ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Δ.ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Δ.ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ"

Transcript

1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Δ.ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ WP4 CoM Sustainable Action Plan Definition Task 4.1 Realisation of the SEAP and their formal acceptance by the Municipalities Mayors

2 SUMMARY 1. Description of the Municipality The Municipality of Kalamaria is situated at the Eastern area of the city of Thessaloniki, at the Regional District of Thessaloniki in the Region of Central Macedonia, in Greece. It has inhabitants (2011 Census) and it covers an area of 7,2 km 2. The Municipality is located at the coastal area of Thermaikos Gulf and has Mediterranean climate with cold winters and warm summers. The warmest month is July with average temperature 25,7 ο C and the coldest month January with average temperature 5,7 ο C. 2. Methodology The carbon footprint of Municipality Kalamaria was calculated for 2010 (baseline year). The CO 2 emissions were used as emission reporting unit, while Standard Emission Factors, in the line with the IPCC principles, were used for CO 2 emissions calculations (Table 1). 3. Final Energy Consumption & Corresponding CO 2 Emissions 3.1. Buildings, Equipment/Facilities The buildings sector was responsible for the consumption of MWh of energy and for the emission of ton CO 2. Table 1. CO 2 emission factors Electricity (Local emission factor) Standard Emission Factors (IPPC, 2006) (ton CO 2 / MWh) 1,149 Natural gas 0,202 Diesel 0,267 Motor Gasoline 0,249 LPG 0,227 Biomass/Wood 0 Solar thermal 0 Biodiesel 0

3 In 2010, the Municipality was using 84 buildings and facilities (owned or rented). 25 of the buildings & facilities were using heating oil for heating purposes, 46 natural gas and 7 electricity. As tertiary sector were considered all buildings and facilities located within the Municipality of Kalamaria, which were used from public authorities (excluding the Municipality) and/or for commercial purposes. The main forms of energy used in tertiary buildings and facilities were electricity, natural gas and heating oil. Based on 2001 Census and the building s construction records of , it has been estimated that in 2010 the Municipality of Kalamaria had residents, 33% of which were built before 1980 and were not insulated. The main forms of energy used in residential buildings were electricity, natural gas and heating oil Municipal public lighting The municipal public lighting was responsible for the consumption of MWh of energy and for the emission of ton CO 2. 60% of installed bulbs were high sodium high pressure vapor bulbs, 29% HQ bulbs, 6% SL electronic bulbs and 2% metal-halide bulbs (calculations based on 46,76% of total bulbs installed in the Municipality) Transport The transport sector was responsible for the consumption of MWh of energy and for the emission of ton CO 2. In 2010, the municipal fleet had 106 vehicles, 28% of which were older than 10 years. The 41% of vehicles were gasoline-fueled while 59% diesel-fueled. A public bus system operated by the Organization of Urban Transportation of Thessaloniki (OASTH), was the only public transport system serving the Municipality of Kalamaria in The bus lines 04, 05, 06, 07, 33, 39 were serving the Municipality, while the bus lines 02, 03, 08, 70, 71 and 78 were just crossing its borders. The public bus fleet was diesel-fueled.

4 The citizens of Municipality Kalamaria and the companies situated in the Municipality were owners of passenger cars (35% older than 10 years), light duty vehicles and motorcycles. 4. Local Electricity production & Corresponding CO 2 emissions Till the end of 2010, no photovoltaic systems were installed in the Municipality of Kalamaria. However, 7 applications were submitted to the respective authorities, corresponding to 60,94kW οf installed capacity. 5. Total final energy consumption & Corresponding CO 2 emissions In 2010, the Municipality of Kalamaria consumed MWh in total (Table 2). 40% of consumed energy corresponded to heating oil, 21% to electricity, 25% to natural gas, 10% to gasoline, 3% to solar thermal energy and the 1% to diesel. The liquid gas (LPG) and biofuels consumption were limited. Moreover, 66% of energy was consumed in residential buildings, 21% in tertiary buildings, 11% in private and commercial transport and only 2% to municipal buildings and fleet. Energy consumption in municipal public lighting and public transport was limited. (Charts 1 & 2) Chart 1. Total energy consumption in Municipality of Kalamaria in 2010, by energy form

5 Table 2. Final Energy Consumption (MWh) in 2010 in Municipality of Kalamaria Electricity Natural Gas Liquid Gas Heating oil Diesel Gasoline Biofuels Solar Thermal TOTAL Municipal buildings Tertiary buildings Residential Buildings Municipal public lighting Municipal fleet Public transport Private & commercial transport TOTAL

6 Table 3. CO 2 Emissions (ton) in 2010 in Municipality of Kalamaria Electricity Natural Gas Liquid Gas Heating oil Diesel Gasoline Biofuels Solar Thermal TOTAL Municipal buildings Tertiary buildings Residential Buildings Municipal public lighting Municipal fleet Public transport Private & commercial transport TOTAL

7 Chart 2. Total energy consumption in Municipality of Kalamaria in 2010, by category of use This energy consumption caused emissions of ton CO 2 (Table 3). 53% of CO 2 emissions were caused by electricity consumption, 29% by heating oil, 11% by gasoline, 6% by natural gas and 1% by diesel. The CO 2 emissions of biofuels, biomass and thermal solar energy are zero, while LPG contribution was very limited. On the other hand, the residential buildings were responsible for 58% of total CO 2 emissions, the tertiary buildings for 28%, the private & commercial transport for 11%, while the municipal buildings jointly with municipal public lighting and the municipal fleet for 3%. The contribution of public transport was limited. (Charts 3 & 4) Chart 3. Total CO 2 emissions in Municipality of Kalamaria in 2010, by energy form

8 Chart 4. Total CO 2 emissions in Municipality of Kalamaria in 2010, by category of use Chart 5. Total CO 2 emissions in Municipality of Kalamaria in 2010, by form of energy & category of use

9 Chart 5 clearly illustrates that the main sources of CO 2 emissions, in other words the main forms of energy and the main categories of use that the Sustainable Energy Action Plan should focus on are: - electricity consumption in residential buildings - electricity consumption in tertiary building, equipment/facilities - heating oil consumption in residential buildings - gasoline consumption in «private& commercial transport».

10 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ο Δήμος Καλαμαριάς υπέγραψε στις 20/06/2011 το «Σύμφωνο των Δημάρχων» που αποτελεί πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με αντικείμενο τη μείωση του ποσοστού εκπομπής CO 2 κατά τουλάχιστον 20% έως το Με την υποστήριξη της Αναπτυξιακή Ανώνυμη Εταιρεία O.T.A. Ανατολικής Θεσσαλονίκης/ Περιφερειακό Ενεργειακό Κέντρο Κεντρικής Μακεδονίας (ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ Α.Ε/ΠΕΚΚΜ)» και μέσα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου CITΥ_SEC του προγράμματος Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη προχώρησε στην απογραφή των ενεργειακών δεδομένων του Δήμου και των κύριων πηγών εκπομπών CO 2 (έτος αναφοράς το 2010) και στη συνέχεια συνέταξε το Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε.) όπου προσδιορίζεται η ενεργειακή πολιτική του Δήμου μέχρι το 2020, μέσα από συγκεκριμένα μέτρα -δράσεις, κοστολογημένα και χρονικά προσδιορισμένα, για την επίτευξη του παραπάνω στόχου.

11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Δ. ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ ΦΥΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ... 7 ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΜΕΙΩΣΗΣ CO2 & ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΟΡΑΜΑ Ο.Τ.Α ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΜΕΡΟΣ Β - ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΤΟΥΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΤΙΡΙΑ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΛΑΜΠΤΗΡΕΣ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΟΔΩΝ ΚΑΙ ΠΛΑΤΕΙΩΝ (Φ.Ο.Π.) ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO2 ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΦΩΤΙΣΜΟ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ Γ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ( ) ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ... 96

12 12. ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΉ ΦΩΤΙΣΤΙΚΏΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΛΑΜΠΤΉΡΩΝ ΣΕ ΔΗΜΟΤΙΚΈΣ ΟΔΟΎΣ ΣΤΑ ΠΛΑΊΣΙΑ ΤΟΥ ΆΞΟΝΑ 2 ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΛΑΜΠΤΗΡΩΝ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗΣ ΙΣΧΥΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΠΕ ΣΕ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΕΠΙΔΕΙΚΤΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΠΕ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΦΕΛΩΝ ΧΩΡΩΝ ΔΙΆΘΕΣΗ ΝΈΩΝ ΧΏΡΩΝ ΣΤΆΘΜΕΥΣΗΣ ΑΣΤΙΚΈΣ ΑΝΑΠΛΆΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΑ Κ.Ε.Π. & ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ/ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΔΡΆΣΕΙΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΊΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΏΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ (ΚΕΜ) ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ ΠΑΡΟΧΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ «ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ» ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΚΤΙΡΙΑ

13 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1A-ΚΤΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2Α ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3A ΚΤΙΡΙΑ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4A ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1Β ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2Β - Μεθοδολογία υπολογισμού εκπομπών CO2 και κατανάλωσης καυσίμου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3Β ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4B ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ & ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

14 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία το «Σύμφωνο των Δημάρχων» Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) που ηγείται του παγκόσμιου αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής έχει θέσει στην κορυφή των προτεραιοτήτων της την προώθηση του «Συμφώνου των Δημάρχων». Οι φιλόδοξοι στόχοι της επεξηγούνται στη Δέσμη μέτρων της ΕΕ για την αλλαγή του κλίματος και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η οποία δεσμεύει τα κράτη μέλη να μειώσουν τις εκπομπές του CO 2 κατά 20% τουλάχιστον έως το Οι πόλεις που υπογράφουν το Σύμφωνο των Δημάρχων συμβάλλουν σε αυτούς τους στόχους πολιτικής δια της επίσημης δέσμευσης ότι θα υπερβούν αυτόν τον στόχο, μέσω της υλοποίησης του δικού τους Σχεδίου Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (ΣΔΑΕ). Η επίσημη δέσμευση των υπογραφόντων μεταφράζεται σε απτά μέτρα και έργα. Οι υπογράφουσες πόλεις δέχονται να υποβάλλουν εκθέσεις και να παρακολουθούνται σε σχέση με το πώς υλοποιούν τα Σχέδια Δράσης. Επίσης, αποδέχονται ότι η συμμετοχή τους στο Σύμφωνο θα λήξει σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Επιπλέον, οι πόλεις δεσμεύονται ότι θα διαθέσουν επαρκές ανθρώπινο δυναμικό, κινητοποιώντας το κοινωνικό σύνολο στις γεωγραφικές περιοχές τους, ώστε να λάβει μέρος στην υλοποίηση του σχεδίου δράσης, περιλαμβανομένης της οργάνωσης τοπικών ημερών «ενέργειας» και της δικτύωσης με άλλες πόλεις. Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε την προσχώρηση του Δήμου στο «Σύμφωνο των Δημάρχων» και την υπογραφή του από τον Δήμαρχο στης 20 Ιουνίου 2011, γεγονός που αποδεικνύει τη δέσμευση του Δήμου Καλαμαριάς απέναντι στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της ευρωπαϊκή πρωτοβουλίας του «Συμφώνου των Δημάρχων» για μείωση των εκπομπών CO 2, εξοικονόμηση ενέργειας και προώθηση των ΑΠΕ. Προκειμένου να μετατρέψουν την πολιτική δέσμευσή τους σε συγκεκριμένα μέτρα και έργα, οι υπογράφοντες το Σύμφωνο αναλαμβάνουν κυρίως να συντάξουν μια Απογραφή Εκπομπών CO 2 και να υποβάλουν, εντός ενός έτους από την ημερομηνία υπογραφής του Συμφώνου, ένα Σχέδιο Δράσης για την Αειφόρο Ενέργεια (Σ.Δ.Α.Ε.) στο οποίο περιγράφονται οι βασικές δράσεις που σχεδιάζουν ν αναλάβουν για τη μείωση του CO 2 κατά τουλάχιστον 20% μέχρι το

15 2. ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ 2.1 ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Δ. ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ Διοικητική Οργάνωση (Έδρα &Δημοτικές Ενότητες) Ο Δήμος Καλαμαριάς, ο δεύτερος σε μέγεθος στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης, με πληθυσμό κατοίκων (απογραφή 2001), που σήμερα υπολογίζεται ότι υπερβαίνει τις , έχει έκταση στρέμματα και απαρτίζεται από 10 συνοικίεςγεωγραφικές ενότητες. Εκτός από την κεντρική συνοικία στην οποία λειτουργεί το διοικητικό και εμπορικό κέντρο, πολλές από τις υπόλοιπες έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά, με την ανάπτυξη μικρών τοπικών αγορών. Για την παροχή των διοικητικών, πολιτιστικών, αθλητικών και κοινωνικών υπηρεσιών του, ο δήμος έχει σε χρήση (ιδιόκτητα ή κατά παραχώρηση από το δημόσιο), 15 αυτοτελείς κτιριακές εγκαταστάσεις, το σύνολο των οποίων κατασκευάσθηκαν (10) ή ανακαινίσθηκαν (5), μετά το Παράλληλα έχει την ευθύνη συντήρησης 49 σχολικών συγκροτημάτων πρωτοβάθμιας (δημοτικά-νηπιαγωγεία) και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στο Δήμο καταγράφεται σημαντικός αριθμός συλλεκτήριων οδικών αξόνων με τον απαιτούμενο από τις προδιαγραφές οδικό φωτισμό. Πέρα από την κεντρική πλατεία (Δημαρχείου), και τις οδούς Κομνηνών και Μεταμορφώσεως που σήμερα βρίσκονται στη φάση της ολοκλήρωσής της ως πεζόδρομοι, στις υπόλοιπες συνοικίες μπορούμε να συναντήσουμε τοπικές πλατείες ή πεζοδρόμους, που σε συνδυασμό με έναν αριθμό πάρκων, παιδικών χαρών, υπαίθριων χώρων αθλοπαιδιών, συμπληρώνουν την εικόνα των κοινόχρηστων χώρων του δήμου Διοικητική Οργάνωση & Γεωγραφική Θέση Ο Δήμος Καλαμαριάς υπάγεται διοικητικά στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης και στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης (ΠΣΘ), έτσι όπως αυτό αναφέρεται στο Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΠΧΣΑΑ) (ΦΕΚ 218/2004/τΒ ). Ο Δήμος Καλαμαριάς βρίσκεται κεντρικά στο Νομό Θεσσαλονίκης, αποτελώντας το Ανατολικό Νοτιοανατολικό τμήμα του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης (ΠΣΘ) μέσα στην Ευρύτερη Περιοχή Θεσσαλονίκης (ΕΠΘ). 2

16 Ο Δήμος Καλαμαριάς συνορεύει με το Δήμο Πυλαίας στα ανατολικά και νοτιοανατολικά, τα βόρεια με το Δήμο Θεσσαλονίκης και στα νότια βρέχεται από το Θερμαϊκό κόλπο. Από φυσικο-γεωγραφική άποψη ο Δήμος εντάσσεται στη λεκάνη της Θεσσαλονίκης Θέση και λειτουργίες του Δήμου στο Νομό και την Περιφέρεια Από την αξιολόγηση της υφισταμένης κατάστασης που έγινε στα πλαίσια του ΠΠΧΣΑΑ για το οικιστικό δίκτυο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) και του Νομού Θεσσαλονίκης, φαίνεται ότι κυριαρχεί η μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης και το αντίστοιχο Πολεοδομικό Συγκρότημα. Τις ίδιες ακριβώς εκτιμήσεις διατυπώνει και το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης (ΡΣΘ), το οποίο έχει εκπονηθεί παλαιότερα και βρίσκεται ήδη σε διαδικασία αναθεώρησης, με στόχο τον ενιαίο προγραμματισμό της περιοχής του ΠΣΘ. Σύμφωνα και με τις δύο παραπάνω μελέτες, ο Δήμος Καλαμαριάς δε μπορεί να καταταχθεί ανεξάρτητα στην ιεραρχία του οικιστικού δικτύου, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ΠΣΘ στο οποίο και ανήκει. Συνεπώς εντάσσεται στην ανώτερη βαθμίδα του οικιστικού δικτύου. Σε ότι αφορά τη λειτουργική δομή του Δήμου, υπάρχει αλληλεξάρτηση και αλληλοεπιρροή τόσο με τους όμορους Δήμους του ΠΣΘ αλλά και με τους άλλους γειτονικούς Δήμους. Οι επιπτώσεις αυτές επικεντρώνονται σε εξυπηρετήσεις ανώτερου και ανώτατου βαθμού του τριτογενή τομέα όπως είναι: οι υπηρεσίες, η ψυχαγωγία, οι μεταφορές. Η θέση του Δήμου ως προς τα συγκοινωνιακά δίκτυα είναι σχετικά καλή. Απ αυτόν διέρχεται η μία εκ των δύο ανατολικών εισόδων του ΠΣΘ ενώ η πρόσβαση στους οδικούς άξονες ΠΑΘΕ, Εγνατία, Ε.Ο Πολυγύρου και Ε.Ο Μουδανιών είναι ιδιαίτερα εύκολη. Παράλληλα βρίσκεται πολύ κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ». Αντίθετα, η πρόσβαση στο λιμάνι, και στο σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης, υποχρεωτικά επηρεάζεται από τις εκάστοτε κυκλοφοριακές συνθήκες του ΠΣΘ. Όσον αφορά στις καθημερινές μετακινήσεις των πολιτών η εξυπηρέτηση τους από πλευράς αστικής συγκοινωνίας θεωρείται «ιδιάζουσα»,καθώς είναι ικανοποιητική σε ότι αφορά την μετακίνηση από και προς τους όμορους Δήμους, όχι όμως και τόσο ικανοποιητική εντός των ορίων του Δήμου αφού οι λεωφορειακές γραμμές του ΟΑΣΘ είναι οργανωμένες με μία ακτινοκεντρική δομή σε σχέση με το κέντρο της Θεσσαλονίκης χωρίς να έχουν ανταποκριθεί πλήρως στις ανάγκες των περιφερειακών Δήμων του Π.Σ.Θ. Τέλος η σχεδιαζόμενη επέκταση του «μετρό» θα βελτιώσει τις αστικές μετακινήσεις από και προς όλες τις κατευθύνσεις και 3

17 επιπλέον θα απεξαρτήσει την πρόσβαση σε Σιδηροδρομικό Σταθμό και Λιμένα από τις εκάστοτε κυκλοφοριακές συνθήκες του ΠΣΘ. 2.2 ΦΥΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ανάγλυφο Από φυσικο-γεωγραφική άποψη ο Δήμος Καλαμαριάς βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα του ΠΣΘ, χαρακτηρίζεται από σχετικά έντονο ανάγλυφο και αναπτύσσεται πάνω στους σχηματισμούς της ψαμμιτομαργαϊκής σειράς. Η έκταση του Δήμου είναι πλήρως αστικοποιημένη με τη φυσική βλάστηση να περιορίζεται στα ρέματα, σε κάποια απότομα (μη αξιοποιήσιμα) πρανή κατά μήκος της ακτής (εκτός σχεδίου περιοχή οδού Πλαστήρα) και στην έκταση του πρώην στρατοπέδου Κόδρα. Μικρής έκτασης πευκώδη αλσύλια υπάρχουν σε όλη την έκταση του Δήμου, ενώ χαρακτηριστικές ελεύθερες (αδόμητες) εκτάσεις είναι το στρατόπεδο Κόδρα, το στρατόπεδο Νταλίπη, η περιοχή των αθλητικών εγκαταστάσεων της Μίκρας και του Ιππικού Ομίλου, η περιοχή μεταξύ των οδών Μιαούλη-Καρατάσσου που έχει καθοριστεί για εγκαταστάσεις κοινωνικής υποδομής, και βέβαια η εκτός σχεδίου περιοχή κατά μήκος της ακτής κατάντη της οδού Πλαστήρα με το κτήμα Γεωργιάδη και την περιοχή της Ρέμβης Κλίμα Το κλίμα της Θεσσαλονίκης, άρα και του Δήμου Καλαμαριάς, είναι μεσογειακό και υγρό, με αρκετές ηλιόλουστες μέρες κατά τη διάρκεια του έτους. Το Φθινόπωρο ξεκινά στα τέλη του Οκτωβρίου με τις πρώτες χαμηλές θερμοκρασίες και τις πρώτες βροχές, ενώ η Άνοιξη ξεκινά τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου, με παρατεταμένες ηλιοφάνειες και απότομες αλλαγές στα φαινόμενα και στις θερμοκρασίες. Η αξιολόγηση των κλιματολογικών συνθηκών έγινε με βάση στοιχεία του Μετεωρολογικού σταθμού Θεσσαλονίκης (Μίκρα), τα οποία αφορούν το σύνολο της πόλης. Ο σταθμός ανήκει στην ΕΜΥ, είναι εγκατεστημένος σε υψόμετρο 4,8 m και διαθέτει βροχόμετρο, βροχογράφο και θερμόμετρο, ενώ καταγράφονται επίσης και ανεμολογικά στοιχεία. Από τα διαθέσιμα στοιχεία, προκύπτει ότι η μέση ετήσια βροχόπτωση φθάνει τα 448,7 mm. Σύμφωνα με τη μηνιαία κατανομή των βροχοπτώσεων, το 59% του υετού σημειώνεται τη χειμερινή περίοδο (Οκτώβριος-Μάρτιος) και το υπόλοιπο 41% τη θερινή περίοδο (Απρίλιος- 4

18 Σεπτέμβριος). Η μέγιστη μέση μηνιαία βροχόπτωση παρατηρείται το Δεκέμβριο (54,9mm) και η ελάχιστη τον Αύγουστο (20,4 mm) (βλ. Πίνακα Α.3.1). Η θερμοκρασία της Θεσσαλονίκης παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις, με ετήσιο θερμοκρασιακό εύρος 21.4 C (βλ. Διάγραμμα Α.3.2). Η μέση ετήσια θερμοκρασία ήταν 15,7 C, με μέγιστη τιμή μέσης μηνιαίας θερμοκρασίας τους 26.6 ο C τον Ιούλιο και ελάχιστη τους 5,2 ο C τον Ιανουάριο. Η μέγιστη μηνιαία κυμάνθηκε από 9,3 o C (Ιανουάριος) έως 31,5 ο C (Αύγουστος) με μέση τιμή 20,4 o C, ενώ η ελάχιστη από 1,3 o C (Ιανουάριος) έως 18,6 ο C (Ιούλιος) με μέση τιμή 9,7 o C. H απολύτως μέγιστη μηνιαία θερμοκρασία παρατηρήθηκε στις και ήταν 44 ο C, ενώ η απολύτως ελάχιστη θερμοκρασία παρατηρήθηκε στις και ήταν -14 o C. 5

19 6

20 2.3 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Εξέλιξη Πληθυσμού Η ανάλυση των πληθυσμιακών δεδομένων του Δήμου στηρίζεται στα στοιχεία των απογραφών της ΕΣΥΕ. Με πραγματικό πληθυσμό απογραφής 2001 ίσο με κατοίκους και μόνιμο ίσο με κατοίκους, ο Δήμος Καλαμαριάς κατέχει τη 2 η θέση σε πληθυσμιακό μέγεθος τόσο ανάμεσα στους 15 Δήμους του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης, όσο και ανάμεσα στους Δήμους της Βόρειας Ελλάδας, καθώς και την ένατη θέση στο σύνολο της Χώρας. Ο Δήμος Καλαμαριάς συμμετέχει στο συνολικό πληθυσμό του ΠΣΘ με ποσοστό 10,9% και στο συνολικό πληθυσμό του Νομού Θεσσαλονίκης με ποσοστό 8,25%. Η εξέλιξη του πραγματικού πληθυσμού του Δήμου Καλαμαριάς την τελευταία τριακονταετία παρουσιάζεται στον Πίνακα Α.2.1.α, ενώ η εξέλιξη του μόνιμου πληθυσμού τη δεκαετία παρουσιάζεται στον Πίνακα Α.2.1.β. Επίσης, στο Διάγραμμα Α.2.1 φαίνεται η εξέλιξη της πληθυσμιακής μεταβολής του Δήμου κατά την περίοδο (πραγματικός πληθυσμός) σε σχέση με την αντίστοιχη μεταβολή σε επίπεδο ΠΣΘ και Νομού Θεσσαλονίκης. Μελετώντας τους Πίνακες Α.2.1 είναι δυνατόν να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα σχετικά με τις κυρίαρχες τάσεις για μια μακροχρόνια περίοδο τριάντα ετών, όπως αυτές διαμορφώνονται ανά δεκαετία. Η δεκαετία του 1970 χαρακτηριζόταν από έντονες τάσεις αστικοποίησης με αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση του πληθυσμού του ΠΣΘ. Έτσι, την περίοδο ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού του Δήμου Καλαμαριάς ήταν 39,75%, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο τόσο του συνόλου του ΠΣΘ (26,7%) όσο και του Νομού Θεσσαλονίκης (22,4%). Κατά τη δεκαετία ο Δήμος Καλαμαριάς παρουσίασε ακόμη υψηλότερο ρυθμό αύξησης του πληθυσμού, ίσο με 56,16%. Τη συγκεκριμένη περίοδο τόσο το σύνολο του ΠΣΘ όσο και ο Νομός Θεσσαλονίκης παρουσίασαν κάμψη του ρυθμού αύξησής τους (6% και 8,6% αντιστοίχως). Τέλος, κατά τη δεκαετία , όπως φαίνεται και στον Πίνακα Α.2.1.β που αναφέρεται στο μόνιμο πληθυσμό, ο πληθυσμός του Δήμου Καλαμαριάς αυξήθηκε με ρυθμό μεταβολής μικρότερο μεν σε σχέση με τις δύο προηγούμενες δεκαετίες (11,24%), αλλά μεγαλύτερο σε σύγκριση με το μέσο ρυθμό του ΠΣΘ (6,85%) και περίπου στα ίδια επίπεδα με το ρυθμό αύξησης του νομού Θεσσαλονίκης (11,40%). 7

21 8

22 Στους παρακάτω πίνακες Α.2.2.α και Α.2.2.β παρουσιάζεται η πληθυσμιακή εξέλιξη των Δήμων του ΠΣΘ τις δεκαετίες , με στοιχεία μόνον του πραγματικού πληθυσμού, και με στοιχεία του μόνιμου πληθυσμού, ο οποίος καταγράφεται μόνον από το 1991 και μετά. Από τα παρακάτω δεδομένα, σε συνδυασμό με τα δεδομένα του Διαγράμματος Α.2.1 προκύπτει ότι μετά το 1971 και ως το 1991 ο Δήμος Καλαμαριάς κατατάσσεται στους πιο δυναμικούς από την άποψη της πληθυσμιακής εξέλιξης Δήμους του ΠΣΘ (Τρίτη θέση τη δεκαετία , με πολύ μεγάλο ρυθμό μεταβολής). Αξίζει να σημειωθεί πως αντίστοιχο ρυθμό μεταβολής του πληθυσμού και μεγαλύτερο, είχε και ο Δήμος Πυλαίας, Δήμος που γειτνιάζει άμεσα με τον Δήμο Καλαμαριάς. Οι τάσεις αυτές σχετίζονται, σε μεγάλο βαθμό, με την ύπαρξη διαθέσιμων εκτάσεων για οικιστική ανάπτυξη και την αύξηση του συντελεστή δόμησης που συντελέστηκε εκείνη την εποχή, σε συνδυασμό με το καλό οικιστικό περιβάλλον της Καλαμαριάς και εν γένει της νοτιοανατολικής Θεσσαλονίκης. 9

23 Η εγγύτητα της περιοχής με το κέντρο της πόλης, η εύκολη πρόσβαση, η σχεδιασμένη ρυμοτομία, η θάλασσα, το φυσικό περιβάλλον και η ποιότητα ζωής, αποτέλεσαν τους κυριότερους παράγοντες που συντέλεσαν στην οικιστική ανάπτυξη της περιοχής. Αξίζει να σημειωθεί ότι, συνολικά, κατά την τελευταία τριακονταετία ( ) ο πληθυσμός του Δήμου Καλαμαριάς αυξήθηκε κατά 135,96% (πραγματικός πληθυσμός). Υψηλή κρίνεται ότι είναι και η αύξηση του πληθυσμού κατά τη δεκαετία του 2000 με δεδομένη την ύπαρξη νέων διαθέσιμων εκτάσεων για δόμηση στις περιοχές επέκτασης του προγράμματος ΕΠΑ (Αγ. Ιωάννης και Κηφισιά). Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ο σημερινός πληθυσμός της Καλαμαριάς φτάνει τους κατοίκους. Έτσι, από πληθυσμιακή άποψη η Καλαμαριά αποτελεί ακόμη μια ιδιαίτερα δυναμική περιοχή της Θεσσαλονίκης χωρίς να καταγράφονται με αριθμητικούς όρους τάσεις εκροής πληθυσμού. Σημειώνεται, βεβαίως, ότι τόσο λόγω του αστικού χαρακτήρα της περιοχής όσο και λόγω των υψηλών αξιών κατοικίας προφανώς παρατηρείται και έξοδος νοικοκυριών κυρίως από τον παλαιότερο και ιδιαίτερα πυκνοδομημένο ιστό της Καλαμαριάς για αναζήτηση περισσότερο προαστιακού τύπου κατοικίας. Ωστόσο, παραμένει ακόμη 10

24 αξιοσημείωτη η εισροή νέου πληθυσμού με την εγκατάστασή του στις νέες περιοχές της Καλαμαριάς Οικονομικές Δραστηριότητες Με δεδομένα τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής μελέτης και τον αστικό χαρακτήρα της, ο πρωτογενής τομέας στο σύνολό του δεν συνεισφέρει καθόλου στην ανάπτυξη της περιοχής. Ο μόνος κλάδος του πρωτογενούς τομέα που, ενδεχομένως, έχει μια μικρή συμμετοχή είναι η αλιεία λόγω της γειτνίασης της περιοχής με το Θερμαϊκό κόλπο και την παράδοση στον κλάδο αυτό. Ο Δήμος Καλαμαριάς καθαυτός δεν είχε ποτέ χαρακτήρα περιοχής με κάποιου είδους βιομηχανική-βιοτεχνική συγκέντρωση, καθώς αποτελούσε κατά πρώτο λόγο περιοχή κατοικίας, τμήμα του πολεοδομημένου ιστού της πόλης της Θεσσαλονίκης. Έτσι, σύμφωνα με τις προηγούμενες μελέτες του ΓΠΣ Καλαμαριάς ούτε παλαιοτέρα καταγραφόταν συγκεντρώσεις βιομηχανικών ή βιοτεχνικών δραστηριοτήτων στο Δήμο και γενικώς οι δραστηριότητες του δευτερογενούς τομέα ήταν ελάχιστες. Σήμερα, με βάση την καταγραφή της παρούσας μελέτης, οι μονάδες του δευτερογενούς τομέα παραμένουν λίγες και διάσπαρτες και κυρίως αφορούν εργαστήρια, όπως σιδηρουργεία, αλουμινοκατασκευές, ραφεία και εργαστήρια επίπλων, τα οποία χωροθετούνται στα υπόγεια ή ισόγεια των κτιρίων με κύρια χρήση την κατοικία. Βασικός κλάδος της οικονομίας της περιοχής είναι ο τριτογενής τομέας και ειδικότερα οι κλάδοι του εμπορίου, των υπηρεσιών και της αναψυχής. Σημαντική εμπορική δραστηριότητα παρατηρείται κυρίως στους βασικούς οδικούς άξονες αλλά και στο παραδοσιακό πολεοδομικό κέντρο γύρω από τις οδούς Κομνηνών, Μεταμορφώσεως και Ι. Πασσαλίδη. Αρκετές εμπορικές επιχειρήσεις, εκθέσεις αυτοκινήτων και επίπλων, πολυκαταστήματα και υπεραγορές τροφίμων και οικιακού εξοπλισμού, καθώς επίσης δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών υγείας (ιδιωτικά ιατρεία και κέντρα υγείας), εκπαίδευσης και σωματικής άσκησης είναι υπερτοπικού χαρακτήρα. Οι δραστηριότητες αυτές συγκεντρώνονται στους οδικούς άξονες με μεγάλη διαμπερή κίνηση που συνδέουν την πόλη της Θεσσαλονίκης με τη ζώνη εμπορίου και αναψυχής υπερτοπικού χαρακτήρα, η οποία έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια νότια της Καλαμαριάς, και έτσι αναπτύσσονται ουσιαστικά ως μέρος της δυναμικής ανάπτυξης του τριτογενούς τομέα στη Θεσσαλονίκης συνολικά. Στο πολεοδομικό κέντρο οι δραστηριότητες που καταγράφονται είναι εμπορικά καταστήματα, επιχειρήσεις, υπεραγορές 11

25 τροφίμων, υπηρεσίες υγείας (ιδιωτικά ιατρεία), υπηρεσίες εκπαίδευσης και χώροι αναψυχής. Ιδιαίτερη θέση κατέχει ο κλάδος της αναψυχής και εστίασης που συγκεντρώνεται στην παραλιακή ζώνη του Δήμου (ένα από τα παραδοσιακά κέντρα αναψυχής του ΠΣΘ). Συγκέντρωση χώρων αναψυχής, διασκέδασης και εστίασης παρατηρείται με μεγαλύτερη ένταση επί της οδού Πλαστήρα και δευτερευόντως στην οδό Θ. Σοφούλη. Η παραλιακή ζώνη αποτελεί έναν υπερτοπικό τόπο αναψυχής και διασκέδασης κυρίως κατά τους ζεστούς μήνες του χρόνου. Ακόμη στον Δήμο Καλαμαριάς είναι εγκατεστημένες υπηρεσίες κοινωνικής υποδομής υπερτοπικού χαρακτήρα, όπως το Γενικό Νοσοκομείο «Άγιος Παύλος» και η Κλινική ΙΚΑ «Παναγία», το αθλητικό κέντρο της Μίκρας και το τμήμα το Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υπηρεσίες οι οποίες εξυπηρετούν το σύνολο της πόλης της Θεσσαλονίκης. Τέλος, αξιοσημείωτος είναι και ο κλάδος των ιδιωτικών υπηρεσιών και εξυπηρετήσεων που αναπτύσσεται τόσο στο παραδοσιακό πολεοδομικό κέντρο της Καλαμαριάς όσο και σε κτίρια κατά μήκος των μεγάλων οδικών αξόνων, υπηρεσίες οι οποίες καθιστούν την περιοχή της Καλαμαριάς αλλά και του ευρύτερου νοτιοανατολικού ΠΣΘ αυτάρκη από την άποψη των εξυπηρετήσεων, στοιχεία ιδιαίτερα σημαντικό για τη βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης συνολικά. Γενικά, οι οικονομικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται στην περιοχή είναι αποτέλεσμα των γενικότερων τάσεων της οικονομίας της πόλης της Θεσσαλονίκης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που αποκτά η χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων τόσο στον αστικό χώρο (γραμμική ανάπτυξη κατά μήκος των βασικών αρτηριών) όσο και στον περιαστικό χώρο (διάχυση αλλά και δημιουργία πυρήνων εκτός πόλης κέντρων) ειδικότερα του νοτιοανατολικού τμήματος της πόλης της Θεσσαλονίκης. 12

26 ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 13

27 3. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑ 3.1 ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΜΕΙΩΣΗΣ CO 2 & ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΟΡΑΜΑ Ο.Τ.Α. Ο στόχος που θέτει το πρώτο Σχέδιο Δράσης του Δήμου Καλαμαριάς, έχοντας πραγματοποιήσει μια συνολική απογραφή των καταναλώσεων σε όλα τα δημοτικά κτίρια, τον τριτογενή τομέα, τις κατοικίες, τον δημοτικό φωτισμό, τις μεταφορές (δημοτικός στόλος, δημόσιες, ιδιωτικές & εμπορικές), την τοπική παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, και έχοντας σχεδιασει μια σειρά μέτρων μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας είναι μείωση τουλάχιστον κατά 23,6 % των εκπομπών CO 2, από τα επίπεδα του έτους βάσης 2010, μέσω ενεργειών εντός των ορίων του Δήμου, έως το έτος Στο Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (ΣΔΑΕ) περιγράφεται αναλυτικά η υφιστάμενη κατάσταση στο Δήμο κατά το έτος απογραφής (2010) και οι δράσεις και πρωτοβουλίες που μπορούν να προγραμματιστούν, με βάση τις δεδομένες δυνατότητες, και να υλοποιηθούν μέχρι το 2020 ώστε ο Δήμος να επιτύχει τον στόχο μείωσης των εκπομπών CO 2 που έθεσε, συνεισφέροντας έτσι στον γενικότερο στόχο της αειφόρου ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος. Αυτός ο στόχος προβλέπεται να επιτευχθεί μέσα από μια σειρά δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας που περιλαμβάνουν: 1. Μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στα δημοτικά κτίρια. 2. Μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στο οδοφωτισμό του δήμου. 3. Μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στον οικιακό και τριτογενή τομέα. 4. Μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στον τομέα των μεταφορών. 5. Αύξηση του ποσοστού της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται εντός του Δήμου από ΑΠΕ 6. Δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού, των δημοτικών υπαλλήλων και των µαθητών όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης. Στο ΣΔΑΕ επιπλέον αναφέρονται οι δομές του Δήμου που έχουν αναλάβει το σχεδιασμό, την παρακολούθηση και την υλοποίηση των προβλεπομένων δράσεων, οι πιθανές πηγές 14

28 χρηματοδότησης, το αναμενόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης καθώς και οι τρόποι παρακολούθησης της προόδου και επαλήθευσης των επιθυμητών αποτελεσμάτων. Η ενεργειακή πολιτική του Δήµου Καλαμαριάς έχει ως κύριο σκοπό τη βιώσιµη διαχείριση του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων και την αναβάθμιση του υφιστάμενου αστικού ιστού. Στόχος του Δήμου, έχοντας ως αφετηρία την ανησυχία για το περιβάλλον και τις επιπτώσεις που έχει η υποβάθμισή του αφενός στην υγεία και την ποιότητα ζωής των δημοτών και αφετέρου στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη του τόπου, αποτελεί η μετατροπή του σε μια Ενεργειακά Βιώσιμη Κοινότητα αξιοποιώντας κάθε δυνατή ευκαιρία για ορθολογική αξιοποίηση των διαθέσιμων ενεργειακών πόρων, εξοικονόμηση ενέργειας, προώθηση της ανάπτυξης των τεχνολογιών ΑΠΕ, διασφάλισης της προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και για την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας και την αλλαγή συμπεριφοράς ως προς τα πρότυπα ενεργειακής κατανάλωσης. 15

29 4. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 4.1. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Συντονιστικές και οργανωτικές δομές που συγκροτήθηκαν εκχωρήθηκαν Ο Δήμος Καλαμαριάς κάτω από την καθοδήγηση της Αναπτυξιακής Ανώνυμης Εταιρείας O.T.A. Ανατολικής Θεσσαλονίκης/ Περιφερειακό Ενεργειακό Κέντρο Κεντρικής Μακεδονίας (ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ Α.Ε/ΠΕΚΚΜ)» και μέσα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου CITΥ_SEC του προγράμματος Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη, δημιούργησε μια ομάδα έργου και προχώρησε αρχικά στην συλλογή στοιχείων για την δημιουργία της πρώτης ολικής απογραφής εκπομπών CO 2 του Δήμου στους τομείς: δημοτικά κτίρια, τριτογενής τομέας, κατοικίες, μεταφορές και παραγωγή τοπικής ενέργειας από ΑΠΕ και στην συνέχεια στον σχεδιασμό μέτρων που θα οδηγήσουν σταδιακά στην επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών CO 2 μέχρι το Για τον συντονισμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση του ΣΔΑΕ, κρίνεται απαραίτητη η δημιουργία εσωτερικών δομών υποστήριξης, μέσα στον Δήμο. Έτσι θα πρέπει να συσταθεί ένα Ενεργειακό Γραφείο, το οποίο θα μπορεί να λειτουργεί στο πλαίσιο της Δ/νσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου και θα αποτελέσει την οργανωτική μονάδα που θα έχει την ευθύνη συντονισμού και παρακολούθησης της υλοποίησης του ΣΔΑΕ, σε συνεργασία με τους ενεργειακούς υπεύθυνους των εγκαταστάσεων οι οποίοι επίσης θα πρέπει να οριστούν. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος του Ενεργειακού Γραφείου και της Δ/νσης Προγραμματισμού και Ανάπτυξης στην εξεύρεση χρηματοδότησης μέσα από σχετικά προγράμματα και προσκλήσεις έργων (Ε.Ε, ΕΣΠΑ, ΥΠΕΚΑ κ.α) καθώς και στην υποστήριξη της υποβολής των σχετικών προτάσεων και στην διερευνήσει αξιοποίησης της συγχρηματοδότησης δράσεων μέσω Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών Αρμοδιότητες ενεργειακού γραφείου Το Ενεργειακό Γραφείο θα έχει τις κάτωθι αρμοδιότητες σύμφωνα και με την ΚΥΑ 21475/4707/98: 1. Καθορισμός αριθμού και είδους των πρωτογενών πληροφοριών, που πρέπει να συλλέγονται για κάθε κτίριο από τον ενεργειακό υπεύθυνο κτιρίων και διαμόρφωση κατά περίπτωση ειδικών έντυπων φορμών για την καταγραφή αυτών των πληροφοριών και την κεντρική επεξεργασία τους. 16

30 2. Συντονισμός του έργου των ενεργειακών υπευθύνων κτιρίων / εγκαταστάσεων, παρέχοντας εκάστοτε προς αυτούς τις δέουσες οδηγίες για την περιοδική συντήρηση των καυστήρων και λεβήτων και γενικότερα για την καλύτερη ανταπόκριση στις απαιτήσεις του έργου τους. Προϋπόθεση η άρτια κατάρτιση τους μέσω εκπαιδευτικών σεμιναρίων. 3. Αξιολόγηση και επεξεργασία των στοιχείων ενεργειακών καταναλώσεων που θα συλλέγουν οι ενεργειακοί υπεύθυνοι κτιρίων / εγκαταστάσεων και μεταφορών. Κατά αυτόν τον τρόπο θα κατορθώσει, με την συνεκτίμηση δεδομένων που θα καλύπτουν μια "εύλογη" και αντιπροσωπευτική χρονική περίοδο, να προβεί στον καθορισμό ειδικών δεικτών κατανάλωσης κατά τύπο κτιρίου και είδος χρήσης του, ώστε να είναι δυνατή η σύγκριση τους με αντίστοιχους διεθνείς δείκτες. Τα στοιχεία αυτά θα αποτελέσουν σημεία αναφοράς για την υφιστάμενη κατάσταση και μέτρο σύγκρισης για τα αποτελέσματα κάθε μελλοντικής παρέμβασης, που θα αποσκοπεί στην βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου. 4. Συσχέτιση των στοιχείων ενεργειακών καταναλώσεων με την καλή ή κακή λειτουργία των ενεργειακών συστημάτων στα διάφορά κτίρια. Έτσι θα καταστεί δυνατός ο εντοπισμός και η αποτίμηση του μεγέθους της δυσλειτουργίας ή αντιοικονομικής και αναποτελεσματικής χρήσης των διατιθέμενων θερμικών ή κλιματιστικών συστημάτων στα κατά περίπτωση κτίρια της ζώνης ευθύνης του. Αποτέλεσμα αυτών θα είναι η εισήγηση και μεθόδευση των ενδεδειγμένων μέτρων συντήρησης, ανακαίνισης ή εκσυγχρονισμού των προβληματικών εγκαταστάσεων, ώστε να επιτευχθεί αριστοποίηση του τρόπου λειτουργίας των, 5. Προγραμματισμός εκπόνησης ενεργειακών μελετών ή ενεργειακών επιθεωρήσεων και ελέγχων για την καταγραφή της ενεργειακής συμπεριφοράς των κτιρίων ή εγκαταστάσεων και τον καθορισμό της ενεργειακής ταυτότητας του κάθε κτιρίου ή εγκατάστασης στη ζώνη ευθύνης του. 6. Ανάληψη της προώθησης διαδικασιών για την εφαρμογή συνολικών επεμβάσεων βελτίωσης του βαθμού ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια με ιδιαίτερα υψηλές ενεργειακές καταναλώσεις, όπως αθλητικά κέντρα κ.λ,π. 7. Εκπόνηση σχεδίου ολοκληρωμένου χρονικού και οικονομικού προγραμματισμού των απαιτούμενων επεμβάσεων ορθολογικής χρήσης και εξοικονόμησης ενέργειας και 17

31 διερεύνηση των πιθανών χρηματοδοτικών πηγών που θα εξασφαλίσουν τους απαραίτητους πόρους. Ιδιαίτερης προσοχής θα πρέπει να τύχουν τα σχήματα χρηματοδότησης υπό τρίτων ή της χρηματοδοτικής μίσθωσης ή άλλων χρηματοδοτικών μηχανισμών, που εξασφαλίζουν τη χρηματοδότηση ανάλογων επενδυτικών παρεμβάσεων από το οικονομικό όφελος που προκύπτει από την επιτυγχανόμενη εξοικονόμηση ενέργειας, 8. Σύνταξη αναλυτικού προϋπολογισμού κόστους των αναγκαίων επεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας και κατανομή των απαραίτητων δαπανών στον ετήσιο προγραμματισμό δαπανών των δημοσίων επενδύσεων του φορέα. 9. Παρακολούθηση και επίβλεψη της πορείας των έργων συντήρησης, επισκευών και εκσυγχρονισμού των κατά περίπτωση δομικών στοιχείων των κτιρίων ή/και των ενεργειακών συστημάτων αυτών καθώς και των λοιπών εγκαταστάσεων - μεταφορών Αρμοδιοτήτες ενεργειακών υπευθύνων Οι ενεργειακοί υπεύθυνοι κτιρίων/ εγκαταστάσεων θα έχουν τις κάτωθι αρμοδιότητες σύμφωνα και με την ΚΥΑ 21475/4707/98: 1. Συγκέντρωση των απαραίτητων στοιχείων σχετικά με την υπάρχουσα κατάσταση λειτουργίας του κτιρίου/ εγκατάστασης/ μεταφοράς και γνωστοποίηση αυτών στο ενεργειακό γραφείο για τη δημιουργία μητρώου κτιρίων. Τα πρωτογενή στοιχεία αυτά συνίστανται στα εξής: Σχήμα και προσανατολισμός (αποτύπωση οικοπέδου, φωτογραφίες, όψεις), Χαρακτηριστικά γειτονικής δόμησης (πλήθος κτιρίων, διάταξη δρόμων, επαφή κτιρίου με γειτονικά κτίρια, εμπόδια φυσικού αερισμού και φωτισμού, φυσικό περιβάλλον). Ηλικία, επιφάνεια, όγκος κτιρίου. Έτος τελευταίας ανακατασκευής ή μείζονος συντήρησης. Τύπος και χρήσεις κτιρίου, χρονική περίοδος λειτουργίας εντός του έτους και ώρες λειτουργίας ημερησίως. Δομημένη ήτοι οροφής, δωμάτων, δαπέδων, και μη δομημένη (παράθυρα) εξωτερική επιφάνεια του κελύφους του κτιρίου με τα ιδιαίτερα κατά περίπτωση 18

32 χαρακτηριστικά (μόνωση τοίχων, διπλά τζάμια, επιφάνεια, ποιότητα κατασκευής, χρήση, σκίαση, κατάσταση κ.λπ.). Συμπεριφορά κτιρίου ως προς την κατανάλωση - Συσχέτιση ενεργειακών καταναλώσεων με τα προβλήματα λειτουργίας κτιρίου. Συνολικός όγκος θερμαινόμενων και κλιματιζόμενων χώρων. Περίοδος λειτουργίας των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού. Αριθμός είδος, τύπος και τεχνικά χαρακτηριστικά των συστημάτων θέρμανσης, παραγωγής ζεστού νερού και κλιματισμού. Εγκαταστημένη ισχύς (σε kw) της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης του κτιρίου. Τιμολόγια που ισχύουν για τις καταναλώσεις ηλεκτρικής ενεργείας, ήτοι; πάγιες χρεώσεις, κατηγορία ή κατηγορίες τιμολογίου για τις κατά περίπτωση καταναλώσεις, κλιμάκωση χρεώσεων ανάλογα με τις ώρες ζήτησης - ώρες "αιχμής", ώρες "φυσιολογικής ζήτησης", νυχτερινές ώρες - και το ύψος της κατανάλωσης, οικονομικές κυρώσεις (πρόστιμα) για υπέρβαση ανώτατης επιτρεπόμενης απορροφημένης ισχύος Αριθμός, ισχύς και τύπος ηλεκτρικών λαμπτήρων κατά κατηγορία (πυρακτώσεως, φθορισμού, χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, προβολείς εξωτερικού φωτισμού κ.λ.π.) και πρόγραμμα λειτουργίας αυτών σε καθημερινή βάση Αριθμός, ισχύς και τύπος εγκαταστάσεων και συσκευών καθημερινής χρήσης, όπως ανελκυστήρες, κυλιόμενες σκάλες, αερόθερμα, ηλεκτρικά καλοριφέρ, ανεμιστήρες, ηλεκτρικά "μάτια" κ.λ.π. 2. Συλλογή στοιχείων για την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και συμβατικών καυσίμων (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, άλλη μορφή), αρχής γενομένης από τα πέντε (5) τελευταία έτη, αποτιμώντας σωστά τις ενδείξεις των κατά περίπτωση μετρητών ή της στάθμης των υγρών καυσίμων στις δεξαμενές. Οι καταναλώσεις θα πρέπει να καταγράφονται κατά μορφή ενέργειας (σε kwh και ευρώ για την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος) και είδος χρήσης 19

33 3. Τήρηση αρχείου ή δημιουργία βάσης δεδομένων για τις ενεργειακές καταναλώσεις, σε μηνιαία, εποχιακή και ετήσια βάση, ώστε να είναι δυνατή η στατιστική επεξεργασία και η συγκριτική αξιολόγηση των στοιχείων, 4. Παρακολούθηση της λειτουργίας των κεντρικών εγκαταστάσεων θέρμανσης-ψύξης (κλιματισμού) και αναφορά στο ενεργειακό γραφείο κάθε ασυνήθιστου λειτουργικού φαινομένου. 5. Μέριμνα για τη διενέργεια της περιοδικής προληπτικής συντήρησης των λεβήτων και καυστήρων, κλιματιστικών κλπ Προσωπικό που διατέθηκε Η επεξεργασία του ΣΔΑΕ πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του Τμήματος Προγραμματισμού, της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Καλαμαριάς και της ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ Α.Ε/ΠΕΚΚΜ, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές και τις διαδικασίες του ευρωπαϊκού έργου CITY_SEC και της πρωτοβουλίας το «Σύμφωνο των Δημάρχων». Για την επιτυχή ανάπτυξη του ΣΔΑΕ πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις μεταξύ στελεχών όλων των εμπλεκόμενων φορέων Συμμετοχή ενδιαφερομένων φορέων και πολιτών Η ενεργοποίηση του τοπικού πληθυσμού και των ενδιαφερόμενων φορέων θα επιτευχθεί μέσα από την διεξαγωγή Εκδηλώσεων καθώς και την διάχυση εντύπων ενημερωτικού υλικού καθ όλη την διάρκεια υλοποίησης του ΣΔΑΕ. Επιπλέον η Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης έλαβε γνώση του ΣΔΑΕ και συμμετείχε στην συζήτηση των δράσεων που προτείνονται για την επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών CO 2 του Οι δημότες, οι επιχειρήσεις και οι βιομηχανίες που εδρεύουν στην ευρύτερη περιοχή του δήμου θα ενημερωθούν για τους στόχους εξοικονόμησης ενέργειας σε τοπικό επίπεδο, για τις προβλεπόμενες δράσεις επίτευξης των στόχων αυτών καθώς και για μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας που οι ίδιοι θα μπορούσαν να εφαρμόσουν προκειμένου να συμβάλλουν στην μείωση της κατανάλωσης ενέργειας τόσο στον οικιακό και τριτογενή τομέα όσο στις ιδιωτικές μεταφορές. Στόχος των εκδηλώσεων και του ενημερωτικού υλικού που θα δημιουργηθεί και θα διανεμηθεί είναι η προσέγγιση των τοπικών φορέων και των πολιτών και η όσο το δυνατόν 20

34 μεγαλύτερη εμπλοκή τους στον σχεδιασμό των ενεργειακών πολιτικών και την συμμετοχή τους στην επίτευξη του κοινού οράματος για την τοπική και δημοτική κοινωνία. Η ενθάρρυνση των πολιτών στις δράσεις για το κοινό όφελος της τοπικής κοινωνίας κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική και για αυτό το λόγο η πρώτη εκδήλωση συνίσταται να οργανωθεί κατά την έναρξη υλοποίησης του ΣΔΑΕ. Παράλληλα με τον απολογισμό σε ετήσια βάση της πορείας υλοποίησης του ΣΔΑΕ στη Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης, δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής των τοπικών φορέων στη διαδικασία εφαρμογής του σχεδίου. Στην κατεύθυνση αυτή το ΣΔΑΕ και οι ετήσιες αναφορές της πορείας υλοποίησης του καθώς και πληροφόρηση σε θέματα με αναφορά στην ενέργεια θα αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Δήμου και θα δημοσιεύονται στο περιοδικό που εκδίδει ο Δήμος. 21

35 ΜΕΡΟΣ Β - ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΤΟΥΣ

36 23

37 5. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Ως έτος αναφοράς για την «Απογραφή Εκπομπών» του Δήμου Καλαμαριάς επιλέχθηκε το έτος 2010 και ως μονάδα αναφοράς οι «εκπομπές CO 2». Επιπλέον, για τον υπολογισμό των εκπομπών CO 2 χρησιμοποιήθηκαν οι «πρότυποι» συντελεστές εκπομπών (Standard emission factors) σύμφωνα με τις αρχές της IPCC (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή). Οι συντελεστές αυτοί, καλύπτουν όλες τις εκπομπές CO 2, που παράγονται είτε άμεσα λόγω της κατανάλωσης ενέργειας εντός των ορίων του Δήμου, είτε έμμεσα λόγω της κατανάλωσης -εντός του Δήμου- ηλεκτρικής ενέργειας που όμως παράγεται εκτός των ορίων αυτού. Οι πρότυποι συντελεστές εκπομπών βασίζονται στην περιεκτικότητα σε άνθρακα κάθε καυσίμου και ακολουθούν τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στα πλαίσια της Σύμβασης Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) και του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Με βάση αυτήν την προσέγγιση, το CO 2 θεωρείται το σημαντικότερο αέριο του θερμοκηπίου και ο υπολογισμός των εκπομπών CH 4 και N 2 O είναι δυνατόν να παραλειφθεί. Επιπλέον, οι εκπομπές CO 2 από τη χρήση ενέργειας και καυσίμων από ανανεώσιμες πηγές θεωρούνται μηδενικές. Οι πρότυποι συντελεστές εκπομπών, που αντιστοιχούν στα καύσιμα και στις μορφές ενέργειας που καταναλώθηκαν στο Δήμο Καλαμαριάς παρατίθενται στον Πίνακα 2.1. Πίνακας 2.1. Πρότυποι συντελεστές εκπομπών CO 2 ((E.C., 2010) Πρότυποι συντελεστές εκπομπών (IPPC, 2006) (ton CO 2 / MWh) Ηλεκτρική Ενέργεια 1,149 Φυσικό αέριο 0,202 Πετρέλαιο Θέρμανσης/Κίνησης 0,267 Βενζίνη 0,249 LPG 0,227 Ηλιακή Ενέργεια 0 Βιοντίζελ 0 24

38 Επιπλέον, ο τοπικός συντελεστής ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίστηκε, βάσει της παρακάτω συνάρτησης (E.C., 2010), ίσος με τον εθνικό συντελεστή, καθώς η τοπική ηλεκτροπαραγωγή ήταν μηδενική. EFE = [(TCE - LPE - GEP) χ NEEFE + CO2LPE + CO2GEP] / (TCE ) EFE = [( ) χ 1, ] / ( ) = 1,149 όπου EFE = τοπικός συντελεστής εκπομπών για την ηλεκτρική ενέργεια [t/mwh] TCE= συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τον Ο.Τ.Α. [MWh], (Κεφ.7) LPE = τοπική ηλεκτροπαραγωγή [MWh], (Κεφάλαιο 6) GEP = αγορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από τον Ο.Τ.Α. [MWh] NEEFE = εθνικός η ευρωπαϊκός συντελεστής εκπομπών για την ηλεκτρική ενέργεια [t/mwh] CO2LPE = εκπομπές CO 2 από την τοπική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας [t] CO2GEP= εκπομπές CO 2 από την παραγωγή πιστοποιημένης πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας [t] 25

39 6. ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θέσπιση του «Κανονισμού Θερμομόνωσης» το 1979 (ΦΕΚ 362/ ) αποτελεί την πρώτη προσπάθεια βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των ελληνικών κτιρίων, που ως τότε δε διέθεταν καμία μόνωση. Παρά τα προβλήματα κατά την πρώτη δεκαετία εφαρμογής του (Balaras et al, 2005), ο Κανονισμός με κάποιες ελάχιστες βελτιώσεις διατηρήθηκε για 30 χρόνια και αντικαταστάθηκε μόλις το 2010 από τον «ΚΕΝΑΚ-Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης των Κτιρίων» (ΦΕΚ 407/ ). Ο ΚΕΝΑΚ θεσμοθέτησε τον ολοκληρωμένο ενεργειακό σχεδιασμό των κτιρίων και έθεσε ελάχιστες προδιαγραφές όσον αφορά το σχεδιασμό τους, το κτιριακό τους κέλυφος και τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις του. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τους ισχύοντες κανονισμούς κατά το έτος κατασκευής τους και ότι το 2000 αποτελεί το τελευταίο έτος για το οποίο διαθέτουμε στοιχεία για το εθνικό κτιριακό απόθεμα (απογραφή οικοδομών & κτιρίων ΕΛ.ΣΤΑΤ.), μπορούμε να διαχωρίσουμε τα κτίρια στις παρακάτω τέσσερις (4) κατηγορίες: Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται τα κτίρια που έχουν κτισθεί πριν το 1980, δηλαδή πριν την εφαρμογή του Κανονισμού Θερμομόνωσης. Τα κτίρια αυτά δεν έχουν θερμομόνωση, έχουν χαμηλή ενεργειακή απόδοση και στην συντριπτική πλειοψηφία τους διαθέτουν παλιά ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα (Balaras et al, 2007). Στην δεύτερη κατηγορία εντάσσονται τα κτίρια που κατασκευάστηκαν μετά την εφαρμογή του Κανονισμού Θερμομόνωσης και πριν την τελευταία απογραφή κτιρίων της ΕΛ.ΣΤΑΤ, δηλαδή την περίοδο Η πλειοψηφία όχι όμως και το σύνολο των κτιρίων αυτής της κατηγορίας θεωρούνται μονωμένα, καθώς όπως ήδη αναφέρθηκε η εφαρμογή του Κανονισμού Θερμομόνωσης την πρώτη τουλάχιστον δεκαετία υπήρξε προβληματική και μόνο πρόσφατα τα νέα κτίρια διαθέτουν επαρκή θερμομόνωση στον φέροντα οργανισμό και διπλά υαλοστάσια στα κουφώματα (Balaras et al, 2007). Στην τρίτη κατηγορία εντάσσονται τα κτίρια που κατασκευάστηκαν μετά την τελευταία απογραφή κτιρίων της ΕΛ.ΣΤΑΤ και πριν την εφαρμογή του ΚΕΝΑΚ, δηλαδή την περίοδο Τα κτίρια αυτής της κατηγορίας θεωρούνται πλήρως μονωμένα. 26

40 Τέλος, στην τέταρτη κατηγορία εντάσσονται τα κτίρια που κατασκευάστηκαν μετά το 2010 και σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΚΕΝΑΚ. Η κατηγορία αυτή δεν αποτελεί αντικείμενο μελέτης στην παρούσα φάση, καθώς ως έτος βάσης για την «Απογραφή Εκπομπών CO 2» του Δ. Καλαμαριάς έχει τεθεί το έτος Το κτιριακό απόθεμα του Δήμου Καλαμαριάς Σύμφωνα με την απογραφή οικοδομών-κτιρίων του έτους 2000 (ΕΛΣΤΑΤ, 2000a) το κτιριακό απόθεμα του Δ. Καλαμαριάς αριθμούσε κτίρια, 49% των οποίων είχαν κατασκευαστεί πριν το 1980 και συνεπώς δε διέθεταν μόνωση. Τα ενεργειακά χαρακτηριστικά του αποθέματος αναβαθμίστηκαν ελαφρώς την τελευταία δεκαετία, καθώς κτίστηκαν νέες οικοδομές και έγιναν προσθήκες νέων ορόφων σε 60 υπάρχουσες, ενώ παράλληλα δόθηκαν 358 άδειες κατεδαφίσεως και 393 άδειες επισκευών (ΕΛΣΤΑΤ, 2000a-2010a). Με σχετική βεβαιότητα μπορούμε να θεωρήσουμε ότι οι άδειες κατεδαφίσεως αφορούν αποκλειστικά κτίρια πριν το 1980, ενώ αντίθετα δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν οι επισκευαστικές εργασίες είχαν ως στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτισμάτων. Η απογραφή κτιρίων του έτους 2000 σε συνδυασμό με την οικοδομική δραστηριότητα της περιόδου (νέες οικοδομές & κατεδαφίσεις) μπορεί να μας δώσει μια ικανοποιητική εικόνα της ηλικιακής κατανομής των κτιρίων του Δ. Καλαμαριάς το έτος 2010 (Παράρτημα 1Α), τουλάχιστον έως ότου ανακοινωθούν τ αποτελέσματα της απογραφής οικοδομών & κτιρίων του έτους Διάγραμμα 3.1. Κατανομή κτιρίων του Δ. Καλαμαριάς το 2010, βάσει του έτους κατασκευής τους (Εκτιμήσεις) 27

41 Το Διάγραμμα 3.1 απεικονίζει την κατανομή των κτιρίων του Δ.Καλαμαριάς το έτος 2010, βάσει της χρονικής περιόδου κατασκευής τους και αποκαλύπτει ότι παρά την ανανέωση του κτιριακού αποθέματος,το 39% των κτιρίων εξακολουθεί να μη διαθέτει μόνωση. Η κατοικία αποτελεί τη βασική χρήση του κτιριακού αποθέματος του Δ. Καλαμαριάς σύμφωνα με την απογραφή των κτιρίων του έτους Πιο συγκεκριμένα το 2000 η κατοικία αποτελούσε τη μοναδική χρήση για το 67% των κτιρίων και την κύρια χρήση για το 25% αυτών. Από τις υπόλοιπες χρήσεις η πιο σημαντική ήταν τα καταστήματα και γραφεία που αποτελούσαν την αποκλειστική ή κύρια χρήση για το 2,6% των κτιρίων, αλλά και δευτερεύουσα χρήση για το 22% αυτών. Τέλος, υπήρχαν και άλλες χρήσεις όπως σχολικά κτίρια, εργοστάσια & εργαστήρια, νοσοκομεία & κλινικές, εκκλησίες, ξενοδοχεία, σταθμοί αυτοκινήτων κτλ που αντιστοιχούσαν μόλις στο 4,5% των κτιρίων. (Διάγραμμα 3.2.) Η χρήση ή ο προορισμός χρήσης των κτιρίων μεταβλήθηκε ελάχιστα τη δεκαετία Διάγραμμα 3.2. Κατανομή κτιρίων ανά χρήση ή προορισμό χρήσης (αποκλειστική και κύρια μικτή χρήση). (ΕΛ.ΣΤΑΤ, 2000b και ίδια επεξεργασία) Κατανάλωση ενέργειας & Εκπομπές CO 2 από τα κτίρια του Δ. Καλαμαριάς Πίνακας 3.1. Κατανάλωση ενέργειας & Εκπομπές CO 2 στα κτίρια του Δ. Καλαμαριάς το 2010, ανά μορφή ενέργειας Κατανάλωση Ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton) Ηλεκτρική Ενέργεια Φυσικό Αέριο Πετρέλαιο Θέρμανσης LPG

42 Ηλιακή Ενέργεια ΣΥΝΟΛΟ Πίνακας 3.2. Κατανάλωση ενέργειας & Εκπομπές CO 2 στα κτίρια του Δ. Καλαμαριάς το 2010, ανά κατηγορία κτιρίων Κατανάλωση Ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton) Δημοτικά Κτίρια Κατοικίες Τριτογενής ΣΥΝΟΛΟ Η συνολική κατανάλωση ενέργειας στα κτίρια του Δ. Καλαμαριάς το έτος 2010 εκτιμάται σε MWh. Το 45% της συνολικά καταναλισκόμενης ενέργειας αντιστοιχεί σε πετρέλαιο θέρμανσης, το 23% σε ηλεκτρική ενέργεια, το 29% σε φυσικό αέριο και το 3% σε ηλιακή ενέργεια. Επιπλέον, το 75% της ενέργειας καταναλώνεται από τις κατοικίες, το 24% από τον τριτογενή τομέα και μόλις το 1% από τα «Δημοτικά Κτίρια & Εγκαταστάσεις». (Διάγραμμα 3.3) Αυτή η κατανάλωση ενέργειας είχε σαν αποτέλεσμα την έκλυση τόνων CO 2. Το 60% της εκλυόμενης ποσότητας CO 2 προήλθε από ηλεκτρική ενέργεια, το 27% από πετρέλαιο θέρμανσης και το 13% από φυσικό αέριο. Επιπλέον, οι κατοικίες ήταν υπεύθυνες για το 72% των εκπομπών CO 2, ο τριτογενής τομέας για το 27% και τα Δημοτικά Κτίρια & Εγκαταστάσεις για το 1%. (Διάγραμμα 3.4) Διάγραμμα 3.3. Κατανάλωση ενέργειας στα κτίρια του Δ. Καλαμαριάς το 2010, ανά μορφή ενέργειας και ανά κατηγορία κτιρίων 29

43 Διάγραμμα 3.4. Εκπομπές CO 2 από τα κτίρια του Δ. Καλαμαριάς το 2010, ανά μορφή ενέργειας και ανά κατηγορία κτιρίων Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί την κύρια πηγή εκπομπών CO 2, καθώς παρότι αποτελεί το 23% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας αντιστοιχεί στο 60% των εκπομπών CO 2. Επιπλέον, γίνεται σαφές ότι ο οικιακός τομέας αποτελεί τον κύριο καταναλωτή ενέργειας και τον κύριο παραγωγό CO 2. Τα ενεργειακά χαρακτηριστικά των δημοτικών κτιρίων, των κατοικιών και των κτιρίων του τριτογενή τομέα του Δήμου Καλαμαριάς περιγράφονται λεπτομερώς στις επόμενες ενότητες, ενώ η μεθοδολογία υπολογισμού των ενεργειακών τους καταναλώσεων και των εκπομπών CO 2 παρατίθεται στα παραρτήματα 2Α 4Α. 6.2 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο Δήμος Καλαμαριάς είναι υπεύθυνος για την ενεργειακή διαχείριση 84 κτιρίων και εγκαταστάσεων εντός των ορίων του. Πιο συγκεκριμένα είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση: - 5 κτιρίων γραφείων διοίκησης & υπηρεσιών - 13 κτιρίων προνοιακών υπηρεσιών (ΚΑΠΗ, Παιδικοί Σταθμοί κτλ) - 13 κτιρίων πολιτιστικών δραστηριοτήτων (Μουσεία, Βιβλιοθήκες, κτλ) - 2 αθλητικών εγκαταστάσεων - 8 κτιρίων και εγκαταστάσεων αναψυχής (αναψυκτήρια κτλ.) - 38 σχολικά συγκροτήματα - 2 υπόγειους σταθμούς αυτοκινήτων - 3 άλλα κτίρια και εγκαταστάσεις. 30

44 Βάσει των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από τους πάροχους ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, τα οικονομικά αρχεία των σχολικών επιτροπών και τ αποτελέσματα των συνοπτικών επιθεωρήσεων που διενεργήθηκαν από τη Δημοτική Τεχνική Υπηρεσία το 2010 και την ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ Α.Ε. το 2011, προκύπτει ότι η συνολική κατανάλωση ενέργειας στην κατηγορία «Δημοτικά Κτίρια» για το έτος 2010 ανερχόταν σε 9.738MWh και αντιστοιχούσε σε εκπομπές τόνων CO 2 (Πίνακας 3.3). Η συνολική κατανάλωση ενέργειας ανά κτίριο ή εγκατάσταση για το έτος 2010 δίνεται στον Πίνακα 3.4., ενώ οι σχετικοί υπολογισμοί στο Παράρτημα 2Α. Η αύξηση της διείσδυσης του φυσικού αερίου μπoρεί να συμβάλει στη μείωση των εκπομπών CO 2, καθώς το φυσικό αέριο παράγει 24% λιγότερο CO 2 από το πετρέλαιο θέρμανσης. Ωστόσο, η σημαντικότερη πηγή CO 2 είναι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και όχι η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης. Πράγματι όπως φαίνεται στο Διαγράμματα 3.5. & 3.6. η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αν και αντιστοιχεί στο 39% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας είναι υπεύθυνη για το 77% των εκπομπών CO 2. Πίνακας 3.3. Κατανάλωση Ενέργειας (ΜWh) και Εκπομπές CO 2 (ton) από τα Δημοτικά Κτίρια και τις Εγκαταστάσεις του Δήμου Καλαμαριάς το έτος 2010 Κατανάλωση Ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton) Ηλεκτρική Ενέργεια Πετρέλαιο Θέρμανσης Φυσικό Αέριο ΣΥΝΟΛΟ Διάγραμμα 3.5. Κατανάλωση ενέργειας στα Δημοτικά Κτίρια & Εγκαταστάσεις το έτος

45 Πίνακας 3.4. Κατανάλωση Ενέργειας (ΜWh) στα κτίρια και τις εγκαταστάσεις του Δ. Καλαμαριάς το 2010 Τύπος Κτιρίων & Εγκαταστάσεων Ετος Κατασκευής Κατανάλωση (ΜWh) το έτος 2010 Ηλεκτρική Πετρέλαιο Φυσικό Ενέργεια Θέρμανσης Αέριο ΣΥΝΟΛΟ Γραφεία Διοίκησης & Υπηρεσιών 1 Δημαρχιακό Μέγαρο (Κομνηνών)* 1930/ ,720 0, , , Παλαιό Δημαρχείο (Μεταμορφώσεως)* 1984/ , ,170 0, ,981 3 Κτίριο πολιτιστικών δραστηριοτήτων 1989/ , ,010 0, ,703 (Πλατεία Σκρα)** 4 Δ/νση Πρασίνου Τμήμα Μεταλλικών Κατασκευών - Κοινωφελής Δημοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πρόνοιας &Αρωγής Καλαμαριάς (Αγ. Νικολάου & Ηλ. Μικρουλέα)* 63,147 30,000 0,000 93,147 5 Τμήμα εξυπηρέτησης Πολιτών ΚΕΠ ,051 0,000 14,433 42,248 Κτίρια & Εγκαταστάσεις Πρόνοιας 6 Δημ. Οργ. Κοιν. Φροντίδας* 44, ,000 0, , 820 Δημοτικός Παιδικός Σταθμός Νέας 7 Κρήνης ,666 0,000 0,000 2,666 Γ' Κ.Α.Π.Η. 8 Δημοτικός Παιδικός Σταθμός Βότση ,448 0,000 23,396 35,844 9 Α' Δημοτικός Παιδικός Σταθμός ,288 0,000 17,055 28, Παιδικός Σταθμός ,539 6,860 0,000 17, Βρεφονηπιακός σταθμός/πολιτιστικό (Βυζάντιο)* 38,383 33,000 0,000 71, Β' Κ.Α.Π.Η* 32,109 0,000 62,151 94, Δ' Κ.Α.Π.Η ,882 47,000 0,000 71, Ε' Κ.Α.Π.Η ,238 52,050 0,000 76, ΣΤ' Κ.Α.Π.Η. (ΠΑΤΑΡΙ) ,199 0,000 0,000 31, Πολυδύναμο Κέντρο Πρόνοιας ,930 0,000 33,407 58,337 32

46 Τύπος Κτιρίων & Εγκαταστάσεων Ετος Κατανάλωση (ΜWh) το έτος 2010 Κατασκευής 17 ΚΔΕΚΠΑΚ - Επιχειρείν ,249 0,000 0,000 4, Κέντρο Πρόληψης εξαρτησιογόνων ,064 0,000 0,000 7,064 ουσιών "Ελπίδα" Κτίρια & Εγκαταστάσεις Πολιτισμού 19 Πολιτιστικός Οργανισμός* - 19,737 0,000 17,612 37, Μπίλλειος Στέγη Νηπίων (προς ,080 0,000 2,093 7,173 ολοκλήρωση κατασκευής) 21 Δαήδειος Παιδική Βιβλιοθήκη ,900 0,000 0,000 4, Δανιηλίδειος Παιδική Βιβλιοθήκη ,299 20,810 0,000 25, Κεντρική Βιβλιοθήκη Δήμου Καλαμαριάς ,256 15,000 0,000 24, Παιδική Βιβλιοθήκη Συνοικισμού 1992 Καραμπουρνάκι 2,102 36,600 0,000 38,702 Παιδική Βιβλιοθήκη Αγ. Γεώργιος Ν Κρήνης 1,206 11,930 0,000 13, Παιδική Βιβλιοθήκη Κηφισιάς ,497 10,000 0,000 12, Μουσείο Φωτογραφίας "Χρήστος ,584 0,000 13,869 20,453 Καλεμκέρης" Δ. Καλαμαριάς 28 ΙΑΠΕ - Μουσείο Ιωάννου 2005 Λειτούργησε το ΙΑΠΕ - Προποντίδα ,868 0,000 16,302 48, Ιστορικό αρχείο Προσφυγικού 1990 / ,049 0,000 3,109 15,158 Ελληνισμού ΙΑΠΕ 31 Εργαστήρι Ζωγραφικής ,160 0,000 0,000 9,160 Κτίρια & Εγκαταστάσεις Αθλητισμού 32 Κλειστό Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο ,000 0,000 89, , Κολυμβητήριο** ,800 0,000 3, ,126 Κτίρια & Εγκαταστάσεις Αναψυχής 34 Δημοτική Εμπορική Τουριστική Επιχείρηση Καλαμαριάς-Αναψυκτήριο ,520 17,500 0, ,020 Πλαζ Αρετσούς 33

47 Τύπος Κτιρίων & Εγκαταστάσεων Ετος Κατανάλωση (ΜWh) το έτος 2010 Κατασκευής 35 Αναψυκτήριο Πάρκου Ν. Πλαστήρα 23,115 0,000 0,000 23, Αναψυκτήριο πάρκου Αγ. Γεωργίου Ν. Κρήνης 0,000 0,000 0,000 0, Αναψυκτήριο Πάρκου Κηφισιάς 11,613 0,000 0,000 11, Αναψυκτήριο Πάρκου Φοίνικα ,090 0,000 0,000 13, Αναψυκτήριο & Γκαλερί ( κτήριο ,480 45,000 0, ,480 Remezzo) 40 Αναψυκτήριο Δημαρχείου 17,393 0,000 0,000 17, Καφενείο Ψαρά ,868 0,000 16,302 48,170 Σχολεία 42 1 ο Νηπιαγωγείο 6,745 0,000 38,856 45, ο &27 ο Νηπιαγωγεία & 13 ο Δημοτικό*** 30,831 0, , , ο &11 ο Νηπιαγωγεία 7,674 0,000 30,326 38, ο &13 ο Νηπιαγωγεία& 17 ο Δημοτικό 5,149 0,000 50,880 56, ο Νηπιαγωγείο 2,894 0,000 15,220 18, ο &17 ο Νηπιαγωγείο 2,817 0,000 17,022 19, ο Νηπιαγωγείο& 9 ο Δημοτικό 11,407 70,020 2,508 83, ο Νηπιαγωγείο 4,374 40,000 0,000 44, ο &15 ο Νηπιαγωγείο & 2 ο Δημοτικό 24, ,800 0, , ο Νηπιαγωγείο 5,606 0,000 29,277 34, ο Νηπιαγωγείο &10 ο Δημοτικό ,589 0, , , ο Νηπιαγωγείο*** 5,954 22,500 0,000 28, ο Νηπιαγωγείο 4,125 0,000 19,183 23, ο & 21 ο Νηπιαγωγεία 5,960 0,000 73,544 79, ο Νηπιαγωγείο 5,413 20,000 0,000 25, ο Νηπιαγωγείο 9,248 0,000 15,964 25, ο & 23 ο Νηπιαγωγεία & 23 ο Δημοτικό 51,152 0, , ,016 34

48 Τύπος Κτιρίων & Εγκαταστάσεων & 7 ο Γυμνάσιο Ετος Κατασκευής Κατανάλωση (ΜWh) το έτος ο Νηπιαγωγείο 10,706 36,600 0,000 47, ο Νηπιαγωγείο & 3 ο Δημοτικό*** 22,831 0,000 68,093 90, ο Δημοτικό 43,172 0, , , ο & 15 ο Δημοτικό 37,247 0, , , ο Δημοτικό 49,600 0, , , ο Δημοτικό 29,003 0,000 20,390 49, ο Δημοτικό 1,115 0, , , ο Δημοτικό 9,387 74,000 0,000 83, ο Δημοτικό 22,831 0, , , ο Δημοτικό , ,000 0, , ο Δημοτικό 20,362 0, , , ο Δημοτικό 20,009 0,000 97, , ο Γυμνάσιο- 1 ο Λύκειο 69,280 0, , , ο Γυμνάσιο- 2 ο Λύκειο 53,600 0, , , ο Γυμνάσιο- 3 ο Λύκειο ,374 0, , , ο - 5 ο Γυμνάσιο (πρώην 19 Δημοτικό) &4 ο - 5 ο Λύκειο 54,255 0, , , ο Γυμνάσιο - 6 ο Λύκειο 54,919 0, , , ο Γυμνάσιο- 7 ο Λύκειο 41,691 0, , , ο Γυμνάσιο 38,062 0,000 87, , ο Γυμνάσιο 27,720 0, , , ο ΕΠΑΛ -1 ο ΕΠΑΣ-ΣΕΚ 200,000 0, , ,360 Αλλα Κτίρια & Εγκαταστάσεις 80 Δ/νση Πολιτικής Προστασίας, Εργων Συντήρησης και Σήμανσης (Εργοτάξιο Πόντου)* 77,574 0,000 0,000 77,574 35

49 Τύπος Κτιρίων & Εγκαταστάσεων Ετος Κατανάλωση (ΜWh) το έτος Αμαξοστάσιο Φοίνικα* Κατασκευής 183, , , , Κοιμητήρια* 142,25 84,770 0, , Υπόγειος Σταθμός Αυτοκινήτων (Κομνηνών με Τριανταφυλλίδου &Μητρ ,120 0,000 0,000 7,120 Χρύσανθου) 84 Υπόγειος Σταθμός Αυτοκινήτων (Σαμαρά & Μουρουζίδου) ,000 0,000 0,000 0, , ΣΥΝΟΛΟ 3.780, , , Διάγραμμα 3.6. Εκπομπές CO 2 στα Δημοτικά Κτίρια & Εγκαταστάσεις το έτος

50 6.3 ΚΤΙΡΙΑ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ Στην κατηγορία «κτίρια & εγκαταστάσεις τριτογενή τομέα» υπάγονται όλα τα κτίρια και εγκαταστάσεις, εντός των ορίων του Δ. Καλαμαριάς, που είτε χρησιμοποιούνται για εμπορικές δραστηριότητες είτε στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες (πλην δημοτικών υπηρεσιών). Η συνολική κατανάλωση ενέργειας στον τριτογενή τομέα, το έτος 2010, ανήλθε σε MWh (Πίνακας 3.5) συμφωνά με στοιχεία του «Εθνικού Πληροφοριακού Συστήματος Ενέργεια» και με κατάλληλες πληθυσμιακές αναγωγές MWh της συνολικά καταναλισκόμενης ενέργειας αντιστοιχούν σε ηλεκτρική ενέργεια και MWh σε φυσικό αέριο. Επιπλέον, η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης και LPG υπολογίζεται σε ΜWh και MWh αντίστοιχα. Η μεθοδολογία υπολογισμού των ενεργειακών καταναλώσεων του τριτογενή τομέα αναλύεται λεπτομερώς στο Παράρτημα 3Α. Η κατανάλωση αυτή ενέργειας είχε σαν αποτέλεσμα την έκλυση τόνων CO 2 (Πίνακας 3.5). Η σημαντικότερη πηγή εκπομπών CO 2 ήταν η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς όπως φαίνεται στα Διαγράμματα 3.7. και 3.8. αν και αντιστοιχεί στο 27% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας είναι υπεύθυνη για 63% των εκπομπών CO 2. Πίνακας 3.5 Κατανάλωση Ενέργειας (ΜWh) και Εκπομπές CO 2 (ton) από τον «Τριτογενή Τομέα» του Δ. Καλαμαριάς το έτος 2010 Κατανάλωση (MWh) Ενέργειας Εκπομπές CO 2 (ton) Ηλεκτρική Ενέργεια Φυσικό Αέριο LPG Πετρέλαιο Θέρμανσης ΣΥΝΟΛΟ

51 Διάγραμμα3.7. Κατανάλωση ενέργειας στον «Τριτογενή τομέα» του Δ. Καλαμαριάς το 2010 Διάγραμμα 3.8. Εκπομπές CO 2 στον «Τριτογενή τομέα» του Δ. Καλαμαριάς το ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ Σύμφωνα με την απογραφή κατοικιών του έτους 2001 (ΕΛΣΤΑΤ, 2000a) το κτιριακό απόθεμα του Δ. Καλαμαριάς αριθμούσε κατοικίες, 42% των οποίων είχαν κατασκευαστεί πριν το 1980 και συνεπώς δε διέθεταν μόνωση. Τα ενεργειακά χαρακτηριστικά του αποθέματος αναβαθμίστηκαν ελαφρώς την περίοδο , καθώς κτίστηκαν (ΕΛΣΤΑΤ, 2000a- 2010a) νέες κατοικίες, ενώ παράλληλα εκτιμάται ότι κατεδαφίστηκαν περίπου παλαιές κατοικίες κατασκευής προ Η απογραφή κατοικιών του έτους 2001 σε συνδυασμό με την οικοδομική δραστηριότητα της περιόδου (νέες οικοδομές & κατεδαφίσεις) μπορεί να μας δώσει μια ικανοποιητική εικόνα της ηλικιακής κατανομής των κατοικίων του Δ. Καλαμαριάς το έτος 2010 (Παράρτημα 4Α), τουλάχιστον έως ότου ανακοινωθούν τ αποτελέσματα της απογραφής κατοικιών του έτους

52 Διάγραμμα 3.9 : Κατανομή κατοικιών του Δ. Καλαμαριάς το 2010, βάσει του έτους κατασκευής τους (Εκτιμήσεις) Το Διάγραμμα 3.9 απεικονίζει την κατανομή των κατοικιών του Δ.Καλαμαριάς το έτος 2010, βάσει της χρονικής περιόδου κατασκευής τους και αποκαλύπτει ότι παρά την ανανέωση του κτιριακού αποθέματος, το 33% των κατοικιών εξακολουθεί να μη διαθέτει μόνωση. Η συνολική κατανάλωση ενέργειας στον οικιακό τομέα του Δ. Καλαμαριάς το έτος 2010 εκτιμάται σε MWh ΜWh της συνολικά καταναλισκόμενης ενέργειας αντιστοιχούν σε ηλεκτρική ενέργεια και ΜWh σε φυσικό αέριο, σύμφωνα με στοιχεία από το ΔΕΔΔΗΕ και την Ε.Π.Α. Θεσ/νίκης αντίστοιχα. Επιπλέον, η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης υπολογίζεται σε ΜWh, ενώ η ηλιακή ενέργεια εκτιμάται ότι συνεισφέρει ΜWh για θέρμανση ζεστού νερού χρήσης. Η μεθοδολογία υπολογισμού των ενεργειακών καταναλώσεων του οικιακού τομέα αναλύεται λεπτομερώς στο Παράρτημα 4Α. Η κατανάλωση αυτή ενέργειας είχε σαν αποτέλεσμα την έκλυση τόνων CO 2. Το πετρέλαιο θέρμανσης ήταν η σημαντικότερη πηγή ενέργειας, καθώς αντιπροσώπευε το 40% του ενεργειακού ισοζυγίου. Ωστόσο, η σημαντικότερη πηγή CO 2 ήταν η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και όχι η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης. Πράγματι όπως φαίνεται στα Διαγράμματα 3.10 και 3.11 η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αν και αντιστοιχεί στο 22% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας είναι υπεύθυνη για το 59% των εκπομπών CO 2. Πίνακας 3.6. Κατανάλωση Ενέργειας (ΜWh) και Εκπομπές CO 2 (ton) από τις «Κατοικίες» του Δ. Καλαμαριάς το έτος 2010 Κατανάλωση Ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton) Ηλεκτρική Ενέργεια Φυσικό Αέριο

53 Πετρέλαιο Θέρμανσης Ηλιακή Ενέργεια ΣΥΝΟΛΟ Διάγραμμα Κατανάλωση ενέργειας στις «Κατοικίες» το έτος 2010 Διάγραμμα Εκπομπές CO 2 στις «Κατοικίες» το έτος

54 41

55 7. ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ 7.1 ΛΑΜΠΤΗΡΕΣ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΟΔΩΝ ΚΑΙ ΠΛΑΤΕΙΩΝ (Φ.Ο.Π.) Ο Δήμος Καλαμαριάς είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση τόσο των φωτιστικών σωμάτων που ανήκουν στον ίδιο, όσο και αυτών που είναι τοποθετημένα στους στύλους της Δ.Ε.Η. Α.Ε. Οσον αφορά τα φωτιστικά της Δ.Ε.Η, τα δημοτικά συνεργεία ηλεκτροφωτισμού έχουν εξουσιοδότηση μόνο για τη συντήρησή τους (αλλαγή λαμπτήρων, αντικατάσταση καμένων εξαρτημάτων κ.λ.π.) και όχι για οποιαδήποτε αλλαγή αναφορικά με τον τύπο, την ισχύ και τη φωτεινή απόδοση των χρησιμοποιούμενων λαμπτήρων. Το 2012, ο Δ. Καλαμαριάς ξεκίνησε προσπάθεια απογραφής των λαμπτήρων που χρησιμοποιούνται στο δημοτικό δημόσιο φωτισμό οδών και πλατειών. Εως τις αρχές Νοεμβρίου 2012 είχε απογραφεί το 48,76% των λαμπτήρων, ποσοστό που αντιστοιχούσε σε συνολικά λαμπτήρες, εκ των οποίων 641 ήταν διπλοί, ανεβάζοντας το συνολικό αριθμό σε λαμπτήρες (Πίνακας 4.1). Το 60% αυτών των λαμπτήρων ήταν λαμπτήρες ατμών νατρίου, το 29% λαμπτήρες HQ, το 6% SL ηλεκτρονικοί και το 5% μεταλλικών αλογονιδίων (Διάγραμμα 4.1, Πίνακας 4.1). Διάγραμμα 4.1. Κατανομή λαμπτήρων ηλεκτροφωτισμού οδών και πλατειών (Φ.Ο.Π.) ανά τύπο και ισχύ 42

56 Πίνακας 4.1. Τύπος και αριθμός λαμπτήρων ηλεκτροφωτισμού οδών και πλατειών (Φ.Ο.Π.) Δήμου Καλαμαριάς (Πηγή: Δ. Καλαμαριάς) ΕΙΔΟΣ ΛΥΧΝΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΠΛΕΣ ΣΥΝΟΛΟ Aτμών υδραργύρου ΥΠ 250W 1 Aτμών υδραργύρου ΥΠ 250W μεταλλικών αλογονιδίων 3 CDO-TT 150W 15 HPL 125 W 7 HQ 125W 824 Mετ. αλογονιδίων 150W δύο άκρων 134 Mετ. αλογονιδίων 400W E40 2 SL 20W ηλεκτρονικοί 172 Α/Ν ΥΨ.Π 150W 516 Α/Ν ΥΨ.Π 250W 746 Α/Ν ΥΨ.Π 400W 269 Α/Ν ΥΨ.Π 70W με εκκινητή 177 ΣΥΝΟΛΟ % ΕΠΙ ΣΥΝΟΛΟΥ ΛΑΜΠΤΗΡΩΝ 46,76% 43

57 7.2 ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΦΩΤΙΣΜΟ Σύμφωνα με στοιχεία του Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.) η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για το Φωτισμό των Οδών και των Πλατειών (Φ.Ο.Π.) του Δ. Καλαμαριάς, το 2010, ανήλθε σε ΜWh και ήταν ελαφρώς μειωμένη σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Aυτή η κατανάλωση ενέργειας είχε σαν αποτέλεσμα την έκλυση τόνων CO 2 (1,149 ton CO 2 /MWh). Πίνακας 4.2. Κατανάλωση ενέργειας και εκπομπές CO 2 από το Φωτισμό των Οδών και των Πλατειών (Φ.Ο.Π.) του Δ. Καλαμαριάς (Πηγή: Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. και ίδια επεξεργασία) (A1) (A1) x 1,149 (A2) (A2) x 1,149 Ενέργεια Εκπομπές Ενέργεια Εκπομπές (MWh) CO 2 (ton) (MWh) CO 2 (ton) Δ. Καλαμαριάς

58 45

59 8. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ 8.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι μεταφορές αποτελούν μία από τις σημαντικότερες πηγές CO 2. Στα πλαίσια της παρούσας «Απογραφής Εκπομπών CO 2» υπολογίστηκε η κατανάλωση ενέργειας και οι εκπομπές CO 2 για τρεις κατηγορίες μεταφορών: α) Δημοτικός στόλος, β) Δημόσιες μεταφορές, γ) Ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές. Ο Δημοτικός στόλος το 2010 αριθμούσε 106 οχήματα, 28% των οποίων είχε ηλικία μεγαλύτερη από 10 έτη. Το 41% των οχημάτων ήταν βενζινοκίνητα και το 59% ντιζελοκίνητα. Το 2010 η συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση του Δήμου Καλαμαριάς από δημόσια μέσα μεταφοράς περιοριζόταν στις λεωφορειακές γραμμές του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (Ο.Α.Σ.Θ.). Οι λεωφορειακές γραμμές 04, 05, 06, 07, 33, 39 συνέδεαν τις διάφορες συνοικίες του Δήμου με το κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης και παράλληλα εξυπηρετούσαν ορισμένες εσωτερικές ως προς τον Δήμο μετακινήσεις, ενώ οι γραμμές 02, 03, 08, 70, 71, 78 διέρχονταν διαμπερώς από το Δήμο. Το σύνολο των λεωφορείων του Ο.Α.Σ.Θ. ήταν ντιζελοκίνητα. Ο ιδιωτικός και εμπορικός στόλος του Δήμου Καλαμαριάς το 2010, αριθμούσε επιβατικά οχήματα (το 35% των οποίων είχε ηλικία μεγαλύτερη από 10 έτη), ελαφρά φορτηγά οχήματα και δίκυκλα. Τα χαρακτηριστικά των μεταφορών του Δήμου Καλαμαριάς περιγράφονται λεπτομερώς στις επόμενες ενότητες. Πίνακας 5.1. Κατανάλωση ενέργειας & Εκπομπές CO 2 στις μεταφορές του Δ.Καλαμαριάς το 2010, ανά είδος καυσίμου Κατανάλωση Ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton) Βενζίνη Ντίζελ Βιοντίζελ LPG ΣΥΝΟΛΟ

60 Πίνακας 5.2. Κατανάλωση ενέργειας & Εκπομπές CO 2 στις μεταφορές του Δ. Καλαμαριάς το 2010, ανά κατηγορία μεταφορών Κατανάλωση Ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton) Δημοτικός στόλος Δημόσιες μεταφορές Ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές ΣΥΝΟΛΟ Κατανάλωση ενέργειας & Εκπομπές CO 2 από τις μεταφορές του Δ. Καλαμαριάς Η συνολική κατανάλωση ενέργειας στις μεταφορές του Δήμου Καλαμαριάς το έτος 2010 υπολογίστηκε σε MWh (Πίνακας 5.1 & 5.2.). Το 90% της συνολικά καταναλισκόμενης ενέργειας αντιστοιχούσε σε βενζίνη, το 9% σε ντίζελ και το 1% σε βιοντίζελ (η κατανάλωση LPG ήταν αμελητέα). Επιπλέον, το 93% της ενέργειας καταναλώθηκε στις ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές, το 3% στις δημόσιες μεταφορές και το 4% στο δημοτικό στόλο. (Διάγραμμα 5.1) Διάγραμμα 5.1. Κατανάλωση ενέργειας στις μεταφορές του Δ. Καλαμαριάς καυσίμου και ανά κατηγορία μεταφορών το 2010, ανά είδος 47

61 Η κατανάλωση αυτή ενέργειας είχε σαν αποτέλεσμα την έκλυση τόνων CO 2 (Πίνακας 5.1 &5.2). Το 90% της εκλυόμενης ποσότητας CO 2 προήλθε από κατανάλωση βενζίνης και το 10% από κατανάλωση ντίζελ κίνησης (οι εκπομπές CO 2 του βιοντίζελ είναι μηδενικές, ενώ η συνεισφορά του LPG αμελητέα). Επιπλέον, οι ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές ήταν υπεύθυνες για το 93% των εκπομπών CO 2, οι δημόσιες μεταφορές για το 3% και ο δημοτικός στόλος για το 4%. Με άλλα λόγια, όπως και άλλωστε αναμενόταν οι «ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές» αποτελούσαν την κύρια πηγή εκπομπών CO 2. Η μεθοδολογία υπολογισμού των ενεργειακών καταναλώσεων και των εκπομπών CO 2 κάθε κατηγορίας μεταφορών παρατίθεται στα Παραρτήματα 1Β-4Β. Διάγραμμα 5.2. Εκπομπές CO 2 στις μεταφορές του Δ. Καλαμαριάς το 2010, ανά είδος καυσίμου και ανά κατηγορία μεταφορών 8.2 ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ Το 2010 o στόλος του Δήμου Καλαμαριάς αριθμούσε 106 Οχήματα και είχε μέσο όρο ηλικίας τα 9 έτη. Το 28% αυτών και ιδιαίτερα τα βαρέα οχήματα είχαν ημερομηνία πρώτης κυκλοφορίας παλαιότερη από , δηλαδή πριν τεθεί σε ισχύ το πρότυπο EURO 3. Με άλλα λόγια περίπου 1 στα 3 οχήματα του Δήμου το 2010 είχε ηλικία μεγαλύτερη από 10 έτη και προκαλούσε σημαντική επιβάρυνση στο περιβάλλον λόγω υψηλών έως πολύ υψηλών εκπομπών ρύπων. Τα οχήματα αυτά αναμένεται ότι θ αντικατασταθούν, έως το 2020 αφού η ηλικία τους θα έχει ξεπεράσει τα 20 έτη και συνεπώς θα παρουσιάζουν σοβαρά λειτουργικά προβλήματα. 48

62 Η κατανομή των οχημάτων του Δημοτικού στόλου ανά κατηγορία και έτος πρώτης κυκλοφορίας δίνεται στον Πίνακα 5.3. και στο Διάγραμμα 5.3. Επιπλέον αναλυτική λίστα των οχημάτων του δημοτικού στόλου της Καλαμαριάς παρατίθεται στο Παράρτημα 1Β. Εως το τέλος του 2010 τα οχήματα του δημοτικού στόλου χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά βενζίνη και ντίζελ κίνησης (41% βενζινοκίνητα, 59% ντιζελοκίνητα). Ωστόσο, από το 2011 ξεκίνησε και η χρήση υγραερίου, στα οχήματα της Δημοτικής Εμπορικής Τουριστικής Επιχείρησης Καλαμαριάς. Πίνακας 5.3 Κατανομή οχημάτων δημοτικού στόλου Δ. Καλαμαριάς ανά κατηγορία και έτος πρώτης κυκλοφορίας ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ετος πρώτης κυκλοφορίας < >=2005 ΣΥΝΟΛΟ Απορριμματοφόρα Πλυντήρια Κάδων Σκούπα Καλαθοφόρα οχήματα Υδροφόρα Οχήματα Επιβατικά Μοτοσυκλέτες/Μηχανάκια Φορτηγάκια μικρά Φορτηγά Λεωφορεία Μηχανήματα έργου ΣΥΝΟΛΟ

63 Διάγραμμα 5.3. Ετος πρώτης κυκλοφορίας οχημάτων δημοτικού στόλου Βάσει των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από τα οικονομικά αρχεία του Δήμου και των Δημοτικών Επιχειρήσεων, προκύπτει ότι η συνολική κατανάλωση ενέργειας στην κατηγορία «Δημοτικός Στόλος» για το έτος 2010 ανερχόταν σε MWh και αντιστοιχούσε σε εκπομπές τόνων CO 2 (Πίνακας 5.4). Πίνακας 5.4 Κατανάλωση Ενέργειας (ΜWh) και Εκπομπές CO 2 (ton) από το Δημοτικό Στόλο του Δήμου Καλαμαριάς το έτος 2010 Κατανάλωση Ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton /MWh) Βενζίνη Ντίζελ Βιοντίζελ ΣΥΝΟΛΟ

64 Διάγραμμα 5.4. Κατανάλωση ενέργειας στο δημοτικό στόλο το έτος 2010 Διάγραμμα 5.5. Εκπομπές CO 2 στο δημοτικό στόλο το έτος ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Ο Δήμος Καλαμαριάς προς το παρόν εξυπηρετείται συγκοινωνιακά σε σχέση με το Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης αποκλειστικά από τις λεωφορειακές γραμμές του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (Ο.Α.Σ.Θ.). Ωστόσο, έως το τέλος του 2020 αναμένεται να έχει τεθεί σε λειτουργία τόσο η κεντρική γραμμή του μετρό Θεσσαλονίκης όσο και η επέκταση του προς Καλαμαριά, βελτιώνοντας έτσι σημαντικά τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της περιοχής. Τέλος, αν και οι τελευταίες ανακοινώσεις στον τύπο εξήγγειλαν την έναρξη λειτουργίας θαλάσσιας συγκοινωνίας, για την εξυπηρέτηση των παραλιακών περιοχών του Θερμαϊκού Κόλπου (συμπεριλαμβανόμενου του Δ. Καλαμαριάς) εντός του 2013, υπάρχουν αμφιβολίες ότι το συγκεκριμένο έργο θα τεθεί τελικά σε ισχύ έως το τέλος του

65 Η συγκοινωνιακή σύνδεση των διαφόρων συνοικιών εντός του Δ. Καλαμαριάς πραγματοποιείται επίσης αποκλειστικά από τις λεωφορειακές γραμμές του Ο.Α.Σ.Θ., καθώς η δημοτική συγκοινωνία έχει τα τελευταία χρόνια αναστείλει τη λειτουργία της Δημοτική Συγκοινωνία Η Δημοτική Συγκοινωνία του Δήμου Καλαμαριάς ξεκίνησε τη λειτουργία της το Τα τελευταία χρόνια διέθετε 3 μικρά λεωφορεία (mini bus) δρομολογημένα σε δύο γραμμές, που διέσχιζαν το σύνολο της έκτασης του Δήμου συνδέοντας τον περιμετρικά με το κέντρο του. Λειτουργούσε πέντε ημέρες την εβδομάδα, από Δευτέρα έως και Παρασκευή, από τις 6.00 μέχρι τις Η προγραμματισμένη συχνότητα των δρομολογίων της ήταν περίπου min και η μετακίνηση των επιβατών γινόταν δωρεάν. (Δ. Καλαμαριάς, 2012) Η λειτουργία της αναστάλθηκε «προσωρινά» το Φεβρουάριο του 2009, καθώς η παλαιότητα των οχημάτων της έθετε σε κίνδυνο την ασφαλή μεταφορά των επιβατών και των οδηγών και εμπόδιζε την ακριβή τήρηση των δρομολογίων (Δ. Καλαμαριάς, 2012) Αστικά Λεωφορεία Το 2010 ο Δ. Καλαμαριάς εξυπηρετούνταν από τις γραμμές 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 33, 39, 70, 71, 78 του Ο.Α.Σ.Θ. (Πίνακας 5.5). Οι γραμμές 04, 05, 06, 07, 33, 39 συνέδεαν τις διάφορες συνοικίες του Δήμου με το κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης και παράλληλα εξυπηρετούσαν ορισμένες εσωτερικές ως προς το Δήμο μετακινήσεις, ενώ οι γραμμές 02, 03, 08, 70, 71, 78 διέρχονταν διαμπερώς από το Δήμο. Πιο συγκεκριμένα: H γραμμή 06 συνέδεε την περιοχή της Καλαμαριάς με το κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης (οδός Βενιζέλου). Η γραμμή 05 συνέδεε την περιοχή της Νέας Κρήνης με το κέντρο της Καλαμαριάς και με το κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης (οδός Βενιζέλου), ενώ η γραμμή 04 τη Νέα Κρήνη και την Καλαμαριά με τα Κοιμητήρια. Η γραμμή 07 συνέδεε την περιοχή του Αγ. Ιωάννη με τη Νέα Κρήνη, το κέντρο της Καλαμαριάς και το κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). 52

66 Οι γραμμές 33 και 33Α συνέδεαν την περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα με το κέντρο της Καλαμαριάς, το κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης (οδός Βενιζέλου) και το Εμπορικό Κέντρο «Μακεδονία». Οι γραμμές 39 και 39Α συνέδεαν την περιοχή της Κηφισιάς με το κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης και με το «Εμπορικό Κέντρο Μακεδονία». Πίνακας 5.5. Λεωφορειακές γραμμές του Ο.Α.Σ.Θ. που εξυπηρετούσαν το Δήμο Καλαμαριάς το 2010 (Πηγή: Γραμμή Ονομασία γραμμής 2 Α.Σ. ΙΚΕΑ Ν.Σ. ΣΤΑΘΜΟΣ 3 Α.Σ. ΙΚΕΑ Ν.Σ. ΣΤΑΘΜΟΣ 4 ΝΕΑ ΚΡΗΝΗ-ΚΑΛΜΑΡΙΑ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΑ 5/5Α ΝΕΑ ΚΡΗΝΗ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 6 ΚΑΛΑΜΑΡΙΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 7 ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ 8 Α.Σ. ΙΚΕΑ Κ.Τ.Ε.Λ Α ΑΛ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 39 39Α ΚΗΦΙΣΙΑ ΝΕΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΚΗΦΙΣΙΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ-ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 70 Ν.Σ. ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΠΑΝΟΜΗ 71 Ν.Σ. ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΩΝΑ 78/78Ν Κ.Τ.Ε.Λ. - ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ Οι γραμμές 02 και 03 και η γραμμή 08 διέρχονταν από τις οδούς Εθνικής Αντιστάσεως και Ανδριανουπόλεως, συνδέοντας το Δήμο Καλαμαριάς με το Σιδηροδρομικό Σταθμό, το 53

67 Σταθμό ΚΤΕΛ «Μακεδονία» και τον τερματικό σταθμό του ΙΚΕΑ. Επίσης, μέσω της Εθνικής Αντιστάσεως και της Ανδριανουπόλεως διέρχονταν και οι γραμμές 70 και 71 συνδέοντας το Δήμο Καλαμαριάς με την Επανομή και τη Μηχανιώνα. Τέλος και η γραμμή 78 διέρχονταν από το Δήμο Καλαμαριάς συνδέοντας τον με το σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων «Μακεδονία» και το αεροδρόμιο. Με εξαίρεση τις γραμμές 70 και 71 που λειτουργούσαν μόνο κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου, οι υπόλοιπες γραμμές λειτουργούσαν καθ όλη τη διάρκεια του έτους. Κατανάλωση ενέργειας και Εκπομπές CO 2 Σύμφωνα με υπολογισμούς του «Ινστιτούτου Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (Ι.ΜΕΤ.)» σε συνεργασία με το «Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Θερμοδυναμικής» του τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) η κατανάλωση καυσίμου, εντός των γεωγραφικών και διοικητικών ορίων του Δήμου Καλαμαριάς, από τον τομέα των «δημόσιων μεταφορών» το έτος 2010, ανήλθε σε 237 τόνους. Η κατανάλωση αυτή αντιστοιχούσε κατανάλωση 221 τόνων ντίζελ και 16 τόνων βιοντίζελ. Οι ποσότητες αυτές καυσίμου αντιστοιχούσαν σε κατανάλωση MWh ενέργειας και έκλυση 701 τόνων CO 2. (Οι υπολογισμοί παρατίθενται στο Παράρτημα 3Β) Η συνεισφορά κάθε μορφής καυσίμου στη συνολική κατανάλωση ενέργειας και στις συνολικές εκπομπές CO 2 απεικονίζεται στα Διαγράμματα 5.6 και 5.7 αντίστοιχα. Πίνακας 5.6. Συνολική κατανάλωση ενέργειας (MWh) και εκπομπές CO 2 (ton) από τις δημόσιες μεταφορές του Δήμου Καλαμαριάς το έτος 2010 Κατανάλωση (MWh) ενέργειας Εκπομπές CO 2 (ton/mwh) Ντίζελ Βιοντίζελ ΣΥΝΟΛΟ

68 Διάγραμμα 5.6. Κατανάλωση ενέργειας από τον τομέα των «δημόσιων μεταφορών» Διάγραμμα 5.7. Εκπομπές CO 2 από τον τομέα των «δημόσιων μεταφορών» Αξιολόγηση της προσφερόμενης εξυπηρέτησης των γραμμών του Ο.Α.Σ.Θ. Η μέση συχνότητα δρομολογίων (min μεταξύ δύο διαδοχικών δρομολογίων), η συχνότητα διέλευσης λεωφορείων (λεωφορεία/ώρα), το ωράριο λειτουργίας (ώρες/ημέρα), η πληρότητα των λεωφορείων, η πυκνότητα των στάσεων και η ύπαρξη «έξυπνων στάσεων» χρησιμοποιήθηκαν ως κριτήρια για την αξιολόγηση του επιπέδου εξυπηρέτησης του Δ. Καλαμαριάς από τις λεωφορειακές γραμμές του Ο.Α.Σ.Θ. Η μέση συχνότητα δρομολογίων, η συχνότητα διέλευσης λεωφορείων και το ωράριο λειτουργίας των γραμμών 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 33, 39 και 78, υπολογίστηκαν στο Παράρτημα βάσει των δρομολογίων των καθημερινών της χειμερινής περιόδου, καθώς αυτές αποτελούν και την πιο κρίσιμη χρονική στιγμή για τη λειτουργία ενός συστήματος δημοσίων συγκοινωνιών. Ωστόσο, ειδικά για τις γραμμές 70 και 71, τα παραπάνω μεγέθη 55

69 υπολογίστηκαν βάσει των καθημερινών δρομολογίων της θερινής περιόδου, μιας και η λειτουργία τους περιορίζεται στους μήνες Ιούλιο Αύγουστο. Για τους υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία του Σ.Α.Σ.Θ. σχετικά με το ωρολόγιο πρόγραμμα των λεωφορειακών γραμμών το έτος Το επίπεδο εξυπηρέτησης των λεωφορειακών γραμμών αξιολογήθηκε βάσει των παραπάνω τριών κριτηρίων και σύμφωνα με το High Capacity Manual 2000 (Πίνακας 5.7). Τ αποτελέσματα της αξιολόγησης παρουσιάζονται στον Πίνακα 5.8. Πίνακας 5.7. Επίπεδα εξυπηρέτησης λεωφορειακών γραμμών βάσει της μέσης ημερήσιας συχνότητας δρομολογίων, της συχνότητας διέλευσης και του ωραρίου λειτουργίας (TRB,2000) Επίπεδο Εξυπηρέτησης Μέση Συχνότητα (min) Συχνότητα Διέλευσης (δρομολόγια/ώρα) Ωράριο Λειτουργίας (Ωρες ανά ημέρα που υπάρχει τουλάχιστον ένα δρομολόγιο) A < 10 > 6 > B >= > C > > D > > E > > 3-11 F > 60 < Πίνακας 5.8.: Επίπεδα εξυπηρέτησης των λεωφορειακών γραμμών που διέρχονται από τον Δ. Καλαμαριάς βάσει της μέσης συχνότητας δρομολογίων, της συχνότητας διέλευσης λεωφορείων και του ωραρίου λειτουργίας ΧΡΟΝΟΑΠΟΣΤΑΣΗ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΙΑΣ Γραμμή Μέση συχνότητα (min) Επίπεδο Εξυπηρέτησης (A-F) Λεωφορεία ανά ώρα Επίπεδο Εξυπηρέτ ησης (A-F) Ωρες/ ημέρα * Επίπεδο Εξυπηρέτη σης (Α-F) 2 13 Β 5 B 20 A 3 8 Α 8 A 20 A 4 29 D 2 D 16 C 56

70 5/5A 8 A 7 Α 19 Α 6 10 B 6 B 19 Α 7 14 B 4 C 19 A 8 16 C 4 C 18 B B 5 Β 19 Α Β 6 B 18 B E 1 E 8 E E 1 E 8 E 78/78N 30 D 2 D 24 Α *Ωρες ανά ημέρα που υπάρχει τουλάχιστον ένα δρομολόγιο Από τον Πίνακα 5.8. προκύπτει ότι οι περισσότερες γραμμές λειτουργούν ικανοποιητικά (Α/Β) ή έστω οριακά ικανοποιητικά (C). Εξαίρεση αποτελούν η γραμμή 4 που λειτουργεί σ επίπεδο D και ιδίως οι γραμμές 70 και 71 που λειτουργούν σ επίπεδο E. Τέλος η γραμμή 78 (Αεροδρόμιο) αν και είναι οριακά ικανοποιητική από άποψη συχνότητας (D), είναι πολύ ικανοποιητική από άποψη ωραρίου λειτουργίας (A). Σύμφωνα με στοιχεία του Ο.Α.Σ.Θ. (Πίνακας 5.9) οι περισσότερες και οι πιο βασικές λεωφορειακές γραμμές που διέρχονται από τον Δ. Καλαμαριάς έχουν πολύ υψηλές (>50%) τιμές μέσης ετήσιας πληρότητας. Συνεπώς, τα λεωφορεία κινούνται κατά τις ώρες αιχμής με πολύ υψηλή πληρότητα και γενικότερα λειτουργούν σε συνθήκες επιβατικής συμφόρησης, γεγονός που αποθαρρύνει τη χρήση τους από τους κατοίκους της περιοχής. Η πυκνότητα στάσεων (μέση απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών στάσεων) εντός των γεωγραφικών ορίων του Δ. Καλαμαριάς υπολογίστηκε στο Παράρτημ 3Β βάσει των στάσεων της διαδρομής μετάβασης κάθε λεωφορειακής γραμμής. Για τους υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από τον ιστότοπο του Ο.Α.Σ.Θ.. Στη βιβλιογραφία (Γιαννόπουλος, 1994) προτείνεται οι αποστάσεις μεταξύ των στάσεων στο κέντρο της πόλης ή γενικότερα σε περιοχές πολύ υψηλής πυκνότητας να κυμαίνονται από m, σε περιοχές μέσης πυκνότητας (γύρω στα άτομα/km 2 ) από

71 250m και σε προαστιακές περιοχές από m. Σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού του 2011 η μέση πυκνότητα μόνιμου πληθυσμού του Δ. Καλαμαριάς είναι κάτοικοι/km 2, επομένως βάσει της βιβλιογραφίας η μέση απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών στάσεων θα έπρεπε να είναι m. Ωστόσο, στην «Επικαιροποίηση Μελέτης Βραχυπρόθεσμων Κυκλοφοριακών Ρυθμίσεων Δήμου Καλαμαριάς» (Νάτσινας, 2010) επιλέχθηκε η ακτίνα των 250m ως μία ικανοποιητική μέση τιμή για ν αξιολογηθεί η κάλυψη της περιοχής από τις λεωφορειακές γραμμές του O.Α.Σ.Θ., με το σκεπτικό ότι ο Δήμος Καλαμαριάς συνδυάζει χαρακτηριστικά πυκνής και σχετικά αραιής δόμησης. Λαμβάνοντας, λοιπόν ως μία επιθυμητή μέση τιμή τα 250m, από τον Πίνακα 5.9. προκύπτει ότι μ εξαίρεση τη γραμμή 39, στις υπόλοιπες η μέση απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών στάσεων υπερβαίνει την επιθυμητή απόσταση. Ειδικά για την γραμμή 78 η μικρή μέση πυκνότητα στάσεων είναι μεν εις βάρος της άνεσης των επιβατών, από την άλλη όμως εξασφαλίζει μικρότερους χρόνους σύνδεσης με το Αεροδρόμιο. Τέλος, βάσει στοιχείων του Ο.Α.Σ.Θ. υπολογίστηκε στο «Παράρτημα 3Β» το ποσοστό των στάσεων κάθε λεωφορειακής γραμμής, κατά τη διαδρομή μετάβασης,που διαθέτουν ιστό τηλεματικής (πινακίδα ανακοίνωσης του χρόνου αναμονής για το επόμενο λεωφορείο κάθε γραμμής), που είναι δηλαδή «έξυπνες στάσεις». Τ αποτελέσματα παρουσιάζονται στον Πίνακα 5.9. από όπου και προκύπτει ότι στο σύνολο σχεδόν των λεωφορειακών γραμμών (5,6,7,33,39) οι «έξυπνες στάσεις» είναι λιγότερες από το 40% των εντός των γεωγραφικών ορίων του Δ. Καλαμαριάς στάσεων τους. Αντίθετα, το ποσοστό των «έξυπνων στάσεων» των γραμμών που διέρχονται διαμπερώς από τον Δ. Καλαμαριάς (2,3,8,70,71, 78), μέσω της οδού Εθνικής Αντιστάσεως ξεπερνάει το 60%. Επιπλέον, ο αριθμός «έξυπνων στάσεων» κατά τη διαδρομή επιστροφής όλων των λεωφορειακών γραμμών, είναι πολύ χαμηλότερος. 58

72 Πίνακας 5.9.: Επιβατική κίνηση, μέσες ετήσιες πληρότητες, πυκνότητες στάσεων και ποσοστό «έξυπνων στάσεων» των λεωφορειακών γραμμών που διέρχονται από τον Δ. Καλαμαριάς ΕΠΙΒΑΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ & ΠΛΗΡΟΤΗΤΕΣ 2010 (Πηγή: Ο.Α.Σ.Θ) ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ Γραμμή Επιβατική Κίνηση (επιβάτες/ έτος) Πληρότητα (%) Μέση απόσταση ανά στάση (m) Στάσεις με ιστό τηλεματικής (%) % % /5A % % % % % % % % 78/78N % 59

73 Μετρό Οι εργασίες για την κατασκευή του μετρό της πόλης της Θεσσαλονίκης άρχισαν πριν από λίγα χρόνια και αν επαληθευτούν τα πιο αισιόδοξα σενάρια θα τεθεί σε λειτουργία το Η βασική γραμμή του μετρό θα ξεκινάει από το σιδηροδρομικό σταθμό και θα καταλήγει στη Νέα Ελβετία (περιοχή Χαριλάου), διασχίζοντας το κέντρο της πόλης μέσω των οδών Εγνατία, Δελφών και Βούλγαρη. Λίγους μήνες μετά την ολοκλήρωση της βασικής γραμμής, αναμένεται να ολοκληρωθεί και η επέκταση προς Καλαμαριά. Ανεξάρτητα αν τελικά τηρηθεί ή όχι αυτό το χρονοδιάγραμμα, εκτιμάται ότι η γραμμή του μετρό προς Καλαμαριά θα έχει τεθεί σε λειτουργία έως το Η κατασκευή του μετρό αναμένεται να διευκολύνει και να επιταχύνει τη σύνδεση του Δ. Καλαμαριάς με το κέντρο της πόλης και να δώσει λύση στο σημερινό έντονο πρόβλημα κυκλοφοριακής συμφόρησης. Πιο συγκεκριμένα, η επέκταση του μετρό προς Καλαμαριά αναμένεται να εξυπηρετεί μετακινήσεις ημερησίως (ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ, 2011). Εικ.5.1. Σχέδιο Ανάπτυξης γραμμών Μετρό Θεσσαλονίκης (Πηγή: 60

74 Αστική θαλάσσια συγκοινωνία Αν και οι πιο αισιόδοξοι δηλώνουν ότι η αστική θαλάσσια συγκοινωνία θα ξεκινήσει τη λειτουργία της έως το καλοκαίρι του 2013, ωστόσο είναι προς το παρόν αβέβαιο αν το όλο εγχείρημα θα έχει τεθεί σε λειτουργία μέχρι το τέλος του Η βασική διαδρομή θα έχει τέσσερις στάσεις, Πλατεία Ελευθερίας, Μέγαρο Μουσικής - Ποσειδώνιο, Μαρίνα Καλαμαριάς και Περαία, ενώ τα δρομολόγια θα εκτελούνται κάθε 15 ή 20 λεπτά. Η λειτουργία της αστικής θαλάσσιας συγκοινωνίας αναμένεται να διευκολύνει τη σύνδεση του Δ. Καλαμαριάς με το κέντρο της πόλης. 61

75 8.4 ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Στον τομέα των «ιδιωτικών και εμπορικών μεταφορών» λήφθηκαν υπόψη μόνο οι μετακινήσεις στο τοπικό οδικό δίκτυο και εντός των γεωγραφικών ορίων του Δήμου Καλαμαριάς. Με άλλα λόγια οι μετακινήσεις επί της περιφερειακής οδού και γενικότερα επί των οδών που ο Δήμος δεν έχει αρμοδιότητα παρέμβασης παρελήφθησαν Στόλος Ιδιωτικών & Εμπορικών Οχημάτων Σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.) του Υπουργείου Οικονομικών, το 2010 οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις του Δ. Καλαμαριάς ήταν κάτοχοι: επιβατικών οχημάτων (δεν λαμβάνονται υπόψη τα ταξί), εκ των οποίων 52 υβριδικά ελαφρών φορτηγών οχημάτων δικύκλων Στο σύνολο των δικύκλων δεν περιλαμβάνονται τα μοτοποδήλατα (κυβισμός έως 50cc). Η κατανομή των επιβατικών οχημάτων ανά έτος πρώτης κυκλοφορίας και κυβισμό δίνεται στον Πίνακα 5.10 και στα Διαγράμματα 5.8 και 5.9. Επίσης, στο Διάγραμμα 5.10 δίνεται η κατανομή των επιβατικών οχημάτων ανά κυβισμό για κάθε μία από τις τέσσερις κλάσεις έτους πρώτης κυκλοφορίας. Πίνακας 5.10 Κατανομή επιβατικών οχημάτων Δ. Καλαμαριάς ανά έτος πρώτης κυκλοφορίας (κλάση) και κυβισμό (Γ.Γ.Π.Σ., 2010) Κυβισμός (cc) ΚΛΑΣΕΙΣ έως και άνω ΣΥΝΟΛΟ Α σήμερα Β Γ Δ έως

76 ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ Διάγραμμα 5.8. Ετος πρώτης κυκλοφορίας (κλάση) επιβατικών οχημάτων Δ. Καλαμαριάς Διάγραμμα 5.9. Κυβισμός επιβατικών οχημάτων Δ. Καλαμαριάς Σύμφωνα με το Διάγραμμα 5.8 το 35% των επιβατικών οχημάτων είχαν ημερομηνία πρώτης κυκλοφορίας παλαιότερη από , δηλαδή πριν τεθεί σε ισχύ το πρότυπο EURO 3. Με άλλα λόγια 7 στα 20 επιβατικά οχήματα το 2010 είχε ηλικία μεγαλύτερη από 10 έτη και μάλιστα τα 4 εκ αυτών πάνω από 15 έτη και προκαλούσαν σημαντική επιβάρυνση στο περιβάλλον λόγω υψηλών έως πολύ υψηλών εκπομπών ρύπων. Τα οχήματα αυτά αναμένεται ότι θ αντικατασταθούν έως το 2020 αφού η ηλικία τους θα 63

77 έχει ξεπεράσει τα 20 έτη και συνεπώς θα παρουσιάζουν σοβαρά λειτουργικά προβλήματα. Επιπλέον, το 33% των επιβατικών οχημάτων το 2010 είχε ηλικία 6-10 έτη, συνεπώς το 2020 η ηλικία τους θα κυμαίνεται από 16 έως 20 έτη και πιθανότατα σημαντικό ποσοστό αυτών θα έχει αντικατασταθεί. Σύμφωνα με το Διάγραμμα 5.9. το 10% των επιβατικών οχημάτων ήταν οχήματα μεγάλου κυβισμού (>1.929cc), άρα και υψηλής κατανάλωσης καυσίμου. Επιπροσθέτως, στο Διάγραμμα 5.10 διαφαίνεται η τάση των κατοίκων της περιοχής για αγορά οχημάτων μεγαλύτερου κυβισμού. Διάγραμμα Κυβισμός επιβατικών οχημάτων ανά έτος πρώτης κυκλοφορίας (κλάση) Κατανάλωση ενέργειας και Εκπομπές CO 2 από τις «ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές» Σύμφωνα με υπολογισμούς του «Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (Ι.ΜΕΤ.)» σε συνεργασία με το «Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Θερμοδυναμικής» του τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) η κατανάλωση καυσίμου, εντός των γεωγραφικών 64

78 και διοικητικών ορίων του Δήμου Καλαμαριάς, από τον τομέα των «ιδιωτικών & εμπορικών μεταφορών» το έτος 2010, ανήλθε σε τόνους. Η κατανάλωση αυτή αντιστοιχούσε σε κατανάλωση τόνων βενζίνης, 322 τόνων ντίζελ, 23 τόνων βιοντίζελ και 5 τόνων LPG. Οι ποσότητες αυτές καυσίμου αντιστοιχούσαν σε κατανάλωση MWh ενέργειας και έκλυση τόνων CO 2. (Οι υπολογισμοί παρατίθενται στο Παράρτημα 4Β) Πίνακας Συνολική κατανάλωση ενέργειας (MWh) και εκπομπές CO 2 (ton) από τις ιδιωτικές και Κατανάλωση ενέργειας (MWh) Εκπομπές CO 2 (ton/mwh) Βενζίνη Ντίζελ Βιοντίζελ LPG ΣΥΝΟΛΟ εμπορικές μεταφορές του Δήμου Καλαμαριάς το έτος 2010 Η συνεισφορά κάθε μορφής καυσίμου στη συνολική κατανάλωση ενέργειας και στις συνολικές εκπομπές CO 2 απεικονίζεται στα Διαγράμματα 5.11 και 5.12 αντίστοιχα. Διάγραμμα Κατανάλωση ενέργειας από τον τομέα των «ιδιωτικών και εμπορικών μεταφορών» 65

79 Διάγραμμα Εκπομπές CO 2 από τον τομέα των «ιδιωτικών και εμπορικών μεταφορών» 66

80 67

81 9. ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Σύμφωνα με στοιχεία του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. (Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας) έως το τέλος του 2010, εντός των ορίων του Δ. Καλαμαριάς, δεν είχε συνδεθεί καμία μονάδα φωτοβολταϊκών συστημάτων. Ωστόσο, είχαν γίνει 7 αιτήσεις για εγκατάσταση Φ/Β μέσω του «Ειδικού Προγράμματος Φωτοβολταϊκών στις Στέγες» συνολικής ισχύς 60,94 kwp (Πίνακας 6.1). Συνεπώς η τοπική ηλεκτροπαραγωγή το 2010 ήταν μηδενική. Πίνακας 6.1. Εγκατεστημένη ισχύς Α.Π.Ε. και ΣΗΘΥΑ στο Δήμο Καλαμαριάς (ΔΕΔΔΗΕ, 2012a, 2012b, 2012c,2012d) & (ΑΔΜΗΕ, 2011a, 2011b) Πρόγραμμα Τεχνολογία* Εως 31/12/2010 Εγκατεστημένη Ισχύς (kw) Αιτήσεις (kw)** Ειδικό Πρόγραμμα Φ/Β στις στέγες (<10kWp) Φ/Β από κατ επάγγελμα αγρότες (<100kWp) Φ/Β πλην αγροτών (<100kWp) Φ/Β 0,00 60,94 Φ/Β 0,00 0,00 Φ/Β 0,00 0,00 Φ/Β έως 1MWp Φ/Β 0,00 0,00 ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ < 1MWp ΜΥΗΣ 0,00 0,00 ΣΥΝΟΛΟ 0,00 60,94 * ΑΠΕ= Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ΣΗΘΥΑ= Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης Φ/Β= Φωτοβολταϊκό, ΜΥΗΣ= Μικρός Υδροηλεκτρικός Σταθμός ** Στη συνολική ισχύ των αιτήσεων συμπεριλαμβάνεται και η ήδη εγκατεστημένη ισχύς 68

82 69

83 10. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η συνολική κατανάλωση ενέργειας στο Δήμο Καλαμαριάς το έτος 2010 υπολογίστηκε σε MWh (Πίνακας 7.1). Το 40% της συνολικά καταναλισκόμενης ενέργειας αντιστοιχούσε σε πετρέλαιο θέρμανσης, το 21% σε ηλεκτρική ενέργεια, το 25% σε φυσικό αέριο, το 10% σε βενζίνη, το 3% σε ηλιοθερμική ενέργεια και το 1% σε πετρέλαιο κίνησης. Η κατανάλωση υγραερίου (LPG) και βιοκαυσίμων ήταν αμελητέα. Επιπλέον, το 66% της ενέργειας καταναλώθηκε στις κατοικίες, το 21% στα κτίρια του τριτογενή τομέα, το 11% στις ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές, το και μόλις το 2% στα δημοτικά κτίρια και το δημοτικό στόλο. Η κατανάλωση ενέργειας στο δημόσιο φωτισμό και τις δημόσιες μεταφορές ήταν αμελητέα. (Διαγράμματα 7.1 & 7.2) Διάγραμμα 7.1. Κατανομή συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης Δήμου Καλαμαριάς το 2010, ανά μορφή ενέργειας Διάγραμμα 7.2. Κατανομή συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης Δήμου Καλαμαριάς το 2010, ανά κατηγορία χρήσης 70

84 Πίνακας 7.1. Κατανάλωση ενέργειας (MWh) στο Δήμο Καλαμαριάς το 2010, ανά μορφή ενέργειας και κατηγορία χρήσης Ηλεκτρική Ενέργεια Φυσικό Αέριο Υγραέριο Πετρέλαιο Θέρμανσης Πετρέλαιο κίνησης Βενζίνη Βιοκαύσιμα Ηλιοθερμική ΣΥΝΟΛΟ Δημοτικά Κτίρια Κτίρια τριτογενή Κατοικίες Δημοτικός φωτισμός Δημοτικός στόλος Δημόσιες μεταφορές Ιδιωτικές & εμπορικές μεταφορές ΣΥΝΟΛΟ

85 Πίνακας 7.2. Εκπομπές CO 2 (ton) στο Δήμο Καλαμαριάς το 2010, ανά μορφή ενέργειας και κατηγορία χρήσης Ηλεκτρική Ενέργεια Φυσικό Αέριο Υγραέριο Πετρέλαιο Θέρμανσης Πετρέλαιο κίνησης Βενζίνη Βιοκαύσιμα Ηλιοθερμική ΣΥΝΟΛΟ Δημοτικά Κτίρια Κτίρια τριτογενή Κατοικίες Δημοτικός φωτισμός Δημοτικός στόλος Δημόσιες μεταφορές Ιδιωτικές & εμπορικές μεταφορές ΣΥΝΟΛΟ

86 Η κατανάλωση αυτή ενέργειας είχε σαν αποτέλεσμα την έκλυση τόνων CO 2 (Πίνακας 7.2). Το 56% της εκλυόμενης ποσότητας CO 2 προήλθε από κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, 25% από κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης, το 12% από φυσικό αέριο, το 6% από κατανάλωση βενζίνης, και το 1% από πετρέλαιο κίνησης. Οι εκπομπές CO 2 των βιοκαυσίμων και της ηλιοθερμικής ενέργειας είναι μηδενικές, ενώ η συνεισφορά του LPG(υγραέριο) αμελητέα. Επιπλέον, οι κατοικίες ήταν υπεύθυνες για το 67% της εκλυόμενης ποσότητας CO 2, τα κτίρια του τριτογενή για το 25%, οι ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές για το 6%, ενώ τα δημοτικά κτίρια μαζί με το δημοτικό φωτισμό για το 2%. Η συνεισφορά του δημοτικού στόλου και των δημόσιων μεταφορών ήταν αμελητέα. (Διαγράμματα 7.3 & 7.4) Διάγραμμα 7.3. Κατανομή συνολικών εκπομπών CO 2 Δήμου Καλαμαριάς το 2010, ανά μορφή ενέργειας Διάγραμμα 7.4. Κατανομή συνολικών εκπομπών CO 2 Δήμου Καλαμαριάς το 2010, ανά κατηγορία χρήσης 73

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ WP4 CoM Sustainable Action Plan Definition Task 4.1 Realisation of the SEAP and their formal acceptance by the Municipalities Mayors Sustainable Energy

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Ανθή Χαραλάμπους Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 7 Νοεμβρίου 2014 Δομή υποστήριξης του «Συμφώνου των Δημάρχων»

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Στουγιάννης Λειτουργός Ενέργειας esp.cie@cytanet.com.cy. Υπηρεσία Ενέργειας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Ευάγγελος Στουγιάννης Λειτουργός Ενέργειας esp.cie@cytanet.com.cy. Υπηρεσία Ενέργειας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Ευάγγελος Στουγιάννης Λειτουργός Ενέργειας esp.cie@cytanet.com.cy Υπηρεσία Ενέργειας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΑ Ενεργειακή ένταση της οικονομίας Τελική Κατανάλωση Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ Α. ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.1. Μόνωση οροφής Α.2. Μόνωση εξωτερικών τοίχων Α.3. Ταρατσόκηποι Α.4. Αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων & μονών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων Αθήνα, 12 / 06 / 2014 ΘΕΛΟΥΡΑ ΗΛΕΚΤΡΑ & ΤΑΣΟΣ ΛΙΑΠΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ, M.sc. & ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δήμος Φαρσάλων Χαρακτηριστικά του Δήμου : Βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 09 Σεπτεμβρίου 2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8.444 Γραφείο Δημάρχου Προς Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Αλιάρτου Θεσπιέων Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems BENCHMARKING SEMINAR ENERGY AND ENVIRONMENT Patras 2012 Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Λευκωσίας. Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 07/03/2014 Κοινότητα Λυθροδόντα

Το Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Λευκωσίας. Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 07/03/2014 Κοινότητα Λυθροδόντα Το Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Λευκωσίας Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 07/03/2014 Κοινότητα Λυθροδόντα Πρόοδος Εργασιών ΣΔΒΕ Λευκωσίας 1. Υπογραφή του Συμφώνου 8/10/2013 2. Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ SUSTAINABLE ENERGY ACTION PLAN OF MUNICIPALITY OF PILEA-HORTIATIS Municipality of Pilea Hortiatis SUMMARY 1. Description of the Municipality The

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Σχεδίο Δράσης Αειφορικής Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Η εμπειρία του Δήμου Αλεξανδρούπολης Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης υφιστάμενων σχολικών κτιρίων και ένταξη στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και

Επεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης υφιστάμενων σχολικών κτιρίων και ένταξη στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κοινή σύσκεψη μεταξύ εκπροσώπων Υπουργείου Παιδείας, ΥΠΕΚΑ & ΟΣΚ ΑΕ Επεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης υφιστάμενων σχολικών κτιρίων και ένταξη στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors)

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors) Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια Ρόλος των τοπικών αρχών στον καταρτισμό και υλοποίηση τοπικών στρατηγικών για τη βιώσιμη ενέργεια Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ & ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΔΟΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ 1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι απαιτήσεις κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα αναβάθμισης αστικών κτιρίων Επίδραση στην αρχιτεκτονική ταυτότητα των πόλεων

Μέτρα αναβάθμισης αστικών κτιρίων Επίδραση στην αρχιτεκτονική ταυτότητα των πόλεων - Μέτρα αναβάθμισης αστικών κτιρίων Επίδραση στην αρχιτεκτονική ταυτότητα των πόλεων Ιφιγένεια Θεοδωρίδου Αρχ. Μηχανικός Υπ. Διδάκτωρ T.U. Darmstadt Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε.) του Δήμου Ελευθέριου Κορδελιού Ευόσμου

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε.) του Δήμου Ελευθέριου Κορδελιού Ευόσμου . Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε.) του Δήμου Ελευθέριου Κορδελιού Ευόσμου Επιστημονικώς Υπεύθυνος: Καθ. Άγις Μ. Παπαδόπουλος Ομάδα του Έργου: Ευφροσύνη Γιαμά, Δρ. Μηχανολόγος Μηχ/κος, MSc Παναγιώτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ- ΣΥΚΕΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ WP4 CoM Sustainable Action Plan Definition Task 4.1 Realisation of the SEAP and their formal acceptance by the Municipalities

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων.

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη Άργος, 10 Μαρτίου 2012 Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Τι είναι το ΣΔΑΕ; Ένα Σχέδιο Δράσης μέχρι το2020 με συγκεκριμένους στόχους μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΛΤΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΕΤΠΑ & ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ ΤΜΗΜΑ Β: ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 52:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Εύη Τζανακάκη Ελευθερία Αλεξανδρή Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΣΔΑΕ)

ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΣΔΑΕ) ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΣΔΑΕ) Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου & Βαγγέλης Μαρινάκης Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων και Διοίκησης, ΕΜΠ Παρασκευή, 27/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

2/12/2015 ΑΘΗΝΑ, 27/11/2015

2/12/2015 ΑΘΗΝΑ, 27/11/2015 ΑΘΗΝΑ, 27/11/2015 1 Συμμετοχή του Δήμου στο Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Κεντρικού Τομέα Περιφέρειας Αττικής 13.000 στρ. Έκταση Δήμου (6.000 στρ. εντός σχεδίου ) Υπόλοιπη έκταση είναι χαρακτηρισμένη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος

Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος Ολοκληρωμένος Ενεργειακός Σχεδιασμός ΟΤΑ και δυνατότητες χρηματοδότησης σχετικών δράσεων Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος ΜέλοςΜΕΤΑΠΑ ΜΕΤΑΠΑ τουτεε Γενικός Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αποστολίδου Ελένη. & Εξοικονόμηση Ενέργειας

Δρ. Αποστολίδου Ελένη. & Εξοικονόμηση Ενέργειας Πρόγραμμα Υ.Π.Ε.Κ.Α. «Εξοικονόμηση κατ οίκον» Δρ. Αποστολίδου Ελένη Καθηγήτρια Τμήματος Μηχανολογίας ΤΕΙ Καβάλας Υπεύθυνη Τομέα Ενέργειας και Περιβάλλοντος Διευθύντρια των εργαστηρίων Ήπιων Μορφών Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Με τον όρο «ενεργειακή αναβάθμιση» εννοούμε μια σειρά απλών επεμβάσεων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό του κτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Γ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗΣ, PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχ Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΕΝΑ ΝΕΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενότητες παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Οδικός φωτισμός στην Κύπρο Πιλοτικό έργο αύξησης ενεργειακής αποδοτικότητας

Οδικός φωτισμός στην Κύπρο Πιλοτικό έργο αύξησης ενεργειακής αποδοτικότητας Οδικός φωτισμός στην Κύπρο Πιλοτικό έργο αύξησης ενεργειακής αποδοτικότητας Δρ. Βενιζέλος Ευθυμίου Εκτελεστικός Διευθυντής Δικτύων Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ»

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ. Διεύθυνση : Ανδρόγεω 1 & Πλ.Καλλεργών Πληροφορίες : Κ.Μπαριτάκης Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011.

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. «ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. 6 η Συνεδρία Α.Π.Ε. και Ενεργειακή αποδοτικότητα ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟςΗ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαργαρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση ενέργειας και κτίρια: Επισκόπηση εξελίξεων για τον τεχνικό κόσμο

Εξοικονόμηση ενέργειας και κτίρια: Επισκόπηση εξελίξεων για τον τεχνικό κόσμο ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Εξοικονόμηση ενέργειας και κτίρια: Επισκόπηση εξελίξεων για τον τεχνικό κόσμο Εισηγητής: Αμανατίδης Άνθιμος Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Στολίδου Ρ., Κεχρινιώτη Μ., Ψυχογιός Δ. & Ψυχογιός Σ. Αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο. Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας

Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο. Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας Ιστορικό κτιρίου Είναι ιδιοκτησία του ΤΕΕ Κεντρικής & Δυτικής Θεσσαλίας Η

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύμφωνο των Δημάρχων και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος

Το Σύμφωνο των Δημάρχων και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος Το Σύμφωνο των Δημάρχων και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος Λάσκος Κωνσταντίνος τεχνικός σύμβουλος γραφείου του συμφώνου των δημάρχων Τ.Ε.Ε. πολιτικός μηχανικός Α.Π.Θ., υποψ. διδάκτορας σύμβουλος ενεργειακού

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΟΥ ΦΑΡΜΑΚΙΔΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΟΥ ΦΑΡΜΑΚΙΔΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΟΥ ΦΑΡΜΑΚΙΔΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ ΜΙΧΑΛΗΣ Π. ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΑΣ Δρ. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΣ 1 ΣΚΟΠΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Με βάση την εφαρμογή της οδηγίας του Νόμου 3661/2008

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης,

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης, ΙΕΝΕ : Ετήσιο 13ο Εθνικό Συνέδριο - «Ενέργεια & Ανάπτυξη 08» (12-13/11-Ίδρυμα Ευγενίδου) Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε Λεβητοστάσια και Εγκαταστάσεις Κλιματισμού Α. Ευθυμιάδης, ρ. Μηχανικός, ιπλ. Μηχ/γος-Ηλ/γος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΕΑ. Για την ορθότερη ανάγνωση των στοιχείων, επισημαίνονται τα παρακάτω:

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΕΑ. Για την ορθότερη ανάγνωση των στοιχείων, επισημαίνονται τα παρακάτω: ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΕΑ Για την ορθότερη ανάγνωση των στοιχείων, επισημαίνονται τα παρακάτω: Από τις 9 Ιανουαρίου 2011 ξεκίνησε και στη χώρα μας ο θεσμός της ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ Οδηγίες για επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε υφιστάμενα Δημόσια κτήρια Αντικαταστήστε λαμπτήρες πυρακτώσεως με ενεργειακά αποδοτικούς Βελτιώστε

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή θωράκιση κτιρίων

Ενεργειακή θωράκιση κτιρίων Ημερίδα «Αειφόρος δόμηση και δομικά υλικά» Θεσσαλονίκη, 07.05.14 Ενεργειακή θωράκιση κτιρίων Άγις Μ. Παπαδόπουλος Καθηγητής Α.Π.Θ. agis@eng.auth.gr Εργαστήριο Κατασκευής Συσκευών Διεργασιών Τμήμα Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ WP4 CoM Sustainable Action Plan Definition Task 4.1 Realisation of the SEAP and their formal acceptance by the Municipalities Mayors SUMMARY 1. Description

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενη ενεργειακή κατάσταση κτιριακού αποθέματος

Υφιστάμενη ενεργειακή κατάσταση κτιριακού αποθέματος Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Υφιστάμενη ενεργειακή κατάσταση κτιριακού αποθέματος Εξοικονόμηση Ενέργειας Στα Κτίρια Πάρος 15 Οκτωβρίου 2012 Ελπίδα Πολυχρόνη Μηχανολόγος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Συνεισφορά της Ένωσης Κοινοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ Μελέτη στα πλαίσια του προγράμματος NEAR ZERO ENERGY EFFICIENT BUILDINGS ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ Τον Οκτώβριο του 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια έκθεση σχετικά με τις πληροφορίες που

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώσεις της ενεργειακής και περιβαλλοντικής συμπεριφοράς των κτιρίων στην Ελλάδα, μετά την εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας

Βελτιώσεις της ενεργειακής και περιβαλλοντικής συμπεριφοράς των κτιρίων στην Ελλάδα, μετά την εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΚΑΠΕ) στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος GREENBUILDING Ξενοδοχείο Holiday Inn, 31 Μαΐου 2006

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας στα Κτίρια

Εξοικονόμησης Ενέργειας στα Κτίρια Εξοικονόμησης Ενέργειας στα Κτίρια Γιώργος Μαρκογιαννάκης Διπλ. Μηχανολόγος - Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc. ΚΑΠΕ Τομέας Ανάλυσης Ενεργειακής Πολιτικής Γενικά Υφιστάμενα Κτίρια Ανομοιομορφία στις Καταναλώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Ενεργειακή αναβάθμιση σε 64 σχολικές μονάδες και το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας μέσω του ΕΠΠΕΡΑΑ Αθήνα, 10 Απριλίου 2012- Ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση και ένταξη στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA

Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA Υπεργολάβοι Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Αττικής Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA Αθήνα, 21 Απριλίου 2015 Περιεχόμενα 1. Χρηματοδοτικό εργαλείο JESSICA

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 4 «Υποστήριξη της μετάβασης προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΩΡ H ΑΚΤΩΡ είναι η μεγαλύτερη κατασκευαστική εταιρία στην Ελλάδα με πάνω από εξήντα χρόνια δυναμικής συμμετοχής στην

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Δασκαλάκη, Κ. Δρούτσα, Σ. Κοντογιαννίδης. www.episcope.eu

Ε. Δασκαλάκη, Κ. Δρούτσα, Σ. Κοντογιαννίδης. www.episcope.eu Ε. Δασκαλάκη, Κ. Δρούτσα, Σ. Κοντογιαννίδης Ομάδα Εξοικονόμησης Ενέργειας www.energycon.org XX www.facebook.com/groupenergyconservation Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης www.meteo.noa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Ταχ.Δ/νση: Μπότσαρη 2 Τ.Κ. 42100 Τρίκαλα Τηλέφωνο: 24310-46427 Fax: 24310-35950 ΖΥΓΟΛΑΝΗ ΟΛΓΑ ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Κινητό: 6972990707 Κινητό:

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεδειγμένες Ενεργειακές Παρεμβάσεις στο Κέλυφος και στις ΗΜ Εγκαταστάσεις Κατοικιών

Ενδεδειγμένες Ενεργειακές Παρεμβάσεις στο Κέλυφος και στις ΗΜ Εγκαταστάσεις Κατοικιών Ενδεδειγμένες Ενεργειακές Παρεμβάσεις στο Κέλυφος και στις ΗΜ Εγκαταστάσεις Κατοικιών Γιώργος Μαρκογιαννάκης Διπλ. Μηχανολόγος - Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc. ΚΑΠΕ Τομέας Ανάλυσης Ενεργειακής Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ N-THERMON 9mm ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NEOTEX AEBE.

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ N-THERMON 9mm ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NEOTEX AEBE. 1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ N-THERMON 9mm ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NEOTEX AEBE. Μάρτιος 2013 66/2013 1 Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθ. Μ. Σανταμούρης 2 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής`

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής` ΕΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΕΚ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ Εισηγητής: Γκαβαλιάς Βασίλειος,διπλ μηχανολόγος μηχανικός ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα GreenBuilding

Το πρόγραμμα GreenBuilding EUROPEAN COMMISSION Το πρόγραμμα GreenBuilding Λένα Λαμπροπούλου Αρχιτέκτων Μηχ/κος MSc ΚΑΠΕ - Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΑΘΗΝΑ, 31 Μαίου 2006 Στόχοι της Πολιτικής της Ε Ε για τη Ενέργεια και το

Διαβάστε περισσότερα

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια Γιώργος Μαρκογιαννάκης ιπλ. Μηχανολόγος - Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc. ΚΑΠΕ ιεύθυνση Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο φυσικός φωτισµός αποτελεί την τεχνική κατά την οποία

Διαβάστε περισσότερα

πως εξελίχθηκε. ( 60-70) σύγχρονα υλικά & σχεδιασμός ανεξάρτητος από το περιβάλλον του κτιρίου

πως εξελίχθηκε. ( 60-70) σύγχρονα υλικά & σχεδιασμός ανεξάρτητος από το περιβάλλον του κτιρίου Η εξέλιξη της ενεργειακής κατανάλωσης στα κτίρια πως ξεκίνησε... Η ανθρώπινη κατοικία ήταν πάντα απόλυτα προσαρμοσμένη στις τοπικές κλιματικές συνθήκες (προστασία & θερμική άνεση - παραδοσιακή αρχιτεκτονική)

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Αποδοτικότητα

Περιβαλλοντική Αποδοτικότητα Περιβαλλοντική Αποδοτικότητα Ναυσικά Ζευγώλη Υπεύθυνη Τμήματος Βιώσιμης Ανάπτυξης & Κοινωνικής Συνεισφοράς, Vodafone 17.12.2013 Vodafone Ελλάδας: 20 χρόνια παρουσίας & συνεχούς ανάπτυξης Εξυπηρετούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας

Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας Εύη Τζανακάκη Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας New Integrated Renovation Strategy

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Ενέργειας

Διαχείριση της Ενέργειας Διαχείριση της Ενέργειας Ιωάννης Ψαρράς, Καθηγητής ΕΜΠ Χρυσόστομος Δούκας, Λέκτορα ΕΜΠ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυριακή 7 Ιουλίου 2013 06 25 Ξενοδοχείο Stanley Στόχος του μαθήματος Να συνεισφέρει στη γόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ & ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΜΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ & ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΜΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΧΑΡΗΣ ΑΝΔΡΕΟΣΑΤΟΣ Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Ενεργειακός Επιθεωρητής, Τμήμα Ανάλυσης Ενεργειακής Πολιτικής Αναγκαιότητα λήψης μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας 1. Η Οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Τανάγρας 2013. Δήμος Τανάγρας

Δήμος Τανάγρας 2013. Δήμος Τανάγρας 2013 2013 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ & ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8. Ενδεικτικό Έντυπο Ενεργειακής Επιθεώρησης Κτιρίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8. Ενδεικτικό Έντυπο Ενεργειακής Επιθεώρησης Κτιρίου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8 Ενδεικτικό Έντυπο Ενεργειακής Επιθεώρησης Κτιρίου 1 1. Γενικά Στοιχεία Χρήση κτιρίου Μικτή χρήση Έτος έκδοσης οικοδομικής άδειας: Έτος ολοκλήρωσης κατασκευής: Κατοικίες Γραφεία Καταστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ Η μέση συνδυασμένη θερμοκρασία εδάφους ωκεανού τον Ιούλιο 2010 ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ, 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 3 Περιγραφή δήµου... 6 Πληθυσµός... 6 Οικιστική ανάπτυξη... 7 Κλιµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Εξοικονόμηση κατ οίκον»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Εξοικονόμηση κατ οίκον» Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας& Κλιματικής Αλλαγής Γιάννης Μανιάτης- Υφυπουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Εξοικονόμηση κατ οίκον» Φεβρουάριος 2011 1 Η Εξοικονόμηση Ενέργειας και η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΓ10-9ΙΔ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΛΓ10-9ΙΔ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΥΣΕΔ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΕΝΕΡΓ. ΦΥΣ.ΠΛΟΥΤΟΥ & ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ(ΕΥΣΕΔ ΕΝ/ΚΑ) Ταχ. Δ/νση : Μεσογείων 119 Αθήνα Ταχ.Κώδικας :

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αναβάθμιση υφιστάμενων δημόσιων και δημοτικών κτιρίων: Προκλήσεις και προοπτικές

Ενεργειακή αναβάθμιση υφιστάμενων δημόσιων και δημοτικών κτιρίων: Προκλήσεις και προοπτικές Ημερίδα «Σύγχρονα ενεργειακά αποδοτικά κτίρια στην αυτοδιοίκηση», Θεσσαλονίκη, 18.02.15 Ενεργειακή αναβάθμιση υφιστάμενων δημόσιων και δημοτικών κτιρίων: Προκλήσεις και προοπτικές Άγις Μ. Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων

ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων ΙΗΜΕΡΙ Α Κ.Α.Π.Ε. 14 & 15 10 2004 Νέες προοπτικές για την ενεργειακή αναβάθµιση κτιρίων Θεσµικές Ρυθµίσεις για «Αειφόρα Κτίρια σε Αειφόρες Πόλεις: Μηχανισµοί παρακολούθησης και ελέγχου Μαργαρίτα Χονδρού-Καραβασίλη

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Φαρσάλων «Εξοικονόμηση ενέργειας και χρηματοδότηση έργων»

Δήμος Φαρσάλων «Εξοικονόμηση ενέργειας και χρηματοδότηση έργων» Άρης Καραχάλιος : Δήμαρχος Φαρσάλων Θελούρα Ηλέκτρα : Ειδική Συνεργάτιδα Πολιτικός Μηχανικός Δήμος Φαρσάλων «Εξοικονόμηση ενέργειας και χρηματοδότηση έργων» Αθήνα, 21 / 04 / 2015 Δήμος Φαρσάλων Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Μετη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ημερίδα ManagEnergy Έξυπνη Χρηματοδότηση και Τεχνική Υποστήριξη για Δράσεις Βιώσιμης Ενέργειας στην Ελλάδα ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Λάρισα - Αίτηση για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Πράσινης Πρωτεύουσας 2016

Λάρισα - Αίτηση για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Πράσινης Πρωτεύουσας 2016 11. Ενεργειακή απόδοση 11Α. Παρουσίαση κατάστασης Ο Δήμος Λαρισαίων έχει θέσει ως στόχο της πολιτικής του με το παρόν Σχέδιο Δράσης την μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από τις δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών EcoBuilding Conference, EXPO ATHENS Ανθούσα 10 Δεκεμβρίου 2010 Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών () Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών Μαρκογιαννάκης Γιώργος Μηχανολόγος Μηχανικός MSc. Τμήμα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 1 Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων Το παράδειγμα του κτιρίου διοίκησης του

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Γρηγόριος Θ. Τσιούμαρης Δήμαρχος Πτολεμαΐδας Κοζάνη, 04/09/2009 Το Γενικό Όραμα του Δήμου Πτολεμαΐδας Ο Δήμος Πτολεμαΐδας, δυναμικό ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ & ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα