Λεξικογραφία και ορολογία: Συμπεράσματα από τη σύγκριση δύο σύγχρονων νεοελληνικών λεξικών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λεξικογραφία και ορολογία: Συμπεράσματα από τη σύγκριση δύο σύγχρονων νεοελληνικών λεξικών"

Transcript

1 Λεξικογραφία και ορολογία: Συμπεράσματα από τη σύγκριση δύο σύγχρονων νεοελληνικών λεξικών Χριστόφορος Χαραλαμπάκης (Προσκεκλημένος ομιλητής του 8 ου Συνεδρίου) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εισήγηση αυτή εξετάζεται από μια ευρύτερη οπτική γωνία η σχέση λεξικογραφίας και ορολογίας. Στην πρώτη ενότητα μελετάται η ακριβής έννοια της ορολογίας. Διαπιστώνεται ότι στα δύο εγκυρότερα σύγχρονα λεξικά της Νεοελληνικής καταγράφεται μόνο η χρηστική σημασία του όρου, όπως γίνεται και στα γνωστότερα λεξικά της αγγλικής, γαλλικής και γερμανικής γλώσσας, χωρίς καμία αναφορά στον επιστημονικό αυτόν κλάδο. Στη δεύτερη ενότητα γίνεται ακριβέστερη οριοθέτηση των εννοιών: λεξικογραφία - ειδική λεξικογραφία - ορογραφία. Αξιοποιείται η παραγνωρισμένη σχετική γερμανική βιβλιογραφία και εντοπίζονται μερικές από τις αντιφάσεις και τις υπεργενικεύσεις των ερευνητών. Προτείνεται να καταλάβει η Ορολογία στο Πρόγραμμα Σπουδών των Πανεπιστημίων μας, τόσο στις θετικές, όσο και στις ανθρωπιστικές επιστήμες, τη θέση που της ανήκει και να οργανώνονται και για τους εκπαιδευτικούς επιμορφωτικά σεμινάρια σχετικά με τις νέες εξελίξεις σε έναν χώρο που εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς και συνδέεται άμεσα με την κατανόηση των επιτευγμάτων της σύγχρονης επιστήμης. Στην τρίτη και σημαντικότερη ενότητα εξετάζεται για πρώτη φορά στην ελληνική βιβλιογραφία η απο-οροποίηση (de-terminologization). Η «διαχεόμενη» στην κοινή γλώσσα ορολογία αφήνει πολλά περιθώρια συνεργασίας του ορολόγου με τον λεξικογράφο, ο οποίος οφείλει να παρακολουθεί και να καταγράφει αυτές τις δυναμικές γλωσσικές εξελίξεις. Δεν πρόκειται για απλή «επιστημονικοποίηση», αλλά για μια δυναμική παρουσία του επιστημονικού λόγου και των ειδικών όρων στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για μεταφραστικά δάνεια, τα οποία δεν έχουν ακόμα μελετηθεί επαρκώς στη νεοελληνική γλώσσα. Εξετάζονται αδρομερώς οι σχετικοί με την ανεργία όροι. Η περίπτωση της απο-οροποίησης αναδεικνύει ένα ακόμα γόνιμο πεδίο συνεργασίας των λεξικογράφων, των ορολόγων και των ορογράφων, το οποίο επιβεβαιώνει τα πολλαπλά οφέλη της διεπιστημονικής έρευνας. Lexicography and Terminology: Conclusions from the comparison of two Modern Greek Dictionaries Christoforos Charalambakis ABSTRACT In this proposal, the connection between lexicography and terminology is examined from a wider perspective. In the first unit, the exact meaning of terminology is studied. It is ascertained that, in the most valid Modern Greek dictionaries, only the common usage of the term is recorded, as is the case 27

2 with the most widely used English, French and German dictionaries, without any reference to the discipline itself. In the second unit, a more accurate delineation of the terms: lexicography - specialized lexicography - terminography, is made. The unrecognized relevant German bibliography is utilized, and some of the contradictions and the overgeneralizations of researchers, are traced. It is suggested that terminology should occupy its appropriate space within the University curriculum both in exact sciences and in humanities. Training seminars for educators should also be organized, concerning the new developments in a field, which is rapidly expanding and is directly related with the understanding of modern scientific achievements. In the third and most important unit, determinologization is examined for the first time in Greek bibliography. The terminology which has been diffused in everyday language leaves a lot of room for the cooperation between the terminologist and the lexicographer, who ought to observe and record these dynamic linguistic developments. It is not simply a matter of scientification, but of the dynamic presence of scientific language and of specialized terms in the individual s everyday life in the modern globalized society. In most cases they are loan translations which have not been adequately studied in Modern Greek. Terms relevant to unemployment have been briefly examined. The case of determinologization highlights one more fertile field for the cooperation among lexicographers, terminologists and terminographers, a fact which verifies the multiple benefits of interdisciplinary research. 1 Η ακριβής έννοια της ορολογίας Η συλλογή, επεξεργασία, τυποποίηση και ερμηνεία των ειδικών όρων που αναπτύσσουν οι σύγχρονες δυναμικά εξελισσόμενες επιστήμες αποτελούν προϋπόθεση για την ευκολότερη κατανόηση της επιστημονικής γνώσης, όπως και για την απρόσκοπτη επικοινωνία και συνεννόηση μεταξύ των ειδικών σε διεθνές επίπεδο, αλλά και για τη διάχυση της πληροφόρησης στο ευρύτερο κοινό. Με την έννοια αυτή η επιστήμη της ορολογίας έχει μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στο σχολείο, στις σπουδές και το επάγγελμα και γι αυτό επιβάλλεται να αξιοποιηθούν τα πορίσματά της και στην εκπαίδευση. Οι σχέσεις που διέπουν τους επιστημονικούς κλάδους της Λεξικογραφίας και της Ορολογίας έχουν απασχολήσει διάφορους ερευνητές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως όμως είναι αναμενόμενο, δεν υπάρχει ταύτιση απόψεων. Η Ορολογία, με την έννοια «του επιστημονικού κλάδου που μελετά, αναλύει και συγκροτεί τα ειδικά λεξιλόγια» (βλ. Ξυδόπουλος 2008, 264, σημ. 35), αμφισβητείται ως αυτόνομη επιστήμη, κυρίως από τους γλωσσολόγους, με το σκεπτικό ότι το ειδικό λεξιλόγιο «μελετάται κατά κανόνα από τη 28

3 λεξικολογία και κατ επέκταση από τη λεξικογραφία». Όσοι υποστηρίζουν την άποψη αυτή παραβλέπουν ή υποτιμούν την τεράστια πρόοδο που έχει σημειώσει η Ορολογία ως επιστήμη, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Από το άλλο μέρος είναι σαφές ότι η πολυπλοκότητα της ορολογίας απαιτεί τη στενή συνεργασία διαφόρων επιστημονικών κλάδων, ανάμεσα στους οποίους κυρίαρχη θέση κατέχει η λεξικογραφία με την ευρύτερη έννοια του όρου. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι τα δύο εγκυρότερα σύγχρονα λεξικά της Νεοελληνικής, το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1998 (ΛΚΝ) και το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Γ. Μπαμπινιώτη, 3 η έκδοση, Αθήνα 2008 (ΛΝΕΓ) δεν αναγνωρίζουν την πρώτη βασική σημασία της ορολογίας ως επιστημονικού κλάδου. Το λήμμα ορολογία παρουσιάζει στα δύο αυτά λεξικά τη μορφή: ορολογία η [orolojía] O25 : το σύνολο των ειδικών όρων που χρησιμοποιούνται σε μια επιστήμη, τέχνη, τεχνική ή άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα: Eπιστημονική / τεχνική ~. Iατρική / νομική / γλωσσολογική ~. Γνώση της ορολογίας. Eλληνική / διεθνής ~. [λόγ. όρ(ος)3 -ο- + -λογία μτφρδ. γαλλ. terminologie (-logie = -λογία)] (ΛΚΝ). ορολογία: το σύνολο των ειδικών όρων που χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένο γνωστικό ή επαγγελματικό χώρο: ιατρική/τεχνική/νομική/ναυτική ~. (ΛΝΕΓ). Στο δεύτερο Λεξικό προστίθεται η πληροφορία ότι η ορολογία αποτελεί νεολογισμό του Παρατίθεται ακόμη το επίθ. ορολογιακός και ορολογικός, με προτίμηση στον δεύτερο τύπο για αποφυγή της σύγχυσης με το ομώνυμο ωρολογιακός. Σημειωτέον ότι και από τα δύο λεξικά απουσιάζει ο επιστημονικός κλάδος της ορογραφίας και ο ορολόγος. Στο υπό έκδοση Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής της Ακαδημίας Αθηνών το λήμμα παρουσίαζε την ακόλουθη αρχική μορφή: ορολογία ουσ. (θηλ.) 1. το σύνολο των εξειδικευμένων λέξεων, των όρων που χρησιμοποιούνται σε ένα γνωστικό τομέα, σε μια επιστήμη: βασική/ γενική/ειδική/ επαγγελματική/επιστημονική/τεχνική ~. Διεθνής/ξένη ~. Αθλητική/διπλωματική/ εκκλησιαστική/εμπορική/επιχειρησιακή/ιατρική/κοινοτική/μουσική/ναυτική/(οικο)νομική/ στρατιωτική ~. Η ~ του διαδικτύου/της πληροφορικής. Γλωσσάριο/λεξικό ~ας. Πβ. ονοματολογία. Βλ. αργκό, κοινωνιόλεκτος. 2. συστηματική μελέτη των ειδικών όρων, λέξεων και εκφράσεων που χρησιμοποιούνται για να ονοματοδοτηθούν πράγματα και έννοιες και οι γενικές αρχές που διέπουν τη σχέση τους: επιτροπή ~ας. Βλ. λεξικογραφία, ορογραφία, -λογία. [< γαλλ. terminologie] Πρέπει, πάντως, να τονιστεί ότι η πρώτη σημασία που δίνει το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής της Ακαδημίας Αθηνών κυριαρχεί σε χρηστικό επίπεδο, διαπίστωση η οποία 29

4 αποτυπώνεται στα περισσότερα λεξικά της αγγλικής, της γαλλικής και γερμανικής γλώσσας. Το Oxford English Dictionary, βλ. λ. terminology, καταγράφει την κυρίαρχη τάση: Etymologically, The doctrine or scientific study of terms; in use almost always, The system of terms belonging to any science or subject; technical terms collectively; nomenclature. Ο Κ. Βαλεοντής και η Ε. Μάντζαρη (2006) έδωσαν με πυκνότητα λόγου τον πλήρη ορισμό της ορολογίας με δύο κύριες σημασίες και τρεις διακριτούς ρόλους: ο επιστημονικός κλάδος που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη των σχέσεων μεταξύ των εννοιών και των κατασημάνσεών τους (όρων, ονομάτων, συμβόλων) και τη διατύπωση αρχών και μεθόδων που διέπουν αυτές τις σχέσεις σε οποιοδήποτε θεματικό πεδίο και η εργασία της συλλογής, επεξεργασίας, διαχείρισης και παρουσίασης των ορολογικών δεδομένων σε μια ή περισσότερες γλώσσες. 2. το σύνολο των όρων που ανήκουν στην ειδική γλώσσα ενός ορισμένου θεματικού πεδίου. Η ΕΛΕΤΟ πρότεινε για την άρση της αμφισημίας τη γραφή με Ο για την πρώτη σημασία και με ο για τη δεύτερη, η διάκριση όμως αυτή δεν φαίνεται να έχει χρηστικό αντίκρισμα. Κατά τον Παπαβασιλείου (2001) ο όρος «ορολογία» χρησιμοποιείται: 1. για την περιγραφή του λεξιλογίου ενός συγκεκριμένου τομέα (π.χ. βιοχημεία, αρχιτεκτονική, κοινωνιολογία, γλωσσολογία, πληροφορική κλπ). 2. για την περιγραφή των μεθόδων συλλογής, διάδοσης και τυποποίησης των όρων. Μπορεί, επίσης, να θεωρηθεί ως ένας διεπιστημονικός τομέας που αξιοποιεί στοιχεία από το χώρο της γλωσσολογίας, ιδιαίτερα της λεξικογραφίας, της λεξικολογίας και της σημασιολογίας, της σημειωτικής, της λογικής, της οντολογίας και της πληροφορικής. Με την πολυσημία της ορολογίας έχει ασχοληθεί διεξοδικά ο Bergenholz (1995, σ. 51 κ.ε.). Πρόκληση για τον ορολόγο και τον λεξικογράφο, όπως και για μια σειρά άλλων επιστημόνων, αποτελεί η διεθνής εναρμόνιση της ορολογίας (βλ. Χαραλαμπάκης, 2003). 2 Οριοθέτηση εννοιών: λεξικογραφία ειδική λεξικογραφία - ορογραφία Ο Wiegand (1998, 33 κ.ε.) δίνει τον πιο συνοπτικό ορισμό της λεξικογραφίας: «Με τον όρο λεξικογραφία εννοείται η αυτόνομη πολιτιστική και επιστημονική πρακτική που έχει ως στόχο τη σύνταξη λεξικών και με τον τρόπο αυτόν να καταστήσει δυνατή τη χρήση τους». Ως συνώνυμα ισχύουν: «λεξικογραφία με την κυριολεκτική σημασία του όρου» (Lexikographie im eigentlichen Sinne) και «πρακτική λεξικογραφία» (Praktische Lexikographie). Στη γερμανική γλώσσα χρησιμοποιείται ο όρος Wörterbuchforschung για να δηλωθεί η θεωρία και η πράξη της λεξικογραφίας και των λεξικών. Το παραγνωρισμένο θέμα της λεξικογραφίας σε σχέση με τη χρήση του λεξικού εξετάζουν αναλυτικά οι Engelberg-

5 Lemnitzer, Η ειδική λεξικογραφία (Fachlexikographie), όρος ο οποίος δεν χρησιμοποιείται στη Νεοελληνική, ασχολείται πρωτίστως με τα ειδικά ή τεχνικά λεξικά και λεξιλόγια, τα οποία απευθύνονται τόσο στους ειδικούς, όσο και σε μαθητευόμενους. Η ειδική λεξικογραφία ταυτίζεται από ορισμένους ερευνητές με την ορολογία, έτσι όμως αντιμετωπίζεται η ορολογία σε εντελώς ρηχό επίπεδο, αφού ο ρόλος της είναι πολύ πιο σύνθετος και πολυεπίπεδος. Η ανάπτυξη πολύγλωσσων ορολογικών συστημάτων αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση για την δυναμικά ανερχόμενη επιστήμη της ορολογίας. Ο ειδικός λεξικογράφος ασχολείται τόσο με την περιγραφή των βασικών γνωρισμάτων του ειδικού λεξιλογίου όσο και με την αποσαφήνιση της πολυσημίας τους, με στόχο να δοθούν σαφείς ορισμοί των λέξεων και των σταθερών συνάψεων και να αποφευχθούν οι αμφισημίες. Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για περιγραφή και στη δεύτερη για ρύθμιση. Η ρύθμιση, με την έννοια της προτυποποίησης της ειδικής γλώσσας, αποτελούσε παλαιότερα κύρια ενασχόληση των ορολόγων. Όπως παρατηρεί εύστοχα ο Shierholz (2003, 12), «Οι θεμελιώδεις έννοιες της ορολογίας, όπως λέξη, έννοια, αντικείμενο, εννοιολογικό σύστημα, παράσταση, ορισμός, γνώρισμα, διαφέρουν σε σημασία και χρήση από τις ίδιες ή αντίστοιχες έννοιες της λεξικογραφίας. Η έννοια (Begriff) ορίζεται ως γνωστική παράσταση ενός αντικειμένου η οποία ξεπερνά τη μεμονωμένη γλώσσα και αποτελεί μονάδα της εξωγλωσσικής πραγματικότητας. Αυτή και μόνο η διαπίστωση θα ήταν αρκετή για να τεκμηριωθεί η μη ταύτιση των δύο επιστημών. Η ορογραφία ορίζεται από τον ίδιο ερευνητή (σ. 13) ως η «πρακτική της καταγραφής και παρουσίασης ορολογικών δεδομένων σε ειδικά λεξικά και ηλεκτρονικές βάσεις». Κατά το DIN 2342 (1992,12) συνώνυμο της ορογραφίας είναι η ορολογική λεξικογραφία (terminologische Lexikographie), όχι όμως η ειδική λεξικογραφία (Fachlexikographie). Η ορογραφία επιβάλλεται να παρέχει αξιόπιστα στοιχεία, ενιαία οργάνωση των σχετικών βάσεων δεδομένων και να αξιοποιεί τα χρηστικά κριτήρια. Η ποιότητα των ορογραφικών εργασιών εξαρτάται από το σταθερό μεθοδολογικό υπόβαθρο και τις ενιαίες αρχές τυποποίησης. Απαραίτητη κρίνεται η συνεχής ενημέρωση των βάσεων δεδομένων και η κατηγοριοποίηση των όρων με βάση τις διαφοροποιημένες ανάγκες των χρηστών. Τη σχέση ορογραφίας και (ειδικής) λεξικογραφίας εξετάζει αναλυτικά ο Shierholz (2003, 15 κ.ε.), ο οποίος επισημαίνει ότι η σχέση αυτή εξαρτάται από την οπτική γωνία από την οποία βλέπουν οι ερευνητές τα πράγματα. Καταγράφει τις ακόλουθες τρεις περιπτώσεις: 1. Η ορογραφία περιορίζεται στις ειδικές γλώσσες και η λεξικογραφία στην κοινή γλώσσα. Με τη διάκριση αυτή ο όρος «Ειδική λεξικογραφία» καθίσταται περιττός. 31

6 32 2. Η ορογραφία αποτελεί αναμφίβολα κλάδο της επιστήμης της ορολογίας (Terminologiewissenschaft), ενώ η ειδική λεξικογραφία τμήμα της Λεξικογραφίας. Η ορογραφία και η ειδική λεξικογραφία έχουν διαφορετικό θεωρητικό υπόβαθρο και διαφορετική αποστολή. 3. Η ορογραφία αποτελεί τμήμα της ειδικής λεξικογραφίας, η οποία με τη σειρά της είναι επιμέρους κλάδος της Λεξικογραφίας. Σύμφωνα με τις απόψεις 1 και 2 η Λεξικογραφία ενδιαφέρεται για την κοινή γλώσσα και την παρουσίαση του λεξιλογικού της θησαυρού, ενώ η ορογραφία αναλύει τους ειδικούς όρους. Οι λεξικογράφοι εργάζονται περιγραφικά, επικεντρώνονται στη λέξη και επιλέγουν συνήθως την αλφαβητική σειρά, ενώ οι ορογράφοι ακολουθούν τη ρύθμιση, επικεντρώνονται στις έννοιες και επιλέγουν μια συστηματική μακροδομή. Τα προϊόντα της ορογραφίας απευθύνονται στους ειδικούς και αξιοποιούνται κατά την παραγωγή κειμένων. Τα προϊόντα της λεξικογραφίας απευθύνονται στο ευρύτερο κοινό και χρησιμοποιούνται για την κατανόηση κειμένων. Είναι προφανές ότι οι οριοθετήσεις αυτές δεν ισχύουν στην πράξη. Η ρύθμιση έχει εγκαταλειφθεί τα τελευταία χρόνια από τους ορογράφους, ενώ πολλά λεξικογραφικά έργα κρατούν την απαραίτητη ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγή και κατανόηση κειμένων με την κατάλληλη λημματοποίηση. Ύστερα από αυτές τις σύντομες παρατηρήσεις γίνεται υπό όρους αποδεκτή η τρίτη άποψη. Συνήθως στην εξειδικευμένη βιβλιογραφία γίνεται προσπάθεια περιγραφής του επιστημονικού «προφίλ» του λεξικογράφου και του ορογράφου με διαχωριστικές γραμμές, οι οποίες στην πράξη δεν ισχύουν. Ο Shierholz (2003, 18) τονίζει, ανάμεσα στα άλλα, ότι ο λεξικογράφος πρέπει να γνωρίζει τη δομή της γλώσσας, να έχει καλό γλωσσικό αισθητήριο, να διακρίνει τις σημασιολογικές αποχρώσεις, να καταγράφει τα συνώνυμα και αντώνυμα, όπως και τις συνδυαστικές δυνατότητες των λέξεων. Ο ορογράφος, από το άλλο μέρος, οφείλει να είναι πλήρως ενημερωμένος για τις εξελίξεις που αφορούν τα λογισμικά αυτόματης εξόρυξης όρων και να διαθέτει ειδικές γνώσεις σε συγκεκριμένα θεματικά πεδία. Ο ορολόγος δεν είναι απαραίτητο να είναι φιλόλογος ή γλωσσολόγος, όπως νομίζουν ορισμένοι. Συχνά συμβαίνει το αντίθετο. Τον τίτλο του ορολόγου τον αποκτά κανείς με τη συστηματική ενασχόληση με αυτόν τον σπουδαίο επιστημονικό κλάδο και όχι με τυπικές σπουδές. Είναι απαραίτητο να οργανώνονται στα πλαίσια της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών ειδικά σεμινάρια ορολογίας τα οποία θα τους βοηθήσουν να κατανοήσουν πληρέστερα τον επιστημονικό λόγο και να διδάξουν στους μαθητές τους μηχανισμούς λειτουργίας και την ακρίβεια της επιστημονικής γλώσσας. Από το άλλο μέρος επιβάλλεται να ανανεωθούν τα Προγράμματα Σπουδών των Πανεπιστημίων μας και να ενταχθεί σε αυτά η διδασκαλία της ορολογίας σε όλες τις Σχολές. Στα δύσκολα και από τη φύση τους περίπλοκα

7 θεωρητικά και πρακτικά θέματα της λεξικογραφίας και της ορολογίας δεν μπορεί να είναι κανείς απόλυτα ενημερωμένος. Γι αυτό είναι απαραίτητη η εξειδίκευση σε έναν από τους δύο κλάδους, αφού πρώτα αποκτήσει όσο γίνεται ευρύτερη εποπτεία και των δύο επιστημονικών κλάδων. Από τη στενή συνεργασία ορολόγων, ορογράφων και λεξικογράφων μπορούν να προκύψουν ποιοτικά, σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές, έντυπα και ηλεκτρονικά λεξικά ορολογίας. (Για τα σχετικά προβλήματα βλ. Κατσογιάννου, 2004). 3 Απο-οροποίηση Από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία επαφής της λεξικογραφίας με την ορολογία είναι το μεταβατικό στάδιο κατά το οποίο ένας επιστημονικός όρος ξεφεύγει από τον περιορισμένο χώρο του εκάστοτε γνωστικού πεδίου και γίνεται κτήμα των μη ειδικών. Η σημασία ενός όρου γίνεται πιο χαλαρή, όταν μετακινηθεί από τα αυστηρώς οριοθετημένα πλαίσιά του και ενταχθεί στον πυρήνα της κοινής γλώσσας. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως αποοροποίηση (de-terminologization). Η αντίθετη τάση, η οροποίηση (terminologization) είναι η διαδικασία κατά την οποία μια λέξη ή έκφραση της κοινής γλώσσας μετασχηματίζεται σε όρο που αντιστοιχεί σε μια γλώσσα για ειδικούς σκοπούς ( the process by which a generallanguage word or expression is transformed into a term designating a concept in a language for special purposes (LSP), ISO 704). Βασική ιδιότητα ενός όρου είναι η πληροφορικότητά του, δηλ. η σαφώς οριοθετημένη σημασία του, έτσι ώστε να μην επέρχεται σύγχυση με άλλες έννοιες. Τα υπόλοιπα τρία κριτήρια για την επιτυχή απόδοση της ξένης επιστημονικής ορολογίας, η αποδεκτότητα, η ανακλησιμότητα και η μεταφρασιμότητα, έχουν έντονα υποκειμενικό χαρακτήρα και γι αυτό αξιολογικά έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Η «διαχεόμενη» στην κοινή γλώσσα ορολογία αφήνει πολλά περιθώρια συνεργασίας του ορολόγου με τον λεξικογράφο, ο οποίος οφείλει να παρακολουθεί και να καταγράφει αυτές τις σημαντικές γλωσσικές τάσεις και εξελίξεις. Δεν πρόκειται ασφαλώς για απλή «επιστημονικοποίηση», αλλά για μια δυναμική παρουσία του επιστημονικού λόγου και των ειδικών όρων στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για μεταφραστικά δάνεια, τα οποία δεν έχουν ακόμα μελετηθεί επαρκώς στη γλώσσα μας. Ήδη στη μελέτη μου του 2003 τόνισα εμφατικά ότι η επιστημονική ορολογία υπεισέρχεται με ραγδαίους ρυθμούς στην κοινή γλώσσα, την οποία εμπλουτίζει με όρους οι οποίοι πριν από λίγα χρόνια ήταν γνωστοί μόνο στους ειδικούς. Από τα νεοελληνικά λεξικά απουσιάζουν πολλοί τέτοιοι όροι, ακόμα και ονομασίες επιστημονικών κλάδων, όπως βενθολογία, γεωβοτανική, ενδοδοντία, στοματική χειρουργική, φυκολογία, οι οποίοι διδάσκονται στα πανεπιστήμια. Όπως έχουν ήδη επισημάνει οι Meyer-Mackintosh (2000, 113 κ.ε.), όταν ένας όρος 33

8 μετακινείται στον χώρο της κοινής γλώσσας από σημασιολογική άποψη συμβαίνουν δύο τινά, σε ό,τι αφορά την αρχική σημασία: 1. δεν αλλάζει επί της ουσίας, όπως για παράδειγμα, στο φραστικό όνομα φαινόμενο του θερμοκηπίου. Λεξικογράφοι και λεξικολόγοι εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τις περιπτώσεις αυτές ως όρους, στην ουσία όμως πρόκειται για τη διαδικασία της αποοροποίησης, με την έννοια ότι στα κοινά λεξικά οι όροι αυτοί πρέπει να αναλύονται με τον απλούστερο δυνατό τρόπο. Ο ειδικός και ο μη ειδικός έχουν στο μυαλό τους το ίδιο περίπου πράγμα. Η διαφορά έγκειται στο ότι ο απλός άνθρωπος προσθέτει στις έννοιες αυτές διάφορες συνυποδηλώσεις οι οποίες συχνά είναι πιο ισχυρές από την ίδια την αρχική σημασία. Η αναφορά στην ατομική βόμβα ανακαλεί αμέσως στο μυαλό τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. 2. εξασθενεί σε σημείο που θα μπορούσε να γίνει λόγος για μετακίνηση του όρου σε άλλη εννοιολογική περιοχή. Η ανακύκλωση δεν μπορεί παρά να είναι «διαδικασία κατά την οποία χρησιμοποιημένα ή φαινομενικά άχρηστα υλικά συλλέγονται, ταξινομούνται, μετατρέπονται σε πρώτη ύλη και επαναχρησιμοποιούνται για την παραγωγή νέων προϊόντων, με σκοπό τη μείωση της ρύπανσης και της ποσότητας των αποβλήτων και την εξοικονόμηση πρώτων υλών και ενέργειας». Η μεταφορική σημασία «αναπαραγωγή, διαιώνιση» ανάγεται σε άλλο σημασιολογικό πεδίο. Εκφράσεις, όπως ανακύκλωση προβλημάτων, η ανακύκλωση της βίας, δείχνουν ότι ο όρος ανακύκλωση έχει ξεφύγει κατά πολύ από τη θεματική περιοχή της ορολογίας. Έτσι όμως εμπλουτίζεται η κοινή γλώσσα με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Η συμβολή αυτή της επιστημονικής ορολογίας στην αύξηση της πολυσημίας των λέξεων δεν έχει μελετηθεί σχεδόν καθόλου σε ό,τι αφορά τη νεοελληνική γλώσσα. Έτσι, δεν ανακυκλώνεται μόνο το χαρτί, το γυαλί και το αλουμίνιο, αλλά και οι ιδέες και τα επιχειρήματα, όταν επανέρχονται τα ίδια ή ελαφρώς παραλλαγμένα. Ακόμα και μια κυβέρνηση, ύστερα από έναν ανασχηματισμό, χαρακτηρίζεται «ανακυκλωμένη», όταν παραμένουν τα ίδια πρόσωπα και απλώς αλλάζουν υπουργεία. Για να φανεί εναργέστερα το όλο πλέγμα των προβλημάτων που συνδέονται με την αποορολογικοποίηση θα αναφερθώ εκτενέστερα σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Το επίθετο εικονικός γνώρισε χάρη στις εξελίξεις της υψηλής τεχνολογίας σημαντικές σημασιολογικές εξελίξεις. Η νεοελληνική γλώσσα μέχρι πριν από λίγα χρόνια γνώριζε μόνο τις σημασίες «φαινομενικός», κατ επέκταση «ψευδής, πλασματικός, μη πραγματικός» και 34

9 δευτερευόντως «εικονιστικός», σε συγκεκριμένα πάντα γλωσσικά περιβάλλοντα. Το ΛΚΝ καταγράφει μόνο αυτές τις παραδοσιακές σημασίες: εικονικός -ή -ό [ikonikós] E1 : 1. που γίνεται, υπάρχει, υφίσταται μόνο φαινομενικά: Eικονικό συμβόλαιο. Eικονική πώληση / μεταβίβαση. ~ γάμος. Eικονική συνεδρίαση. Eικονική εκτέλεση. ~ αντίπαλος / στόχος, υποθετικός. Eικονικά πυρά. ANT πραγματικά. (νομ.) Eικονική δικαιοπραξία, που γίνεται με εκούσια ψευδή δήλωση της βούλησης αυτών που την καταρτίζουν για να παραπλανήσουν τρίτον. 2. εικονιστικός: Eικονική τέχνη. ANT ανεικονική. ~ διάκοσμος. Eικονική παράσταση. εικονικά EΠIPP. [λόγ. < ελνστ. εἰκονικός] Το ΛΝΕΓ προσθέτει το σύμπλοκο εικονική πραγματικότητα, χωρίς να επεκτείνεται στις χρήσεις που προέκυψαν από τους σχετικούς όρους της Πληροφορικής. Το υπό έκδοση Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής της Ακαδημίας Αθηνών δίνει έμφαση στις πρόσφατες χρήσεις του επιθέτου, όπως φαίνεται από το σχετικό λήμμα: εικονικός, ή, ό [εἰκονικός] ει-κο-νι-κός επίθ. 1. (μτφ.) που δεν ισχύει, δεν υπάρχει στην πραγματικότητα, δεν είναι αληθινός, φαινομενικός: ~ός: πόλεμος. ~ή: (ΝΟΜ.) δίκη/εκτέλεση/μεταβίβαση. (ΟΙΚΟΝ.) ~ό: κεφάλαιο. ~ές: δαπάνες/πωλήσεις. ~ά: πυρά/τιμολόγια. Πβ. πλασματ-, υποθετ-ικός, ψεύτικος, πλαστός. ΑΝΤ. αληθινός (1), πραγματικός (1) 2. ΠΛΗΡΟΦ. που δημιουργείται, προσομοιώνεται, μεταδίδεται ή εκτελείται μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή ή δικτύου υπολογιστών: ~ός: κόσμος/χάρτης. ~ή: βιβλιοθήκη/εφαρμογή/περιήγηση. ~ό: μουσείο/παιχνίδι/ περιβάλλον (= εικονική πραγματικότητα)/πληκτρολόγιο/σύμπαν/σχολείο (ΑΝΤ. συμβατικό). ~ές: διευθύνσεις/επιχειρήσεις/πτήσεις. ~ά: εκθέματα/ζώα/περιβάλλοντα. Πβ. διαδικτυακός, ηλεκτρονικός, ψηφιακός. 3. (σπάν.) που έχει σχέση με την εικόνα ή την απεικόνιση: ~ός: διάκοσμος. ~ή: τέχνη. ΣΥΝ. απεικονιστικός (1), εικονιστικός ΑΝΤ. ανεικονικός επίρρ.: εικονικά & (λόγ.) -ώς [-ῶς] ΣΥΜΠΛ.: εικονική αερομαχία: που γίνεται χωρίς πραγματικά πυρά: Η διαδικασία της αναχαίτισης εξελίχθηκε σε ~ ~., εικονική μνήμη: ΠΛΗΡΟΦ. προσωρινό, αποθηκευτικό μέσο στον σκληρό δίσκο που υποστηρίζει τη λειτουργία εφαρμογών, όταν δεν επαρκεί η φυσική (κύρια) μνήμη του υπολογιστή. [< αγγλ. virtual memory, 1959], εικονική πραγματικότητα 1. ΠΛΗΡΟΦ. αλληλεπιδραστικό τρισδιάστατο περιβάλλον προσομοίωσης, η απεικόνιση του οποίου γίνεται σε πραγματικό χρόνο: διαδικτυακή ~ ~. Βλ. κυβερνοχώρος. 2. (μτφ.) απατηλή εικόνα για την πραγματικότητα: Τα ΜΜΕ δημιουργούν μια ~ ~. Κρύβει τα προβλήματα και κατασκευάζει ~ές ~ες. [< αγγλ. virtual reality, 1987], εικονικό γραφείο: εταιρεία που λειτουργεί μέσω διαδικτύου., εικονικό εργαστήριο βλ. εργαστήριο, λευκός/εικονικός γάμος βλ. γάμος [< 1,3: μτγν. εἰκονικός 2: αγγλ. virtual, 1959] Είναι προφανές ότι ένα λεξικό που απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό δεν μπορεί να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες. Αυτό μπορεί να γίνει σε εξειδικευμένες λεξικογραφικές μελέτες. Η λύση που απομένει είναι να περιοριστεί κανείς στην καταγραφή των συχνότερων 35

10 συνδυαστικών δυνατοτήτων, έστω και αν θυσιάζεται η πληροφοριακή αξία. Παραθέτουμε, για παράδειγμα, το σύμπλοκο εικονικά ζώα και αν ενδιαφέρει τον χρήστη του λεξικού, μπορεί να ανατρέξει σε άλλες πηγές για να αντλήσει τις απαραίτητες πληροφορίες. Το Oxford English Dictionary καταγράφει το virtual pet (πρώτη μνεία: 1993) ως Draft partial entry, March 2004, με πλήρη ορισμό: an electronically simulated animal with which human interaction is possible; spec. a hand-held toy with a small screen displaying the animated image of a pet which can be cared for and responded to (by pushing buttons) as if it were a real pet. Πολύ πιο σύνθετα είναι τα προβλήματα που ανακύπτουν όταν έχει να κάνει κανείς με επιστημονικούς όρους οι οποίοι αναφέρονται στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο και επηρεάζουν τη ζωή χιλιάδων πολιτών. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα του λήμματος ανεργία. Το σοβαρό αυτό θέμα που ταλανίζει και την Ελλάδα με τις εφιαλτικές διαστάσεις που έχει λάβει, αντιμετωπίζεται ρηχά στα γνωστά νεοελληνικά λεξικά. Το ΛΚΝ περιορίζεται σε πέντε συνδυαστικές δυνατότητες (εποχιακή, περιστασιακή, προσωρινή, μερική, γενική), ενώ το ΛΝΕΓ μόνο σε τρεις(εποχιακή, μερική, διαρθρωτική). Από τις τρεις βασικές μορφές ανεργίας το ΛΚΝ δεν καταγράφει καμία, ενώ το ΛΝΕΓ αναφέρει μόνο τη διαρθρωτική. Οι υπόλοιπες δύο είναι η ανεργία τριβής και η κυκλική ανεργία. Στο Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής της Ακαδημίας Αθηνών το λήμμα έχει την παρακάτω μορφή: 36 ανεργία [ἀνεργία] α-νερ-γί-α ουσ. (θηλ.) 1. κατάσταση κατά την οποία δεν εργάζεται κάποιος λόγω αδυναμίας εύρεσης εργασίας, έλλειψη απασχόλησης: ανεπίσημη /βραχυχρόνια /επίσημη/ εποχι(α)κή/ καταγεγραμμένη/ κρυφή (ή λανθάνουσα, συγκεκαλυμμένη)/μαζική/μακροχρόνια /μερική /μόνιμη/πραγματική/προσωρινή/ συγκυριακή/ συνολική/τεχνολογικ/χρόνια ~. Η ~ των νέων /πτυχιούχων. Πληθωρισμός/ φτώχεια και ~. Επίδομα/κάρτα/ταμείο/χρόνος ~ίας. Το οξύ πρόβλημα της ~ίας. Μέτρα για την αντιμετώπιση/καταπολέμηση της ~ίας. Αγώνας ενάντια στην ~. Η ~ πλήττει μεγάλο ποσοστό γυναικών. Βλ. αεργία, απεργία. 2. (συνεκδ.) ο αριθμός των ατόμων που δεν μπορούν να βρουν εργασία: υψηλή ~. Αύξηση/μείωση/οριακή πτώση της ~ίας στο...%. Η ~ παραμένει σε χαμηλά επίπεδα/υποχώρησε (ελαφρά). ΣΥΜΠΛ.: ανεργία τριβής: που προκαλείται για ορισμένο χρονικό διάστημα από την εκούσια μετακίνηση ατόμων από μια εργασία σε μια άλλη. [< αγγλ. frictional unemployment], διαρθρωτική/δομική ανεργία: ΟΙΚΟΝ. που προκύπτει όταν ορισμένα τμήματα του εργατικού δυναμικού δεν διαθέτουν την απαραίτητη κατάρτιση και τις απαιτούμενες δεξιότητες για τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας. [< αγγλ. structural unemployment, 1932], κυκλική ανεργία: που οφείλεται στη μειωμένη ζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών λόγω οικονομικής ύφεσης, τεχνική ανεργία & τεχνητή ανεργία: προσωρινή αργία (όχι

11 μεγαλύτερη των τριών μηνών) που οφείλεται σε αδυναμία του εργοδότη να συνεχίσει την παραγωγική διαδικασία για οικονομικούς λόγους. [< αγγλ. technical unemployment] [< μτγν. ἀνεργία 'έλλειψη δραστηριότητας', γερμ. Arbeitslosigkeit] Σε ένα γενικό λεξικό δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά ούτε και απαραίτητο, να προχωρήσει ο λεξικογράφος σε αναλυτικές ερμηνείες και εξειδικευμένες αναλύσεις. Η μακροχρόνια ανεργία γίνεται αντιληπτή από τον απλό άνθρωπο με διαισθητικά συνήθως κριτήρια. Η ακριβής έννοια του όρου είναι: «Κατάσταση της ανεργίας στην οποία βρίσκεται ο άνεργος για χρονικό διάστημα πάνω από 12 μήνες (άνεργοι άνω των 25 ετών) ή πάνω από 6 μήνες (άνεργοι κάτω των 25) και είναι εγγεγραμμένος στις καταστάσεις ανέργων στις αρμόδιες υπηρεσίες απασχόλησης». Πολύ πιο σοβαρά είναι τα προβλήματα που ανακύπτουν όταν θελήσει να δώσει κανείς τον ορισμό του όρου. Ο ορολόγος τον περιγράφει με επιστημονική ακρίβεια και συχνά οφείλει να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για ασφαλέστερη οριοθέτηση, γιατί όχι περιχαράκωση, αφού κύριο μέλημά του είναι η αποφυγή αμφισημίας. Ο λεξικογράφος, στηριζόμενος στα πορίσματα του ορολόγου, είναι υποχρεωμένος να απλουστεύσει τον ορισμό, χωρίς να παραγνωρίζει τα βασικά γνωρίσματα του όρου. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται να έχει την ικανότητα πύκνωσης του λόγου και δόμησης ενός συνεκτικού κειμένου. Άλλο τόσο είναι σημαντικό το θέμα της επιλογής του κατάλληλου υφολογικού επιπέδου. Υπάρχουν για τον ίδιο όρο εναλλακτικοί ορισμοί, οι οποίοι συχνά επιτείνουν τη σύγχυση. Ας πάρουμε για παράδειγμα τον όρο ανεργία τριβής. Στο διαδίκτυο μπορεί να βρει κανείς διάφορους ορισμούς, όπως: «Ανεργία ατόμων που μετακινούνται μεταξύ θέσεων εργασίας», «Το χρονικό διάστημα που απαιτείται ώστε οι άνεργοι να καλύψουν τις κενές θέσεις εργασίας», «που προκαλείται από την μετακίνηση ορισμένων ατόμων από μια εργασία σε μια άλλη, με παρεμβολή μικρής περιόδου ανεργίας», κ.ά. Το Ινστιτούτο Δικονομικών Ερευνών, Αθήνα, δίνει με τη σειρά του ένα προβληματικό και υφολογικά άκομψο ορισμό, εν μέρει επηρεασμένο από τον αντίστοιχο γαλλικό: «Ανεργία που προκύπτει από την ανεπάρκεια κινητικότητας (γεωγραφικής και επαγγελματικής) των εργαζομένων». Στην ορολογική βάση δεδομένων InterActive Terminology for Europe ( IATE), βλ. chômage frictionnel, γίνεται παραπομπή στον πληρέστερο κατά τη γνώμη μου ορισμό: «Chômage résultant d'une insuffisante mobilité de la main-d'oeuvre, les chômeurs ne pouvant répondre aux offres d'emploi parce qu'ils n'ont pas la qualification voulue ou ne résident pas dans le lieu où l'emploi est offert». Στην παραπάνω βάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχουν πολλές αδόκιμες και εσφαλμένες αποδόσεις όρων, τουλάχιστο σε ό,τι αφορά τη Νεοελληνική, ένα θέμα που ξεφεύγει από τα όρια της παρούσας εισήγησης. Αναφορικά με τον αγγλικό ιατρικό όρο anergy (γαλλ. anergie, γερμ. Anergie) η απόδοσή του ως ανεργία οδηγεί σε σύγχυση 37

12 λόγω του ομώνυμου καθιερωμένου όρου για τη δήλωση της έλλειψης απασχόλησης. Οι εναλλακτικές μεταφράσεις «αναλλεργία» και «έλλειψη αλλεργίας» παρουσιάζουν άλλου είδους δυσκολίες. Οι Meyer-Mackintosh (2000, 136) καταλήγουν και αυτοί στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός των εξειδικευμένων όρων που θα «μεταναστεύουν» στην κοινή γλώσσα θα αυξάνεται συνεχώς. Πολλοί όροι θα γνωρίσουν έτσι ποικίλες σημασιολογικές, γραμματικές και πραγματολογικές αλλαγές, οι οποίες ανοίγουν ένα νέο προκλητικό πεδίο έρευνας τόσο για τον ορολόγο όσο και για τον λεξικογράφο. Συμπεράσματα Η λεξικογραφία και η ορολογία αποτελούν δυο γόνιμους, πάντα επίκαιρους επιστημονικούς κλάδους οι οποίοι βρίσκονται σε συμπληρωματική σχέση. Η ασυμφωνία των ειδικών ως προς την οριοθέτησή τους και τις σχετικές αρμοδιότητες των επιστημόνων που τις καλλιεργούν, είναι μέχρις ενός σημείου αναμενόμενη, αφού σε κάθε δυναμικό κλάδο τα όρια είναι ρευστά και αμφιλεγόμενα. Σημασία έχει ο εντοπισμός, μέσα στο ευμετάβλητο τοπίο της γλώσσας, των κοινών σημείων αναφοράς της ορολογίας και της λεξικογραφίας. Η στενότερη συνεργασία του λεξικογράφου με τον ορολόγο καθίσταται αναγκαία, σήμερα ιδίως, για έναν πρόσθετο λόγο: Οι καινοτόμες έρευνες και ανακαλύψεις γίνονται στα όρια των επιστημών, στα κρίσιμα σημεία επαφής των επιστημονικών κλάδων. Έναν τέτοιο γόνιμο χώρο φάνηκε να δημιουργεί η αποοροποίηση, η σημασία της οποίας δεν έχει ακόμα αναγνωριστεί στον βαθμό που της αξίζει. Υπάρχουν, επίσης, πολλά περιθώρια συνεργασίας για την παραγωγή γενικών λεξικών της Νεοελληνικής τα οποία θα αποδίδουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην παρουσίαση και ανάλυση των γενικευμένων επιστημονικών όρων. Ελληνική Βιβλιογραφία 1. Βαλεοντής Κ., Τοράκη Κ., Μάρτιος, «Η Ορολογία ως βασικό εργαλείο τυποποίησης: ζητήματα και δράσεις σε εθνικό επίπεδο». Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Εσπερίδα «Ευρωπαϊκή Τυποποίηση και Ελληνική Πραγματικότητα». 2. Βαλεοντής Κ., Μάντζαρη Ε., Η γλωσσική διάσταση της Ορολογίας: Αρχές και μέθοδοι σχηματισμού των όρων, 1st Athens International Conference on Translation and Interpretation. Translation: Between Art and Social Science, October Κατσογιάννου Μ., «Λεξικά Ορολογίας: Μεθοδολογία, Δομή και Περιεχόμενο», στον τόμο: Κατσογιάννου Μ. & Ευθυμίου Ε., Ελληνική Ορολογία: Έρευνα και Εφαρμογές. Αθήνα 2004: Εκδόσεις Καστανιώτη, σσ Ξυδόπουλος Γ. Ι., Λεξικολογία. Εισαγωγή στην ανάλυση της λέξης και του λεξικού, Αθήνα 2008: Πατάκης. 38

13 5. Παπαβασιλείου Περικλής Α., 2001: «Ορολογία - Σύντομη ιστορική αναδρομή και σύγχρονη πραγματικότητα», Ανακοίνωση στο 3ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» της Ελληνικής Εταιρείας Ορολογίας (ΕΛΕΤΟ), Αθήνα. 6. Χαραλαμπάκης Χρ. «Προβλήματα ισοδυναμίας στη νεοελληνική επιστημονική ορολογία», Πρακτικά του 6 ου Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας, 6 th International Conference of Greek Linguistics, Ρέθυμνο, Σεπτεμβρίου Βλ. το σχετικό CD-rom που εξέδωσε το Εργαστήριο Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ξένη Βιβλιογραφία 1. Bergenholz H., Wodurch unterscheidet sich Fachlexikographie von Terminographie?, Lexicographica, 11, 1995, Engelberg S.- Lemnitzer L., Lexikographie und Wörterbuchbenutzung, Tübingen 2001: Stauffenburg. 3. Meyer I.- Mackintosh K., When terms move into our everyday lives: An overview of de-terminologization, Terminology 6 (1), 2000, Shierholz Stefan J., Fachlexikographie und Terminographie, ZfAL 39, 2003, Wiegand H.E., Wörterbuchforschung: Untersuchungen zur Wörterbuchbenutzung. Zur Theorie, Geschichte, Kritik und Automatisierung der Lexikographie. Teilb. 1, Berlin New York 1998: W. de Gruyter. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης Καθηγητής της Γλωσσολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών Σπετσών 69, Αθήνα. 39

Μετάφραση Ειδικών Κειμένων Ι

Μετάφραση Ειδικών Κειμένων Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Ορολογία και ειδική μετάφραση Τιτίκα Δημητρούλια Τομέας Μετάφρασης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

ορολογίας στο έργο του ελληνόφωνου νομικού Παναγιώτης Γ. Κριμπάς Επίκουρος Καθηγητής Ορολογίας και Μετάφρασης (Δ.Π.Θ.) Δικηγόρος (Δ.Σ.Α.

ορολογίας στο έργο του ελληνόφωνου νομικού Παναγιώτης Γ. Κριμπάς Επίκουρος Καθηγητής Ορολογίας και Μετάφρασης (Δ.Π.Θ.) Δικηγόρος (Δ.Σ.Α. Η συμβολή του θεωρητικού της ορολογίας στο έργο του ελληνόφωνου νομικού Παναγιώτης Γ. Κριμπάς Επίκουρος Καθηγητής Ορολογίας και Μετάφρασης (Δ.Π.Θ.) Δικηγόρος (Δ.Σ.Α.) Νομικά κείμενα: Κείμενα που περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ½»Åà Äɽ µ½½ ¹Î½ Ä Â þÿ±¾¹»ì³ à  º±¹ Ä Â þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹ºÌÄ Ä±Â

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική γλώσσα στην κοινωνία της παγκοσμιοποίησης. Ο ρόλος του σχολείου (6654)

Η ελληνική γλώσσα στην κοινωνία της παγκοσμιοποίησης. Ο ρόλος του σχολείου (6654) Κείμενο Η ελληνική γλώσσα στην κοινωνία της παγκοσμιοποίησης. Ο ρόλος του σχολείου (6654) Τι πρέπει να γίνει σήμερα σε ό,τι αφορά στο γλωσσικό μάθημα; Εδώ και χρόνια, αναφερόμαστε στην κριτική σκέψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές των Τμημάτων Χημείας και Επιστήμης &Τεχνολογίας Υλικών Ηράκλειο Ακαδημαϊκό Έτος 2016-7 Πρόσβαση στην επιστημονική πληροφορία Σημείο εκκίνησης http://www.lib.uoc.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Ι Ο Ν Ι Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100,+30

Διαβάστε περισσότερα

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. Κοκκινάκης, Ε. Δερματάς, Ε. Κουτσογεωργοπούλου Η ομάδα γλωσσικής τεχνολογίας του ΕΕΤ ανέπτυξε πρόσφατα τρία ηλεκτρονικά λεξικά της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιτροπή ΤΕ 21 και το έργο της

Η Επιτροπή ΤΕ 21 και το έργο της Η Επιτροπή ΤΕ 21 και το έργο της Κατερίνα Τοράκη toraki@tee.gr ΤΕ 21 ΕΛΟΤ ΤΕΕ Ένωση Ελλήνων Χημικών Ένωση Ελλήνων Φυσικών Πανεπιστήμιο Αθήνας (Τομέας Γλωσσολογίας) ΕΜΠ Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10 ΚΡΙΤΗΡΙΑ Εύρος θέματος Τίτλος και περίληψη Εισαγωγή Βαθμολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ Μέσω κανόνων Πλεονεκτήματα: κέρδος χρόνου, δυνατότητα επαναλήψεων, εκμετάλλευση των γνωστικών ικανοτήτων των μαθητών, λιγότερη διδακτική προετοιμασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013.

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. Πρακτικές και καινοτομίες στην εκπαίδευση και την έρευνα. Άγγελος Μπέλλος Καθηγητής Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1)

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) 1 Προέλευση και ιστορία της Επιχειρησιακής Έρευνας Αλλαγές στις επιχειρήσεις Τέλος του 19ου αιώνα: βιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Η εισαγωγή της διαχείρισης της πληροφορίας και των ψηφιακών µεθόδων έρευνας στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT Επιστημονική θεώρηση της λεξικογραφικής και λεξικολογικής ορολογίας σε μονόγλωσσα ελληνικά και ξένα λεξικά και εγχειρίδια γλωσσολογικών όρων: Η συμβολή της αρχαίας ελληνικής και λατινικής στη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ þÿµºà±¹ µåä¹ºì ¹ ¹º ĹºÌ ÃÍÃÄ ¼± þÿãä ½ º±Ä±½µ¼

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές του Τμήματος Βιολογίας Ηράκλειο Ακαδημαϊκό Έτος 2016-7 Πρόσβαση στην επιστημονική πληροφορία Σημείο εκκίνησης http://www.lib.uoc.gr επιστημονικές πηγές

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ΜΑΘΗΜΑ 6 195 Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων Το RDF Το Warwick Framework 196 1 Resource Data Framework RDF Τα πολλαπλά και πολλαπλής προέλευσης σχήµατα παραγωγής δηµιουργούν την ανάγκη δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Κατερίνα Λενάκη, Πόπη Παπαδάκη, Γιάννης Κοσμάς Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιου Κρήτης 1 ο Επιστημονικό Συμπόσιο «Πληροφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα

Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα Γλώσσα και Γλωσσική Τεχνολογία στην Ελλάδα Μαρία Γαβριηλίδου ΙΕΛ/ΕΚ «Αθηνά» Κοινοπραξία «Ευρωπαϊκός Συντονισμός Γλωσσικών Πόρων» Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ελλάδα Πολυγλωσσική Ελλάδα (1) Η Γλωσσική Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Α ΛΥΚΕΙΟΥ 20\ 11\2016 ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπάρχει ιδανικός ομιλητής της γλώσσας; Δεν υπάρχει στη γλώσσα «ιδανικός ομιλητής». Θα διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΥΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : Τρασανίδης Γεώργιος, διπλ. Ηλεκ/γος Μηχανικός Μsc ΠΕ12 05 Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός Στόχος της Τεχνολογίας στην Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας

215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας 215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας Το Τμήμα ασχολείται με τη διδασκαλία και την έρευνα στην επιστήμη και τεχνολογία των υπολογιστών και τη μελέτη των εφαρμογών τους. Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1980 (ως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Η Μεθοδολογία της Έρευνας (research methodology) είναι η επιστήμη που αφορά τη μεθοδολογία πραγματοποίησης μελετών με συστηματικό, επιστημονικό και λογικό τρόπο, με σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ É ÃÇ»¹ºÌ µà±³³µ»¼±ä¹ºìâ þÿàá ñ½±Ä»¹Ã¼Ì Ãż²»»µ¹ þÿ±½ ÀÄž

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGA460 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔI.Π.) Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ Μάιος 2012 Είναι ένα πρόγραμμα που φέρνει κοντά τα πεδία της επιστήμης των υπολογιστών και της τεχνολογίας της πληροφορίας με τη διοίκηση και την

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή συζήτηση. 6 ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Αθήνα, 1-3 Νοεμβρίου 2007

Ανοικτή συζήτηση. 6 ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Αθήνα, 1-3 Νοεμβρίου 2007 6 ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Αθήνα, 1-3 Νοεμβρίου 2007 Ανοικτή συζήτηση Θέμα: Αρχές της Ορολογίας Προσαρμογή των Διεθνών Προτύπων για την ελληνική γλώσσα Συντονίστρια: Μαριάννα Κατσογιάννου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π.Μ.Σ. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» «Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ

Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ 1 Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μαριάννα Κατσογιάννου, Κατερίνα Τοράκη Στην παρούσα εισήγηση παρουσιάζεται η λειτουργία και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Εισαγωγή στην Σηµασιολογία Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Ορισµοί Εξετάζει την σηµασιολογική δοµή µιας γλώσσας Τοµέας της γραµµατικής 1. Αναλύει την σηµασία των λέξεων 2. α) Ερµηνεύει την σηµασιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Τελειοφοίτων. 4 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση

Σεμινάριο Τελειοφοίτων. 4 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Σεμινάριο Τελειοφοίτων 4 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Τυπικά το τέταρτο στάδιο της ερευνητικής διαδικασίας Ουσιαστικά εξελίσσεται δυναμικά καθόλη τη διάρκεια της έρευνας o Η έρευνα και η καταγραφή της φέρνουν

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος)

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) 228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) Σκοπός Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Προσομοίωσης

Εφαρμογές Προσομοίωσης Εφαρμογές Προσομοίωσης H προσομοίωση (simulation) ως τεχνική μίμησης της συμπεριφοράς ενός συστήματος από ένα άλλο σύστημα, καταλαμβάνει περίοπτη θέση στα πλαίσια των εκπαιδευτικών εφαρμογών των ΤΠΕ. Μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος φοβάται το ψηφιακό περιεχόμενο στη Νεοελληνική Φιλολογία;

Ποιος φοβάται το ψηφιακό περιεχόμενο στη Νεοελληνική Φιλολογία; Ποιος φοβάται το ψηφιακό περιεχόμενο στη Νεοελληνική Φιλολογία; Άννα-Μαρία Σιχάνη annasixani@gmail.com Ψηφιακές Τεχνολογίες και Νεοελληνική Φιλολογία. Ο φιλόλογος ως δημιουργός, διαχειριστής και χρήστης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική Ομοιογένεια

Εννοιολογική Ομοιογένεια Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης Εννοιολογική Ομοιογένεια Αξιοποίηση Ταξινομικών Συστημάτων Γεωργία Προκοπιάδου, Διονύσης

Διαβάστε περισσότερα

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή Πληροφόρηση και επικοινωνία στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών έρευνα χρηστών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ Ηρώ Φραντζή Ανθρωπιστικές επιστήμες Litterae humaniores Humanities Geisteswissenschaften-Kulturwissenschaten

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ Θεόδωρος Μαρκόπουλος University of Uppsala thodorismark@yahoo.gr Abstract This paper discusses methodological

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ένας Θησαυρός στις λαϊκές βιβλιοθήκες: νέες δυνατότητες, νέες προοπτικές

Ένας Θησαυρός στις λαϊκές βιβλιοθήκες: νέες δυνατότητες, νέες προοπτικές Ένας Θησαυρός στις λαϊκές βιβλιοθήκες: νέες δυνατότητες, νέες προοπτικές Διονύσης Γιαννίμπας Ορολόγος Μεταφραστής Ο Θησαυρός Ελληνικών Όρων είναι ο πρώτος θησαυρός γενικού περιεχομένου στην ελληνική γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΧΑΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ. Δ. Μαρίνος Κουρής

Η ΔΙΑΧΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΧΑΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ. Δ. Μαρίνος Κουρής Εσπερίδα ΤΕΕ-ΠΣΧΜ «Ορολογία & Τυποποίηση στη Χημική Μηχανική» Τετάρτη 1 Απριλίου 2009 Η ΔΙΑΧΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΧΑΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 1. Εισαγωγή Δ. Μαρίνος Κουρής Η γλώσσα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Πρόγραμμα E ξ A ποστάσεως E κπαίδευσης ( E learning ) Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Οδηγός Σπουδών Σο πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ½ ÁÉÀ ºµ½ÄÁ¹º ÀÁ à ³³¹Ã Ä þÿ Á³±½Éù±º  ±»»±³  ¼ ÃÉ þÿà» Á Æ Á¹±º Í ÃÅÃÄ ¼±Ä Â.

þÿ ½ ÁÉÀ ºµ½ÄÁ¹º ÀÁ à ³³¹Ã Ä þÿ Á³±½Éù±º  ±»»±³  ¼ ÃÉ þÿà» Á Æ Á¹±º Í ÃÅÃÄ ¼±Ä Â. Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016-02 þÿ ½ ÁÉÀ ºµ½ÄÁ¹º ÀÁ à ³³¹Ã Ä þÿ Á³±½Éù±º  ±»»±³  ¼ ÃÉ þÿà»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση κατά ανεργίας

Εξειδίκευση κατά ανεργίας Εξειδίκευση κατά ανεργίας Είναι γνωστό και χιλιοειπωμένο πως η ανεργία πλήττει κυρίως τους νέους καθώς και όσους το σύστημα εκτοπίζει κατά τη διαδικασία του εκσυγχρονισμού των παραγωγικών δομών, από τη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ MYP

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ MYP ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ MYP Όταν οι νέοι άνθρωποι μπορούν να συνδυάσουν το περιεχόμενο ενός γνωστικού αντικειμένου με τη δική τους εμπειρία, κατανοούν καλύτερα και η κατανόηση αυτή τους δίνει κίνητρο μάθησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Αποτελέσματα ερωτηματολογίου Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης Παναγιώτης ΑΛΕΒΑΝΤΗΣ Ημερίδα Εργασίας «Δίκτυο ορολογίας για την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα