Εξάρτηση από οπιοειδή Mια χρόνια υποτροπιάζουσα κατάσταση υγείας με σημαντικές υγειονομικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εξάρτηση από οπιοειδή Mια χρόνια υποτροπιάζουσα κατάσταση υγείας με σημαντικές υγειονομικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις"

Transcript

1 Εξάρτηση από οπιοειδή Mια χρόνια υποτροπιάζουσα κατάσταση υγείας με σημαντικές υγειονομικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις Η εξάρτηση από οπιοειδή συνιστά μια χρόνια, υποτροπιάζουσα κατάσταση της υγείας με σύνθετους κοινωνιολογικούς και ατομικούς προσδιοριστικούς παράγοντες, η οποία αξιώνει συστηματική ιατρική και ψυχοκοινωνική διαχείριση. Εμφανίζει αυξανόμενη επίπτωση και επιπολασμό παγκοσμίως και στην Ευρώπη, με σημαντικές ατομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, στην ατομική και δημόσια υγεία καθώς και στην οικονομία. Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι η αποτύπωση, σε όρους πολιτικής υγείας, της έννοιας και της συχνότητας εμφάνισης της εξάρτησης από ναρκωτικά στην Ευρώπη και διεθνώς, καθώς και της επιβάρυνσης από αυτή σε όρους υγειονομικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς. Το 2012 περίπου 38,6 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο ζούσαν με εξάρτηση από ναρκωτικά. Την ίδια περίοδο μόλις 4,5 εκατομμύρια εξ αυτών (11,7% του συνόλου) λάμβαναν επιστημονικώς τεκμηριωμένη θεραπεία και φροντίδα, ώστε να διαχειριστούν την εξάρτησή τους, διαφυλάσσοντας έτσι την ατομική τους αλλά και τη δημόσια υγεία. Η εξάρτηση από οπιοειδή, εξάλλου, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνητότητας, κυρίως εξαιτίας υπερβολικής δόσης, βίας, τροχαίων ατυχημάτων, αυτοκτονιών και άλλων κινδύνων συνδεόμενων με το κάπνισμα και το αλκοόλ. Η ενδοφλέβια, μάλιστα, χρήση ναρκωτικών σχετίζεται με αύξηση της εμφάνισης και συνολικής επίπτωσης των μεταδιδόμενων νοσημάτων (κυρίως HIV/AIDS και HCV) και των συνεπαγόμενων θανάτων. Παράλληλα, σημαντική είναι και η οικονομική επιβάρυνση του συστήματος υγείας από τη διαχείριση των νοσημάτων αυτών και των επιπλοκών τους. Η εξάρτηση από οπιοειδή δεν επηρεάζει μόνο το ατομικό και οικογενειακό εισόδημα αλλά έχει ευρύτερες επιπτώσεις στις εθνικές οικονομίες, καθώς προκαλεί δαπάνη για τη θεραπεία της εξάρτησης και των συννοσήσεών της, αυξάνει τα κόστη που σχετίζονται με την εγκληματικότητα και τις προνοιακές δαπάνες. Σε όρους δαπάνης υγείας μόνο, στις ΗΠΑ αναδρομική ανάλυση ιατρικών φακέλων κατέδειξε ότι άτομα που κάνουν κατάχρηση οπιοειδών (συνταγογραφούμενων και μη) προκαλούν άμεση δαπάνη υγείας 8,7 φορές υψηλότερη από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Στην Ευρώπη η σχετιζόμενη με τα ναρκωτικά συνολική δημόσια δαπάνη υπολογίστηκε στα 34 δισεκατομμύρια το 2005, περίπου ίση με το 0,3% του ΑΕΠ της Ευρώπης, ενώ σε εθνικό επίπεδο τα ποσοστά αυτά μπορεί να είναι και υψηλότερα.... X. Γκόλνα, 1,2 M. Μαλλιώρη, 3 K. Σουλιώτης, 4,5 Γ.Ν. Παπαδημητρίου 3 1 Εργαστήριο Υγιεινής-Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 2 Επιστημονική Εταιρεία Δημόσιων Πολιτικών για τις Ηπατίτιδες B και C 3 Α Ψυχιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 4 Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Κόρινθος 5 Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας, Εργαστήριο Υγιεινής-Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα Opioid dependence a chronic, relapsing condition with critical health, social and economic consequences Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Εξάρτηση από οπιοειδή Επίπτωση εξάρτησης από οπιοειδή Κοινωνικό και οικονομικό κόστος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΙ ΣΥΝΙΣΤΑ ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΑΠΟ ΟΠΙΟΕΙΔΗ; Ως εξάρτηση από οπιοειδή ορίζεται μια διαταραχή της υγείας, στην εκδήλωση της οποίας συμμετέχουν και κοινωνικά αίτια και την οποία ακολουθούν ποικίλες συνέπειες. Σε ιατρικούς όρους, η εξάρτηση από ναρκωτικά γενικά συνιστά μια χρόνια νόσο, η οποία χαρακτηρίζεται από υποτροπές και υφέσεις. Προσδιορίζεται, επίσης, από μια σειρά συμπτωμάτων, τα οποία έχουν μακροπρόθεσμες προγνωστικές επιπτώσεις. Για την αντιμετώπισή της σήμερα υπάρχουν διαθέσιμες αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές. 1 Παρ όλα αυτά, η εξάρτηση από οπιοειδή δεν «ταιριάζει» με την επικρατούσα αντίληψη για τη διάγνωση, τη θεραπεία και την ίαση. Δεν υπάρχει άμεση και οριστική θεραπεία, 2

2 14 X. ΓΚΟΛΝΑ και συν καθώς δεν είναι σπάνιο τα άτομα με εξάρτηση να υποτροπιάσουν στη χρήση, κάποια στιγμή, μετά την ολοκλήρωση ενός ή περισσοτέρων θεραπευτικών προγραμμάτων. 3 Ιστορικά, η εξάρτηση από ναρκωτικά και, δη οπιοιειδή, αντιμετωπιζόταν ως διαταραχή της θέλησης, χαρακτηρίζοντας αρνητικά το άτομο που τη βίωνε. 1 Πρόσφατες εξελίξεις στην κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών πίσω από την εξάρτηση και τις επιπλοκές της έχουν πλέον θεμελιώσει την παραδοχή ότι, ανεξαρτήτως των λόγων που συμβάλλουν στη χρήση οπιοειδών, οι νευρολογικές διαταραχές που την ακολουθούν συνιστούν μια διαταραχή του εγκεφάλου (brain disorder). 1 Σύμφωνα με τη Διεθνή Κωδικοποίηση Νόσων (ICD 10th edition), η εξάρτηση από οπιοειδή χαρακτηρίζεται από ένα σύμπλεγμα γνωσιακών, συμπεριφορικών και φυσιολογικών χαρακτηριστικών, τρία ή περισσότερα εκ των οποίων θα πρέπει να έχουν εκδηλωθεί και να είναι παρόντα ταυτόχρονα, τουλάχιστον μια φορά το προηγούμενο, της διάγνωσης, έτος. Τα χαρακτηριστικά αυτά αφορούν: α) δυνατή επιθυμία ή αίσθηση καταναγκασμού για λήψη οπιοειδών, β) δυσκολίες στον έλεγχο της χρήσης των οπιοειδών, γ) στερητικό σύνδρομο, δ) ανοχή, ε) προοδευτική παραμέληση εναλλακτικών ενδιαφερόντων εξαιτίας της χρήσης οπιοειδών και στ ) επίμονη χρήση οπιοειδών, παρά τις σαφείς ενδείξεις υπέρμετρα βλαπτικών συνεπειών. Να σημειωθεί ότι η εξάρτηση από οπιοειδή δεν μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς να παρέλθει μια περίοδος συστηματικής χρήσης, αν και η συστηματική χρήση από μόνη της δεν επαρκεί για να προκαλέσει εξάρτηση ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΑΠΟ ΟΠΙΟΕΙΔΗ; Η Παγκόσμια Έκθεση για τα Ναρκωτικά του εκτιμά ότι ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που χρησιμοποιούν παράνομα οπιοειδή κυμαίνεται μεταξύ 153 και 300 εκατομμυρίων, ήτοι μεταξύ του 3,4% και του 6,6% του παγκόσμιου πληθυσμού ηλικίας 15 έως 64 ετών. Εξ αυτών, περίπου 38,6 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναπτύξει εξάρτηση, ενώ μόλις 4,5 εκατομμύρια άτομα με εξάρτηση (11,7% του συνόλου) λαμβάνουν επιστημονικώς τεκμηριωμένη θεραπεία και φροντίδα. Στην Ευρώπη, η έκταση της ενέσιμης χρήσης ναρκωτικών το 2011 υπολογίστηκε στο 0,41% μεταξύ των ενηλίκων ετών. Το 2013, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Εξάρτηση και τα Ναρκωτικά (EMCDDA) εκτιμούσε τους προβληματικούς χρήστες 5 ναρκωτικών στην Ευρώπη σε 1,4 εκατομμύρια. 6 Σε εθνικό επίπεδο, οι εκτιμήσεις για τον επιπολασμό της προβληματικής χρήσης οπιοειδών κυμαίνονται από 1 έως περίπου 8 προβληματικούς χρήστες ανά κατοίκους ηλικίας ετών. Η ενδοφλέβια χρήση συνιστά την πιο επικίνδυνη συμπεριφορά για την ατομική και δημόσια υγεία, καθώς συνδέεται με κίνδυνο αύξησης των λοιμωδών νοσημάτων που μεταδίδονται με το αίμα ή θανάτων από υπερβολική δόση. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, η ενέσιμη χρήση συνδέεται συνήθως με τη χρήση οπιοειδών, παρότι σε μικρό αριθμό χωρών σοβαρό πρόβλημα αποτελεί και η ενέσιμη χρήση αμφεταμινών. Πρόσφατες εκτιμήσεις για τον επιπολασμό της ενέσιμης χρήσης διαθέτουν 13 χώρες της ΕΕ και οι εκτιμήσεις αυτές κυμαίνονται από 1 έως περίπου 6 Χρήστες Ενέσιμων Ναρκωτικών (ΧΕΝ) ανά κατοίκους ηλικίας ετών. Ενέσιμη χρήση αναφέρει ποσοστό 38% των χρηστών που δηλώνουν τα οπιοειδή και 24% των χρηστών που δηλώνουν την αμφεταμίνη ως κύρια αιτία έναρξης της θεραπείας σε εξειδικευμένα κέντρα. Τα επίπεδα ενέσιμης χρήσης μεταξύ των χρηστών οπιοειδών παρουσιάζουν αποκλίσεις από χώρα σε χώρα και κυμαίνονται από 9% στις Κάτω Χώρες έως άνω του 93% στη Λετονία. 6 Την πενταετία συνολικά στην Ευρώπη καταγράφηκε μείωση του ποσοστού των ΧΕΝ μεταξύ των χρηστών ηρωίνης που ξεκίνησαν θεραπεία για πρώτη φορά, παρότι τα πιο πρόσφατα στοιχεία φανερώνουν και πάλι μικρή αύξηση ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΟΠΙΟΕΙΔΗ 3.1. Eπιπτώσεις στην υγεία Η εξάρτηση από οπιοειδή σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνητότητας, κυρίως εξαιτίας υπερβολικής δόσης, βίας, τροχαίων ατυχημάτων, αυτοκτονιών και άλλων κινδύνων συνδεόμενων με το κάπνισμα και το αλκοόλ. 1 Οι περισσότερες μελέτες κοόρτης διαπιστώνουν ποσοστά θνητότητας της τάξης του 1% έως 2% ετησίως στους προβληματικούς χρήστες ναρκωτικών, ποσοστό που αντιστοιχεί σε δεκαπλάσιο έως εικοσαπλάσιο κίνδυνο θνητότητας από τον αναμενόμενο. 6 Αντίστοιχα είναι και τα ευρήματα του United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), τα οποία αναφέρουν ότι οι χρήστες οπιοειδών εμφανίζουν συνολικό δείκτη θνητότητας 20 φορές υψηλότερο από εκείνον του γενικού πληθυσμού. 3 Στην Ευρώπη το 2011, η μέση θνησιμότητα από υπερβολική δόση υπολογίστηκε σε 18 θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού ηλικίας ετών. Ποσοστά άνω των 40

3 EΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΟΠΙΟΕΙΔΗ 15 θανάτων ανά εκατομμύριο αναφέρονται από έξι χώρες, με τα υψηλότερα ποσοστά να αναφέρονται στη Νορβηγία (73 ανά εκατομμύριο) και την Εσθονία (136 ανά εκατομμύριο). 6 Μεταξύ των έμμεσων αιτιών θανάτου, η καλύτερα τεκμηριωμένη είναι η λοίμωξη από τον ιό HIV. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις, το 2010 περίπου άνθρωποι στην Ευρώπη έχασαν τη ζωή τους από HIV/AIDS εξαιτίας ενέσιμης χρήσης. Σημαντικός αριθμός θανάτων χρηστών ναρκωτικών ενδέχεται επίσης να οφείλεται σε ηπατοπάθειες, κυρίως λόγω λοίμωξης από τον ιό της ηπατίτιδας C (HCV), η οποία συχνά επιδεινώνεται από βαριά κατάχρηση αλκοόλ, παρότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ευρωπαϊκής εμβέλειας. 6 Η χρήση οπιοειδών σχετίζεται και με υψηλή συχνότητα ψυχιατρικής συννόσησης, όπως διαταραχή προσωπικότητας, κατάθλιψη και μετατραυματική αγχώδης διαταραχή. 1 Η εξάρτηση από οπιοειδή σχετίζεται επίσης με σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής, δεδομένου ότι βασικές δραστηριότητες της καθημερινότητας υποκαθίστανται από τη διαρκή αναζήτηση ή τη χρήση οπιοειδών. 1 Επιπλέον, η ενέσιμη χρήση οπιοειδών σχετίζεται ευθέως με την εμφάνιση νέων περιστατικών HIV/AIDS, τα οποία ανέρχονται κατά μέσο όρο στο 30% των νέων διαγνώσεων για HIV/AIDS στις χώρες εκτός υπό Σαχάριας Αφρικής και μέχρι και το 80% των περιστατικών σε ορισμένες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας. 1 Το 2011 στην Ευρώπη, τα αναφερόμενα νέο-διαγνωσθέντα κρούσματα του ιού HIV που συνδέονται με την ενέσιμη χρήση, ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 3,03 ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Παρότι τα στοιχεία αυτά υπόκεινται σε αναθεώρηση, το 2011 αναφέρθηκαν νέα κρούσματα, αριθμός ελαφρώς αυξημένος έναντι του 2010, με τον οποίο ανακόπτεται η συνολικά πτωτική τάση που παρατηρείται από το Με την είσοδό του στους πληθυσμούς ΧΕΝ, ο ιός του HIV/AIDS εξαπλώνεται ταχύτατα. Παρά την παραδοχή αυτή, τα μέτρα πρόληψης της εξάπλωσης του ιού μεταξύ των ΧΕΝ, όπως η διεύρυνση κάλυψης της ζήτησης για φαρμακευτικά υποστηριζόμενη θεραπεία της εξάρτησης και η διεύρυνση διανομής καθαρών αποστειρωμένων συρίγγων και βελόνων, περιορίζονται σε λιγότερο από το 5% των πραγματικών αναγκών του πληθυσμού αναφοράς σε παγκόσμια κλίμακα. 1 Επιπλέον, περίπου 130 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο είναι φορείς τoυ HCV, ενώ περίπου 3 4 εκατομμύρια νέα περιστατικά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο. 10 Βασική οδός μετάδοσης του HCV είναι η ανασφαλής χρήση ενέσιμων ναρκωτικών, η οποία ευθύνεται για το 90% περίπου του συνόλου των μεταδόσεων. 8 Και στην Ευρώπη, η ιογενής ηπατίτιδα και ειδικότερα ο HCV εμφανίζει πολύ υψηλό επιπολασμό στους ΧΕΝ. Τα επίπεδα αντισωμάτων κατά του HCV στα εθνικά δείγματα ΧΕΝ κατά το διάστημα κυμαίνονται από 18% έως 80%, ενώ 8 από τις 12 χώρες που διαθέτουν στοιχεία εθνικής εμβέλειας αναφέρουν ποσοστά επιπολασμού άνω του 40%. Από τις χώρες που διαθέτουν στοιχεία εθνικής εμβέλειας για τις τάσεις στο διάστημα , τρεις αναφέρουν πτωτική τάση του επιπολασμού του HCV σε ΧΕΝ (Ιταλία, Πορτογαλία, Νορβηγία), ενώ σε δύο χώρες παρατηρείται αύξηση (Ελλάδα, Κύπρος). Στις 18 χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, για τα έτη , στα περιστατικά στα οποία είναι γνωστοί οι παράγοντες κινδύνου η ενέσιμη χρήση ενοχοποιείται κατά μέσο όρο για το 58% του συνόλου των αναφερθέντων κρουσμάτων HCV και το 41% των οξέων περιστατικών ηπατίτιδας C Επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή Εκτός των υγειονομικών και οικονομικών επιπτώσεων, η εξάρτηση από οπιοειδή αντανακλά στις προοπτικές κάθε κοινωνίας, στις οικογένειες και στις γειτονιές, όπου μεγαλώνουν οι νεότερες γενιές 9 καθώς έχει δειχθεί ότι συνδέεται, μεταξύ άλλων, με φαινόμενα όπως: απώλεια στέγης, εξάρτηση από προνοιακά επιδόματα (περίπου δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων στην Αγγλία είναι εξαρτημένοι σε ναρκωτικά ή αλκοόλ και προκαλούν προνοιακή δαπάνη άνω του 1,6 δισεκατομμυρίου κάθε χρόνο 10 ), μη ασφαλώς απορριπτόμενες βελόνες και σύριγγες, διακίνηση ναρκωτικών στις γειτονιές και φόβο εγκληματικότητας. Αντίθετα, τα υπό θεραπεία άτομα μπορούν να αντιμετωπίσουν καλύτερα την κατάστασή τους, να παρακολουθήσουν εκπαιδευτικά σεμινάρια, να διατηρήσουν τις δουλειές τους και να φροντίσουν την οικογένειά τους Επιπτώσεις στην οικονομία Η εξάρτηση από οπιοειδή δεν επηρεάζει μόνο το ατομικό και οικογενειακό εισόδημα αλλά έχει ευρύτερες επιπτώσεις στις εθνικές οικονομίες, τόσο σε όρους συνολικής δαπάνης για τη θεραπεία της εξάρτησης και των συννοσήσεών της όσο και σε όρους κόστους σχετιζόμενου με την εγκληματικότητα, την αύξηση των προνοιακών δαπανών και την απώλεια εσόδων εξαιτίας της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών. Στην Ευρώπη η σχετιζόμενη γενικά με τα ναρκωτικά συνολική δημόσια δαπάνη υπολογίστηκε στα 34 δισεκατομμύρια το 2005, ίση περίπου με το 0,3% του ΑΕΠ της Ευρώπης. 11

4 16 X. ΓΚΟΛΝΑ και συν Το Υπουργείο Εσωτερικών του Ην. Βασιλείου υπολογίζει ότι τα εγκλήματα που τελούνται από άτομα εξαρτημένα σε ναρκωτικά «στοιχίζουν» στην κοινωνία 13,9 δισεκατομμύρια το έτος, 9 με βασικότερα και συχνότερα εξ αυτών τις ληστείες, κλοπές, μικροκλοπές και απάτες, ενώ το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Κλινικής Αριστείας (NICE) έχει εκτιμήσει ότι το κόστος σε όρους εγκληματικότητας και δημόσιας δαπάνης υγείας για κάθε ενδοφλέβιο χρήστη ανέρχεται σε για όλη τη διάρκεια της ζωής του. 9 Στην Ουαλία, έχει εκτιμηθεί ότι κάθε άτομο με εξάρτηση από οπιοειδή στοιχίζει δυνητικά στην πολιτεία μέχρι και για όλη τη διάρκεια της ζωής του. 12 Στην Ελβετία, το κόστος στην κοινωνία ανά χρήστη έχει εκτιμηθεί σε CHF (~ ) το χρόνο, 13 ενώ στη Σουηδία το άτομο με εξάρτηση από οπιοειδή έχει εκτιμηθεί ότι στοιχίζει στην κοινωνία περίπου το έτος. 14 Στην Ιταλία το κοινωνικό κόστος από τη χρήση παράνομων ναρκωτικών υπολογίστηκε στα εκατομμύρια, με το μεγαλύτερο μερίδιο να καταλαμβάνουν οι δραστηριότητες επιβολής του νόμου (43%), ενώ το υπόλοιπο μοιράζονται ο τομέας υγειονομικής περίθαλψης και οι κοινωνικές υπηρεσίες (27%) καθώς και η απώλεια παραγωγικότητας των χρηστών και των ατόμων που επηρεάζονται έμμεσα από τη χρήση ναρκωτικών (30%). Επιπροσθέτως, υπολογίστηκε ότι οι χρήστες δαπάνησαν εκατομμύρια για την αγορά παράνομων ναρκωτικών. Βάσει των στοιχείων αυτών, το κόστος της χρήσης ναρκωτικών στην Ιταλία υπολογίζεται ότι αντιστοιχεί σε ποσοστό 0,7% του εθνικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) 15. Είναι δε ενδεικτικό ότι στις ΗΠΑ, το κόστος μόνο από την κατάχρηση συνταγογραφούμενων οπιοειδών για το 2011 υπολογίστηκε σε $55,7 δισεκατομμύρια, εκ των οποίων 45% συνιστούν άμεσα κόστη υγείας, 45,9% κόστη απώλειας εργασίας και το υπόλοιπο 9,1% κόστη σχετιζόμενα με την εγκληματικότητα. 16 Αντίστοιχα, από συγκρίσεις φακέλων ασφαλισμένων ασθενών στις ΗΠΑ το 2005 εκτιμήθηκε ότι τα άτομα που κάνουν κατάχρηση οπιοειδών προκαλούν άμεση δαπάνη υγείας 8,7 φορές υψηλότερη από τα άτομα που δεν κάνουν κατάχρηση οπιοειδών. 17 Σημαντική είναι η οικονομική επίπτωση της χρήσης οπιοειδών από έγκυες γυναίκες, καθώς επηρεάζει αυξητικά τις δαπάνες τοκετού. Πρόσφατη έρευνα κατέδειξε διάρκεια νοσηλείας 16 ημερών για νεογέννητα βρέφη με νεογνικό σύνδρομο στέρησης, με κόστος άνω των $ ανά βρέφος, 77,6% του οποίου καλύπτεται από το δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης των ΗΠΑ. 18 Τέλος, σημαντικό είναι το κόστος και σε όρους προνοιακών επιδομάτων για τα άτομα με εξάρτηση από οπιοειδή, δεδομένου ότι στην Ευρώπη το 59% των ασθενών σε θεραπεία το 2009 ήταν άνεργοι ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συνολικά, η εξάρτηση από οπιοειδή συνιστά μια χρόνια, υποτροπιάζουσα κατάσταση της υγείας με σύνθετους κοινωνικούς και ατομικούς προσδιοριστικούς παράγοντες. Αν και τα τελευταία χρόνια η πρόοδος της κατανόησης της νευρο-βιολογικής φύσης της εξάρτησης έχει συμβάλει καθοριστικά στην ενίσχυση της αποδοχής των προγραμμάτων θεραπείας της εξάρτησης και στον σταδιακό από-στιγματισμό των ατόμων με εξάρτηση από ναρκωτικά, εντούτοις, ιδεολογικές αγκυλώσεις εξακολουθούν να διέπουν και να διαμορφώνουν την κοινωνική και κατ επέκταση την πολιτική και πολιτειακή οπτική, υπό την οποία η εξάρτηση και η θεραπεία της αντιμετωπίζεται, καθίσταται αποδεκτή και τελικά χρηματοδοτείται. Η συστηματική αποτύπωση, μέτρηση και διάχυση των επιπτώσεων, υγειονομικών, κοινωνικών και οικονομικών, της εξάρτησης από ναρκωτικά και αντίστοιχα, των προγραμμάτων θεραπείας της εξάρτησης μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στον περαιτέρω αποστιγματισμό των εξαρτημένων ατόμων και στην αναγνώριση και αποδοχή της εξάρτησης ως μιας χρόνιας κατάστασης υγείας, με αποδεκτές και αναμενόμενες εξάρσεις και υφέσεις. Η κατάσταση αυτή χρήζει συστηματικής θεραπείας, ώστε τα άτομα με εξάρτηση να είναι υγιή και λειτουργικά στον οικογενειακό, επαγγελματικό και κοινωνικό τους χώρο ενώ παράλληλα το κοινωνικό σύνολο θα απολαμβάνει τη συμμετοχή και τη συνεισφορά τους.

5 EΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΟΠΙΟΕΙΔΗ 17 ABSTRACT Opioid dependence a chronic, relapsing condition with critical health, social and economic consequences C. GOLNA, 1,2 M. MALLIORI, 3 K. SOULIOTIS, 4,5 G.N. PAPADIMITRIOU 3 1 Department of Hygiene, Epidemiology & Medical Statistics at Athens University Medical School, Athens, 2 Hepatitis B and C Public Policy Association, 3 1st Department of Psychiatry, Medical School, University of Athens, Athens, 4 Department of Social and Educational Policy, Faculty of Social and Political Sciences, University of Peloponnese, Corinth, 5 Center for Health Services Research, Department of Hygiene, Epidemiology & Medical Statistics, Medical School, University of Athens, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2014, 31(Suppl 1):13 18 Opioid dependence is a chronic, relapsing health condition with complex sociological and individual determinants that should be managed systematically. Opioid dependence is becoming increasingly prevalent across the world and Europe in particular, with significant economic, personal and public health consequences. In 2012, approximately 38.6 million people in the world were opioid dependent. Of them, only 4.5 million (11.7% of total) were receiving treatment and care to help manage their dependence and minimize personal and public health harm. Opioid dependence is associated with an increased risk of mortality, primarily due to overdose, violence, suicide, and smoking and alcohol related causes. Intravenous Drug Use (IDU) has been strongly associated with an increase in the incidence and prevalence of communicable diseases (primarily HIV/AIDS and HCV) and related deaths. Opioid dependence does not only affect personal and public health, personal and family income, but also poses a substantial economic burden on the health care sys tem to manage and treat both dependence and its comorbidities, increases costs related to criminality and results in rises in welfare support. In the USA, people who misuse opioids (prescribed and illicit) are found to be causing an 8.7 times higher direct health care cost than those who do not. In Europe, total drug-related public expenditure was estimated at 34 billion in 2005, equivalent to 0.3% of total GDP, with opioid dependence accounting for 55% of treatment demand. At the national level, these estimates could be higher. Key words: Burden of opioid dependence, Opioid dependence, Social and economic cost Βιβλιογραφία 1. WHO. Guidelines for the psychosocially assisted pharmacological treatment of opioid dependence, Available at: dependence/en/index.html 2. ΝΤΑ. Drug treatment in England: the road to recovery, Available at: 3. UNODC. Consensus Statement of the Reference Group to the United Nations on HIV and Injecting Drug Use 2010, Vienna Available at: publications/2010_un_idu_ref_group_statement.pdf 4. UNODC. World Drug Report, Available at: org/documents/data-and-analysis/wdr2012/ WDR_2012_ web_small.pdf 5. EMCDDA. High-risk drug use (HRDU). Available at: emcdda.europa.eu/themes/key-indicators/pdu 6. EMCDDA. European Drug Report 2013: Trends and Developments, Lisbon Available at: eu/publications/edr/trends-developmputs/ WHO. Global policy report on the prevention and control of viral hepatitis in WHO Member States, World Health Organization, Available at: hepatitis/global_report/en/ 8. WHO. Guidance on prevention of viral hepatitis B and C among people who inject drugs, Available at: int/hiv/pub/guidelines/hepatitis/en/ 9. NTA. Why invest? How drug treatment and recovery services work for individuals, communities and society Available at: 10. HM. Government Drug Strategy Reducing demand, restricting supply. building recovery, London Available at: 11. EMCDDA. Towards a better understanding of drug-related public expenditure in Europe, Lisbon, Available at: public-expenditure 12. BIRD-WADDINGTON J. Providing opportunities is best way to fight social deprivation. The Western Mail JEANRENAUD C, PELLEGRINI S, WIDMER G. Le cout social de la consommation de drogues illégales en Suisse. IRER, Université de Neuchâtel, NILSSEN I, WADESKOG A. Addicted to growth, Sweden 2007.

6 18 X. ΓΚΟΛΝΑ και συν Available at: SIPS_VillaVagenUt.pdf 15. EMCCDA. Annual Report: the state of the drugs problem in Europe, Lisbon, Available at: europa.eu/publications/annual-report/ BIRNBAUM HG, WHITE AG, SCHILLER M, WALDMAN T, CLEVELAND JM, ROLAND CL. Societal costs of prescription opioid abuse, dependence and misuse in the United States. Pain Med 2011, 12: WHITE AG, BIRNBAUM HG, MAREVA MN, DAHER M, VALLOW S, SCHEIN J, ET AL. Direct costs of opioid abuse in an insured population in the United States. J Manag Care Pharm 2005, 11: PATRICK SW, SCHUMACHER RE, BENNEYWORTH BD, KRANS EE, McALLISTER JM, DAVIS MM. Neonatal abstinence syndrome and associated health care expenditures: United States, JAMA 2012, 307: EMCDDA. Annual report on the state of the drugs problem in Europe. Lisbon, Available at: europa.eu/publications/annual-report/2011 Corresponding author: C. Golna, Amaryssias Artemidos Str., GR , Maroussi, Greece

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες.

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες. Τι είναι ναρκωτικά; Τα ναρκωτικά είναι ουσίες που επιδρούν στον εγκέφαλο και γι' αυτό προκαλούν εθισμό. Οι άνθρωποι που τα χρησιμοποιούν θέλουν να βιώσουν τις συνέπειες των ναρκωτικών. Ορισμένα φάρμακα

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

Κατάσταση των παράνομων ουσιών εξάρτησης και του αλκοόλ στην Κύπρο

Κατάσταση των παράνομων ουσιών εξάρτησης και του αλκοόλ στην Κύπρο Κατάσταση των παράνομων ουσιών εξάρτησης και του αλκοόλ στην Κύπρο ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΟΥΣΙΕΣ: Δείκτης Έκτασης της Χρήσης στο Γενικό και Μαθητικό Πληθυσμό: Για την εφαρμογή του δείκτη επικράτησης της χρήσης στο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα με θέμα «Επικράτηση μολυσματικών ασθενειών & μοριακή επιδημιολογία HIV και HCV ανάμεσα στους Xρήστες Eνδοφλέβιων Oυσιών»

Έρευνα με θέμα «Επικράτηση μολυσματικών ασθενειών & μοριακή επιδημιολογία HIV και HCV ανάμεσα στους Xρήστες Eνδοφλέβιων Oυσιών» Έρευνα με θέμα «Επικράτηση μολυσματικών ασθενειών & μοριακή επιδημιολογία HIV και HCV ανάμεσα στους Xρήστες Eνδοφλέβιων Oυσιών» 1. Εισαγωγή Οι μολυσματικές ασθένειες αποτελούν μία από τις πιο σοβαρές συνέπειες

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά υποστηριζόμενη θεραπεία της εξάρτησης από οπιοειδή Mια ανθρωπιστικά αναγκαία και οικονομικά αποτελεσματική επιλογή πολιτικής υγείας

Φαρμακευτικά υποστηριζόμενη θεραπεία της εξάρτησης από οπιοειδή Mια ανθρωπιστικά αναγκαία και οικονομικά αποτελεσματική επιλογή πολιτικής υγείας Φαρμακευτικά υποστηριζόμενη θεραπεία της εξάρτησης από οπιοειδή Mια ανθρωπιστικά αναγκαία και οικονομικά αποτελεσματική επιλογή πολιτικής υγείας Η παροχή θεραπείας στα άτομα με εξάρτηση από οπιοειδή συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών.

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ESTIMATION AND PROJECTION PACKAGE (EPP) ΚΑΙ SPECTRUM ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στην Ελλάδα, η επιτήρηση της HIV/AIDS λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2011: ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΣHMΕΙΑ 2

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2011: ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΣHMΕΙΑ 2 ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 2011: ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΣHMΕΙΑ 2 Ο Οργανισµός της ΕΕ για τα ναρκωτικά δηµοσιεύει νέα ανάλυση για το µεταβαλλόµενο πρόβληµα των οπιοειδών στην Eυρώπη (15.11.2011, ΛΙΣΑΒΟΝΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ του οργανισµού της ΕΕ για τα ναρκωτικά, Λισαβόνα Αριθ. 5/2000 11 Οκτωβρίου 2000 ΠΡΟΣΟΧΗ: ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 11 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 12:00 ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΙ (ΩΡΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά υποστηριζόμενη θεραπεία της εξάρτησης από οπιοειδή στην Ελλάδα σήμερα Μετρήσιμα αποτελέσματα και προκλήσεις για το μέλλον

Φαρμακευτικά υποστηριζόμενη θεραπεία της εξάρτησης από οπιοειδή στην Ελλάδα σήμερα Μετρήσιμα αποτελέσματα και προκλήσεις για το μέλλον Φαρμακευτικά υποστηριζόμενη θεραπεία της εξάρτησης από οπιοειδή στην Ελλάδα σήμερα Μετρήσιμα αποτελέσματα και προκλήσεις για το μέλλον To 2011 υπολογιζόταν ότι 20.473 προβληματικοί χρήστες ναρκωτικών,

Διαβάστε περισσότερα

Κατάσταση των ναρκωτικών στην Κύπρο και τρόποι αντιμετώπισης

Κατάσταση των ναρκωτικών στην Κύπρο και τρόποι αντιμετώπισης Κατάσταση των ναρκωτικών στην Κύπρο και τρόποι αντιμετώπισης Ιωάννα Γιασεμή Αν. Προϊστάμενη Τμήματος Παρακολούθησης/ ΕΚΤΕΠΝ Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου Δείκτης επικράτησης της χρήσης στο γενικό και

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία HIV. Γεώργιος Νικολόπουλος Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων

Επιδηµιολογία HIV. Γεώργιος Νικολόπουλος Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων Επιδηµιολογία HIV Γεώργιος Νικολόπουλος Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσηµάτων Επιδηµιολογία Επιδηµιολογία: Η µελέτη των νοσηµάτων και των παραγόντων που καθορίζουν τη συχνότητά τους στον πληθυσµό Επιδηµιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικά προγράμματα

Θεραπευτικά προγράμματα Η ευρωπαϊκή εικόνα σε ότι αφορά την πρόσφατη χρήση κοκαΐνης (τελευταίο έτος) στο γενικό πληθυσμό, κατατάσσει την Κύπρο ανάμεσα στις χαμηλές θέσεις της ευρωπαϊκής ένωσης (βλ. γράφημα 2). Γράφημα 2: Πρόσφατη

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι εφικτή η εξάλειψη του ΗCV στο γενικό πληθυσμό και στις ομάδες υψηλού κινδύνου και επιπολασμού;

Eίναι εφικτή η εξάλειψη του ΗCV στο γενικό πληθυσμό και στις ομάδες υψηλού κινδύνου και επιπολασμού; τρογγυλό Σραπέζι Hepatitis B and C Public Policy Association τρατηγικές εξάλειψης του HCV Eίναι εφικτή η εξάλειψη του ΗCV στο γενικό πληθυσμό και στις ομάδες υψηλού κινδύνου και επιπολασμού; Βάνα ύψα Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή έκθεση για τα ναρκωτικά 2014

Ευρωπαϊκή έκθεση για τα ναρκωτικά 2014 Ευρωπαϊκή έκθεση για τα ναρκωτικά 2014 Όλο και πιο πολύπλοκο, γίνεται το ζήτημα των ναρκωτικών στην Ευρώπη, καθώς εμφανίζονται νέες προκλήσεις που εγείρουν ανησυχίες για τη δημόσια υγεία. Σε αυτή τη διαπίστωση

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΧΟΙ Το ερευνητικό αυτό σχέδιο εντάσσεται στο ευρύτερο πεδίο της οικονομικής αξιολόγησης. Πιο συγκεκριμένα, συνίσταται στη συγκριτική

Διαβάστε περισσότερα

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology Ηαλυσίδατηςέρευνας Η έρευνα αποτελεί κινητήρια δύναµη και κύριο µοχλό ανατροφοδότησης της οικονοµίας. European Commission, European Research Area, 2010 Γιατίηέρευναείναισηµαντική;

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη Λονδίνου-Μάλαγας περί. επένδυσης στην έρευνα για το άσθμα

Διακήρυξη Λονδίνου-Μάλαγας περί. επένδυσης στην έρευνα για το άσθμα Διακήρυξη Λονδίνου-Μάλαγας περί επένδυσης στην έρευνα για το άσθμα Εισαγωγή Το άσθμα είναι μια πάθηση η οποία έχει επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή 30 εκατομμυρίων Ευρωπαίων και 300 εκατομμυρίων ατόμων ανά

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης

Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης Μαρία Ζησιοπούλου Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Εκτιμήσεις μοντέλων για την εξάλειψη της Ηπατίτιδας C έως το 2030

Εκτιμήσεις μοντέλων για την εξάλειψη της Ηπατίτιδας C έως το 2030 Στρογγυλό Τραπέζι «Στοχεύοντας στην εξάλειψη της Ηπατίτιδας C στην Ελλάδα» Εκτιμήσεις μοντέλων για την εξάλειψη της Ηπατίτιδας C έως το 2030 Βάνα Σύψα Επίκουρη Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Κατάσταση των παράνομων ουσιών εξάρτησης και του αλκοόλ στην Κύπρο: Παράνομες Ουσίες & Αλκοόλ

Κατάσταση των παράνομων ουσιών εξάρτησης και του αλκοόλ στην Κύπρο: Παράνομες Ουσίες & Αλκοόλ Κατάσταση των παράνομων ουσιών εξάρτησης και του αλκοόλ στην Κύπρο: Παράνομες Ουσίες & Αλκοόλ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Δείκτης Έκτασης της Χρήσης στο Γενικό και Μαθητικό Πληθυσμό: Για την εφαρμογή του δείκτη επικράτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

. ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΟΚΑΝΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ Πολιτική του ΟΚΑΝΑ στη Μείωση της Βλάβης ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΤΟΥ ΟΚΑΝΑ Παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΝΟΜΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΕΛ. 1 1. Χρήση παράνοµων ουσιών εξάρτησης στο γενικό πληθυσµό Σύµφωνα µε αποτελέσµατα της πρόσφατης έρευνας γενικού πληθυσµού (ΑΣΚ, 2009) Η κάνναβη

Διαβάστε περισσότερα

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ µà¹² ÁÅ½Ã Ä Â ¹º ³ ½µ¹±Â þÿæá ½Ä µ¹ ¼»  ¼µ Ãǹ Æ Antoniou, Antonis

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 45 η /2011 (22 Νοεμβρίου 2011) Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία HIV. Χρύσα Τσιάρα Γραφείο HIV & ΣΜΝ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων

Επιδημιολογία HIV. Χρύσα Τσιάρα Γραφείο HIV & ΣΜΝ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων Επιδημιολογία HIV Χρύσα Τσιάρα Γραφείο HIV & ΣΜΝ Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων Επιδημιολογία Επιδημιολογία: Η μελέτη της συχνότητας των νοσημάτων και της σχέσης τους με χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία. Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς»

Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία. Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς» Η Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία Δρ Αθανάσιος Γεωργούντζος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς» Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Κανένα για αυτήν την παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ͽ Á ¼ µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿµ¾ Å ½Éà  ³º» ³¹ºÎ½ ½ à þÿ ɺÁ Ä ÅÂ,

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία της φυματίωσης - διεθνώς και στην Ελλάδα -

Επιδημιολογία της φυματίωσης - διεθνώς και στην Ελλάδα - Επιδημιολογία της φυματίωσης - διεθνώς και στην Ελλάδα - ΚΟΡΝΕΛΙΑ ΜΗΤΡΑΚΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ-ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ Φυματίωση λοιμώδης νόσος που οφείλεται στο μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και μεταδίδεται αερογενώς

Διαβάστε περισσότερα

υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική

υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική διαταραχή ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΡΙΝΑΚΗΣ ψυχίατρος ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΟ ΨΥΧΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕΘΕΑ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΛΚΟΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Σοφία Τούσα, Ειδικευόµενη Γενικής Ιατρικής στο Γενικό Νοσοκοµείο Έδεσσας, MSc, υποψήφια διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατροφαρμακευτική δαπάνη & αποδοτική κατανομή των πόρων στην ΠΦΥ

Ιατροφαρμακευτική δαπάνη & αποδοτική κατανομή των πόρων στην ΠΦΥ Ιατροφαρμακευτική δαπάνη & αποδοτική κατανομή των πόρων στην ΠΦΥ Η διαχείριση της φαρμακευτικής καινοτομίας: η αναζήτηση της ισορροπίας ανάμεσα στην ποιότητα & την αποδοτικότητα Εισαγωγή Η κατάρρευση της

Διαβάστε περισσότερα

Η απάντηση του φαρμακευτικού κλάδου στην κρίση Πασχάλης Αποστολίδης Πρόεδρος ΣΦΕΕ Ετήσια Γενική Συνέλευση ΣΦΕΕ Αθήνα

Η απάντηση του φαρμακευτικού κλάδου στην κρίση Πασχάλης Αποστολίδης Πρόεδρος ΣΦΕΕ Ετήσια Γενική Συνέλευση ΣΦΕΕ Αθήνα Η απάντηση του φαρμακευτικού κλάδου στην κρίση Πασχάλης Αποστολίδης Πρόεδρος ΣΦΕΕ Ετήσια Γενική Συνέλευση ΣΦΕΕ Αθήνα 17-18 Μαρτίου 2016 Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα συνεχίζεται 2 Οικονομική Πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 30 Δεκεμβρίου 2011

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 30 Δεκεμβρίου 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 30 Δεκεμβρίου 2011 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Ο ρόλος των Υπουργείων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Βασική λειτουργία του Υπουργείου Υγείας εξακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ. (F14. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κοκαΐνης)

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ. (F14. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κοκαΐνης) ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (F14. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κοκαΐνης) Ιωάννης Λιάππας, Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Θωμάς Παπαρρηγόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

«Σκιαγράφηση» 57Δεκέμβριος 2014

«Σκιαγράφηση» 57Δεκέμβριος 2014 ΙSSN 1450-3794 «Σκιαγράφηση» 57Δεκέμβριος 2014 Εγκυμοσύνη και χρήση ουσιών εξάρτησης Οι κίνδυνοι από τη χρήση ουσιών εξάρτησης κατά την εγκυμοσύνη είναι καλά τεκμηριωμένοι, όπως επίσης και οι επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική αποδοτικότητα των υπηρεσιών του ΚΕΘΕΑ

Η οικονομική αποδοτικότητα των υπηρεσιών του ΚΕΘΕΑ 10 > ΚΕΘΕΑ: ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2011 EΡΕΥΝΑ Η οικονομική αποδοτικότητα των υπηρεσιών του ΚΕΘΕΑ Σε περιόδους οικονομικής κρίσης γίνεται όλο και πιο επίκαιρο το ερώτημα αν οι πόροι που ξοδεύει η κοινωνία για την

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Σημαντικά Σημεία ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Η δηλούμενη επίπτωση της ελονοσίας στην Ελλάδα παρουσιάζει αυξητική τάση. Για την πενταετία

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2004 2013 (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια Σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λιστερίωσης στην Ελλάδα είναι χαμηλή. Το διάστημα 2004-2013:

Διαβάστε περισσότερα

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Περίληψη Η δηλούμενη επίπτωση της βρουκέλλωσης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΧΟΛΕΡΑ (ICD-10 Α00): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1. Λοιμογόνος παράγοντας H χολέρα είναι μια οξεία διαρροϊκή νόσος που οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.10-1Α Έκδοση 1 η /.10.014 ΣΧΟΛΗ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή Προαπαιτούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδική Επιληψία μετά από Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις- Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Παιδική Επιληψία μετά από Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις- Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 Παιδική Επιληψία μετά από Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις- Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου και καθιερώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Παρεμβάσεις για την Αντιμετώπιση της Χρήσης Εξαρτησιογόνων Ουσιών, στη Ζυρίχη

Σύγχρονες Παρεμβάσεις για την Αντιμετώπιση της Χρήσης Εξαρτησιογόνων Ουσιών, στη Ζυρίχη Februar 2009 Σύγχρονες Παρεμβάσεις για την Αντιμετώπιση της Χρήσης Εξαρτησιογόνων Ουσιών, στη Ζυρίχη ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Κυριάκος Παπαγεωργίου, Δημοτικός Σύμβουλος Ζυρίχης,

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Μάνος Ματσαγγάνης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 7 Μαΐου 2012 Η Μεγάλη Ύφεση στην Ευρώπη ΑΕΠ και απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΘΙΣΜΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΕΘΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ ( CRYSTAL ICE) ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η μεθαμφεταμίνη είναι συνθετική ουσία και αποτελεί εξέλιξη μιας προγενέστερης ουσίας, της αμφεταμίνης. Για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 2/2017 (09 15 Ιανουαρίου 2017)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 2/2017 (09 15 Ιανουαρίου 2017) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 2/2017 (09 15 Ιανουαρίου 2017) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2016-2017 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 03/2011 (17-23 Ιανουαρίου 2011)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 03/2011 (17-23 Ιανουαρίου 2011) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 03/2011 (17-23 Ιανουαρίου 2011) Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών δεδομένων της χώρας μας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Επιτροπή για τον Έλεγχο του Καπνίσματος

Εθνική Επιτροπή για τον Έλεγχο του Καπνίσματος Εθνική Επιτροπή για τον Έλεγχο του Καπνίσματος Παναγιώτης Κ.Μπεχράκης Αθήνα, 31 Μαΐου 2013 Κατανάλωση τσιγάρων Source: Euromonitor HEART Millions of sticks Παθητικό κάπνισμα Nationwide surveillance of

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η Κρίση στην Ελλάδα Οικονομία/Κοινωνία Μείωση του ΑΕΠ Αύξηση της ανεργίας από 9.6% το 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Κατ/νση Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μοντέλα στρατηγικής διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση του φαρμάκου στην πρακτική του disease management στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Η θέση του φαρμάκου στην πρακτική του disease management στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Η θέση του φαρμάκου στην πρακτική του disease management στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κώστας Αθανασάκης Οικονομολόγος Υγείας, ΕΣΔΥ BCBSM 2010 Χρόνια νοσηρότητα, ζήτηση και δαπάνη υγείας Χρόνια νοσηρότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Κωνσταντινή Σαµαρά - Κωνσταντίνου Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος, Τµήµα Χηµείας, ΑΠΘ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παρότι υπήρξε σηµαντική βελτίωση της ποιότητας του αέρα στις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Κώστας Αθανασάκης, BScHS, BScEcon, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ Εισαγωγή Το κάπνισμα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016 Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση Αθήνα 12/04/2016 Ο ρυθμός αύξησης των ασφαλίστρων στην Ευρώπη (βάση το έτος 2004) 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% -20% 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

... Χ. Γκόλνα, 1,2 Μ. Μαλλιώρη, 3 Μ. Τσιρώνη, 4 Κ. Σουλιώτης, 5,6 Χ. Λιονής 7

... Χ. Γκόλνα, 1,2 Μ. Μαλλιώρη, 3 Μ. Τσιρώνη, 4 Κ. Σουλιώτης, 5,6 Χ. Λιονής 7 Εναλλακτικά συστήματα παροχής υπηρεσιών φαρμακευτικά υποστηριζόμενης θεραπείας της εξάρτησης από οπιοειδή Aπό τον αυστηρό έλεγχο στη φροντίδα στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και την κοινότητα Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Δίκτυο «Γυναίκες ενάντια στη βία Ευρώπη»: έναρξη εκστρατείας Step up! Mediterranean...

Ευρωπαϊκό Δίκτυο «Γυναίκες ενάντια στη βία Ευρώπη»: έναρξη εκστρατείας Step up! Mediterranean... 1 von 5 06.06.2016 18:55 About Who We Are What We Do Press room Archive Contact Us Calendar Current Projects Memberships News Publications Ευρωπαϊκό Δίκτυο «Γυναίκες ενάντια στη βία Ευρώπη»: έναρξη εκστρατείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. Α. Σωτηρόπουλος1, Χ. Ταμβάκος1, Α. Κουτσοβασίλης1, Α. Μπούσμπουλα2,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ. Χ. Ντέλλος. Διευθυντής. Καρδιολογικού Τμήματος Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιά

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ. Χ. Ντέλλος. Διευθυντής. Καρδιολογικού Τμήματος Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιά ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ Χ. Ντέλλος Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιά «Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση ΗCV λοίμωξης και παράγοντες κινδύνου για ορομετατροπή σε Χρήστες Ενδοφλεβίων Ναρκωτικών στην Αθήνα (Πρόγραμμα ΑΡΙΣΟΣΕΛΗ)

Επίπτωση ΗCV λοίμωξης και παράγοντες κινδύνου για ορομετατροπή σε Χρήστες Ενδοφλεβίων Ναρκωτικών στην Αθήνα (Πρόγραμμα ΑΡΙΣΟΣΕΛΗ) Επίπτωση ΗCV λοίμωξης και παράγοντες κινδύνου για ορομετατροπή σε Χρήστες Ενδοφλεβίων Ναρκωτικών στην Αθήνα (Πρόγραμμα ΑΡΙΣΟΣΕΛΗ) Β. ύτα 1, P. Vickerman 2, M. Μαλλιώρη 3, Γ. Παπαζκεςήρ 1, Α. Χαηζάκηρ 1

Διαβάστε περισσότερα

Health at a Glance: Europe 2010

Health at a Glance: Europe 2010 Health at a Glance: Europe 2010 Summary in Greek Περίληψη στα ελληνικά HEALTH AT GLANCE: EUROPE 2010 ISBN 978-92-64-090309 OECD 2010 1 Περίληψη Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο όσον

Διαβάστε περισσότερα

Παρόν και μέλλον της φαρμακο- οικονομίας στη θεραπεία της HIV λοίμωξης στην Ελλάδα

Παρόν και μέλλον της φαρμακο- οικονομίας στη θεραπεία της HIV λοίμωξης στην Ελλάδα Παρόν και μέλλον της φαρμακο- οικονομίας στη θεραπεία της HIV λοίμωξης στην Ελλάδα Κώστας Αθανασάκης BScHS, BScEcon, MSc, PhD Οικονομολόγος Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εξέλιξη Δαπανών Υγείας στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΤΙΝΑΡΚΩΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΤΙΝΑΡΚΩΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΤΙΝΑΡΚΩΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 1 Α. ΜΕΡΟΣ Γενικές Πληροφορίες: 1. Ημερομηνία:... 2. Ονομασία Προγράμματος:... 3. Διεύθυνση:... 4. Τηλ.:... fax:...email:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑ05: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ: ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ

ΕΑ05: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ: ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Διοίκηση, τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας ΕΑ05: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ: ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ Αθήνα, 10/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή διατριβή ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός Τμήματος Πολιτικής Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου

Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός Τμήματος Πολιτικής Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΒΛΑΒΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ 2013-2020 ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ - ΣΤΟΧΟΙ- ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Λήδα Χριστοδούλου, Λειτουργός Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα