ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σ & ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σ & ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ"

Transcript

1 1 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σ & ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ Α. Γ. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ I S B N: _Τα είδη του λόγου: Πεζός, έμμετρος, γραπτός, προφορικός κλπ _Πεζή και έμμετρη λογοτεχνία: Διήγημα, μυθιστόρημα, ποίημα κλπ. _ Έκθεση, αγόρευση, φιλοσοφία, θέατρο, δράμα κλπ _Καλοί τρόποι ομιλίας

2 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ (ΕΙΔΗ ΤΟΥ Λ ΟΓΟΥ) 1. Η ομιλία και τα είδη του λόγου Λόγος λέγεται η ομιλία, η έκφραση των νοημάτων, το οργανωμένο σύνολο από λέξεις και προτάσεις με το οποίο ο ομιλητής εκφράζει εκείνο που σκέφτεται, αισθάνεται, βλέπει, ακούει, επιθυμεί, κρίνει κ.τ.λ. Συνεπώς ο λόγος είναι το μέσο ή εργαλείο με το οποίο γίνεται η ανθρώπινη συνεννόηση, καθώς και η εξωτερίκευση των ανθρώπινων αισθημάτων και σκέψεων. 2. Τα είδη του λόγου Ο γραπτός και ο προφορικός λόγος Προφορικός λόγος λέγεται ο ζωντανός, αυτός που τον ακούμε κατευθείαν από το στόμα του ομιλητή. Γραπτός λόγος λέγεται ο μη ζωντανός, αυτός που δεν το ακούμε από το στόμα του ομιλητή, αλλά τον διαβάζουμε. Επομένως ο προφορικός λόγος είναι αυτός που έχει καταγραφεί πάνω σε κάποια γραφική ύλη (βιβλίο, χαρτί,..) και με κάποιο σύστημα γραφής. Ο πεζός και ο έμμετρος λόγος Πεζός λόγος λέγεται ο συνήθης προφορικός λόγος με τον οποίο λέμε εκείνο που βλέπουμε, ακούμε, αισθανόμαστε κ.τ.λ. Ο λόγος που εκφωνείται χωρίς ευφωνικά συντακτικά μέτρα. Η ομιλία, το διήγημα, το μυθιστόρημα... (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω). Έμμετρος ή ποιητικός λόγος λέγεται αυτός που συντάσσεται με μέτρα, δηλ. με συμμετρικούς περιορισμούς, όπως π.χ. οι πιο κάτω στίχοι του Σολωμού, ώστε η συμμετρία να επιφέρει ευφωνία(αρμονία), άρα αισθητική απόλαυση, να τέρπει την αίσθηση ακοή: Σέ γνω-ρί-ζω'α-πό την κό-ψη τού σπα-θιού την τρό-με-ρή,, σέ γνω-ρί-ζω'α-πό την ό-ψη πού με βιά με-τράς τη γή (Δ. Σωλομός) Όπως βλέπουμε εδώ, κάθε στροφή είναι όχι με τυχαία ποσότητα συλλαβών, αλλά με 30 συλλαβές και τονιζόμενες οπωσδήποτε τις 1,3,5... (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω.) Ο πεζός λόγος ονομάζεται έτσι, επειδή είναι ως το κοινό βάδισμα, όπως τα βήματα ενός πεζού ανθρώπου και όχι όπως τα βήματα ενός χορευτή. Ο ευθύς και ο πλάγιος λόγος Ευθύς λόγος λέγονται τα λόγια, οι προτάσεις που λέει ή απευθύνει ο ομιλητής σε κάποιο άλλο πρόσωπο. Πλάγιος λόγος λέγονται τα λόγια που είπε κάποιος και τα επαναλαμβάνει ομιλητής ή κάποιος άλλος με κάποιο ρήμα λεκτικό, π.χ.: _Γιώργος προς Κώστα: Ο Γιάννης είναι καλός μαθητής; = ευθύς λόγος _Χάρης (επαναλαμβάνοντας) προς το Γιάννη ή κάποιον άλλο:

3 Στη γραφή του πλάγιου λόγου: Α) Μπαίνουν εισαγωγικά, όταν έχουμε επακριβή μεταφορά του λόγου, π.χ.: _Ο Γιώργος είπε: «Ο Γιάννης είναι καλός μαθητής;». = πλάγιος αυτούσιος λόγος Β) Δεν μπαίνουν εισαγωγικά, όταν δεν έχουμε επακριβή μεταφορά του λόγου ( (τότε έχουμε το «ότι = πως» ή το «αν, αν έχουμε ερώτηση), π.χ.: _(Γιάννη,) Ο Γιώργος ρώτησε αν ο Γιάννης είναι καλός μαθητής. = πλάγιος μη αυτούσιος λόγος. Ομοίως: _Στη διήγηση ειπώθηκε το εξής: «Ο Γιάννης είναι καλός μαθητής.» _Στη διήγηση ειπώθηκε ότι ο Γιάννης είναι καλός μαθητής. _Ειπώθηκε ότι δε διοριζόμαστε Ο Μονόλογος και ο διάλογος Μονόλογο έχουμε, όταν ένα και το αυτό πρόσωπο μιλά είτε στον εαυτό του είτε σε άλλον (εσωτερικό μονόλογο έχουμε όταν κάποιος μιλά στον αυτόν του) και διάλογο όταν εναλλάσσονται οι ομιλητές, δηλαδή η συνομιλία μεταξύ δυο ή περισσοτέρων προσώπων λόγου, π.χ.: _Γιάννης: Πού θα πας σήμερα Γιώργο; _Γιώργος: Σήμερα θα πάω σχολείο. _Κώστας: Αύριο πού θα πάς Γιώργο;. 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο Π ΕΖΟΣ Λ ΟΓΟΣ 1. Τι είναι ο πεζός λόγος Πεζός λόγος λέγεται ο συνήθης προφορικός λόγος με τον οποίο λέμε εκείνο που βλέπουμε, ακούμε, αισθανόμαστε κ.τ.λ. Η ομιλία, το διήγημα, το μυθιστόρημα... Κύριος σκοπός του είναι να εξυπηρετεί μια κοινή ανάγκη του ανθρώπου, τη συνεννόηση (επικοινωνία). Ο πεζός λόγος ονομάζεται έτσι, επειδή είναι ως το κοινό βάδισμα, όπως τα βήματα ενός πεζού ανθρώπου και όχι όπως τα βήματα ενός χορευτή. Δηλαδή συντάσσεται και προφέρεται στα τμήματά του (προτάσεις και συντακτικά σύνολα) ελεύθερα, χωρίς μέτρα (χωρίς περιορισμούς), όπως π.χ.: Εγώ/ γνωρίζω/ το Γιάννη/ από το στρατό... = Από το στρατό/ γνωρίζω/ το Γιάννη εγώ = Το Γιάννη/ γνωρίζω/ από το στρατό/ εγώ. = Γνωρίζω/ εγώ/... ( Περισ. βλέπε πιο κάτω «Πεζογραφία» ) Ο πεζός λόγος, ανάλογα με το περιεχόμενο και το σκοπό του, διαιρείται σε: διηγηματικό, διδακτικό, ρητορικό, ιστορικό, φιλοσοφικό, ρητορικό κ.α., όπως θα δούμε πιο κάτω. 2. Οι τρόποι διήγησης

4 4 Η διήγηση, γραπτή ή προφορική, γίνεται με τρεις τρόπους: με αφήγηση, με διάλογο και μεικτά. Αφηγηματική διήγηση είναι εκείνη κατά την οποία εκθέτουμε τα γεγονότα, τις σκέψεις μας και τα συναισθήματά μας σε συνεχή λόγο. Η μορφή αυτή της διηγήσεως χρησιμοποιείται κυρίως στην ιστορία, στις επιστημονικές μελέτες και στην επική ποίηση, όμως εκεί με ποιητικό τρόπο. Διαλογική διήγηση είναι εκείνη κατά την οποία εκθέτουμε τα γεγονότα κ.τ.λ. με διάλογο, δηλ. με εναλλαγή ομιλητών, βάζοντας τα πρόσωπα του λόγου να πουν τα ίδια το τι είπαν, είδαν άκουσαν, έκαναν κ.τ.λ.. Η μορφή αυτή της διηγήσεως χρησιμοποιείται σε όλα τα είδη λόγου. Μεικτή διήγηση είναι εκείνη κατά την οποία άλλοτε χρησιμοποιείται αφηγηματική διήγηση και άλλοτε διαλογική. 3. Τα είδη της πεζογραφίας Α. Η ΔΙΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ 1. Ο μύθος. Ο μύθος είναι η μυστηριώδη αφήγηση, αυτή που από τη μια πολλές φορές γίνεται και με προσωποποιήσεις ζώων ή πραγμάτων, για να επεξηγήσει αλληγορικά κάτι και από την άλλη έχει σκοπό να επιδείξει με ιδιαίτερο τρόπο μια πρακτική αλήθεια και να δώσει το λεγόμενο ηθικό δίδαγμα ή απόφθεγμα. Αρχικά στην αρχαία Ελλάδα τα λογοτεχνικά έργα ήταν δυο λογιών. Τα ιστορικά και τα μυθικά. Τα ιστορικά διηγούνταν πραγματικά γεγονότα (ιστορίες ανθρώπων, πολέμους, διαμάχες κ.τ.λ.). και τα μυθικά τα φανταστικά γεγονότα ( οι μυστηριώδεις πλαστές και μεταφυσικές ιστορίες ). Οι προσωποποιήσεις ζωών, φυτών, βουνών κλπ έχουν σκοπό από τη μια να δείξουν-τονίσουν με αλληγορικό τρόπο την δυνατότητα των θείων και από την άλλη να παραβάλουν τις φυσικές με τις ανθρώπινες αδυναμίες, ιδέες, αξίες... βγάζοντας διάφορα διδάγματα (επιμύθια). Κανονικά οι μύθοι, σύμφωνα με το Στράβωνα και το Διόδωρο, είναι ο λόγος της αρχαίας εκκλησίας με τους οποίους δημιουργεί το μυστήριο. Κλειδί πολλών μύθων είναι η ετυμολογία, επειδή τα ονόματα είναι και αυτά μνημεία και περικλείουν ιστορία όπως και τα αρχαιολογικά ευρήματα. Υπενθυμίζουμε από το βιβλίο "Μαθήματα Γλωσσολογίας Α. Κρασανάκη" ότι ένα όνομα για να δοθεί σε ένα πρόσωπο λόγου κάτι θα είναι αιτία, κάτι θα το συνδέει μ' αυτό, παρέβαλε π.χ.: ράφτης = ο επαγγελματίας & κ. Ράφτης = ένας νυν ή πρώην επαγγελματίας με το όνομα αυτό, Αδάμ σε ανάμνηση του παππού & Αδάμ = αυτός που δε δαμάζεται, ο αδάμαστος (α-δάμ = από το στερητικό «α-» και το «δαμάζω», στη χριστιανική θρησκεία «αδάμας» = ο λίθος, «λάος» = η πολύ σκληρή ανόργανη ύλη, που έγινε λαός, δηλ. οργανική, ευπαθής ύλη, από την κύηση του Κρόνου > Χρόνου ( εκ -ροής)... Μύθος Ησιόδου (Θεογονία) "Η Γη ερχόμενη σε γάμο με τον Ουρανό, γέννησε τη ρέα, τον Κρόνο, τον Πόντο... Κατόπιν Ρέα και Κρόνος ερχόμενοι σε γάμο γέννησαν το Δία"... Ο μύθος αυτός μεθερμηνευόμενος ετυμολογικά μας λέει ότι η θήλεα αρχή η γη (= τα όσα στη γη κάτω, το χώμα, το υδρογόνο, τα γήινα στοιχεία) μαζί με την άρρενα αρχή τον ουρανό ( = τα όσα άνω της γης, ο αέρας, το φως, το οξυγόνο κ.τ.λ.) ερχόμενα σε επαφή (γάμο), γέννησαν τον Κρόνο (= χρόνο), τον Πό(ν)τον (= η πόσις, το ποτό, το υγρό στοιχείο) κ.τ.λ. Κατόπιν Κρόνος και Ρέα γέννησαν, έφεραν στον κόσμο, το Δία (Ζευς), τη ζωή. («Κρόνος» > χρόνος = από το εκ + ρέω > Κρόνος = αυτός που γεννά τα πάντα, αλλά και τα τρώει, τα κάνει και πεθαίνουν... ) Μύθος Ομήρου ("Περί γένεσις λαών") ο άνθρωπος γεννήθηκε από την πέτρα "Λαούς δε λίθους(λάους) ποίησε Κρονίων" (Ιλιάς). Ο μύθος αυτός μεθερμηνευόμενος ετυμολογικά μας λέει ότι: Ο Κρόνος > χρόνος μετέβαλε τα άψυχα και ανόργανα σώματα, δηλαδή τους λίθους (αρχαία «λάους») σε ενόργανα, έμψυχα, δηλ. σε λαούς. «Λάος ή λάας ή λας» = το λίθινο σώμα, οι πέτρες, το λατομείο. «Λαός» (τονικό παρώνυμο) = όχι το ανόργανο και άψυχο σώμα, αλλά το ενόργανο και έμψυχο, δηλ. ο στρατός ή το κράτος (στρατός και κράτος είναι κάτι που στηρίζεται στην οργάνωση, έχει όργανα). 2. Το παραμύθι. Παραμύθι λέγεται το ευχάριστο λογοτέχνημα για παιδιά με εξαιρετικά ή απίθανα γεγονότα. Η σύντομη διήγηση με υπόθεση (ιστορία) που κάπως μοιάζει με αυτήν του μύθου και του μυθιστορήματος, απ όπου και παρα-μύθι. Στο παραμύθι η ιστορία είναι με γεγονότα ζώων ή πραγμάτων σε συνδυασμό με ανθρώπινα, που ξεπερνούν τη λογική και την πραγματικότητα, με υπόθεση που δεν μπορεί να γίνει πιστευτή από ένα ενήλικο άνθρωπο παρά μόνο από

5 παιδιά. Στους μύθους έχουμε προσωποποιήσεις ζώων, στοιχείων κ.τ.λ., που οι πράξεις τους, όμως δεν ξεπερνούν τη λογική. Το παραμύθι θέλει να διεγείρει και να ευχαριστήσει τη φαντασία, ενώ ο μύθος να διδάξει μια αλήθεια ή να επεξηγήσει κάτι. Στο διήγημα τα γεγονότα είναι αληθινά ή πιθανά (θα μπορούσαν να είχαν συμβεί) και στο παραμύθι απίθανα υπερφυσικά (δε συμβαίνουν στην πραγματικότητα). Το παραμύθι έχει ευχάριστο ή ευτυχισμένο αποτέλεσμα, ενώ το μυθιστόρημα και το διήγημα άλλοτε ευχάριστο ή ευτυχισμένο και άλλοτε όχι. Τα παραμύθια αρχίζουν συνήθως με το «Μια φορά κι έναν καιρό ένας/ ή κάποια..» Το μυθιστόρημα. Μυθιστόρημα λέγεται το εκτενές πεζό λογοτέχνημα, που αφηγείται με αλληλουχία γεγονότα που αφορούν την τύχη ή την εξέλιξη της ζωής ενός ή περισσοτέρων ατόμων, των ηρώων του μυθιστορήματος. Μια εκτενής ανθρώπινη ιστορία κάποιου, του μυθιστοριογράφου, που διηγείται τις περιπέτειες ενός άλλου ατόμου και των ανθρώπων που τον περιβάλλουν. Η εκτενής διήγηση όπου μια φανταστική ανθρώπινη ιστορία παρουσιάζεται ως πραγματική, όπως π.χ. τα μυθιστορήματα «Πόλεμος και Ειρήνη» του Τολστόι, «Δον Κιχώτης» του Θερβάντες κ.α. Το μυθιστόρημα, όπως λέει και το όνομά του, είναι μια ιστορία μύθου, δηλ. μια ιστορία πλασματική, φανταστική και περιπλεγματική. Η ιστορία του μυθιστορήματος είναι μεν με πρόσωπα και γεγονότα φανταστικά, υποθετικά, όμως πιθανά, εμπνευσμένα από την καθημερινή ζωή του ανθρώπου, και όχι προσωποποιήσεις ζώων ή κοσμογονικών στοιχείων, όπως αυτού τούτου του μύθου. Η ιστορία (τα γεγονότα και τα πρόσωπα) στο μυθιστόρημα λέγεται και υπόθεση, επειδή είναι υποθετική. Το μυθιστόρημα είναι ένα από τα κυριότερα είδη του πεζού λόγου. Είναι νεότερο δημιούργημα και η μεγάλη ανάπτυξη του στην Ευρώπη παρατηρείται τον 19ο αι., κυρίως στη γαλλία: Ονορέ ντε Μπαλζάκ, Εμίλ Ζολά, Σταντά... Μεγάλοι Έλληνες μυθιστοριογράφοι: Π. & Α. Σούτσος, Δ. Βικέλας, Η. Βενέζης, Σ. Μυριβήλης, Ν. Καζαντζάκης, Μ. Λουντέμης, Μ. Καραγάτσης.. και πάρα πολλοί άλλοι. 4. Το διήγημα. Διήγημα λέγεται το σύντομο μυθιστόρημα, η σύντομη αφήγηση μιας πράξης ή ενός γεγονότος, πραγματικού ή υποθετικού (φανταστικού), για την ικανοποίηση του αναγνώστη. Μεγάλοι Έλληνες διηγηματογράφοι: Παπαδιαμάντης, Βιζυηνός, Καρκαβίτσας, Βενέζης.. Εξέχοντες διηγηματογράφοι: Ραγκαβής, Βιζυηνός, Παπαδιαμάντης, Ξενόπουλος, Καρκαβίτσας, Μυριβήλης κ.α. Σημειώνεται ότι: 1) Το μυθιστόρημα και το διήγημα διακρίνεται σε πάρα πολλά είδη ανάλογα με τη σκοπιά που εξετάζεται. Ανάλογα με το περιεχόμενό του, διακρίνεται σε: περιπετειώδες (Θερβάντες, Δον Κιχώτης), ταξιδιωτικό (Ροβινσώνας Κρούσος), αισθηματικό κ.α. 2) Το μυθιστόρημα διαφέρει του διηγήματος στα εξής: α) η υπόθεση του απλώνεται σε μεγαλύτερη χρονική και τοπική έκταση. β) αναφέρεται σε περισσότερα γεγονότα και πρόσωπα. γ) έχει μεγαλύτερο πλάτος σύνθεσης (ύλη, σελίδες), επειδή εξιστορεί πολλές περιπέτειες πέρα από την κύρια υπόθεση, με τις λεγόμενες παρεκβάσεις. 3) Όταν ο συγγραφέας στο έργο του απεικονίζει την απλοϊκή ζωή των ανθρώπων της υπαίθρου ή της εργατιάς έχουμε το ηθογραφικό διήγημα ή μυθιστόρημα, ενώ όταν επιμένει στην ανάλυση των ψυχικών καταστάσεων έχουμε το ψυχογραφικό διήγημα ή μυθιστόρημα και όταν αναφέρεται στα κοινωνικά προβλήματα, έχουμε το κοινωνικό διήγημα ή μυθιστόρημα. Ιδεαλιστικό μυθιστόρημα λέγεται αυτό που οι ήρωες (τα πρόσωπα), οι πράξεις τους κ.τ.λ. παρουσιάζονται με ιδανική μορφή Ρεαλιστικό μυθιστόρημα λέγεται αυτό που οι ήρωες (τα πρόσωπα), οι πράξεις τους κ.τ.λ. παρουσιάζονται με την πραγματική τους μορφή, ως έχουν. Υπερρεαλιστικό (ή σουρρεαλιστικό) μυθιστόρημα λέγεται αυτό που οι ήρωες (τα πρόσωπα), οι πράξεις τους κ.τ.λ. παρουσιάζονται με μορφή πιο πέρα από το πραγματικό. 5. Η νουβέλα. Νουβέλα (από το γαλλικό Nuvelle που σημαίνει νέο, είδηση, αγγελία) λέγεται το σύντομο διήγημα για σύγχρονα γεγονότα, πραγματικά ή πλαστά. Η νουβέλα είναι ένα είδος που βρίσκεται ανάμεσα στο διήγημα και το μυθιστόρημα. 'Εχει δηλαδή έκταση μεγαλύτερη από το διήγημα και μικρότερη από το μυθιστόρημα. Διαφέρει από τα άλλα είδη και στο ότι: 5

6 α) διηγείται σύγχρονα γεγονότα, πραγματικά ή πλαστά (φανταστικά). β) έχει αισθηματικό περιεχόμενο, με ψυχολογικές εμβαθύνσεις και λεπτομερή ηθογράφηση. Νουβέλες με τίτλο διηγήματος έχουν γράψει, οι: Παπαδιαμάντης, Δροσίνης, Κονδυλάκης, Βενέζης, κ.α. 6. Η περιγραφή. Περιγραφή λέγεται η ζωντανή και ακριβή απεικόνιση με πεζό λόγο των υλικών και αισθητών αντικειμένων και των διαφόρων γεγονότων.σε κάθε λογοτέχνημα συναντούμε το περιγραφικό στοιχείο. Υπάρχουν όμως και οι αυτοτελείς και ανεξάρτητες περιγραφές. Ταξιδιωτικές εντυπώσεις λέγονται οι περιγραφές των χωρών που επισκεφθήκαμε σε ένα ταξίδι μας. 7. Η ιστορία. Ιστορία λέγεται η αφήγηση με τη ζωή και τις πράξεις των ανθρώπων που έζησαν πριν από μας. Η απλή και συνεχής διήγηση με περιγραφές αξιοπαρατήρητων και απολύτως εξακριβωμένων γεγονότων, τα οποία έχουν μεταξύ τους αλληλουχία και αποτελούν ενότητα. Η περιγραφή των γεγονότων, της ζωής, του έργου, της εξελικτικής πορείας κ.τ.λ. ενός ανθρώπου ή ενός λαού ή μιας πόλης κ.τ.λ. Η ιστορία σημειώνει την ανθρώπινη γνώση, από τότε που ο άνθρωπος άρχισε να δημιουργεί πολιτισμό πάνω στη γη. Είναι ο αληθινός και ασφαλής οδηγός του ανθρώπου για τη γνώση του απώτερου παρελθόντος. Πατέρας της ιστορίας λέγεται ο Ηρόδοτος, όμως ο Θουκυδίδης είναι ο πατέρας της επιστημονικής ιστορίας. Η ιστορία ανάλογα με το περιεχόμενό της διακρίνεται σε πάρα πολλά είδη: πολεμική, οικονομική, πολιτική, εθνολογική... ελληνική, ιταλική... Α ν τ ι κ ε ι μ ε ν ι κ ή ιστορία λέγεται η αληθής. Αυτή που βγαίνει από αξιόπιστες ή συγκριτικές πηγές ή αυτή που είναι χωρίς παραποιήσεις από τον ιστορικό ή αφηγητή. Υ π ο κ ε ι μ ε ν ι κ ή ιστορία λέγεται αυτή που δεν είναι αποδεκτή από όλους ως έχουσα παραποιήσεις από τον ιστορικό ή αφηγητή. 'Οταν η ιστορία είναι υποθετική (πλασματική), τότε λέγεται μυθιστόρημα και όταν είναι μωρή (ανόητη) π α ρ α μ ύ θ ι. Εθνική ιστορία ( Πραγματεύεται πράγματα, θέματα και γεγονότα σχετικά με τη ζωή ενός έθνους.) Θρησκευτική ή ιερά ιστορία (αναφέρεται στη ζωή και το έργο των αγίων προσώπων, των εκκλησιών κ.τ.λ. ή σε θέματα σχετικά με τη θρησκεία ενός έθνους.) 8. Το χρονογράφημα. Χρονογράφημα λέγεται η διήγηση με επίκαιρο θέμα. Η αφήγηση με θέμα της εποχής, όπου καυτηριάζονται ή κριτικάρονται τα καλώς ή κακώς κείμενα. 9. Η βιογραφία. Βιογραφία λέγεται η αφήγηση της ζωής (βίου) και του έργου κάποιου ανθρώπου. Η ιστορία, όταν αναφέρεται στη ζωή ενός ξεχωριστού για την προσωπικότητα και το έργο του ιστορικού προσώπου. Μυθιστορηματική βιογραφία λέγεται η αφήγηση, όταν μαζί με τα πραγματικά στοιχεία μιας βιογραφίας αναμειγνύονται και φανταστικά, φήμες ή θρύλοι και παραδόσεις. Μεγάλοι Έλληνες μυθιστορικοί βιογράφοι: Μελάς, Περάνθης, Φωτιάδης... Αυτοβιογραφία λέγεται η βιογραφία που κάνει κάποιος για τον εαυτό του. Δηλ. στην αυτογραφία το ίδιο το άτομο πραγματεύεται τα της ζωής και του έργου του. 10. Τα απομνημονεύματα. Απομνημονεύματα λέγονται οι αφηγήσεις κάποιων σπουδαίων προσώπων για κάποια σημαντικά γεγονότα που έλαβαν μέρος ή έζησαν (Κολοκοτρώνη, Μακρυγιάννη κ.α.). Στα απομνημονεύματα ο συγγραφέας εκτός από τις αναμνήσεις του εκφράζει και τις προσωπικές του απόψεις, παρατηρήσεις και κρίσεις πάνω σ όσα αφηγείται. 11. Η επιστολογραφία. Επιστολή λέγεται το μέσο με το οποίο επικοινωνούν δυο άνθρωποι μεταξύ τους όταν βρίσκονται μακριά, Η σελίδα με τα λόγια που γράφει κάποιος σε κάποιον άλλον που βρίσκεται μακριά και με τα οποία του γνωρίζει ή το ρωτά κάτι. Αυτός που στέλνει την επιστολή λέγεται «αποστολέας» και αυτός στον οποίον απευθύνεται η επιστολή «παραλήπτης». ΟΙ επιστολές ανάλογα με τη φύση και το θέμα που πραγματεύονται διακρίνονται σε: ερωτικές, φιλικές, εμπορικές κ.τ.λ. Β. Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ 1. Το δοκίμιο. Δοκίμιο λέγεται μια μικρή και σύντομη μελέτη, η οποία από τη μέθοδο και την πορεία της δεν μπορεί να πάρει την ονομασία του συγγράμματος. Το δοκίμιο, όπως δηλώνει η ίδια η ονομασία του ( «δοκέω-ώ» = κρίνω, νομίζω, υποθέτω, φαντάζομαι...) είναι μια δοκιμή, μια προσπάθεια, στη διαπραγμάτευση ενός αντικειμένου, χωρίς να εξαντλείται το θέμα σ ολόκληρο το βάθος και το πλάτος του. Το δοκίμιο ανάλογα με το θέμα που διαπραγματεύεται διακρίνεται 6

7 σε: θεολογικό, φιλοσοφικό, ιστορικό, φιλολογικό, τεχνοκριτικό, επιστημονικό Η διατριβή μελέτη. Διατριβή λέγεται η βραχεία εργασία επάνω σ ένα επιστημονικό ζήτημα, το οποίο αναπτύσσει σε όλες του τις απόψεις και προσπαθεί να το εξαντλήσει σε όλη του την έκταση ( «δια-τρίβομαι» = καταπιάνομαι με κάτι, ασχολούμαι).διδακτορικές διατριβές λέγονται οι διατριβές που υποβάλλουν οι διάφοροι επιστήμονες στις οικείες Πανεπιστημιακές Σχολές, για να ανακηρυχθούν διδάκτορες. 3. Η πραγματεία. Πραγματεία λέγεται το έργο που έχει σκοπό να αποκαλύψει τα τεκμήρια ορισμένων ηθικών, επιστημονικών και λογοτεχνικών αληθειών και τα πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα από την άποψη του καλού των έργων του πνεύματος. Η πραγματεία εφαρμόζει τη διαίρεση και την απόδειξη κατά λογική, με συστηματική διατύπωση. Στην πραγματεία τα συμβάντα, τα επιχειρήματα κ.τ.λ. εκθέτονται σαν αίτια και αποτελέσματα μαζί και όχι κατά χρονολογική σειρά. 4. Η μονογραφία. Μονογραφία λέγεται η μελέτη πάνω σε μικρό επιστημονικό ζήτημα, όμως σε βάθος ή μέχρι ελαχίστων λεπτομερειών, π.χ. «Η αλληγορία στη ρητορική», Η χρήση του απαρεμφάτου στην Κοινή» κ.τ.λ.. 5. Η συγγραφή. Συγγραφή λέγεται το έργο (βιβλίο) με τις σωστές επιστημονικές ή τεχνικές.. απόψεις. Η οικονομία, τα μαθηματικά, η ιατρική κ.τ.λ. «Συγγράφω» = γράφω συν (ομού), με άλλους. Συγγραφέας = αυτός που γράφει με άλλους (τους τελειοποιεί, συμπληρώνει, συγκεντρώνει,.. Μυθογράφος, διηγηματογράφος, ιστοριογράφος, μυθιστοριογράφος, λαογράφος κ.τ.λ. = αυτός που δημιουργεί ή κάνει κάτι ( ανάλογα, μύθο, διήγημα, καταγραφή ιστορίας κ.τ.λ.) από μόνος του (όχι συν). Ο αυτόνομος δημιουργός - γραφέας. Από την άποψη αυτή δε θεωρούνται συγγραφείς αυτοί που κάνουν έρευνα ή για πρώτη φορά καταγραφή ιστορίας ή λαογραφίας..., αλλά ερευνητές, ιστορικοί ή ιστοριογράφοι, λαογράφοι,... Λέγεται: -Λ α ο γ ρ α φ ί α = η καταγραφή των ηθογραφιών ενός λαού. -Μ υ θ ο λ ο γ ί α = η καταγραφή των μύθων ενός λαού. Γ. Η ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ Δημοσιογράφος λέγεται αυτός που γράφει στον τύπο τα κοινού ενδιαφέροντος ζητήματα και συμβάντα: ειδήσεις ή νέα, επιστημονικά ή τεχνικά θέματα (ζητήματα), γνώμες (κριτικές)... Τύπος λέγεται το έντυπο (βιβλίο) που εκδίδεται σε τακτά χρονικά διαστήματα: κάθε μέρα ή κάθε εβδομάδα ή κάθε μήνα... και δημόσια Ημερήσιος τύπος = οι ε φ η μ ε ρ ί δ ε ς (= επί ημέρας > επιμερίδες > εφημερίδες) = ο τύπος που εκδίδεται κάθε μέρα. Διακρίνεται σε: πρωινό, μεσημεριανό και απογευματινό. Περιοδικός τύπος = ο μη ημερήσιος τύπος, αυτός που εκδίδεται κάθε βδομάδα ή μήνα... Διακρίνεται σε: εβδομαδιαίο, δεκαπενθήμερο, μηνιαίο, ετήσιο.. Περιοδικό = το έντυπο με εξειδικευμένα θέματα και ειδήσεις: καλλιτεχνικά, πολιτικά, γλωσσολογικά... Η ύλη της εφημερίδας περιλαμβάνει τα εξής είδη: Το κύριο άρθρο. Διαπραγματεύεται το σπουδαιότερο ζήτημα της ημέρας και σ' όλες του τις πτυχές. Γράφεται στην πρώτη σελίδα. Τα κοινά άρθρα (για θέματα λιγότερο σοβαρά). Την ειδησεογραφία (= τα κοινωνικά νέα) Την ανταπόκριση = την παντός είδους ειδησεογραφία από εκτός έδρας και από απεσταλμένο ή μόνιμο κάτοικο εκεί. Την επιφυλλίδα = το εγκυκλοπαιδικό δημοσίευμα, την επιστημονική και τεχνική ενημέρωση. Το χρονογράφημα ή ευθυμογράφημα κ.α. Την κριτική & το λίβελο Κριτική ( ή σχόλιο) λέγεται η εμπεριστατωμένη μελέτη και αιτιολογημένη κρίση των πνευματικών και καλλιτεχνικών έργων. Η παρουσίαση των πνευματικών, ψυχικών και ηθικών χαρακτηριστικών κάποιου συγγραφέα ή λογοτέχνη κ.τ.λ. Η κριτική είναι μια εργασία με την οποία εκφράζουμε τις προσωπικές μας γνώμες, κρίσεις και αντιλήψεις για τις αρετές ή τα σφάλματα ενός επιστημονικού, λογοτεχνικού ή καλλιτεχνικού έργου. Τον κριτικό δεν τον απασχολεί το καλό ή το άσχημο, αλλά το αληθινό, το γνήσιο και το δοκίμιο.

8 Λίβελος ή λιβελογράφημα (από το λατινικό Libellus) λέγεται το δυσφημιστικό και υβριστικό δημοσίευμα για ένα πρόσωπο, μια αρχή, ή για μια κατάσταση με σκοπό τη γελοιοποίηση και τη δημιουργία σκανδάλου. Ηλεκτρονικός τύπος λέγεται η τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Η ύλη τους λέγεται πρόγραμμα( τηλεοπτικό ή ραδιοφωνικό) και περιλαμβάνει τα ίδια περίπου θέματα με τις εφημερίδες. Αναμετάδοση ή περιγραφή λέγεται η απευθείας τηλεοπτική ή ραδιοφωνική σύνδεση με ένα γεγονός (αθλητικό, πολιτικό..). Εκπομπή λέγεται ένα τμήμα του προγράμματος, που επιμελείται ένας ή περισσότεροι δημοσιογράφοι. Ο ηλεκτρονικός τύπος αναμεταδίδει και θεατρικά έργα, αυτούσια (η τηλεόραση) ή μόνο ομιλητικώς (το ραδιόφωνο).ως απ' αυτό έχει σχέση με το θέατρο και κινηματογράφο. 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Ο Ε ΜΜ ΕΤΡΟΣ ΛΟΓΟΣ (ΠΟΙΗΣΗ ) 1. Τι είναι ο έμμετρος λόγος Έμμετρος λόγος λέγεται η ποίηση, ο λόγος που συντάσσεται με μέτρα, δηλ. με περιορισμούς, όπως π.χ. οι πιο κάτω στίχοι του Σολωμού: Σέ γνω-ρί-ζω'α-πό την κό-ψη τού σπα-θιού την τρό-με-ρή,, σέ γνω-ρί-ζω'α-πό την ό-ψη πού με βιά με-τράς τη γή (Δ. Σωλομός) Όπως βλέπουμε εδώ, κάθε στροφή είναι όχι με τυχαία ποσότητα συλλαβών, αλλά με 30 συλλαβές και τονιζόμενες οπωσδήποτε τις 1,3,5... Ο έμμετρος λόγος, ανάλογα με το περιεχόμενο και τη μουσική του επένδυση, διαιρείται σε επικό (= όταν άδεται απλώς), λυρικό (= όταν άδεται με συνοδεία μουσικών οργάνων), ηρωικό (όταν το περιεχόμενό του είναι πολεμικό) κ.α., όπως θα δούμε πιο κάτω. Ο κύριος σκοπός του έμμετρου λόγου είναι να εξυπηρετεί μια αισθητική ανάγκη του ανθρώπου, να τέρπει την αίσθηση ακοή, όπως και η ζωγραφική την αίσθηση όραση. Ο έμμετρος λόγος ονομάζεται έτσι, επειδή η σύνταξη των τμημάτων του (προτάσεων, όρων) δεν είναι τυχαία, αλλά με μέτρα, κάτι όπως και με τα βήματα των χορευτών ή αυτών που παρελάσουν κ.τ.λ. Οι περιορισμοί (τα μέτρα) του ποιητικού λόγου μπορεί να είναι: Η προκαθορισμένη και συγκεκριμένη ποσότητα συλλαβών σε κάθε στροφή, π.χ. κάθε στροφή να έχει 30 ή 40 κ.α. συλλαβές, και για κάθε στίχο ίδια ποσότητα (π.χ. 8

9 & 7 αν η στροφή έχει 30 συλλαβές και 4 στίχους). Η προκαθορισμένη και συγκεκριμένη θέση (πολλές φορές ίδια σε όλες τις στροφές) των τονισμένων και άτονων συλλαβών ( π.χ. οι τονιζόμενες συλλαβές να είναι οι ή οι ή με άλλους συνδυασμούς), Η ομοιοκαταληξία στίχων, δηλ. να τελειώνουν σε ίδιες συλλαβές ή σε ίδιους φθόγγους όλοι οι στίχοι (ή οι μονοί ή οι ζυγοί ή με άλλους συνδυασμούς). Αυτά, ώστε αυτή η συμμετρία (αρμονία) να επιφέρει ευφωνία, άρα αισθητική απόλαυση, να τέρπει την αίσθηση ακοή Τι είναι ποίηση, ποίημα και ποιητής Ποίηση λέγεται ο έμμετρος λόγος, τα τραγούδια, τα μοιρολόγια, οι μαντινάδες κ.τ.λ. Συνεπώς ο λόγος που έχει ρυθμό και αρμονία, με σκοπό να παρορμά τις ψυχές των αναγνωστών (στον γραπτό λόγο) ή των ακροατών (στο θέατρο κ.α.). Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη «Ποίηση είναι μια τέχνη που μιμείται τις πράξεις και τους λόγους, όχι όπως υπάρχουν στην πραγματικότητα, αλλά όπως μπορεί και πρέπει να είναι και η οποία έχει σκοπό να διαθέσει τις ψυχές εκείνων που ακούνε προς την αρετή με αρμονία και ρυθμό». Ποίημα λέγεται το έργο με έμμετρο λόγο. Ποιητής λέγεται ο δημιουργός του ποιήματος. («Ποιέω-ώ» = κάνω, δημιουργώ, κατασκευάζω κάτι με «ποιόν», με ποιότητα, άρα κάτι καλό, καλλιτεχνικό, αισθησιακό, «Ποίημα» = το ποιούμενο.) Δημοτική ποίηση λέγεται το σύνολο των ανωνύμων και αυθορμήτων ποιημάτων ενός λαού, τα ποιήματα που έχει φτιάξει ο λαός, που πολλές φορές φτιάχνονται όχι από ένα ποιητή, αλλά από πολλούς, στόμα με στόμα. Τα δημοτικά τραγούδια: α) ακολουθούν την εξέλιξη της γλώσσας και το ρυθμό που έχουν οι διάφοροι χοροί. γ) διακρίνονται σε διηγηματικά και λυρικά. Τα διηγηματικά διακρίνονται σε: ακριτικά & παραλογές. 3. Tι είναι στροφή, στίχος, ημιστίχιο, δίστιχο κ.α. Στροφή λέγεται μια ομάδα από δυο ή περισσότερους στίχους ενός ποιήματος που αποτελούν ρυθμική και μετρική ενότητα. Η πρόταση που συνάμα έχει ρυθμό και μέτρο, όπως οι εξής: _Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή, σε γνωρίζω από την όψη που με βιά μετράς τη γη. (Στροφή από τον Εθνικό Υμνο) _Τ' άκουσες Αρετούσα μου τα θλιβερά μαντάτα, ο κύρης σου με 'ξόρισε στης ξενιτιάς τη στράτα. (Στροφή από τον Ερωτόκριτο του Κορνάρου) Σημειώνεται ότι: α) Η στροφή είναι κάτι όπως η περίοδος, απλή ή σύνθετη, του πεζού λόγου. Απλώς τώρα, στην ποίηση, έχουμε επιπλέον μέτρα και ρυθμό. β) O αριθμός των συλλαβών μιας στροφής στα ποιήματα με ρυθμό είναι προκαθορισμένος, π.χ. 15 ή 20, και συνήθως ίδιος σε όλες τις στροφές του ποιήματος. γ) Υπάρχει πάντοτε αντιστοιχία των συλλαβών με τα χορευτικά βήματα ή τα βήματα της παρέλασης. Στα χορευτικά ποιήματα και στα εμβατήρια όλες οι στροφές έχουν πάντοτε τον ίδιο αριθμό συλλαβών και τόσος όσα είναι και τα διαφορετικά βήματα του

10 χορού ή της παρέλασης (ή διπλάσιος, τριπλάσιος ), επειδή τα βήματα του χορού μετά από ένα σημείο και εξής είναι ίδια (επανάληψη): Μες του Μαγιού τις μυρωδιές (για επιτόπου δεξιά και αριστερά, βήματα) τα κόκκινα κεράσια.. (για όπισθεν και επαναφορά μπροστά βήματα) για δέστε πώς χορεύουνε (για επιτόπου δεξιά και αριστερά, βήματα της Κρήτης τα κοράσια. (για όπισθεν και επαναφορά μπροστά βήματα) (Πεντοζάλης Κρήτης, 2 φορές τα βήματα του χορού) γ) Κατακλείδα λέγεται η τελευταία στροφή του ποιήματος, που πολλές φορές δεν ακολουθεί στην ποσότητα στίχων των άλλων στροφών. Στίχος λέγεται ένα σύνολο (συναρμολόγημα) τονισμένων και άτονων συλλαβών (στην ωδική σε συνδυασμό με τις μακρές και βραχείες συλλαβές) σε ορισμένη απόσταση, ώστε στο πέρασμα της φωνής να δημιουργούν αρμονία. Το 1/2 ή το 1/3 ή το 1/4 κ.τ.λ.π. της στροφής. Τ'άκουσες 'Α...ρετούσα μου τά θλιβερά μαντάτα, = α' στίχος ο κύρης σου.. με ξόρισε στης ξενιτιάς τη στράτα. = β' στίχος (Δίστιχη στροφή από τον Ερωτόκριτο του Κορνάρου) Και συ στέκεσαι ατάραχη και κρύα, = α' στίχος Αργυρόκουπα πλούσια στορισμένη, = β' στίχος με την περήφανη σου θεωρία. = γ' στίχος (Tρίστιχη στροφή από την Αργυρόκουπα του Μαβίλη) Ανάλογα με τον αριθμό των στίχων του ένα ποίημα (ή μια στροφή) λέγεται δίστιχο, τρίστιχο, τετράστιχο κ.τ.λ. β) Το ήμισυ του στίχου λέγεται ημιστίχιο: Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή, σε γνωρίζω από την όψη που με βια μετράς τη γη.= 1 στροφή από τον Εθνικό Ύμνο σε 2 στίχους = Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή, σε γνωρίζω από την όψη που με βια μετράς τη γη.= η στροφή σε 4 ημιστίχια Τομή λέγεται, όταν σε ένα στίχο με πολλές συλλαβές βάλουμε δυο ολοκληρωμένα νοηματικά συντακτικά σύνολα, δυο λογικές ενότητες, οπότε ο στίχος χωρίζεται σε δυο ημιστίχια, π.χ.: Αχός βαρύς ακούγεται,/ πολλά τουφέκια πέφτουν (Δημοτικό) Τούτο το καλοκαίρι/ και την άνοιξη (Δημοτικό) Διασκελισμός λέγεται, όταν ο στίχος δε δίδει ένα ολοκληρωμένο νόημα, δεν αποτελεί μια λογική ενότητα, αλλά επεκτείνεται και στον επόμενο (ή άλλον) στίχο. Ανάλογος διασκελισμός μπορεί να υπάρχει και στη στροφή, το νόημα δηλαδή μιας στροφής μπορεί να συνεχίζεται και στην επόμενη, π.χ.: στον αιώνα το σόι μου θα φαντάζει με της αντρειάς τα αμάραντα προνόμια (Μαβίλης) γ) Στην ωδική «μακρά συλλαβή» λέγεται αυτή που άδεται με έκταση, δηλ. με επανάληψη των φθόγγων της, π.χ. «μαα» και «βραχεία συλλαβή» αυτή που δεν άδεται με έκταση, π.χ. «μα-» Τα είδη του έμμετρου λόγου Ο έμμετρος λόγος, όταν τραγουδιέται ή ψάλλετε λέγεται ωδικός, όταν εκφωνείται με προσεγμένη πεζή προφορά (απαγγελία) και σύνταξη (με ραψωδίες) λέγεται επικός

11 και όταν εκφωνείται τραγουδιστά και συνάμα συνοδεύεται από μουσικό όργανο (λύρα, κιθάρα,..) λέγεται λυρικός, Ο έμμετρος λόγος όταν εκφωνείται τραγουδιστά ή με ψαλμωδία έχει ρυθμό, κάτι που επιτυγχάνεται με τις μακρές και βραχείες συλλαβές, δηλ. συλλαβές που εκφωνούνται με επιμήκυνση ή με επιβράδυνση προφοράς, σε συνάρτηση (συνδυασμό) με τις τονισμένες και άτονες Σέ... γνω-ρί..-ζω'α-πό.. την κό..-ψη τού.. σπα-θιού...την τρό..-με-ρή.., σέ.. γνω-ρί..-ζω'α-πό.. την ό..-ψη πού.. με βιά.. με-τράς.. τη γή (Δ. Σολωμός) ( Μακρές & τονισμένες συλλαβές οι κάθε στίχου) Η ποίηση στην αρχαία εποχή είχε τρεις υποδιαιρέσεις: την επική, τη λυρική και τη δραματική ποίηση, κάτι που σήμερα έχει αλλάξει, όπως θα δούμε πιο κάτω. 1) Η επική ποίηση, το έπος ή ραψωδία Έπος ή επική ποίηση ονομαζόταν από τους αρχαίους η διηγηματική ποίηση (που αποδιδόταν με απλή απαγγελία) για πράξεις ηρωικές και αξιοθαύμαστες και γραμμένη σε στίχους, σ αντίθεση προς την «αδόμενη» λυρική και την «δρώμενη» δραματική. Το μακροσκελές (με πολλούς στίχους ή στροφές) ποίημα με περιεχόμενό εθνικό (Ιλιάδα) ή περιπετειώδες (Οδύσσεια) ή ιστορικό κ.α.. Η επική ποίηση δεν είναι ούτε λυρική ούτε χορευτική και γι αυτό δεν έχει σαφή ρυθμό και ίδιο σε όλους τους στίχους του ποιήματος. Ο σκοπός του έπους είναι να εκθειάσει κάποιο γεγονός, κάποια ηρωική ή ηθική πράξη και γι αυτό συντάσσεται σε έμμετρο λόγο αντί σε πεζό και διακρίνεται σε: α) ηρωική, όταν διηγείται μεγάλες και θαμαστές πράξεις, όπως η Ιλιάδα και η Οδύσσεια του Ομήρου, β) διδακτική, όταν έχει ηθικό και διδακτικό χαρακτήρα, όπως τα: «Έργα και Ημέραι του Ησιόδου, Θεογονία Ησιόδου κ.α. γ) θρησκευτική, όταν περιλαμβάνει θρησκευτικούς ύμνους, όπως οι διάφοροι Ομηρικοί και Ορφικοί Ύμνοι. Νεότερα έπη: «Αργοναυτικά» του Απολλώνιου του Ροδίου, «Άλωσης της Κρήτης» του διακόνου Θεοδοσίου, «Ερωτόκριτος» του Κορνάρου κ.α. 2) Η λυρική ποίηση Λυρική ποίηση λέγεται η ποίηση που άδεται με συνοδεία μουσικού οργάνου, αρχικά της λύρας απ όπου και λυρική ποίηση. Η λυρική ποίηση προσπαθεί να εκφράσει τα αισθήματα του ανθρώπου, τις χαρές, τις λύπες, τους πόθους, τις αγωνίες, τις αγάπες, τα μίση, τα ιδεώδη κ.τ.λ. Χορική ποίηση = το ποίημα που άδεται από πολλούς. Ψαλμωδία = το εκκλησιαστικό ωδικό ποίημα. Ο ψαλμός. Είδη της αρχαίας λυρικής ποίησης είναι η ελεγεία, ο ίαμβος και το μέλος. α) Η ελεγεία. Ελεγεία λέγεται το ποίημα, συνήθως με λίγους στίχους, με λυπητερό (θρνητικό), άλλοτε και με συγκινησιακό περιεχόμενο. Το ποίημα που εξωτερικεύει σφοδρά ψυχική διάθεση ή κατάσταση (Δε συγκινούμεθα μόνο από λύπη αλλά και από χαρά.). Η λέξη «ελεγεία» ετυμολογείται από το "έλεος + λέγω" > έλε(γ)ος", ελεόμαι... = συγκινούμαι, λυπούμαι. ", πρβλ: ούτε τους λιμένας της πόλεως ελεών" (Λυκούργου, Κατά Λεωκράτους 16-18). Η ελεγεία εψάλλετο και με συνοδεία αυλού (φλογέρα) ή λύρας. Σπουδαίοι ελεγειακοί ποιητές: Καλλίνος, Τυρταίος, Σόλων ο Αθηναίος, Θεόγνης, Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος, Σιμωνίδης ο Κείος.. β) Ο ίαμβος. Ιαμβος λεγόταν παλιά το σκώμμα, ο σκωπτικός (χλευαστικός) στίχος. Σκοπός των ποιημάτων αυτών είναι να περιορίσει και να διορθώσει τα ελαττώματα, κοι- 11

12 νωνικά και ατομικά. Σπουδαίοι ιαμβικοί ποιητές: Αρχίλοχος ο Πάριος ( π.χ.), Σημωνίδης ο Αμοργίνος, σύγχρονος του Αρχίλοχου, ο Ιππώναξ ο Εφέσιος κ.α. γ) Το μέλος (μελωδία). Μέλος λέγεται το ποίημα που άδεται από χορωδία (όμιλον) μετά μουσικής και συνοδεύει χορό ή παρέλαση. Αρχαίοι μελοποιοί: Ο Λεσβίος Τέρπανδρος ( π.χ.), ο Αλκαίος ο Μυτιληναίος ( π.χ.), η Σαπφώ ( π.χ.), ο Γορτύνιος Θαλήτας ( π.χ.), Σιμωνίδης ο Κείος, ο θηβαίος Πίνδαρος ( π.χ.) κ.α. Το μέλος αποτελείται από "μέρη > μέλη" (απ όπου και μέλος) = σκέλη (στροφές, στίχους, ημιστίχια & μέτρα...) που έχουν μέτρο και ρυθμό ή σκοπό. Στα ποιήματα αυτά η στροφή έχει τόσες συλλαβές και διάρκεια σε χρόνο προφοράς, όσα και τα βήματα και ο χρόνος που χρειάζεται για να γίνουν μια ή δυο ή περισσότερες φορές τα βήματα του χορού στα χορευτικά ή της παρέλασης στα εμβατήρια. Για τον ίδιο λόγο οι στροφές στα ποιήματα του αυτού χορού έχουν ίδιο μέτρο και ρυθμό (σκοπό). Απλά αλλάζουν τα λόγια, οι λέξεις τους. Σε αρμονική αντίθεση φορά ρυθμού είναι η επωδή. Οι στίχοι των χορευτικών στροφών τελειώνουν πάντα με λέξη που να είναι ομοιοκατάληκτη και ομοιότονη με την του επόμενου, για να διακρίνεται ή για να καταλαβαίνει ο χορευτής που να κάνει το "γύρισμα του χορού" (= αλλαγή βημάτων) και συνάμα για ευφωνία. Ο χρόνος προφοράς ή οι συλλαβές που απαιτούνται, για να γίνουν όλα μια ή δυο φορές τα βήματα και φιγούρες του χορού, είναι στους ελληνικούς χορούς κάπου από τριάντα- σαράντα. Αν δεν υπάρχουν γίνονται με παράταση συλλαβών. Να-σε-φι-λή-σω-θέ-λει-'γω-'πο-κά-τω-στο-πι-γού-νι ε-κειά-που-παί-ζει-και-κτυ-πά-του-τρά-γου-το-κου-δού-νι (Κρητικός πηδηκτός χορός) Αν-πας-στην-Κα(α)-λα-μά(α)-τα(α)-και-'ρθείς-με-το(ο) καλό-ο κρά-τα-μου-'να(α)- μα-ντυ(ή)-λι(ι)-να-δέ-σω-στο(ο) λαι-μό-ο (Καλαματιανός χορός) Θρήνοι ή επικήδειοι = τα άσματα προ του νεκρού. Επιθαλάμια = τα γαμήλια άσματα προ του νυφικού θαλάμου, Υμέναιους = τα άσματα που άδονται όταν παίρνουν τη νύφη, Ενόπλια ή εμβατήρια = τα άσματα της παρέλασης Επινίκους = τα άσματα μετά τη νίκη Διθύραμβος = άσμα προς χάρη του Διονύσου. Θούριος = το ποίημα που εξωτερικεύει τη δυναμική μας διάθεση και ενθουσιασμό. Το ποίημα που με λόγια και μουσική παρορμά τη ψυχή, άρα κάτι ως και το μέλος. Μοιρολόγια = τα λαϊκά δίστιχα που εκφράζουν την οδύνη για το χαμό κάποιου. _Κλαίω και από τα κλάματα μού'ρχεται να πεθάνω μού'ρχεται να τον απαρνηθώ τον κόσμο τον επάνω. - Κλαίω... _Μισεύγεις κόπια στο καλό και στην καλή την ώρα και να γεμίσει ο δρόμος σου βασιλικούς και ρόδα _Μισεύγεις... _'Αχι και που το κάτεχα οψές το μεσημέρι να σου μαζέψω λούλουδα να τα κρατείς στο χέρι _'Αχι και που το κάτεχα εχθές αργά το βράδυ να σου μαζέψω λούλουδα να τα κρατείς στον 'Άδη _'Αχι και που (Μοιρολόγια Λασιθίου Κρήτης) Βαυκαλήματα = τα νανουρίσματα 12

13 Τραγούδι = το ποίημα που εξωτερικεύει την πολύ δυσάρεστη κατάσταση κάποιου. Τραγ-ούδι = τραγική -ωδή, η τραγωδία σε ποίηση. Σήμερα με τη λέξη τραγούδι λέμε και κάθε άλλο ποίημα. Tι χρώματα να βάλω στη φων-ή μου που χαμηλώνει π-άντα Τι χρώματα να βρω στην μουσικ-ή μου τι νότες στην μπαλ-άντα. Tι χρώματα να βάλω στη φων-ή μου που χάνεται στο δρ-όμο Τι χρώματα να βρω στην εποχ-ή μου που με γεμίζει τρ-όμο. (Γ. Κλεφτογιώργης) Τα σκωπτικά (χλευαστικά, αστεία ή πειρακτικά) ποιήματα Σκωπτικό λέγεται το ποίημα που εξωτερικεύει τη χλευαστική ή ειρωνική ή καυστική μας διάθεση. Σκοπός του να προκαλέσει το γέλιο ή να καυτηριάσει και να επιπλήξει κάποιον για την άσχημη συμπεριφορά του και να διορθωθεί. _Μπόι δυο πήχες κόψη κακή γένια με τρίχες εδώ και εκεί... (Δούρης) _ Πως το τρίβουν το πιπέρι του διαβόλου οι καλογέροι.. (Δημοτικό χορευτικό) Τα θρησκευτικά ποιήματα Προσόδιο λέγεται το ποίημα που άδεται κατά την είσοδο σε ναό. Παιάνας λέγεται το ποίημα αυτό μπορεί να είναι ικεσία, δέηση ή παράκληση. _Πάτερ υμών ο εν τοις ουρανοίς, αγιασθήτω (άγιο) το όνομα σου... _Δόσε υμείν σήμερον τον άρτον υμών... Εγκώμιο λέγεται το ποίημα που άδεται ομαδικώς ("εν-κόμω"). _Η ζωή εν τάφω κατετέθει Χριστέ και αγγέλων στρατηγέ εξεπλήθοντο συγκατάβαση δοξάζουσιν... _Αι γεναιαί αι πάσαι υμνούν την ταφή σου... 'Υ μ ν ο ς λέγεται το ποίημα έπαινος για υπέρτατες δυνάμεις (το θεό), αλλά και για αξίες: ελευθερία, πατρίδα, ανθρώπους που θαυμάζουμε ή λατρεύουμε, όπως π.χ. ο «Ύμνος στην Ελευθερία», του Δ. Σολωμού Τα διδακτικά ποιήματα (για συμβουλές ή οδηγίες) Το ούτσι ούτσι (= ο χοίρος) τέσσερις κι η καρκατούρα (= η αίγα) πέντε και το σκυλί και το γατί εξηνταπέντε μέρες (για τις ημέρες γέννας των ζώων) Επίγραμμα _'Ω ξειν, αγγέλειν Λακεδαιμονίοις, ότι τήδε κείμεθα τοις 'κείνων ρήμασι πειθόμενοι. _Πολλά φαγών και πολλά ποιών και πολλά κακ' επών ανθρώποις, κείμαι Τιμοκρέων ο Ρόδιος. (Σιμωνίδης) 3) Η δραματική ποίηση Δραματική ποίηση λέγεται αυτή που το περιεχόμενό της είναι κάποιο δράμα και εκφωνείται με τρόπο δραματικό σε θέατρο. Στο έπος ο ποιητής διηγείται, στο δράμα αντίθετα εξαφανίζεται, για να αφήσει τα πρόσωπα να μιλήσουν και να δράσουν από μόνα τους. 13

14 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ 1. Τι είναι λογοτεχνία και λογοτέχνης Έντεχνος λόγος λέγεται αυτός που έχει φτιαχτεί με τέχνη. Ο λόγος, έμμετρος ή πεζός, που έχει φτιαχτεί με προσεγμένη σύνταξη, λεξιλόγιο κ.τ.λ. και ως εξ αυτού να παρέχει σωστή νόηση, καθώς και καλαισθησία. Λογοτέχνης λέγεται ο τεχνίτης του λόγου. Αυτός που χειρίζεται τέλεια τη γλώσσα, έμμετρα ή πεζά, άρα αυτός που προκαλεί καλαισθησία και συνάμα διαφωτίζει άνετα, πλήρως και σωστά., ο ποιητής, ο πεζογράφος, ο διηγηματογράφος Λογοτεχνία λέγονται τα έργα λόγου, έμμετρα ή πεζά, αρχαία ή νέα, ελληνικά ή ξένα που έχουν φτιαχτεί με τέχνη και ως απ αυτό παρέχουν αισθητική απόλαυση ή αισθησιασμό, άρα τα διακεκριμένα. Η εθνική λογοτεχνία περιλαμβάνει το σύνολο των λογοτεχνικών έργων ενός έθνους ή λαού και αποτελεί το μέτρο της πνευματικότητάς του και χαρακτηρίζει την ακμή ή την παρακμή του. Η ελληνική λογοτεχνία περιλαμβάνει όλα τα λογοτεχνικά έργα που έχουν γραφεί στην ελληνική γλώσσα.. Σημειώνεται ότι: 1) O λόγος είναι τέχνη, αλλά και επιστήμη. Είναι επιστήμη, γιατί αποτελεί ένα σύστημα γνώσεων. Είναι τέχνη, γιατί αποτελεί συλλογή μεθόδων τρόπων και κανόνων, χρησιμοποιεί μέσα ικανά και μας διδάσκει να ομιλούμε και να γράφουμε με ομορφιά και χάρη. 2) H τέχνη προϋποθέτει επιδεξιότητα (κάτι που απορρέει από την πείρα), φαντασία και έμπνευση (κάτι που απορρέει ύστερα από την πείρα και τη γνώση), σαφείς μεθόδους εργασίας (κάτι που διδάσκονται) και μέσα ή υλικά. 3) Οι τέχνες διακρίνονται σε πάρα πολλά είδη, ανάλογα με την σκοπιά που εξετάζονται, κυριότερα των οποίων είναι: α) Οι ωφέλιμες τέχνες: η μεταλλουργία, η υφαντική, η επιπλοποιία κ.τ.λ., β) Οι καλές τέχνες: α) Η λογοτεχνία, πεζή και έμμετρη. πεζή: μύθος, μυθιστόρημα, παραμύθι, διήγημα κ.τ.λ. έμμετρη: έπος, μέλος, δράμα κ.τ.λ. β) Οι επτά (7) εικαστικές τέχνες: Η γλυπτική, η ζωγραφική, η αρχιτεκτονική, η μουσική, ο χορός, η ηθοποιία & η κινηματογραφία. 4) Η γραμματική, η ιατρική, οικονομία... είναι και αυτές τέχνες, όμως δε θεωρούνται καλές, επειδή: α) Ο κύριος σκοπός τους είναι η παροχή γνώσης ή ωφέλειας και όχι αισθησιασμού, β) Η λογική τους, τώρα και παλιά, δεν είναι κοινή για όλους τους ανθρώπους, άρα ένα έργο λόγου με τέτοιο περιεχόμενο είναι από χέρι αμφισβητήσιμο από μια μερίδα λαού. Άλλη θρησκευτική πίστη έχει ο μουσουλμάνος και άλλη ο χριστιανός, άλλη οικονομική γνώμη έχει ο καπιταλιστής και άλλη ο κομμουνιστής... Απλώς, οποιοδήποτε έργο, όταν είναι και λογοτεχνικά ορθό, λέγεται και αυτό απλώς "λογοτεχνικό".

15 2. Το ύφος 15 α. Τι είναι ύφος Ύφος λέγεται ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο ο ομιλητής ή ο συγγραφέας επινοεί και εκφράζει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του στο έργο του. Το πως παρουσιάζει το γεγονός από άποψη αισθητική, αλλά και από άποψη γλωσσική (σε λέξεις, σύνταξη, διάταξη γεγονότων..., ώστε να παρουσιάσει το πρόσωπο ή το γεγονός που αναφέρει στο συμπαθέστερο ή στο καλύτερο ή στο χειρότερο, στο εντονότερο ή στο υποτονικότερο κ.τ.λ. Το ύφος («Ύφος» = η υφή του λόγου) εκδηλώνεται - δημιουργείται με τα ανάλογα σχήματα λόγου και τις ανάλογες λέξεις που χρησιμοποιεί ο ομιλητής ή ο συγγραφέας, καθώς και με το χρώμα και την ισχύ της φωνής στον ωδικό και προφορικό λόγο. Δηλ. με τη χρησιμοποίηση λέξεων, σχημάτων λόγου κ.τ.λ. τέτοιων που να προβάλουν ή να υποτονουν το γεγονός ή που να δίνουν ακριβή περιγραφή των γεγονότων και συνάμα να εντυπωσιάζουν, ανάλογα με το τι συμφέρει ή απαιτείται, κ.τ.λ., π.χ.: αδέξιος, αδιάβαστος... αντί: χαζός, βλάκας, ηλίθιος,... ιώβειος υπομονή, αντί: με υπομονή, όχι καλός, ανάγωγος,... γουρούνι.. β. Τα είδη του ύφους 1) Το γλαφυρό ύφος. Γλαφυρό ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφέας περιγράφει με πολλά διακοσμητικά λεκτικά στοιχεία, όμως με διατήρηση της σαφήνειας και της καλαισθησίας. Είναι πολύ παραστατικό, διεγείρει και συγκρατεί το ενδιαφέρον, δίνει χρώμα και ομορφιά στα πράγματα. Χρησιμοποιεί λέξεις και φράσεις πλήρεις εικόνων: Ισοκράτης, Καρκαβίτσας, αρχαίοι λυρικοί... 2) Το ξηρό, ισχνό, άκοσμο ύφος. Το ύφος αυτό είναι το αντίθετο του γλαφυρού. 3) Το πυκνό ύφος. Πυκνό ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφέας περιγράφει ή εκφράζει μόνο τα πιο ουσιώδη χαρακτηριστικά, αποφεύγει τις πολυλογίες και τις περιφράσεις και προτιμά τις συντομογραφίες και βραχυλογίες.. Όταν με λίγες λέξεις ή σχήματα λόγου, εκφράζονται πολλά και σπουδαία: Θουκυδίδης, Ηράκλειτος, Αριστοτέλης... 4) Το χαλαρό ή ανειμένο ύφος. Το ύφος αυτό είναι το αντίθετο του πυκνού. 5) Το σκοτεινό ύφος. Σκοτεινό ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφέας περιγράφει με τέτοιο λεκτικό τρόπο τα γεγονότα που δύσκολα βγάζουμε νόημα. Η υπερβολή του χαλαρού.. 6) Το λεπτό ύφος. Λεπτό ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφέας αναπτύσσει το θέμα με αισθησιακές και ψυχολογικές κριτικές και χειρισμούς. Όταν ο συγγραφέας ή ο ομιλητής επιδιώκει ν αναλύσει λεπτές ψυχικές καταστάσεις και συγκινήσεις ή ν αποδώσει δυσκολοδιάκριτες διαφορές και για το σκοπό αυτό χρησιμοποιεί λεξιλόγιο, φράσεις και σχήματα που δείχνουν μεγάλη καλλιέργεια και δεξιοτεχνία: Σαπφώ, Κρυστάλλης, Παπαντωνίου... 6) Το υψηλό ή διανθισμένο ύφος. Υψηλό ή διανθισμένο ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφές κάνει έξαρση και υπογράμμιση των γεγονότων της αρετής των ανθρώπων πολύ πιο ψηλά από το συνηθισμένο επίπεδο των γεγονότων και των ανθρώπων. Το ύφος αυτό διαθέτει ευρύτητα λόγου και το κείμενό είναι πλούσιο σε εικόνες: Όμηρος, Αισχύλος, Πίνδαρος, Σολωμός, Κάλβος, Παλαμάς... 7) Το απλό. Απλό ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφέας μιλά με απλά λόγια και απλή τεχνική. Το χαρακτηρίζει η φυσικότητα και η αφέλεια, χωρίς περίπλοκα σχήματα και φράσεις, με λιτότητα και χρήση απλών μέσων. 9) Το ευθύ ή ειλικρινές ύφος. Ευθύ ή ειλικρινές ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφέας παρουσιάζει τον εαυτόν του, τη σκέψη του και τα γεγονότα ως έχουν. Χωρίς προσποίηση. 10) Το προσποιητό ύφος. Προσποιητό ύφος έχουμε, όταν έχουμε το αντίθετο του ευθέως. Όταν ο ομιλητής παρουσιάζεται με άλλο πρόσωπο απ' ό,τι είναι πραγ-

16 ματικά. 11) Το αφελές ύφος. Αφελές ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής ή ο συγγραφέας μιλά χωρίς καλολογικά στοιχεία, όμως με ειλικρίνεια ιδεών και ακρίβεια των εκφράσεων. 12) Το σοβαρό ή σεμνό ύφος. Σοβαρό ή σεμνό ύφος έχουμε, όταν ο ομιλητής μιλά χωρίς άσεμνες λέξεις και φράσεις. Το σοβαρό ύφος αποφεύγει την αφέλεια, όμως επιζητά την κομψότητα και τη χάρη, χωρίς να φθάνει σε επίδειξη. 13) Το προσβλητικό ή αγενές ύφος. Το αντίθετο του σεμνού ύφους, όταν ο ομιλητής χρησιμοποιεί άσεμνες λέξεις ή φράσεις, χωρίς πληθυντικό ευγένειας... 14) Το επιτηδευμένο ύφος. Το επιτήδειο, το προσεγμένο. 15) Το εξεζητημένο ύφος. Το ύφος αυτό είναι η υπερβολή του επιτηδευμένου. Αυτό με το οποίο προσπαθούμε να δείξουμε τον εαυτόν μας παραπάνω απ' ό,τι είναι, μέγα λογοτέχνη. 16) Το υποβλητικό ύφος. Είναι το ύφος που χρησιμοποιούν οι συμβολιστές και εξπρεσιονιστές στην ποίηση. Το ύφος αυτό επιδιώκει να εκφραστεί μια ρευστή και φευγαλέα συναισθηματική κατάσταση, με τρόπο υπαινικτικό και όχι ακριβή και πλήρη. Στην πεζογραφία χρησιμοποιείται για να εκφραστούν ψυχικές καταστάσεις καταθλιπτικές και παθητικές 17) Α τ ο μ ι κ ό ύφος. Αυτό που δεν εμπίπτει στα καθιερωμένα ή γενικά, το προσωπικό. Σημειώνεται ότι: 1. Εκτός από τις ως άνω διακρίσεις του ύφους υπάρχουν λεπτότερες και άλλες περισσότερο ακριβείς: υψηλό μεγαλοπρεπές, υψηλό επιβλητικό..., γλαφυρό παραστατικό Το ύφος είναι ισοδύναμο με τη φυσιογνωμία, την επιστημονική το πνεύμα και το χαρακτήρα του ομιλητή ή του συγγραφέα. γ. Οι αρετές του ύφους 1) Η σαφήνεια ή διαύγεια, όταν το ύφος αφήνει να βλέπει κανείς καθαρά τις ιδέες που κρύβονται κάτω από τις λέξεις και τις προτάσεις. Αντίθετα από τη σαφήνεια είναι η σκοτεινότητα ή ασάφεια, κάτι που προτιμούν σε ορισμένες περιπτώσεις οι μοντέρνοι ποιητές. 2) Η ορθότητα ή καθαρότητα, δηλ. η μεταχείριση λέξεων, που ταιριάζουν στη γλώσσα και στο πνεύμα της συγγραφής και σύμφωνα με τους κανόνες του Συντακτικού και της Γραμματικής 3) Η κυριολεξία, δηλ. η απόδοση των εννοιών με τη χρήση των πλέον κατάλληλων λέξεων 4) Η ακρίβεια, δηλ. η απόδοση των εννοιών με τη χρήση του λόγου συντόμου και κανονικού χωρίς περιττά στολίδια και παραγεμίσματα. Το αντίθετο οδηγεί στην περιττολογία ή βερμπαλισμό 5) Η φυσικότητα, ήτοι η αβίαστη, ειλικρινής και χωρίς προπαρασκευή έκφρασή μας στη διατύπωση των σκέψεων και των ιδεών μας, Το αντίθετο αποτελεί την προσποίηση και την επιτήδευση. 6) Η ευγένεια, ήτοι η αποφυγή εκφράσεων και εικόνων χυδαίων ή ακαλαίσθητων και γελοίων και η χρησιμοποίηση λέξεων και φράσεων λεπτών και ευγενικών. Αντίθετα στην ευγένεια είναι η αγένεια ή χυδαιολογία, όταν χρησιμοποιούμε λέξεις και εκφράσεις χυδαίες, ταπεινές και γελοίες. 7) Η ευπρέπεια, ήτοι ο συνδυασμός του ύφους προς το υποκείμενο που πραγματεύεται, με τις σκέψεις και τις ιδέες που εκφράζει. 8) Η ποικιλία, ήτοι η εναλλαγή των σχημάτων, των εικόνων, των τρόπων, των εκφράσεων σε συνδυασμό με τη χρήση πλούσιου λεξιλογίου. Το αντίθετο οδηγεί στη μονοτονία. 9) Η λιτότητα, ήτοι η αποφυγή περίτεχνων και πομπωδών φράσεων, αλλά με 16

17 ακρίβεια, σαφήνεια και απλότητα. 10) Η αρμονία, ήτοι η εκλογή κατάλληλων λέξεων και φράσεων που δημιουργεί ευάρεστο ακουστικό αίσθημα. δ. Τα σφάλματα του ύφους Ο βαρβαρισμός, ήτοι όταν κάνουμε παραβίαση των γραμματικών, συντακτικών κ.τ.λ. κανόνων. Ο νεολογισμός, ήτοι όταν μεταχειριζόμαστε νέες ή ξένες ή ανύπαρκτες και άχρηστες λέξεις. Ο αρχαϊσμός ή ιδιωματισμός, όταν χρησιμοποιούμε αρχαίες ή τοπικές λέξεις στις εκφράσεις μας. Ο αναχρονισμός, όταν αποδίδομε συνήθειες και ιδέες σε ανθρώπους εποχής, κατά την οποία οι συνήθειες και οι ιδέες αυτές είναι άγνωστες, π.χ. «η χριστιανική ψυχή του Ομήρου», «ο ιπποτισμός των αρχαίων Ελλήνων» Η διγλωσσία ή σύγχυση γλωσσών, ήτοι όταν κάνουμε ανάμιξη π.χ. δημοτικής και καθαρεύουσας ή τοπικής και κοινής ή λατινικής και ελληνικής κ.α. Ο Σολοικισμός, όταν παραβιάζουμε τους συντακτικούς κανόνες Οι τεχνοτροπίες ( Τα λογοτεχνικά ρεύματα & κινήματα) Λογοτεχνικό κίνημα λέγεται μια ομάδα επαναστατημένων λογοτεχνών με ορισμένο πρόγραμμα που αγωνίζονται να το επιβάλλουν, όπως π.χ. οι ντανταϊστές, οι φουτουριστές κ.α.λογοτεχνικά ρεύματα λέγονται οι τεχνοτροπίες, οι αισθητικές παρουσιάσεις των έργων της λογοτεχνίας. Οι επιστημονικές, οι φιλοσοφικές και οι κοινωνικοοικονομικές αντιλήψεις των λογοτεχνικών συγγραφέων ή οι διαμορφωτικοί παράγοντες που επηρεάζουν το συγγραφέα ή τον κάθε δημιουργό στην αισθησιακή παρουσίαση του έργου του. Σπάνια ένα σπουδαίο έργο ανήκει αποκλειστικά σε μια μόνο σχολή ή τεχνοτροπία. Τη λογοτεχνία σήμερα επηρεάζουν τα εξής ρεύματα, τα οποία άρχισαν να διαμορφώνονται από τον 18 ο - 19 ο αι. μ.χ. στο εξωτερικό: 1) Ο κλασικισμός. Είναι η μορφή της λογοτεχνίας, που θεωρεί ως ιδανικό την ελληνική ρωμαϊκή αρχαιότητα. Θέλει να ξαναγυρίσουμε στα αρχαία πρότυπα και ιδανικά, την τελειότητα. Στον κλασικισμό η λογική κυριαρχεί πάνω στο συναίσθημα και τη φαντασία. Η έκφραση έχει πάντα την πληρότητα την αρτιότητα, την κυριολεξία, το φυσικό και το απέριττο. Επιδιώκεται το τέλειο, το αρμονικό, το πλαστικό και η ισορροπία. Ο όρος «κλασικισμός» προέρχεται από τη λατινική λέξη classicus που σημαίνει αυτός που κατατάσσεται σε μια εξέχουσα τάξη (class), ο πλούσιος ρωμαίος, όταν κατέχει πάνω από ασσάρια. Κλασικό ονομάζουμε ένα εξέχον έργο, κάθε τι που διαθέτει ανεξάντλητη δύναμη αντίστασης στην πάροδο και την καταλυτική επίδραση του χρόνου, που αντέχει στην κριτική όλων των ανθρώπων και αναγνωρίζεται ως τέλειο, έξοχο και πρότυπο, άξιο μεγάλης προσοχής και βαθύτατου σεβασμού, όπως π.χ. ο Παρθενώνας, τα αγάλματα του Φειδία, του Πραξιτέλη κ.α., αλλά και η μουσική του Μπετόβεν, τα έργα του Σαίξπηρ κ.α. Κλασσικοί Γάλλοι συγγραφείς: Ρονσάρ, Λαφονταίν, Μολιέρος, Ρακίνας κ.α., Γερμανοί: Γκαίτε, Σίλλερ, Λέσιγκ κ.α. Ελλάδα: Α. Κάλβος 2) Ο ρομαντισμός. Ρομαντισμός λέγεται η λογοτεχνική πνευματική κίνηση που δημιουργήθηκε αρχές 19 ου αι. σ αντίθεση του διαφωτισμού και του κλασικισμού και εκφράζει τη ρομαντική διάθεση. Είναι η λογοτεχνική εκείνη τεχνοτροπία και γενικότερα η ιδιαίτερη εκείνη μορφή της ζωής, κατά την οποίαν κυριαρχούν το συναίσθημα, η φαντασία, η εξιδανίκευση των πραγμάτων, η άρνηση της πραγματικότητας και η ατονία

18 της λογικής. Ο όρος ρομαντισμός προέρχεται από τη λέξη roman των ρωμανικών γλωσσών (Γαλλικής Ισπανικής, Ιταλικής κ.α.) που σημαίνει επική ή ερωτική ποίηση, όμως η λέξη roman είναι παράγωγη από την ελληνική λέξη "έρως" > ιταλικά romanzo = διήγημα, εποποιία, μυθιστόρημα... με ερωτική ιστορία, το ειδύλλιο). Ρομαντικό λέγεται ένα έργο, όταν περιγράφει πρόσωπα, τοπία... με ονειρώδη, ειδυλλιακή αίσθηση και διάθεση, όταν τα βλέπει όμορφα και ωραία και γενικά όπως ο ερωτευμένος. Ο ρομαντικός συγγραφέας διαλέγει τα τοπία των πράξεων του έργου να είναι πάρα πολύ γραφικά, ωραία, όμορφα, ήρεμα... ως αυτά που διαλέγουν οι ερωτευμένοι (π.χ. ωραίες κοιλάδες, αρχαιολογικοί χώροι, αξιοθέατα, γραφικές ταβέρνες, απόμερα και ήσυχα μέρη...). Ομοίως χρησιμοποιεί λόγια (γλώσσα) τρυφερά, γλυκά, αγνά, όπως αυτά που λένε οι πολύ ερωτευμένοι. Ομοίως ως πρόσωπα του έργου (βασικοί ήρωες) φέρει άτομα ωραία, λεπτά, τρυφερά, αγνά... στην εμφάνιση και χαρακτήρα. Στο ρομαντισμό είναι έντονα η αίσθηση της εθνικής ζωής και το βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα. Τα θέματα που απασχολούν τους ρομαντικούς ποιητές είναι αυτά που τονίζουν τα εθνικά στοιχεία και την εθνική ζωή, τα θρησκευτικά, τα πατριωτικά, τα ιπποτικά, τα ερωτικά κ.τ.λ. γεγονότα. Γάλλοι ρομαντικοί: Σατωβριάνδος, Ουγκώ, Λαμαρτίνος, Μυσέ, Δουμάς κ.α. Άγγλοι ρομαντικοί: Γ. Σκώτ, Σέλλεϋ, Μπάιρον, Κόλλεριτζ κ.α. Έλληνες: A. Βαλαωρίτης 3) Ο ρεαλισμός. Ρεαλισμός λέγεται η λογοτεχνική πνευματική κίνηση που γεννήθηκε μέσα 19 ου αι. και εκφράζει την πραγματικότητα, την αντιρομαντική και αντιιδεαλιστική διάθεση. Ο όρος «ρεαλισμός» προέρχεται από τη λατινική λέξη res που σημαίνει το πράγμα, το αντικείμενο, realismus = η πραγματικότητα, ο αντικειμενισμός, η αλήθεια, o πραγματισμός, η πραγματοκρατία. Ρεαλιστικό λέγεται ένα έργο, όταν παρουσιάζει, περιγράφει, απεικονίζει κ.τ.λ. τα πρόσωπα του έργου, τις πράξεις τους κ.τ.λ. ως έχουν πραγματικά και όχι με ωραιοποιήσεις, εξογκώσεις και εξιδανικεύσεις ως επιβάλλει η αισθητική του ρομαντισμού ή με κακοποιήσεις, αδιαφορία και δυσφορία, όπως επιβάλλει ο ιδεαλισμός. Όταν ο συγγραφέας απεικονίζει την πραγματικότητα ή όταν περιγράφει και τον εσωτερικό και τον εξωτερικό κόσμο των προσώπων του έργου, καλό ή κακό, με κριτική αισθησιακή. Τα βασικά χαρακτηριστικά του ρεαλισμού είναι: α) ο ρεαλισμός δείχνει μια τάση για αντικειμενικότητα, β) αφήνει τα γεγονότα να μιλήσουν από μόνα τους, γ) επιλέγει θέματα κοινά, από την καθημερινή ζωή και πραγματικότητα, δ) παρουσιάζει κοινές εμπειρίες. Ρεαλιστικά στοιχεία συναντάμε σε μεγάλους συγγραφείς όλων των εποχών, όμως η ουσιαστική διαμόρφωση της τεχνοκρατίας αυτής συμπίπτει με την ανάπτυξη των φυσικών επιστημών, της θετικής φιλοσοφίας και της λατρείας της επιστήμης, που αρχίζουν να κυριαρχούν από τα μέσα του ιθ αιώνα. Τότε ο ρεαλισμός παρουσιάζεται σαν οργανωμένη θεωρία και σχολή. Ο ρεαλισμός διαφέρει ριζικά τόσο από τον κλασικισμό, όσο και από το ρομαντισμό. Με τον πρώτο έχουν βέβαια σαν κοινό στοιχείο την αντικειμενική αναπαράσταση προσώπων, πραγμάτων και καταστάσεων, χωρίς την προσωπική επέμβαση του συγγραφέα, αλλά διαφέρουν βασικά στο σκοπό, τα μέσα και την τεχνική. Οι ρεαλιστές μυθιστοριογράφοι δεν προβάλουν ηρωικά κατορθώματα και περιπέτειες, αλλά συνηθισμένες πράξεις και καθημερινά θύματα της κοινωνίας. Ο ρεαλιστής συγγραφέας διαλέγει τα θέματα του να είναι από τη σύγχρονη, καθημερινή ζωή. Οι ήρωες δεν τον απασχολούν, πρωταγωνιστές είναι οι κοινοί άνθρωποι και ο κοινωνικός περίγυρος. Δεν επιδιώκει την εξιδανίκευση, αλλά την πιστή αναπαράσταση της πραγματικότητας, γι αυτό η μορφή του είναι περιγραφική και λεπτομερειακή, χωρίς λυρικές εξάρσεις και εξωραϊσμούς. Έτσι το ύφος του είναι απλό και ξερό, δεν επιθυμεί να γοητεύσει, αλλά να πείσει. Ο ρεαλισμός αντιτίθεται στην υπερβολή της φαντασίας, του συναισθήματος και της ονειροπόλησης και δε χρησιμοποιεί τον πλούσιο και, πολλές φορές, υπερφορτω- 18

19 μένο λόγο του ρομαντισμού.κάποτε οι λογοτέχνες, για να αποδώσουν ρεαλιστικά ορισμένες καταστάσεις ζωής και συμπεριφοράς, δε διστάζουν να απεικονίσουν εξονυχιστικές λεπτομέρειες σχετικές με ερωτικές σχέσεις, τη βία και τις σεξουαλικές διαστροφές (Λαίδη Τσάτερλι του Λόρενς, Λολίτα του Ναμπόκοφ κ.α.), κάτι που δεν κάνει ο ρομαντισμός. 4) Ο νατουραλισμός. Ο θεμελιωτής του νατουραλισμού είναι ο Εμίλ Ζολά ανάμεσα στα χρόνια Ο όρος «νατουραλισμός» προέρχεται από τη λατινική λέξη natura που σημαίνει η φύση, naturalismus = η φυσιοκρατία, η φυσικότητα. Ο νατουραλισμός είναι κάτι πιο πάνω από το ρεαλισμό. Οι νατουραλιστές παρατηρούν και περιγράφουν ανθρώπους ψυχρά, αμέτοχα, όπως ένα αντικείμενο, ένα ζώο ή μια μηχανή. Επηρεασμένοι από τη δαρβινική θεωρεία υποβιβάζουν τον άνθρωπο στην κατάσταση του ζώου. (Βλέπε το «Ανθρώπινο κτήνος», του Ζολά). Η τεχνοκρατία αυτή επιδιώκει την άμεση και πιστή εφαρμογή της φύσεως και της πραγματικότητας, άσχετα αν τα πράγματα έχουν ατέλειες και ασχήμιες. Έχει περιγραφικό χαρακτήρα, δηλ. παρατηρεί και καταγράφει τα πράγματα όπως ακριβώς είναι και όπως βρίσκονται. Απεικονίζει φωτογραφικά τα γεγονότα, επιπόλαια και με ρηχότητα. Μελετά την ανθρώπινη ψυχή και βρίσκει τα κίνητρα και τους κόσμους της. Προσέχει κυρίως τις κακές και παθολογικές στιγμές της ζωής τις οποίες παρακολουθεί και καταγράφει. Ο νατουραλισμός έχει όλα τα στοιχεία του ρεαλισμού, υπερτονισμένα, όμως σε σημεία υπερβολής. Η όψη του κόσμου που παρουσιάζει είναι ζοφερή κι η εικόνα του ανθρώπου θλιβερή κι απογοητευτική, καθώς αυτός περιγράφεται σωματικά και ψυχικά ατελής και αδύναμος, δημιούργημα της κληρονομικότητας και του περιβάλλοντος 5) Ο παρνασσισμός. O Παρνασσισμός είναι μια τεχνοτροπία, που πρωτογεννήθηκε στη Γαλλία και σήμερα είναι σε παρακμή. Παρνασσιακοί ονομάστηκαν οι νέοι ποιητές που ποιήματά τους δημοσιεύθηκαν σε μια κοινή συλλογή το 1886 στο Παρίσι με τον τίτλο «Σύγχρονος Παρνασσός». Η τεχνοτροπία αυτή επανέφερε στην τέχνη την κλασσική ισορροπία, τη συμπύκνωση των νοημάτων, τη γαλήνη και την ακρίβεια, όπως ο κλασικισμός. Θέλει την αυστηρή τήρηση των στιχουργικών κανόνων και αποδίδει μεγάλη σημασία στην εξωτερική μόρφωση της ποίησης. Κυριότεροι αντιπρόσωποι της τεχνοτροπίας αυτής υπήρξαν οι: Λεκόντ Ντελίλ, Θεόφιλος Γκωτιέ. 6) Ο συμβολισμός. Η τεχνοκρατία αυτή παρουσιάστηκε στο τέλος του ΙΘ αιώνα στη Γαλλία σαν αντίδραση στο ρομαντισμό, στο νατουραλισμό και στον παρνασσισμό. Η ονομασία αυτή δόθηκε γιατί στη νέα τούτη τεχνοτροπία ο καλλιτέχνης προσπαθεί να εκφράσει τα πιο βαθιά συναισθήματα, ακόμη και τις πιο λεπτές τους αποχρώσεις, με τη βοήθεια συμβόλων παρμένων από τον υλικό και τον πνευματικό κόσμο. Οι συμβολιστές είναι κυρίως ποιητές που επιζητούν να δημιουργήσουν μια ποίηση, στην οποία οι λέξεις θα έχουν μια υποβλητική μουσικότητα. Οι συμβολιστές ποιητές γέννησαν τον ελεύθερο στίχο. Ο συμβολισμός πίσω από κάθε φυσικό αντικείμενο, καλλιτέχνημα ή φαινόμενο, βλέπει μια ιδέα, μια ψυχική και πνευματική ζωή. Ο υλικός κόσμος για το συμβολιστή είναι σύμβολο, εικόνα, ή μορφοποίηση του νοητού κόσμου των ιδεών. Κύρια χαρακτηριστικά του συμβολισμού είναι: o ρεμβασμός, η μουσικότητα, η φευγαλέα εντύπωση και η υπερβολή. Για να το επιτύχει αυτό, χρησιμοποιεί τη γλωσσική ελευθερία και τη νοηματική ασάφεια.κύριος θεμελιωτής του συμβολισμού είναι ο Γάλλος Βερλαίν και ο πρόδρομός του Μπωντλαίρ. Εκπρόσωπος του συμβολισμού στην Ελλάδα είναι ο Κ. Χατζόπουλος. 7) Ο σ(ο)υρεαλισμός ή υπερρεαλισμός. Η τεχνοκρατία αυτή αποβλέπει στην υπέρβαση του πραγματικού και αισθητού κόσμου, ζητώντας την παράσταση και εξωτε- 19

20 ρίκευση των υποσυνειδήτων ενεργειών της ψυχής και των ονειρικών εντυπώσεων. Δεν τηρεί τάξη, ακρίβεια, ενότητα, συμφωνία και συμμετρία. Παρουσιάζει τα πράγματα και τις ιδέες πολύ τολμηρά, πιο πέρα απ όσο βρίσκονται στην πραγματικότητα. Κυριότεροι εκπρόσωποι του σουρεαλισμού στη Γαλλία υπήρξαν: ο Μπρετόν, ο Ελυάρ, ο Αραγκόν. Στην Ελλάδα ο Εμπειρίκος και ο Εγγονόπουλος. 8) Ο ιδεαλισμός. Είναι η τεχνοτροπία εκείνη κατά την οποία ο λογοτέχνης επιδιώκει την εξιδανίκευση της πραγματικότητας με την αναπαράσταση του ιδεώδους κάλλους Οι ελληνικές λογοτεχνικές σχολές και γενιές Λογοτεχνική γενιά λέγεται η ομάδα λογοτεχνών μιας συγκεκριμένης εποχής ή περιόδου. Σε μια λογοτεχνική γενιά εντάσσονται λογοτέχνες που έχουν περίπου την ίδια ηλικία, άρα και κοινές ιστορικές και πολιτιστικές εμπειρίες και συναίσθηση ότι διαφέρουν από προηγούμενη γενιά ως προς την έκφραση νέων μορφών. Λογοτέχνες που ανήκουν στην ίδια γενιά συμβαίνει πολλές φορές να ακολουθούν διαφορετικές σχολές. Λογοτεχνική σχολή λέγεται μια ομάδα λογοτεχνών με ίδια χαρακτηριστικά γνωρίσματα μορφής και περιεχομένου, με κοινές αισθητικές αντιλήψεις που εισάγει νέες μορφές. Η διαφορά της από τη γενιά έγκειται στο γεγονός ότι επικεφαλής της Σχολής υπάρχει μια εξέχουσα καλλιτεχνική προσωπικότητα που της αναγνωρίζεται ο ρόλος του δασκάλου. Παράδειγμα ο Σολωμός επικεφαλής της Επτανησιακής Σχολής. Κυριότερες Σχολές της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας είναι οι εξής: 1) Κρητική Σχολή. Οι Κρητικοί έχουν να επιδείξουν αξιόλογα λογοτεχνικά έργα από πολύ παλιά, αλλά τα πιο σημαντικά γράφτηκαν επί εποχής Βενετών ( ) και γι αυτό όταν λέμε «Κρητική σχολή» εννοούμε την ως άνω περίοδο (περίοδος ακμής ). Οι Κρητικοί, την εποχή που η ηπειρωτική Ελλάδα στέναζε κάτω από τον τούρκικο ζυγό ( ), ζώντας κάτω από την κυριαρχία των Ενετών, που τους είχαν επιτρέψει να διατηρήσουν τη γλώσσα τους, γνώρισαν σχετικά κάποια ελευθερία. Έτσι στην Κρήτη τα χρόνια αυτά αναπτύχθηκε αξιόλογη λογοτεχνία. Έργα της εποχής αυτής είναι «Ο Ερωτόκριτος» του Β. Κορνάρου, «Η Θυσία του Αβραάμ» Β. Κορνάρου, «Η Ερωφίλη», «Η βοσκοπούλα» «Ο Γύπαρης»του Χορτάτζη κ.α. 2) Η Σχολή των Ιωαννίνων. Η σχολή αυτή πήρε την ονομασία της από τα Ιωάννινα, τα οποία επί εποχής Αλί Πασά ανάπτυξαν αξιόλογη πνευματική κίνηση με επικεφαλής τον Α. Ψαλίδα. Στη σχολή αυτή ανήκουν: A. Χριστόπουλος, Ι. Βηλαράς, Ρ. Φεραίος κ.α. Κύριο χαρακτηριστικό τους η χρήση της δημοτικής. 3) Η Επτανησιακή Σχολή. Στα Επτάνησα, εξαιτίας του ότι δεν υποτάχθηκαν στους Τούρκους, αλλά έμειναν κάτω από την κυριαρχία των Ενετών, αναπτύχθηκε εκεί μεγάλη πνευματική κίνηση και δημιουργήθηκε το σπουδαιότερο πνευματικό κέντρο της Ελλάδας. Κυριότερος εκπρόσωπος της σχολής αυτής είναι ο Διονύσιος Σολωμός. Στη σχολή αυτή ανήκουν επίσης οι: I. Τυπάλδος, Γ. Τερτσέτης, Λ. Μαβίλης, Ι. Πολυλάς, Α. Κάλβος, Α. Βαλαωρίτης κ.α. 4) Η παλιά Αθηναϊκή Σχολή ή Ρομαντική. Η Σχολή αυτή αναπτύχθηκε στην Αθήνα κατά τον 19 ο αι., όταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα του ελληνικού Κράτους, από τους Φαναριώτες λόγιους που συγκεντρώθηκαν εκεί και οι οποίοι συνέχισαν τη λόγια παράδοση σ όλους τους τομείς της πνευματικής κίνησης. Κυριότεροι εκπρόσωποί της είναι: Α. Ραγκαβής, Π. Σούτσος, Δ. Παπαρηγόπουλος, Γ. & Α. Παράσχος κ.α. Είναι επηρεασμένοι από το γαλλικό ρομαντισμό και γράφουν συνήθως στην καθαρεύουσα. Γ. Βιζυηνός, Α. Προβελέγγιος, Γ. Ζαλοκώστας και Δ. Βικέλας ανήκουν στη μεταβατική εποχή της Παλαιάς και της Νέας Αθηναϊκής Σχολής. 5) Η Νέα Αθηναϊκή (ή Παλαμική) Σχολή. Δημιουργός της Σχολής αυτής είναι:

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 11-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 31-08-2015 ΤΡΙΤΗ, 01-09-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 02-09-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 03-09-2015 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: «Επιχειρηματικότητα» Εξάμηνο: 8 ο Κουτούγερα Άννα Λίτου Ζωή Διαδικτυακή, φιλολογικού περιεχομένου εφαρμογή για κινητά και ηλεκτρονικές ταμπλέτες (tablets).

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Είδη προφορικού και γραπτού λόγου Η γλωσσική επικοινωνία διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. Ο προφορικός λόγος διαφέρει σε πολλά σημεία από το γραπτό, είναι όμως ισάξιοι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Ύφος (συναντιέται επίσης η έννοια «τόνος του κειμένου»): Διδακτικό, παραινετικό, προτρεπτικό, εξομολογητικό, απλό, λιτό, επιγραμματικό, ρητορικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα:

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Επιμέλεια: Β. Παπαδάκη, Σύμβουλος-Φιλόλογος Εποπτεία: Δρ. Αφροδίτη Αθανασοπούλου ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 1 Τάξη: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 2014 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 9-12 ΠΑΜ 14, ΑΔ, K9

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικά χαρακτηριστικά ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνηµα του ροµαντισµού επηρέασε πολλές τέχνες και κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα µέχρι τα µέσα του 19ου αιώνα. Ο ροµαντισµός προβάλλει το συναίσθηµα, την

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΕΕ

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΕΕ Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΕΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΩΡΙΑ Ι. ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ Α. Επίκληση στη λογική 3 Β. Επίκληση στο συναίσθημα (του δέκτη) 6 Γ. Επίκληση στο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Μάθημα 1 ο Immanuel Kant Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Η απάντηση του Kant στο ερώτημα: «τι είναι διαφωτισμός;» «ιαφωτισμός είναι η έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητά του για την

Διαβάστε περισσότερα

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28)

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ποιο είναι το πρωταγωνιστικό πρόσωπο του ποιήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι - Τραγούδι ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου

Παιχνίδι - Τραγούδι ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Το παιχνίδι Οξύνεται η παρατηρητικότητα του, αναπτερώνεται η φαντασία του, αναπτύσσεται η πρωτοβουλία και η κοινωνικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Α ΕΞΑΜΗΝΟ 13Κ1 Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της κ. Μαρκαντωνάτος Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας Δευτέρα 17/6 15:00 18:00 13Κ2_12 Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. Α.1. Πεζολογία: Παρά το γεγονός ότι το ποίημα εκφράζει συναισθηματικές καταστάσεις, αποπνέει έντονη συγκίνηση. Ο λυρισμός, ωστόσο, εκφράζεται μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) 1 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Χρόνος: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη

Διαβάστε περισσότερα

Την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 19.00 η Μάργκαρετ Ατγουντ θα μιλήσει στο Megaron Plus με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές».

Την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 19.00 η Μάργκαρετ Ατγουντ θα μιλήσει στο Megaron Plus με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές». ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ΑΤΓΟΥΝΤ Ο ταλαντούχος αναγνώστης ζει με το βιβλίο Ίσως η μεγαλύτερη εν ζωή συγγραφέας στην αγγλόφωνη λογοτεχνία. Για μένα, μια περίπτωση που στο μέλλον θα θεωρηθεί ατόπημα αν η Σουηδική Ακαδημία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ 20-01- 14 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ.

Διαβάστε περισσότερα