Διαλύτες Απόβλητα στο Εργαστήριο: Απόρριψη ή/και

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαλύτες Απόβλητα στο Εργαστήριο: Απόρριψη ή/και"

Transcript

1 Διαλύτες Απόβλητα στο Εργαστήριο: Απόρριψη ή/και ανακύκλωση Εισαγωγή Στο πλαίσιο της Βιωσιμότητας του Πειραματικής Οργανικής Χημείας (ΝΟΡ) η αποφυγή ή η ελάττωση των αποβλήτων παραμένει ένας σπουδαίος εκπαιδευτικός στόχος. Φυσικά, αυτό ισχύει επίσης και στην χρήση των διαλυτών. Μια προσέγγιση για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι η εύρεση συνθέσεων που δεν χρειάζονται διαλύτες. Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι η προσέγγιση αυτή είναι περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον, επειδή άλλοι παράγοντες όπως η επεξεργασία, οι αποδόσεις και η προσφορά ενέργειας παίζουν επίσης ένα σημαντικό ρόλο. Σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορεί κάποιος να αποφύγει τους διαλύτες, όμως τότε θα πρέπει να μειωθεί ο αριθμός των διαφορετικών διαλυτών. Πέραν τούτου θα πρέπει να χρησιμοποιούνται διαλύτες φιλικοί στο περιβάλλον. Στοχεύοντας σε μερικούς διαλύτες είναι ευκολότερο να συλλεγούν χωριστά και να ανακυκλωθούν. Αυτό είναι ένα σημαντικό μέτρο στη μείωση του όγκου των διαλυτών που καταναλώνονται. Για την αποτελεσματική ανακύκλωση των διαλυτών με κλασματική απόσταξη μέσω στήλης πρέπει να συλλέγονται ειδικοί τύποι διαλυτών οι οποίοι να έχουν επαρκώς προκαθαριστεί. Αυτό είναι ένα σημαντικό προαπαιτούμενο που εγγυάται υψηλής ποιότητας από ανακυκλούμενους διαλύτες, και με τον τρόπο αυτό αποδεκτούς από τον χρήστη. Παρ όλες τις προσπάθειες όμως θα υπάρχει πάντα ένα μη ανακυκλούμενο υπόλειμμα όπως π.χ. το υπόλειμμα απόσταξης. Αυτοί οι τύποι των αποβλήτων πρέπει να αποκομίζονται σαν χρησιμοποιημένοι διαλύτες που περιέχουν ή είναι ελεύθεροι αλογόνου ή σαν μίγματα διαλυτών μέσω μιας ενδιάμεσης αποθήκης (interim store)του πανεπιστημίου. Σε εμπορικούς και βιομηχανικούς χώρους οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες πρέπει να ανακυκλώνονται για επαναχρησιμοποίηση. Οι χρήστες υποχρεώνονται από το νόμο για την συλλογή των χρησιμοποιημένων διαλυτών χωριστά σύμφωνα με τα κύρια συστατικά τους οι 1

2 οποίοι πρέπει να επαναχρησιμοποιηθούν εάν αυτό είναι εμπορικά επικερδές και υπάρχει αγορά για τα ανακυκλούμενα προϊόντα. Οι γενικοί όροι της ανακύκλωσης των διαλυτών είναι διαφορετικοί μεταξύ της χημικής βιομηχανίας και των εργαστηρίων έρευνας και εκπαίδευσης στα πανεπιστήμια. Στην βιομηχανία απαντά σε μεγάλους όγκους ένας σχετικά χαμηλός αριθμός από διαφορετικούς διαλύτες. Για το λόγο αυτό είναι συχνά επικερδής η εσωτερική επεξεργασία ή η εξωτερική ανακύκλωση. Η «θερμική επαναχρησιμοποίηση» επιτρέπεται μόνο όταν για διαφόρους λόγους, δεν είναι δυνατή η επαναχρησιμοποίησή τους. Σχετικά με την απόρριψη θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των διαλυτών που περιέχουν αλογόνα ή είναι ελεύθεροι αλογόνων. Οι χρησιμοποιημένοι οργανικοί διαλύτες αποτελούνται κυρίως από διάφορα συστατικά. Η ταξινόμησή τους θα γίνει με βάση τα κύρια συστατικά. Εάν δεν είναι δυνατή η ταυτοποίησή τους σε ένα συγκεκριμένο διαλύτη απόβλητο, ολόκληρη η ποσότητα θα ταξινομηθεί σαν «διαλύτης μίγμα». Οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες που προέρχονται από ερευνητικά και πανεπιστημιακά εκπαιδευτικά εργαστήρια είναι πολύ λιγότεροι, συγκρινόμενοι με χώρους εμπορικών εφαρμογών. Επειδή συνήθως αποτελούνται από πολύπλοκα μίγματα δεν ανακυκλώνονται αλλά αποκομίζονται όπως παλιά. Εν τούτοις με μια αποτελεσματικά χωριστή συλλογή των χρησιμοποιημένων διαλυτών είναι δυνατόν να γίνει μια επικερδής ανακύκλωση με επανακάθαρση, όπου η ποιότητα των ανακυκλωμένων διαλυτών συχνά φθάνει εκείνη των αχρησιμοποίητων προϊόντων. Ειδικότερα στα εκπαιδευτικά εργαστηριακά μαθήματα για τη βιώσιμη χημεία των πανεπιστημίων η ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των χρησιμοποιημένων διαλυτών δεν πρέπει να γίνεται μόνο για εμπορικούς αλλά επίσης και για διδακτικούς λόγους. Οι εμπειρίες που αποκομίζονται από την αρχή των χημικών σπουδών στην ανακύκλωση και απόρριψη των αποβλήτων σε εργαστηριακή κλίμακα επιτρέπει στους απόφοιτους χημικούς να εφαρμόσουν τις αρχές της «Πράσινης Χημείας» αργότερα στην επαγγελματική τους ζωή σε επίπεδο παραγωγής. 2

3 Στις επόμενες παραγράφους περιγράφονται λεπτομερέστερα οι διαλύτες και τα μίγματα τους πως απαντούν στην πράξη στα συνθετικά εργαστηριακά μαθήματα και κατά την εκτέλεση των αναλύσεων. Περιγραφή των χρησιμοποιημένων διαλυτών και των μιγμάτων διαλυτών Διαλύτες και μίγματα διαλυτών που περιέχουν αλογόνο Οι διαλύτες που περιέχουν αλογόνο περιγράφονται συντομογραφικά σαν: CFC (χλωριωμένοι, φθοριωμένοι υδρογονάνθρακες) CHC (χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες) HHC (αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες) Αυτές οι ενώσεις είναι συνήθως βλαβερές ή τοξικές και επικίνδυνες στα επιφανειακά ύδατα ή/και στην ατμόσφαιρα. Σαν ουσίες επικίνδυνες για το νερό δεν πρέπει ποτέ να αναμιγνύονται με τα απόβλητα νερά. Εξ αιτίας των βλαβερών ιδιοτήτων τους υπάρχουν πολλοί νόμοι και επίπεδα ελέγχου για τις ουσίες αυτές (π.χ. η Γερμανική Οδηγία HKWAbfV που αφορά την απόρριψη των χρησιμοποιημένων αλογονωμένων διαλυτών, BGB1. 1,1918, 23 Οκτωβρίου 1989 ). Για το λόγο αυτό πρέπει να μη χρησιμοποιούνται οι HHC για καθαρισμό και απολίπανση, εάν υπάρχουν διαθέσιμα υποκατάστατα λιγότερο βλαβερά. Τετραχλωρομεθάνιο (τετραχλωράνθρακας) απαγορεύτηκε σαν διαλύτης από το Μετά την Οδηγία Απαγόρευσης του Χάλον (εμπορική οναμασία για αλογονωμένα αλκάνια) (Halon-Prohibition-Ordinance) δεν εγκρίνεται πλέον η χρήση των πλήρως αλογονωμένων CFCs σαν ψυκτικών ουσιών σε μεγάλης κλίμακας μονάδες και σαν αντιδραστήρια καθαρισμού ή διαλύτες. Ελεύθεροι αλογόνου διαλύτες και μίγματα διαλυτών Οι κοινοί ελεύθεροι αλογόνου διαλύτες μπορούν να υποδιαιρεθούν στις ακόλουθες ομάδες: Αλειφατικοί και αλεικυκλικοί υδρογονάνθρακες, 3

4 Αρωματικοί υδρογονάνθρακες, Αλκοόλες, Κετόνες, Εστέρες, Αιθέρες, και Γλυκολικοί αιθέρες. Εκτός από αυτούς τους καθαρούς διαλύτες και τα αναπόφευκτα μίγματα τους που προέρχονται από την συνθετική χημεία, υπάρχουν επίσης ειδικά μίγματα διαλυτών για τεχνικές εφαρμογές, όπως παράγωγα αραιώσεως χρωμάτων, ρητινών, μετάλλων κλπ. Οι ελεύθεροι αλογόνου διαλύτες μπορεί να είναι επίσης επικίνδυνοι. Συνήθως είναι (ιδιαίτερα) εύφλεκτοι. Μερικοί από αυτούς είναι βλαβεροί ή τοξικοί. Εάν έχουν την τάση να επηρεάζουν τις φυσικές, χημικές και βιολογικές ιδιότητες του νερού (όπως είναι συνήθως οι περιπτώσεις των αρωματικών υδρογονανθράκων και διαφόρων αιθέρων) ταξινομούνται σαν βλαβερά στο νερό και δεν πρέπει να μπαίνουν στο απόβλητο νερό, όπως ισχύει και για τους περιέχοντες αλογόνο διαλύτες. Ανακυκλούμενα υλικά των χρησιμοποιημένων διαλυτών Μετά από νομικές εξειδικεύσεις οι ανακυκλούμενοι διαλύτες συνήθως δεν ταξινομούνται σαν απόβλητα και θα υπαχθούν στις ρυθμίσεις για τα ανακυκλούμενα υλικά. Γενικά ο χρήστης επικινδύνων ουσιών υποχρεώνεται να συλλέγει τα ανακυκλούμενα υλικά χωριστά όπως τους διαλύτες, να τα αναγεννά (π.χ με ανακάθαρση) και να τα επαναχρησιμοποιεί. Η ανακύκλωση των υλικών σε αντίθεση με την απόκομιδή έχει την υψηλότερη προτεραιότητα όταν Είναι τεχνικά δυνατή, Το κόστος της ανακύκλωσης είναι αποδεκτό συγκρινόμενο με το κόστος της αποκομιδής, Υπάρχει αγορά για τα ανακυκλωμένα προϊόντα. 4

5 Η αναγκαιότητα της ανακύκλωσης είναι προφανής τουλάχιστον για ουσίες όπως οι αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες οι οποίοι είναι επικίνδυνοι για την υγεία και το περιβάλλον. Οι οργανικοί διαλύτες μπορούν συνήθως εύκολα να ανακυκλωθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν σε συνθέσεις. Οι διαλύτες που συλλέγονται χωριστά μπορούν να ανακυκλωθούν με απόσταξη ακόμη και αν περιέχουν ουσίες με διαφορετικά σημεία ζέσεως. Με αυτό τον τρόπο μπορούν να αναγεννηθούν ακόμη και μίγματα νερού-διαλύτη. Πρακτικά πάρα πολλοί διαλύτες οι οποίοι χρησιμοποιούνται συνήθως σε μεγάλους όγκους, και είναι ακριβοί μπορούν να ανακυκλωθούν με απόσταξη (π.χ. μεθανόλη, αιθανόλη, ακετόνη, ακετονιτρίλιο, ξυλόλιο και όλοι οι αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες). Κεντρική ή αποκεντρωμένη μονάδα ανακύκλωση διαλυτών? Οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες μπορεί να ανακυκλωθούν σε μια κεντρική μονάδα ή αποκεντρωμένα στον χώρο της χρησιμοποίησής τους. Η αποκεντρωμένη ανακύκλωση είναι συνήθως ευνοϊκή επειδή στην περίπτωση της κεντρικής μονάδας ανακύκλωσης υπάρχουν μερικά προβλήματα όπως η μη καθορισμένη συλλογή ενός τύπου διαλύτη που οφείλεται σε αναμίξεις από τα δοχεία συλλογής. Οι προσμίξεις των διαλυτών ακόμη και με μικρές ποσότητες ξένων ουσιών κάνουν μερικές φορές την εργασία ανακύκλωσης δύσκολη. Έτσι η αποκεντρωμένη ανακύκλωση στο αρχικό χώρο χρήσης τους πρέπει να είναι πιο ευνοϊκή. Ένας προκαταρκτικός καθαρισμός είναι εφικτός μόνο με τη χρήση του περιστρεφόμενου εξατμιστή. Τα επόμενα στάδια της απόσταξης μέσω στήλης μπορεί τότε να είναι ευκολότερα. Εάν δεν υπάρχει κατάλληλος εξοπλισμός ανακύκλωσης στο ίδιο μέρος οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες συλλέγονται σε μια κεντρική μονάδα. Πρέπει να τονιστεί πάλι ότι τη μεγαλύτερη σπουδαιότητα για την ανακύκλωση έχει η ξεχωριστή για κάθε διαλύτη συλλογή. Για να υποστηριχτεί η χωριστή συλλογή οι όγκοι των δοχείων πρέπει να περιορίζονται στα 5-10 λίτρα. Ελαττώνοντας τον αριθμό των διαδικασιών πλήρωσης μειώνεται επίσης και η πιθανότητα ανάμιξης των διαλυτών. Μετά την κάθαρση μέσω απόσταξης με στήλη σε μια 5

6 κεντρική μονάδα οι ανακυκλούμενοι διαλύτες μπορούν να δοθούν πίσω στον χρήστη ή να χρησιμοποιηθούν για άλλες ερευνητικές ανάγκες. Μια σημαντική προϋπόθεση για την ανακύκλωση των διαλυτών είναι η ποιότητα τους μετά τον καθαρισμό. Πρέπει να καλύπτει τις απαιτήσεις του χρήστη που θα τους δεχτεί. Πώς μπορεί η ανακύκλωση των διαλυτών να εφαρμοστεί πρακτικά στα πανεπιστήμια? Η ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των χρησιμοποιημένων διαλυτών σε ερευνητικά και εκπαιδευτικά εργαστήρια είναι συνήθως δυνατή και αποδεκτή. Οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες απαρτίζουν το κύριο κλάσμα των αποβλήτων στα χημικά εργαστήρια έρευνας και εκπαίδευσης. Επειδή η χωριστή συλλογή των επικίνδυνων αποβλήτων ρυθμίζεται από την Οδηγία των Επικίνδυνων Ουσιών (GefStoffV) οι συλλεγέντες διαλύτες μπορούν να ανακυκλωθούν αποκεντρωμένα σε επίπεδο ινστιτούτου. Έτσι τα εργαστηριακά μαθήματα μπορούν να σχεδιαστούν στη βάση ενός βιώσιμου τρόπου. Ενσωμάτωση της ανακύκλωσης διαλυτών στα εργαστηριακά μαθήματα χημείας. Η συμμετοχή των φοιτητών σε διάφορα στάδια του καθαρισμού των διαλυτών είναι χρήσιμη για το λόγο ότι θα τους ευαισθητοποιήσει για μια ασφαλή και περιβαλλοντικά αποδεκτή ανακύκλωση. Μπορούν να μάθουν τους τρόπους συλλογής και επαναχρησιμοποίησης των διαλυτών. Ταυτόχρονα θα συνειδητοποιήσουν ποιές προσπάθειες πρέπει να γίνουν σε επίπεδο εργασίας, τεχνικής και την απαιτούμενη ενέργεια που απαιτείται στα διάφορα στάδια της ανακύκλωσης. Ένα πρόσθετο κέρδος στην πράξη θα μπορούσε να είναι να λύθούν τα προβλήματα της αποδοχής των ανακυκλωμένων υλικών. 6

7 Η αρχή των λίγων τύπων διαλυτών σαν βάση για την ανακύκλωση διαλυτών στην πράξη Μια θεμελιώδης αρχή για το εφικτό της ανακύκλωσης των διαλυτών είναι η μείωση της ποικιλίας των διαλυτών που χρησιμοποιούνται. Μέσα στο πλαίσιο μιας βιώσιμης εργαστηριακής άσκησης στην οργανική χημεία πρέπει να ελεγχθεί εάν μπορεί να μειωθεί ο μεγάλος αριθμός των διαλυτών που εφαρμόζεται συνήθως. Η χρήση 5-7 διαφορετικών διαλυτών για όλα τα πειράματα μπορεί να κάνει ευκολότερη την ξεχωριστή συλλογή και ανακύκλωσή τους. Τα κριτήρια επιλογής των χρησιμοποιούμενων διαλυτών είναι η γενικότητα της εφαρμογής τους, η πολικότητα, η τοξικότητα, η τιμή και θέματα ασφάλειας κατά την χρήση τους, όπως η ευφλεξιμότητα, το σημείο ανάφλεξης κλπ. Οι αρωματικοί υδρογονάνθρακες όπως το βενζόλιο και το τολουόλιο μπορεί να αποκλειστούν εύκολα. Στην περίπτωση των αλογονωμένων διαλυτών η χρήση του τετραχλωράνθρακα έχει απαγορευτεί (δες παραπάνω) το χλωροφόρμιο και το διχλωρομεθάνιο, αν είναι δυνατόν, πρέπει να υποκατασταθούν από άλλους κατάλληλους διαλύτες. Για την επιλογή των κατάλληλων διαλυτών ενδιαφέρουν οι ακόλουθες ιδιότητες: Η πλήρους έκτασης διαλυτότητα πρέπει να ικανοποιείται από ένα μικρό αριθμό μη υδατικών διαλυτών. Ο δυνητικός κίνδυνος των διαλυτών πρέπει να είναι μικρός, δηλαδή πρέπει να ταξινομούνται σαν βλαβεροί ή ακόμη σαν λίγο βλαβεροί, σύμφωνα με την Γερμανικό Νόμο- Επικίνδυνων Ουσιών (GefStoffV) και δεν πρέπει να προκαλούν καρκινογένεση ή μεταλλάξεις. Ο χειρισμός των διαλυτών πρέπει να είναι εύκολος και ασφαλής. Η δραστικότητά τους πρέπει να είναι χαμηλή. Πρέπει να έχουν κατάλληλες για ανακύκλωση ιδιότητες, δηλαδή να καθαρίζονται και να ξηραίνονται εύκολα. Να έχουν χαμηλό κόστος προμήθειας και αποκομιδής. 7

8 Οι παρακάτω διαλύτες καλύπτουν σε μεγάλη έκταση τις απαιτήσεις αυτές και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πολλές αντιδράσεις. Επί του παρόντος έχουν μεγάλη προτεραιότητα χρήσης λόγω του χαμηλού δυνητικά κίνδυνου και της αποφυγής των αλογονωμένων διαλυτών: Οξικός αιθυλεστέρας (πολικός μη πρωτικός ) Ακετόνη (πολικός μη πρωτικός ) Αιθανόλη (πολικός, πρωτικός. Η αιθανόλη είναι κατάλληλο υποκατάστατο για την τοξική μεθανόλη.) Κυκλοεξάνιο (μη πολικός μη πρωτικός. Το κυκλοεξάνιο υποκαθιστά το βενζόλιο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν αζεοτροπικό συστατικό αντί του τολουολίου στην απομάκρυνση του νερού με απόσταξη. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί αντί του τετραχλωράνθρακα σε αντιδράσεις ελευθέρων ριζών) tert-βουτυλο μεθυλο αιθέρας (μη πολικός μη πρωτικός. Μπορεί να υποκαταστήσει τον διαιθυλαιθέρα σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις εκτός από τις αντιδράσεις Grignard) H χρήση μόνο λίγων διαλυτών είναι δυνατή σχεδόν σε όλα τα πεδία έρευνας και εκπαίδευσης (συνθέσεις, χρωματογραφία, εκχυλίσεις). Η χρήση και άλλων διαλυτών (σε μικρές ποσότητες) πρέπει να περιορίζεται μόνο στις αναγκαίες περιπτώσεις. Ένα παράδειγμα για αυτό είναι η αντίδραση Grignard, η οποία απαιτεί τη χρήση άνυδρων πολικών διαλυτών, όπως για παράδειγμα ο διαιθυλαιθέρας ή το τετραυδροφουράνιο (THF). Aπόψεις για την χωριστή συλλογή των χρησιμοποιημένων διαλυτών για λόγους ανακύκλωσης Για μια αποτελεσματική ανακύκλωση των χρησιμοποιημένων διαλυτών είναι αναγκαίο να συλλέγονται χωριστά σύμφωνα με το είδος τους έτσι ώστε να μειώνονται οι προσπάθειες καθαρισμού, Αν και είναι κατ αρχήν δυνατός ο διαχωρισμός μιγμάτων μερικών συστατικά ( 3) στα επιμέρους ανεξάρτητα συστατικά με χημικές ή/και φυσικές μεθόδους η διαδικασία αυτή είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και για το λόγο αυτό είναι αντιοικονομική. Η συλλογή κατά 8

9 είδος απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα από το προσωπικό, από ότι η απόρριψη όπως συνηθίζονταν στο παρελθόν. Η χωριστή συλλογή κατά είδος πρέπει να δημιουργεί ποσότητες οι οποίες θα πρέπει να αποτελούνται τουλάχιστον κατά 80 % από ενός τύπου διαλύτη στην προκαταρκτική φάση. Στη συνέχεια της κάθαρσης μπορεί να προκύψουν ποσότητες διαλύτη καλύτερες από %. Με σκοπό να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις αυτές συνιστάται να εφοδιάζονται τα εργαστήρια με χωριστά δοχεία συλλογής για κάθε διαλύτη ή μίγμα διαλυτών (πχ κυκλοεξάνιο/οξικός αιθυλεστέρας). Τα δοχεία αυτά πρέπει να έχουν χωρητικότητα από 3-10 λίτρα και να έχουν σαφή και μόνιμη επισήμανση με εττικέτες ανθεκτικές στους διαλύτες. Η επόμενη εικόνα δείχνει ένα παράδειγμα μιας τέτοιας επισήμανσης στο δοχείο συλλογής. Μεγάλου μεγέθους δοχεία συλλογής είναι ακατάλληλα. Ο όγκος πρέπει να είναι περιορισμένος στα 5 λίτρα. Έτσι περιορίζονται οι απαιτήσεις χώρου για κάθε δοχείο και μπορούν να διευθετηθούν διαφορετικά δοχεία για τους επιμέρους διαλύτες. Εκτός αυτού περιορίζεται επίσης η συνολική ποσότητα των αποθηκευμένων εύφλεκτων διαλυτών στο εργαστήριο. Στην περίπτωση των μεγάλων δοχείων συλλογής απαιτούνται πολλές διαδικασίες πλήρωσης μέχρις ότου γεμίσει το δοχείο. Έτσι αυξάνεται η πιθανότητα της τυχαίας ανάμιξης με ξένους διαλύτες, γεγονός που θα επηρρεάσει την ποιότητα του ανακυκλωμένου διαλύτη. Επίσης τα πολύ μικρά δοχεία είναι ακατάλληλα γιατί θα πρέπει να αδειάζονται πολύ συχνά. 9

10 Κυκλοεξάνιο Αποσταχθείς διαλύτης από εκχύλιση υγρού-υγρού R-Phrases: / S-Phrases: Τοποθεσία: Αίθουσα A, Απαγωγός 2 βλαβερό Ιδιαίτερα εύφλεκτο! Στεγανό κλείσιμο του δοχείου συλλογής! Το πώμα να έχει άθικτο σφράγισμα! Εάν χυθεί κάτι κατά την πλήρωση και τρέξει στα εξωτερικά τοιχώματα του δοχείου βάλτε τη φιάλη στον απαγωγό για να εξατμιστεί Μα μην υπερβεί η πλήρωση το επιτρεπτό επίπεδο (Βλέπε την γραμμή πλήρωσης)! 10

11 Πώς μπορεί να οργανωθεί πρακτικά ηανακύκλωση σε ημερήσια βάση? Η διεξαγωγή της ανακύκλωσης διαλυτών πρέπει να γίνεται συμφωνα με τα ακόλουθα βήματα: Οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες συλλέγονται στα διαφορετικά εργαστηριακού τύπου δοχεία όγκου 5 λίτρων Ο χρήστης ήδη θα πρέπει να έχει αποστάξει τους διαλύτες στον περιστρεφόμενο εξατμιστή πρίν τον μεταφέρει στα δοχεία συλλογής. Οι υδραντλίες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για σχηματισμό κενού. Τα υπολείμματα απόσταξης θα απορριφθούν σαν επικίνδυνα οργανικά απόβλητα. Μετά την πλήρωση τα δοχεία μεταφέρονται στην μονάδα που είναι αρμόδια για την ανακύκλωση των διαλυτών. Η μονάδα αυτή μπορεί να είναι ένα εργαστήριο ανακύκλωσης ή μια μεσαίου μεγέθους αποστακτική μονάδα. Τα δοχεία θα επισημανθούν με μια ενδοεργαστηριακή ετικέτα η οποία θα δίνει πληροφορίες για την προέλευση του διαλύτη (όνομα μεταφορέα, εργαστήριο) με σκοπό την διαμαρτυρία για τις περιπτώσεις ακατάλληλων παρτίδων. Το περιεχόμενο των δοχείων στη συνέχεια θα ελεγθεί με αέρια χρωματογραφία για τη σωστή δήλωση περιεχομένου. Εάν η καθαρότητα είναι πάνω από 90 % η παρτίδα αυτή κατεργάζεται περαιτέρω. Παρτίδες που έχουν παραπάνω από 10 % ακαθαρσίες επιστρέφονται. Στην περίπτωση αυτή συστήνεται να συμβουλεύεται ο ενδιαφερόμενος πως θα μπορεί μελλοντικά να αυξήσει την ποιότητα του διαχωρισμού. Μετά τον έλεγχο οι παρτίδες θα ενωθούν σε μεγαλύτερους όγκους σε ενδιάμεσου μεγέθους αποθηκευτικούς χώρους. Σχηματίζονται δύο ομάδες. Οι ανακυκλώσιμοι διαλύτες θα αναμιχθούν σύμφωνα με τον ιδιαίτερο τύπο τους και θα επεξεργαστούν. Οι άλλοι όντας ιδιαίτερα μολυσμένοι θα αναμιχθούν επίσης αλλά με σκοπό την απόρριψή τους. 11

12 Οι ανακυκλώσιμοι χρησιμοποιημένοι διαλύτες αρχικά θα υποστούν προκαταρκτικό καθαρισμό σε μεγάλου μεγέθους περιστρεφόμενους εξατμιστές. Οι χονδρικές ακαθαρσίες θα παραμείνουν στη αποστακτική συσκευή. Οι προκαθαρισμένοι διαλύτες θα αποσταχθούν στη συνέχεια σε μια ελεγχόμενη από computer καθαρτήρια μονάδα σε τελική ποιότητα τουλάχιστον 98 % η οποία είναι παρόμοια με εκείνη των διατιθεμένων στο εμπόριο διαλυτών. Σε κάποιες περιπτώσεις σχηματίζονται αζεοτροπικά μίγματα τα οποία είναι επίσης κατάλληλα για εργαστηριακές χρήσεις (πχ το μίγμα κυκλοεξανίου/οξικού αιθυλεστέρα για την χρωματογραφία διάβασης πηκτής). Όλα τα υπολείμματα απόσταξης θα απορριφθούν σαν απόβλητα διαλυτών περιέχοντα ελεύθερα αλογόνο σύμφωνα με την περιεκτικότητά τους σε αλογόνο (5 %). Ο έλεγχος της ποιότητας των αποσταγμένων διαλυτών θα γίνει με αέριο χρωματογραφία (GC-FID). Η περιεκτικότητα σε νερό θα προσδιοριστεί με τιτλοδότηση Karl-Fischer. Τα αναλυτικά αποτελέσματα θα συνοδεύουν και θα πιστοποιούν τον διαλύτη με γραπτό πιστοποιητικό. Με το πιστοποιητικό αυτό οι χρήστες θα είναι σε θέση από μόνοι τους να εκτιμούν την καθαρότητα του ανακυκλωμένου διαλύτη. Τα μέτρα ασφαλείας της ποιότητας και η διαφάνεια της όλης διαδικασίας είναι πολύ σημαντική για την αποδοχή των ανακυκλούμενων διαλυτών. Με έναν επιμελημένο σχεδιασμό και οργάνωση μπορεί να επιτευχθεί ανάκτηση της τάξεως μεγαλύτερης του 70 %. Αφού περάσουν τον έλεγχο ποιότητας και επισημανθούν οι αποσταγμένοι διαλύτες θα εμφιαλωθούν σε μεταλλικά δοχεία των 10 λίτρων. Στα δοχεία ασφαλείας αυτά, επειδή είναι ανθεκτικά σε εκρήξεις και θραύσεις, μπορούν να αποθηκευτούν ακόμη και εύφλεκτοι διαλύτες στα εργαστήρια. Το ακόλουθο διάγραμμα δείχνει σχηματικά τα κυριότερα στάδια της διαδικασίας ανακύκλωσης ενός διαλύτη. 12

13 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ/ΜΑΘΗΜΑ Τύποι διαλυτών προκαθαρισμός Δοχεία 5 λίτρων Επισήμανση: Πηγή(Εργαστηρίο) Προμηθευτής (όνομα) > 10% προσμίξεις: άρνηση+συμβουλή ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ 1. οπτικός έλεγχος παρτίδων 2. GC-ανάλυση 3. εξατμιστήρες μεγάλου μεγέθους 4. κάθαρση 5. έλεγχος ποιότητας (GC) Απόρριψη Κακές παρτίδες > 10% ακαθαρσίες Υπολείμματα απόσταξης ΑΠΟΘΗΚΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Αποθήκευση σε μεταλλικά δοχεια ασφαλείας των 10 L ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ / ΜΑΘΗΜΑ Επαναχρησιμοποίηση του ανακυκλωμένου διαλύτη 13

14 Θερμική Επαναχρησιμοποίηση και Ανάκτηση Ενέργειας από Χρησιμοποιημένους Διαλύτες Μια άλλη προσέγγιση για την επαναχρησιμοποίηση των χρησιμοποιημένων διαλυτών είναι η θερμική επεξεργασία για ανάκτηση ενέργειας. Για την θερμική επαναχρησιμοποίηση των διαλυτών αυτών απαιτούνται οικονομικά συμφέρουσες πρώτες ύλες, σχετικά λιγότερο μολυσμένοι και ελεύθεροι αλογόνου χρησιμοποιημένοι διαλύτες. Για το σκοπό αυτό κατάλληλοι διαλύτες που θα συγκεντρωθούν χωριστά είναι εύφλεκτες ουσίες όπως οι αλκοόλες (μεθανόλη, αιθανόλη, ισοπροπανόλη), κετόνες (ακετόνη), διάφοροι εστέρες, ξυλόλιο, βενζόλιο, τολουόλιο κλπ.οι διαλύτες αυτοί δεν πρέπει να περιέχουν στερεά υλικά ούτε προϊόντα αντίδρασης το οποία μπορεί να επηρεάσουν την διαδικασία αποτέφρωσης. Οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες πρέπει να περιέχουν μικρά ποσά νερού. Πρέπει να τονιστεί αυστηρά ότι αυτοί οι διαλύτες αποτελούνται μόνο από υδρογονάνθρακες και οξυγονούχους διαλύτες (σαν αρχικά συστατικά και μίγματά τους) και δεν πρέπει να περιέχουν ενώσεις με αλογόνα, θείο και άζωτο στο μόριό τους. Κατά την παράδοσή τους στη εταιρία διαχείρισης αποβλήτων θα πρέπει να δηλώνεται εάν είναι δυνατή η χρήση των διαλυτών αυτών για ενεργειακή ανάκτηση. Απόρριψη των χρησιμοποιημένων διαλυτών Στο παρελθόν σε ημερήσια εργαστηριακή πρακτική οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες δεν ανακυκλώνονταν αλλά απορρίπτονταν. Αυτό είναι ακόμη μια συνήθης τακτική σε πολλά ινστιτούτα. Παρ όλες τις προσπάθειες επαναχρησιμοποίησης που εφαρμόζονται θα παραμείνουν τελικά κάποια κλάσματα που θα πρέπει να απορριφθούν σαν επικίνδυνα απόβλητα και να αποτεφρωθούν σε διαπιστευμένες μονάδες. 14

15 Πότε οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες θα απορριφθούν? Απόψεις κατηγοριοποίησης. Έχει ήδη φανεί ότι δεν μπορούν να ανακυκλωθούν επωφελώς τα πολύπλοκα μίγματα διαλυτών. Επιπροσθέτως αν περιέχουν αλογονωμένες ενώσεις δεν είναι δυνατή η θερμική τους αξιοποίηση (ανάκτηση ενέργειας).τα μίγματα των αλογονωμένων υδρογονανθράκων θα απορριφθούν σαν Μίγματα διαλυτών περιέχοντα αλογόνα Εάν τα μίγματα αυτά περιέχουν και νερό θα δηλωθούν σαν μίγματα διαλυτών περιέχοντα αλογόνα Τα ελεύθερα αλογόνου μίγματα που αποτελούνται από διάφορα συστατικά θα δηλωθούν καλύτερα σαν Μίγματα διαλυτών ελεύθερα αλογόνου Πολλοί διαλύτες ελεύθεροι αλογόνου, ειδικότερα οι μεγάλης πολικότητας είναι πλήρως ή μερικώς αναμείξιμοι με νερό. Εάν τα μίγματα αυτά περιέχουν μεγάλα ποσά νερού, τότε δεν είναι επωφελής η απόσταξή τους λόγω των υψηλών ενεργειακών καταναλώσεων. Οι διαλύτες αυτοί θα απορριφθούν σαν Μίγματα νερού-διαλυτών ελεύθερα αλογόνου Τα μίγματα διαλυτών με νερό δεν ορίζονται περαιτέρω με βάση τα συστατικά τους. Είναι όμως σημαντικό για την εταιρία διαχείρισης των αποβλήτων να έχει μια χονδρική ιδέα για το περιεχόμενο νερό στα μίγματα αυτά, επειδή αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει την δυνατότητα διάσπασής τους. Στις περιπτώσεις αυτές είναι χρήσιμη η χονδρική περιγραφή των μιγμάτων όπως «αποτελείται κυρίως από διαλύτες». Συνημμένα προσδιορίζονται τα ακόλουθα σχήματα απόρριψης: Για έναν οργανικό διαλύτη περιεχομένου μέχρι 20 % (αποτελείται κυρίως από νερό) οι πορείες απόρριψης είναι οι ακόλουθες (με θεώρηση των επιπλέον ακαθαρσιών): Υδατικά εργαστηριακά απόβλητα (μόνο στην περίπτωση αναμίξιμων διαλυτών με νερό όπως μεθανόλη, αιθανόλη, ισοπροπανόλη, ακετόνη κλπ) 15

16 Μίγματα νερού διαλυτών ελεύθερα αλογόνου (εάν η περιεκτικότητα των αρωματικών διαλυτών όπως βενζόλιο, τολουόλιο, ξυλόλιο, πυριδίνη κλπ είναι πάνω από 1 %, ή/και των αλογονωμένων υδρογονανθράκων είναι κάτω από 5 %. Μίγματα νερού διαλυτών περιέχοντα αλογόνα (εάν η περιεκτικότητα σε αλογονωμένες ενώσεις είναι πάνω από 5 %). Εάν η περιεκτικότητα σε διαλύτη είναι περίπου % τα μίγματα αυτά θα απορριφθούν σαν : Μίγματα νερού διαλύτη ελεύθερα αλογόνου, ή Μίγματα νερού διαλύτη περιέχοντα αλογόνα εξαρτώμενα από άλλες ακαθαρσίες. Για τους χρησιμοποιημένους διαλύτες με περιεκτικότητα πάνω από 80 % σε διαλύτη προτείνονται οι ακόλουθοι τρόποι απόρριψης: Χρησιμοποιημένοι διαλύτες ελεύθεροι αλογόνου (θα δηλωθούν σύμφωνα με τον τύπο τους. Στις περιπτώσεις αυτές η ανακύκλωση είναι μια επιθυμητή επιλογή) Μίγματα διαλυτών ελεύθεροι αλογόνου, Άλλοι μη αλογονωμένοι διαλύτες. Συλλογή χρησιμοποιημένων διαλυτών με σκοπό την απόρριψη. Τι πρέπει να ληφθεί υπόψη? Οι χρησιμοποιημένοι διαλύτες για απόρριψη πρέπει να ταξινομηθούν σε διάφορες κατηγορίες και να συγκεντρωθούν χωριστά. Απαγορεύεται από το νόμο η σκόπιμη ανάμιξη τους με ξένες ουσίες ή διαλύτες. Υπακούοντας στον κανόνα αυτό είναι σημαντικό να επιβεβαιωθεί η επαγγελματική ασφάλεια στο εργαστήριο επειδή στην αντίθετη περίπτωση οι ουσίες μπορεί να υποστούν επικίνδυνες αντιδράσεις μεταξύ τους. Οι χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες μπορεί να αντιδράσουν με κάποιες άλλες ενώσεις με έκρηξη, ειδικότερα με μέταλλα των αλκαλίων και αλκαλικών γαιών, καθώς επίσης με τα οξείδια και τα υδροξείδιά του. Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα 16

17 μπορεί να προκύψει εάν το χλωροφόρμιο αναμιχθεί με ακετόνη γεγονός που οδήγησε σα ατυχήματα στο παρελθόν. Για λόγους ασφάλειας οι ελεύθεροι αλογόνου χρησιμοποιημένοι διαλύτες πρέπει να ελέγχονται αν περιέχουν υπεροξείδια. Οι διάφορες παρτίδες πρέπει να εξουδετερώνονται και να ανάγονται τα υπεροξείδια εάν είναι αναγκαίο. Για την απόρριψη των χρησιμοποιημένων διαλυτών κατάλληλα δοχεία είναι τα πλαστικά κάνιστρα των 5 λίτρων. Πρέπει να είναι από ανθεκτική ποιότητα και να έχουν σαφή επισήμανση. Η χωριστή συγκέντρωση των ελεύθερων αλογόνου και των διαλυτών με αλογόνα θα εξοικονομήσει χρήματα στο ινστιτούτο γιατί η απόρριψη διαλυτών που περιέχουν αλογόνο είναι πολύ πιο δαπανηρή από εκείνη των ελεύθερων αλογόνου διαλυτών. Όταν γεμίσουν τα δοχεία συλλογής (κάνιστρα) θα αποθηκευτούν προσωρινά σε μια ενδιάμεση αποθήκη του πανεπιστημίου σε μεγάλου μεγέθους μεταλλικά βαρέλια ασφαλή σε διαρροές. Μετά την συγκέντρωση μιας επαρκούς ποσότητας τα εργαστηριακά απόβλητα θα τα παραλάβουν για επεξεργασία και αποτέφρωση εξειδικευμένες εταιρίες αποκομιδής. 17

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Εισαγωγή Η αξιολόγηση των αποβλήτων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατάλληλη ανακύκλωση ή διάθεσή τους. Αρμόδιος για τον ακριβή προσδιορισμό και την ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΜΕΘΟ ΟΙ Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr ΜΕΘΟ ΟΙ Ανάλογα με τη φυσική κατάσταση των 2 φάσεων

Διαβάστε περισσότερα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα NP 4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα CEt + FeCl 3 x 6 H 2 CEt C 8 H 12 3 C 4 H 6 C 12 H 18 4 (156.2) (70.2) (270.3) (226.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Υπεύθυνος Εργαστηρίου: Δρ. Πέτρος Α. Ταραντίλης, Λέκτορας Δρ. Χρήστος Παππάς, Λέκτορας (βάσει Ν. 407/80) Δρ. Σοφία Κουλοχέρη, Επιστημονικός συνεργάτης Δρ. Αναστασία Μίχου, Επιστημονικός συνεργάτης Βάση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Εργαστήριο

Εισαγωγή στο Εργαστήριο Εισαγωγή στο Εργαστήριο ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Οι κανόνες εργαστηριακής άσκησης αποβλέπουν στη σωστή λειτουργία του εργαστηρίου και κυρίως εξασφαλίζουν την ασφάλεια των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH 4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη H C 12 H 25 Br (249.2) Br + + NaH (40.0) + Adogen 464 C 25 H 54 ClN (404.2) C 6 H 6 (94.1) C 18 H 30 (262.4) + NaBr (102.9) Ταξινόµηση

Διαβάστε περισσότερα

http://www.oc-praktikum.de

http://www.oc-praktikum.de NP 05 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη CH + CH CH Sc(Tf) + CH CH CH CH C 7 H 8 (08.) C 4 H 6 (02.) (CF S ) Sc (492.2) C 9 H 0 2 (50.2) C 2 H 4 2 (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff 26 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-1 προς µια βάση Schiff CH 3 O + CH 2 NH 2 Montmorillonit K-1 cyclohexane CH 3 NCH 2 Ph + H 2 O H 3 C CH 2 C 1 H 14 O (15.2) C

Διαβάστε περισσότερα

1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο

1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο 1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο O HN CH 3 NH 2 NH 2 KOH 2 C 8 H 8 NO C 6 H 6 N C 6 H 4 3 N (214.1) (56.1) (172.0) (159.8) (329.8) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά. Σύνταξη, ταξινόμηση και τάξεις οργανικών ενώσεων. Τρόποι γραφής οργανικών ενώσεων. Λειτουργικές ομάδες.

Εισαγωγικά. Σύνταξη, ταξινόμηση και τάξεις οργανικών ενώσεων. Τρόποι γραφής οργανικών ενώσεων. Λειτουργικές ομάδες. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ - Μάθημα «ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 9.00-12.00 (Ι3 - Θεωρία) ΠΕΜΠΤΗ 10.00 12.00 (I3-Θεωρία) ή (Εργαστήρια)

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα 4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα καστορέλαιο + NaOMe MeOH CH 4 O OH O OMe (32.0) C 19 H 36 O 3 (312.5) Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

3035 Σύνθεση του cis-1,2-εποξυκυκοοκτανίουαπό κυκλοοκτένιο

3035 Σύνθεση του cis-1,2-εποξυκυκοοκτανίουαπό κυκλοοκτένιο 3035 Σύνθεση του cis-1,2-εποξυκυκοοκτανίουαπό κυκλοοκτένιο H 2 O 2 / Lipase O C 8 H 14 (110.2) H 2 O 2 (34.0) C 8 H 14 O (126.2) Βιβλιογραφία S. Warwel, M. Rüsch gen. Klaas, J. Mol. Catalysis B: Enzym.

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2009/32/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΑ 2009/32/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 6.6.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 141/3 ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΑ 2009/32/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 23ης Απριλίου 2009 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011 Εργαλεία και μεθοδολογίυ σχεδιασμού συσκευασιών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr 1 Αειφορία Περιεχόμενα Εργαλεία πράσινου σχεδιασμού Αξιολόγηση κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού NP 1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού Φλοιός πορτοκαλιού H H CH 3 H H H H H C 28 H 34 15 (610.5) H CH 3 Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αποµόνωση φυσικού προϊόντος Φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία και απόρριψη των χηµικών αποβλήτων κατά την ηµερήσια εργαστηριακή εργασία

Επεξεργασία και απόρριψη των χηµικών αποβλήτων κατά την ηµερήσια εργαστηριακή εργασία Επεξεργασία και απόρριψη των χηµικών αποβλήτων κατά την ηµερήσια εργαστηριακή εργασία Εισαγωγή Τι είναι απόβλητο? Τα απόβλητα ορίζονται στην Νοµοθετική Πράξη Ανακύκλωση και ιαχείρηση Αποβλήτων (KrW-/AbfG)

Διαβάστε περισσότερα

3021 Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη

3021 Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη Ce(IV)(NH ) (N ) 6 C H CeH 8 N 8 8 C H 8 (78.) (58.) (8.) Βιβλιογραφία Tse-Lok Ho et al., Synthesis 97, 6. Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Οξείδωση.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ξικός αιθυλεστέρας ή Οξικό αιθύλιο Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (1993/112/EE)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (1993/112/EE) ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (1993/112/EE) TOPINE PLUS Ισχύει από : 01/12/2001 Αντικαθιστά έκδοση από : 1. Ονομασία σκευάσματος και εταιρίας Στοιχεία προϊόντος; Μικροβιοκτόνο-Απολυμαντικό επιφανειών Εμπορική

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο 4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο C 6 H 10 (82.2) + 4 H H 2 2 H + 4 H 2 (34.0) + sodium tungstate dihydrate + Aliquat 336. Na 2 W 4 2 H 2 (329.9) C 6 H 10 4 C 25 H 54 ClN (404.2) (146.1)

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

4010 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη

4010 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη 4010 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη O C 3 + O O 3 C O C 3 Zeolith O C 3 + C 3 COO O C 3 C 7 8 O (108.1) C 4 6 O 3 (102.1) C 9 10 O 2 (150.2) C 2 4 O 2 (60.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ - Εργαστήριο Θερμοδυναμικής & Φαινομένων Μεταφοράς Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Γεωργία Παππά,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Αρχή της μεθόδου: Η μέθοδος στηρίζεται στις διαφορετικές διαλυτότητες των ουσιών σε δύο μη μιγνυομένους διαλύτες Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο 2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο H + SCl 2 Cl + HCl + S 2 C 9 H 8 2 (148.2) (119.0) C 9 H 7 Cl (166.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό 3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό οξύ HOOC H Br Br H COOH KOH HOOC COOH C 4 H 4 Br 2 O 4 C 4 H 2 O 4 (275.9) (56.1) (114.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

3015 Σύνθεση του ιωδοκυκλοεξανίου από κυκοεξάνιο και ιωδοφόρµιο

3015 Σύνθεση του ιωδοκυκλοεξανίου από κυκοεξάνιο και ιωδοφόρµιο 5 Σύνθεση του ιωδοκυκλοεξανίου από κυκοεξάνιο και ιωδοφόρµιο + CHI NaOH I C 6 H (8.) CHI (9.7) (.) C 6 H I (.) Βιβλιογραφία P. R. Schreiner, O. Lauenstein, E. D. Butova, and A. A. Fokin, Angew. Chem. 999,,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ. Ένα ερευνητικό εργαστήριο ραδιοχηµείας αποτελείται συνήθως από τρία τµήµατα.

ΓΕΝΙΚΑ. Ένα ερευνητικό εργαστήριο ραδιοχηµείας αποτελείται συνήθως από τρία τµήµατα. ΓΕΝΙΚΑ Ένα ερευνητικό εργαστήριο ραδιοχηµείας αποτελείται συνήθως από τρία τµήµατα. - Το πρώτο τµήµα είναι το κυρίως εργαστήριο στο οποίο πραγµατοποιούνται τα πειράµατα. Το εργαστήριο αυτό πρέπει να πληρεί

Διαβάστε περισσότερα

ελτίο εδοµένων Ασφαλείας Προϊόντος σύµφωνα µε την υπ αριθµόν 91/155 Οδηγία της Ε.Ε. WINDSCREEN WASH ADDITIVE 250 ml ( ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΟ ΥΓΡΟ ΠΑΡΜΠΡΙΖ )

ελτίο εδοµένων Ασφαλείας Προϊόντος σύµφωνα µε την υπ αριθµόν 91/155 Οδηγία της Ε.Ε. WINDSCREEN WASH ADDITIVE 250 ml ( ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΟ ΥΓΡΟ ΠΑΡΜΠΡΙΖ ) 1/5 ελτίο εδοµένων Ασφαλείας Προϊόντος σύµφωνα µε την υπ αριθµόν 91/155 Οδηγία της Ε.Ε. 1. Στοιχεία του παρασκευάσµατος και της επιχείρησης / εταιρίας Περιγραφή της ουσίας ή του παρασκευάσµατος Όνοµα εταιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις παλιότερες παρατηρήσεις : Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις σχετικά µε την δηµιουργία κενού

Περιβαλλοντικές απόψεις σχετικά µε την δηµιουργία κενού Περιβαλλοντικές απόψεις σχετικά µε την δηµιουργία κενού Περίληψη Πολλά στάδια εργασίας σε ένα εργαστήριο απαιτούν τη χρήση κενού. Για τη δηµιουργία κενού αφ ενός µπορεί να χρησιµοποιηθεί µια υδραεραντλία

Διαβάστε περισσότερα

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη NP 0 Απόσπαση νερού από την -υδροξυ--µεθυλο--πεντανόνη C H I CH CH H C CH - H H + H C CH H C CH C H I C H 0 (.) (.8) (98.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Απόσπαση Αλκοόλη, αλκένιο, κετόνη,

Διαβάστε περισσότερα

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759.

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759. Σελίδα 1 από 5 Πολυουρεθανική Λάκα Λευκή δύο (2)Συστατικών βάσης ρητινών ( πολυολών ) σε συνδυασµό µε κατάλληλα πιγκµέντα ( ιοξείδιο του τιτανίου ) απλωτικά µέσα,οργανσικούς διαλύτες ( αρωµατικοί υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΛΛΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΥΛΛΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τίτλος Μαθήματος: Διδάσκοντες: ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ι Αναστασία Δέτση, Επίκουρος Καθηγήτρια Στυλιανός Χαμηλάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Εξάμηνο: Συγγράμματα: 3ο John Mc Murry «Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

TCO99 ή Nordic Swan ή Blue

TCO99 ή Nordic Swan ή Blue ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ Επιτροπή Περιβάλλοντος Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

3034 Σύνθεση της trans-1,2-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο

3034 Σύνθεση της trans-1,2-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο 0 Σύνθεση της trans-,-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο H O /HCO H C H 0 (8.) H O HCO H (.0) (.0) C H O (.) Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Προσθήκη σε αλκένια, στερεοεκλεκτική προσθήκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΡΙΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΡΙΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@hem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 6 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος FINOWAX PLUS Κερί βύθισης 20565 Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Ακετανιλιδίου Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, Καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Σκοπός Η

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο δεδομένων No: 01 Εμπορική ονομασία : Pappy wc block, Θαλάσσια Αύρα Προηγούμενη έκδοση Αναθεώρηση: 26.05.11 Print date: 29-May-14

Δελτίο δεδομένων No: 01 Εμπορική ονομασία : Pappy wc block, Θαλάσσια Αύρα Προηγούμενη έκδοση Αναθεώρηση: 26.05.11 Print date: 29-May-14 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σύμφωνα με τον Κανονισμό No 1907/2006/ΕΚ, Άρθρο 31 1.ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΥΣΙΑΣ/ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ/ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Εμπορική ονομασία: PAPPY wc block Θαλάσσια Αύρα Χρήση του προϊόντος: Καθαρίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης Πιλοτική Μελέτη Εργαστήριο Μελέτης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας Πανδής Σπύρος Καλτσονούδης Χρήστος Φλώρου Καλλιόπη Σταθμοί Μετρήσεων Δημοτικό parking 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ 22: Εναπόθεση λεπτού υμενίου με τεχνική εξαέρωσης.

ΣΕ 22: Εναπόθεση λεπτού υμενίου με τεχνική εξαέρωσης. 1. ΤΊΤΛΟΣ ΣΕ 22: Εναπόθεση λεπτού υμενίου με τεχνική εξαέρωσης. Κύκλος ζωής Σύντομος ελεύθερος τίτλος Τελική χρήση ΜΧ μετάλλου νικελίου Διαδικασίες εξαέρωσης στη βιομηχανία των ημι-αγωγών Συστηματικός

Διαβάστε περισσότερα

Σύµβολα Επικινδυνότητας

Σύµβολα Επικινδυνότητας Σύµβολα Επικινδυνότητας Με την Οδηγία για τις Επικίνδυνες Ουσίες θεσµοθετήθηκε η χρήση των Συµβόλων επικινδυνότητας για την επισήµανση των επικίνδυνων ουσιών. Η Οδηγία των Επικίνδυνων Ουσιών είναι ένας

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) αριθ. 816/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την τροποποίηση, αφενός,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ σύμφωνα με την οδηγία 1907/2006/EOK 07970102032

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ σύμφωνα με την οδηγία 1907/2006/EOK 07970102032 Αριθμός αναθεώρησης 2,01 Επεξεργάστηκε στις 12.01.2010 Ημερομηνία εκτύπωσης 12.01.2010 Σελίδα 1 από 5 1. Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης Στοιχεία τής ουσίας ή τού παρασκευάσµατος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός 6 η Οκτωβρίου 2013 Παρουσίαση της Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός Εικόνα 1: Εγκατάσταση μονάδας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.» στο Παραλίμνιο Σερρών (2011) Α. Η Εταιρεία Η «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΥ.ΔΙ.ΑΠ. Συστήματα Διαχείρισης Απορριμμάτων Αθανάσιος Βλάχος ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Συντάκτης : Σεραφειμίδης Χρυσόστομος 1. ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Το πρόβλημα της

Διαβάστε περισσότερα

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS Ανάπτυξη οικονομικά βιώσιμης διαδικασίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση, μέσω χρησιμοποίησης, των οινοποιητικών αποβλήτων: Παραγωγή φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα.

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας Σελίδα 1 από 6 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES»

Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES» Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES» Περιεχόμενα 1/ Περιβαλλοντική κατάσταση ανά περιοχή... 2 2/ Ευρωπαϊκοί και εθνικοί κανονισμοί... 2 2.1 Ευρωπαϊκοί κανονισμοί... 2 2.1.1 Διαχείριση των αποβλήτων...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Β. Βανδέρα Χημικός Msc, Τεχνικός Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ελαιολάδου Μυτιλήνης ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 22/10/2012 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2004/0036(COD) 11.1.2005 ***I ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την πρόταση οδηγίας του

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 18.09.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 18.09.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά «Διαχείριση και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» Τι είναι τα ιατρικά και νοσοκομειακά απόβλητα; Ως Ιατρικά Απόβλητα (Ι.Α.).) νοούνται τα απορρίμματα στις Υγειονομικές Μονάδες (Υ.Μ.).)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Σύσταση Αργού Πετρελαίου Σύνθετο Μίγμα Υδρογονανθράκων Περιέχει αέρια διαλελυμένα στα υγρά συστατικά Υδρογονάνθρακες C 1 C 90+ Στοιχειακή Ανάλυση: Αρκετά Ομοιόμορφη Στοιχεία Περιεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Ακαδημαϊκό έτος 2011-12 ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Μ. Σταθερόπουλος, Καθηγητής, Σ. Λιοδάκης, Καθηγητής Μάρτιος 2012 1 Γενικές πληροφορίες για το μάθημα της Αναλυτικής Χημείας Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος Eμπορικη oνομασία Ισχύει και για τους ακόλουθους αριθμούς υλικών: 1022015 Σύντμηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Στόχοι Απομάκρυνση Ανεπιθύμητων Συστατικών Νερό Βαρείς Υδρογονάνθρακες Υδρόθειο Διοξείδιο του Άνθρακα Στοιχειακό Θείο Άλλα Συστατικά Ανάκτηση Συστατικών με Οικονομική Αξία Ήλιο Υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας

Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Νάξος, 28-6-13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΗΜΟΣ ΝΑΞΟΥ & ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8450 Ταχ. ιεύθυνση : Χώρα Νάξος Ταχ. Κώδικας : 84 300 Τηλέφωνο : 2285360100 Fax : 2285023570 ΠΡΟΣ: ΚΑΘΕ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο)

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) 4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) από tert-βουτανόλη OH + HCl Cl + H 2 O C 4 H 10 O C 4 H 9 Cl (74.1) (36.5) (92.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Πυρηνόφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία Άσκηση 4 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία Ηλεκτροχημεία 4. Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΤΡΙΠΛΟ ΞΕΠΛΥΜΑ; ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ

ΓΙΑΤΙ ΤΡΙΠΛΟ ΞΕΠΛΥΜΑ; ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΓΙΑΤΙ ΤΡΙΠΛΟ ΞΕΠΛΥΜΑ; ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ Τι κάνετε με την άδεια συσκευασία του αγροχημικού όταν αδειάσει; Άσχετα με το ποιο τρόπο μια άδεια συσκευασία αγροχημικού θα αποσυρθεί, θα πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Οξίμης της Κυκλοεξανόνης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Οξίμης της Κυκλοεξανόνης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Οξίμης της Κυκλοεξανόνης Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, Καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη NP 0 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη CH CH + H H S + CH CH C H 6 C 7 H 6 C 9 H 8 C H (0.) (8.) (98.) (80.) (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και

Διαβάστε περισσότερα