Ιστορική ανασκόπηση των αποτυπωτικών υλικών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιστορική ανασκόπηση των αποτυπωτικών υλικών"

Transcript

1 Οδοντική και Ανωτέρα Προσθετική ΣTOMA 2013; 41 : Ιστορική αναδρομή Ιστορική ανασκόπηση των αποτυπωτικών υλικών Α. ΚΑΡΑΜΠΑΣΗΣ 1, Ε. ΣΚΟΤΑΡΙΔΟΥ 2, Α. ΣΤΕΑΣ 3 Εργαστήριο Οδοντικής και Ανωτέρας Προσθετικής, Οδοντιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Historical overview of impression materials A. KARAMPASIS 1, E. SKOTARIDOU 2, A. STEAS 3 Department of Advanced Prosthodontics, School of Dentistry, Aristotle University of Thessaloniki Περίληψη Στην παρούσα εργασία επιχειρείται να γίνει μια ιστορική ανασκόπηση, μέσα από την υπάρχουσα βιβλιογραφία, των αποτυπωτικών υλικών που έχουν χρησιμοποιηθεί και χρησιμοποιούνται στην οδοντιατρική. Περιγράφει τα διάφορα αποτυπωτικά υλικά που έχουν δουλευτεί κατά το παρελθόν από τον οδοντιατρικό κόσμο, καθώς αναφέρει τα πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα και τις ιδιότητες τους, ενώ αναφέρει και τις ιδιότητες που πρέπει να έχει το «ιδανικό» αποτυπωτικό υλικό, το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει ανακαλυφθεί και χρησιμοποιηθεί στην οδοντιατρική πράξη. Summary The following paper attempts to make a historical review of impression materials used in dentistry.it describes the various impression materials that have been used around the time from the dental world, and the properties required by the «ideal» impression material which has not yet been discovered and used in dental practice ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: ιστορική αναδρομή, αποτυπωτικά υλικά KEY WORDS: historical overview, impression materials 1 Προπτυχιακός φοιτητής Oδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ 2 Προπτυχιακή φοιτήτρια οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ 3 Αναπληρωτής καθηγητής Οδοντικής και Ανωτέρας Προσθετικής Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ 1 Undergraduate student Sschool of Dentistry Aristotle University of Thessaloniki 2 Undergraduate student School of Dentistry Aristotle University of Thessaloniki 3 Associate professor of Advanced Prosthodontics, School of Dentistry Aristotle University of Thessaloniki

2 64 Εισαγωγή Στην οδοντιατρική ως αποτυπωτικά υλικά χαρακτηρίζονται εκείνα τα υλικά που επιδιώκουν την ακριβή καταγραφή των διαστάσεων, την πιστή απόδοση των επιφανειακών λεπτομερειών και την παραγωγή αναλλοίωτων των σχέσεων των δοντιών με τους ιστούς του στόματος. Συνεπώς το καλούπι που δημιουργούμε με το αποτυπωτικό υλικό, αποτελεί την αρνητική απεικόνιση των ιστών που αποτυπώσαμε. 5 Η επαφή με τους ιστούς του στόματος και οι απαιτήσεις των κλινικών διαδικασιών υπαγορεύουν ορισμένες προϋποθέσεις, που πρέπει να εκπληρώνουν τα οδοντιατρικά αποτυπωτικά υλικά. Μέχρι σήμερα, δεν έχει ανακαλυφθεί κανένα αποτυπωτικό υλικό που να εκπληρώνει όλες αυτές τις προϋποθέσεις. Οπότε η επιλογή του ιδανικότερου αποτυπωτικού υλικού, για την εκάστοτε κλινική πράξη, εναπόκειται στο θεράποντα οδοντίατρο 1,4,6. Οι βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρώνει ένα αποτυπωτικό υλικό, σε γενικές γραμμές, είναι οι ακόλουθες. 1. Να μην είναι τοξικό ή αλλεργιογόνο και να μη βλάπτει τους ιστούς με τους οποίους έρχεται σε επαφή. 2. Να έχει ευχάριστη γεύση, οσμή και χρώμα. 3. Ο χρόνος πήξης του υλικού να είναι αρκετός, ώστε να δίνει στον οδοντίατρο τον απαραίτητο χρόνο για την υλοποίηση των κατάλληλων χειρισμών για την προετοιμασία του υλικού, την πλήρωση του δισκαρίου και την τοποθέτησή του στο στόμα του ασθενή. Επίσης, ο χρόνος αυτός να μπορεί να αυξομειώνεται ανάλογα με τις κλινικές απαιτήσεις. 4. Να είναι εύχρηστο. Να μην απαιτεί, δηλαδή, πολύπλοκες συσκευές ή χειρισμούς κατά τη χρησιμοποίησή του. 5. Να έχει μεγάλη διάρκεια ζωής (> 3χρόνια). 6. Να μην αντιδρά χημικά, να είναι δηλαδή συμβατό με τα υλικά κατασκευής εκμαγείων. 7. Να μην είναι πολύ ακριβό. 8. Να μπορεί να απολυμανθεί, χωρίς αυτό να έχει επίδραση στην ποιότητα της αποτύπωσης. 9. Να διαθέτει υψηλό βαθμό πιστότητας, ώστε να αποδίδει με ακρίβεια τις λεπτομέρειες της αποτυπούμενης περιοχής. 10. Να διαθέτει ελαστικότητα κατά το στάδιο της αφαίρεσης, ώστε το αποτύπωμα, κατά την αφαίρεσή του από τις εισέχουσες περιοχές των δοντιών και γνάθων, να μην παρουσιάζει μόνιμη παραμόρφωση ή, όταν παρουσιάζει ελαστική παραμόρφωση, αυτή να είναι πρόσκαιρη και σύντομα να επανέρχεται στην ακριβή αρχική του κατάσταση. 11. Να έχει ικανοποιητική ακαμψία, ώστε να ελαχι- Καραμπάσης και συν στοποιείται ο κίνδυνος παραμόρφωσης του αποτυπώματος κατά την πλήρωσή του με φύραμα γύψου. 12. Να διατηρεί για αρκετό χρονικό διάστημα σταθερές τις διαστάσεις του (όχι ογκομετρικές μεταβολές) κάτω από τις συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας που επικρατούν συνήθως στην κλινική. Ιστορία Μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα δεν έχει αναφερθεί τεχνική λήψης αποτυπώματος γνάθου με άμεση κατασκευή εκμαγείου. Ο πρώτος που περιέγραψε αυτήν την τεχνική ήταν ο Philipp Pfaff ( ), Γερμανός οδοντίατρος του μεγάλου Φρειδερίκου της Πρωσίας, το 1756 στo βιβλίο του Abhandlungen von den Zahnenund und deren Krunkneifen, ο οποίος ως υλικό αποτύπωσης χρησιμοποίησε τo κερί μέλισσας. Έτσι ήταν και αυτός που έθεσε τα θεμέλια για τη χρήση της έμμεσης τεχνικής στην οδοντιατρική. Ο Pfaff, όπως αναφέρει και στο βιβλίο του, δεν πήρε κατευθείαν ένα καθολικό αποτύπωμα της γνάθου, αλλά τμήματα τεταρτημορίων και έπειτα τα ένωσε εκτός στόματος, ώστε να εξαλείψει, όσο μπορούσε, τον κίνδυνο παραμόρφωσης του αποτυπώματος Στην αρχή της διαδικασίας εμβάπτιζε το κερί σε θερμό νερό έτσι ώστε να μαλακώσει και με τους κατάλληλους χειρισμούς να αποδώσει με λεπτομέρεια τη μορφολογία των μαλακών ιστών. Ενώ, όταν έβγαζε το αποτύπωμα από το στόμα, το εμβάπτιζε σε ψυχρό νερό ώστε να σκληρύνει. Όμως, όπως φάνηκε στην κλινική πράξη, το κερί ως αποτυπωτικό υλικό είχε πολλές αδυναμίες. Εντούτοις χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα για την αποτύπωση μαλακών ιστών και για τη λήψη λειτουργικών αποτυπωμάτων για ολικές οδοντοστοιχίες. Χαρακτηριστικό τους είναι ότι σε θερμοκρασία 37 C, η ρευστότητά τους φτάνει το 100%. Τα κεριά για αποτυπώματα εμφανίζουν μεγάλη αύξηση της ρευστότητάς τους για μικρές διακυμάνσεις θερμοκρασίας γύρω από αυτήν του στόματος. Αυτό είναι και το βασικό τους μειονέκτημα, που δεν επέτρεψε και την ευρεία χρησιμοποίησή τους ως αποτυπωτικά υλικά, καθώς αυτή η διακύμανση της ρευστότητάς τους, τα καθιστά ευαίσθητα και επιρρεπή στη στρέβλωση μετά την απομάκρυνσή τους από το στόμα. Ενώ, ένα εξίσου μεγάλο μειονέκτημα, είναι οι μεγάλες ογκομετρικές μεταβολές που παρουσίαζε και ο αυξημένος χρόνος αποτύπωσης 5,6. Σήμερα το κερί των μελισσών περιέχεται σε διάφορες αναλογίες στους ποικίλους τύπους των αποτυπωτικών κηρών που χρησιμοποιούνται για τη λήψη των λειτουργικών αποτυπωμάτων, τόσο στις ολικές όσο και κυρίως στις μερικές οδοντοστοιχίες. Το κερί των μελισσών είναι μείγμα από υδατάνθρακες και

3 Ιστορική ανασκόπηση των αποτυπωτικών υλικών εστέρες, είναι εύθραυστο στη θερμοκρασία δωματίου, γίνεται πλαστικό στη θερμοκρασία του στόματος και τήκεται στους C περίπου. Συνοψίζοντας, το αποτυπωτικό κερί, όπως κάθε υλικό, έχει κάποια μειονεκτήματα από τα οποία πιο σημαντικά είναι η μεγάλη διάρκεια αποτύπωσης και ο αυξημένος κίνδυνος παραμόρφωσης του αποτυπώματος, κυρίως κατά την εξαγωγή του από το στόμα 1,5. Το πρώτο αποτυπωτικό κερί παρασκευάστηκε το 1922 από τον Everett, ενώ, μετά από λίγα χρόνια ο Applegute, κυκλοφόρησε τεσσάρων ειδών κεριά από τα οποία μόνο το ένα ήταν αποτυπωτικό ενώ τα άλλα τρία χρησίμευαν για την υποστήριξή του. Τα κεριά αυτά κυκλοφόρησαν το 1933, αρχικά με το όνομα Korrecty-max και υπάρχουν μέχρι και σήμερα. Τα αποτυπωτικά κεριά στο σύνολό τους γενικά, αποτελούν μείγματα διαφόρων τύπων κεριών, όπως παραφίνης, κηροζίνης, κηρού μέλισσας, καρναούμπα αλλά και ουσιών ρητινών κ.λ.π και αυτά είναι που καθορίζουν τις ιδιότητες των αποτυπωτικών κεριών όπως τη ρευστότητα και την ογκομετρική μεταβολή. Βέβαια, στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές απόψεις συγγραφέων που δεν συγκλίνουν μεταξύ τους, όπως π.χ. για τις τιμές ρευστότητας όπου ο Arderson δίνει τιμές ρευστότητας 85%, ο Mc Crorie 90% και ο Craig 100%, ενώ από την άλλη ο συντελεστής γραμμικής διαστολής των αποτυπωτικών κεριών έχει βρεθεί x 10-6 ανά βαθμό Κελσίου, που είναι σχετικά μεγάλος, με αποτέλεσμα, όποια ογκομετρική μεταβολή υπάρχει από τη διαφορά θερμοκρασίας από το στόμα στο περιβάλλον, να μην επηρεάζει την ακρίβεια του αποτυπώματος 1,5. Γ ο υ τ α π έ ρ κ α Το 1842 ο Montgomery ανακάλυψε τη γουταπέρκα, η οποία λαμβάνεται σαν γαλακτώδες υγρό από τα κομμιόδεντρα (είδος δέντρου της οικογένειας των Σαποτίδων) της Ν.Α. Ασίας, συγκεκριμένα της Μαλαισίας και είναι ένα ισομερές του φυσικού καουτσούκ. Ως αποτυπωτικό υλικό πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τους Αμερικάνους οδοντιάτρους Colburn και Blake το Η αποτυπωτική γουταπέρκα αποτελείται από γουταπέρκα (50-70% σε μάζα) ρητίνες (20-30% σε μάζα), έκδοχα και χρώματα. Προσφέρεται σε πλάκες μαύρες και καφέ, οι οποίες ζεσταίνονται σε καυτό νερό (50-70 C). Η χρήση τους περιοριζόταν για τη διαμόρφωση των λειτουργικών ορίων των ατομικών δισκαρίων, κατά τη λήψη αποτυπωμάτων ολικών οδοντοστοιχιών, ενώ βασική οδηγία για τη φύλαξή της είναι η αποφυγή έκθεσης της σε αέρα και φως, καθώς έτσι οξειδώνεται και γίνεται πορώδης και εύθραυστη. Παρόλο που όταν πρωτοεμφανίστηκε η γουταπέρκα κίνησε το ενδιαφέρον και την περιέργεια πολλών επιστημόνων, δεν ευώδωσε ως 65 αποτυπωτικο υλικό καθώς η μεγάλη θερμοκρασία που απαιτούνταν για τον κατάλληλο χειρισμό της και η ακαμψία της, την καθιστούσαν δύσχρηστη για τον οδοντίατρο 6. Γ ύ ψ ο ς Η γύψος έχει χρησιμοποιηθεί ως υλικό αποτύπωσης από τα μέσα του 19ου αιώνα. Συγκεκριμένα το , οι Αμερικάνοι οδοντίατροι E.J. Dunning, Amos Wesott, Levi Gilbert και W.H. Dwinelle χρησιμοποίησαν πρώτοι την Παρισινή γύψο ως αποτυπωτικό υλικό 12. Σήμερα η χρήση της είναι περιορισμένη και χρησιμοποιείται κυρίως για τη λήψη ενδοστοματικών καταγραφών. Η αποτυπωτική γύψος είναι κοινή γύψος, δηλαδή γύψος β-ημιένυδρης μορφής στην οποία έχουν προστεθεί ορισμένες ουσίες για τη ρύθμιση του χρόνου και της διαστολής πήξης, όπως θειικό κάλιο, χλωριούχο κάλιο, νιτρικό κάλιο- και βόρακας, ανθρακικό νάτριο, διττανθρακικό νάτριο. Ενώ η προσθήκη λευκής και κόκκινης αργίλου και διατομικής γης χρησιμεύουν για να τεμαχίζεται πιο εύκολα η γύψος. Τα σπασμένα κομμάτια πρέπει να εμφανίζουν καθαρές επιφάνειες για να επανασυναρμολογούνται 5,6. Τυπική σύσταση αποτυπωτικής γύψου: Γύψος Παρισίων 90,0% Λευκή άργιλος 4,5% Κόκκινη άργιλος 1,5% Διατομική γη 2,5% Θειικό κάλιο 1,5% 6 Ο χρόνος εργασίας της είναι 3-5 λεπτά και η διαστολή από 0,3% φτάνει μέχρι και 0,06%, με την προσθήκη αυτών των ουσιών. Άλλες ουσίες που προστίθενται στην αποτυπωτική γύψο είναι φυσικές ρητίνες (καλύτερη συνοχή και αποτύπωση), άμυλο (την κάνει εύπλαστη), χρωστικές και βελτιωτικά γεύσης. Η ποσοτική αναλογία νερού και σκόνης παίζει σπουδαίο ρόλο στις ιδιότητες της αποτυπωτικής γύψου. Όταν το νερό είναι λίγο παρατηρείται μείωση του χρόνου πήξης, αύξηση της ανθεκτικότητας και σκληρότητας του αποτυπώματος. Το αντίθετο συμβαίνει αν το νερό είναι πολύ. Βασικά πλεονεκτήματα της αποτυπωτικής γύψου είναι ότι είναι φτηνή και εύχρηστη, ενώ τα αποτυπώματά της έχουν μεγάλη σταθερότητα διαστάσεων και μπορούν να παραμείνουν για αρκετό χρονικό διάστημα μέχρι την κατασκευή του εκμαγείου. Πλεονεκτεί έναντι των άλλων υλικών στο ό,τι αποδίδει πολύ καλά τις λεπτομέρειες και τις αποστάσεις αποτύπωσης, χωρίς να απαιτείται άσκηση δύναμης, με αποτέλεσμα να μη γίνεται σχεδόν καθόλου μετακίνηση των μαλακών ιστών την ώρα της αποτύπωσής τους.

4 66 Όμως παρουσιάζει και κάποια μειονεκτήματα που την κάνουν, σε μερικές κλινικές περιπτώσεις να αποκλείεται ως αποτυπωτικό υλικό εκλογής. Η έλλειψη ελαστικότητας που τη χαρακτηρίζει, δυσκολεύει τη χρήση της για περιοχές με εσοχές καθώς και σε ενόδοντες. Ενώ, καθώς από τη φύση της είναι υδρόφιλο υλικό, προσροφά υγρασία όταν τοποθετηθεί στο στόμα και δημιουργεί ένα δυσάρεστο αίσθημα ξηροστομίας 5,6. S t e n t Ένα ακόμη υλικό που πρωτοεμφανίστηκε στην οδοντιατρική στα μέσα του 19ου αιώνα και μαζί με τη γύψο κάλυψε τις ανάγκες της οδοντιατρικής αποτύπωσης σχεδόν για ένα αιώνα, ήταν το θερμοπλαστικό υλικό του Stent. Συγκεκριμένα, το 1857 ο Άγγλος οδοντίατρος Charles Stent, έπειτα από πειράματα εισήγαγε στην κλινική πράξη το πρώτο θερμοπλαστικό υλικό από συνθετική ρητινοειδή ουσία, το οποίο ονομάστηκε stent, προς τιμή του 2,8. Tο ίδιο υλικό, εμφανίστηκε 20 χρόνια αργότερα στις Η.Π.Α. και συγκεκριμένα το 1874, από τον Samnel Stockton White 11. Αργότερα είναι άξια αναφοράς η τεράστια συμβολή των οδοντιάτρων J.H. Eveene, D.T. Eveene και Rupert Hall στην καθιέρωση και διάδοση των συνθετικών θερμοπλαστικών υλικών στην οδοντιατρική αποτύπωση στις αρχές του 20ού αιώνα. Τα θερμοπλαστικά συνθετικά ρητινοειδή υλικά επινοήθηκαν με σκοπό την εκτόπιση του καθαρού κεριού και της Παρισινής γύψου από τις τότε υπάρχουσες τεχνικές αποτύπωσης, καθώς η λήψη αποτυπώματος με αυτό δεν παρουσίαζε ιδιαίτερες δυσκολίες. Το υλικό μαλάκωνε και πλαστικοποιούταν είτε με θέρμανση επάνω σε φλόγα ή με εμβύθινση σε ζεστό νερό. Παρά την εύκολη χρήση του σε σχέση με την γουταπέρκα και την γύψο, στα τέλη της δεκαετίας του 1870, κυριαρχούσε η πεποίθηση ότι η γύψος θα παρέμεινε το πιο σημαντικό αποτυπωτικό υλικό για πολλά χρόνια ακόμη 13, καθώς το stent, ως υλικό αποτύπωσης, παρουσίαζε σημαντικά μειονεκτήματα, όπως, δε διέθετε ελαστικότητα και όταν αποτύπωνε εισέχουσες περιοχές, κατά την αφαίρεσή του από το στόμα, στρεβλωνόταν ή έσπαζε, ενώ η καταγραφή επιφανειακών λεπτομερειών ήταν δύσκολη. Η χρήση του σήμερα περιορίζεται στο ελάχιστο, με εξαίρεση ίσως την μυϊκή διαμόρφωση των ορίων της οδοντοστοιχίας, προκειμένου να επιτευχθεί η περιφερική της απόφραξη και την λήψη αποτυπωμάτων σε κολοβώματα για στεφάνες με τη μέθοδο του δακτυλίου. Ά γ α ρ Το άγαρ είναι το πρώτο ελαστικό - αντιστρεπτό Καραμπάσης και συν (επαναχρησιμοποιούμενο) αποτυπωτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε στην οδοντιατρική. Εμφανίστηκε το 1925, με την εμπορική ονομασία Nogacoll, από τον Αυστριακό φυσικό Alfons Polle, ο οποίος, ύστερα από λίγα χρόνια, το 1928 πούλησε τα εμπορικά δικαιώματα στους Αμερικάνους αδερφούς De Tray, οι οποίοι, αφού πρώτα τροποποίησαν λίγο το υλικό, το επανακυκλοφόρησαν με την ονομασία Dentocole 14,15. Άξιο αναφοράς είναι, ότι το άγαρ σταμάτησε την κυκλοφορία του στο διάστημα του β Παγκοσμίου πολέμου, καθώς η πρώτη ύλη για την παραγωγή του, προερχόταν από την Ιαπωνία 8. Το άγαρ είναι οργανικό, υδρόφιλο, υδροκολλοειδές (πολυσακχαρίτης) και λαμβάνεται από θαλάσσια φύκια 5. Σʼ αυτόν προστίθεται θυμόλη για να αποτρέπει τη μεταβολή του σε θρεπτικό υπόστρωμα μικροβίων. Εμπλουτίζεται, επίσης, με διάφορες χημικές ουσίες, όπως ο βόρακας για να αυξηθεί η αντοχή του υλικού και το θειικό κάλιο για την αντιστάθμιση της επιβράδυνσης που προκαλούν στην πήξη της γύψου ο βόρακας και το ίδιο το άγαρ. Ενώ, τέλος, προστίθεται βενζοϊκό ακρύλιο για να προληφθεί η διόγκωση του αποτυπώματος και πρόσθετα τα οποία ρυθμίζουν την αντοχή και το ιξώδες. Το άγαρ, όπως όλα τα υδροκολλοειδή, όταν μείνει στον αέρα χάνει νερό και οι διαστάσεις του ελαττώνονται (συρρίκνωση) ενώ αν τοποθετηθεί μέσα σε νερό διαστέλλεται (σπάργωση), γιατί απορροφά νερό. (Για να αποφευχθεί η μεταβολή των διαστάσεων του αποτυπώματος, επιβάλλεται κατασκευή εκμαγείου). Ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι το άγαρ παρουσιάζει μικρή μόνιμη παραμόρφωση και συστολή 0,05%, ποσοστό αμελητέο για την κλινική πράξη. Είναι ελαστικό υλικό και μπορεί να αποτυπώσει περιοχές με έντονες εσοχές, με ταυτόχρονη αρκετά καλή ικανότητα αντιγραφής λεπτομερειών 5,6. Z n O E (Οξείδιο του ψευδαργύρου και ευγενόλη) Από το 1930 άρχισε να χρησιμοποιείται στην οδοντιατρική σαν αποτυπωτικο υλικό το φύραμα του οξειδίου του ψευδαργύρου με ευγενολη. Το ZnOE το εισήγαγαν στο πεδίο της οδοντιατρικής αποτύπωσης οι A.W.Ward και E.B.Kelly, καθώς τα προηγούμενα χρόνια χρησιμοποιούνται για τη συγκόλληση ακίνητων αποκαταστάσεων 2,6,11. Το υλικό αποτελείται κυρίως από σκόνη ZnOE και από ευγενολη, τα οποία φέρονται στο εμπόριο σε μορφή πάστας μέσα σε σωληνάρια. Τα κύρια υλικά του αποτυπωτικου φυράματος είναι το οξείδιο του ψευδαργύρου και η ευγενόλη. Τα υπόλοιπα είναι κυρίως έλαια που χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν στην πλαστικοποίηση και στην ομογενοποίηση του φυράματος, ενώ το χλωριούχο μαγνήσιο προστίθεται σαν παράγοντας που επιταχύνει την πήξη.

5 Ιστορική ανασκόπηση των αποτυπωτικών υλικών Τα αποτυπωτικα υλικά του ZnOE παρουσιάζουν αξιοζήλευτη ογκομετρική σταθερότητα. Οι ογκομετρικές μεταβολές είναι της τάξης του 0,28-0,33% σε διάστημα 72 ωρών, ενώ ο Peyton υποστηρίζει πως αυτές δεν ξεπερνούν το 0,1%. Ακόμη ο οδοντίατρος μπορούσε να ρυθμίσει το χρόνο πήξης του υλικού ανάλογα με τις ανάγκες του, με τη χρησιμοποίηση λεπτόκοκκης ή αδρόκοκκης σκόνης ZnO, με το χρόνο μίξης του υλικού, με αυξομείωση της θερμοκρασίας και της υγρασίας καθώς και της προσθήκης νερού ή αλκοόλης. Και ενώ το φύραμα πήξει, είναι αρκετά σκληρό και το αποτύπωμα μπορεί να τοποθετηθεί ξανά στο στόμα για να δοκιμαστεί η εφαρμογή του ή η προσαρμογή των ιστών. Τέλος το υλικό δίνει ακριβή αποτυπώματα, τα οποία έχουν μεγάλη σταθερότητα διαστάσεων, ενώ κατά την πλήρωση με γύψο δεν χρειάζεται διαχωριστικό υλικό. Όλα αυτά, και μαζί με την ευκολία παρασκευής του, την ικανοποιητική άνεση χειρισμών που παρέχει στον οδοντίατρο και το ότι είναι ευχάριστα ανεκτό από τον ασθενή, το καθιστούν ένα πολύτιμο υλικό στα χέρια του οδοντιάτρου στη διαδικασία αποτύπωσης της στοματικής κοιλότητας, με τα υλικά αυτά, η αποτύπωση των δοντιών και των φατνιακών αποφύσεων με έντονες εσοχές 1. Το πρόβλημα που προέκυπτε από την ευγενόλη, η οποία προκαλούσε εγκαύματα στους ιστούς, αντιμετωπίσθηκε με την προσθήκη μικρής ποσότητας λαδιού ελιάς, που επιπλέον δρα και σαν παράγοντας πλαστικότητας (Την ίδια δράση έχει και το λινέλαιο), αντικατάσταση της ευγενόλης με λάδι κανελλογαρύφαλου, το οποίο περιέχει ευγενόλη 70-85% 6 Αλγινικό υδροκολλοειδές μη αντιστρεπτό Λίγο πριν το β Παγκόσμιο πόλεμο, το έτος 1935, ο Άγγλος χημικός William Wilding εφηύρε ένα νέο τύπο υδροκολλοειδούς με βάση το αλγινικό νάτριο 2,16. Κατά τη διάρκεια όμως του πολέμου χρησιμοποιήθηκε σαν το μοναδικό υλικό που διέθετε ελαστικότητα, αφού τα αντιστρεπτά υδροκολλοειδή, που προέρχονταν από φύκια της Άπω Ανατολής, με το συμμαχικό αποκλεισμό εξαφανίστηκε τελείως από το δυτικό κόσμο 1. Τα αλγινικά υδροκολοειδή αποτυπωτικά υλικά πήραν το όνομά τους από το λατινικό alga-algae που σημαίνει φύκια και αυτό επειδή το κυριότερο συστατικό τους είναι το αλγινικό οξύ, που εξάγονταν από ορισμένα είδη θαλοφύτων, μεγάλων καστανόχρωμων φυκιών της οικογένειας Laminaria, που βρίσκονται προσκολλημένα στα βράχια των ακτών της Σκωτίας, Νορβηγίας, Ιρλανδίας και Αυστραλίας 1. Τα αλγινικά μη αντιστρεπτά υδροκολλοειδή αποτελούνται βασικά από ένα αδιάλυτο άλας του αλγινικού οξέος (αλγινικό νάτριο, κάλιο ή αμμώνιο) και ένα επίσης υδατοδιαλυτό μεταλλικό άλας, συνήθως θειικό κάλιο, ενώ η περαιτέρω προσθήκη άλλων συστατικών αποσκοπεί στη βελτίωση ορισμένων ιδιοτήτων του υλικού 17. Η σύνθεση του «αλγινικού» αποτυπωτικού υλικού είναι ποικίλη Τα αλγινικά αποτυπωτικά υλικά παρουσιάζουν ορισμένα πλεονεκτήματα που τα κάνουν να υπερτερούν έναντι πολλών άλλων υλικών 1,5,6 : 1. Παρουσιάζουν ευκολία στους χειρισμούς για την ανάμειξη και την τοποθέτησή τους στο στόμα. 2. Έχουν ικανοποιητική ελαστικότητα, τουλάχιστον για τη λήψη στοματικού αποτυπώματος. 3. Δεν απαιτούν πολύπλοκες συσκευές, ούτε ιδιαίτερο εργαστηριακό εξοπλισμό. 4. Δίνουν αποτυπώματα ικανοποιητικής ακρίβειας, εφόσον χρησιμοποιηθούν σωστά. 5. Έχουν χαμηλό κόστος. 6. Έχουν αρκετά χαμηλή τιμή μόνιμης παραμόρφωσης. (Ενώ η προδιαγραφή της Α.Ρ.Α ορίζει ως ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή μόνιμης παραμόρφωσης το 3%, με δοκιμασία συμπίεσης κατά 10% για 30 δευτερόλεπτα, τα περισσότερα αλγινικά κατά τους Craig, O Brien και Dowers, έχουν τιμή περίπου 1,5%). 7. Έχουν πολύ υψηλή αντοχή στη συμπίεση. Παρόλα αυτά όμως τα αλγινικά αποτυπωτικά υλικά παρουσιάζουν και μερικά αξιοσημείωτα μειονεκτήματα : 1. Μεταβολή του χρόνου πήξης. Πολλοί συγγραφείς αναφέρουν τα 2-4,5 λεπτά ως το χρόνο που χρειάζεται για να πήξη το υλικό. Εντούτοις έxει αποδειχθεί ότι πολλοί είναι εκείνοι οι παράγοντες που επηρεάζουν το χρόνο πήξης των αλγινικών, εκ των οποίων μερικοί είναι η αναλογία νερού σκόνης, η θερμοκρασία του νερού ανάμειξης, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος, ο χρόνος ανάμειξης 21, Έλλειψη ογκομετρικής σταθερότητας. Η απώλεια των διαστάσεων των αλγινικων αποτυπωτικών υλικών, εκφράζεται συνήθως σαν γραμμική συστολή ή διαστολή. Και σʼαυτήν την περίπτωση δεν υπάρχει σύμπνοια απόψεων μεταξύ των συγγραφέων. Π.χ. για τη γραμμική συστολή οι Skinnor και Kern 24 δίνουν τιμές % σε μια ώρα για υλικά που διατηρήθηκαν στο χώρο εργασίας, ενώ οι Morran και Elphicke 23 για τις ίδιες συνθήκες δίνουν τιμές 2% σε μια ώρα. 3. Ασυμβατότητα ορισμένων αλγινικών με τη γύψο. 4. Έλλειψη ικανοποιητικής αντοχής στον εφελκυσμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, όταν αποτυπώνονται περιοχές με έντονες εσοχές, το υλικό να σκίζεται 6. Ε λ α σ τ ι κ ά π ο λ υ μ ε ρ ή 67 Τα τελευταία 40 χρόνια, στην κλινική οδοντια-

6 68 Καραμπάσης και συν τρική χρησιμοποιούνται ευρύτατα τα ελαστικομερή αποτυπωτικα υλικά. Ελαστομερές υλικό θεωρείται κάθε μορφή βιομηχανικά παρασκευαζόμενου τεχνικού καουτσούκ, κάθε υλικό δηλαδή που έχει τις φυσικές ιδιότητες του φυσικού καουτσούκ χωρίς να συγγενεύει χημικά μʼ αυτό 29. Τα ελαστομερή αποτυπωτικά υλικά οδοντιατρικής χρήσης που κυκλοφορούν διακρίνονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με τη χρονολογική σειρά που εμφανίστηκαν : 1. αποτυπωτικα υλικά μερκαπτανών ή πολυσουλφίδια 2. αποτυπωτικα υλικά σιλικόνης, τύπου συμπύκνωσης 3. αποτυπωτικα υλικά γλυκόζης ή πολυαιθέρες και 4. αποτυπωτικα υλικά σιλικόνης, τύπου προσθήκης. 1. Αποτυπωτικα υλικά μερκαπτανών Ανακαλύφθηκε το 1955 από τον S.L.Pearson του πανεπιστήμιου του Λίβερπουλ, 25 το πρώτο πολυμερές ελαστικό μερκαπτάνης το οποίο κυκλοφόρησε με την εμπορική ονομασία Thiokol 28. Οι μερκαπτάνες χημικά είναι θειούχες ενώσεις ανάλογες των αλκοολών (γιʼ αυτό ονομάζονται και θειόλες), που προέρχονται από την αλκυλίωση όξινων θειούχων αλάτων.6 Είναι σώματα πολυμερή, υγρά, διαυγή που εμφανίζουν διαφορετικές τιμές ιξώδους. Η τυπική σύνθεση των αποτυπωτικών υλικών μερκαπτάνης είναι κατά τον Craig 27 : Βασικό υλικό Πολυμερές πολυσουλφίδιο Διοξείδιο του τιτανίου, θειούχος ψευδάργυρος, ανθρακικός χαλκός ή διοξείδιο του πυριτίου Καταλύτης Διοξείδιο του μολύβδου Φθαλικό διβουτύλιο Θείον Στεατικό μαγνήσιο, αποσμητικές ουσίες κ.τ.λ. κατά βάρος 80-85% 16-18% 60-68% 30-35% 3% 2% Τα ελαστικομερή της μερκαπτάνης έχουν μεγάλη αντοχή στην απόσχιση, έτσι είναι δυνατόν να αποτυπώσουν περιοχές με έντονες εσοχές. Ο χρόνος χειρισμών των μερκαπτανών είναι 3-7 λεπτά, ενώ ο χρόνος πήξης είναι 8-14 λεπτά 6 και δεν επηρεάζεται καθόλου από την ποσότητα του αναμειγνυόμενου καταλύτη, ενώ συμβαίνει με τη θερμοκρασία και την υγρασία του περιβάλλοντος 1. Επειδή, κατά τον πολυμερισμό παράγεται παραπροϊόν, παρατηρείται μεταβολή των διαστάσεων του υλικού εξαιτίας της εξάτμισης του νερού, που συνοδεύεται και από ελάττωση του βάρους του. Η γραμμική συστολή του υλικού, μετά την αφαίρεσή του από το στόμα, είναι 0,26% 6. Εξαιτίας της διμερκαπτάνης που περιέχουν, παρουσιάζουν μια δυσάρεστη μυρωδιά Αποτυπωτικα υλικά σιλικόνης συμπύκνωσης Πολύ καιρό μετά τις μερκαπτάνες, κάνουν την εμφάνισή τους για πρώτη φορά τα ελαστικά αποτυπωτικά της σιλικόνης που πολυμερίζονται με συμπύκνωση 11 τα οποία περιγράφηκαν για πρώτη φορά από τους Nieche και Weak 1. Οι σιλικόνες είναι πολυμερή συνθετικά υλικά που λαμβάνονται μετά από την αφυδάτωση των σιλανολών, οι οποίες είναι υδροξυπαράγωγα προερχόμενα από την υδρόλυση διαφόρων σιλανιών. Οι περισσότερες ιδιότητες των σιλικόνων συμπύκνωσης εξαρτώνται από τα έκδοχα που περιέχουν, καθώς και από την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα υλικά. Η ολοκλήρωση της αντίδρασης χρειάζεται χρόνο 6-9 λεπτών, ενώ ο χρόνος εργασίας είναι 3 λεπτά σε θερμοκρασία 37 C. Ο χρόνος πήξης ελαττώνεται όταν η θερμοκρασία και η υγρασία αυξηθούν, ενώ είναι δυνατόν να επηρεαστεί και από την ποσότητα του καταλύτη. Οι ελαστικές ιδιότητες των σιλικόνων πλησιάζουν το ιδανικό, σε ό,τι αφορά την τέλεια και γρήγορη επαναφορά τους στην αρχική τους κατάσταση, μετά την αφαίρεση της ασκούμενης δύναμης. Η παραμένουσα παραμόρφωση είναι πολύ μικρή και ο χρόνος επαναφοράς είναι το πολύ 30 min. Η ελαστικότητά τους σε σχέση με άλλα υλικά είναι μεγάλη και έχει βρεθεί ότι μια λεπτόρευστη σιλικόνη μπορεί να υποστεί έκταση περίπου 300% πριν σπάσει. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα την καθιστούν ένα πολύ χρήσιμο υλικό στα χέρια του οδοντιάτρου. Παρόλα αυτά αξίζει να σημειωθεί ότι οι σιλικόνες συμπύκνωσης αν μείνουν στον αέρα, εμφανίζουν γραμμική συστολή η οποία κυμαίνεται από 0,5-1,2 για το πρώτο 24ωρο, ενώ τέλος χρήζει προσοχής η χρησιμοποίηση του καταλύτη, γιατί υπολείμματά του, λόγω κακής ανάμειξης, είναι δυνατόν να δημιουργήσουν προβλήματα, κυρίως στον οδοντίατρο (δερματίτιδα), ενώ αν πάει στα μάτια προκαλεί τραυματισμό και φλεγμονή 5,6. 3. Πολυαιθέρες Η Τρίτη ομάδα ελαστομερών αποτυπωτικών υλικών, οδοντιατρικής χρήσης, κυκλοφόρησε το , μια δεκαετία περίπου μετά τα υλικά σιλικόνης και είναι τα αποτυπωτικά υλικά της γλυκόζης ή πολυαιθέρες. Οι πολυαιθέρες παρουσιάζουν σημαντικά πλεονεκτήματα που τα κάνουν να υπερέχουν σε πολλά

7 Ιστορική ανασκόπηση των αποτυπωτικών υλικών 69 σε σχέση με τα άλλα ελαστικομερή υλικά. Έχουν όλα τα χαρακτηριστικά των ελαστικομερών, ενώ δεν εμφανίζουν παραπροϊόν κατά τον πολυμερισμό. Επομένως, δεν υπάρχει συστολή μετά τον πολυμερισμό γεγονός που βοηθάει στη διατήρηση ενός σταθερού αποτυπώματος, για μεγάλο χρονικό διάστημα σε σχέση με τα άλλα υλικά, η οποία διατηρείται για πάνω από 8 ημέρες. Έχουν πολύ καλή αποτυπωτική ικανότητα, ενώ είναι σχετικά εύχρηστοι. Ο ωφέλιμος χρόνος εργασίας είναι 2-3 λεπτά, ενώ ο χρόνος πολυμερισμού είναι 5-7 λεπτά. Οι χρόνοι αυτοί είναι αρκετά μικρότεροι σε σχέση με εκείνους των μερκαπτανών και σιλικονών, και άλλοτε λειτουργούν σαν πλεονέκτημα και άλλοτε σαν μειονέκτημα, ειδικά σε ζεστό περιβάλλον και όταν πρόκειται να αποτυπωθούν πολλά δόντια. Και ενώ περίμενε κανείς, με αυτά τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζουν, σε σχέση με τα άλλα ελαστικομερή αποτυπωτικά υλικά, να χρησιμοποιούνται ευρέως στην καθημερινή οδοντιατρική πράξη, κάτι τέτοιο δε συμβαίνει δεδομένου ότι έχουν υψηλό ιζώδες. Ακόμη, έχουν μικρό χρόνο εργασίας και ο υδρόφιλος χαρακτήρας τους εμποδίζει την επιχάλκωση ή επαργύρωση των αποτυπωμάτων τους. Τέλος, η μεγάλη ακαμψία του πολυμερισμένου υλικού, δημιουργεί κίνδυνο τραυματισμού του βλεννογόνου ή σπασίματος του γύψινου εκμαγείου κατά την αφαίρεση από το αποτύπωμα, ενώ, σύμφωνα με μελέτη, το 0,5% των ασθενών παραπονέθηκε για αλλεργική αντίδραση μετά τη χρησιμοποίηση του πολυαιθέρα 1,5,6. 4. Σιλικόνες προσθήκης Τα αποτυπωτικά υλικά σιλικόνης τύπου προσθήκης, είναι τα πιο πρόσφατα αποτυπωτικά υλικά και πρωτοεμφανίστηκαν το 1975 μέσα από το διαστημικό πρόγραμμα Apollo. Κι αυτό γιατί ο Armstrong, που ήταν ο πρώτος που πάτησε στη Σελήνη, έπρεπε να φοράει μπότες από υλικό που έχει μεγάλη ογκομετρική σταθερότητα. Έτσι, ως τέτοιο υλικό, δημιουργήθηκε η σιλικόνη τύπου προσθήκης. Χαρακτηριστική είναι η έκφραση του Brown «το υλικό που άφησε το πρώτο αποτύπωμα της ανθρώπινης παρουσίας στο φεγγάρι, εξελίχθηκε στο καλύτερο οδοντιατρικό αποτυπωτικό υλικό» Οι σιλικόνες προσθήκης καλύπτουν σχεδόν όλες τις απαιτήσεις ενός αποτυπωτικού υλικού. Έχουν σταθερότητα διαστάσεων, η συστολή τους είναι 0,05% περίπου μετά από μια εβδομάδα, εξαιρετική ικανότητα αναπαραγωγής λεπτομερειών, που σημαίνει δυνατότητα κατασκευής των εκμαγείων ακόμη και μετά από μερικές μέρες και κατασκευή δεύτερου εκμαγείου από το ίδιο αποτύπωμα, καθώς και μεγάλο χρόνο αποθήκευσης. Το μόνο μειονέκτημα που μπορεί να τις προσάψουν είναι το μεγάλο κόστος αγοράς τους καθώς και ότι παρουσιάζουν μεγάλη σκληρότητα μετά τον πολυμερισμό, που κάνει δύσκολη την αφαίρεση του αποτυπώματος από το στόμα` κάτι όμως που έχει πάψει να προβληματίζει σήμερα τους οδοντιάτρους, αφού οι νεότερες σιλικόνες προσθήκης κανονικής και λεπτόρρευστης σύστασης που προσφέρονται για μονή αποτύπωση, δεν παρουσιάζουν το μειονέκτημα της μεγάλης σκληρότητας 5,6. Συμπεράσματα Δυστυχώς, μέχρι σήμερα, παρόλο που ο οδοντίατρος έχει στη διάθεσή του μια πλήρη γκάμα από αποτυπωτικά υλικά που μπορεί να χρησιμοποιήσει, εξαιτίας της πολυετούς έρευνας του οδοντιατρικού και επιστημονικού κόσμου πάνω στο πεδίο της οδοντιατρικής έρευνας, εντούτοις, είναι γενικά παραδεχτό πως δεν έχει βρεθεί ακόμη το ιδανικό αποτυπωτικό υλικό που θα δώσει στον οδοντίατρο τη δυνατότητα ακριβούς αποτύπωσης με όχι σημαντικά μειονεκτήματα που θα δυσχεραίνουν την προσπάθεια και το αποτέλεσμά του. Έτσι, αυτό και μαζί με την εξέλιξη των αποτυπωτικών υλικών εδώ και 250 χρόνια αντικατοπτρίζουν τη διαρκή προσπάθεια του οδοντιατρικού κόσμου για τη συνεχή βελτίωση των υλικών μέχρι την ανακάλυψη του «τέλειου». Βιβλιογραφία 1. Καλογιαννίδης ΑΜ. Οδοντιατρικά υλικά προσθετικής. Θεσσαλονίκη Starke, EN., Jr. A Historical Review of Complete Denture Impression Materials. JADA 91: , Καλογιαννίδης ΑΜ. Συμβολή εις την μελέτην της ελαστικότητος ελαστομερών τινών αποτυπωτικών υλικών. Θεσσαλονικη McPherson GW, Craig RG, Peyton FA. :Mechanical properties of hydrocolloid and rubber impression materials J.Dent Res Αριστοτέλους Αδάμ, Απ.Α.Σταθόπουλος, οδοντιατρικά υλικά. Αθήνα Καφούσιας Ν./ Μπαλτζάκη Γ./ Σταθόπουλος Απ., οδοντιατρικά βιοϋλικά, εκδόσεις Ακίδα, Αθήνα Dimensional changes of pousulfide impression materials over time By Saeid Zeiaei-Nafchi, D.D.S., Morgantown, West Virginia Hoffmann-Axthelm W, ed. History of Dentistry. Chicago: Quintessence Pub.Co., Glenner RA. Dental impressions. J Hist Dent 1997; 45: Pfaff P. Abhadlung von den Zahnen des menschlichen Korpers und deren Krankheiten, Berlin 1756 p. 31 Reprint ed. Walter Hoffmann-Axthelm, Hildesheim

8 70 Καραμπάσης και συν Starcke EN. A historical review of complete denture impression materials.j Am Dent Assoc White SS. A History of Dental and Oral Science of America. Philadelphia, American Academy of Dental. 13. Academy of Dental Science. A History of Dental and Oral Science of America. Philadelphia, Samuel S. White, 1876 P Glenner, Richard A. Dental Impressions. Journal of the History of Dentistry. 45 (1997): Hansson O, Eklund J. A historical review of hydrocolloids and an investigation of the dimensional accuracy of the new alginates for crown and bridge impressions when using stock trays. Swed Dent J 1984; 8: Παπαδόπουλος Τ. Η αποτύπωση στην οδοντιατρική, Αθήνα Guide to dental materials and devices: Alginate Lmpression Material.Amer.Dent.Assoc, 5 th ed, Peyton FA. Restorative dental materialw 2 nd ed. The C.V. MosbyCo St Louis 19. Skinner E.W., Phillipw R.W. :the science of dental materials Philadelphia,London Khan Z, Morris JC. Von Fraunhofer JA. effect of irreversible hydrocolloid impressions on surface hardness of dental stone. J. Prow Dent Kaloyannides AM, Kapari DJ, Steas A, Tzouriadis P. Gli effeti della temperatura dellʼ ambiente. II dent modern Καλογιαννίδης Α. Αλγινικά υδροκολλοειδή αποτυπωτικά υλικά. Πειραματική μελέτη ορισμένων φυσικοχημικών ιδιοτήτων τους. Επιστημονικά Επετηρίδα οδοντιατρικού τμήματος Α.Π.Θ Combe EC. Νotew on dental materials, Churchill Livingstone, Edinburg-London-New York Skinner EW, Kern WR. Colloidal impression materilas Pearson SL. A New Elastic Impression Material: A Preliminary report. British Dental Journal. 99 (1955): Certified dental hydrocolloidal impression material- Alginate type. Reports of councils and bureaus J.A.D.A Craig RG. Restorative dental materials. The C.V.Mosby Co St.Louis-Toronto-Princeton Pearson SL. A New Elastic Impression Material: A Preliminary report. Br Dent J 1955; 99: Bάρβογλης Γ. Επίτομος οργανική χημεία. Θεσσαλονίκη Jorgensen KD. Thermal expansion of addition polymerization (Type II)silicon impressions materials Australian Dent J 1982; Kαλλογιαννίδης ΑΜ. Οδοντιατρικά υλικά προσθετικής. Θεσαλονικη Brown D. An update on Elastomeric\Impression Materials. mrit Dent J 1981

ΑΠΟΤΥΠΩΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΕΣ ΟΔ/ΧΙΕΣ

ΑΠΟΤΥΠΩΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΕΣ ΟΔ/ΧΙΕΣ ΑΠΟΤΥΠΩΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΕΣ ΟΔ/ΧΙΕΣ Χρησιμοποιούμενα αποτυπωτικά υλικά. Κριτήρια εκλογής αποτυπωτικών υλικών. Τεχνικές αποτύπωσης. Κλινικές εφαρμογές. Φ. Νικολοπούλου MD, DDS,

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΟΔΟΝΤΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΟΔΟΝΤΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ZETALABOR 5 kg + 2 INDURENT GEL 60 ml Εργαστηριακή σιλικόνη τύπου C, κατάλληλη για κλειδιά, ντουμπλάρισμα οδοντοστοιχιών, κλειδιά για προσωρινές, κλπ ELITE ROCK FAST 3 kg bag ακριβείας. Ταχεία πήξη για

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Roeko 12,29 17,87 7,04 11,87 17,26 6,83 7,30 64,01 14,40 60,90 13,70 9,87 7,52 10,39 26,73 24,62 17,22 23,41 16,38

Roeko 12,29 17,87 7,04 11,87 17,26 6,83 7,30 64,01 14,40 60,90 13,70 9,87 7,52 10,39 26,73 24,62 17,22 23,41 16,38 Roeko 221 11,87 12,29 6,83 7,04 17,26 17,87 9,61 9,82 60,90 64,01 7,30 7,52 9,87 10,39 13,70 14,40 16,38 25,20 17,22 26,73 23,41 24,62 224 Υλικά καταγραφής δείξεως Protobite hard Αποτυπωτικό υλικό βυνιλοπολυσιλοξάνης

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ. 2.2 Τύποι καλουπιών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ. 2.2 Τύποι καλουπιών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ Χύτευση καλείται η έκχυση λειωμένου μετάλλου σε τύπους (καλούπια) καταλλήλου σχήματος. Η χύτευση αν και εμφανίστηκε στους προϊστορικούς χρόνους αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός)

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) Η φροντίδα της καθαριότητας και υγείας των δοντιών και γενικά της στοματικής κοιλότητας επιβάλλεται για να αποφεύγονται δυσάρεστα συμπτώματα όπως......πόνος,

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Η γνώση των µηχανικών ιδιοτήτων των υλικών είναι ουσιώδης για την επιλογή ενδεδειγµένης χρήσης και την µακρόχρονη λειτουργικότητά τους. Στη στοµατική κοιλότητα διαµορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

DMG Luxatemp Star ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

DMG Luxatemp Star ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ DMG Luxatemp Star ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Περιγραφή προϊόντος Το Luxatemp Star είναι µια αυτοπολυµεριζόµενη σύνθετη ρητίνη για την κατασκευή προσωρινών στεφανών και γεφυρών, ένθετων, επένθετων και όψεων. Το 2-συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία & Εξαγωγές

Συσκευασία & Εξαγωγές Συσκευασία & Εξαγωγές Μανώλης Δανιήλ Διευθυντής ΟΠΕ 19/7/2013 1 19/7/2013 2 19/7/2013 3 19/7/2013 4 19/7/2013 5 19/7/2013 6 19/7/2013 7 19/7/2013 8 19/7/2013 9 19/7/2013 10 19/7/2013 11 Τι πρέπει να κάνει

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC).

Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC). Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτές ΚΕ.ΠΑ Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC). To PVC είναι το τρίτο πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Το γυαλί παρασκευάζεται με σύντηξη χαλαζιακής άμμου, η οποία αποτελεί το βασικό συστατικό του (διαμορφωτή), ενός ή περισσότερων συλλιπασμάτων και

Το γυαλί παρασκευάζεται με σύντηξη χαλαζιακής άμμου, η οποία αποτελεί το βασικό συστατικό του (διαμορφωτή), ενός ή περισσότερων συλλιπασμάτων και Το γυαλί παρασκευάζεται με σύντηξη χαλαζιακής άμμου, η οποία αποτελεί το βασικό συστατικό του (διαμορφωτή), ενός ή περισσότερων συλλιπασμάτων και ενός (ή περισσότερων) σταθεροποιητών. Αν δεν χρησιμοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Epoxy Aqua Paint. Epoxy Aqua Primer. Ειδικά Χρώματα. Εποξειδικό χρώμα νερού 2 συστατικών

Epoxy Aqua Paint. Epoxy Aqua Primer. Ειδικά Χρώματα. Εποξειδικό χρώμα νερού 2 συστατικών Ειδικά Χρώματα Epoxy Aqua Paint Εποξειδικό χρώμα νερού 2 συστατικών Εποξειδικό τελικό χρώμα νερού δύο συστατικών, εσωτερικής και εξωτερικής χρήσης, κατάλληλο για την προστασία τσιμεντένιων, μεταλλικών

Διαβάστε περισσότερα

Eγνατία 88, 546 23 Θεσσαλονίκη Tηλ.: (2310) 270 550, 270 850 Fax: (2310) 270 850 e-mail: newdent@otenet.gr

Eγνατία 88, 546 23 Θεσσαλονίκη Tηλ.: (2310) 270 550, 270 850 Fax: (2310) 270 850 e-mail: newdent@otenet.gr Eγνατία 88, 546 23 Θεσσαλονίκη Tηλ.: (2310) 270 550, 270 850 Fax: (2310) 270 850 e-mail: newdent@otenet.gr Για την απόδοση του λευκού και του κόκκινου Φωτοπολυμεριζόμενη Mικροκεραμική Σύνθετη Ρητίνη GUM

Διαβάστε περισσότερα

Σταθερότητα διαστάσεων ελαστομερών αποτυπωτικών υλικών

Σταθερότητα διαστάσεων ελαστομερών αποτυπωτικών υλικών Προσθετική ΣTOMA 2010; 38 : 83-89 Πειραματική εργασία Σταθερότητα διαστάσεων ελαστομερών αποτυπωτικών υλικών Γ. KAPAΓEΩPΓOΣ 1, E. KΩTΣIOMYTH 2, N. KAΦANTAPHΣ 3 Εργαστήριο Oδοντικής και Aνωτέρας Προσθετικής,

Διαβάστε περισσότερα

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης FiWaRec Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ #DOC 2013/PRSP/FWR/Rev. 2.0 Η «καρδιά» της γκάμας προϊόντων FiWaGuard είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης Protofill Το Protofill είναι φώτο-πολυμεριζόμενη μίκρο-υβριδική σύνθετη ρητίνη γενικής χρήσης για αποκαταστάσεις στην πρόσθια και την οπίσθια περιοχή του φραγμού. Η εύπλαστη σύσταση του υλικού και η μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014-2015

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014-2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014-2015 Ελένη Γ. Παλούμπα, Χημικός, Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών Λακωνίας, 2014-2015 Αθήνα, 16-09-2014 Αρ. Πρωτ. 147346/Γ2 ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών 5 η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Η λίπανση Ως λίπανση ορίζεται η παρεμβολή μεταξύ των δύο στοιχείων του τριβοσυστήματος τρίτου κατάλληλου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο Νίκος Τσέλιος Eιδικός Προσθετολόγος Απόφοιτος University of Michigan και Baylor College of Dentistry, USA Επιστημονικός Συνεργάτης Προσθετικής Οδοντιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Σχεδιάζοντας το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ Ι.Ε.Κ. "ΟΔΟΝΤΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΠΟΡΣΕΛΑΝΗΣ"

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ Ι.Ε.Κ. ΟΔΟΝΤΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΠΟΡΣΕΛΑΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ Ι.Ε.Κ. "" 1 η ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εξετάσεις Πιστοποίησης Αρχικής Επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Lawinit 2-K- Haftprimer

Lawinit 2-K- Haftprimer ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νο. 233 Lawinit 2-K- Haftprimer Υδροδιαλυτό χαµηλη οσµη Ασφαλες. Ι. Το Προϊόν Το einza Lawinit 2-K-Haftprimer είναι υψηλής ποιότητας αντισκωριακο (2-συστατικών µε βάση εποξειδικη

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

Η θέρμανση του μέλλοντος. naoseurope.gr

Η θέρμανση του μέλλοντος. naoseurope.gr Η θέρμανση του μέλλοντος naoseurope.gr εξαιρετικοί λόγοι να επιλέξετε θερμαντικό φιλμ Εξαιρετικά λεπτό, πάχος μόλις 0,5 mm βασισμένο σε τεχνολογία εκπομπής μακρών κυμάτων υπέρυθρου φωτός Υγιεινή θέρμανση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. σελίδα Πρόλογος 11. περιβάλλον 16 2.1 Μορφή χηµικών ουσιών 16 2.2 Πίνακας µε παραδείγµατα 18

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. σελίδα Πρόλογος 11. περιβάλλον 16 2.1 Μορφή χηµικών ουσιών 16 2.2 Πίνακας µε παραδείγµατα 18 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελίδα Πρόλογος 11 ΕΝΟΤΗΤΑ Ι 1. Χηµικές ουσίες 14 1.1 Γενικά 14 1.2 Χηµικές ουσίες στο εργασιακό περιβάλλον 14 2. Μορφή και τύπος των χηµικών ουσιών στο εργασιακό περιβάλλον 16 2.1 Μορφή χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτής ΚΕ.ΠΑ ΦΑΙΝΟΛΙΚΟΣ ΑΦΡΟΣ Ο φαινολικός αφρός γνωστός και σαν ισοκυανουρίνη είναι σκληροποιημένος αφρός ο οποίος όπως και οι πολυστερίνες ανήκει στα

Διαβάστε περισσότερα

ENERGIA C ΠΡΟΙΟΝΤΑ. Γαλάκτωμα 200/500ml Λοσιόν 200/500ml Κρέμα 50/250ml Μάσκα 50/250ml Ορός 30ml

ENERGIA C ΠΡΟΙΟΝΤΑ. Γαλάκτωμα 200/500ml Λοσιόν 200/500ml Κρέμα 50/250ml Μάσκα 50/250ml Ορός 30ml ENERGIA C Τελευταίες επιστημονικές έδειξαν ότι πολλά οφέλη σε κοσμητικό επίπεδο μπορεί να έχει το δέρμα από την βιταμίνη C. Εκτός της εξαιρετικής αντιοξειδωτικής δράσης ενεργοποιεί την κυκλοφορία του αίματος,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Φοιτητές: Ηλιάνα Γκοβίνα Κατερίνα Κάμπα Δημήτρης Φραγκούλης Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

2-συστατικών εποξειδικό συγκολλητικό υλικό

2-συστατικών εποξειδικό συγκολλητικό υλικό Φύλλο Ιδιοτήτων Προϊόντος Έκδοση 30/04/2012 Κωδικός: 2012.10.01.030 Sikadur -32 Ν 2-συστατικών εποξειδικό συγκολλητικό υλικό Περιγραφή Προϊόντος Εφαρμογές Χαρακτηριστικά / Πλεονεκτήματα Το Sikadur -32

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερωµένο. στους γονείς µου

Αφιερωµένο. στους γονείς µου ιπλωµατική διατριβή Ελαστοµερή αποτυπωτικά υλικά: Επίδραση της θερµοκρασίας αποθήκευσης, στη σύστασή τους (consistency). έσποινα Ι. εγρέ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Οδοντιατρική Σχολή, Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Θερμική ενέργεια Q και Ισχύς Ρ Όταν μια αντίσταση R διαρρέεται από ρεύμα Ι για χρόνο t, τότε παράγεται θερμική ενέργεια Q. Για το συνεχές ρεύμα η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ: Η Διαφορά της ΓΕΝΙΚΗΣ απο την ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ οδοντιατρικής,είναι: Γενικη οδοντιατρκή: Αφορά την υγεία του στόματος,καθώς και την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τι σημαίνει σωστή στοματική υγιεινή; Η σωστή στοματική υγιεινή μας εξασφαλίζει στόμα υγιές και ευχάριστη αναπνοή. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας,

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας, Σχολείο: Ημερομηνία Δειγματοληψίας.. Φύλλο Εργασίας Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιμου Νερού του Σχολείου μας Γενικές πληροφορίες Τα φυσικά νερά περιέχουν διάφορες ουσίες οι οποίες είναι διαλυμένες και

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. L 314/36 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.12.2009 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1170/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Νοεμβρίου 2009 για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟ ΠΕΛΛΕΤ από άχυρο

ΑΓΡΟ ΠΕΛΛΕΤ από άχυρο ΑΓΡΟ ΠΕΛΛΕΤ από άχυρο ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ (ΣΤΡΩΜΝΗ) ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΖΩΑ ΚΕΧΙΔΗ ΑΦΟΙ ΟΕ ΘΕΡΜΑΝΣΗ & ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΡΥΤΣΑΣ 6 ΚΑΛΟΧΩΡΙ, 57009 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ PH 2310755400, FAX 2310755497, EMAIL: info@promex.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΗΣ ΣΤΡΩΣΗΣ ΣΤΑ ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΗΣ ΣΤΡΩΣΗΣ ΣΤΑ ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΗΣ ΣΤΡΩΣΗΣ ΣΤΑ ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ASHRAE ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Δημήτρης Αραβαντινός αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Hidrozol & Hidrozol Elastik Αδιάβροχο Τσιμεντοειδές Υλικό Στεγάνωσης

Hidrozol & Hidrozol Elastik Αδιάβροχο Τσιμεντοειδές Υλικό Στεγάνωσης Hidrozol & Hidrozol Elastik Αδιάβροχο Τσιμεντοειδές Υλικό Στεγάνωσης 1. ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Hidrozol & Hidrozol Elastik: Αδιάβροχο Τσιμεντοειδές Υλικό Στεγάνωσης Αδιάβροχο Ελαστικό Τσιμεντοειδές Υλικό Στεγάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας 1 Για τον παρόντα Οδηγό συνεργάστηκαν μέλη ΔΕΠ από όλα τα εμπλεκόμενα Εργαστήρια/ Κλινικές (Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική, Περιοδοντολογία, Προσθετική, Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος)

Διαβάστε περισσότερα

KEIM GRANITAL TEXNIKO Δ Ε Λ Τ Ι Ο

KEIM GRANITAL TEXNIKO Δ Ε Λ Τ Ι Ο KEIM GRANITAL TEXNIKO Δ Ε Λ Τ Ι Ο Χρώμα για εξωτερικές επιφάνειες με βάση τα πυριτικά άλατα : - φιλικό για το περιβάλλον - οικονομικό - - προστατευτικό - ανεξίτηλο Φιλικό για το περιβάλλον Το ΚΕΙΜ-Granital

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΙ ΠΝΤΗΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ Το οπίσθιο όριο του ατοµικού δισκαρίου της άνω γνάθου πρέπει να καταλήγει: Στις αγκιστρογναθικές εντοµές και να καλύπτει 2-3 mm πέρα από το όριο της σκληρής µαλθακής

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών

Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών OΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΉΡΙΟ ΚΙΝΗΤΉΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΉΣ Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών Επιμέλεια: Καραβασίλης Δημήτριος Μπούρα Ελένη Οδοντίατροι Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 6 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος FINO HIPOLISH Πάστα στίλβωσης 68042 Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του

Διαβάστε περισσότερα

Συστατικό A = +43 o C Συστατικό B = +26 o C. Σύστημα. Αστάρι Sikalastic Metal Primer Περίπου 0.154l/m²

Συστατικό A = +43 o C Συστατικό B = +26 o C. Σύστημα. Αστάρι Sikalastic Metal Primer Περίπου 0.154l/m² Φύλλο Ιδιοτήτων Προϊόντος Έκδοση: 13/01/2014 (v1) Κωδικός: 04.05.090 Αριθμός Ταυτοποίησης: 010945074100000006 Sikalastic Metal Primer Sikalastic Metal Primer (Liquid Plastics Metal Primer) Αντιδιαβρωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση;

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η εξάτμιση του ιδρώτα είναι ο βασικός μηχανισμός για την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Νέο έντυπο αίτησης χορήγησης οδοντιατρικών αναλωσίμων υλικών.»

ΘΕΜΑ : «Νέο έντυπο αίτησης χορήγησης οδοντιατρικών αναλωσίμων υλικών.» ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗ Αθήνα 24/11/10 ΓΕΝ.Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ & ΧΗΜ.ΥΠΗΡ. ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜ/ΚΟΥ & ΑΝΑΛ.ΥΓ.ΥΛΙΚ. Αρ.πρωτ. Υ00/36 Ταχ.Δ/νση : Αγ.Κων/νου 16 Πληροφορίες : K.Γωγόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΗ REHAU

ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΗ REHAU ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΗ REHAU ΠΑΡΑΘΥΡΑ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ Τα παράθυρα με προφίλ REHAU χαρακτηρίζονται από την ποιότητα, τα σύγχρονα τεχνολογικά πρότυπα, τον πρακτικό χειρισμό και τη μεγάλη ευκολία στη

Διαβάστε περισσότερα

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11 Εργαστήριο Περιβάλλοντος, Σίνδος Σελ.(page) 1/10 ΕΚΘΕΣΗ ΟΚΙΜΩΝ T E S T R E P O R T Πελάτης Client ιεύθυνση πελάτη Client s address Περιγραφή δειγµάτων Samples description ειγµατοληψία Sampling Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Έλεγχοι Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Το ρυθμό απελευθέρωσης του φαρμάκου από το σκεύασμα Έλεγχο ταυτότητας και καθαρότητας της πρώτης ύλης και των εκδόχων( βάση προδιαγραφών)

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 3-1. Τι ονομάζεται περιεκτικότητα ενός διαλύματος; Είναι μία έκφραση που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία 1 2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία Ερωτήσεις Θεωρίας 6-1-1. Τι είναι η Η ηλεκτρόλυση είναι μία χημική μέθοδος διασπάσεως του νερού στα συστατικά του. 6-1-2. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Εύκαμπτα καλώδια TECHNERGY TECWIND για ανεμογεννήτριες από την PRYSMIAN

Εύκαμπτα καλώδια TECHNERGY TECWIND για ανεμογεννήτριες από την PRYSMIAN Εύκαμπτα καλώδια TECHNERGY TECWIND για ανεμογεννήτριες από την PRYSMIAN Καλώδια σε ανεμογεννήτριες και αιολικά πάρκα Η διαρκής επέκταση της χρήσης των ανεμογεννητριών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

DMG/ICON. Οδηγίες Χρήσης

DMG/ICON. Οδηγίες Χρήσης DMG/ICON Οδηγίες Χρήσης Το Icon είναι ένα πρωτοποριακό προϊόν για την µικροεπεµβατική θεραπεία τερηδονικών βλαβών στις µεσοδόντιες και προστοµιακές περιοχές. Το Icon διατίθεται σε δύο τύπους: Παράγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care

Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care !μορφο χαμόγελο Καθρέφτης της γενικής υγείας Η παραμέληση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας Στοματική υγιεινή στην Ελλάδα 62% των Ελλήνων επισκέπτονται

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικά προϊόντα Απολύµανση, Υγιεινή και Φροντίδα

Οδοντιατρικά προϊόντα Απολύµανση, Υγιεινή και Φροντίδα Οδοντιατρικά προϊόντα Απολύµανση, Υγιεινή και Φροντίδα Ποιότητα και καινοτομία στην Υγιεινή Για περισσότερο από 30 χρόνια επιδιώκουμε τον στόχο της προστασίας του προσωπικού και των ασθενών από λοιμώξεις

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας Σύνθεση & Ανάπτυξης Βιομηχανικών Διεργασιών & Συστημάτων Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών Εργαστηριακή Άσκηση Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε)

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε) ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΡΟ ΟΣ Mediterranean Hotel 35, Cos str. 85100 Rhodes, Greece Tel.: +30 22410 24661, ISDN Line: +3022410 97000 Fax: +30 22410 22828

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

Συνδετικά υλικά για την ανακαίνιση και αποκατάσταση

Συνδετικά υλικά για την ανακαίνιση και αποκατάσταση Συνδετικά υλικά για την ανακαίνιση και αποκατάσταση Προϊόντα Baumit Για βέλτιστη ανακαίνιση στα ιστορικά κτίρια και μνημεία Ιδέες με μέλλον. Συνδετικά υλικά Baumit για την αποκατάσταση επιλεγμένα και κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα