Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Ηρακλείου Τµήµα: Μηχανολογίας Πτυχιακή Άσκηση Θέµα: Μελέτη της ροής του αίµατος σε ανεύρυσµα αορτής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Ηρακλείου Τµήµα: Μηχανολογίας Πτυχιακή Άσκηση Θέµα: Μελέτη της ροής του αίµατος σε ανεύρυσµα αορτής"

Transcript

1 Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Ηρακλείου Τµήµα: Μηχανολογίας Πτυχιακή Άσκηση Θέµα: Μελέτη της ροής του αίµατος σε ανεύρυσµα αορτής Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα. Μεταξά Ελένη Ονοµατεπώνυµο: Κελαράκη Χρυσούλα Ηράκλειο 2012

2 Αφιερωµένη στην αγαπηµένη µου γιαγιά που έφυγε νωρίς. 2

3 Πρόλογος Η παρούσα Πτυχιακή εργασία µε τίτλο «Μελέτη της ροής του αίµατος σε ανεύρυσµα αορτής» επιχειρεί να βοηθήσει άτοµα που έχουν µια διόγκωση του αυλού και του τοιχώµατος της αρτηρίας, και άρα και την πιθανότητα σε περίπτωση διάρρηξης του αγγείου εσωτερικής αιµορραγίας. Ανέλαβα την παρούσα Πτυχιακή εργασία τον εκέµβριο του Επιβλέπουσα Καθηγήτρια της Πτυχιακής µου ήταν η κ Μεταξά Ελένη του Ανώτατου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος Ηρακλείου, τµήµατος Μηχανολογίας. Με την εργασία αυτή ολοκληρώνεται η φοίτηση µου στο τµήµα Μηχανολογίας. Το κυριότερο είναι ότι πλαισιώνεται από τις ανεκτίµητες εµπειρίες που αποκόµισα τα χρόνια των σπουδών µου, αποτελώντας ουσιαστικά τον επίλογο της φοίτησής µου στο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Ηρακλείου. Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες µου σε όλους εκείνους που µε βοήθησαν να φέρω εις πέρας το έργο που µου ανατέθηκε. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους καθηγητές του τµήµατος που µε δίδαξαν, µου µετέδωσαν τις γνώσεις τους και µου έδωσαν τη δυνατότητα να τις συνθέσω ώστε να πραγµατοποιηθεί η παρούσα εργασία. Στη συνέχεια θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά την κ Μεταξά για την ευκαιρία που µου έδωσε να εκπονήσω την παρούσα πτυχιακή εργασία, βοηθώντας µε να γνωρίσω το αντικείµενο αυτό, αποκτώντας γνώσεις µέσα από τη συµβολή της. Τέλος, θα ήθελα να εκφράσω την απέραντη ευγνωµοσύνη και αγάπη στην οικογένεια µου και στους φίλους µου για την κατανόηση και συµπαράστασή τους σε όλη τη διάρκεια των σπουδών µου. Ηράκλειο 2012 Κελαράκη Χρυσούλα 3

4 Περιεχόµενα Εισαγωγή 6 Κεφάλαιο 1: Ανεύρυσµα 1.1) Η παθολογία του ανευρύσµατος της αορτής 8 1.2) Συχνότητα ανευρύσµατος 9 1.3)Αρτηριακά ανευρύσµατα 9 1.4) Αιτίες )Συµπεράσµατα 14 Κεφάλαιο 2: Υγρό 2.1) Ορισµός υγρού ) Τι είναι ροή ) Αρχές διατήρησης σε κινούµενα υγρά )Τι είναι το αίµα )Ροή του αίµατος )Αιµοδυναµική )Ο ρόλος της αιµοδυναµικής στη φυσιολογία των αρτηριών ) ιατµητική τάση 24 Κεφάλαιο 3: Η καρδιά 3.1) Η καρδιά γενικά ) Η θέση της καρδιάς ) Η καρδιά και το έργο της 27 Κεφάλαιο 4: Η αορτή 4.1) Αορτή ) Χειρουργικές παθήσεις της αορτής 32 4

5 Κεφάλαιο 5: Μεθοδολογία 5.1) Τι είναι τα πεπερασµένα στοιχεία(πρόγραµµα LISA) ) Εξισώσεις Navier-Stokes 34 Αποτελέσµατα 5.3) Γιατί έχουµε ανακυκλοφορία του αίµατος στη είσοδο στο ανεύρυσµα 46 Κεφάλαιο 6 6.1) Σχόλια παραδειγµάτων 53 Βιβλιογραφία 54 5

6 Εισαγωγή Στην παρούσα πτυχιακή εργασία θα µελετήσω τη ροή ενός νευτώνειου ρευστού σε έναν αγωγό απότοµης διεύρυνσης που σκοπό έχει να προσοµοιάσει τη ροή του αίµατος στην είσοδο ενός ανευρύσµατος. Θα χρησιµοποιήσω ένα λογισµικό πεπερασµένων στοιχείων. Θα κάνω επίσης µια έρευνα σε ελληνική και ξένη βιβλιογραφία για τον ρόλο της αιµοδυναµικής στις αγγειακές παθήσεις. Σκοπός της πτυχιακής είναι η βιβλιογραφική µελέτη της επίδρασης της ροής του αίµατος στη παθοφυσιολογία του ανευρύσµατος κοιλιακής αορτής, η επίδραση της γεωµετρίας στο µέγεθος του στροβιλισµού και η επίδραση της ταχύτητας στο µέγεθος του στροβιλισµού. 6

7 Κεφάλαιο 1 7

8 1.1 Η παθολογία του ανευρύσµατος της αορτής Τι είναι το ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής Θα γίνει µία εκτενής αναφορά για τα ανευρύσµατα κοιλιακής αορτής µε τα οποία και ασχολείται η παρούσα πτυχιακή. Το ανεύρυσµα κοιλιακή αορτής είναι η πιο συχνή περίπτωση αορτικού ανευρύσµατος και ο βασικότερος παράγοντας εµφάνισής του είναι η ηλικία(60 ετών και άνω). Όταν οι αρτηρίες οδηγούνται σε γήρανση µε την πάροδο των χρόνων, η διάµετρός τους αυξάνει και τα τοιχώµατά τους γίνονται σκληρότερα και παχύτερα. Ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής καλείται µία ευάλωτη περιοχή στην αορτή, το κύριο αγγείο που µεταφέρει αίµα από την καρδιά στο υπόλοιπο σώµα. Όταν το αίµα ρέει διαµέσου της αορτής, ασκείται πίεση στα τοιχώµατα της αορτής, µε αποτέλεσµα η τελευταία να διευρύνεται και να µοιάζει σαν φουσκωµένο µπαλόνι Εάν οι διαστάσεις της ανευρυσµατικής περιοχής αυξηθούν σηµαντικά, τότε υπάρχει µεγάλος κίνδυνος ρήξης του αγγείου. Συχνότερα τα ανευρύσµατα κοιλιακής αορτή εντοπίζονται κάτω από την έκφυση των νεφρικών αρτηριών. Το ανεύρυσµα σε πολλές περιπτώσεις επεκτείνεται και σε αγγεία της λεκάνης και των µηρών. Όταν το ανεύρυσµα προσεγγίσει τη διάµετρο των 5 εκ. τότε υπάρχει άµεση ένδειξη να αντιµετωπισθεί, διότι έχει πολύ αυξηµένες πιθανότητες να ραγεί. Ο κίνδυνος ρήξης ενός ανευρύσµατος µε διαστάσεις <5 εκ., είναι περίπου ίδιος µε τον κίνδυνο που αντιµετωπίζει ένας ασθενής που υποβάλλεται σε µέσης δυσκολίας χειρουργείο. Σε περίπτωση ρήξεως ανευρύσµατος, η πιθανότητα επιβίωσης του ασθενούς είναι χαµηλή, µε ένα ποσοστό 80-90% των ρήξεων να καταλήγουν σε θάνατο. Αυτοί οι θάνατοι µπορούν να αποφευχθούν, εάν γίνει εγκαίρως η διάγνωση και η αντιµετώπιση των ανευρυσµάτων αυτών.. Οι εντονότερες δοµικές αλλαγές λαµβάνουν χώρα στον µέσο χιτώνα του αρτηριακού τοιχώµατος. Τα επίπεδα ελαστίνης και η αναλογία ελαστίνης-κολλαγόνου µειώνονται προοδευτικά. Η µειωµένη ελαστίνη συνδέεται µε την αορτική διεύρυνση και η αύξηση του κολλαγόνου προδιαθέτει τη ρήξη του ανευρύσµατος. Η καταστροφή της ελαστίνης που βρίσκεται στον µέσο χιτώνα των αγγείων θεωρείται ο παράγοντας «κλειδί» στην παθογένεια των ανευρυσµάτων. Ο µέσος χιτώνας γίνεται λεπτότερος καθώς οι ίνες ελαστίνης τεµαχίζονται και οδηγούνται σε τυχαία διάταξη. Με τον εκφυλισµό των ίνων ελαστίνης, το κολλαγόνο, το πιο άκαµπτο συστατικό στοιχείο του τοιχώµατος, αυξάνει, µε αποτέλεσµα να χάνεται σιγά σιγά η ελαστικότητα του αγγείου. Το τοίχωµα, λοιπόν των αρτηριών καθιστάται πιο ευαίσθητο στην επίδραση της πίεσης του αίµατος. Η ηλικία παίζει σηµαντικό ρόλο στον εκφυλισµό του αρτηριακού µηχανισµού, καθώς µε την πάροδο των ετών το αρτηριακό τοίχωµα λεπταίνει. Λόγω κόπωσης προκαλείται τεµαχισµός των φύλλων ελαστίνης, τα οποία σε πιο µικρές ηλικίες είναι πολύ σταθερά. Χάνεται λοιπόν, η ελαστική τους ιδιότητα και επέρχεται σταδιακή και µόνιµη διεύρυνση του αγγείου. 8

9 Παρόλο που το µέγεθος του ανευρύσµατος χρησιµοποιείται στην κλινική πρακτική ως δείκτης που χαρακτηρίζει τον κίνδυνο ρήξης του ανευρύσµατος, µελέτες έχουν δείξει ότι ένα ποσοστό µικρών ανευρυσµάτων καταλήγει σε ρήξη, ενώ παράλληλα ανακαλύπτονται αρκετά µεγάλα και ασυµπτωτικά ανευρύσµατα που δεν έχουν ραγή. Η ικανότητα να προσδιορίζεται αξιόπιστα και να εξατοµικεύεται ο κίνδυνος ρήξης θα βελτίωνε σηµαντικά τη διαχείριση των ασθενών µε ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής. Στην προσπάθεια να ανακαλυφθούν δείκτες κινδύνου ρήξης του ανευρύσµατος, µελέτες έχουν δείξει ότι πολλά γεωµετρικά χαρακτηριστικά του ανευρύσµατος αλλά και χαρακτηριστικά του αιµοδυναµικού πεδίου στην ανευρυσµατική κοιλότητα µπορούν αξιόπιστα να συσχετιστούν µε τον κίνδυνο ρήξης. Σε αυτές τις ερευνητικές κατευθύνσεις ο ρόλος του µηχανικού είναι σηµαντικός 1.2 Συχνότητα ανευρύσµατος κοιλιακής αορτής Περίπου 1 στους 250 ασθενείς, άνω των 50 ετών θα πεθάνει από ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής. Ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής ανευρίσκεται σε περίπου 8% των ατόµων ηλικίας >65 ετών. Οι άνδρες έχουν 4 φορές πιο µεγάλη πιθανότητα από τις γυναίκες να πάθουν ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής. Τα άτοµα µε τον µεγαλύτερο κίνδυνο, είναι κυρίως καπνιστές άνδρες, ηλικίας >60 ετών οι οποίοι έχουν ιστορικό αθηρωµατικής νόσου. Σηµαντικός επιβαρυντικός παράγοντας είναι η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού (ιδίως η ύπαρξη γυναικών στην οικογένεια µε ανεύρυσµα κοιλιακής αορτή). 1.3 Αρτηριακά ανευρύσµατα Ανευρύσµατα µπορούν να σχηµατιστούν οπουδήποτε. Μερικές φορές, εµφανίζονται και στις αρτηρίες των άνω και των κάτω άκρων. Όµως, πιο συχνά και πιο επικίνδυνα είναι όταν συµβαίνουν στις αρτηρίες της κεφαλής και στην αορτή. Τα ανευρύσµατα µπορούν να προκαλέσουν προβλήµατα µε πολλούς τρόπους. Μπορεί, για παράδειγµα, να υποστούν ρήξη µε αποτέλεσµα να µην αιµατώνονται ορισµένοι ιστοί ή να προκαλέσουν εσωτερική αιµορραγία στην περιοχή που βρίσκονται. Ή µπορεί να διαταθούν τόσο πολύ, ώστε να πιέζουν και να βλάπτουν γειτονικά όργανα, νεύρα ή και άλλα αγγεία. Επίσης, µπορεί να παρεµποδίζουν τη ροή του αίµατος τόσο πολύ, ώστε να δηµιουργούνται θρόµβοι. Τα εγκεφαλικά ανευρύσµατα που προέρχονται από συγγενή ελαττώµατα, µπορούν να δηµιουργήσουν προβλήµατα σε οποιαδήποτε ηλικία. Εµφανίζονται συχνότερα σε άτοµα κάτω των 65 ετών. Οι άλλοι τύποι ανευρύσµατος είναι σπάνιοι στ άτοµα αυτής της ηλικιακής οµάδας. 9

10 ΤΑ ΕΙ Η 1. Αρτηριακά ανευρύσµατα και αρτηριεκτασίες: Αυτά διακρίνονται σε: Γνήσια ( όταν το τοίχωµά τους αποτελεί συνέχεια του αρτηριακού τοιχώµατος) και ψευδή (όταν σχηµατίζεται από τους γύρω ιστούς). Η συνηθέστερη αιτία των γνήσιων ανευρυσµάτων είναι η αρτηριοσκλήρωση, εφόσον αυτή καταστρέφει ή αδυνατίζει τον µέσο αγγειακό χιτώνα. Τα αρτηριοσκληρωτικά ανευρύσµατα εντοπίζονται, συνήθως, στην κοιλιακή αορτή, στις αρτηρίες των κάτω άκρων και στη θωρακική αορτή. Αποκτούν, µάλιστα, σηµαντικό µέγεθος, δίχως να δίνουν καθόλου συµπτώµατα. Η ύπαρξη έντονων σφίξεων (σφυγµών) ή η ψηλάφηση µιας µάζας που σφύζει (πάλλεται δυνατά) στην κοιλιά ή στ άκρα πρέπει να δηµιουργεί την υποψία ανευρύσµατος. 2. Τα συγγενή (εκ γενετής) ανευρύσµατα: Είναι σπάνια και οφείλονται σε ανωµαλίες του αναπτυσσόµενου εµβρύου. Πρόκειται για ανευρύσµατα των εγκεφαλικών αρτηριών (εντοπίζονται σχεδόν πάντοτε στη βάση του εγκεφάλου). 3. Τα µετατραυµατικά ανευρύσµατα: Πρόκειται για ψευδή ανευρύσµατα που οφείλονται σε ρήξη των χιτώνων µιας αρτηρίας που τραυµατίζεται απευθείας (ανοιχτό τραύµα) ή συνήθως εµµέσως (κλειστή κάκωση). Στην περίπτωση αυτή, το αίµα που εξαγγειώνεται σχηµατίζει θρόµβο γύρω από την αρτηρία, ο οποίος στη συνέχεια στερεοποιείται και περιβάλλεται προοδευτικά από συνδετικό ιστό µε τη µορφή θήκης (κάψας) ή σάκου. Γι αυτό σήµερα, µε την αύξηση των τροχαίων ατυχηµάτων, έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι κακώσεις του θώρακα, γιατί συχνά οδηγούν στην κάκωση της θωρακικής αορτής και στο σχηµατισµό ψευδούς ανευρύσµατος στην κατιούσα µοίρα. Σε κάθε θλάση θώρακα από τροχαίο ατύχηµα επιβάλλεται η λήψη ακτινογραφίας θώρακα για την έγκαιρη διάγνωση της κάκωσης. 4. Τα φλεγµονώδη ή µυκωτικά ανευρύσµατα: Αυτά δηµιουργούνται όταν διάφορα µικρόβια που τυχαίνει να κυκλοφορούν στο αίµα εγκατασταθούν στο αρτηριακό τοίχωµα, προκαλώντας έτσι την καταστροφή του και τη δηµιουργία, σιγά-σιγά, µιας αρτηριακής διεύρυνσης του ανευρυσµατικού σάκου. Αυτού 10

11 του είδους τ ανευρύσµατα είναι δυνατό ν αναπτυχθούν τόσο σε µεγάλες όσο και σε µικρές αρτηρίες. 5. Ανεύρυσµα της καρδιάς ή ανεύρυσµα της αριστερής κοιλίας: Πρόκειται για µια συνηθισµένη επιπλοκή του εµφράγµατος του µυοκαρδίου που εντοπίζεται στην προσθιοπλάγια µοίρα της αριστερής κοιλίας της καρδιάς. Επειδή το ανεύρυσµα της καρδιάς προκαλεί ανεπάρκεια της αριστερής κοιλίας, κοιλιακή ταχυκαρδία, κ.ά. χρειάζεται οπωσδήποτε θεραπεία, η οποία µάλιστα, πρέπει να είναι ριζική, δηλαδή χειρουργική. Πώς σχηµατίζονται τα ανευρύσµατα; Αν ένα µέρος του τοιχώµατος µιας αρτηρίας υποστεί κάποια βλάβη ή εξασθενήσει, τότε η πίεση του αίµατος που περνά από την αρτηρία, προκαλεί στο σηµείο της βλάβης διάταση ( σαν µπαλόνι), η οποία µπορεί να συνεχίσει να µεγαλώνει µέχρι να...εκραγεί! Ποιοι είναι οι κίνδυνοι Όλα τ ανευρύσµατα, γνήσια και ψευδή, ανεξαρτήτου σχήµατος και µεγέθους θεωρούνται σοβαρά, γιατί συχνά δε γίνονται αντιληπτά, εφόσον συνήθως δεν εµποδίζουν την κανονική ροή του αίµατος προς την περιφέρεια και µεγαλώνουν χωρίς συµπτώµατα. Εκτός κι εάν διευρυνθούν σηµαντικά και πιέσουν όργανα που βρίσκονται κοντά, έτσι ώστε να προκαλέσουν και τα σχετικά συµπτώµατα. Ο ανευρυσµατικός σάκος είναι δυνατό να ραγεί αιφνιδίως, µε αποτέλεσµα να εξέλθει αίµα στους γύρω ιστούς, το θώρακα και την κοιλιά ή µέσα σε κοίλα όργανα, κ.τ.λ. και να προκαλέσει µεγάλη απώλεια αίµατος και βαριά, πολλές φορές κατάσταση, ακόµα και θάνατο. Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου ο ανευρυσµατικός σάκος γεµίζει τελείως από θρόµβους ή και περιπτώσεις όπου µικροί θρόµβοι µετακινούνται σε περιφερειακά αρτηριακά τµήµατα, µε αποτέλεσµα να προκαλείται αιφνίδια διακοπή της αρτηριακής κυκλοφορίας σε όργανα ή σε ολόκληρο άκρο. Η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία των ανευρυσµάτων έχει σπουδαία σηµασία όχι µόνο για την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών που απειλούν την ακεραιότητα των άκρων και των οργάνων αλλά και γι αυτή την ίδια τη ζωή. Συµπτώµατα Αυτά ποικίλουν ανάλογα µε τον τύπο, το µέγεθος και τον εντοπισµό του ανευρύσµατος. Έτσι, λοιπόν: Τα εγκεφαλικά ανευρύσµατα δε δίνουν συνήθως συµπτώµατα µέχρι να υποστούν ρήξη. Ένας ξαφνικός και έντονος πονοκέφαλος πίσω στο κεφάλι ή µια ξαφνική απώλεια της συνειδήσεως µπορεί να είναι η πρώτη εκδήλωση του προβλήµατος. 11

12 Στην περίπτωση ανευρύσµατος αορτής, τα συµπτώµατα εξαρτώνται από το τµήµα της αορτής που προσβάλλεται, καθώς και από τον τύπο του ανευρύσµατος. Τα ανευρύσµατα σε άλλα µέρη του σώµατος είναι γενικά ασυµπτωµατικά (χωρίς συµπτώµατα). Αν το ανεύρυσµα βρίσκεται προς τα πίσω, µπορεί να πιέσει ακόµα και τα οστά της σπονδυλικής στήλης και να προκαλέσει πόνο στη µέση (οσφυαλγία). Αν διαπιστωθεί ότι υπάρχει κάποιο από τα συµπτώµατα του ανευρύσµατος της αορτής ή σε περίπτωση που παρουσιαστεί χωρίς αιτία κάποια διόγκωση σε κάποια περιοχή του σώµατος ιδιαίτερα στην κοιλιά και ιδίως αν η διόγκωση αυτή σφύζει τότε πρέπει να συµβουλευτείτε το γιατρό σας χωρίς καθυστέρηση. Ορισµένα συµπτώµατα µπορεί να προκληθούν από άλλες, συχνά ασήµαντες καταστάσεις, τις οποίες, όµως, ο γιατρός στην προσπάθειά του να διερευνήσει, καταφεύγει σε έναν πλήρη έλεγχο κι έτσι εντοπίζει τυχαία το ανεύρυσµα. Θεραπεία Γίνεται µόνο χειρουργικά. Στόχος της: η µερική ή ολική εκτοµή (αφαίρεση µε τοµή) του ανευρυσµατικού σάκου και αποκατάσταση της αρτηριακής συνέχειας, χάρη στη θεαµατική εξέλιξη της αγγειοχειρουργικής την τελευταία τριακονταετία και την ανάπτυξη αρτηριακών υποκατάστατων (πλαστικών µοσχευµάτων), όπως είναι για παράδειγµα, οι σωληνωτές προθέσεις από dacron ή teflon. 12

13 1.4 Αιτίες Υπάρχουν, κάποιες θεωρίες και σαφώς προσδιορισµένες παράγοντες κινδύνου. Το κάπνισµα: Μεγαλύτερη από το 90% των ανθρώπων που παρουσιάζουν ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής έχουν καπνίσει κάποια στιγµή στη ζωή τους. Γενετικές επιδράσεις: Η επίδραση των γενετικών παραγόντων είναι πολύ πιθανή. Το υψηλό οικογενειακό ποσοστό επιπολασµού είναι ιδιαίτερα αισθητό στα αρσενικά άτοµα. Υπάρχουν πολλές θεωρίες σχετικά µε την ακριβή γενετική διαταραχή που θα µπορούσε να προκαλέσει µεγαλύτερη συχνότητα εµφάνισης ανευρύσµατος κοιλιακής αορτής µεταξύ των αρσενικών µελών της στις πληγείσες οικογένειες. Αθηροσκλήρωση: Το ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής για πολύ καιρό εθεωρείτο ότι προκαλείται από αρτηριοσκλήρυνση, επειδή οι τοίχοι του ανευρύσµατος κοιλιακής αορτής συχνά επηρεάζεται σε µεγάλο βαθµό. Ωστόσο, αυτή η θεωρία δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να εξηγήσει το αρχικό ελάττωµα και την ανάπτυξη της απόφραξης, που παρατηρείται στη διαδικασία. Άλλες αιτίες: Άλλες αιτίες της ανάπτυξης του ανευρύσµατος κοιλιακής αορτής περιλαµβάνει: λοίµωξη, τραύµα, αρτηρίτιδα,κυστική έσω νέκρωση. Οι καπνιστές έχουν 4 φορές πιο αυξηµένο κίνδυνο από τους µη καπνιστές να νοσήσουν από ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής. Το 50% των ασθενών µε ανεύρυσµα κοιλιακής αορτής, οι οποίοι δεν αντιµετωπίζονται τελικά πεθαίνουν από αυτήν την αιτία. 13

14 1.5 Συµπέρασµα Βράχνιασµα, βήχας, συριγµός στην αναπνοή, ανισοκορία (διαφορά µεγέθους στις κόρες των οφθαλµών) ή δυσκολία στην κατάποση, είναι σηµάδια για τυχόν ύπαρξη ανευρύσµατος. Ένα υπερηχογράφηµα και ακτινογραφία θώρακος µπορεί να δώσει τη διάγνωση. Στη συνέχεια, για περισσότερες λεπτοµέρειες, ακολουθούν αξονική τοµογραφία θώρακος, µαγνητική τοµογραφία θώρακος ή/και αγγειογράφηµα. Σε γενικές γραµµές, αν το ανεύρυσµα είναι από 5 εκατοστά και πάνω, πρέπει να χειρουργείται. Επίσης, αν το ανεύρυσµα προκαλεί συµπτώµατα ή µετά από παρακολούθηση το µέγεθος του αυξάνει, πρέπει άµεσα να χειρουργείται. Αν υπάρχει πόνος στο στήθος ή στην πλάτη ή στην κοιλιά ή στο πίσω µέρος της κοιλιάς (κοντά στη σπονδυλική στήλη, αφού αυτός ο πόνος µπορεί να συγχέεται µε πόνο ορθοπεδικής βλάβης), θα πρέπει να ζητηθεί άµεσα βοήθεια ιατρού. Ο έντονος διαρκής βήχας η ένα σπασµωδικό φτέρνισµα πού συνοδεύτηκε από πόνο στο στήθος ή στην πλάτη ή στην κοιλιά µετά από απότοµο σήκωµα µεγάλου βάρους και ως πόνος ξεχάστηκε, µπορεί να ήταν διαχωρισµός και χρήζει περαιτέρω έρευνας. 14

15 Κεφάλαιο 2 15

16 2.1 Ορισµός υγρού Στη επιστήµη της φυσικής υγρό ονοµάζεται κάθε ουσία που παρατηρείται µε συγκεκριµένο µεν όγκο αλλά όχι µε καθορισµένο σχήµα. Το υγρό αποτελεί µια από τις τρείς µορφές της κατάστασης της ύλης. Τα θεµελιώδη σωµατίδια που συγκροτούν κάθε µορφή της ύλης (άτοµα, µόρια, ιόντα) και εν προκειµένω των υγρών απέχουν µεταξύ τους περισσότερο απ ότι συµβαίνει µε τα σωµατίδια των στερεών. Αυτό σηµαίνει πως οι ελκτικές δυνάµεις στα υγρά είναι ασθενέστερες και τα σωµατίδια αυτών µπορούν να κινηθούν σε µικρές αποστάσεις. Έτσι το υγρό «ρέει» λαµβάνοντας κάθε φορά το σχήµα του χώρου που βρίσκεται ή τοποθετείται, διατηρώντας πάντα τον ίδιο όγκο. Τόσο τα υγρά όσο και τα αέρια στη Φυσική ονοµάζονται επίσης και «ρευστά» επειδή ακριβώς αυτά ρέουν. 2.2 Τι είναι ροή Με τον όρο Ροή χαρακτηρίζεται γενικά οποιαδήποτε παρατηρούµενη συνεχόµενη κίνηση µορφής της ύλης µέσα στο χώρο. Συναφής επίσης όρος είναι και το «ρεύµα» που συναντάται περισσότερο στον ηλεκτρισµό και στη Μετεωρολογία. Ακόµη όµως απαντάται και στις καθηµερινές εκφράσεις, περιφραστικά της ιδέας της συνεχούς κίνησης όπως π.χ. ροή ειδήσεων, ροή τηλεοπτικού προγράµµατος κ.λπ. Περισσότερο όµως ως επιστηµονικός όρος αφορά την κίνηση των ρευστών και ειδικότερα των υγρών µε συνέπεια να θεωρείται ο σηµαντικότερος όρος στη µηχανική των ρευστών, δηλαδή στην Υδροδυναµική και στην Υδραυλική. Παράλληλα όµως θεωρείται εξίσου σηµαντικός όρος στη Βιολογία, τη Γεωλογία, την Οπτική, στις πάσης φύσεως ακτινοβολίες, λαµβάνοντας και µορφή ενεργειακού µεγέθους, καθώς ακόµη και στα µαθηµατικά ως ολοκλήρωµα σε διανυσµατικά πεδία. Ας δούµε λοιπόν ορισµένες µηχανικές ιδιότητες του αίµατος. Πρώτα απ όλα λέµε ότι το αίµα είναι ρευστό. Τι πάει να πει ρευστό όµως; Ο όρος χρησιµοποιείται περιεκτικά και περιλαµβάνει όλα τα υγρά και τα αέρια. Έχουµε δυο κατηγορίες ρευστών: Τα ασυµπίεστα και τα συµπιεστά. Ασυµπίεστα είναι εκείνα των οποίων µια σταθερή µάζα αναφοράς καταλαµβάνει πάντα τον ίδιο όγκο. Άρα µπορούµε να πούµε πως ασυµπίεστα είναι τα ρευστά που τη πυκνότητα τους τη θεωρούµε σταθερή, δηλαδή τα υγρά, ενώ συµπιεστά είναι αυτά που έχουν µεταβλητή πυκνότητα, δηλαδή τα αέρια. Φυσικά το αίµα είναι ασυµπίεστο ρευστό, το οποίο έχει σταθερή πυκνότητα ρ=1.05 gr/cm 3. 16

17 2.3 Αρχές διατήρησης σε κινούµενα υγρά Αρχή του Bernoulli Η αρχή του Bernoulli µπορεί να εφαρµοστεί σε διάφορους τύπους ροή του υγρού, µε αποτέλεσµα σε ό, τι είναι αόριστα να συµβολίζεται ως εξίσωση Bernoulli. Στην πραγµατικότητα, υπάρχουν διαφορετικές µορφές της εξίσωσης Bernoulli για διαφορετικούς τύπους ροής. Η απλή µορφή της αρχής Bernoulli είναι έγκυρη για τις ροές ασυµπίεστων (π.χ. τα περισσότερα υγρά ρεύµατα), καθώς και για τις ροές συµπιεστού(π.χ. αέρια) κινείται σε χαµηλούς αριθµούς Mach. Πιο προηγµένες µορφές µπορούν σε ορισµένες περιπτώσεις να εφαρµοστούν σε ροές συµπιεστού σε υψηλότερες αριθµούς Mach. Η αρχή του Bernoulli µπορεί να προκύψει από την αρχή της διατήρησης της ενέργειας. Αυτό δηλώνει ότι, σε µια σταθερή ροή, το άθροισµα όλων των µορφών της µηχανικής ενέργειας σε ένα ρευστό κατά µήκος µιας γραµµής ροής είναι η ίδια σε όλα τα σηµεία σε αυτό τον εξορθολογισµό. Αυτό προϋποθέτει ότι το άθροισµα της κινητικής ενέργειας και το ενεργειακό δυναµικό παραµένουν σταθερές. Έτσι, η αύξηση της ταχύτητας του υγρού γίνεται αναλογικά µε την αύξηση τόσο της δυναµικής πίεσης και της κινητικής ενέργειας, και τη µείωση της στατικής πίεσης και δυναµικής ενέργειας. Αν το υγρό ρέει από µια δεξαµενή, το άθροισµα όλων των µορφών ενέργειας είναι το ίδιο για όλα, επειδή απλοποιείται σε µια δεξαµενή η ενέργεια ανά µονάδα όγκου είναι η ίδια παντού. Η αρχή Bernoulli µπορεί επίσης να προέρχεται απευθείας από το δεύτερο νόµο του Νεύτωνα. Εάν έχουµε ένα µικρό όγκο του υγρού που ρέει οριζόντια από µια περιοχή υψηλής πίεσης σε µια περιοχή χαµηλής πίεσης, τότε υπάρχει µεγαλύτερη πίεση πίσω απ ότι µπροστά. Αυτό δίνει µια καθαρή ισχύ του όγκου, της επιτάχυνσης κατά µήκος του εξορθολογισµού. Όταν το ρευστό κινείται οµοιόµορφα σαν σε επίπεδες στοιβάδες. Αυτή η ροή ονοµάζεται στρωτή. Όταν αυξάνεται η ταχύτητα, ο ρόλος των δυνάµεων αδράνειας στο φαινόµενο µεγαλώνει. Όταν η τιµή που αποκτήσουν είναι τέτοια, ώστε οι δυνάµεις ιξώδους να παίζουν δευτερεύοντα ρόλο η ροή εµφανίζει διαταραχές µε τη µορφή τοπικών περιδινήσεων και γίνεται ακανόνιστη. Αυτή είναι η τυρβώδης. Φυσικά το αν επιλέξουµε στρωτή ή τυρβώδης ροή έχει να κάνει µε τον λόγο των αδρανειακών προς τις ιξώδεις δυνάµεις. Ο λόγος αυτός εκφράζεται µε τον αριθµό Reynolds(Re) και υπολογίζεται από την εξίσωση: ΣF=ma=m*dv/dt=d(mv)/dt)(εξίσωση ορµής). 17

18 Όταν ο αριθµός Re είναι µικρότερος µια συγκεκριµένης τιµής, τότε η ροή είναι στρωτή. Σε περίπτωση που είναι µεγαλύτερος ονοµάζεται τυρβώδης. Όταν όµως έχουµε ευθύγραµµο αγωγό µε κυκλική διατοµή η τιµή από πειραµατική διαδικασία είναι Η τιµή αυτή του αριθµού Re όπου η στρωτή ροή γίνεται τυρβώδης ονοµάζεται κρίσιµη. Οι τιµές του αριθµού Re στα περιφερικά αγγεία είναι συνήθως κάτω από 2000 και είναι σχεδόν απίθανο να έχουµε τυρβώδη ροή κάτω από φυσιολογικές συνθήκες. Στην ανιούσα αορτή η ροή είναι επίσης στρωτή, εξαιρείται βέβαια η βραχεία φάση της µέγιστης συστολικής εξώθησης του αίµατος κατά την οποία αυτή γίνεται τυρβώδης. Όµως, παρά το γεγονός ότι δεν έχουµε συχνά αµιγώς τυρβώδης ροή, σε πολλά τµήµατα του κυκλοφορικού συστήµατος η ροή του αίµατος δεν µπορεί να χαρακτηρισθεί αµιγώς στρωτή. Στις παραπάνω περιπτώσεις, και πιο συγκεκριµένα όταν η ροή εµφανίζεται µε τη µορφή κανονικών περιδινήσεων ή στροβιλισµών, αρκετοί ερευνητές χρησιµοποιούν τον όρο διαταραγµένη στρωτή ροή. 2.4 Τι είναι το αίµα Αίµα είναι το υγρό που κυκλοφορεί στο αγγειακό σύστηµα των ανθρώπων και των ζώων. Η κυκλοφορία του διαµέσου της καρδιάς, των αρτηριών, των φλεβών και των τριχοειδών αγγείων επιτελεί διάφορες λειτουργίες όπως η µεταφορά θρεπτικών ουσιών, ορµονών, βιταµινών, θερµότητας και οξυγόνου στους ιστούς και την αποµάκρυνση άχρηστων ουσιών που παράγονται κατά τον µεταβολισµό και του διοξειδίου του άνθρακα. Επιπρόσθετα, παρέχει άµυνα κατά των λοιµώξεων µέσω της δράσης των λευκών αιµοσφαιρίων και των αντισωµάτων. Το αίµα αποτελεί έναν εξαιρετικά εξειδικευµένο κυκλοφορούντα ιστό, ο οποίος αποτελείται από διάφορους τύπους κυττάρων που συγκρατούνται µέσα σε ένα υγρό µέσο που ονοµάζεται πλάσµα. 18

19 Το αίµα αποτελεί το 7% του βάρους του ανθρώπινου σώµατος και, κατά συνέπεια, ο µέσος ενήλικος έχει συνολικό όγκο αίµατος γύρω στα 5 λίτρα, από τα οποία τα 2,7 έως 3 λίτρα είναι πλάσµα και το υπόλοιπο της σύστασής του είναι τα έµµορφα κυτταρικά στοιχεία που αιωρούνται σε αυτό. Το αίµα διασχίζει το ανθρώπινο σώµα µε µέση ταχύτητα 2 χιλιόµετρα την ώρα, καλύπτοντας όλο το δίκτυο των αιµοφόρων αγγείων, των οποίων η επιφάνεια υπολογίζεται σε τετραγωνικά µέτρα. Με κάθε παλµό της η καρδιά διοχετεύει περίπου 70 χιλιοστόλιτρα αίµατος στις αρτηρίες, που ισοδυναµούν µε περίπου λίτρα ηµερησίως ή περίπου 2,5 εκατοµµύρια λίτρα το χρόνο. Η σύσταση του αίµατος Το ανθρώπινο αίµα αποτελείται από το πλάσµα (άµορφο συστατικό), µέσα στο οποίο εναιωρούνται τα ερυθρά αιµοσφαίρια, τα λευκά αιµοσφαίρια και τα αιµοπετάλια. Το αίµα περιέχει αέρια όπως το οξυγόνο, το διοξείδιο του άνθρακα και το άζωτο και µεταφέρει επίσης σε µικρές ποσότητες µια µεγάλη ποικιλία διαλυµένων χηµικών ουσιών, στις οποίες περιλαµβάνονται υδατάνθρακες (γλυκόζη), πρωτεΐνες (λευκώµατα), ορµόνες, λίπη και αζωτούχες ενώσεις. Το αίµα αποτελείται κατά 22 % από στερεά και κατά 78 % από νερό. Τα πραγµατικά κύτταρα και τα διάφορα τµήµατά τους αποτελούν το 45% του όγκου του κυκλοφορούντος αίµατος. Η αναλογία λευκών αιµοσφαιρίων προς ερυθρά αιµοσφαίρια είναι περίπου 500 προς 1. Πλάσµα Το πλάσµα είναι το µεγαλύτερο κύριο συστατικό του αίµατος και αποτελεί το 55% του όγκου του. Είναι ένα υποκίτρινο υγρό µέσω του οποίου µεταφέρονται αιµοσφαίρια, πρωτεΐνες και άλλες ουσίες. Αποτελείται κατά 91,5% από νερό, κατά 7% από πρωτεΐνες, όπως η λευκωµατίνη (αλβουµίνη), οι σφαιρίνες και το ινωδογόνο, και κατά 1,5% από άλλες ουσίες, όπως θρεπτικά συστατικά, ορµόνες, αναπνευστικά αέρια, ηλεκτρολύτες, βιταµίνες και άχρηστες αζωτούχες ουσίες. 19

20 Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Τµήµα Μηχανολογίας 2011 Αιµοπετάλια Τα αιµοπετάλια είναι κυτταρικά θραύσµατα, µήκους 2-4 µm, µ τα οποία αποτελούν λιγότερο από το 1 τοις εκατό του πλήρους αίµατος. Παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πήξη του αίµατος και την αιµόσταση, δηλαδή στην αναστολή της αιµορραγίας ή της κυκλοφορίας µέσω έκκρισης του ενζύµου της θροµβοκινάσης. ηµιουργούν το φαινόµενο της πήξης του αίµατος, ώστε να αποτρέπεται η διαρροή αίµατος από τις πληγές. Τα αιµοπετάλια παράγονται από το µυελό των οστών. Πολλές φορές αναφέρονται ως θροµβοκύτταρα, χωρίς αυτή η ονοµασία να είναι ορθή. Τα θροµβοκύτταρα είναι κύτταρα µε πυρήνα που συναντώνται σε όλα τα σπονδυλωτά, πλην των θηλαστικών. 2.5 Ροή του αίµατος H ροή του αίµατος είναι η συνεχής λειτουργία του αίµατος στο καρδιαγγειακό σύστηµα. Το ανθρώπινο σώµα αποτελείται από διάφορες διαδικασίες όλων εκτέλεση διαφόρων λειτουργιών. Έχουµε το γαστρεντερικό σύστηµα που βοηθά την πέψη και την απορρόφηση της τροφής. Έχουµε, επίσης, το αναπνευστικό σύστηµα το οποίο είναι υπεύθυνο για την απορρόφηση του Ο 2 και την εξάλειψη του CO 2. Το ουροποιητικό σύστηµα αφαιρεί τα απόβλητα από το σώµα. Το καρδιαγγειακό σύστηµα βοηθά να διανείµουν τρόφιµα, O 2 και άλλων προϊόντων του µεταβολισµού. 20

21 Το αναπαραγωγικό σύστηµα είναι η αιτία για τη διαιώνιση του είδους. Το νευρικό και το ενδοκρινικό σύστηµα είναι υπεύθυνο για το συντονισµό της ένταξης και τη λειτουργία των άλλων συστηµάτων. Το κύτταρο είναι η βασική δοµή του ανθρώπινου σώµατος. Αυτά τα κύτταρα που συνθέτουν τα σώµατα όλων των πραγµάτων διαβίωσης υπάρχουν σε µια «εσωτερική θάλασσα» του εξωκυττάριου υγρού (ECF) στο εσωτερικό του περιβλήµατος του ζώου. Από αυτό το υγρό, το κύτταρο καταλαµβάνει O 2 και θρεπτικά συστατικά σε αυτό, που επιτελούν τα µεταβολικά προϊόντα αποβλήτων. Σε ζώα µε κλειστό αγγειακό σύστηµα, το ECF χωρίζεται σε δύο σκέλη, το διάµεσο υγρό και το κυκλοφορούν αίµα πλάσµα. Το πλάσµα και τα κυτταρικά στοιχεία του αίµατος, κυρίως τα ερυθρά αιµοσφαίρια, συµπληρώστε το αγγειακό σύστηµα και µαζί αποτελούν το σύνολο του αίµατος όγκου. 2.6 Αιµοδυναµική Ο όρος αιµοδυναµική από µόνος του αρκεί για να δικαιολογήσει τη προσπάθεια των φυσικών, των µαθηµατικών και της τεχνολογίας να εισχωρήσουν στο χώρο της ιατρικής έρευνας και να επιλύσουν καθαρά ιατρικά προβλήµατα. Ας πάρουµε για παράδειγµα τη ροή του αίµατος εντός των αρτηριών και των φλεβών που είναι ένα πρόβληµα τόσο της ιατρικής όσο και της µηχανικής. Ο όρος όµως αιµοδυναµική είναι σύνθετος. Το αίµα υποδηλώνει την ιατρική του χροιά, ενώ η δυναµική τη φυσική του διάσπαση. Ας µεταφερθούµε για λίγο στον όρο δυναµική. Στη µηχανική των ρευστών µελετούµε βασικά τις εφαρµογές του δεύτερου αξιώµατος του Νεύτωνα, το οποίο συσχετίζει τις δυνάµεις οι οποίες ασκούνται σε ένα σύστηµα µε τις µεταβολές της κινητικής κατάστασης. Οι δυνάµεις αυτές έχουν πάντα συγκεκριµένη διεύθυνση και χωρίζονται σε δυνάµεις όγκου και σε δυνάµεις επιφάνειας. Οι πρώτες δυνάµεις είναι ανάλογες της µάζας του σώµατος στο οποίο ενεργούν και εκφράζονται συνήθως σε dyn/cm 3 ή dyn/gr, ενώ οι δεύτερες, οι οποίες ονοµάζονται και τάσεις, ασκούνται σε επιφάνεια και εκφράζονται σε dyn/cm 2. Οι τάσεις υποδιαιρούνται σε αυτές οι οποίες έχουν διεύθυνση κάθετης στην υπό µελέτη επιφάνεια και σε αυτές οι οποίες εφάπτονται αυτής. Χαρακτηριστικό παράδειγµα της πρώτης υποοµάδας είναι οι πιέσεις, ενώ της δεύτερης είναι οι διατµητικές ή εφαπτοµενικές τάσεις. 21

22 2.7 Ο ρόλος της αιµοδυναµικής στη φυσιολογία των αρτηριών Το κυκλοφορικό σύστηµα είναι ένα σύστηµα κλειστού βρόχου, και η ροή µέσω του κυκλοφορικού συστήµατος είναι αποτέλεσµα των διαφορών πίεσης µεταξύ των δύο άκρων του συστήµατος, η αριστερή κοιλία (90 mm Hg) και το δεξιό κόλπο (περίπου 0 mm Hg). Η συστηµατική ροή του αίµατος επηρεάζει την αιµοδυναµική. Ο έλεγχος της ροής του αίµατος κατά τη διάρκεια της άσκησης είναι εξαιρετικά σηµαντικό να διασφαλιστεί ότι το αίµα και το οξυγόνο µεταφέρεται στους ιστούς που έχουν τη µεγαλύτερη ανάγκη. H ροή του αίµατος στους ιστούς εξαρτάται από τη σχέση µεταξύ αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) και της αντίστασης που παρέχεται από τα αιµοφόρα αγγεία. Η ροή του αίµατος σε κατάσταση ηρεµίας είναι ίση µε την αλλαγή της πίεσης διαιρούµενη µε την αντίσταση των αγγείων (δηλ., BF = P / R, όπου BF είναι η ροή του αίµατος, P είναι η πίεση, και η R είναι η αντίσταση). H ροή του αίµατος κατά τη διάρκεια της άσκησης ρυθµίζεται µε την αλλαγή της BP και την τροποποίηση των περιφερικών αντιστάσεων των αγγείων. Η αλλαγή της πίεσης σε ηρεµία στο καρδιαγγειακό σύστηµα είναι 93 mm Hg, ως εξής: Η µέση πίεση της αορτής = 93 mm Hg, η µέση πίεση του δεξιού κόλπου = 0 mm Hg, και κινητήρια κατευθυνόµενη πίεση στο σύστηµα = 93 mm Hg. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η BP αυξάνει έτσι ώστε η ροή του αίµατος µέσω του σώµατος αυξάνεται. H ροή του αίµατος αυξάνεται επίσης κατά τη διάρκεια άσκησης µε τη µείωση της αντίστασης των αγγείων στη συστηµατική κυκλοφορία του ενεργού σκελετικού µυ. Αντίσταση καθορίζεται από τον ακόλουθο τύπο: Αντίσταση = (µήκος του σωλήνα Χ αιµοσυµπύκνωση) / ακτίνα (αγγείου)^4. Η αλλαγή της ακτίνας των αγγείων έχει το πιο σηµαντικό αποτέλεσµα στη ροή του αίµατος. Ο διπλασιασµός της ακτίνας ενός αγγείου µειώνει την αντίσταση 16 φορές. Η µείωση της ακτίνας ενός αγγείου στο µισό αυξάνει την αντίσταση 16 φορές. Τα αρτηρίδια έχουν τον περισσότερο έλεγχο στη ροή του αίµατος στη γενική κυκλοφορία. Παράδειγµα της αύξησης της παροχής του αίµατος.. Όταν γελάµε έντονα διεγείρονται τα υποκείµενα αγγεία του αίµατος, που οδηγούν στον εγκέφαλο, και αυξάνεται η ροή του αίµατος προς αυτόν. Η "άσκηση" αυτή συµβάλλει στην αύξηση της παροχής αίµατος στην περιοχή του εγκεφάλου και την τροφοδότηση αυτού µε οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Το γέλιο είναι πολύ καλό αντίδοτο στις αντικοινωνικές πιέσεις. 22

23 Όταν υποφέρουµε από αυτές, το συµπαθητικό τµήµα του αυτόνοµου συστήµατος ενεργοποιείται. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα να: νευρικού Αυξάνεται ο καρδιακός ρυθµός Αυξάνεται η πίεση του αίµατος Επιταχύνεται η αναπνοή και Το αίµα κατευθύνεται προς τον εγκέφαλο, την καρδιά και τους µύες. Άρα αυξάνονται οι παλµοί, η παροχή του αίµατος αυξάνεται και κατά συνέπεια οι αρτηρίες διαστέλλονται για να πάει περισσότερο οξυγόνο στους µυς µας. Το γέλιο καταστέλλει τις ορµόνες κορτιζόνη και αδρεναλίνη, επιτρέποντας στον οργανισµό να ανακτήσει τη φυσιολογική κατάστασή του. Ένα γνήσιο, ξεκαρδιστικό γέλιο από την κοιλιά µπορεί να γυµνάσει τους µύες και τα όργανα του κυρίως κορµού, όπως επίσης και να τονώσει τα νεύρα. Ένας άνθρωπος που γελάει από την κοιλιά για µια ώρα καταναλώνει 500 θερµίδες. Οι υπάρχουσες ιατρικές µελέτες έχουν δείξει ότι είναι δυνατόν να κινούνται όλοι σχεδόν οι µύες του σώµατος την ώρα που γελάει ένας άνθρωπος, και αρκετοί από αυτούς θα οδηγήσουν στην παραγωγή αρκετών ενδορφινών. Μολονότι γνωρίζαµε ότι το γέλιο είναι το καλύτερο φάρµακο, οι επιστήµονες άρχισαν πρόσφατα να κατανοούν τα σωµατικά οφέλη που προσφέρει. Οι έως τώρα µελέτες έχουν αποκαλύψει, µεταξύ άλλων, ότι ενώ ο θυµός που δεν εκφράζεται διαταράσσει τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήµατος (όπως συµβαίνει και µε τον ανεπαρκή ύπνο και τη βουλιµία), το γέλιο, η ευτυχία και η χαρά µπορεί να διεγείρουν τη λειτουργία του. 23

24 2.8 ιατµητική τάση Το κυκλοφορικό σύστηµα µπορούµε να το εκλάβουµε ως ένα δίκτυο ελαστικών σωληνώσεων µέσα στο οποίο ρέει το αίµα, µε την καρδιά να παίζει τον ρόλο δύο αντλιών εν σειρά. Πάνω σε αυτή τη θεώρηση στηρίζεται η βιορευστοµηχανική µελέτη του κυκλοφορικού συστήµατος. Επίσης, οι αρτηρίες µπορούν να θεωρηθούν ελαστικοί αγωγοί µέσα στους οποίους ρέει ένα ρευστό, το αίµα.οι δύο κοιλίες της καρδιάς µπορούν να θεωρηθούν αντλίες σε σειρά, που πρέπει να είναι πλήρως συγχρονισµένες και να αντλούν την ίδια ποσότητα, ειδάλλως το σύστηµα είτε θα αδειάζει είτε θα γεµίζει. Ο καρδιακός κύκλος υποδιαιρείται σε δύο κυρίως τµήµατα, τη συστολή και τη διαστολή. Η καρδιά µε τη συστολή και τη διαστολή προσφέρει την απαραίτητη πίεση εξώθησης του αίµατος για να ελέγχονται οι απώλειες πίεσης και να παρέχεται αίµα στα υπόλοιπα όργανα. Το αίµα ρέει µέσα στις αρτηρίες, οι οποίες µε τη σειρά τους διατηρούν την πίεση του σταθερή. Για τη σωστή λειτουργία του κυκλοφορικού συστήµατος, λοιπόν, απαιτείται η οµαλή ροή του αίµατος µέσα στις αρτηρίες. Το αίµα είναι το πιο σηµαντικό παράδειγµα βιολογικού ρευστού. Ως ρευστό, όπως είπαµε, ορίζεται η ουσία η οποία παραµορφώνεται συνεχώς υπό την εφαρµογή διατµητικής τάσης, ανεξάρτητα από το πόσο µικρή είναι η δύναµη. Η πυκνότητα του αίµατος είναι λίγο πιο µεγάλη από αυτή του νερού, δηλαδή 1060kg/ m 3, ενώ η πυκνότητα του νερού είναι 1000kg /m 3. Η διατµητική τάση παίζει σηµαντικό ρόλο στη βιορευστοµηχανική, γιατί αν οι δυνάµεις που ασκούνται στο αίµα είναι έντονες τότε µπορεί τα ερυθροκύταρρα να καταστραφούν. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι οι διατµητικές δυνάµεις έχουν πρωτεύοντα ρόλο στην εµφάνιση αθηροσκληρωτικής πλάκας. Οι διατµητικές τάσεις πάνω στο τοίχωµα (Wall Shear Stresses-WSS) παράγονται από την αντίσταση στη ροή του αίµατος και έχουν τη διεύθυνση του διαµήκη άξονα του αγγείου. Οι διατµητικές τάσεις είναι ανάλογες του ρυθµού παραµόρφωσης του τοιχώµατος και του ιξώδους του αίµατος. Αυτές σχετίζονται γραµµικά µε το ρυθµό παραµόρφωσης µε τη σχέση Newton: t w =µγ=µ(θu/θψ+θv/θx). Οι WSS έχουν µεγάλη επίδραση στο αρτηριακό τοίχωµα, επειδή ρυθµίζουν τη διάµετρο του αγγείου µεταβάλλοντας την παραγωγή αγγειοσυσταλτικών και αγγειοδιασταλτικών ουσιών και γι αυτό θεωρούνται θεµελιώδους σηµασίας στην αγγειακή λειτουργία. Επιπλέον, µαζί µε την περιφερειακή και ακτινική ένταση του αγγείου καθορίζουν την έκφραση των ενδοθηλιακών γονιδίων. 24

25 Κεφάλαιο 3 25

26 3.1 Η καρδιά Καρδιά, µια ασταµάτητη αντλία Η καρδιά είναι ένας µυς σε µέγεθος γροθιάς, η θέση του βρίσκετε ανάµεσα στους πνεύµονες. Χτυπά περίπου 60 φορές το λεπτό και, µε κάθε χτύπο, αντλεί αίµα σε όλο το σώµα. Ο ρόλος της είναι πάρα πολύ σηµαντικός. Οφείλει να χτυπάει ασταµάτητα όλη µέρα, κάθε µέρα. Αν σταµατήσει να χτυπάει για περισσότερο από 3 λεπτά, τότε ο άνθρωπος σίγουρα θα πεθάνει. 26

27 3.2 Η θέση της καρδιάς Η καρδιά, είναι το κεντρικό όργανο της κυκλοφορίας. Είναι ένα κοίλο µυώδες όργανο, που δέχεται το αίµα πού προέρχεται από τις φλέβες και το ωθεί προς τις αρτηρίες. Η καρδιά βρίσκεται µέσα στη θωρακική κοιλότητα ανάµεσα στους δύο πνεύµονες. Το σχήµα της καρδιάς παροµοιάζετε µε το σχήµα κώνου. Η κορυφή της αντιστοιχεί στο πέµπτο αριστερό µεσοπλεύριο διάστηµα. Περιβάλλεται από ένα υµένα από δύο φύλλα, το περικάρδιο, ενώ οι εσωτερικές της κοιλότητες καλύπτονται από µια λεπτή µεµβράνη, το ενδοκάρδιο. Ανάµεσα στο περικάρδιο και ενδοκάρδιο βρίσκεται το παχύτερο τοίχωµα της καρδιάς που ονοµάζεται µυοκάρδιο και αποτελείται από δυνατές µυϊκές ίνες. Το χρώµα της καρδιάς είναι βαθύ ερυθρό, αλλά η οµοιοµορφία του χρώµατος διακόπτεται από κίτρινες ραβδώσεις οι οποίες οφείλονται στη συσσώρευση λίπους. Ο όγκος τής καρδιάς ποικίλλει στα διάφορα άτοµα. Οι διαστάσεις της στον ενήλικα είναι κατά µέσον όρο οι εξής: Μήκος: 98 χιλιοστά. Πλάτος: 105 χιλιοστά. Περιφέρεια: 230 χιλιοστά. Το βάρος της φθάνει τα 275 περίπου γραµµάρια. Η καρδιά της γυναίκας έχει διαστάσεις µικρότερες από του άνδρα κατά 5-10 χιλιοστά και ζυγίζει 5-10 γραµµάρια λιγότερο. 3.3 Η καρδιά και το έργο της Η καρδιά λειτουργεί σαν µια αντλία παίρνοντας οξυγονωµένο αίµα από τους πνεύµονες και εξωθώντας το προς την αορτή για να κυκλοφορήσει σε όλο το σώµα. Από τις 4 κοιλότητες της καρδιάς σπουδαιότερη είναι αριστερή κοιλία. Θα µπορούσε να πει κανείς µε κάποια υπερβολή ότι ουσιαστικά το καρδιακό έργο είναι υπόθεση της αριστερής κοιλίας. Και τούτο διότι η µεγάλη ωστική δύναµη που χρειάζεται για να κυκλοφορήσει το αίµα στο υψηλών αντιστάσεων περιφερικό αρτηριακό δίκτυο µέχρι τα τριχοειδή και να επιστρέψει πάλι, µέσω των φλεβών, στο δεξιό κόλπο γίνεται από την αριστερή κοιλία. 27

28 Το αίµα εξωθείται στην αορτή µε σηµαντική πίεση, mmhg, όση δηλαδή είναι η συστολική πίεση της αριστερής κοιλίας και της αορτής. Η αρτηριακή συστολική πίεση του σφυγµικού κύµατος είναι µικρότερη όσο τούτο αποµακρύνεται από την καρδιά, κατέρχεται στα mmhg στα τριχοειδή, είναι µικρότερη στο φλεβικό σκέλος της κυκλοφορίας και ελαχιστοποιείται, περίπου µηδενίζεται, στο δεξιό κόλπο. Από εκεί το αίµα παραλαµβάνεται από τη δεξιά κοιλία, η οποία συγκριτικά µε την αριστερή κοιλία έχει µικρό έργο να επιτελέσει. Με σχετικά µικρή συστολική πίεση mmhg, η δεξιά κοιλία εξωθεί το αίµα προς την πνευµονική αρτηρία και η πίεση αυτή είναι αρκετή για να κυκλοφορήσει τούτο το χαµηλών αντιστάσεων αγγειακό δίκτυο των πνευµόνων και να φθάσει µε πολύ χαµηλή πίεση 4-12 mmηg στον αριστερό κόλπο. Τι είναι ο καρδιακός παλµός (ή χτύπος); Ο καρδιακός παλµός είναι η διαδικασία µε την οποία η καρδιά πρώτα γεµίζει αίµα και κατόπιν αδειάζει ξανά. Αν ξεκουράζεσαι ή διαβάζεις ήσυχα, ο καρδιακός µυς πάλλεται (χτυπά) περίπου φορές το λεπτό. Αν όµως πάτε µια βόλτα µε το ποδήλατο ή τρέχετε, ο καρδιακός ρυθµός αυξάνεται και µπορεί να φτάσει τους 200 παλµούς το λεπτό. Αυτό συµβαίνει γιατί οι µύες των ποδιών χρειάζονται περισσότερη ενέργεια, έτσι η καρδιά µας χτυπά πιο γρήγορα. Προσέξατε ποτέ τι συµβαίνει όταν παρακολουθείτε ένα τροµακτικό έργο ή πριν γράψετε ένα διαγώνισµα. Συνήθως νιώθετε την καρδιά σας να χτυπά γρήγορα και δυνατά στο στήθος, ακόµα και αν δεν ασκείστε. Αυτό συµβαίνει λόγω άγχους.. 28

29 Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Τµήµα Μηχανολογίας 2011 Τι είναι οι καρδιακές βαλβίδες; Οι κόλποι και οι κοιλίες χωρίζονται µε βαλβίδες, που είναι σαν µονόδροµοι. Ο λόγος είναι για να εξασφαλίζουν τη ροή (κίνηση) του αίµατος προς τη σωστή κατεύθυνση µέσω της καρδιάς. Τι είναι οι ήχοι της καρδιάς; Αν βάλετε το αυτί σας στο στήθος ενός φίλου σας, θα ακούσετε τον ήχο της καρδιάς του που χτυπά. Οι ήχοι προκαλούνται καθώς ανοίγουν και κλείνουν οι βαλβίδες. Πώς να παραµένετε υγιείς Όπως όλοι οι µύες, έτσι και ο καρδιακός µυς χρειάζεται άσκηση για να διατηρείται σε καλή κατάσταση. Πρέπει λοιπόν να ασκείστε καθηµερινά (γυµναστική, περπάτηµα). Το κάπνισµα και το αλκοόλ βλάπτουν την καρδιά. Φροντίστε λοιπόν να συµβουλεύσετε τους γονείς σας να σταµατήσουν το κάπνισµα ή τουλάχιστόν να µην καπνίζουν όταν βρίσκεστε µέσα στο δωµάτιο. 29

30 Κεφάλαιο 4 30

31 4.1Αορτή Η αορτή είναι η πρώτη και κυριότερη αρτηρία του σώµατος. Αποτελεί το βασικό κορµό από όπου ξεκινούν όλες οι αρτηρίες της µεγάλης κυκλοφορίας. Το ερυθρό, πλούσιο σε οξυγόνο αίµα, διοχετεύεται από την καρδιά σε ολόκληρο τον οργανισµό διαµέσου της αορτής. Η αορτή εκφύεται από το αρτηριακό στόµιο της αριστερής κοιλίας της καρδιάς. Χωρίζεται από την αριστερή κοιλία µε τις βαλβίδες, µε τη βοήθεια των οποίων το αίµα, όταν εξακοντιστεί από την καρδιά στην αορτή, δεν µπορεί να επιστρέψει πίσω. Μετά την έκφυσή της, η αορτή στρέφεται προς τα άνω. Το τµήµα αυτό λέγεται ανιούσα αορτή. Όταν φτάσει πίσω από το δεύτερο δεξιό πλευρικό χόνδρο, τότε κάµπτεται σε σχήµα τόξου. Το τµήµα αυτό λέγεται αορτικό τόξο. Μετά η αορτή κατέρχεται και σχηµατίζει την κατιούσα αορτή. Κατευθύνεται προς τη µπροστινή επιφάνεια των σπονδύλων, οπότε το τµήµα αυτό λέγεται θωρακική αορτή. Τέλος, φτάνει στην κοιλία (κοιλιακή αορτή). Η ανιούσα αορτή µαζί µε την πνευµονική αρτηρία βρίσκονται κλεισµένες στο περικάρδιο. Από την ανιούσα αορτή εκφύονται οι δυο στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς. Συνηθισµένες παθήσεις της είναι: η αορτίτιδα, σοβαρή πάθηση της αορτής που οφείλεται συνήθως σε σύφιλη, η στένωση της αορτικής βαλβίδας, η ανεπάρκεια της αορτικής βαλβίδας κ.ά. Κατά την ανεπάρκεια, η αορτική βαλβίδα δεν κλείνει καλά, µε αποτέλεσµα το αίµα να επιστρέφει στην αριστερή κοιλία. 31

32 4.2 Χειρουργικές παθήσεις της αορτής Οι κύριες χειρουργικές παθήσεις της αορτής είναι: 1) Τα ανευρύσµατα, τα όποια εάν θέλουµε να δώσουµε έναν ορισµό, είναι ή µόνιµη εντοπισµένη, η σε µεγαλύτερη έκταση, διάταση (ξεχείλωµα-µπαλλόνιασµα) της αορτής. 2) Άλλη πάθηση της αορτής, ή οποία µπορεί να γίνει και ανεύρυσµα, είναι ο διαχωρισµός (σκίσιµο) της αορτής πού αποτελεί µία οξεία βαριά, καταστροφική πάθηση του καρδιαγγειακού συστήµατος. Οι δυο σηµαντικότεροι παράγοντες του αορτικού διαχωρισµού είναι ή υπέρταση και ή εκφύλιση του µέσου χιτώνα του τοιχώµατος της αορτής από κάποιο συγγενές νόσηµα. Άλλοι παράγοντες µπορεί να είναι ή εγκυµοσύνη (ιδιαίτερα κατά το τρίτο τρίµηνο της κύησης) και ο τοκετός. Κύριο σύµπτωµα του διαχωρισµού είναι ο πόνος πού είναι οξύς (σαν πυρωµένο ξίφος} και υψηλής έντασης από την έναρξη του και ο όποιος µπορεί να "µεταναστεύει" π.χ. από µπροστά στο στήθος προς τα πίσω στην πλάτη και να φτάνει, πολλές φορές, στην κοιλιά µέχρι κάτω στα πόδια). Επίσης, πόνος στο στήθος πού δε συνοδεύεται από παθολογικό ηλεκτροκαρδιογράφηµα (έµφραγµα), αποτελεί πιθανή ένδειξη διαχωρισµού (υπάρχει δε πιθανότητα να συνυπάρχει συνδυασµός διαχωρισµού και παθολογικού ευρήµατος στο ηλεκτροκαρδιογράφηµα). Οι διαχωρισµοί ταξινοµούνται κατά DeBakey σε Ι, II και ΠΙ τύπο. Ο διαχωρισµός κατά DeBakey Ι αρχίζει λίγο πάνω από την αορτική βαλβίδα και καταλήγει κάπου στην κατιούσα θωρακική αορτή ή στην κοιλιακή αορτή. Ό διαχωρισµός τύπου II κατά DeBakey αρχίζει λίγο πάνω από την αορτική βαλβίδα και καταλήγει λίγο πριν το αορτικό τόξο. Ο διαχωρισµός τύπου III κατά DeBakey αρχίζει αµέσως µετά την αρτηρία του αριστερού άνω άκρου και καταλήγει κάπου στην κατιούσα θωρακική ή στην κοιλιακή αορτή. Οι διαχωρισµοί τύπου Ι και II πρέπει να χειρουργούνται αµέσως. Ο τύπος III µπορεί, στην πλειονότητα τους, να αντιµετωπιστούν φαρµακευτικά, αν δεν συντρέχουν ορισµένοι λόγοι να γίνει διαφορετικά. 3) Άλλη χειρουργική πάθηση της αορτής είναι η τραυµατική ρήξη της αορτής πού την ονοµάζουµε και ψευδοανεύρυσµα (συνήθως από τροχαίο ατύχηµα-µετωπική σύγκρουση ή πτώση από ύψος η έκρηξη µεγάλης ισχύος πλησίον ενός ατόµου). Σ' ένα µεγάλο ποσοστό, άνω του 85%-90%, ο θάνατος επέρχεται στον τόπο του δυστυχήµατος. Ένα µικρό ποσοστό των ασθενών φτάνει στο νοσοκοµείο και, πολλές φορές, το πρόβληµα είναι δυνατό να διαφύγει της προσοχής, ακόµη και µέσα στο νοσοκοµείο, µε συνέπεια ο ασθενής να πεθάνει στο νοσοκοµείο και ή αορτική πάθηση να ανακαλυφθεί αργότερα τυχαία. 32

33 Κεφάλαιο 5 33

34 Μεθοδολογία 5.1 Τι είναι τα πεπερασµένα στοιχεία Η µέθοδος πεπερασµένων στοιχείων είναι µια µέθοδος υπολογισµού µε χρήση Η/Υ για τον υπολογισµό προσεγγιστικών λύσεων µερικών διαφορικών εξισώσεων Η µέθοδος των πεπερασµένων στοιχείων είναι µεν προσεγγιστική, αλλά µπορεί να δώσει αξιόπιστα αποτελέσµατα και έχει το πλεονέκτηµα ότι µπορεί να εφαρµοστεί σε όλα τα προβλήµατα. Το µειονέκτηµά της είναι βέβαια οι αυξηµένες απαιτήσεις σε υπολογιστική ισχύ, ιδίως όταν εφαρµόζεται σε σύνθετα µοντέλα. Αυτό όµως το µειονέκτηµα ξεπεράστηκε τα τελευταία χρόνια χάρη στη ραγδαία ανάπτυξη των υπολογιστών. Η επιτυχία αυτής της µεθόδου ήταν τόσο µεγάλη, που ακόµα και σήµερα χρησιµοποιείται στην έρευνα και στην βιοµηχανία για τον υπολογισµό και τη µελέτη διάφορων κατασκευών. Για να εφαρµοστεί η µέθοδος των πεπερασµένων στοιχείων απαιτούνται τα εξής στάδια: 1. Εισάγεται η γεωµετρία της κατασκευής σε ένα πρόγραµµα CAD και δηµιουργείται το τρισδιάστατο µοντέλο. 2. Χωρίζεται το µοντέλο σε πεπερασµένα στοιχεία και αφού ετοιµαστεί το πλέγµα επιλέγεται το είδος της επίλυσης και εισάγονται τα επιπλέον δεδοµένα που απαιτούνται. Παραδείγµατος χάριν, αν επιλεγεί να λυθεί το µοντέλο σε στατική καταπόνηση θα πρέπει να δοθούν τα δεδοµένα για τις δυνάµεις και τις στηρίξεις. Αυτή η διαδικασία γίνεται µε προγράµµατα που αποκαλούνται pre processor. 3. Όταν ετοιµαστούν τα δεδοµένα για επίλυση, εισάγονται σε ένα πρόγραµµα το οποίο θα κάνει την επίλυση του προβλήµατος. Τέτοιου είδους προγράµµατα λέγονται solver και χρησιµοποιούν για τις επιλύσεις αριθµητικές µεθόδους. 4. Όταν τελειώσει η επίλυση τα αποτελέσµατα πρέπει να χρησιµοποιηθεί ένα πρόγραµµα, που αποκαλείται post processor, για να µπορέσει ο µελετητής να δει τα αποτελέσµατα. 5.2 Εξισώσεις Navier-Stokes Ένα πρόγραµµα πεπερασµένων στοιχείων είναι το LISA. Στην παρούσα πτυχιακή εργασία χρησιµοποίησα εξισώσεις Navier-Stokes. Οι εξισώσεις αυτές πιο αναλυτικά είναι ένα σύνολο εξισώσεων οι οποίες περιγράφουν την κίνηση των ρευστών όπως είναι τα υγρά και τα αέρια. Οι εξισώσεις αυτές µας λένε πως οι µεταβολές 34

35 στην ορµή ενός απειροστού όγκου του ρευστού είναι απλά το αθροιστικό αποτέλεσµα των δυνάµεων ιξώδους του ρευστού, των µεταβολών της πίεσης, της βαρύτητας και των άλλων δυνάµεων που δρουν εντός του ρευστού. Πρόκειται στην ουσία για εφαρµογή του 2ου νόµου του Νεύτωνα στα ρευστά. Αφορούν δηλαδή τη δυναµική της αλληλεπίδρασης της αδράνειας του ρευστού µε τις διάφορες δυνάµεις που δρουν σε µια περιοχή του ρευστού. Είναι από τα πιο χρήσιµα σύνολα εξισώσεων γιατί εφαρµόζονται σε µοντέλα καιρού, µοντέλα ωκεάνιων ρευµάτων, ροή ρευστών σε σωλήνες, ροή αέρα γύρω από πτέρυγες αεροπλάνων και ανεµογενητριών, κίνηση άστρων µέσα στο γαλαξία κ.ο.κ. Σε συνδυασµό εξάλλου µε τις εξισώσεις Maxwell µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να κάνουµε εξοµοιώσεις και µα µελετήσουµε µοντέλα µαγνητοϋδροδυναµικής. Οι εξισώσεις Navier-Stokes είναι διαφορικές εξισώσεις. Σε αντίθεση δηλαδή µε τις αλγεβρικές εξισώσεις δεν µας δείχνουν τι εκφράζει µια σχέση µεταξύ των µεγεθών που µας ενδιαφέρουν (π.χ. µεταξύ ταχύτητας και πίεσης) αλλά περιγράφουν σχέσεις µεταξύ των ρυθµών µεταβολής Με όρους µαθηµατικούς λέµε ότι οι εξισώσεις αυτές περιέχουν σχέσεις µεταξύ των παραγώγων των διαφόρων µεγεθών. Για παράδειγµα, οι εξισώσεις Navier-Stokes για την πιο απλή περίπτωση ενός ιδανικού ρευστού (χωρίς ιξώδες) µας λέει ότι η επιτάχυνση είναι ανάλογη µε τη βαθµίδα (δηλαδή την παράγωγο ως προς τις 3 χωρικές συντεταγµένες) της εσωτερικής πίεσης του ρευστού. Πρακτικά αυτό σηµαίνει ότι µόνο οι πιο απλές περιπτώσεις αυτών των εξισώσεων µπορούν να λυθούν µέσα στα πλαίσια του διαφορικού και ολοκληρωτικού λογισµού και να µας οδηγήσουν σε ακριβείς λύσεις. Οι περιπτώσεις αυτές γενικά περιλαµβάνουν µόνο ροή χωρίς στροβίλους σε µόνιµες καταστάσεις. ηλαδή καταστάσεις που δεν αλλάζουν µε τον χρόνο. Στις καταστάσεις αυτές είτε το ιξώδες του ρευστού είναι πολύ µεγάλο, είτε η ταχύτητα ροής πολύ µικρή. Υπάρχει ένα παράδειγµα που τα αποτελέσµατα του συµβαδίζουν µε το θεωρητικό αποτέλεσµα το οποίο και επαναλάβαµε. Το παράδειγµα αυτό αποτελείται από εννέα βήµατα τα οποία θα αναλύσουµε παρακάτω. Βήµα 1 ο Μια περιορισµένη ροή γύρω από ένα κύλινδρο θα αναλυθεί για τις δυνατότητες ροής και την κατανοµή ταχύτητας γύρω από τον κύλινδρο. Η ταχύτητα ροής προς τα µέσα είναι 1m/s, Η περιβάλλουσα πίεση,p0=1x10e5 Pa, η πυκνότητα των υγρών,rho=1000kg/m**3 και όλες οι άλλες διαστάσεις είναι σε µέτρα Λόγω της συµµετρίας του προβλήµατος χρειάζεται να αναλύσουµε µόνο ένα τεταρτοκύκλιο του δισδιάστατου συστήµατος. Τέσσερα κοµβικά στοιχεία(lisa Index 72)θα χρησιµοποιηθούν για τη δηµιουργία του FE µοντέλου που φαίνεται παρακάτω. Σύµφωνα µε τα δηµοσιευµένα αποτελέσµατα στο βιβλίο The finite Element Method in Engineering του S.S Rao, πρέπει να βρεθούν τα παρακάτω αποτελέσµατα.(13 τιµές) 35

36 Βήµα 2 ο :Επιλογή ανάλυσης model type of analysis 2D Fluid Velocity potential OK. Βήµα 3 ο Ιδιότητες των υλικών Ορισµός υλικού σε αυτό το βήµα, αργότερα θα πρέπει να συνδέεται µε στοιχεία που πρόκειται να δηµιουργηθεί. Καλέστε την εντολή των υλικών από το µοντέλο. Model Materials Add Fluid(isotropic) Darcy constrant:1 close. Model Clobal properties Physics Ambient pressure OK. Βήµα 4 ο : ηµιουργία κόµβων Επιλέξετε το πρόσθετο και µόνο από το µενού κόµβος.nodes Add single Στο παράθυρο διαλόγου που εµφανίζεται εισάγετε τις ακόλουθες συντεταγµένες: 0,8,0 12,8,0 9.17,5.5,0 5,0,0 9.17,2.83,0 7,3.4,0 5,8,0 0,4,0 12,5.5,0 8,0,0 12,4,0 7,0,0 9,17,8,0 5,4,0 0,0,0 9.17,2.83,0 8,5.5,0 Βήµα 5 ο ηµιουργώντας στοιχεία Χρησιµοποιώντας ''προσθέστε ένα'' στο µενού στοιχείων elements Add single Εµφανίζεται στο παράθυρο διαλόγου, επιλέξετε το στοιχείο <<quad4 plane>> και βεβαιωθείτε ότι το υλικό που σχετίζεται µε το στοιχείο που δηµιουργείται είναι υλικό 1, όπως ορίζεται στο βήµα 3. Material 1 Add element quad 4 plane Αριθµοί που εισάγουµε: Auto-correct topology for 3 and 4 node elements ν 5,6,2,1 6,15,14,2 14,7,3,2 7,8,4,3 9,10,6,5 10,16,15,6 16,11,12,15 15,12,7,14 36

37 12,13,8,7 Add and close Για να εµφανιστεί ο αριθµός στοιχείου στο πλαίσιο διαλόγου επιλογών. Επιλέξετε το πλαίσιο ελέγχου για τους αριθµούς στοιχείου ή επιλέξετε 7. 7 Βήµα 6 ο Εφαρµογή περιορισµένων Επιλέξετε τους κόµβους(4,8,13)στη δεξιά άκρη του µοντέλου Επιλέξετε ''velocity potential'' από τη drop-down λίστα. Πατάµε add Node property και µετά close για να κλείσει το παράθυρο διαλόγου. 37

38 Βήµα 7 ο : Εφαρµογή του φορτίου Η ταχύτητα ροής προς τα µέσα είναι 1 m/s, αυτό εφαρµόζεται στους κόµβους1,5 και 9 σαν ακολουθία. Μήκος από τον κόµβο 9 στο 5 στην y-κατεύθυνση:4m Μήκος από τον κόµβο 5 στον 1 στη y-κατεύθυνση:4m Ταχύτητα ροής προς τα µέσα:1m/s Σταθερό πάχος :1m Προς το εσωτερικό στοιχείο της ροής :1 (4m)(1m/s)(1m)=4m 3 /s (4m)(1m/s)(1m)=5m 3 /s (4m)(1m/s)(1m)= 4m 3 /s Εσωτερική ροή στον κόµβο 5 λόγω του στοιχείου 1: 4m 3 /s/2=2m 3 /s Εσωτερική ροή στον κόµβο 5 στον κόµβο 5: 4m 3 /s/2=2m 3 /s Εσωτερική ροή στον κόµβο 1 στον κόµβο 1: 4m 3 /s/2=2m 3 /s Εσωτερική ροή στον κόµβο 9 στον κόµβο 5: 4m 3 /s/2=2m 3 /s Στον κόµβο 5 η ροή είναι η συµβολή του στοιχείου 1 και 5 και ως εκ τούτου η συνολική ροή είναι 2+2=4m 3 /s Επιλέξετε τους κόµβους 1 και 9. 38

39 Επιλέξετε ''flowrate'' Node(s) Property Value (1,9) Flowrate 2 OK and close. Επιλογή κόµβου 5. Επαναλαµβάνουµε τα παραπάνω βήµατα αλλά εφαρµόζουµε µια ταχύτητα ροής των 4 αυτών κόµβων. 39

40 Βήµα 8 ο :Εκτέλεση του προγράµµατος File Solve Όταν τελειώσει η εκτέλεση πατάµε το κουµπί Post processor. Πριν προχωρήσουµε στο επόµενο βήµα, την επιστροφή στο προ-επεξεργαστή και να αποθηκεύσουµε το αρχείο. Από προεπιλογή τα αποτελέσµατα αποθηκεύονται στο ίδιο αρχείο µε τα δεδοµένα µοντέλα. 40

41 Βήµα 9 ο Έλεγχος αποτελεσµάτων ανάλυσης Αν η µετά επεξεργασία δεν εµφανίζεται,επιλέγουµε: Tools Post processor Έπειτα:View View drection x/y Plone (+z) Από τη drop-down list επιλέγουµε velocity potential Με 41

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

δ. Ατρησία Πνευµονικής.

δ. Ατρησία Πνευµονικής. διολόγο. Θα πρέπει επίσης να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστή- µατα σε εξετάσεις για έλεγχο της λειτουργίας της καρδιάς τους. Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθούν από ενδοκαρδίτιδα πριν ή µετά την εγχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 11 ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 11 ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΤΡΟΒΙΛΟΜΗΧΑΝΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ Υπεύθυνος: Επικ. Καθηγητής Δρ. Α. ΦΑΤΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΩΝ. Πτώση πίεσης σε αγωγό σταθερής διατομής 2η εργαστηριακή άσκηση. Βλιώρα Ευαγγελία

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΩΝ. Πτώση πίεσης σε αγωγό σταθερής διατομής 2η εργαστηριακή άσκηση. Βλιώρα Ευαγγελία ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΩΝ Πτώση πίεσης σε αγωγό σταθερής διατομής 2η εργαστηριακή άσκηση Βλιώρα Ευαγγελία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2014 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι ο υπολογισμός της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΠΛΑΣΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΦΛΕΒΕΣ ΕΡΥΘΡΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΛΕΥΚΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑ Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία Το κυκλοφορικό σύστημα τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΡΩΤΟΥ ΟΡΙΑΚΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΑΚΙΝΗΤΗ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΕΠΙΠΕΔΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ Σκοπός της άσκησης Στην παρούσα εργαστηριακή άσκηση γίνεται μελέτη του Στρωτού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1 ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ - ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΕΠΑΝΕΚΤΙΜΗΣΗ 1)Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι συσχετίζουν τους θανάτους από το κάπνισμα με καρκίνο και παθήσεις των πνευμόνων, στην πράξη, περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ανάπτυξης. Μορφές µυϊκής δραστηριότητας Νευρικό σύστηµα

Θέµατα ανάπτυξης. Μορφές µυϊκής δραστηριότητας Νευρικό σύστηµα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η φυσιολογία του ποδοσφαίρου Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Θέµατα ανάπτυξης Μεταφορά Ο2 Πνευµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ MD ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ EUROMEDICA

ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ MD ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ EUROMEDICA ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ MD ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ EUROMEDICA Φύσηµα της καρδιάς!! Το καρδιακό φύσηµα οφείλεται πάντα σε κάποια παθολογία της καρδιάς. Το παιδί µας έχει ΦΥΣΗΜΑ στην καρδιά!!

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών. Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής

Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών. Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής Ονοματεπώνυμο:Κυρκιμτζής Γιώργος Σ.Τ.Ε.Φ. Οχημάτων - Εξάμηνο Γ Ημερομηνία εκτέλεσης Πειράματος : 12/4/2000 Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό;

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 2 ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ FANTASTIC 3 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ ΔΑΦΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΓΓΕΛΗ-ΒΑΓΓΕΛΗ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΡΟΥΜΦ ΗΛΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΟΣ VENTURI. Σχήμα 1. Διάταξη πειραματικής συσκευής σωλήνα Venturi.

ΑΓΩΓΟΣ VENTURI. Σχήμα 1. Διάταξη πειραματικής συσκευής σωλήνα Venturi. Α.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΡΕΥΣΤΩΝ 7 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΓΩΓΟΣ VENTURI ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Σκοπός της άσκησης είναι η κατανόηση της χρήσης της συσκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ρευστoμηχανική Εισαγωγικές έννοιες. Διδάσκων: Άλκης Παϊπέτης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών

Ρευστoμηχανική Εισαγωγικές έννοιες. Διδάσκων: Άλκης Παϊπέτης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Ρευστoμηχανική Εισαγωγικές έννοιες Διδάσκων: Άλκης Παϊπέτης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Εισαγωγή Περιεχόμενα μαθήματος Βασικές έννοιες, συνεχές μέσο, είδη, μονάδες διαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα. Το κεντρικό τμήμα του νευρικού συστήματος ονομάζεται κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή

εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή Πώςεξελίσσεται εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή Ξεκινάµε ως ζυγωτό, δηλαδή, ως µονοκύτταρος οργανισµός µε διάµετρο περίπου ενός χιλιοστού, και ζυγίζουµε περίπου δεκαπέντε εκατοµµυριοστά του γραµµαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή 5 Μετρητές παροχής 5.Εισαγωγή Τρεις βασικές συσκευές, με τις οποίες μπορεί να γίνει η μέτρηση της ογκομετρικής παροχής των ρευστών, είναι ο μετρητής Venturi (ή βεντουρίμετρο), ο μετρητής διαφράγματος (ή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο φύλλο απαντήσεών σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορία του αίµατος

Κυκλοφορία του αίµατος Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 46-54 Κυκλοφορία του αίµατος Η µεταφορά του οξυγόνου από τους πνεύµονες σε όλα τα µέρη του ανθρώπινου οργανισµού εξασφαλίζεται µε τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Η κίνηση των ρευστών

Η κίνηση των ρευστών //04 Η κίνηση των ρευστών Η μελέτη της κίνησης των ρευστών άρχισε από τον Γάλλο γιατρό L. M. Poiseuille (799 869) ο οποίος μελετούσε την κίνηση του αίματος στο σώμα. H κίνηση των ρευστών είναι ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 3ο Φυλλάδιο - Ορµή / Κρούση

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 3ο Φυλλάδιο - Ορµή / Κρούση Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας - Ορµή / Κρούση Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός http://perifysikhs.wordpress.com 1 Σύστηµα Σωµάτων - Εσωτερικές & Εξωτερικές υνάµεις ύο ή περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα