Αφηγήσεις λαϊκών και έντεχνων ιστοριών. Εσωτερικές ανταποκρίσεις και διδακτικές προσεγγίσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αφηγήσεις λαϊκών και έντεχνων ιστοριών. Εσωτερικές ανταποκρίσεις και διδακτικές προσεγγίσεις"

Transcript

1 1 Αφηγήσεις λαϊκών και έντεχνων ιστοριών. Εσωτερικές ανταποκρίσεις και διδακτικές προσεγγίσεις Αδαμοπούλου Πηνελόπη Πτυχιούχος Αγγλικής Φιλολογίας Μst, Υποψήφια διδάκτορας ΠΤΔΕ, ΔΠΘ Περίληψη Προσεγγίζεται η αφήγηση ως εκπαιδευτική μέθοδος και μαθησιακό εργαλείο, με προσπάθεια να εντοπισθεί πώς αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί στο χώρο της εκπαίδευσης. Στόχος είναι να εξετάσουμε πώς το παραμύθι, αναπόσπαστο μέρος της προφορικότητας, αλληλεπιδρά με τον έντεχνο γραπτό λόγο και έχει ως όφελος τη ζύμωση του παιδιού με τη λογοτεχνία και την καλλιέργεια του σε συνειδητό αναγνώστη και δημιουργό. Τα παραμύθια είναι η έκφραση του πολιτιστικού γίγνεσθαι. Για την ερμηνεία τους χρήσιμο εργαλείο αποτελεί η ζώσα μνήμη της πολιτιστικής μας παράδοσης. Η μνήμη λειτουργεί με τρόπο διαλογικό στον καθένα μας. Η αφήγηση τρέφει μέσα της τη ζωντανή γλώσσα της κοινότητας, τους μύθους της, τα όνειρα της και τα πάθη της. Η φύση της προφορικής παράδοσης εμπλουτίζει τη γραπτή παράδοση και ο συγγραφέας παραμυθάς δε λειτουργεί προφορικά αλλά γραπτά. Η πράξη της γραφής με τη σειρά της εγκαλεί την επικοινωνία, το διάλογο, δηλαδή την επιθυμία της ανάγνωσης. Το παιδί με το παραμύθι ανακαλύπτει τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του. Η δημιουργική γραφή ως καλλιτεχνική έκφραση το βοηθάει να εναρμονίσει τον εσωτερικό του κόσμου με την πραγματικότητα. Το παιδί μπορεί να πειραματιστεί με τις λέξεις και να παίξει. Το ποιητικό παιχνίδι δίνει με τη λέξη παιχνίδι την έννοια της απόλαυσης και της χαράς. «Είπα στα παιδιά ένα παραμύθι για το πώς γεννήθηκαν τα παραμύθια. Και είπαμε ότι τα παραμύθια γεννήθηκαν από τα πολύτιμα υλικά από τα οποία ήταν φτιαγμένο το μαγικό γεφύρι της αρχής του κόσμου. Το γεφύρι αυτό είναι ανάμεσα στη γη και στον ουρανό και απ όπου μπορούσαν οι άνθρωποι το διάβαιναν, πάνω- κάτω, ώστε να μπορούν να βρίσκουν λύσεις στα προβλήματά τους ζητώντας λύσεις από τον ουρανό, όταν δεν μπορούσαν να τα καταφέρουν εδώ στη γη. Κάποια στιγμή, όμως, αυτό το μαγικό γεφύρι γκρεμίστηκε. Και τα πολύτιμα υλικά από τα οποία ήταν φτιαγμένο, σκορπίστηκαν στον κόσμο σαν πετραδάκια φως, σαν σπίθες από μαγεία και κάποιοι τα μαζέψανε και κάναν τα παραμύθια.» i

2 2 (Βαλάση Ζωή 2012) Η αφήγηση της Ζωής Βαλάση, μιας έμπειρης αφηγήτριας παραμυθιών και συγγραφέα σε μια ομήγυρη μαθητών δίνει με τον πιο αποκαλυπτικό και λιτό τρόπο τον ορισμό του παραμυθιού. Παράλληλα επεξηγεί, πώς όλη αυτή η σοφία - φως, οι σπίθες, συλλέχτηκαν από κάποιους που τις έκαναν παραμύθια. Μιλάει, χωρίς να το διατυμπανίζει, για τους δημιουργούς, ανώνυμους και επώνυμους, που μάζεψαν τα πετραδάκια και κάναν τα παραμύθια. Η συνεύρεση της Ζωής Βαλάση με τους μαθητές δείχνει πως η αφήγηση παραμυθιών έχει θέση στο σχολείο και αποτελεί μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Το θέμα που απασχολεί την παρούσα εισήγηση είναι το πώς θα διατηρήσουμε το φως και τις σπίθες των λαϊκών και έντεχνων παραμυθιών και θα το μεταλαμπαδεύσουμε στους σύγχρονους μαθητές, για να γίνουν με τη σειρά τους και οι ίδιοι μάστορες του λόγου, για να ενώσουν τα μαγικά πετραδάκια και να φτιάξουν από μόνοι τους το γεφύρι- κείμενο που θα τους οδηγήσει, μέσα από την παιγνιώδη διάσταση της γλώσσας, στο δρόμο του φαντασιακού και στη χαρά της δημιουργίας. Το παραμύθι είναι το «παραμύθιον» που στην αρχαιότητα σήμαινε λόγος παραμυθίας δηλαδή παρηγοριάς. Ο Αναγνωστόπουλος αναφέρει ότι το παραμύθι έχει ευεργετικό άκουσμα, αποτελεί παραμυθία (παρηγοριά) μικρών και μεγάλων. (Αναγνωστόπουλος 1997: 77) Είναι το όχημα για το ταξίδι της φαντασίας. Τα μαγικά παραμύθια, τα διηγηματικά ή κοσμικά, τα θρησκευτικά ή συναξάρικα, τα ευτράπελα ή σατιρικά παραμύθια, οι ιστορίες με ζώα, τα κλιμακωτά παραμύθια (Λουκάτος 1977: 109), όλες οι αφηγήσεις με φανταστικό περιεχόμενο εντάσσονται στο γενικότερο όρο παραμύθι. Ο στόχος αυτών των αφηγήσεων είναι η ψυχαγωγία, η ανεύρεση της αλήθειας μέσω της διδαχής, και γενικά το άνοιγμα προς τον φανταστικό κόσμο του ονείρου. Το λαϊκό παραμύθι ως γέννημα της προφορικότητας και της σοφίας του λαού εδραιώθηκε, ανέπτυξε μορφή, δομή και λειτουργίες και έγινε λογοτεχνικό είδος. Οι ρίζες του είναι βαθιές όσο και η ιστορία του ανθρώπινου γένους. Γεννημένο το παραμύθι μέσα από τη λαϊκή σοφία και φαντασία βρήκε τα μέσα, από τις προφορικές αφηγήσεις, να διαδοθεί από γενιά σε γενιά.

3 3 Η αφήγηση παραμυθιών είναι μια πανάρχαια τέχνη, που όμως αναβιώνει στις μέρες μας. Μια εικόνα από το μακρινό παρελθόν, που είναι όμως ζωντανή και ενυπάρχει εγγεγραμμένη μέσα μας. Μια παρέα ατόμων παιδιών και στη μέση του κύκλου ο παραμυθάς αφηγητής της ιστορίας. Η σχέση του αφηγητή και του ακροατηρίου δεν είναι παθητική και απρόσωπη αλλά σχέση αλληλεπίδρασης. Η προφορική αφήγηση είναι μια πράξη που προαπαιτεί έναν οικείο χώρο συναντίληψης, διασταύρωσης εμπειριών, σημειώνει ο Ι.Ν. Βασιλαράκης. (Βασιλαράκης 1992: 23). Ο μονόλογος του αφηγητή δεν είναι μονόλογος παρά φαινομενικά. (Βασιλαράκης 1992: 24) «Είπα στα παιδιά ένα παραμύθι», επιμένω στο ρήμα «είπα», γιατί πρόκειται για μια επικοινωνία μέσα από το λόγο. Αυτή η επικοινωνία πλαισιώνεται από χειρονομίες, σιωπές και βλέμματα που αλληλοσυνανώνται κατά τη διάρκεια της αφήγησης. Το βλέμμα του αφηγητή κατευθύνεται πάνω από την ομήγυρη του και προσλαμβάνει μέσα από το βλέμμα των ακροατών τον ορίζοντα προσδοκιών του ακροατηρίου για να κατευθύνει την αφήγηση του. Η αφήγηση του εξαρτάται από την επιθυμία του ακροατή να ακούσει, να φανταστεί, να ονειρευτεί και στη συνέχεια να δημιουργήσει. Αφηγητής και ακροατής γίνονται ένα. Ονειρεύονται μαζί με ανοιχτά τα μάτια και όταν γίνεται μεγαλύτερο το κοινό, τότε το παραμύθι και ο θρύλος γίνονται όνειρα ομαδικά, όνειρα της κοινότητας (Πελασγός 2008: 18). Η αφήγηση λαϊκών παραμυθιών τρέφει μέσα της τη ζωντανή γλώσσα της κοινότητας, τους μύθους της, τα όνειρα της και τα πάθη της. Ο λαϊκός αφηγητής είναι το προσωπείο της συλλογικότητας. Με την αφήγηση του υπογραμμίζει την ατομικότητα του, αλλά παράλληλα αντλεί τις δυνάμεις και την εκφραστικότητα του από μια συλλογικότητα που κινείται σε ένα δυναμικό σχήμα, όπου το παλαιό αναπλάθεται μέσα από «τη Νύχτα των καιρών» (Βασιλαράκης 1992: 37, Péju ) ή τα σκοτεινά βάθη της ψυχής των λαών και επαναπροσφέρεται στο λαό με νέα πνοή. Κάθε αφήγηση υπόκειται σε αυτό το κυκλικό σχήμα. Η φύση της προφορικής παράδοσης εμπλουτίζει αργότερα τη γραπτή παράδοση και ο συγγραφέας-παραμυθάς δε λειτουργεί προφορικά αλλά γραπτά. Η πράξη της γραφής με τη σειρά της εγκαλεί την επικοινωνία, το διάλογο, στην προκειμένη περίπτωση την επιθυμία της ανάγνωσης. Το κύκλωμα είναι συνεχές. Το ζεύγος γραφή ανάγνωση στη λογοτεχνία και ιδιαίτερα την παιδική αντλεί τη δύναμη του

4 4 από την ασίγαστη δίψα αειφόρου εναλλαγής των ρόλων συγγραφέα- αναγνώστη μέσα στο ίδιο πρόσωπο, δυνητικά «Γίνε αναγνώστη, ο γραφέας που είσαι» (Βασιλαράκης 2008: 75, Ricardou). Ας δούμε τώρα σύντομα πώς το παραμύθι από την προφορική αφήγηση πέρασε στη λογοτεχνική του μορφή, έφτασε στο σύγχρονο παραμύθι για παιδιά και για νέους και χαρακτηρίζεται άλλοτε ως παραμυθένια ιστορία, ποιητικό αφήγημα, μικρή ιστορία. Ο Charles Perrault δημοσίευσε το 1697 τη συλλογή παραμυθιών «Ιστορίες ή παραμύθια του παρελθόντος με ηθικολογίες» (Histoires ou Contes du Temps passé) με υπότιτλο «παραμύθια της μάνας μου της χήνας» (Les Contes de ma Mère l Oye) με την απεικόνιση μιας ηλικιωμένης κυρίας που γνέθει και αφηγείται παραμύθια σε μια ομήγυρη παιδιών. Τα παραμύθια αυτής της συλλογής είναι λαϊκά γαλλικά παραμύθια και δεν πρόκειται για απλές μετεγγραφές αλλά για λογοτεχνικές αναδημιουργίες. Ο Perrault τα επεξεργάστηκε και τα δημοσίευσε. Πρόκειται για μια συλλογή μαγικών παραμυθιών. Ως αφηγηματικά κείμενα έχουν τη δομή του προφορικού αφηγήματος: επαναληπτικά μοτίβα, επαναλήψεις ταχταρισμάτων που προκαλούν μια ηχητική μαγεία, διαλογικά μέρη που δίνουν ζωντάνια στο αφήγημα, λεπτομερείς περιγραφές. Δεν πρέπει να παραλείψουμε τα υπερφυσικά στοιχεία που έχουν αναμειχθεί με την πραγματικότητα και τη χρήση των εξωλογικών στοιχείων όπως οι νεράιδες, οι μάγισσες αλλά και έμψυχα αντικείμενα όπως οι μπότες, το μαγικό ραβδί, ζώα που μιλούν και όντα που μεταμορφώνονται (Εσκαρπί 1995: 64-63, Hallet & Karasek 2001: 17). Το παραμύθι αναδεικνύεται σιγά σιγά σε λογοτεχνικό είδος Τον 19ο αι. υπήρχε έντονο ενδιαφέρον για τους θρύλους και τις λαϊκές αφηγήσεις των λαών σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Η ανάγκη για τη δημιουργία εθνικής ταυτότητας και συνείδησης αναζητήθηκε στη λαϊκή παράδοση. Οι συλλογές λαϊκών παραμυθιών ήταν σαρωτικές. Σε αυτό το πνεύμα κινήθηκαν και οι αδελφοί Grimm. Δημοσίευσαν «Τα παραμύθια των παιδιών και του σπιτιού». Η έρευνά τους εστιαζόταν στη μελέτη των λαϊκών παραμυθιών και στην συλλογή δημοσιεύουν παράλληλα σχόλια και παρατηρήσεις. Η πρώτη αυτή έκδοση αναπαρήγαγε τα αφηγήματα όπως τα είχαν ακούσει οι ίδιοι από λαϊκούς αφηγητές. Αναπάντεχα τα παραμύθια έγιναν αγαπητά από το παιδικό κοινό της

5 5 εποχής κι έτσι εξέδωσαν τη δεύτερη συλλογή για παιδιά, άλλοτε προσθέτοντας κάποιες λεπτομέρειες κι άλλοτε αποκρύπτοντας κάποιες άλλες. Τα παραμύθια αυτής της συλλογής είναι πλέον πανανθρώπινο κληροδότημα κι εξακολουθούν να αποτελούν τις πρώτες κλασικές αφηγήσεις των νεότερων γενεών (Εσκαρπί 1995: 101, Hallet & Karasek 2001: 14). Ο Andersen αναγνωρίστηκε ως μεγάλος δημιουργός, γιατί έδωσε στο παραμύθι μια ξεχωριστή θέση στη παγκόσμια λογοτεχνία. Αφήνοντας πίσω τον παραδοσιακό τρόπο γραφής, το παραμύθι του γίνεται ανθρώπινο και συνδυάζει συγκίνηση και τρυφερότητα, χαρά και λύπη. «Αντλώ από τον πλούτο της καρδιάς μου» έλεγε ο ίδιος κι όλα αυτά γράφτηκαν «αυθόρμητα για να τα διηγηθούμε στα παιδιά μας» (Εσκαρπί 1995: 107). Ο Andersen χρησιμοποίησε τα παραδοσιακά μοτίβα ανανεώνοντάς τα με ποιητική δημιουργικότητα. Μέσα από τις αναγνώσεις των παραμυθιών του εντοπίζονται θραύσματα των εμπειριών του, των ονειροπολήσεων του και των μεγάλων του ταξιδιών. Αναφέρει χαρακτηριστικά για τον τρόπο γραφής των παραμυθιών του πολλά από τα οποία ήταν ακούσματα των παιδικών του χρόνων: «Τα έχω αφηγηθεί ξανά με το δικό μου τρόπο, επιτρέποντάς μου οποιαδήποτε αλλαγή, όπου το θεωρούσα κατάλληλο, αφήνοντας την φαντασία μου να ελευθερώσει και να ανανεώσει τα ξεθωριασμένα χρώματα των παιδικών μου εικόνων.» (Brandes 1912). Σε όλη αυτή την παράδοση της μεταγγραφής των λαϊκών παραμυθιών δεν πρέπει να ξεχάσουμε ποσό σημαντικό στάθηκε αυτό το άκουσμα. Ο Perrault σημειώνει: «Περικλείουν όλα μια φρονηματιστική ηθική η οποία αποκαλύπτεται ανάλογα με το βαθμό διείσδυσης εκείνων που τα διαβάζουν κι εκείνων που τα ακούν» (Εσκαρπί 1995: 64). Η επιρροή, που ασκεί η μακραίωνη παράδοση του λαϊκού παραμυθιού στο λογοτεχνικό αφήγημα, είναι φυλογενετικά ριζωμένη στη ανθρώπινη ψυχή και βρίσκει ως πρωταρχικό της αποδέκτη της το παιδί, αρχικά για να ικανοποιήσει την ανάγκη του για την απόλαυση της ιστορίας και κατά δεύτερο λόγο για να ικανοποιήσει τη λαχτάρα του για το παιχνίδι με τις λέξεις. Οι μνήμες από τις λαϊκές αφηγήσεις των γιαγιάδων μας, που φωλιάζουν μέσα μας, αναβιώνουν κάθε φορά που ερχόμαστε ως ενήλικές σε επαφή με ένα λογοτεχνικό αφήγημα. Ο δικός μας Έλληνας παραμυθάς Ε. Τριβιζάς χαρακτηριστικά απαντάει σε ερώτημα δημοσιογράφου για το πώς και το πότε ξεκίνησε να γράφει. «Όταν

6 6 ήμουνα μικρός και μου διαβάζανε ένα παραμύθι.» Τίποτα πιο συνηθισμένο, τίποτα πιο εξωπραγματικό κι όμως, αυτός ο μικρός έγινε ένας πολυτάλαντος και πολυγραφότατος συγγραφέας. Συνεχίζει στην απάντηση του «.αισθανόμουν προδομένος όταν έφτανε στο τέλος του και άκουγα το «και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλυτέρα». Αυτοί μπορεί να ζούσανε καλυτέρα εμένα όμως με εγκαταλείπανε στα κρύα του λουτρού. Προσπαθούσα λοιπόν να φανταστώ τι θα συνέβαινε αν συνεχιζόταν η ιστορία. Άλλοτε έδινα τις πρώτες βοήθειες στο νικημένο δράκο, άλλοτε προσπαθούσα να βρω πού κρύβεται ο όγδοος παραμελημένος νάνος, άλλοτε να μαντέψω ποιο ήταν το τελευταίο όνειρο που έβλεπε η Ωραία κοιμωμένη προτού ξυπνήσει, άλλοτε να βρω τον τσαγκάρη που είχε φτιάξει τα παπούτσια του παπουτσωμένου γάτου. Αυτή η λαχτάρα να μην τελειώνει ποτέ ένα παραμύθι που μου άρεσε, έγινε η αφορμή για να αρχίσω να γράφω τα δικά μου παραμύθια.» ii (Ε. Τριβιζάς) Η γνωστή αφηγήτρια παραμυθιών Αγνή Στρουμπούλη σε συνομιλία της με δημοσιογράφο αναφέρεται στα πρώτα της παιδικά ακούσματα: «Όταν ήμουνα μικρή η δεύτερή μου αδελφή μου διάβαζε το παραμύθι της Ραπουνζέλ. Η μόνη φράση που θυμάμαι από τότε είναι αυτή που με έκανε να κλαίω: «Μαρουλίτσα είμαι η θεία σου, ρίξε κάτω τα μαλλιά σου». Αυτό το κοριτσάκι μέσα στον πύργο της γριάς μάγισσας μοναχό του με κατασυγκινούσε, μα κάθε βράδυ της ζητούσα να μου το ξαναδιαβάσει» (Στρουμπούλη Αγνή) iii Ο Pierre Peju μιλά για ένα «νήμα της αφήγησης» πάνω στον οποίο κατακάθονται οι «εικόνες/ χελιδόνια» και για ένα «διάδρομο μιας ιστορίας γεμάτης από τόσες πόρτες που δε θα χω ποτέ τον καιρό να τις ανοίξω όλες. Θα λεγε κανείς ότι αυτός ο διάδρομος επικοινωνεί με άλλες ιστορίες που βρίσκονται μέσα και που χωρίς αυτό το διάδρομο, δε θα μου έλεγαν ποτέ τίποτε» (Péju. 1989: 47). Η σύγχρονη λογοτεχνία για παιδιά με νεοτερικό πνεύμα αποτελεί συνέχεια των παραδοσιακών λαϊκών παραμυθιών, μύθων και θρύλων της προφορικής παράδοσης. Οι ιστορίες με πρωταγωνιστές ζώα, υπερφυσικά όντα, ηρωικές περιπέτειες και μαγικούς κόσμους είναι αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά των νεοτερικών κειμένων. Πολλοί σύγχρονοι συγγραφείς αντλούν τη θεματολογία, τα μοτίβα, τα σκηνικά και τους χαρακτήρες από την παραδοσιακή λογοτεχνία. Σύμφωνα με τη Σ. Οικονομίδου, ένας τρόπος καταγραφής νεοτερικών κειμένων

7 7 είναι αυτός της μεταγραφής, της συγχώνευσης παραδοσιακών σχημάτων και σύγχρονων αναφορών μέσα σε πλοκές και περιβάλλονται μη οικεία στον αναγνώστη, αλλά επιλεγμένα ώστε να διεγείρουν το ενδιαφέρον και την περιέργεια του (Οικονομίδου 2000: 43). Οι σύγχρονοι συγγραφείς παρασύρουν τους αναγνώστες σε ασυνήθιστες εμπειρίες και παίζουν ρόλους παρόμοιους με αυτούς των παραμυθάδων του παλιού καιρού, οι οποίοι μάγευαν το ζωντανό ακροατήριό τους με ιστορίες που μεταδίδονταν προφορικά από γενιά σε γενιά. Οι μικροί αναγνώστες καλούνται να δουν τις δομές της αφήγησης και να παίξουν με τις συγγραφικές επιλογές του συγγραφέα και να ανακαλύψουν τη μαγεία της πλοκής. Η σύγχρονη λογοτεχνία για παιδιά αναδεικνύει τον παιδαγωγικό της ρόλο με την εμπλοκή του αναγνώστη και τη συμμετοχή του σε δημιουργικές δραστηριότητες οι οποίες μπορούν εύκολα να χρησιμοποιηθούν σαν υλικό για δημιουργικές ασκήσεις γραφής και ανάγνωσης. Η ποικιλία στην παραγωγή έντεχνων παραμυθιών είναι αστείρευτη. Παρουσιάζονται ανατροπές στο περιεχόμενο, στις δομές, στην ιδεολογία και τους χαρακτήρες. Ακόμη κι ο τίτλος κάποιων παραμυθιών είναι ανατρεπτικός, γεγονός όμως που τον κάνει σαγηνευτικό. Η Λότη Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου γραφεί το παραμύθι Τρεις φορές κι έναν καιρό σε ένα πλανήτη μακρινό. Ο Ευγένιος Τριβιζάς γράφει για Τα τρία μικρά λυκάκια. Η Μάρω Λοΐζου ξαναγράφει με όρους διακειμενικότητας το κλασικό παραμύθι του παπουτσωμένου γάτου με πρωταγωνιστή την Ονείρω μια σύγχρονη γάτα, που είναι μεταφορικά το όνειρο ενός νέου ανθρώπου, και φοράει μπλουτζίν και πάνινα παπούτσια. Η Ειρήνη Μάρρα στο παραμύθι ο Πολικός και η Μελένια δίνει στον αναγνώστη την ευκαιρία να παίξει με τις εικόνες του βιβλίου και να αναδιηγήθει την ιστορία που διάβασε χρησιμοποιώντας τις δικές του λέξεις. Ο Χρήστος Μπουλώτης γράφει για τον Πινόκιο στην Αθήνα και τις 12 Κοκκινοσκουφίτσες και τον Κουρδιστό Λύκο. Οι δώδεκα Κοκκινοσκουφίτσες και ο Κουρδιστός Λύκος είναι μια παραμυθιακή ιστορία γεμάτη ανατροπές και μοτίβα που ανατρέπουν την καθιερωμένη και γνωστή σε όλους μας πραγματικότητα με μια μίξη του φαντασιακού κόσμου και της πραγματικότητας. Η Αγγελική Βαρελλά στο βιβλίο της «Τα παπουτσάκια που λένε παραμύθια» προσκαλεί τους μικρούς αναγνώστες να σκεφτούν και να γράψουν τη δική τους ιστορία «Δοκιμάστε και στείλτε μου την ιστορία στην διεύθυνση.» (Βαρελά 1998). Όλη αυτή η ποικιλία

8 8 στην παραγωγή πρωτότυπων και διασκεδαστικών αφηγημάτων σκοπό έχει να κάνει το παιδί να αγαπήσει την ανάγνωση και παράλληλα του δημιουργεί την έντονη εκείνη συγκίνηση, για να το κινητοποιήσει προς τη δημιουργία, να γίνει και το ίδιο αβίαστα παραγωγός γραπτού λόγου. Σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών ένας από του κύριους και βασικούς στόχους της εκπαίδευσης είναι «η ολόπλευρη αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη των διανοητικών και ψυχοπνευματικών δυνάμεων των μαθητών, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες και να ζήσουν δημιουργικά» iv (N.1566/85, άρθρο1, παρ.1, ΦΕΚ 303/Β και ΦΕΚ304/Β, ). Τα παιδαγωγικά οφέλη είναι αμέτρητα, γιατί το παραμύθι είναι φορέας πολιτισμού που προωθεί μέσα από τη λαϊκή σοφία την πολιτιστική κουλτούρα. Μέσα από το παραμύθι διαβιβάζονται με παιγνιώδη τρόπο μηνύματα και διδάγματα χωρίς να φαίνεται ο ηθικοπλαστικός χαρακτήρας του. Ολοκληρώνοντας σχετικά με τη παιδαγωγική του αξιοποίηση στο χώρο της εκπαίδευσης, το παραμύθι δίνει τη δυνατότητα δημιουργικότητας και απελευθέρωσης. Ο Ζ.Ζαν τονίζει ότι με το παραμύθι/όνειρο το παιδί μπορεί να ανακαλύψει ασυναίσθητα και άμεσα αυτό που θα το μάθουν η εμπειρία και ο συλλογισμός. Η αφήγηση ή ανάγνωση μιας ιστορίας, λοιπόν, δεν είναι παθητική διεργασία. Ο Ι.Ν. Βασιλαράκης σημειώνει «Η ανάγνωση ή ακρόαση μιας ιστορίας ολοκληρώνει οριστικά, πραγματικά τον εαυτό της, όταν νοηθεί δυνάμει ή ενεργεία γραφή» (Βασιλαράκης 1992: 105). Το παραμύθι στα χέρια του εκπαιδευτικού μπορεί να βοηθήσει το παιδί να επαναπροσδιορίσει τον κόσμο γύρω του και να γίνει το ίδιο δημιουργός. Η σχολική τάξη, ιδιαίτερα για τα παιδιά των πρώτων τάξεων του δημοτικού, μπορεί να γίνει ένα εργαστήρι γραφής. Το παιδί με το παραμύθι ανακαλύπτει τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του. Η δημιουργική γραφή ως καλλιτεχνική έκφραση το βοηθάει να εναρμονίσει τον εσωτερικό του κόσμου με την πραγματικότητα. Το παιδί μπορεί να πειραματιστεί με τις λέξεις και να παίξει. Το ποιητικό παιχνίδι δίνει με τη λέξη «παιχνίδι» την έννοια της απόλαυσης και της χαράς. Το παράδειγμα πολλών δασκάλων που εμπλέκουν την αφήγηση ιστοριών στη διδασκαλία είναι ελπιδοφόρο. Ο ρόλος τους, όμως πρέπει

9 9 να είναι διαμεσολαβητικός και εμψυχωτικός. Ο ρόλος του δασκάλου που εντάσσει το μαθητή στην διαδικασία της μάθησης είναι να του δώσει το κίνητρο της χαράς και της ονειροπόλησης. Ο Andrew Wright, ένας έμπειρος παραμυθάς, συμβουλεύει το δάσκαλο με τα εξής χαρακτηριστικά λόγια: «Δάσκαλε, μη σκοτώνεις τη χήνα με τα χρυσά αυγά!», Don t kill the goose that lays the golden eggs! v Προσοχή να μην εντάξουμε τα παραμύθια στα σχολικά προγράμματα και σε δραστηριότητες χωρίς ευρηματικότητα, τονίζει ο Ζ. Zαν (Ζαν 1996: 280). Γι αυτό το λόγο στη τάξη μιλάμε για δημιουργικότητα που διέπεται από τους κανόνες και τη δημιουργικότητα που αλλάζει τους κανόνες (Βασιλαράκης 1992: 114). Ο Christian Poslaniek προτείνει κάποιες συμβουλές για να δώσουμε στα παιδιά όρεξη για διάβασμα: Να τους προτείνουμε μια μεγάλη ποικιλία βιβλίων και μάλιστα βιβλία που απευθύνονται στη φαντασία. Όσον αφορά στην επιλογή των παραμυθιών, αυτό μπορεί να γίνει από ομάδες παιδιών με βάση τις προτιμήσεις τους (Poslaniek 1992: 16-17). Ο όγκος των βιβλίων στα ράφια των βιβλιοθηκών μπορεί να αξιοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Οι βιβλιοθήκες θα έπρεπε να είναι χώροι καλλιέργειας και αναζήτησης και όχι ογκόλιθοι συσσωρευμένης κουλτούρας. Επίσης η πρόσκληση ενός συγγραφέα ή παραδοσιακού αφηγητή στη σχολική τάξη ή στη βιβλιοθήκη δίνει το ερέθισμα στο παιδί αναγνώστη να εμπλακεί σώματι και πνεύματι στη χαρά της ανάγνωσης, ώστε να καταλήξει στην επιθυμία της γραφής. Να προτείνουμε βιβλία, συμβουλεύει ο Poslaniek, αλλά όχι καταναγκάζοντας, γιατί ο καταναγκασμός παρεμποδίζει τα παιδιά να ανακαλύψουν εκείνο που πραγματικά επιθυμούν. Και φυσικά επιμένει πως πρέπει να μη τα αναγκάζουμε να δίνουν αναφορά γι αυτό που διάβασαν, διότι είναι μια άστοχη ενέργεια. Επιπλέον, πρέπει να δίδεται στο μαθητή η ευκαιρία να εκφράσει τις δικές του σκέψεις. Αρχικά προφορικά και στη συνέχεια γραπτά. Η άμεση επικοινωνία μέσω των συνομηλίκων ή με την δημιουργική γραφή είναι ένας αποτελεσματικότερος τρόπος εκμαίευσης των νοημάτων ενός αφηγήματος. Η αποδοκιμασία για το βιβλίο που διαβάζουν επίσης δεν είναι σωστή τακτική. Το ζητούμενο είναι το παιδί-αναγνώστης να ανακαλύψει από μόνο του το βιβλίο που θα το εμπλέξει και θα το οδηγήσει στην ανακάλυψη ότι το διάβασμα είναι απόλαυση. Η αποτύπωση των νοημάτων ενός κειμένου δεν είναι επιβεβλημένη

10 10 από το δάσκαλο. Ο στόχος είναι η πρόκληση της όρεξης για διάβασμα. Το νόημα του αφηγήματος είναι προσωπικό και μέσω των δραστηριοτήτων που έπονται μπορεί να γίνει λόγος για τη μορφή του κειμένου, το ύφος και τον σημαίνοντα μηχανισμό που σκόπιμα έχουν χρησιμοποιηθεί από τον συγγραφέα (Poslaniek 1992: 16-17). Η δύναμη των παραμυθιών ως εργαλείο στην τάξη δίνει τη δυνατότητα της καλλιέργεια της φαντασίας και καταγραφής νέων ιστοριών από τους μικρούς μαθητές. Η καλλιέργεια της φαντασίας μπορεί να κάνει και το πιο απρόθυμο μαθητή να ενεργήσει, γιατί πρόκειται για μια διαδικασία παιχνιδιού. Για την επίτευξη του παραπάνω στόχου σημαντικό κίνητρο είναι ο αυθορμητισμός, η έκπληξη και η παιγνιώδης διάσταση στη διδασκαλία που θα προκαλέσει στο παιδί τη δημιουργική μέθεξη μέσω της έμπνευσης. Αφορμή για την έμπνευση μπορεί να σταθεί μια εικόνα, μια μελώδια, ένας λόγος, ένα απλό αντικείμενο. Και τα πιο απλά αντικείμενα όπως ένας φράκτης, ένα ταπεινό λουλούδι έχουν κάτι να του πουν του παραμυθά από τη Δανία: «Κοίτα με, μόνο για μια στιγμή, και η ιστορία μου θα μπει μέσα σου» και τότε, σαν να τη αισθάνομαι έχω την ιστορία.» εξομολογείται ο Andersen (Βασιλαράκης 1992: 69). Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Ε. Τριβιζάς λέει τα εξής χαρακτηριστικά λόγια για το πως εμπνέεται: «Ξεκινάω συνήθως από ένα φαινομενικά ασήμαντο αντικείμενο, η κάποια φανταστική εικόνα. Μέσα και στο πιο ασήμαντο αντικείμενο πάλλεται ένα συναίσθημα. Μέσα στην κάθε εικόνα καιροφυλακτούν γρίφοι και ερωτηματικά. Από φανταστικές εικόνες ξεκίνησαν μερικά από τα αγαπημένα μου παραμύθια». vi (Ε. Τριβιζάς) Μπορεί ακόμη και μια αληθινή ιστορία να σταθεί η αφορμή μιας αφήγησης. Ο Χρήστος Μπουλώτης αναφέρει για το βραβευμένο βιβλίο του, «Το άγαλμα που κρύωνε», πως είναι «ουσιαστικά η ιστορία του πατέρα μου, η δικιά μου, η ιστορία του μισού Ελληνισμού. Είναι ένα θέμα πολύ λεπτό και επικίνδυνο γιατί εύκολα μπορεί να πέσει κανείς σε εθνικιστικές κορώνες και να γίνει φαιδρός. K ένα θέμα που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο καπηλείας. Έβαλα τα χέρια μου στη φωτιά εντελώς συνειδητά για να βγάλω τα κάστανα. Γιατί σκέφτηκα ότι αυτό το θέμα είναι καλύτερα να το κάνει κάποιος που κουβαλάει μέσα του την προσφυγιά και ξέρει τι μπορούμε να πούμε στα παιδιά και πώς να το πούμε. Αυτό το είπα μέσα από

11 11 την ιστορία ενός αγάλματος, που βρήκε ο αρχαιολόγος, ο Kουρουνιώτης, τις μέρες της καταστροφής, κοντά στη Σμύρνη και το έφερε στο Αρχαιολογικό Μουσείο: ένα παιδάκι με μια κουκούλα.» Οι αφορμές για τα βιβλία του είναι πάντα πραγματικά γεγονότα. «Μ' ενδιαφέρει να δείξω ότι το όραμα, το παραμύθι, όπως το όνειρο, είναι πράξεις αντίστασης ειδικά στην εποχή μας. Γι' αυτό τα θέματα που πραγματεύομαι μπορεί να είναι παραμυθένια, αλλά πάντα η αφορμή είναι η πραγματικότητα. Πρώτ' απ' όλα γράφω για μένα. Για το αγόρι με τις τιράντες που ήμουνα στη Λήμνο.» vii ( Χ. Μπουλώτης) Η δημιουργικότητα λοιπόν στην τάξη μπορεί να ενώσει το παραδοσιακό με το σύγχρονο, το φαντασιακό με το πραγματικό. Η τέχνη της γραφής γίνεται αποδοτικότερη μέσα από το παιχνίδι, τη μουσική, το θέατρο, τη ζωγραφική. (Ποσλάνιεκ 1992: 75). Οι ζωντανές αφηγήσεις μπορούν να αναδειχθούνε μέσω αυτών των ερεθισμάτων. Η ποικιλία παραμυθιών, από την άλλη, που πλαισιώνει το εργαστήρι της δημιουργικής γραφής μπορεί να αποβεί πολύτιμο εργαλείο στα χέρια των δασκάλων. Ο Paul Eluard σημειώνει για την ποίηση: «Αν η ποίηση έχει κάποιο σκοπό, αυτός δεν είναι άλλος από το να δημιουργεί δημιουργούς». Και το παραμύθι λαϊκό ή έντεχνο, μ ένα φωτισμένο δάσκαλο που θέλει να οδηγήσει τα παιδιά από το γεφύρι που ενώνει τη γη με τον ουρανό, και με τη συνδρομή αυτών των κειμένων μπορεί να φτιάξει παιδιά δημιουργούς. Πρέπει, επίσης, μέσω των παραμυθιών να εισαγάγουμε ένα αισιόδοξο μέλλον για τα παιδιά. Εξάλλου, όπως αναφέρει ο Χρήστος Μπουλώτης, «το καλό τέλος των παραμυθιών, αυτό είναι μια παλιά ιστορία με παράδοση αιώνων». Το παραμύθι είναι όχημα για να ταξιδέψουμε μέσα από δυσκολίες. Ένα κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα των λαϊκών παραμυθιών είναι τα συμβολικά στοιχεία που μετασχηματίζονται σε εικόνες- λέξεις. Το παιδί ακούγοντας το παραμύθι αποκτά ιδέες για το πώς μπορεί να δημιουργήσει τάξη στο χάος της εσωτερικής του ζωής. Το παραμύθι υποδεικνύει τον τρόπο για κάτι όχι μόνο απομονώνοντας και χωρίζοντας σε αντίθετα αταίριαστες και μπερδεμένες πλευρές της εμπειρίας του παιδιού, αλλά και προβάλλοντας τες σε διαφορετικά πρόσωπα, σημειώνει ο Β. Bettelheim (Bettelheim 1995: 109). Ο κάθε ακροατής αναζητά στο παραμύθι αυτό που τον εμπνέει και το μήνυμα της ιστορίας μπορεί να γίνει πολύ προσωπικό για τον κάθε αναγνώστη. Το παραμύθι είναι ένα κάλεσμα στον κόσμο του ονείρου και

12 12 της φαντασίας, όπου όλα είναι πιθανά και η νίκη του καλού επί το κακό καλλιεργεί συναισθήματα αισιοδοξίας και ευχαρίστησης στο παιδί- αναγνώστη. Εν κατακλείδι, αναφέρομαι στο γνωστό παραμύθι του Άντερσεν την Τοσηδούλα, όπου ο συγγραφέας στο τέλος του παραμυθιού περιγράφει πώς έφτασε η συγκεκριμένη ιστορία στα αυτιά του: «Αντίο, αντίο» είπε το χελιδόνι. Και πέταξε μακριά αφήνοντας πίσω του τις θερμές χώρες. Επέστρεψε στη Δανία όπου είχε χτίσει τη μικρή του φωλιά στο παράθυρο ενός συγγραφέα παραμυθιών. Το χελιδόνι τιτίβισε στον παραμυθά τραγουδώντας την ιστορία κι έτσι έφτασε η ιστορία στα αφτιά μας». viii Ο στόχος μας ως εκπαιδευτικοί είναι να μάθουμε στα παιδιά να αφουγκράζονται το κείμενο και να ακούν το χελιδόνι που τιτιβίζει έξω από το παράθυρο της σχολικής τάξης. Είμαι σίγουρη πως το χελιδόνι αυτό βρίσκεται έξω από κάθε σχολικό παράθυρο, για να τιτιβίσει μια ιστορία στο αυτί του κάθε παιδιού, αρκεί να μεθοδεύσουμε τη διδασκαλία ανοίγοντας το παράθυρο για να την ακούσει.

13 13 Βιβλιογραφία Αναγνωστόπουλος, Β. (1997). Τέχνη και τεχνική του παραμυθιού. Αθήνα: Καστανιώτης. Βασιλαράκης, Ι.Ν. (2001). Γλώσσα και πράξη της παιδικής λογοτεχνίας. Αθήνα: Gutenberg. Βασιλαράκης, Ι.Ν. (2008). Καταθέσεις για την παιδική και νεανική λογοτεχνία. Αθήνα: GUTENBERG. Bettelheim, Bruno (1995). Η γοητεία των παραμυθιών. Μια ψυχαναλυτική Προσέγγιση (μτφ. Ελένη Αστερίου). Αθήνα: Γλάρος. Εσκαρπί, Ντενίζ (1995). Η παιδική και νεανική λογοτεχνία στην Ευρώπη. Εκδ. Καστανιώτη. Ζαν, Ζορζ (1996). Η δύναμη των παραμυθιών, Αθήνα: Καστανιώτης. Hallett, M. & Karasek, B. (ed.)(2001). Folk and Fairy tales. Broadview press. Λουκάτος, Δ. (1977). Εισαγωγή στην Ελληνική Λαογραφία. Αθήνα: ΜΙΕΤ. Οικονομίδου, Σούλα (2000). Χίλιες και Μία Ανατροπές. Η νεοτερικότητα στη λογοτεχνία για μικρές ηλικίες. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Péju, Pierre (1989). L Archipel des contes. Εκδ. Aubier. Poslaniek, Christian (1992). Να δώσουμε στα παιδιά την όρεξη για διάβασμα (απόδοση Στέση Αθήνη). Αθήνα: Καστανιώτης. Πελασγός, Στέλιος (2008). Τα μυστικά του παραμυθά. Μαθητεία στην τέχνη της προφορικής λογοτεχνίας και αφήγησης. Εκδ. Μεταίχμιο. Βιβλιογραφία παιδικού βιβλίου Ανδρουτσοπούλου-Πέτροβιτς, Λότη (2003). Τρείς φορές κι έναν καιρό σ ένα πλανήτη μακρινό (14 η έκδοση). Εκδ. Πατάκη. Βαρελλά, Αγγελική (1998). Τα παπουτσάκια που λένε παραμύθια. Εκδ. Άγκυρα. Λοΐζου, Μάρω (1989). Η Ονείρω. Εκδ. Πατάκης. Μάρρα, Ειρήνη (1999). Ο Πολικός και η Μελένια. Εκδ. Ελληνικά Γράμματα. Μπουλώτης, Χρήστος (2001). Ο Πινόκιο στην Αθήνα. Εκδ. Ελληνικά Γράμματα. Μπουλώτης, Χρήστος (2007). Οι 12 Κοκκινοσκουφίτσες και ο κουρδιστός λύκος. Εκδ. Παπαδόπουλος. Μπουλώτης, Χρήστος (1999). Το άγαλμα που κρύωνε. Εκδ. Πατάκη

14 14 Τριβιζάς Ευγένιος (2011). Τα τρία μικρά λυκάκια. Εκδ. Μίνωας. Διαδικτυακές πηγές Brandes Georg. Hans Christian Andersen and his tales. Pdf by Georg Brandes in The Bookman, December 1912, Pp , 1912dec- Συνομιλία με την Αγνή Στρουμπούλη (Τις ερωτήσεις συνέταξε η Λητώ Σεϊζάνη), Συνέντευξη της Ζωής Βαλάση & Συνέντευξη του Ευγένιου Τριβιζά στη Θεοδώρα Μπιμπίλα- Ρέμυ, Συνέντευξη του Χρήστου Μπουλώτη, Συνέντευξη του Χρήστου Μπουλώτη, Συνέντευξη του Χρήστου Μπουλώτη, Thumbelina A translation of Hans Christian Andersen's "Tommelise" by Jean Hersholt, Wright, Andrew. Responding to Stories, i Η κ. Βαλάση βρέθηκε στην «πόλη των θεών» στο πλαίσιο του υλοποίησης του καινοτόμου προγράμματος «φιλαναγνωσία», που εφαρμόζεται στο 2ο δημοτικό σχολείο Λιτοχώρου, με υπεύθυνη του προγράμματος τη δασκάλα κ. Ντίνα Μακρή Παπαθανασίου. Στο περιθώριο αυτού του προγράμματος, δημοσιογράφος που παρακολούθησε τη συζήτηση που είχε η κ. Βαλάση με τη δασκάλα κ. Ντίνα Μακρή Παπαθανασίου και με τα παιδιά, ζήτησε από τη συγγραφέα των 55 βιβλίων να παραχωρήσει συνέντευξη. & Συνέντευξη της Ζωής Βαλάση στον Α. Γαλανό για τους μύθους των παιδιών & τα ψέματα των πολιτικών ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΩΝ 55 ΒΙΒΛΙΩΝ, ΖΩΗ ΒΑΛΑΣΗ : «Τα παραμύθια των παιδιών & τα ψέματα των πολιτικών» ii Συνέντευξη Ευγένιου Τριβιζά. Συνέντευξη Ευγένιου Τριβιζά στη Θεοδώρα Μπιμπίλα Ρέμυ iii Συνομιλία με την Αγνή Στρουμπούλη,http://peopleandideas.gr/2010/10/12/storytelling-2/Τις ερωτήσεις συνέταξε η Λητώ Σεϊζάνη. iv (N.1566/85, άρθρο1, παρ.1, ΦΕΚ 303/Β και ΦΕΚ304/Β, )

15 15 v «Dear, devoted language teacher! Don t kill the goose that lays the golden eggs! In your anxiety to help the students to develop their language proficiency you might ruin their joy in the story. Now that would be a disaster in so many ways! The goose of the story offers the students the golden egg of a rich experience of language not an opportunity to study it. If you think an activity might destroy experience, don t do it!» vi Συνέντευξη Ευγένιου Τριβιζά στη Θεοδώρα Μπιμπίλα Ρέμυ vii Ο αρχαιολόγος και βραβευμένος παραμυθάς Χρήστος Μπουλώτης μιλάει στην «K»Της Ολγας Σελλά viii «"Good-by, good-by," said the swallow. He flew away again from the warm countries, back to faraway Denmark, where he had a little nest over the window of the man who can tell you fairy tales. To him the bird sang, "Chirp, chirp! Chirp, chirp!" and that's how we heard the whole story. A translation of Hans Christian Andersen's "Tommelise" by Jean Hersholt.

Ευγένιος Τριβιζάς στο TLIFE: Η εγκληματολογία, τα παιδικά βιβλία και οι νέοι του ήρωες!

Ευγένιος Τριβιζάς στο TLIFE: Η εγκληματολογία, τα παιδικά βιβλία και οι νέοι του ήρωες! Ευγένιος Τριβιζάς στο TLIFE: Η εγκληματολογία, τα παιδικά βιβλία και οι νέοι του ήρωες! Συνέντευξη: Άρτεμις Θύμιου Φωτό: Πέτρος Χόντος Υπάρχει πιο ωραίο πράγμα από το να σου υπογράφουν ένα από τα αγαπημένα

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Υπεύθυνη προγράμματος : Μπλούχου Στεφανία ΠΕ 70 Τάξη υλοποίησης : Α Δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει. Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει. Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο αφιερωμένο στο Μεσσήνιο λαογράφο Μιχάλη Μερακλή και στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι. Την Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 11

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 11 Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 11 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΕΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Παιδική λογοτεχνία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

«To παραμύθι γιορτάζει» Έκθεση και δράσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου

«To παραμύθι γιορτάζει» Έκθεση και δράσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου EΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΜΥΘΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ «To παραμύθι γιορτάζει» Έκθεση και δράσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης

1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης 1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης Στόχοι: να ενισχύσουμε στα παιδιά την καλή σχέση με την ανάγνωση η οποία είναι καθοριστικής σημασίας στην βελτίωση της γλωσσικής έκφρασης να καλλιεργήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Λαϊκή Παράδοση Και Λογοτεχνία ΜΥΘΟΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 Και εσύ παππού Αϊνστάιν με το παραμύθι!

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους με την παραμυθού Σάσα Βούλγαρη ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ!!! 200 ΧΡΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Ένας από τους σημαντικούς στόχους του Νηπιαγωγείου είναι και η ανάπτυξη του προφορικού και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ. Το Πνεύμα των Χριστουγέννων στη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου

ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ. Το Πνεύμα των Χριστουγέννων στη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Το Πνεύμα των Χριστουγέννων στη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου Αφηγηματικά εργαστήρια, εκπαιδευτικά προγράμματα, αλλά και παρουσιάσεις βιβλίων, με θέματα εμπνευσμένα από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ δανεισμός βιβλίων βιβλιοπαρουσιάσεις δραματοποιήσεις παιγνιώδεις δράσεις δραματοποιήσεο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Η ενασχόληση με το βιβλίο όχι σαν γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 Εκπαιδευτικά προγράμματα μουσειακής αγωγής για σχολικές ομάδες Σχολικό έτος 2015 2016 Οι εξειδικευμένες

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων.

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων. ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ Α & Β ΣΑΞΗ 1 ο ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΣΤΚΑΜΠΟΤ ΧΟΛΙΚΟ ΕΣΟ 2013-2014 «ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» ΘΕΜΑ: «ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ» ΣΑΞΕΙ: Α & Β ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΙ: Παρτάλα Μαριάνθη (Α ΤΑΞΗ) Γούτου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

2013-2014. Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. 2013-2014 Παρουσίαση ομάδων «Εξειδικευμένου Κέντρου Ημέρας Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Βαδίζοντας μαζί για δημιουργία και επικοινωνία Γραφείο Εναλλακτικών Δράσεων Επανένταξης Νέος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

τώρα Η Τέχνη και η δημιουργία στην υπηρεσία της Πρόληψης, της Θεραπείας και της Εκπαίδευσης ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. 1

τώρα Η Τέχνη και η δημιουργία στην υπηρεσία της Πρόληψης, της Θεραπείας και της Εκπαίδευσης ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. 1 τώρα ΠΑΙ ζ ΥΜΕ Η Τέχνη και η δημιουργία στην υπηρεσία της Πρόληψης, της Θεραπείας και της Εκπαίδευσης ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. 1 ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ Μια ομάδα νέων κοινωνικών επιστημόνων και καλλιτεχνών που επιμένουμε να

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια Με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με χειροποίητες κούκλες και σκηνικά, που ζωντανεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Συντονιστική Ομάδα Μαρία Χαϊλή Λουίζα Μαππούρα Χρύσω Σιεηττάνη ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Προτεραιότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 Επιλέξαμε ν ασχοληθούμε με τα Παραμύθια, καθώς είναι πάντα ευχάριστα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τα οφέλη τους

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!!

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Μουσικό Σχολείο Λάρισας Τάσου Λειβαδίτη 20 Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Τα κείμενα που ακολουθούν είναι μαθητικές δημιουργίες και απαντούν στο ερώτημα «τι διαβάζουν τα παιδιά μας», μόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για την αξιοποίηση του παραμυθιού στη σχολική τάξη

Προτάσεις για την αξιοποίηση του παραμυθιού στη σχολική τάξη Προτάσεις για την αξιοποίηση του παραμυθιού στη σχολική τάξη Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Δομικά χαρακτηριστικά του παραμυθιού (υπερδομικό σχήμα αφήγησης) - Έναρξη-αρχή (χωροχρονικός προσανατολισμός)

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη, 24 Μαΐου έως Κυριακή, 27 Μαΐου 2012 HELEXPO, περίπτερο 13, Παιδική Γωνιά, stand 31

Πέμπτη, 24 Μαΐου έως Κυριακή, 27 Μαΐου 2012 HELEXPO, περίπτερο 13, Παιδική Γωνιά, stand 31 ΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σας περιμένουμε στην 9η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης Πέμπτη, 24 Μαΐου έως Κυριακή, 27 Μαΐου 2012 HELEXPO, περίπτερο 13, Παιδική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα