ΔΙΑΛΕΞΗ 1: Εισαγωγή. ECE 653 Embedded and Real-Time Systems. Spring ΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ Επίκουρος Καθηγητής ΗΜΜΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΑΛΕΞΗ 1: Εισαγωγή. ECE 653 Embedded and Real-Time Systems. Spring 2015. ΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ Επίκουρος Καθηγητής ΗΜΜΥ (ttheocharides@ucy.ac."

Transcript

1 ECE 653 Embedded and Real-Time Systems ΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ Επίκουρος Καθηγητής ΗΜΜΥ Slides partially adopted from Prof. Peter Marwedel Spring 2015 ΔΙΑΛΕΞΗ 1: Εισαγωγή

2 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.2 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ Διδάσκων: Δρ. Χάρης Θεοχαρίδης Γραφείο: Green Park, #110 Tηλέφωνο: Ώρες Γραφείου: Δευτέρα 11:00πμ-1:00μμ ή και με ραντεβού Διαλέξεις: ΧΩΔ01, Αίθουσα 004 Πέμπτη, 6μμ-9μμ. Ιστοσελίδα (εδώ θα τοποθετούνται οι διαλέξεις ΜΕΤΑ το μάθημα, καθώς και άλλο υλικό)

3 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.3 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ Στόχοι Μαθήματος Μετά απ Τα ενσωματωμένα συστήματα έχουν πλέον καθιερωθεί σαν ένας καινοτόμος και σημαντικός τομέας της τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών. Ο στόχος του μαθήματος είναι να μάθουν οι φοιτητές σχετικά με την ολοκληρωμένη σχεδίαση λογισμικού και υλικού ενσωματωμένων συστημάτων. ό την ολοκλήρωση της σειράς μαθημάτων, ο φοιτητής θα έχει ολοκληρωμένη γνώση στα: (i) Λειτουργικά συστήματα ενσωματωμένων συστημάτων (ii) Συσκευές και πρωτόκολλα εισόδου/εξόδου δεδομένων και ενσωμάτωση συστημάτων (iii) Μικροεπεξεργαστές και μικροελεγκτές ενσωματωμένων συστημάτων. (iv) Συστήματα διασύνδεσης και πρωτόκολλα επικοινωνίας ενσωματωμένων συστημάτων (v) Βελτιστοποίηση απόδοσης, αξιοπιστίας και κατανάλωσης ενέργειας Ο φοιτητής θα έχει επίσης την ευκαιρία να σχεδιάσει κατά την διάρκεια μελέτης εξαμήνου ένα ολοκληρωμένο ενσωματωμένο σύστημα και να το πρωτοτυπήσει με υλικό ενσωματωμένων συστημάτων.

4 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.4 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ Προαπαιτούμενα: Βασικές Αρχές Προγραμματισμού Υπολογιστών Γνώσεις Προγραμματισμού Υψηλού Επιπέδου ( C/C++/Java/etc) Λειτουργικά Συστήματα/Αρχιτεκτονική και Δίκτυα Υπολογιστών - ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Αριθμητικά Συστήματα και Δυαδική Άλγεβρα Συνδυαστικά και Ακολουθιακά Κυκλώματα Οργάνωση και βασικά συνιστώσα ηλεκτρονικών υπολογιστών. Επαρκή Γνώση Γλώσσας Περιγραφής Υλικού (VHDL ή Verilog ή SystemC) Αν σας λείπει κάτι, τότε είτε θα πρέπει να το διαβάσετε από μόνοι σας, ή δέστε με, αλλιώς καλύτερα να μην πάρετε το μάθημα.

5 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.5 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Lectures I recommend having a three-hour (with a half hour break) lecture on Thursday, if everyone OK (6-9) Alternatively, we can re-schedule depending on EVERYONE s availability Suggestions? LANGUAGE: The course will be taught in Greek, but with English terminology. Please ask when you do not understand something. The course is PROJECT based. INTENSIVE PROJECT based. We will not have a dedicated Lab session you may come and see me in my office anytime outside my office hours, I am usually available, or by . While this is a hands-on approach, I expect that you will invest significant amount of time in self-learning, which is part of your expected workload. However the equipment is portable, and you will be given your kits over the next few days, which you can work anywhere with!

6 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.6 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 GRADING Group Project - 50% GRADING Final Exam (comprehensive) 30% Can be reversed) Individual Semester Project (literature review) 20%

7 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.7 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 SEMESTER PROJECT - Individual The Class will feature a semester project for each student. I anticipate that the majority of you will work on your own background and area interests. The project will be discussed individually with each one of you, and will most likely feature, either a survey, either a simple prototype, either a research-specific assignment related to your research.. I will bring a list of suggested projects based on the class, and also expect that if one of you wishes to work on their own project, to suggest it. The project will feature a report and a 25 minute presentation (along with a possible demonstration of a potential prototype) given at the end of the course.

8 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.8 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Group Project This year, we will have FUN! We will built an image recognition system, using basic, off-the shelf components, and low-power computation! We will use a Raspberry Pi. We will send our system 200m above ground to have it recognize objects on the ground! We will use a state-of-the-art quadcopter (DJI Phantom II), upon which we will attach the image recognition systmem, and fly it to have it perhaps count a number of objects (cars, people, trees, etc.). You will work in teams of two* (depending on how many register for course).

9 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.9 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Five Labs for the Project Lab 1 Basic equipment setup and tutorial Lab 2 Using the Raspberry Pi and its communication systems Lab 3 Using the Raspberry Pi camera Lab 4 Stream video/frames from Pi to a host system Lab 5 Perform image recognition and stream (via wifi) the number of items that the system can count to a host system (either mobile phone, tablet, labtop, etc.) The idea is that you will build a hands-on system that will do something meaningful, maintaining the low-power and REAL-TIME performance constraints associated with modern embedded systems!

10 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.10 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ Υλικό Μαθήματος Χωρισμένο σε τέσσερις ενότητες (10 τρίωρες διαλέξεις) - Δεν θα έχουμε μάθημα στις 12 Μαρτίου (απουσία διδάσκοντα στο εξωτερικό), στις 9/16 Απριλίου (Μεγάλη Πέμπτη και Πέμπτη του Πάσχα). ΕΙΣΑΓΩΓΗ (2 διαλέξεις) Προδιαγραφές, τύπος, μοντελοποίηση, περιγραφή Ενσ. Συστημάτων (Embedded Systems Background, modeling, description, and embedded system examples) Υλικό / Hardware (3 διαλέξεις) Επεξεργαστές, διασυνδέσεις, επικοινωνία, είσοδος/έξοδος δεδομένων, κλπ. Λογισμικό Ελέγχου και Λειτουργικό / System Software and O/S (3 διαλέξεις) Λειτουργικό, μεταφραστής, διαχείριση υλικού (operating system, middleware, compilations Embedded Systems Design Flow (2 διαλέξεις) Παράλληλη σχεδίαση Υλικού/Λογισμικού (hardware/software co-design, optimization, energy/reliability management, validation, verification, etc.)

11 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.11 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Books "Embedded System Design" by Peter Marwedel, University of Dortmund 2nd edition, Springer: Paperback, 2006, 258 pp. ISBN ; ISBN rd edition is also out An Embedded Software Primer, by David E. Simon, Addison-Wesley Professional, ISBN-10: X, ISBN-13: GOOGLE and IEEE Xplore are your friends in this case!

12 Embedded Systems Need and Description New Terms! Disappearing computer, Ubiquitous computing, Pervasive computing, Ambient intelligence, Post-PC era, Cyber-physical systems. Basic technologies: Embedded Systems Communication technologies ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.12 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

13 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.13 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Κίνητρα (2) Information technology (IT) is on the verge of another revolution... networked systems of embedded computers... have the potential to change radically the way people interact with their environment by linking together a range of devices and sensors that will allow information to be collected, shared, and processed in unprecedented ways.... The use throughout society could well dwarf previous milestones in the information revolution. National Research Council Report (US) Embedded Everywhere Source. Ed Lee, UC Berkeley, ARTEMIS Embedded Systems Conference, Graz, 5/2006]

14 Αντίληψη των υπολογιστικών συστημάτων ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.14 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Software, O/S and Run-Time System Application Algorithm Programming Language Operating System/Virtual Machines Instruction Set Architecture (ISA) Microarchitecture Gates/Register-Transfer Level (RTL) Circuits Devices Physics Hardware System K. Asanovic, UC Berkeley

15 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.15 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 GENERAL PURPOSE MICRO- PROCESSORS μp Το Φάσμα Υλικού Υπολογιστών GRAPHICS PROCESSING UNIT GPU ASIC (Application- Specific Integrated Circuits ) DSP (Digital Signal Processors) FPGAs (Field- Programmable Gate Arrays) And Programmable Logic Traditional Architecture, Fetch - Decode Execute (typically) Graphics Processors, Optimized for Graphics and Video Processing Full Custom Circuits optimized to perform certain tasks Processors optimized in digital signal processing (audio, video, filters, etc.) Programmable hardware; technology enables user to activate certain configurations to perform logic and arithmetic functions, control and signal transmission

16 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.16 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Οι Υπολογιστές Τότε... EDSAC, University of Cambridge, UK, 1949

17 ...και τώρα Sources: Sony, Philips, McLaren Mercedes, Apple, Airbus, Lexus, Toshiba ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.17 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

18 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.18 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Πάρα πολύ παλιά In 1900 Greek sponge drivers discovered an astonishingly intricate mechanism in Antikythera, an island near Crete. A Greek sponge diver, Elias Stadiatos, discovered the wreck of a cargo ship with statues lying on the seabed that made the greatest impression on him. He returned to the surface, removed his helmet, and gabbled that he had found a heap of dead, naked women. The ship's cargo of luxury goods also included jewellery, pottery, fine furniture, wine and bronzes dating back to the first century BC. But the most important finds proved to be a few green, corroded lumps the last remnants of an elaborate mechanical device. The device was in the shipwreck of a commercial boat dated at the first century BC located near to cape Glyfada in Potamakia position 60m under the sea and 30m from the shore of the small island of Antikythera. This device now known as the Antikythera device represents the most sophisticated machinery found to date from antiquity; as such its importance is hard to overestimate.

19 Λίγο πιο μετά Slide Rule 1630 Βασισμένο στους κανόνες λογαρίθμων του John Napier ( ) Χρήση μέχρι και 1970s Joseph-Marie Jaquard s Loom 1801 Πρώτο αποθηκευμένο πρόγραμμα σε μεταλλικές κάρτες Πρώτος υπολογιστής παραγωγής Χρήση ΚΑΙ σήμερα / (Ταυτότητες Στρατού!) ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.19 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

20 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.20 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Charles Babbage Lucasian Professor of Mathematics, Cambridge University, /20/2009 CS152-Spring 09 20

21 Charles Babbage Μηχανή Υπολογισμού Διαφορών c.1822 Τεράστια υπολογιστική μηχανή που δεν τελείωσε ποτέ. Analytic Engine 1833 Αποθήκευση αριθμών Ο υπολογιστικός «μύλος» χρησιμοποιούσε μεταλλικές κάρτες για λήψη εντολών. Τροφοδότηση με ατμό Ακριβές υπολογισμός μέχρι και 6 δεκαδικά ψηφία! ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.21 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

22 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.22 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Η συνεισφορά του Charles Babbage Difference Engine 1823 Analytic Engine 1833 The forerunner of modern digital computer! Εφαρμογές Mathematical Tables Astronomy Nautical Tables Navy Γιατί προσπαθούσε να το φτιάξει... Any continuous function can be approximated by a polynomial --- Weierstrass ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: mechanical - gears, Jacquard s looms, simple calculators

23 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.23 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Difference Engine A machine to compute mathematical tables Η θεωρία του Weierstraß : Any continuous function can be approximated by a polynomial Any polynomial can be computed from difference tables An example f(n) = n 2 + n + 41 d1(n) = f(n) - f(n-1) = 2n d2(n) = d1(n) - d1(n-1) = 2 f(n) = f(n-1) + d1(n) = f(n-1) + (d1(n-1) + 2) all you need is an adder! n d2(n) d1(n) f(n)

24 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.24 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Difference Engine - Ιστορικά 1823 O Babbage δημοσιεύει την ιδέα του 1834 Ο Σουηδός Scheutz και ο γιός του το διαβάζουν 1842 Ο Babbage απσύτεται από την δημιουργία του Difference Engine και εστιάζει την προσοχή του στο Analytic Engine! 1855 Ο Scheutz δείχνει την μηχανή στο Paris World Fare Μπορεί να υπολογίσει μέχρι και 6th degree polynomial Speed: 33 to digit numbers per minute! Η μηχανή τώρα βρίσκεται στο Smithsonian

25 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.25 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Analytic Engine - Ιστορικά 1833: Ο Babbage δημοσιεύει την ιδέα του Την σκέφτηκε ενώ δούλευε στο Difference Engine Έμπνευση από τα Jacquard s Looms looms were controlled by punched cards The set of cards with fixed punched holes dictated the pattern of weave program The same set of cards could be used with different colored threads numbers 1871: O Babbage πεθαίνει... Το μηχάνημα δεν υλοποιήται ποτέ... Μέχρι και σήμερα δεν είναι ξεκάθαρο αν η μηχανή μπορεί να δημιουργηθεί με μηχανική τεχνολογία!

26 Analytic Engine Η πρώτη αντίληψη ενός υπολογιστή γενικής χρήσης! 1. Περιεχει το store (in which all variables to be operated upon, as well as all those quantities which have arisen from the results of the operations are placed). 2. Και το mill (into which the quantities about to be operated upon are always brought). Το πρόγραμμα Operation variable1 variable2 variable3 An operation in the mill required feeding two punched cards and producing a new punched card for the store. An operation to alter the sequence was also provided! Όπως ένα σημερινό ALU με control!!! ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.26 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

27 Ο Πρώτος Προγραμματιστής Ada Byron aka Lady Lovelace Η κόρη του γνωστού Λόρδου Βύρωνα Ada s tutor was Babbage himself! Όπως δημιουργήθηκε πρώτα ο άντρας και μετά η γυναίκα για να τον διατάζει, έτσι και ο πρώτος προγραμματιστής ήταν γυναίκα! ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.27 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

28 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.28 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Η επιρροή του Babbage Οι ιδέες του Babbage επηρεάσαν σε ΜΕΓΑΛΟ βαθμό τους Luigi Menabrea, who published notes of Babbage s lectures in Italy Lady Lovelace, who translated Menabrea s notes in English and thoroughly expanded them.... Analytic Engine weaves algebraic patterns... Στις αρχές του 20ού αιώνα η έμφαση στράφηκε στα αναλογικά μηχανήματα, αλλά... Harvard Mark I built in 1944 is very close in spirit to the Analytic Engine.

29 Computing Generations FIRST GENERATION (1950s) vacuum tube technology SECOND GENERATION (early 1960s) solid-state technology, magnetic core memories THIRD GENERATION ( ) integrated circuitry (SSI), dynamic memories LATER GENERATIONS (1970s ) VLSI, microprocessors, ultra large-scale integration ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.29 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

30 Vacuum Tubes Οι Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές πρώτης γενιάς χρησιμοποιούσαν Vacuum Tubes (λυχνίες κενού αέρος) Vacuum tubes είναι γυάλινοι σωλήνες με κυκλώματα μέσα Τα κυκλώματα προστατεύονται μέσω του κενού αέρος που υπάρχει. Ανάλογα με την ποσότητα του κενού (δηλ. μέγεθος λαμπτήρων), ελέγχεται η ταχύτητα των ηλεκτρονίων και έτσι επιτυγχάνεται η αυτοματοποίηση. ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.30 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

31 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.31 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Alan M. Turing ( ) led the WWII research group that broke the code for the Enigma machine proposed a simple abstract universal machine model for defining computability devised the Turing hypothesis for AI

32 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.32 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Ο πρώτος αναλογικός Υπολογιστής του Κόσμου: Colossus o Το Colossus δημιουργήθηκε στο Bletchley Park κατά τον WWII. o o Το Bletchley Park εστία αποκωδικοποίησης Γερμανικών κωδικών τύπου Enigma Το Colossus δημιουργήθηκε για αποκρυπτογράφηση των Enigma codes. o Το Bletchley Park είναι σήμερα μουσείο, το οποίο εστιάζει μουσείο ιστορίας υπολογιστών καθώς επίσης και λειτουργικό αντίγραφο του Colossus. Top the Colossus computer, Bottom left Bletchley Park and Bottom right an Enigma machine.

33 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.33 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Turing and Colossus constructed an electronic computing machine (1943) used to decrypt German coded messages

34 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.34 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Harvard Mark I Δημιουργήθηκε το 1944 στα IBM Endicott laboratories Howard Aiken Professor of Physics at Harvard Essentially mechanical but had some electro-magnetically controlled relays and gears Weighed 5 tons and had 750,000 components A synchronizing clock that beat every seconds (66Hz) Performance: 0.3 seconds for addition 6 seconds for multiplication 1 minute for a sine calculation Broke down once a week!

35 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.35 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Linear Equation Solver John Atanasoff, Iowa State University 1930 s: Ο Atanasoff έφτιαξε το Linear Equation Solver. Αποτελούνταν από 300 tubes! Special-purpose binary digital calculator Dynamic RAM (stored values on refreshed capacitors)! Εφαρμογή: Linear and Integral differential equations Εμπνεύστηκε από: Vannevar Bush s Differential Analyzer --- an analog computer Τεχνολογία: Tubes and Electromechanical relays Atanasoff decided that the correct mode of computation was using electronic binary digits.

36 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.36 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Οι υπολογιστές στο Manchester μετά τον WWII Mark 1 o Το Πανεπιστήμιο του Manchester πρόσφερε σημαντικά στην ανάπτυξη των πρώτων υπολογιστών. Ανέπτυξαν το πρώτο πρόγραμμα (αποθηκευμένο), υπολογιστή κινιτής υποδιαστολής, τον πρώτο υπολογιστή με βάση το transistor, και τον πρώτο υπολογιστή με εικονική μνήμη. Right Images of Mark 1 the computer built at Manchester University after WWII Above Kilburn and Williams at the Manchester Mark 1 Console

37 Το πρώτο πρόγραμμα Υπολογιστών ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.37 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

38 Electronic Numerical Integrator and Computer (ENIAC) Έμπνευση από τους Atanasoff and Berry, οι Eckert and Mauchly σχδίασαν και δημιούργησαν το ENIAC ( ) στο University of Pennsylvania Η πρώτη, ΕΞΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ελεκτρονική λειτουργική γενικής χρήσεως υπολογιστική μηχανή!the first, completely electronic, operational, generalpurpose analytical calculator! Performance Read in 120 cards per minute Addition took 200 µs, Division 6 ms 1000 times faster than Mark I ΚΑΘΟΛΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΟ! WW-2 ΕΠΙΡΡΟΗ Εφαρμογή: Ballistic calculations angle = f (location, tail wind, cross wind, air density, temperature, weight of shell, propellant charge,... ) ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.38 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

39 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.39 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Electronic Discrete Variable Automatic Computer (EDVAC) Το σύστημα προγραμματισμού του ENIAC ήταν εξωτερικό Sequences of instructions were executed independently of the results of the calculation Human intervention required to take instructions out of order Οι Eckert, Mauchly, ο John von Neumann και άλλοι, σχεδίασαν το EDVAC (1944) για να επιλύσουν το πρόβλημα! Η λύση ήταν το stored program computer program can be manipulated as data Μια πρώτη, πρόχειρη αναφορά για το EDVAC δημοσιεύτηκε το 1945, αλλά είχε μόνο την υπογραφή του von Neumann! Το 1973 ένα δικαστήριο στην Minneapolis απέδωσε την τιμή της εφεύρεσης του computer στον John Atanasoff

40 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.40 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) U.S. Army University of Pennsylvania o Ο ENIAC είχε γύρω στα 18,000 vacuum tubes, 70,000 resistors, 10,000 capacitors, και 6,000 switches. o Είχε 33 μέτρα μήκος, 3 μέτρα ύψος, και 1 μέτρο βάθος. Κατανάλωνε 140 kilowatts power.

41 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.41 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Grace Hopper Ήταν η προγραμματίστρια του ENIAC Αποδέχτης του Computer Science s first Man of the Year Award

42 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.42 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Το πρώτο Computer Bug Οι διακόπτες ροής είτανε μέρος του ENIAC Η Grace Hopper βρήκε μια πεταλούδα σφηνωμένη στους διακόπτες! Η πεταλούδα είναι έντομο, στα αγγλικά bug Το ονόμασε «debugging a computer» Ακόμη και ο πρώτος που βρήκε λάθη στην υπολογιστική μηχανή ΗΤΑΝ ΓΥΝΑΙΚΑ

43 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.43 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Tο Transistor Οι John Bardeen, Walter Brattain και William Shockley ανακαλύψανε το transistor effect και αναπτύξανε την πρώτη συσκευή τον Δεκέμβριο του 1947, όταν ήταν μέλη του τεχνικού προσωπικού των Bell Laboratories στο Murray Hill, NJ. Πήρανε το πρώτο βραβείο Nobel φυσικής το Σκοπός του ήταν η αντικατάσταση των μεγάλων και αναποτελεσματικών vacuum tubes και μηχανικών διακοπτών, αργότερα όμως έφερε την επανάσταση στον χώρο των ηλεκτρονικών!

44 Το πρώτο Transistor Χρήση Πυριτίου (Silicon) Αναπτύχθηκε το 1948 Έφερε ένα Nobel prize Αυτόματος διακόπτης! Η δεύτερη γενιά υπολογιστών στηριζόταν στα Transistors, ξεκινώντας από το 1956 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.44 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

45 A Brief History of Modern Computing The Early Years

46 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.46 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 History of Computing Devices Source: MIT Digital Logic Course Xilinx Education webpage

47 Computers in mid 50 s Ακριβό Υλικό! Hardware was expensive Η μνήμη μικρή! Stores were small (1000 words) No resident system software! Memory access time was 10 to 50 times slower than the processor cycle Instruction execution time was totally dominated by the memory reference time. The ability to design complex control circuits to execute an instruction was the central design concern as opposed to the speed of decoding or an ALU operation Programmer s view of the machine was inseparable from the actual hardware implementation ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.47 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

48 1948: influential theory ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.48 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 The Mathematical Theory of Communication: Claude Shannon's "The Mathematical Theory of Communication" showed engineers how to code data so they could check for accuracy after transmission between computers. Shannon identified the bit as the fundamental unit of data and, coincidentally, the basic unit of computation. Norbert Wiener published "Cybernetics," a major influence on later research into artificial intelligence. He drew on his World War II experiments with anti-aircraft systems that anticipated the course of enemy planes by interpreting radar images.

49 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.49 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Maurice Wilkes ( ) his Cambridge group constructed EDSAC in 1949 the first stored program, general-purpose electronic digital computer first to use symbolic programs (assembly)

50 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.50 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Maurice Wilkes assembled the EDSAC, the first practical stored-program computer, at Cambridge University. His ideas grew out of the Moore School lectures he had attended three years earlier. For programming the EDSAC, Wilkes established a library of short programs called subroutines stored on punched paper tapes. TECHNOLOGY: vacuum tubes MEMORY: 1K words, 17 bits, mercury delay line SPEED: 714 operations per second

51 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.51 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Engineering Research Associates of Minneapolis built the ERA 1101, the first commercially produced computer; the company's first customer was the U.S. Navy. It held 1 million bits on its magnetic drum, the earliest magnetic storage devices. Drums registered information as magnetic pulses in tracks around a metal cylinder. Read/write heads both recorded and recovered the data. Drums eventually stored as many as 4,000 words and retrieved any one of them in as little as five-thousandths of a second.

52 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.52 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, The UNIVAC I delivered to the U.S. Census Bureau was the first commercial computer to attract widespread public attention. Although manufactured by Remington Rand, the machine often was mistakenly referred to as the "IBM UNIVAC." Remington Rand eventually sold 46 machines at more than $1 million each. SPEED: 1,905 operations per second INPUT/OUTPUT: magnetic tape, unityper, printer MEMORY SIZE: 1, digit words in delay lines MEMORY TYPE: delay lines, magnetic tape TECHNOLOGY: serial vacuum tubes, delay lines, magnetic tape FLOOR SPACE: 943 cubic feet COST: F.O.B. factory $750,000 plus

53 UNIVAC-1 first commercial generalpurpose computer system successor to Mauchly- Eckert BINAC delivered in 1951 used to forecast the 1952 presidential election ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.53 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

54 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.54 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 To ΙΒΜ Τhe world s first mass-produced computer

55 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.55 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 The IBM 650 (1953-4) Magnetic Drum (1,000 or 2, digit decimal words) Active instruction (including next program counter) 20-digit accumulator Digit-serial ALU [From 650 Manual, IBM]

56 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.56 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, IBM shipped its first electronic computer, the 701.

57 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.57 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Texas Instruments announces the start of commercial production on silicon transistors. [110] Herbert Simon and Allen Newell unveiled Logic Theorist software that supplied rules of reasoning and proved symbolic logic theorems. The Logic Theorist, as the program became known, was the major exhibit at a conference organised in 1956 at Dartmouth College, New Hampshire, by John McCarthy, who subsequently became one of the most influential figures in AI. Newell, Simon and Shaw went on to construct the General Problem Solver, or GPS. The first version of GPS ran in 1957 and work continued on the project for about a decade. GPS could solve an impressive variety of puzzles, for example the "missionaries and cannibals" problem.

58 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.58 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, William Shockley founds Shockley Semiconductor in Palo Alto, California However, the venture did not go well, partly because of Shockley's managerial style, and partly because he diverted resources away from transistor technology and into the creation of a 4-layer switching diode, a device which he had conceived whilst still at Bell.

59 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.59 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, A U.S. District Court makes a final judgement on the complaint against IBM filed in January 1952 regarding monopolistic practices. A "consent decree" is signed by IBM, placing limitations on how IBM conducts business with respect to "electronic data processing machines". IBM develops the first hard disk, the RAMAC 305, with 50 two-foot diameter platters. Total capacity is 5 MB. (350 Disk Storage Unit) The first transistorized computer is completed, the TX-O (Transistorized Experimental computer), at the Massachusetts Institute of Technology. The Nobel Prize in physics is awarded to John Bardeen, Walter Brattain, and William Shockley for their work on the transistor.

60 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.60 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, A new language, FORTRAN (short for formula translator), enabled a computer to perform a repetitive task from a single set of instructions by using loops. The first commercial FORTRAN program ran at Westinghouse, producing a missing comma diagnostic. A successful attempt followed.

61 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.61 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, A group of eight engineers leaves Shockley Semiconductor to form Fairchild Semiconductors. Kenneth Olsen founds Digital Equipment Corporation.

62 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.62 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, SAGE -- Semi-Automatic Ground Environment -- linked hundreds of radar stations in the United States and Canada in the first large-scale computer communications network.

63 1958 At Texas Instruments, Jack St. Clair Kilby comes up with the idea of creating a monolithic device (integrated circuit) on a single piece of silicon. Later (in 2000) Kilby receives Nobel price in physics Jack Kilby completes building the first integrated circuit, containing five components on a piece of germanium half an inch long and thinner than a toothpick. ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.63 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

64 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.64 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Fairchild Semiconductor files a patent application for the planar process for manufacturing transistors. The process makes commercial production of transistors possible and leads to Fairchild's introduction, in two years, of the first integrated circuit. Texas Instruments announces the discovery of the integrated circuit. At Fairchild Semiconductor, Robert Noyce constructs an integrated circuit with components connected by aluminium lines on a silicon-oxide surface layer on a plane of silicon. Fairchild Semiconductor announces their independent discovery of the integrated circuit.

65 Ολοκληρωμένα Κυκλώματα (Integrated Circuits) Η Τρίτη γενιά υπολογιστών χρησιμοποιούσε Integrated Circuits (chips). Τα Integrated Circuits περιλαμβάνουν transistors, resistors, και capacitors ολοκληρωμένα μαζί σε ένα single chip ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.65 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

66 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.66 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, IBM develops the first automatic massproduction facility for transistors, in New York. AT&T designed its Dataphone, the first commercial modem, specifically for converting digital computer data to analog signals for transmission across its long distance network

67 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.67 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, A team drawn from several computer manufacturers and the Pentagon developed COBOL, Common Business Oriented Language. Project leader: Grace Hopper (remember her???). LISP made its debut as the first computer language designed for writing artificial intelligence programs. Inventor: John McCarthy.

68 1960 DEC PDP-1: MIT TX project aftermath The PDP-1 sold for $120,000. MIT wrote the first video game, Space War! for it. A total of 50 were built. Each had a cathode ray tube graphic display. No real commercial success ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.68 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

69 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.69 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Fairchild Semiconductor releases the first commercial integrated circuit. According to Datamation magazine, IBM had an 81.2-percent share of the computer market in 1961, the year in which it introduced the 1400 Series. The 1401 mainframe, the first in the 1400 series, used transistors instead of vacuum tubes, and had a magnetic core memory. More than 12,000 of the 1401 computers were sold.

70 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.70 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, IBM announced System/360, a family of six mutually compatible computers and 40 peripherals that could work together.

71 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.71 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Gordon Moore suggests that integrated circuits would double in complexity every year. This later becomes known as Moore's Law. Gordon E. Moore B.S. in Chemistry 1954 Ph.D. from Cal Tech Shockley Semiconductor 1957 Co-Founder of Fairchild Semiconductors 1965 Moore s Law 1968 Moore, Noyce and Grove left Fairchild Semiconductors and founded Intel Corp Intel s president President

72 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.72 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, CDC's 6600 supercomputer, designed by Seymour Cray, performed up to 3 million instructions per second -- a processing speed three times faster than that of its closest competitor, the IBM Stretch. John Kemeny and Thomas Kurtz develop the BASIC programming language at Dartmouth College. BASIC is an acronym for Beginners All-purpose Symbolic Instruction Code. Τexas Instruments receives a patent on the integrated circuit.

73 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.73 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Digital Equipment Corp (abbreviated DEC) introduced the PDP-8, the first commercially successful minicomputer. The PDP-8 sold for $18,000, one-fifth the price of a small IBM 360 mainframe. The speed, small size, and reasonable cost enabled the PDP-8 to go into thousands of manufacturing plants, small businesses, and scientific laboratories.

74 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.74 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Robert Noyce and Gordon Moore leave Fairchild Semiconductors. Robert Noyce and Gordon Moore found Intel Corporation. Ed Roberts and Forest Mims found Micro Instrumentation Telemetry Systems (MITS). IBM scientist John Cocke and others complete a prototype scientific computer called the ACS. It incorporates some RISC concepts, but the project is later cancelled due to the instruction set not being compatible with that of IBM's System/360 computers.

75 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.75 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Douglas C. Engelbart, of the Stanford Research Institute, demonstrates his system of keyboard, keypad, mouse, and windows at the Joint Computer Conference in San Francisco's Civic Center. He demonstrates use of a word processor, a hypertext system, and remote collaborative work with colleagues.

76 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.76 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, AT&T Bell Laboratories programmers Kenneth Thompson and Dennis Ritchie developed the UNIX operating system on a spare DEC minicomputer.

77 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.77 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Advanced Micro Devices Incorporated is founded. Intel's Marcian (Ted) Hoff designs an integrated circuit chip that could receive instructions, and perform simple functions on data. The design becomes the 4004 microprocessor. Intel announces a 1 KB RAM chip, which has a significantly larger capacity than any previously produced memory chip. Bill Gates and Paul Allen, calling themselves the "Lakeside Programming Group" sign an agreement with Computer Center Corporation to report bugs in PDP-10 software, in exchange for computer time. Gary Starkweather, at Xerox's research facility in Webster, New York, demonstrates using a laser beam with the xerography process to create a laser printer.

78 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.78 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Xerox opens the Palo Alto Research Center (PARC). Intel creates the 1103 chip, the first generally available DRAM memory chip. Wayne Pickette takes his computer-on-a-chip design to Intel, and is hired, began working for Dr. Ted Hoff. At Intel, Wayne Pickette proposes to Ted Hoff the idea of building a computer-on-a-chip for the Busicom project. Gilbert Hyatt files a patent application entitled "Single Chip Integrated Circuit Computer Architecture", the first basic patent on the microprocessor. Work begins at Intel on the layout of the circuit for what would be the 4004 microprocessor. Federico Faggin directs the work. Intel creates the first 4004 microprocessor.

79 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.79 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 First microprocessor: Intel The first microprocessor CPU 1971 The first commercial 4-bit microprocessor 4004: -2,300 transistors -10 µm features -10 mm 2 die -108 khz khz

80 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.80 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Ο Intel 4004 Με την εισαγωγή του το 1971, το Intel 4004 "Computer-on-a- Chip" είχε 2300 transistors και εκτελούσε μέχρι και 60,000 πράξεις ανά δευτερόλεπτο. Ήταν το πρώτο single-chip microprocessor περίπου την ίδια απόδοση με το 18,000 vacuum tube ENIAC. Το 4-bit Intel C4004 σε συχνότητα 108 KiloHertz.

81 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.81 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Ο Intel 4004 Ο Fernando Faggin σχεδίασε τον επεξεργαστή Intel Τα αρχικά του τυπωθήκανε στο μικροτσίπ.

82 Intel Corporation - Ιστορία 1950's: Ο Shockley φεύγει από την Bell Labs και δημιουργεί τα Shockley Labs στην California. Μαζί του παίρνει μια ομάδα από τους κορυφαίους επιστήμονες, όπως οι Robert Noyce και Gordon Moore. 1969: Η Intel ξεκίνησε σαν μικρή εταιρία στην Santa Clara, με επικεφαλής τους Noyce και Moore. 1970: Η Busicom παρήγγειλε από την Intel μια σειρά από chips για υπολογιστικές μηχανές. Η Intel δεν είχε εμπειρία από σχεδίαση για ειδικές εφαρμογές, έτσι ανέπτυξε μια αρχιτεκτονική γενικής φύσεως (generalpurpose ). 1971: Η Intel αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα με την τοποθέτηση αλγόριθμων στα chip και καθυστερεί στην παράδοση των συμφωνημένων. O Fernando Faggin έρχεται στην Intel επιλύοντας τα προβλήματα μέσα σε λίγες βδομάδες. Το αποτέλεσμα είναι η Intel 4000 family (μετονομαζόμενη σε MCS-4, Microcomputer System 4-bit), αποτελούμενη από το 4001 (2k ROM), το 4002 (320-bit RAM), το 4003 (10-bit I/O shift-register) και το 4004, ένα 4-bit CPU. ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.82 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

83 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.83 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 The Busicom Calculator Το Busicom calculator χρησιμοποιούσε πέντε Intel 4001 s, δύο 4002 s, τρία 4003 s και το 4004 CPU The original engineering prototype of the Busicom desk-top printing calculator, the world s first commercial product to use a microprocessor.

84 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.84 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Intel : Ο Faggin ξεκίνησε δουλειά πάνω σε ένα 8-bit processor, το Intel Το πρωτότυπο είχε μεγάλα προβλήματα με διαρροές ηλεκτρικού φορτίου από τις συσκευές μνήμης. Πλέον η φυσική έπρεπε να συνδυαστεί με την σχεδίαση για επίλυση των προβλημάτων. Το 8008 ανασχεδιάζεται πλήρως και κυκλοφορεί. Αμέσως ξεσπά μεγάλο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη μικροεπεξεργαστών. Το Intel's 8008 επικροτείται, αλλά αυξάνονται η απαιτήσεις στην ταχύτητα, επικοινωνία με το περιβάλλον, και πιο πολλές εντολές και εισόδους δεδομένων. Η βελτιωμένη έκδοση από τον Faggin, είναι Ο Faggin φεύγει από την Intel ξεκινώντας την Zilog, μετέπειτα παράγοντας το Z80.

85 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.85 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Fernando Faggin : Zilog Η Zilog παρήγαγε το 3.5MHz Zilog Z80 (δημοφιλές εκπαιδευτικός επεξεργαστής) και μετέπειτα, το 16-bit Z8000. Ακόμη ένα τρομερό design, αλλά η Zilog ήταν μικρή εταιρία, με λίγους υπαλλήλους και δεν μπορούσε να προσφέρει την υποστήριξη που πρόσφερε η Intel με δεκάδες χιλιάδες υπαλλήλους.

86 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.86 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 The Zilog Z80 The Z80 microprocessor is an 8 bit CPU with a 16 bit address bus capable of direct access of 64k of memory space. It was based on the 8080; it has a large instruction set. Programming features include an accumulator and six eight bit registers that can be paired as 3-16 bit registers. In addition to the general registers, a stack-pointer, program-counter, and two index (memory pointers) registers are provided. It had a 40 pin DIP package manufactured in A, B, and C models, differing only in maximum clock speed. It was also manufactured as a stand-alone microcontroller with various configurations of on-chip RAM and EPROM. It proves useful for low cost control applications.

87 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.87 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Τα πρώτα Microcontrollers 1974: Η Motorola (αρχικά κατασκευαστές ραδιόφωνων) εισήγαγε τα τρανζίστορς στα 1950s και αποφάσισε να μπει αργά αλλά δυναμικά στην αγορά. Ανακοίνωσαν το δικό τους 8-bit 6800 processor. Παρόλα τα προβλήματα με την παραγωγή, το 6800 ήταν καλοσχεδιασμένο. 1975: Η General Motors πλησιάζει την Motorola για ένα παράγωγο του Η πείρα της Motorola με κατασκευαστές αυτοκινήτων σπρώχνει και την Ford να ακολουθήσει. 1976: Η Intel εισάγει το δικό της 8-bit microcontroller, το MCS-48. Παράγουν 251, : Η Intel εισάγει το 8051, ένα 8-bit microcontroller με on-board EPROM memory. Παράγουν 22 εκατομμύρια και 91 εκατομμύρια το 1983.

88 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.88 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Τα πρώτα Computer Games 1972: Η βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών είναι πλέον γεγονός, αφού ο Nolan Bushnell ξεκινά την Syzygy, μετονομαζόμενη σε ATARI. Bushnell μελέτησε τα πρώτα 8-bit microprocessors και τα χρησιμοποιεί για παραγωγή παιχνιδιών. Η πρώτη του προσπάθεια, Computer Space, είναι πολύπλοκη (ειρωνεία!) και αποτυγχάνει. Στην επόμενη προσπάθεια του όμως αποφασίζει να δημιουργήσει ένα παιχνίδι τόσο απλό, τόσο ουσιαστικό, ώστε ακόμη και ένας μεθυσμένος πίθηκος να μπορεί να παίξει! («build a game so mindless and self-evident that a monkey or its equivalent (a drunk in a bar) could instantly understand it»). Παραδόξως, το PONG, το ηλεκτρονικό αντίστοιχο του Ping-Pong, έφερε μεγάλη επιτυχία. Computer Space the first arcade video game

89 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.89 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Τα πρώτα Computers 1975: Το Popular Electronics περιγράφει ένα «ready-to-build computer kit» στα $800, βασισμένο στο Intel Σε αυτή την εποχή, τα πιο μικρά συστήματα $30,000. Ο Steve Wozniak κτίζει ένα computer στο garage του με ένα 8-bit processor $20 από την MOS Tech. Inc. (την αγόρασε η Commodore το 1977). Αυτό ήταν το πρωτότυπο για το Apple : Η Intel ανακοινώνει το «16 bit», ένα 16-bit bus 8086, βασισμένο στο 8080; έχει 10 φορές καλύτερη απόδοση.

90 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.90 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Το Intel ,000 Transistors Clock Speeds: 5, 8 and 10 MHz Introduced: June 8,1978 Approx. 10 times the performance of the 8080

91 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.91 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Τα πρώτα Computers 1979: Η Motorola επίσης ανακοινώνει ένα 16-bit Ο καλύτερος επεξεργαστής στην αγορά. Θα χρησιμοποιούταν από την Apple Macintosh μετέπειτα το Η Intel βλέποντας τον συναγωνισμό (Motorola and Zilog) εφάρμοσε το 'Operation CRUSH' μια μεγάλη καμπάνια παροχής υποστήριξης, παραγωγής και διαφήμισης των προϊόντων της. Το CRUSH πέτυχε δραστικά, και το 8086 γίνεται το de facto standard. Η επιτυχία της Intel την βοηθά στην εισαγωγή καινοτομιών,όπως το bus width reduced 8088, ένα 16-bit ( με 8-bit bus) microprocessor. The early Apple Macintosh

92 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.92 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Το IBM PC The World s First Personal Computer

93 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.94 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Η εξέλιξη των Ηλεκτρονικών Κυκλωμάτων Integrated Circuit Microchip (VLSI) Transistor Vacuum Tube

94 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.95 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 ENIAC-on-a-Chip Moore School of Electrical Engineering, University of Pennsylvania Size: 7.44mm x 5.29mm; 174,569 transistors; 0.5 um CMOS technology (triple metal layer).

95 Σχεδιασμός Microchip ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.96 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

96 Ροή Σχεδιασμού ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.97 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

97 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.98 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Επίπεδα Σχεδιασμού SYSTEM + MODULE GATE CIRCUIT V in V out S n+ G DEVICE D n+

98 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.99 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Το ΙΒΜ Blue Gene/L The World s Fastest Supercomputer

99 Racks ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.100 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

100 Node Card ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.101 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

101 Compute Card ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.102 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

102 Blue Gene / L Δημιουργία από ένα chip με δυο πυρήνες System-on-a-chip (SoC) 1 ASIC 2 PowerPC processors L1 and L2 Caches 4MB embedded DRAM DDR DRAM interface and DMA controller Network connectivity hardware Control / monitoring equip. (JTAG) ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.103 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

103 Περιορισμοί της Τεχνολογίας Yearly improvement Semiconductor technology 60% more devices per chip (doubles every 18 months) 15% faster devices (doubles every 5 years) Slower wires Magnetic Disks 60% increase in density Circuit boards 5% increase in wire density Cables no change ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.104 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, x more devices since x faster devices

104 Το Τρανζίστορ ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.105 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

105 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.106 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, D Οπτική Γωνιά Polysilicon Aluminum

106 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.107 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 p-n Junctions A junction between p-type and n-type semiconductor forms a diode. Current flows only in one direction p-type n-type anode cathode

107 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.108 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 nmos Transistor Four terminals: gate, source, drain, body Gate oxide body stack looks like a capacitor Gate and body are conductors SiO 2 (oxide) is a very good insulator Called metal oxide semiconductor (MOS) capacitor Source Gate Drain Even though gate is no longer made of metal n+ n+ Polysilicon SiO 2 p bulk Si

108 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.109 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 nmos Operation Body is commonly tied to ground (0 V) When the gate is at a low voltage: P-type body is at low voltage Source-body and drain-body diodes are OFF No current flows, transistor is OFF Source Gate Drain Polysilicon SiO 2 n+ p n+ bulk Si S 0 D

109 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.110 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 nmos Operation When the gate is at a high voltage: Positive charge on gate of MOS capacitor Negative charge attracted to body Inverts a channel under gate to n-type Now current can flow through n-type silicon from source through channel to drain, transistor is ON Source Gate Drain Polysilicon SiO 2 n+ p n+ bulk Si S 1 D

110 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.111 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 pmos Transistor Similar, but doping and voltages reversed Body tied to high voltage (V DD ) Gate low: transistor ON Gate high: transistor OFF Bubble indicates inverted behavior Polysilicon Source Gate Drain SiO 2 p+ p+ n bulk Si

111 GND = 0 V Power Supply Voltage In 1980 s, V DD = 5V V DD has decreased in modern processes High V DD would damage modern tiny transistors Lower V DD saves power V DD = 3.3, 2.5, 1.8, 1.5, 1.2, 1.0, ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.112 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

112 Το Τρανζίστορ σαν Διακόπτης (switch) ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.113 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

113 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.114 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Το Τρανζίστορ σαν Διακόπτης (switch) We can view MOS transistors as electrically controlled switches Voltage at gate controls path from source g = 0 g = 1 to drain nmos g d s d s OFF d s ON pmos g d s d s ON d s OFF

114 CMOS Inverter A 0 1 Y A V DD Y A Y GND ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.115 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

115 CMOS Inverter A Y A Y V DD OFF A=1 Y=0 ON GND ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.116 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

116 CMOS Inverter A Y A Y V DD ON A=0 Y=1 OFF GND ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.117 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

117 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.118 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 CMOS Inverter N Well V DD V DD PMOS 2λ PMOS Contacts In Out In Out Metal 1 NMOS Polysilicon NMOS GND

118 CMOS Process ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.119 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

119 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.120 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 A Modern CMOS Process Dual-Well Trench-Isolated CMOS Process

120 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.121 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Circuit Under Design V DD V DD M2 M4 V in V out V out2 M1 M3

121 Its Layout View ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.122 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

122 Καλωδίωση ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.123 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

123 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.124 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, D Εμφάνιση Polysilicon Aluminum

124 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.125 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Bonding Techniques Wire Bonding Substrate Die Pad Lead Frame

125 Package Types ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.126 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

126 Multi-Chip Modules ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.127 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

127 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.128 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Πώς αλλάζουν τα δεδομένα System on a board System on a Chip

128 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.129 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Technology Scaling GATE SOURCE Xj GATE DRAIN SOURCE DRAIN D Tox BODY BODY Leff Dimensions scale down by 30% Oxide thickness scales down Vdd & Vt scaling Doubles transistor density Faster transistor, higher performance Lower active power Technology has scaled well, will it in the future?

129 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.130 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Transistor Integration Capacity 1000 Transistors (Million) Technology (µ) 1 Billion On track for 1B transistor integration capacity

130 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.131 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Οδεύοντας προς το τέλος του πυρίτιου... Variable devices Strange (MOS) devices Failing devices Really Weird devices

131 Εξακολουθεί το τρανζίστορ να είναι καλός διακόπτης άραγε; ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.132 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 On I = 0 I 0 I = I = 1ma/u I = 0 I 0 Off I = 0 I 0 Sub-threshold Leakage

132 Design at the end of the silicon roadmap ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.133 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Threats to the short- and long-term reliability of integrated systems Reduced supply voltages, device variations, soft errors, mixed/nano integration Errors can and will happen so need reliable computation in the presence of unreliable circuit fabrics Complexity makes the verification and test tasks even harder Requires fundamental breakthroughs in both software and hardware verification, and their interaction Verification and test are converging and turning into online activities due to dynamic errors.

133 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.134 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Challenges Gate Power Wire Delay Variability Reliability What Else?

134 Hot Chips ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.135 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

135 Θερμοκρασία - Επιπτώσεις ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.136 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

136 Power Density 1000 Power doubles every 4 years 5-year projection: 200W total, 125 W/cm 2! Nuclear Reactor Rocket Nozzle Watts/cm Hot plate Pentium 4 Pentium III Pentium II Pentium Pro i386 Pentium P=VI: 1.5V = 50 A! i µ 1µ 0.7µ 0.5µ 0.35µ 0.25µ 0.18µ 0.13µ 0.1µ 0.07µ * New Microarchitecture Challenges in the Coming Generations of CMOS Process Technologies Fred Pollack, Intel Corp. Micro32 conference key note Courtesy Avi Mendelson, Intel. ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.137 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

137 Chip-Level Cooling Το κρύωμα προαπαιτεί κόστος, μέγεθος, θόρυβο και περισσότερη κατανάλωση ενέργειας Τα τρανζίστορς μικραίνουν και σε μέγεθος, και σε κόστος. ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.138 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

138 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.139 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Απομακρύνοντας την Ζέστη Liquid cooling system in Apple G5s Heat sinks in 6XX series Pentium 4s

139 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.140 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Performance-Power Efficiency Source: Kerry Bernstein, IBM

140 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.141 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Sub-threshold Leakage nm Ioff (na/u) u Assume: 0.25µm, I off = 1na/µ 5X increase each generation at 30ºC Temp (C) Sub-threshold leakage increases exponentially

141 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.142 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Leakage Power Leakage Power (% of Total) 50% 40% 30% 20% 10% Must stop at 50% 0% Technology (µ) A. Grove, IEDM 2002 Leakage power limits Vt scaling

142 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.143 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 The Power Crisis Power (W) mm Die Leakage Active 0.25u 0.18u 0.13u 90nm 65nm 45nm Business as usual is not an option

143 Platform Requirements System Volume ( cubic inch) PC tower Mini tower µ tower Slim line Small pc Shrinking volume Quieter Yet, High Performance Thermal Budget ( o C/W) Pentium III Pentium Power (W) ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.144 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, Heat-Sink Volume (in 3 ) Air Flow Rate (CFM) Thermal budget decreasing Higher heat sink volume Higher air flow rate

144 Frequency & SD Leakage Normalized Frequency % 20X Normalized Leakage (Isb) 0.18 micron ~1000 samples Low Freq Low Isb High Freq Medium Isb High Freq High Isb ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.145 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015

145 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.146 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Vt Distribution # of Chips VTn(mv) 0.18 micron ~1000 samples ~30mV High Freq High Isb High Freq Medium Isb Low Freq Low Isb

146 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.147 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 Vdd & Temp Variation Heat Flux (W/cm2) Temperature (C) Heat Flux (W/cm 2 ) Results in Vcc variation Temperature Variation ( C) Hot spots

147 ΗΜΥ653 Δ01 Εισαγωγή.148 Θεοχαρίδης, ΗΜΥ, 2015 # of Paths Deterministic Impact on Full Chip Path Delay # of Paths Probabilistic Probability Frequency Delay Due to variations in: Vdd, Vt, and Temp Deterministic Probabilistic 10X variation ~50% total power Delay Target Delay Target Leakage Power Lower frequency, higher power

ΕΙΣΑΓΩΓΗ στους Η/Υ. Δρ. Β Σγαρδώνη. Τμήμα Τεχνολογίας Αεροσκαφών ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14

ΕΙΣΑΓΩΓΗ στους Η/Υ. Δρ. Β Σγαρδώνη. Τμήμα Τεχνολογίας Αεροσκαφών ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ στους Η/Υ Τμήμα Τεχνολογίας Αεροσκαφών ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Δρ. Β Σγαρδώνη Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 Εισαγωγικές Έννοιες Τι είναι ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής ; Ιστορία των Η/Υ Αρχιτεκτονική των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1 ο Εξάμηνο Σπουδών Χειμερινό Εξάμηνο 2012/13 Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκων: Χαρμανδάρης Ευάγγελος, email: vagelis@tem.uoc.gr, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Αφαιρετικότητα και Τεχνολογία Υπολογιστών (Computer Abstractions and Technology)

Κεφάλαιο 1 Αφαιρετικότητα και Τεχνολογία Υπολογιστών (Computer Abstractions and Technology) Κεφάλαιο 1 Αφαιρετικότητα και Τεχνολογία Υπολογιστών (Computer Abstractions and Technology) 1 Υπολογιστές Οι υπολογιστές μπορούν να χωριστούν σε τρεις κατηγορίες, βάση της εφαρμογής τους: Επιτραπέζιοι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές http://courseware.mech.ntua.gr/ml23021/ 1 ο Μάθημα Λεωνίδας Αλεξόπουλος Λέκτορας ΕΜΠ E-mail: leo@mail.ntua.gr URL: http://users.ntua.gr/leo 1 Θεωρία Εισαγωγικά:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος των Ψηφιακών Συστηµάτων

Ο Κόσµος των Ψηφιακών Συστηµάτων ΗΜΥ 100 Χειµερινό Εξάµηνο 2006 Ο Κόσµος των Ψηφιακών Συστηµάτων Χάρης Θεοχαρίδης Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κύπρου Το Microchip : Απανταχού παρών και (σχεδόν) τα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές http://courseware.mech.ntua.gr/ml23021/ 10 ο Μάθημα Λεωνίδας Αλεξόπουλος Λέκτορας ΕΜΠ E-mail: leo@mail.ntua.gr URL: http://users.ntua.gr/leo 1 Στα προηγούμενα μaθήματα Δυαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. 1 ο Μάθημα. Λεωνίδας Αλεξόπουλος Λέκτορας ΕΜΠ. url:

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. 1 ο Μάθημα. Λεωνίδας Αλεξόπουλος Λέκτορας ΕΜΠ.   url: Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1 ο Μάθημα Λεωνίδας Αλεξόπουλος Λέκτορας ΕΜΠ email: leo@mail.ntua.gr url: http://users.ntua.gr/leo Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 2 : Η εξέλιξη και η απόδοση των υπολογιστών Καρβούνης Ευάγγελος 1 Η Γενιά: Λυχνίες κενού Electronic Numerical

Διαβάστε περισσότερα

Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference

Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference Capacitors store electric charge. This ability to store electric charge is known as capacitance. A simple capacitor consists of 2 parallel metal

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. 1 Εξάμηνο Διδασκαλίας: 7 ο Διδάσκων: Γρηγόρης Δουμένης / Δημήτρης Δημόπουλος E-mail: greg@teiep.gr ΓΝΩΡΙΜΙΑ Γρηγόρης Δουμένης (EE,

Διαβάστε περισσότερα

Main source: "Discrete-time systems and computer control" by Α. ΣΚΟΔΡΑΣ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 1

Main source: Discrete-time systems and computer control by Α. ΣΚΟΔΡΑΣ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 1 Main source: "Discrete-time systems and computer control" by Α. ΣΚΟΔΡΑΣ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 1 A Brief History of Sampling Research 1915 - Edmund Taylor Whittaker (1873-1956) devised a

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 656 ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Εαρινό Εξάμηνο 2007

ΗΜΥ 656 ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Εαρινό Εξάμηνο 2007 ΗΜΥ 656 ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Εαρινό Εξάμηνο 2007 ΔΙΑΛΕΞΗ 1: Εισαγωγή : Τάσεις στην Αρχιτεκτονική ΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ ( ttheocharides@ucy.ac.cy) Before we start Lets revisit some

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη Ιστορική Αναδρομή των Προγραμματιζόμενων Υπολογιστών

Σύντομη Ιστορική Αναδρομή των Προγραμματιζόμενων Υπολογιστών Δεν φοβάμαι τους υπολογιστές. Φοβάμαι την έλλειψή τους. Isaac Asimov (1920-1992) Αμερικανός συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας και διανοούμενος 1. Σύντομη Ιστορική Αναδρομή των Προγραμματιζόμενων Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υπολογιστές και Δεδομένα 1 Ο Υπολογιστής ως Μαύρο Κουτί Υπάρχουν δύο μοντέλα υπολογιστή Επεξεργαστής Δεδομένων Προγραμματιζόμενος Επεξεργαστής Δεδομένων 2 Επεξεργαστής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Nikos.Pitsianis@Eng.AUTh.Gr Mitrakos@Eng.AUTh.Gr

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Nikos.Pitsianis@Eng.AUTh.Gr Mitrakos@Eng.AUTh.Gr ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Nikos.Pitsianis@Eng.AUTh.Gr Mitrakos@Eng.AUTh.Gr Στόχοι: 1. Να δώσει µια σφαιρική εικόνα των γνωστικών αντικειµένων της επιστήµης και τεχνολογίας των υπολογιστών. 2. Να εισαγάγει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σχολικό Βιβλίο - Κεφάλαιο 1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 2 Ευάγγελος Χρ. Ζιούλας (Καθηγητής Πληροφορικής) ΑΒΑΚΑΣ Πρώτη υπολογιστική μηχανή της ιστορίας (3000 π.χ.) Αρχαίο σύστημα ΑΒΑΚΑ Μοντέρνο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Χειµερινό Εξάµηνο 2016 ΔΙΑΛΕΞΗ 5: Το CMOS transistor και κυκλώµατα CMOS ΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ Επίκουρος Καθηγητής, ΗΜΜΥ (ttheocharides@ucy.ac.cy) Περίληψη q Κυκλώµατα

Διαβάστε περισσότερα

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS CHAPTER 5 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS EXERCISE 104 Page 8 1. Find the positive root of the equation x + 3x 5 = 0, correct to 3 significant figures, using the method of bisection. Let f(x) =

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Διαλέξεων. Αρχιτεκτονικές Υπολογιστικών Συστημάτων Δίκτυα Υπολογιστών Λειτουργικά Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα και Εφαρμογές

Θέματα Διαλέξεων. Αρχιτεκτονικές Υπολογιστικών Συστημάτων Δίκτυα Υπολογιστών Λειτουργικά Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα και Εφαρμογές Θέματα Διαλέξεων Αρχιτεκτονικές Υπολογιστικών Συστημάτων Δίκτυα Υπολογιστών Λειτουργικά Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα και Εφαρμογές 2 Εργασίες Ασκήσεις στη Βελτιστοποίηση Δυναμικών Δομών Δεδομένων (Dynamic

Διαβάστε περισσότερα

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme. (a) Note: Award A for vertical line to right of mean, A for shading to right of their vertical line. AA N (b) evidence of recognizing symmetry

Διαβάστε περισσότερα

Potential Dividers. 46 minutes. 46 marks. Page 1 of 11

Potential Dividers. 46 minutes. 46 marks. Page 1 of 11 Potential Dividers 46 minutes 46 marks Page 1 of 11 Q1. In the circuit shown in the figure below, the battery, of negligible internal resistance, has an emf of 30 V. The pd across the lamp is 6.0 V and

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ kv@hua.gr Στόχος Μαθήματος Εισαγωγή σε Βασικούς Όρους Πληροφορικής και Τηλεματικής. Εφαρμογές Τηλεματικής. Αναφορά στις κοινωνικές επιπτώσεις των Υπολογιστών.

Διαβάστε περισσότερα

Eισ. Στην Πληροφορική ΔΙΑΛΕΞΗ 1 η Πληροφορία και Πληροφορική. Bασίλης Στεφανής

Eισ. Στην Πληροφορική ΔΙΑΛΕΞΗ 1 η Πληροφορία και Πληροφορική. Bασίλης Στεφανής Eισ. Στην Πληροφορική ΔΙΑΛΕΞΗ 1 η Πληροφορία και Πληροφορική Bασίλης Στεφανής Εισαγωγή Ιστότοπος μαθήματος OpenEclass.teimes.gr Aνακοινώσεις Διαφάνειες Επικοινωνία με διδάσκοντα Email: vstefanis@teimes.gr

Διαβάστε περισσότερα

an example of interactive airfoil design

an example of interactive airfoil design Numerical Calculations Fluid Mechanics Physical vs Numerical Modeling an example of interactive airfoil design the history of NACA airfoil design ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ 1/3.1 Περιορισμοί Φυσικής κι

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διδάσκοντες. Αντώνης Πασχάλης, Καθηγητής, Θεωρία. Χρήστος Κρανιώτης, ΕEΔΙΠ, Εργαστήριο

Οι Διδάσκοντες. Αντώνης Πασχάλης, Καθηγητής, Θεωρία. Χρήστος Κρανιώτης, ΕEΔΙΠ, Εργαστήριο Οι Διδάσκοντες Αντώνης Πασχάλης, Καθηγητής, Θεωρία Γραφείο: A39 (Α όροφος) Τηλ. 210-7275231 E-mail: paschali@di.uoa.gr Χρήστος Κρανιώτης, ΕEΔΙΠ, Εργαστήριο Γραφείο: Εργαστήριο Ψηφιακής Σχεδίασης και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 2 : Η εξέλιξη και η απόδοση των υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εισαγωγή

ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εισαγωγή ΕΠΛ 003: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εισαγωγή Στόχοι 1 Να ορίσουμε τι είναι υπολογιστικό σύστημα και να απαριθμήσουμε τα στρώματά του. Να περιγράψουμε την έννοια της αφαίρεσης

Διαβάστε περισσότερα

Current Sensing Chip Resistor SMDL Series Size: 0201/0402/0603/0805/1206/1010/2010/2512/1225/3720/7520. official distributor of

Current Sensing Chip Resistor SMDL Series Size: 0201/0402/0603/0805/1206/1010/2010/2512/1225/3720/7520. official distributor of Product: Current Sensing Chip Resistor SMDL Series Size: 0201/0402/0603/0805/1206/1010/2010/2512/1225/3720/7520 official distributor of Current Sensing Chip Resistor (SMDL Series) 1. Features -3 Watts

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Αν κάπου κάνετε κάποιες υποθέσεις να αναφερθούν στη σχετική ερώτηση. Όλα τα αρχεία που αναφέρονται στα προβλήματα βρίσκονται στον ίδιο φάκελο με το εκτελέσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάπτυξης Εφαρμογών Βάσεων Δεδομένων. Εξάμηνο 7 ο

Εργαστήριο Ανάπτυξης Εφαρμογών Βάσεων Δεδομένων. Εξάμηνο 7 ο Εργαστήριο Ανάπτυξης Εφαρμογών Βάσεων Δεδομένων Εξάμηνο 7 ο Procedures and Functions Stored procedures and functions are named blocks of code that enable you to group and organize a series of SQL and PL/SQL

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροηλεκτρονική - VLSI

Μικροηλεκτρονική - VLSI ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Μικροηλεκτρονική - VLSI Ενότητα 4.1: Μέθοδοι Υλοποίησης Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων Κυριάκης - Μπιτζάρος Ευστάθιος Τμήμα Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΣΡΙΚΗ ΣΕΚΜΗΡΙΩΗ ΣΟΤ ΙΕΡΟΤ ΝΑΟΤ ΣΟΤ ΣΙΜΙΟΤ ΣΑΤΡΟΤ ΣΟ ΠΕΛΕΝΔΡΙ ΣΗ ΚΤΠΡΟΤ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΤΣΟΜΑΣΟΠΟΙΗΜΕΝΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΨΗΦΙΑΚΗ ΦΩΣΟΓΡΑΜΜΕΣΡΙΑ

ΓΕΩΜΕΣΡΙΚΗ ΣΕΚΜΗΡΙΩΗ ΣΟΤ ΙΕΡΟΤ ΝΑΟΤ ΣΟΤ ΣΙΜΙΟΤ ΣΑΤΡΟΤ ΣΟ ΠΕΛΕΝΔΡΙ ΣΗ ΚΤΠΡΟΤ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΤΣΟΜΑΣΟΠΟΙΗΜΕΝΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΨΗΦΙΑΚΗ ΦΩΣΟΓΡΑΜΜΕΣΡΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΕΧΝΕΙΟ ΣΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ-ΣΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΟΜΕΑ ΣΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΦΩΣΟΓΡΑΜΜΕΣΡΙΑ ΓΕΩΜΕΣΡΙΚΗ ΣΕΚΜΗΡΙΩΗ ΣΟΤ ΙΕΡΟΤ ΝΑΟΤ ΣΟΤ ΣΙΜΙΟΤ ΣΑΤΡΟΤ ΣΟ ΠΕΛΕΝΔΡΙ ΣΗ ΚΤΠΡΟΤ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΤΣΟΜΑΣΟΠΟΙΗΜΕΝΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Surface Mount Aluminum Electrolytic Capacitors

Surface Mount Aluminum Electrolytic Capacitors FEATURES CYLINDRICAL V-CHIP CONSTRUCTION LOW COST, GENERAL PURPOSE, 2000 HOURS AT 85 O C NEW EXPANDED CV RANGE (up to 6800µF) ANTI-SOLVENT (2 MINUTES) DESIGNED FOR AUTOMATIC MOUNTING AND REFLOW SOLDERING

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 Εργαλεία για την αναζήτηση εργασίας: Το Βιογραφικό Σημείωμα

Ενότητα 2 Εργαλεία για την αναζήτηση εργασίας: Το Βιογραφικό Σημείωμα CURRICULUM VITAE Ενότητα 2 Εργαλεία για την αναζήτηση εργασίας: Το Βιογραφικό Σημείωμα 1.What is it? Τι είναι αυτό 2.Chronological example of a CV Χρονολογικό Παράδειγμα Βιογραφικού 3.Steps to send your

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Σχεδίαση Ασαφούς Ελεγκτή σε VHDL και Υλοποίηση σε FPGA ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Αρχιτεκτονική Σχεδίαση Ασαφούς Ελεγκτή σε VHDL και Υλοποίηση σε FPGA ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΗΜΑΤΩΝ, ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗΣ Αρχιτεκτονική Σχεδίαση Ασαφούς Ελεγκτή σε VHDL και Υλοποίηση σε FPGA ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλωμάτων» Χειμερινό εξάμηνο

Κυκλωμάτων» Χειμερινό εξάμηνο «Σχεδιασμός Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων» Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Εισαγωγή στα Συστήματα Ολοκληρωμένων Κυκλωμάτων Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής http://diceslab.cied.teiwest.gr E-mail: pkitsos@teimes.gr

Διαβάστε περισσότερα

TIME SWITCHES AND TWILIGHT SWITCHES

TIME SWITCHES AND TWILIGHT SWITCHES W ANALOG DIN-RAIL TIME SWITCH QUARTZ, SERIES TEMPUS ANALOG 244 W SCHRACK-INFO Analogue time switch 1 channel Daily program With power reserve (NiMH rechargeable battery) Synchronised with mains Shortest

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 7α: Impact of the Internet on Economic Education. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 7α: Impact of the Internet on Economic Education. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 7α: Impact of the Internet on Economic Education Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ιπλωµατική Εργασία του φοιτητή του τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ηµιουργία Εκπαιδευτικού Παιχνιδιού σε Tablets Καλλιγάς ηµήτρης Παναγιώτης Α.Μ.: 1195 Επιβλέπων καθηγητής: ρ. Συρµακέσης Σπύρος ΑΝΤΙΡΡΙΟ 2015 Ευχαριστίες Σ αυτό το σηµείο θα ήθελα να

Διαβάστε περισσότερα

Code Breaker. TEACHER s NOTES

Code Breaker. TEACHER s NOTES TEACHER s NOTES Time: 50 minutes Learning Outcomes: To relate the genetic code to the assembly of proteins To summarize factors that lead to different types of mutations To distinguish among positive,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

Web 論 文. Performance Evaluation and Renewal of Department s Official Web Site. Akira TAKAHASHI and Kenji KAMIMURA

Web 論 文. Performance Evaluation and Renewal of Department s Official Web Site. Akira TAKAHASHI and Kenji KAMIMURA 長 岡 工 業 高 等 専 門 学 校 研 究 紀 要 第 49 巻 (2013) 論 文 Web Department of Electronic Control Engineering, Nagaoka National College of Technology Performance Evaluation and Renewal of Department s Official Web Site

Διαβάστε περισσότερα

HCI - Human Computer Interaction Σχεδιασμός Διεπαφής. ΓΤΠ 61 Βαµβακάρης Μιχάλης 09/12/07

HCI - Human Computer Interaction Σχεδιασμός Διεπαφής. ΓΤΠ 61 Βαµβακάρης Μιχάλης 09/12/07 HCI - Human Computer Interaction Σχεδιασμός Διεπαφής ΓΤΠ 61 Βαµβακάρης Μιχάλης 09/12/07 1 Συνδέσεις µικρών αποστάσεων Συνδέσεις µεγάλων αποστάσεων Personal Devices Smart Phones Connected PMDs 3G -4G 3G-4G

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μελέτη των υλικών των προετοιμασιών σε υφασμάτινο υπόστρωμα, φορητών έργων τέχνης (17ος-20ος αιώνας). Διερεύνηση της χρήσης της τεχνικής της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας

Διαβάστε περισσότερα

[1] Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα. Υπολογιστικά συστήματα

[1] Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα. Υπολογιστικά συστήματα Στόχοι ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗς ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εισαγωγή 1 Να ορίσουμε τι είναι υπολογιστικό σύστημα και να απαριθμήσουμε τα στρώματά του. Να περιγράψουμε την έννοια της αφαίρεσης στη μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

2 Composition. Invertible Mappings

2 Composition. Invertible Mappings Arkansas Tech University MATH 4033: Elementary Modern Algebra Dr. Marcel B. Finan Composition. Invertible Mappings In this section we discuss two procedures for creating new mappings from old ones, namely,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 4 : Κρυφή Μνήμη Καρβούνης Ευάγγελος Δευτέρα, 30/11/2015 Χαρακτηριστικά Θέση Χωρητικότητα Μονάδα Μεταφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1 ο Εξάμηνο Σπουδών, Χειμερινό Εξάμηνο 2012/13 Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκων: Χαρμανδάρης Ευάγγελος, email: vagelis@tem.uoc.gr Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Thin Film Chip Resistors

Thin Film Chip Resistors FEATURES PRECISE TOLERANCE AND TEMPERATURE COEFFICIENT EIA STANDARD CASE SIZES (0201 ~ 2512) LOW NOISE, THIN FILM (NiCr) CONSTRUCTION REFLOW SOLDERABLE (Pb FREE TERMINATION FINISH) Type Size EIA PowerRating

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ:ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΙΟΜΕΤΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΙΟΜΕΤΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΙΟΜΕΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΥΟΛΗ ΝΑΤΠΗΓΩΝ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ Γιπλυμαηική Δπγαζία «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο Σπιμελήρ Δξεηαζηική

Διαβάστε περισσότερα

CRASH COURSE IN PRECALCULUS

CRASH COURSE IN PRECALCULUS CRASH COURSE IN PRECALCULUS Shiah-Sen Wang The graphs are prepared by Chien-Lun Lai Based on : Precalculus: Mathematics for Calculus by J. Stuwart, L. Redin & S. Watson, 6th edition, 01, Brooks/Cole Chapter

Διαβάστε περισσότερα

MARKET INTRODUCTION System integration

MARKET INTRODUCTION System integration MARKET INTRODUCTION System integration Air to Water Split System Inverter Driven Nomιnal Capacities : 5-6,5-9 - 11,5 kwth Max LWT= 60 C & Min OAT = -15 C COP>= 4.1 Air to Water Monoblock Inverter Driven

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Multilayer Ceramic Chip Capacitors

Multilayer Ceramic Chip Capacitors FEATURES X7R, X6S, X5R AND Y5V DIELECTRICS HIGH CAPACITANCE DENSITY ULTRA LOW ESR & ESL EXCELLENT MECHANICAL STRENGTH NICKEL BARRIER TERMINATIONS RoHS COMPLIANT SAC SOLDER COMPATIBLE* PART NUMBER SYSTEM

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ Πτυχιακή Εργασία Φοιτητής: ΜIΧΑΗΛ ΖΑΓΟΡΙΑΝΑΚΟΣ ΑΜ: 38133 Επιβλέπων Καθηγητής Καθηγητής Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα VLSI. Εισαγωγή. Γιώργος Δημητρακόπουλος. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Άνοιξη 2014

Συστήματα VLSI. Εισαγωγή. Γιώργος Δημητρακόπουλος. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Άνοιξη 2014 Συστήματα VLSI Εισαγωγή Γιώργος Δημητρακόπουλος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Άνοιξη 2014 Συστήματα VLSI 1 Τα ολοκληρωμένα κυκλώματα από «μέσα» Συστήματα VLSI 2 Τα εργαλεία της σχεδίασης Algorithms-Applications

Διαβάστε περισσότερα

(1) Describe the process by which mercury atoms become excited in a fluorescent tube (3)

(1) Describe the process by which mercury atoms become excited in a fluorescent tube (3) Q1. (a) A fluorescent tube is filled with mercury vapour at low pressure. In order to emit electromagnetic radiation the mercury atoms must first be excited. (i) What is meant by an excited atom? (1) (ii)

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ψηφιακών Κυκλωμάτων

Εργαστήριο Ψηφιακών Κυκλωμάτων ΗΥ220 Εργαστήριο Ψηφιακών Κυκλωμάτων Ροή Σχεδίασης Κυκλωμάτων και Εργαλεία CAD Χειμερινό Εξάμηνο 2009 2010 Design flow? ΗΥ220 University of Crete 2 Ροή Σχεδίασης (Design Flow) Requirements Verilog, VHDL

Διαβάστε περισσότερα

Paper Reference. Paper Reference(s) 1776/04 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 4 Writing. Thursday 21 May 2009 Afternoon Time: 1 hour 15 minutes

Paper Reference. Paper Reference(s) 1776/04 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 4 Writing. Thursday 21 May 2009 Afternoon Time: 1 hour 15 minutes Centre No. Candidate No. Paper Reference(s) 1776/04 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 4 Writing Thursday 21 May 2009 Afternoon Time: 1 hour 15 minutes Materials required for examination Nil Paper Reference

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και. Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του. Πανεπιστημίου Πατρών

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και. Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του. Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του φοιτητή του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΘΕΜΕΛΗ ΤΙΤΛΟΣ Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa.

Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa. Πληροφορική 1 Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa.gr/~organosi/ 2 Η δομή του μαθήματος Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία. Φοιτητής: ΤΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία. Φοιτητής: ΤΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία Φοιτητής:

Διαβάστε περισσότερα

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό.

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό. UΓενικές Επισημάνσεις 1. Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις του Υπουργείου, σχετικά με τη συμπλήρωση της ηλεκτρονικής φόρμας. Διευκρινίζεται ότι στα περισσότερα θέματα οι απαντήσεις ήταν προφορικές (τηλεφωνικά),

Διαβάστε περισσότερα

Calculating the propagation delay of coaxial cable

Calculating the propagation delay of coaxial cable Your source for quality GNSS Networking Solutions and Design Services! Page 1 of 5 Calculating the propagation delay of coaxial cable The delay of a cable or velocity factor is determined by the dielectric

Διαβάστε περισσότερα

Electrical Specifications at T AMB =25 C DC VOLTS (V) MAXIMUM POWER (dbm) DYNAMIC RANGE IP3 (dbm) (db) Output (1 db Comp.) at 2 f U. Typ.

Electrical Specifications at T AMB =25 C DC VOLTS (V) MAXIMUM POWER (dbm) DYNAMIC RANGE IP3 (dbm) (db) Output (1 db Comp.) at 2 f U. Typ. Surface Mount Monolithic Amplifiers High Directivity, 50Ω, 0.5 to 5.9 GHz Features 3V & 5V operation micro-miniature size.1"x.1" no external biasing circuit required internal DC blocking at RF input &

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Εισαγωγή

Λειτουργικά Συστήματα. Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Ι 4/10/2016 Περιληπτικά Στο σημερινό μάθημα θα δούμε ποια είναι η θέση του Λειτουργικού Συστήματος στην οργάνωση ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή. Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Section 1: Listening and responding. Presenter: Niki Farfara MGTAV VCE Seminar 7 August 2016

Section 1: Listening and responding. Presenter: Niki Farfara MGTAV VCE Seminar 7 August 2016 Section 1: Listening and responding Presenter: Niki Farfara MGTAV VCE Seminar 7 August 2016 Section 1: Listening and responding Section 1: Listening and Responding/ Aκουστική εξέταση Στο πρώτο μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά.

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Διαστημικό εστιατόριο του (Μ)ΑστροΈκτορα Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Μόλις μια παρέα πελατών κάτσει σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η επικράτηση των ψηφιακών κυκλωμάτων 1o μέρος

Η επικράτηση των ψηφιακών κυκλωμάτων 1o μέρος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Επικοινωνιών, Ηλεκτρονικής και Συστημάτων Πληροφορικής Εισαγωγή στη Σχεδίαση VLSI Η επικράτηση των ψηφιακών κυκλωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

EE512: Error Control Coding

EE512: Error Control Coding EE512: Error Control Coding Solution for Assignment on Finite Fields February 16, 2007 1. (a) Addition and Multiplication tables for GF (5) and GF (7) are shown in Tables 1 and 2. + 0 1 2 3 4 0 0 1 2 3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕ ΟΙΚΙΣΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ STUDY PHOTOVOLTAIC PARK WITH SUBSTATIONS

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΜΥ 210 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2016 ΔΙΑΛΕΞΗ 01: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ Επίκουρος Καθηγητής, ΗΜΜΥ (ttheocharides@ucy.ac.cy) Γενικές Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΖ ΣΧΝ ΓΔΦΤΡΧΝ ΑΠΟ ΑΠΟΦΖ ΜΟΡΦΟΛΟΓΗΑ ΚΑΗ ΑΗΘΖΣΗΚΖ

ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΖ ΣΧΝ ΓΔΦΤΡΧΝ ΑΠΟ ΑΠΟΦΖ ΜΟΡΦΟΛΟΓΗΑ ΚΑΗ ΑΗΘΖΣΗΚΖ ΔΘΝΗΚΟ ΜΔΣΟΒΗΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΥΟΛΖ ΠΟΛΗΣΗΚΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΟΜΔΑ ΓΟΜΟΣΑΣΗΚΖ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΖ ΣΧΝ ΓΔΦΤΡΧΝ ΑΠΟ ΑΠΟΦΖ ΜΟΡΦΟΛΟΓΗΑ ΚΑΗ ΑΗΘΖΣΗΚΖ ΔΤΘΤΜΗΑ ΝΗΚ. ΚΟΤΚΗΟΤ 01104766 ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ:ΑΝ.ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

TMA4115 Matematikk 3

TMA4115 Matematikk 3 TMA4115 Matematikk 3 Andrew Stacey Norges Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet Trondheim Spring 2010 Lecture 12: Mathematics Marvellous Matrices Andrew Stacey Norges Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Write your name here Surname Other names Edexcel GE entre Number andidate Number Greek dvanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Thursday 16 May 2013 Morning Time: 2 hours 45 minutes

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ SCHOOLTIME E-BOOKS

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ SCHOOLTIME E-BOOKS ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΔΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ SCHOOLTIME E-BOOKS www.scooltime.gr [- 2 -] The Project Gutenberg EBook of Iliad, by Homer This ebook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΘΡΑΥΣΤΗΡΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ P.L.C. AUTOMATION OF A CRUSHER MODULE USING P.L.C.

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΘΡΑΥΣΤΗΡΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ P.L.C. AUTOMATION OF A CRUSHER MODULE USING P.L.C. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΘΡΑΥΣΤΗΡΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ P.L.C. AUTOMATION OF A

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ IDENTITY Τσουμάνης ΑΒΕΕ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ IDENTITY Τσουμάνης ΑΒΕΕ DESIGN 02 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η Τσουμάνης ΑΒΕΕ ιδρύεται το 1983, με αντικείμενο την επίπλωση καταστημάτων. Μέσα στις δύο πρώτες δεκαετίες εξελίσσεται σε μια πλήρως καθετοποιημένη μονάδα, ικανή να προσφέρει ολοκληρωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΔΗΜΟΙΑ ΔΙΟΙΚΗΗ ΙH ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΔΗΜΟΙΑ ΔΙΟΙΚΗΗ ΙH ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Δ ΕΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΔΗΜΟΙΑ ΔΙΟΙΚΗΗ ΙH ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «Αποκενηρωμένες δομές ζηο ζύζηημα σγείας ηης Ασζηρίας : Μια ζσζηημαηική θεωρηηική

Διαβάστε περισσότερα

Εκτεταμένη περίληψη Περίληψη

Εκτεταμένη περίληψη Περίληψη PENED Final Report In the frame of PENED program the research that has been conducted as part of the Hybrid Libraries Project had as an outcome the design of a complex software architecture for mobile

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ. Χρήστος Αθ. Χριστοδούλου. Επιβλέπων: Καθηγητής Ιωάννης Αθ. Σταθόπουλος

Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ. Χρήστος Αθ. Χριστοδούλου. Επιβλέπων: Καθηγητής Ιωάννης Αθ. Σταθόπουλος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ TΩΝ ΚΑΘΟ ΙΚΩΝ ΑΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΩΝ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί πρόβλεψης προσήμων σε προσημασμένα μοντέλα κοινωνικών δικτύων ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μηχανισμοί πρόβλεψης προσήμων σε προσημασμένα μοντέλα κοινωνικών δικτύων ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μηχανισμοί πρόβλεψης προσήμων σε προσημασμένα μοντέλα κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα