό μικρό μήνυμα ἀνακοίνωση τῆς ἐκλογῆς Χειροτονητήριος λόγος τοῦ Ἐψηφισμένου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 6: ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

ÉÅÑÁ ÓÕÍÏÄÏÓ ÅÊÊËÇÓÉÁÓ ÔÇÓ ÅËËÁÄÏÓ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ÉÅÑÁ ÓÕÍÏÄÏÓ ÅÊÊËÇÓÉÁÓ ÔÇÓ ÅËËÁÄÏÓ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ÉÅÑÁ ÓÕÍÏÄÏÓ ÅÊÊËÇÓÉÁÓ ÔÇÓ ÅËËÁÄÏÓ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ τηλ. 210-72.72.235/ 239 fax 210-72.72.238 www.ecclesia.gr - E-mail : istypos@otenet.gr Ἀθήνα 19 Σεπτεμβρίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Έναρξη του ΙΓ Πανελληνίου

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο ιδαγµένο: ηµοσθένους, Υπέρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας, (18-20) 18 Ὥστ ἔγωγ οὐκ ἄν ὀκνήσαιµ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Πρώτη φορά πῆγα στόν Βόρειο Λίβανο, διά τῆς Δαμασκοῦ τῆς Συρίας, τόν Φεβρουάριο τοῦ ἔτους 1988, γιά νά διδάξω στήν Μπελεμέντειο Θεολογική Σχολή «Ἅγιος Ἰωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Ανθρωπολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἅγιε Γέροντα, ἄρχισα μέ φωνή χαμηλή, αὐτόν τόν καιρό μέ κατέλαβε πολύ δυνατά μιά ἐπιθυμία. Πιστεύω πώς ὁ Θεός τήν ἔχει φυτεύσει. Θέλω νά καθαριστῶ. Βλέπω μέσα μου

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Με το τέλος της Α περιοδείας του αποστ. Παύλου υπάρχουν δύο ομάδες χριστιανών: ΟΙ ΙΟΥΔΑΙΟ-ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ Είναι Iουδαίοι Ακολουθούν τα ιουδαϊκά ήθη και έθιμα (περιτομή, αργία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 Συγγραφέας: dimdom 2 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 ΦΑΚΟΙ Τό φῶς ἀπό τά κοντινά ἀντικείμενα συγκλίνει πίσω ἀπό τό φακό, στό ἐπίπεδό

Διαβάστε περισσότερα

Οἱ Θεοµητορικές Ἑορτές

Οἱ Θεοµητορικές Ἑορτές Ἡ Κοίµηση τῆς Θεοτόκου Οἱ Θεοµητορικές Ἑορτές Ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος ἦταν ὁλοκληρωµένος ἄνθρωπος πού κληρονόµησε τήν θνητότητα, τήν φθαρτότητα καί τήν παθητότητα, ὅπως ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι προῆλθαν

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία

Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία (π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνού, Ομοτ. Καθηγητού Παν/μίου Αθηνών [ ] Είναι, βέβαια, αδύνατο να κατανοηθεί με πληρότητα και ακρίβεια η στάση αυτή των Τριών Ιεραρχών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Μαχόμενη Θεολογία. Περιεχόμενα. 1. Τί πολίτες θέλει ἡ σύγχρονη ἐξουσία; Μιά συνέντευξη γιά τά ναρκωτικά. 2. Ἡ σημασία τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ

Μαχόμενη Θεολογία. Περιεχόμενα. 1. Τί πολίτες θέλει ἡ σύγχρονη ἐξουσία; Μιά συνέντευξη γιά τά ναρκωτικά. 2. Ἡ σημασία τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ Μαχόμενη Θεολογία Περιεχόμενα Πρόλογος 1996 1. Τί πολίτες θέλει ἡ σύγχρονη ἐξουσία; Μιά συνέντευξη γιά τά ναρκωτικά 1997 2. Ἡ σημασία τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ 1998 3. Προβλήματα ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς 4.

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον

Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον

Διαβάστε περισσότερα

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15 ΜΑΘΗΜΑ 3ο Γένεσις 4,1-15 Κάιν καί Ἄβελ Σέ κάποιους ναούς -ἴσως τό ἔχετε δεῖ- εἶναι ζωγραφισμένο πάνω ἀπό τήν Ὡραία Πύλη ἕνα μεγάλο μάτι. Ξέρετε γιατί; Γιά νά μᾶς θυμίζει μιά μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι ὁ Θεός

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Σωτηριολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ: Η ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ.

ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ: Η ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ. ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ: Η ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ. Τοῦ κ. Δημητρίου Καραγιάννη, Παιδοψυχιάτρου, Θεραπευτή Οἰκογένειας Στη διάσπαση του πυρήνα του έρωτα, ο Θεός. Μ. Πασιαρδῆς Ἡ γέννηση ἑνός παιδιοῦ, ἡ δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΚΩΛΥΜΑΤΑ ΑΥΤΟΥ

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΚΩΛΥΜΑΤΑ ΑΥΤΟΥ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΚΩΛΥΜΑΤΑ ΑΥΤΟΥ Μητροπολίτη Κύκκου καί Τηλλυρίας Νικηφόρου Παναγιώτατε, Μακαριώτατοι, Σεβασμιώτατοι καί Θεοφιλέστατοι, Τό θέμα τό ὁποῖο μᾶς ἀπασχολεῖ στήν παροῦσα συνεδρία ἔχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ 1 ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΑΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ τοῦ Ἀλέξανδρου Μ. Σταυρόπουλου, Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Ἐπίσκεψη ὀνομάτων Μιλώντας γιά ποιμαντικές προοπτικές γιά τό γάμο καί τήν οἰκογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 3)

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 3) ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 3) Διδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο Πλάτωνος Πρωταγόρας, 324 Α-C Εἰ γάρ ἐθέλεις ἐννοῆσαι τό κολάζειν, ὦ Σώκρατες, τούς ἀδικοῦντας τί ποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A14: Λατίνοι Πατέρες Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Οι Καθολικές επιστολές

Οι Καθολικές επιστολές EIΔΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μάθημα 10 Οι Καθολικές επιστολές ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Ιακώβου Α Πέτρου Β Πέτρου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Ιούδα Οι 7 αυτές επιστολές επιγράφονται με το όνομα του αποστολέα τους και όχι

Διαβάστε περισσότερα

Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό

Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Ὀρθόδοξος Γάμος Ἕνας δρόμος πού περπατιέται στή γῆ, ἀλλά καταλήγει στόν οὐρανό Ὁ ὀρθόδοξος χριστιανικός γάμος, ὅταν εἶναι σωστός καί ἀληθινά

Διαβάστε περισσότερα