Η ΑΓΟΡΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΓΟΡΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α"

Transcript

1 Α.Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ : ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΩΡΓΑΚΗΣ ΜΑΡΙΟΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΡΓΥΡΙΟΥ ΣΑΒΒΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ...1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 1.1Εισαγωγη.4 1.2Μορφες της γεωργίας Προελευεση και ορισµός της βιολογικής γεωργίας 5 1.4Η βιολογική γεωργία στην Ελλάδα.9 1.5Σηµασια της βιολογικής γεωργίας Στοχοι της βιολογικής γεωργίας Θεσµικο πλαίσιο λειτουργίας της βιολογικής γεωργίας 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ 2.1Κατηγοριες γεωργικών προϊόντων Προυποθεσεις παραγωγής βιολογικών προϊόντων Λιπανση Φυτοπροστασια στην βιολογική γεωργία Χαρακτηριστικα βιολογικών προϊόντων Σηµανση βιολογικών προϊόντων Ελεγχοι βιολογικών προϊόντων Το σύστηµα πιστοποίησης Ελληνικοι οργανισµοί πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων Πως αναγνωρίζονται.25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3:ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ 3.1Συγκριτικο κόστος βιολογικής/συµβατικής καλλιέργειας σταφίδας στην Αιγιαλεία 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 4.1Εισαγωγη οµη του εµπορίου βιολογικών προϊόντων Μεριδιο αγοράς ανά προϊόν Κατηγοριες προϊόντων µε βάση την ποιότητα και την ποσότητα παραγωγής τους από την ελληνική αγορά Καναλια διανοµής και τύποι διάθεσης...36

3 4.5.1Σταδια διανοµής µε µια µατιά Καναλια διανοµής και τύποι διάθεσης ιαφορετικες µορφές διανοµών Προβληµατα και δυνατότητες εµπορίας βιολογικών προϊόντων..38 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5:ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 39 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.44 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 46

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία αποτελεί µια προσπάθεια αναφοράς και επεξήγησης της χρησιµότητας των βιολογικών προϊόντων. Ασχολείται µε την ανάλυση των διαδικασιών της παραγωγής, της τυποποίησης, της τιµολόγησης, της διακίνησης, της προώθησης των βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα. Τέλος παρουσιάζει τα συµπεράσµατα και τις λύσεις στα προβλήµατα που γεννιούνται στον τοµέα της βιολογικής γεωργίας και των βιολογικών προϊόντων.

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σηµερινή κοινωνία µε τις τροµακτικές ανάγκες της για την εξασφάλιση τροφής, δηλαδή επιβίωσης, οδήγησε τους γεωργούς στην υπέρ εντατικοποίηση των συστηµάτων παραγωγής µε απώτερο στόχο την υψηλή απόδοση τόσο στα φυτικά όσο και στα ζωικά προϊόντα. Γρήγορα ο άνθρωπος αναζήτησε άλλες τεχνικές καλλιέργειες, που ενώ θα παράγουν ικανή ποσότητα τροφής, θα διασφαλίζουν την αειφόρο ανάπτυξη του περιβάλλοντος. Αυτό είναι βασική αρχή για την βιολογική γεωργία. Πως ορίζεται όµως η βιολογική γεωργία; Είναι απλά και µόνο µια τεχνικοοικονοµική εφαρµογή για παραγωγή προϊόντων χωρίς την χρήση χηµικών συνθετικών λιπασµάτων και φυτοφαρµάκων; Μια τέτοια προσέγγιση θα αδικούσε σίγουρα το εναλλακτικό αυτό σύστηµα παραγωγής, που προσαρµόζει τα µέσα του στα όρια της πάντα της αντοχής των φυσικών οικοσυστηµάτων, κατορθώνοντας ταυτόχρονα να αποτελεί ένα οικολογικά, κοινωνικά και οικονοµικά βιώσιµο µακροπρόθεσµα- τρόπο άσκησης της γεωργίας. Σήµερα, σύµφωνα µε έρευνες, σε όλο τον κόσµο καλλιεργούνται βιολογικά στρέµµατα, ενώ το µεγαλύτερο ποσοστό στην κατανάλωση βιολογικών προϊόντων κατέχει η Ευρώπη µε 46%. Αξίζει να σηµειωθεί ότι ορισµένες χώρες, όπως η ανία, στόχο έχουν µέσα στα επόµενα χρόνια να µετατρέψουν το σύνολο των καλλιεργήσιµων εδαφών τους από συµβατικά σε βιολογικά. Σε ανοδική τροχιά βρίσκεται και στην Ελλάδα η αγορά των βιολογικών προϊόντων. Οι βιολογικές καλλιέργειες έχουν αυξηθεί αισθητά, ενώ µεγαλύτερη είναι και η καταναλωτική ζήτηση. Είναι γεγονός ότι στην Ελλάδα συντρέχουν πολλές δυνατότητες και προϋποθέσεις για την ανάδειξη και την επέκταση των πρακτικών παραγωγής γεωργικών προϊόντων. Τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα της χώρας, όπως οι ήπιες κλιµατολογικές συνθήκες, το ιδιόµορφο ανάγλυφο του εδάφους, οι οικογενειακής µορφής γεωργικές εκµεταλλεύσεις σε µικρές εκτάσεις, και ακόµα το γεγονός ότι σε πολλές περιοχές γίνεται καλλιέργεια µε παραδοσιακές τεχνικές, ευνοούν - κάτω βέβαια από ορισµένες προϋποθέσεις- την ευκολότερη υιοθέτηση υπό προϋποθέσεις του συστήµατος παραγωγής της βιολογικής γεωργίας και την παραγωγή βιολογικών προϊόντων, µε πολύ καλές οργανοληπτικές ιδιότητες που απολαµβάνουν άλλωστε και καλύτερες τιµές από τα αντίστοιχα συµβατικά. Όσο ευνοϊκές όµως και αν είναι οι προϋποθέσεις για ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας στον ελληνικό χώρο, χρειάζεται να επισηµανθεί ότι

6 η υιοθέτηση της διαφορετικής αυτής αντίληψης στη γεωργική παραγωγή απαιτεί, µεταξύ άλλων, τη διαµόρφωση βαθιάς οικολογικής συνείδησης, από πλευράς παραγωγών, αλλά και προσπάθειες για αλλαγή του µοντέλου κατανάλωσης που ακολουθείται σήµερα.

7 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Η βιολογική γεωργία συνιστά ένα µετασχηµατισµό του χαρακτήρα της παραγωγής τροφής, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα η εξέλιξη της ισορροπίας ανθρώπου /τροφής/ γης να βασιστεί στις τοπικές κοινωνίες. Είναι αποδεδειγµένο ότι ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί η ισορροπία αυτή είναι µε τη βοήθεια της τοπικά αναπτυσσόµενης γεωργίας, η οποία συνδέεται µε οικολογικά υπεύθυνη χρήση των εδαφικών πόρων και τον τοπικό πολιτισµό, δεδοµένου ότι κάθε βιοσύστηµα έχει τις δικές του δυνατότητες διατροφής που εξαρτώνται από το τοπικό κλίµα και άλλους σχετικούς πόρους. Σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες ανακύπτουν ερωτήµατα σχετικά µε τη σκοπιµότητα της σύγχρονης τεχνολογίας που χρησιµοποιείται στη γεωργία. Η υπερβολική χρήση ενέργειας και εισροών, αυξάνει την εκποµπή άνθρακα και αζώτου, επιδρώντας αρνητικά στο κλίµα της γης. Η υγεία των καταναλωτών µπορεί να απειληθεί επίσης από τις υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου στο πόσιµο νερό, που οφείλονται στη χρήση λιπασµάτων και στα υπολείµµατα εντοµοκτόνων και κτηνιατρικών φαρµάκων στα τρόφιµα. Ως εκ τούτου, έχει γίνει ιδιαίτερα σηµαντικό το ζήτηµα της προέλευσης των τροφίµων. Η αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Κοινότητας ενθαρρύνει όλες τις πρωτοβουλίες που αυξάνουν τη διαφοροποίηση της παραγωγής µε στόχο την ποιότητα που να ικανοποιεί τις ανάγκες της αγοράς και τις προσδοκίες του καταναλωτή. Τέτοιες περιπτώσεις διαφοροποίησης αποτελούν τα προϊόντα που παράγονται µε ήπια(φιλικά) προς το περιβάλλον συστήµατα παραγωγής, είτε βιολογικό, χωρίς την χρήση χηµικών εισροών, είτε ολοκληρωµένο, που συνεπάγεται την άριστη διαχείριση της παραγωγικής διαδικασίας, ώστε οι χηµικές εισροές να µειωθούν στις απολύτως αναγκαίες, µε κύριο στόχο την απουσία υπολειµµάτων(φυτοφαρµάκων, λιπασµάτων, ορµονών, κλπ). Ιδιαίτερα για τη χώρα µας, τα βασικά διαρθρωτικά προβλήµατα του αγροτικού τοµέα, όπως ο µικρός κλήρος (µέσος κλήρος στην Ελλάδα:45 στρέµµατα, στην Ε.Ε.:165 στρέµµατα, στην Αµερική:2020 στρέµµατα) και η γεωµορφολογία ( εκµεταλλεύσεις στο σύνολο των γεωργικών εκµεταλλεύσεων της χώρας βρίσκονται σε ορεινές, ηµιορεινές και νησιώτικες περιοχές και προσφέρονται µόνο για συστήµατα εκτατικής γεωργίας), αποκλείουν την εφαρµογή του µοντέλου της βιοµηχανικής γεωργίας. Η ελληνική γεωργία µπορεί να γίνει ανταγωνιστική στο καινούργιο περιβάλλον που δηµιουργείται από τις νέες τάσεις κατανάλωσης

8 τροφίµων µέσω της υιοθέτησης ήπιων συστηµάτων παραγωγής και εκµεταλλευόµενη την αυξηµένη ζήτηση για καλύτερη ποιότητα. 1.2 ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Οι µορφές της γεωργίας διακρίνονται σε: 1. Συµβατική γεωργία:η παραγωγή γεωργικών προϊόντων µε την χρησιµοποίηση γεωργικών φαρµάκων και λιπασµάτων. 2. Ολοκληρωµένη παραγωγή προϊόντων:η συνδυασµένη χρησιµοποίηση βιολογικών καλλιεργητικών και χηµικών µεθόδων για την καλλιέργεια των φυτών, αλλά και για την καταπολέµηση των ασθενειών και εχθρών των φυτών. 3. Βιολογική γεωργία:είναι σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται: 1.σε φυσικές διεργασίες 2.στην µη χρησιµοποίηση χηµικών λιπασµάτων και φυτοφαρµάκων 3.Στην χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων στην αντιµετώπιση εχθρών και ζιζανίων, όπως αµειψισπορά και ανακύκλωση φυτικών και ζωικών υπολειµµάτων που διατηρούν την φυσική ισορροπία και τη γονιµότητα του εδάφους. 1.3 ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Ακραία µορφή της οικολογικής γεωργίας αποτελεί η οργανική ή βιολογική γεωργία που παράγει προϊόντα χωρίς τη χρήση συνθετικών αγροχηµικών και τα οποία, ύστερα από ειδικό έλεγχο και πιστοποίηση, διατίθενται συνήθως µε αυξηµένες τιµές, γιατί ικανοποιούν την ευαισθησία µιας µερίδας τουλάχιστον καταναλωτών, για προϊόντα ακίνδυνα για την υγεία τους αλλά και το περιβάλλον. Όπως αναφέρει ο Lampkin(1992), οργανική γεωργία δεν είναι απλώς η µη χρήση αγροχηµικών γιατί π.χ. η απλή υποκατάσταση των χηµικών λιπασµάτων µε οργανικά είναι πιθανόν, αν δεν γίνει ορθή χρήση, να έχει το ίδιο δυσµενές αποτέλεσµα µε τη χηµική λίπανση. Προσθέτει επίσης, ότι η οργανική γεωργία δεν σηµαίνει εγκατάλειψη της προόδου που συντελέστηκε στη γεωργία τα τελευταία 60 χρόνια και ότι η οργανική γεωργία βλέπει στο µέλλον και όχι στο παρελθόν. Η παραγωγή φυτικών βιολογικών προϊόντων καθορίζεται από τον κανονισµό της Ε.Ε. 2092/91(βλ.παρ.Κεφ.1), ο οποίος συµπληρώθηκε από τον κανονισµό 1804/99(βλ.παρ.Κεφ.1), για τα ζωικά προϊόντα. Οι δύο αυτοί κανονισµοί βασίζονται στον κανονισµό της ιεθνούς Οµοσπονδίας Κινηµάτων

9 Οργανικής Γεωργίας (International Federation of Organic Movements- IFOAM) ενώ επιδοτήσεις παρέχονται µέσω του Κ.2078/92(βλ.παρ.Κεφ.1), ο οποίος ίσχυε έως το 1999 και αντικαταστάθηκε από τον 1257/99(βλ.παρ.Κεφ.1). Οι αρχές της βιολογικής γεωργίας είναι: Να παράγει τροφές υψηλής θρεπτικής ποιότητας σε επαρκείς ποσότητες. Να συνυπάρξει µε τα φυσικά οικοσυστήµατα και όχι να κυριαρχήσει σ αυτά. Στην ανακύκλωση των αποβλήτων φυτικής και ζωικής προέλευσης προκειµένου να αντικατασταθούν τα στοιχεία που είναι θρεπτικά για τη γη, µειώνοντας έτσι, όσο είναι δυνατό, τη χρήση µη ανανεώσιµων πόρων. Να διατηρεί µακροχρονίως τη γονιµότητα των εδαφών. Να χρησιµοποιεί όσον είναι δυνατόν ανανεώσιµους πόρους που να προέρχονται από τα ίδια τα αγροοικοσυστήµατα. Να ασκείται όσο το δυνατό µέσα σε ένα κλειστό σύστηµα, λαµβάνοντας υπόψη τη διατήρηση της οργανικής ουσίας και των θρεπτικών στοιχείων. Ο ενσταβλισµός και η διαχείριση των ζώων πρέπει να προσαρµόζονται στις απαιτήσεις τους,η διατροφή τους να είναι σύµφωνη µε τη φυσιολογία τους και να χρησιµοποιούνται ζωοτροφές που κατά κύριο λόγο παράγονται στην ίδια την εκµετάλλευση. Η φροντίδα και η υγιεινή κατάσταση των ζώων πρέπει να επικεντρώνεται στην πρόληψη, τη µείωση της καταπόνησης και την αποφυγή µεταβολικών νοσηµάτων. Να αποφεύγει όλες τις µορφές ρυπάνσεως που µπορεί να προκύψουν από γεωργικές τεχνικές. Να πετύχει γενετική ποικιλότητα στο αγροοικοσύστηµα και στο περιβάλλοντα αυτό χώρο, λαµβάνοντας υπόψη την προστασία των φυτικών και ζωικών ειδών. Να επιτρέπει στους παραγωγούς αγροτικών προϊόντων αξιοπρεπή πρόσοδο και ικανοποίηση από την εργασία τους. Να θεωρεί ότι το αγροοικοσύστηµα έχει ευρύτερη κοινωνική και οικολογική επίδραση. Η διατήρηση αγροτικών ζώων είναι ουσιαστικό µέρος µιας βιολογικής εκµετάλλευσης. Τα οφέλη που προκύπτουν από την παράλληλη εκτροφή σε βιολογικές εκµεταλλεύσεις είναι γεωργικής,

10 οικονοµικής και κοινωνικής φύσης. Τα γεωργικά οφέλη προέρχονται κυρίως από την δυνατότητα σχεδιασµού σύνθετων και σχετικά µεγάλης διάρκειας συστηµάτων αµειψισποράς µε την εφαρµογή κατάλληλων καλλιεργειών και τη διαχείριση του εδάφους µέσω της επιστροφής της κοπριάς και των υγρών αποβλήτων. Στα οικονοµικής και κοινωνικής φύσης οφέλη συγκαταλέγονται, η δυνατότητα εξισορρόπησης της ζήτησης εργατικού δυναµικού µεταξύ των αγροτικών ζώων και η αναγκαιότητα πρόσληψης εξειδικευµένων ατόµων για την βιολογική εκτροφή. Η βιολογική γεωργία είναι η κατάληξη µιας σειράς µελετών και το αποτέλεσµα της ανάπτυξης διαφόρων εναλλακτικών µεθόδων γεωργικής παραγωγής που ξεκίνησαν, από την αρχή του αιώνα, ουσιαστικά στην Βόρεια Ευρώπη. Θα πρέπει εδώ να αναφερθούν κυρίως τρία ρεύµατα σκέψης: Η βιοδυναµική γεωργία, που εµφανίστηκε στην Γερµανία µε την ώθηση του Rudolf Steiner Η οργανική γεωργία (organic farming), που είδε το φως στην Αγγλία χάρη στις απόψεις που ανέπτυξε ο Sir Howard στη Γεωργική του διαθήκη (1940) Η βιολογική γεωργία, που αναπτύχθηκε στην Ελβετία, από τους Hans Peter Rusch και H.Muller. Αυτά τα διάφορα κινήµατα στα οποία οφείλουν την καταγωγή τους ορισµένοι από τους προστατευόµενους από την Κοινοτική νοµοθεσία όρους, θεωρούσαν ουσιαστικό, µε ορισµένες αποχρώσεις, το δεσµό ανάµεσα στην γεωργία και την φύση, καθώς και το σεβασµό των φυσικών ισορροπιών και απείχαν από µια µάλλον καθοδηγητική προσέγγιση της γεωργίας που µεγιστοποιεί τις αποδόσεις µέσω πολλαπλών παρεµβάσεων µε διάφορες κατηγορίες συνθετικών χηµικών εισροών. Παρά την ύπαρξη και την ισχύ αυτών των ρευµάτων σκέψης, η βιολογική γεωργία έµεινε για πολύ καιρό σε εµβρυακή κατάσταση στην Ευρώπη. Καθόλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 50, ο κύριος στόχος ο οποίος αποδιδόταν στη γεωργία ήταν να ικανοποιεί, χάρη σε µια πολύ σηµαντική αύξηση της γεωργικής παραγωγής, τις άµεσες ανάγκες σε τρόφιµα και να αυξάνει τον βαθµό αυτάρκειας στην Ευρωπαϊκή κοινότητα. Είναι κατανοητό, εποµένως, ότι η βιολογική γεωργία δυσκολεύτηκε πολύ να επιτύχει, στο πλαίσιο αυτό, πλατύτερη αποδοχή. Αντίθετα, το τέλος της δεκαετίας του 60 και κυρίως η δεκαετία του 70 αντιστοιχούν στην αύξηση της συνειδητοποίησης σε θέµατα προστασίας του περιβάλλοντος, στα οποία η βιολογική γεωργία θα

11 µπορούσε να δώσει την κατάλληλη απάντηση. Νέοι σύνδεσµοι δηµιουργούνται, συγκεντρώνοντας παραγωγούς, καταναλωτές και άλλα άτοµα τα οποία ενδιαφέρονται για την οικολογία και για µια περισσότερο στενά συνδεδεµένη µε τη φύση ζωή. Οι οργανώσεις αυτές αναπτύσσουν τις δικές τους συγγραφές υποχρεώσεων µε τους κανόνες παραγωγής που πρέπει να τηρούνται. Η βιολογική γεωργία ανθίζει, ωστόσο, πραγµατικά στη διάρκεια της δεκαετίας του 80, εφόσον αυτός ο νέος τρόπος παραγωγής και το ενδιαφέρον των καταναλωτών γι αυτά τα προϊόντα συνεχίζουν να αναπτύσσονται όχι µόνο στο µεγαλύτερο µέρος των Ευρωπαϊκών χωρών αλλά και σε άλλες χώρες, όπως οι Ηνωµένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Ιαπωνία. Παρατηρούµε στην περίπτωση αυτή µια σηµαντική αύξηση του αριθµού παραγωγών και την έναρξη πρωτοβουλιών στον τοµέα της µεταποίησης και του marketing βιολογικών προϊόντων. Από τις αρχές της δεκαετίας του 90 η συµφωνία του παγκόσµιου οργανισµού εµπορίου (γνωστή τότε ως GATT) επέβαλε την αναγκαιότητα µιας αναµόρφωσης της γεωργίας µε στόχο την παραγωγή διεθνώς ανταγωνιστικών γεωργικών προϊόντων και την αντιµετώπιση της διαταραχής της οικολογικής ισορροπίας που προκαλείται από τις γεωργικές δραστηριότητες. Αυτό το ευνοϊκό πλαίσιο για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας οφείλει σε µεγάλο βαθµό την προέλευση του στη σταθερή απαίτηση των καταναλωτών να τους προσφέρονται προϊόντα υγιή και περισσότερο φιλικά προς το περιβάλλον. Παράλληλα, οι επίσηµες διοικητικές υπηρεσίες αναγνωρίζουν σιγά σιγά την βιολογική γεωργία, εντάσσοντας την στα θέµατα έρευνας τους και αποκτώντας νοµοθεσίες ιδιαίτερες του τοµέα (στην Αυστρία, τη Γαλλία, τη ανία κλπ.). Άλλωστε χορηγούνται επιδοτήσεις, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, από ορισµένα κράτη-µέλη, υπέρ αυτού του τύπου γεωργίας. Παρά τις προσπάθειες αυτές, η βιολογική γεωργία παραµένει στη διάρκεια αυτής της περιόδου ελλειµµατική λόγω χαµηλής αναγνωρισηµότητας. Πράγµατι, επικρατεί µια σύγχυση στα µάτια των καταναλωτών όσων αφορά τη σηµασία της ίδιας της έννοιας της βιολογικής γεωργίας και των περιορισµών που επιβάλλει. Η αιτία της σύγχυσης αυτής βρίσκεται ουσιαστικά στην ύπαρξη διαφόρων σχολών και διαφορετικών φιλοσοφιών, στην έλλειψη εναρµόνισης των χρησιµοποιούµενων ορολογιών, στην ετερογενή παρουσίαση των προϊόντων, στην εννοιολογική παρουσίαση ανάµεσα σε βιολογικά προϊόντα, προϊόντα ποιότητας, φυσικά προϊόντα, κλπ. Η απατηλή χρησιµοποίηση των ενδείξεων που αναφέρονται σε αυτόν τον τρόπο παραγωγής συµβάλλει στην ενίσχυση αυτής της σύγχυσης.

12 1.4 Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Στην Ελλάδα η βιολογική γεωργία τα τελευταία έτη αναπτύσσεται σηµαντικά( ΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.1), γεγονός που κυρίως οφείλεται στις διάφορες ενισχύσεις και επιδοτήσεις που δίδονται από την Ε.Ε. και από το Υπουργείο Γεωργίας. Αρχικά, η ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας ήταν πολύ αργή, ίσως γιατί δεν υπήρξε στήριξη από το Υπουργείο Γεωργίας. ΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αριθµός Στρεµµάτων

13 Πηγή Οµοσπονδία Ενώσεων Βιοκαλλιεργητων Ελλάδος Από τις πρώτες προσπάθειες της βιολογικής γεωργίας στην Ελλάδα αξίζουν να αναφερθούν οι παρακάτω: Το 1982 ξεκίνησε πρόγραµµα βιολογικής γεωργίας της κορινθιακής σταφίδας στην επαρχία Αιγιαλείας του νoµού Αχαΐας, στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της Παναιγιάλειας Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισµών, µε ετήσια παραγωγή περίπου 29 τόνων σταφίδας που προοριζόταν κυρίως για εξαγωγή στην Ολλανδία. Το 1988 ξεκίνησε το πρώτο µεγάλο εκπαιδευτικό πρόγραµµα βιολογικής γεωργίας στο ήµο Γιαννιτσών, που διήρκησε δύο έτη. Ένα άλλο µεγάλο πρόγραµµα που αφορούσε στη βιολογική καλλιέργεια αρωµατικών φυτών οργανώθηκε το 1989 από τη Νοµαρχία Μαγνησίας. Το 1992 ξεκίνησε ένα πρόγραµµα στη περιοχή του δυτικού τµήµατος του Νέστου (ΒΑ Ελλάδα) που αφορούσε στην ανάπτυξη ενός βιολογικού συστήµατος λίπανσης της ορυζοκαλλιέργειας ως συµβολή στην προστασία των υγροτόπων της Μεσογείου. Το 1993 από την WWF ξεκίνησε ένα πρόγραµµα που αφορούσε τη βιολογική καλλιέργεια βάµβακος σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδος. Το ίδιο έτος ξεκίνησε ένα πρόγραµµα σύγκρισης της βιολογικής και συµβατικής γεωργίας στη περιοχή της Λίµνης Κερκίνης. Παράλληλα έχουν ιδρυθεί Επιστηµονικοί Σύλλογοι όπως η ΡΕΑ που προωθεί τους στόχους της βιολογικής γεωργίας και της υγιεινής διατροφής και η οποία πραγµατοποίησε µε επιτυχία τον Οκτώβριο του 2000 την 3 η Έκθεση Βιολογικών προϊόντων στο Ζάππειο. 1.5 ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Βιολογική γεωργία σηµαίνει: Λίπανση µόνο µε αµειψισπορά, χλωρή λίπανση, κοπριά κοµπόστ, εκχυλίσµατα φυτών. Καταπολέµηση εχθρών και ασθενειών µόνο µε: εντοµοπαγίδες µε φυτικά εκχυλίσµατα, φυτικά απωθητικά και εντοµοκτόνα, θειάφι και απλά χαλκούχα µυκητοκτόνα. Καταπολέµηση ζιζανίων µόνο µε: επιφανειακή καλλιέργεια εδάφους, θέρισµα, φλόγιστρα, εδαφοκάλυψη, ελεγχόµενη βόσκηση. Απαγορεύεται η χρήση Συνθετικών Χηµικών: λιπασµάτων, παρασιτοκτόνων, δηλητηρίων, ζιζανιοκτόνων, αντιβιοτικών.

14 Η βιολογική γεωργία δεν είναι µια δραστηριότητα αλλά µια διαφορετική φιλοσοφία παραγωγής, η οποία απευθύνεται: Σε όσους αισθάνονται την φύση Σε όσους κατανοούν τις ανάγκες της Έχουν την ευαισθησία να παράγουν χωρίς να την εξαντλούν Η βιολογική γεωργία - οργανική ή οικολογική σύµφωνα µε τον ορισµό της σε άλλες χώρες - σηµειώνει πολύ σηµαντική άνοδο τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη. Σύµφωνα µε επίσηµα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) κατά τη περίοδο , πολλαπλασιάστηκαν οι εκτάσεις των αγροκτηµάτων που καλλιεργούνται µε τις αρχές της βιολογικής γεωργίας( ΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.2), συνολικά στις 15 χώρες της Ε.Ε. Ακόµα η αγορά των βιολογικών προϊόντων σε διεθνές επίπεδο παρουσιάζει έντονη δυναµική ανάπτυξης. Συγκεκριµένα οι λιανικές πωλήσεις βιολογικών προϊόντων σε παγκόσµιο επίπεδο ανήλθαν το 2001 στο ποσό των 21,6 δισεκατοµµυρίων δολαρίων, εκ των οποίων προϊόντα ύψους 10 δισεκατοµµυρίων δολαρίων, πωλήθηκαν από Ευρωπαϊκές χώρες.(πινακασ 1.1) Η αύξηση αυτή είναι µεγαλύτερη ή µικρότερη ανά χώρα, ανάλογα µε την εθνική πολιτική που εφαρµόζεται και ανάλογα ακόµη µε τη δύναµη που έχουν σε εθνικό επίπεδο οι φορείς της βιολογικής γεωργία. ΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.2 ΑΡΙΘΜΟΣ ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 1985 ΕΩΣ ΤΟ Πηγή Ο.Ε.Β.Ε

15 ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1 Α/Α ΧΩΡΑ ΠΟΣΟΣΤΟ ΠΟΣΟ (%) ( ΟΛΑΡΙΑ Η.Π.Α.) 1 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΧΩΡΕΣ 46% Η.Π.Α. 37% ΑΣΙΑΤΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ 16% ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ 1% ΣΥΝΟΛΟ 100% Πηγή International Federation of Organic Agriculture Movement(I.F.O.A.M) Στη ραγδαία ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν µερικοί σηµαντικοί παράγοντες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο, όπως: Η έντονη παρουσία των κινηµάτων για την προστασία του περιβάλλοντος, τόσο σε παγκόσµιο επίπεδο όσο και ειδικότερα στον ευρωπαϊκό χώρο κατά τη δεκαετία του '80. Κάτι τέτοιο είχε σαν συνέπεια, τόσο στους παραγωγούς όσο και ιδιαίτερα στους καταναλωτές, µια σηµαντική αύξηση της τάσης για παραγωγή και κατανάλωση βιολογικών προϊόντων αντίστοιχα. Η ανάπτυξη της έρευνας, ακόµη και ειδικών επιστηµονικών ινστιτούτων στον τοµέα της βιολογικής γεωργίας. Έχει δηµιουργηθεί πια ένα σηµαντικό ρεύµα στον επιστηµονικό χώρο που δεν περιορίζεται στην απλή κριτική της συµβατικής γεωργίας, αλλά παραθέτει την τεχνογνωσία εκείνη που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη σε παραγωγικό επίπεδο της βιολογικής γεωργίας. Οι κοινές προδιαγραφές (standards). Σε εθνικό επίπεδο πολλές ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, ανία, Βέλγιο κ.λπ.) είχαν εδώ και χρόνια νοµοθεσία για τα βιολογικά προϊόντα, µε διαφοροποιήσεις κατά περίπτωση. Κάτι τέτοιο δηµιουργούσε εµπόδια στη διακίνηση των προϊόντων στην Ε.Ε. και περιόριζε την κίνησή τους σε εξειδικευµένους χώρους, µαγαζιά. Η ψήφιση το 1991 ενιαίων προδιαγραφών, τόσο για τις χώρες της Ε.Ε. όσο και για τις εισαγωγές από τρίτες χώρες, έχει συντελέσει τα µέγιστα στη ραγδαία αύξηση της βιολογικής παραγωγής.

16 Η ενίσχυση του µάρκετινγκ βιολογικών προϊόντων από µερικές χώρες ( ανία, Σουηδία κ.λπ.) έχει βοηθήσει στην εξάπλωση των βιολογικών προϊόντων στο ευρύ καταναλωτικό κοινό. Ήδη και σε επίπεδο Ε.Ε. σχεδιάζονται ενέργειες που θα ενισχύσουν περαιτέρω την παρουσία των βιολογικών προϊόντων στην αγορά. Η ενίσχυση στο µεταβατικό στάδιο, που δίνεται ανεξάρτητα από τον καν. 2078Ι92, σε µερικές χώρες ( ανία, Σουηδία, Νορβηγία, Ελβετία κ.λπ.) έχει συντελέσει επίσης στην εξάπλωση της βιολογικής γεωργίας. Τέλος, η εφαρµογή και του καν. 2078/92 από το ερχόµενο έτος σ' όλες τις χώρες της Ε.Ε. θα δώσει µια επιπλέον ώθηση. 1.6 ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Οι στόχοι της βιολογικής γεωργίας είναι: Η ανάπτυξη και προαγωγή ολοκληρωµένων σχέσεων µεταξύ εδάφους, φυτών, ζώων, ανθρώπων και βιόσφαιρας, έτσι ώστε τελικά να λαµβάνονται γεωργικά προϊόντα και είδη διατροφής, χωρίς χηµικά υπολείµµατα και ταυτόχρονα το περιβάλλον να αναβαθµίζεται και να προστατεύεται. Η προστασία της δηµόσιας υγείας Η προστασία της χλωρίδας και πανίδας Η αειφόρα διαχείριση των εδαφικών πόρων Τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει η Γεωργία σήµερα, σχετίζονται µε: Με την µείωση της υπερπαραγωγής Με τον σωστό επαναπροσανατολισµό στο τοµέα των αγορών ούτως ώστε να συνδεθούν καλύτερα η παραγωγή µε τη ζήτηση των προϊόντων, Με την ανάγκη για συγκράτηση του εισοδήµατος των παραγωγών, Με τον επαναπροσδιορισµό των εννοιών της ποιότητας-οι φυσικές ποιότητες θα έχουν την προτεραιότητα στην ανάδειξη τους Με την προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων (Το τελευταίο αυτό αίτηµα, εντάσσεται σε ευρύτερο κίνηµα υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος που αφορά επίσης και τη γεωργία) Σε γενικές γραµµές µπορούµε να πούµε ότι: Η Βιολογική γεωργία είναι τρόπος διαχείρισης της γεωργικής εκµετάλλευσης, που συνεπάγεται περιορισµούς στη χρήση εισροών και

17 ιδίως χηµικών λιπασµάτων και γεωργικών φαρµάκων. Συγκεκριµένα η µέθοδος παραγωγής βασίζεται κυρίως: Στην χρησιµοποίηση κατά το δυνατόν ανανεώσιµων φυσικών πόρων σε τοπικό επίπεδο και στην αυτάρκεια του κτήµατος, σε οργανική ουσία και σε θρεπτικά στοιχεία. Στην χρησιµοποίηση ντόπιων ανθεκτικών ποικιλιών φυτών και φυλών ζώων καθώς και στην κατάλληλη επιλογή καλλιεργητικών τεχνικών και εναλλαγής καλλιεργειών, µε προτίµηση εν πολλοίς στα µεικτά συστήµατα γεωργίας (συνύπαρξης της φυτικής και της ζωικής παραγωγής στις γεωργικές εκµεταλλεύσεις). Η σπουδαιότητα του τοµέα αυτού σήµερα αποδεικνύεται: από το βαθµό που τα ζητήµατα της προστασίας του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων εισχωρούν πλέον στην άσκηση κάθε παραγωγής ή αναπτυξιακής δραστηριότητας, από το ενδιαφέρον της κοινής γνώµης, δηλαδή των καταναλωτών για την εξεύρεση των προϊόντων αυτής της κατηγορίας και τέλος από τον όγκο των νοµοθετικών ρυθµίσεων που διέπουν τον τοµέα τόσο σε ιεθνές και Ευρωπαϊκό όσο και σε Εθνικό επίπεδο. Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, ο τοµέας της παραγωγής και διακίνησης Βιολογικών προϊόντων σε χώρες όπως η Γερµανία, Αγγλία, Γαλλία, ανία, οργανώνεται σε πολλαπλά επίπεδα, συνεισφέροντας στην διαµόρφωση ενός σηµαντικού κύκλου εργασιών. 1.7 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Το ακριβές εννοιολογικό περιεχόµενο των εναλλακτικών γεωργικών τεχνικών είναι ένα σηµαντικό ζήτηµα τόσο για τους συνειδητοποιηµένους σε θέµατα περιβάλλοντος πολίτες, καταναλωτές και παραγωγούς όσο και για ειδικευµένους επιστήµονες. Ωστόσο, η διάδοση και η καθιέρωση στην πράξη εναλλακτικών γεωργικών τεχνικών (όπως η βιολογική γεωργία) δεν είναι µόνο θέµα ορισµού των εννοιών είναι πολύ περισσότερο ζήτηµα δηµιουργίας των συγκεκριµένων θεσµικών συνθηκών που διευκολύνουν την ανάπτυξη τους. Από την άποψη αυτή η Ε.Ε. από τις αρχές της δεκαετίας του 90 προχώρησε σε ένα σηµαντικότατο διεθνώς βήµα για την πρακτική διάδοση και τη µαζικοποίηση της βιολογικής γεωργίας.

18 Η Ε.Ε. είναι σήµερα η µόνη αγορά διεθνώς που έχει αναπτύξει συγκεκριµένο θεσµικό/ νοµοθετικό πλαίσιο για τη βιολογική γεωργία. Το πλαίσιο αυτό έχει αναλυθεί διεξοδικά και επανειληµµένα και περιλαµβάνει βασικά τρεις νοµοθετικές ρυθµίσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και συγκεκριµένα τους κανονισµούς : α)καν. (Ε.Ε) 2092/91 περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών διατάξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής, συµπληρωµένος από β)τον Καν.(Ε.Ε) 1804/99 ειδικά για τα βιολογικά προϊόντα ζωικής προέλευσης και γ)τον Καν. (Ε.Ε)331/2000 που δηµιούργησε το λογότυπο των βιολογικών προϊόντων, στόχος του οποίου είναι να αυξήσει την αξιοπιστία τους στα µάτια των καταναλωτών και να βελτιώσει τον εντοπισµό τους στην αγορά. Οι πρώτοι δύο κανονισµοί καθορίζουν τις βασικές προδιαγραφές της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας δηλαδή τις απολύτως απαραίτητες προϋποθέσεις που οφείλουν να τηρούν οι γεωργοί στις καλλιεργητικές τους τεχνικές ώστε να παραµένουν στο πλαίσιο της βιολογικής γεωργίας. Επιβάλλουν, επίσης, τη λειτουργία συστηµάτων ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων στις χώρες της Ε.Ε.. Έτσι, κάθε κράτος µέλος οφείλει να ορίσει σε εθνικό επίπεδο µια αρµόδια αρχή ελέγχου, η οποία επιβλέπει τη διαδικασία πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων (η οποία µπορεί να ανατεθεί σε δηµόσιες υπηρεσίες ή ιδιωτικούς φορείς εγκεκριµένους από την Εθνική Αρχή Ελέγχου).

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ 2.1 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Τα προϊόντα διακρίνονται στις εξής κατηγορίες: 1. Τα Μεταλλαγµένα τα οποία είναι προϊόντα γενετικής τροποποίησης. Η τεχνολογία της γενετικής τροποποίησης (γενετική µηχανική) επεµβαίνει και τροποποιεί τα γονίδια και το DNA, το γενετικό υλικό δηλαδή των ζωντανών οργανισµών. 2. Συµβατικά είναι τα προϊόντα που έχουν παραχθεί µε την βοήθεια χηµικών λιπασµάτων και φυτοφαρµάκων και 3. Βιολογικά χαρακτηρίζονται τα προϊόντα εκείνα που παράγονται χωρίς τη χρήση χηµικών φυτοφαρµάκων και λιπασµάτων ή άλλων ορµονών. Για την καταπολέµηση των επιβλαβών οργανισµών, στις βιολογικές καλλιέργειες, χρησιµοποιούνται άλλοι ακίνδυνοι οργανισµοί οι οποίοι δρουν παρασιτικά και ελέγχουν τους πληθυσµούς των παθογόνων. Οι αρχές της Βιολογικής Γεωργίας αποτυπώνονται αναλυτικά στον κανονισµό 2092/91 της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην περίπτωση της βιολογικής κτηνοτροφίας, το παραγόµενο προϊόν προέρχεται από ζώα που µεγαλώνουν υπό καθορισµένες συνθήκες και τρέφονται µε πιστοποιηµένες βιολογικές τροφές. Ένα προϊόν για να είναι βιολογικό πρέπει να πληροί πολύ συγκεκριµένες προϋποθέσεις, τόσο στο στάδιο της παραγωγής και καλλιέργειας, όσο και στο στάδιο της µεταποίησης και τυποποίησης. Ο συνεχής έλεγχος αυτών των σταδίων αποτελεί άλλωστε και το βασικό λόγο για την αυξηµένη διατροφική ασφάλεια που προσφέρει το τελικό προϊόν που καταλήγει στο τραπέζι. 2.2 ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 2.2.1ΛΙΠΑΝΣΗ Η γονιµότητα και η βιολογική δραστηριότητα του εδάφους πρέπει, στα πλαίσια κατάλληλου πολυετούς προγράµµατος αµειψισποράς να διατηρούνται: Με την καλλιέργεια ψυχανθών Με την χλωρή λίπανση Με την καλλιέργεια βαθύρριζων φυτών

20 Με την ενσωµάτωση στο έδαφος οργανικών υλικών που προέρχονται από µονάδες βιολογικής καλλιέργειας. Εάν απαιτείται συµπλήρωση για την επαρκή θρέψη των καλλιεργειών µπορεί να χρησιµοποιηθεί ένας περιορισµένος αριθµός από οργανικά η ανόργανα προϊόντα λίπανσης ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Η καταπολέµηση των εχθρών των φυτών πραγµατοποιείται, σύµφωνα µε τις αρχές της βιολογικής γεωργίας, µε την εφαρµογή των ακόλουθων µέτρων: 1. Επιλογή των κατάλληλων ειδών και ποικιλιών 2. Καλλιεργητικές µέθοδοι αντιµετώπισης εχθρών και ασθενειών 3. Μηχανικές µέθοδοι καλλιέργειας 4. Βιολογικές µέθοδοι καταπολέµησης των εχθρών των καλλιεργειών 5. Προστασία των φυσικών εχθρών και εντοµών Τα συνθετικά γεωργικά φάρµακα απαγορεύονται. 2.3 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Γιατί βιολογικά προϊόντα διατροφής; Προάσπιση της υγείας Στην βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, άνθρωποι µε µεράκι για το αντικείµενο τους επιµένουν στον υγιεινό τρόπο καλλιέργειας και εκτροφής, χρησιµοποιώντας µεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον, χωρίς την χρήση χηµικών λιπασµάτων, εντοµοκτόνων παρασιτοκτόνων και ορµονών. Με αυτό τον τρόπο παράγονται υγιεινά, φυσικά προϊόντα απαλλαγµένα από τοξικές ουσίες οι οποίες παραµένουν και συγκεντρώνονται µέσα από την τροφική αλυσίδα στα τρόφιµα συµβατικής καλλιέργειας και εκτροφής που φθάνουν στο τραπέζι µας. Υψηλή διατροφική αξία Τα προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας, σε σχέση µε τα συµβατικά, περιέχουν 20-30% λιγότερο νερό και µεγαλύτερες συγκεντρώσεις πρωτεϊνών, βιταµινών, ιχνοστοιχείων, µεταλλικών αλάτων και ενζύµων. Επίσης, τα βιολογικά προϊόντα δεν περιέχουν συντηρητικά, πρόσθετα και διάφορες χηµικές ουσίες στην σύνθεσή τους. Είναι η καλύτερη πρόταση για µια ισορροπηµένη και φυσική διατροφή.

21 Καλύτερη γεύση Η φυσική διαδικασία µε την οποία αναπτύσσονται τα βιολογικά προϊόντα, τους επιτρέπει να διατηρούν ανέπαφη την φυσική τους σύσταση, τα θρεπτικά συστατικά και τις βιταµίνες τους. Τον πλούτο αυτό των βιολογικών προϊόντων φανερώνει η µεστή γεύση και το αυθεντικό τους άρωµα. Σωστή ανάπτυξη των παιδιών Τα προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας και εκτροφής αποτελούν την καλύτερη πρόταση για την παιδική διατροφή. Οι βιταµίνες, τα ιχνοστοιχεία και τα άλλα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν διατηρούνται ανέπαφα, µεταβολίζονται και απορροφώνται καλύτερα από τον οργανισµό, χτίζοντας τα θεµέλια για την γερή ανάπτυξη των παιδιών. Προστασία του περιβάλλοντος Οι πρακτικές της βιολογικής καλλιέργειας είναι τέτοιες που προστατεύουν το περιβάλλον. Με σεβασµό στους ρυθµούς της φύσης, οι βιοκαλλιεργητές συνδυάζουν την παράδοση µε την σύγχρονη γνώση, καλλιεργούν σε µικρές εκτάσεις χρησιµοποιώντας µόνο φυσικά λιπάσµατα και χωρίς φυτοφάρµακα, προστατεύοντας το έδαφος, την ατµόσφαιρα και τα αποθέµατα νερού. Επιπλέον, ενισχύουν την γονιµότητα του εδάφους εναλλάσσοντας τα είδη που καλλιεργούν και επιτρέπουν την φυσική ωρίµανση των καρπών χωρίς να εντατικοποιούν ή να επιταχύνουν την παραγωγή µε τεχνητές µεθόδους. Πραγµατική αξία Η φυσική διαδικασία ανάπτυξης των προϊόντων βιολογικής καλλιέργειας τους επιτρέπει να διατηρούν ανέπαφη τη φυσική τους σύσταση, τα θρεπτικά συστατικά, τις βιταµίνες και τα ιχνοστοιχεία τους, καθιστώντας τα ανώτερα από τα συµβατικά. Επιλέγοντας λοιπόν βιολογικά προϊόντα, επιλέγουµε έναν αυθεντικό, φυσικό τρόπο διατροφής ο οποίος προασπίζει την υγεία µας, συντελεί στην προστασία του περιβάλλοντος το οποίο αξίζει να το ζήσουµε και να το κληροδοτήσουµε όσο πιο ανέγγιχτο γίνεται στις γενιές που έρχονται.

22 Πιστοποίηση - εγγύηση Την αυθεντικότητα των προϊόντων βιολογικής καλλιέργειας προασπίζει η ίδια η νοµοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως απαιτεί ο Ευρωπαϊκός κανονισµός 2092/91, η διαδικασία παραγωγής των προϊόντων βιολογικής καλλιέργειας και εκτροφής ελέγχεται σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας και της επεξεργασίας τους από αρµόδιους εγχώριους και ξένους οργανισµούς πιστοποίησης. Τα πιστοποιηµένα προϊόντα βιολογικής παραγωγής φέρουν πάντα την ένδειξη "βιολογικό προϊόν", το σήµα του οργανισµού που τα πιστοποιεί καθώς και τον ειδικό αριθµό πιστοποίησης. Είναι ακριβά τα βιολογικά προϊόντα; Ακριβότερα, γιατί απαιτείται περισσότερη εργασία Όπως κάθε προϊόν υψηλής ποιότητας που µάλιστα απαιτεί ιδιαίτερη γνώση και προσωπική φροντίδα, έτσι και τα βιολογικά προϊόντα είναι κάπως πιο ακριβά από τα συµβατικά. Αυτό δεν είναι πάντα κανόνας και εξαρτάται από το προϊόν, τις καιρικές συνθήκες κ.λπ.. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αρκετές περιπτώσεις θα βρείτε φρέσκα φρούτα και λαχανικά σε τιµές ίδιες ή και χαµηλότερες από τα συµβατικά. Οι τιµές των βιολογικών προϊόντων είναι διεθνώς υψηλότερες. Οι τελικές τιµές που πληρώνει ο καταναλωτής για το βιολογικό προϊόν µεγεθύνονται από το σηµαντικά υψηλότερο κόστος διανοµής. Στις οργανικές καλλιέργειες απαιτείται περισσότερη εργασία από ό,τι στις συµβατικές. Η απαιτούµενη εργασία εξαρτάται βέβαια από τον βαθµό εκβιοµηχάνισης. π.χ., στη Γερµανία έρευνα έδειξε ότι για τα δηµητριακά και το γάλα απαιτείται περίπου ίση εργασία και στις δύο καλλιέργειες, ενώ για τις πατάτες, το ξερίζωµα των ζιζανίων µε το χέρι στις βιοκαλλιέργειες απαιτεί 100 περισσότερες ώρες τον χρόνο ανά εκτάριο. Συχνά οι βιοκαλλιεργητές για να καλύψουν τη διαφορά ποσοστού κέρδους αναλαµβάνουν οι ίδιοι την επεξεργασία και τη διάθεση των προϊόντων τους, αυξάνοντας ακόµη περισσότερο τις ώρες εργασίας. Οι Γερµανοί οινοπαραγωγοί, για να εξισώσουν το εισόδηµά τους µε αυτό των «συµβατικών» συναδέλφων τους, πωλούν οι ίδιοι το κρασί που παράγουν.

23 Άλλωστε είναι γεγονός ότι αγοράζοντας βιολογικά προϊόντα, αγοράζετε περισσότερο προϊόν σε αντίθεση µε τα συµβατικά τα οποία περιέχουν 20-30% περισσότερο νερό στην σύστασή τους. Η συγκέντρωση µεγάλων ποσοτήτων νερού στα συµβατικά προϊόντα οφείλεται καθαρά στην χρήση χηµικών λιπασµάτων, φυτοφαρµάκων και άλλων χηµικών ουσιών οι οποίες χρειάζονται περισσότερο νερό για να απορροφηθούν µε αποτέλεσµα να "αραιώνονται" οι θρεπτικές τους ουσίες. Πιο θρεπτικά τα βιολογικά προϊόντα ιττώς ωφέλιµα για την υγεία αποδεικνύονται τα βιολογικά προϊόντα - ζωτικής και φυτικής προέλευσης. Όπως υπογραµµίστηκε σε ηµερίδα από τον γενικό διευθυντή του Eνιαίου Φορέα Eλέγχου Tροφίµων κ. Xρ. Aποστολόπουλο, επιστηµονικές µελέτες καταδεικνύουν ότι τα βιολογικά προϊόντα δεν είναι µόνον λιγότερο επιβαρυντικά για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία, αλλά έχουν και µεγαλύτερη θρεπτική αξία(βλ. ΠΙΝΑΚΑ 1.2), καθώς περιέχουν ουσίες πολύτιµες για τον ανθρώπινο οργανισµό, που στα «συµβατικά» προϊόντα απαντούν σε πολύ µικρές συγκεντρώσεις. Eνδεικτικά, ο κ. Aποστολόπουλος αναφέρθηκε σε αντιοξειδωτικές ουσίες και ακόµη περισσότερο στα ιχνοστοιχεία, που απαντούν στα βιολογικά προϊόντα σε ποσότητες τετραπλάσιες απ' ό,τι στα κοινά τρόφιµα. Ιδιαίτερη σηµασία αποδίδεται και στο σαλικυλικό οξύ, που βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα βιολογικά λαχανικά και έχει ικανή συµβολή στην πρόληψη καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων, αλλά και µορφών καρκίνου.

24 ΠΙΝΑΚΑΣ 2.1 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΜΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Φωσφόρος Ασβέστι ο Μαγνήσι ο Κάλλι ο Σίδηρο ς Βιολογικά 0,36 40,05 60,2 99,7 227 Φασόλι Μη 0,22 15,5 14,8 29,1 10 βιολογικά Βιολογικά 0,38 60,1 43,6 148,3 94 Λάχανο Μη 0,18 17,5 13,6 33,7 20 βιολογικά Βιολογικά 0,43 71,1 49,3 176,5 516 Μαρούλι Μη 0,22 16,1 13,1-9 βιολογικά Βιολογικά 0,35 23,2 59,2 148, Ντοµάτα Μη 0,16 4,5 4,5 58,8 1 βιολογικά Βιολογικά 0,52 96,1 203,9 237, Σπανάκι Μη 0,27 47,5 46,9 84,6 19 βιολογικά *Φωσφόρος: % ξηράς ουσίας **Ασβέστιο, Μαγνήσιο, Κάλλιο : mgr/100gr ξηράς ουσίας *** Σίδηρος : ppm ξηράς ουσίας Πηγή ΒΙΟ PLASIS (ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ) 2.4 ΣΗΜΑΝΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Tα βιολογικά προϊόντα διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες: 1. Μη µεταποιηµένα προϊόντα βιολογικής γεωργίας (νωπά), καθώς και µεταποιηµένα που τουλάχιστον το 95% των συστατικών του έχουν παραχθεί σύµφωνα µε τις αρχές της βιολογικής γεωργίας. 2. Μεταποιηµένα προϊόντα τα οποία περιέχουν 50% - 95% που έχουν παραχθεί µε βιολογικό τρόπο. Τα µεταποιηµένα προϊόντα µε λιγότερο από 50% συστατικά βιολογικής προέλευσης απαγορεύονται στον βιολογικό τρόπο παραγωγής.

25 2.5 ΕΛΕΓΧΟΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Η χρησιµοποίηση του όρου «βιολογικό» για την σήµανση και την διαφήµιση γεωργικών προϊόντων και ειδών διατροφής περιορίζεται στα προϊόντα που έχουν παραχθεί σύµφωνα µε τις αρχές παραγωγής και τους κανόνες µεταποίησης της Ε.Ε. 1257/99.Κανενα προϊόν δεν διατίθεται στο εµπόριο ως «βιολογικό» χωρίς να ελεγχθεί και να πιστοποιηθεί. Αρµόδιος φορέας πιστοποίησης και έλεγχου βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα είναι το γραφείο βιολογικών προϊόντων του Υπουργείου Γεωργίας, το οποίο έχει αναγνωρίσει ιδιωτικούς φορείς που ελέγχουν τους παραγωγούς, µεταποιητές και εµπόρους. Τα ελληνικά προϊόντα που παράγονται µε τις µεθόδους της βιολογικής γεωργίας ελέγχονται και πιστοποιούνται από πέντε, προς το παρόν, φορείς εξουσιοδοτηµένους από το υπουργείο της γεωργίας: 1. τον Σύλλογο Οικολογικής Γεωργίας Ελλάδας(Σ.Ο.Γ.Ε.) 2. το Ινστιτούτο Ελέγχου Βιολογικών Προϊόντων (ΒΙΟΕΛΛΑΣ Α.Ε) 3. τον Οργανισµό Ελέγχου και Πιστοποίησης Προϊόντων Βιολογικής Γεωργίας ( ΗΩ) 4. τον Οργανισµό Πιστοποίησης και Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων (AGROCERT) µε έδρα όλων των παραπάνω την Αθήνα και 5. την ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΠΕ µε έδρα την Αλεξάνδρεια Ηµαθίας Τα βιολογικά προϊόντα επισηµαίνονται από τον φορέα µε ετικέτα που γράφει προϊόν βιολογικής γεωργίας όταν το προϊόν παράγεται 3 και επιπλέον χρόνια µε τις αρχές της βιολογικής γεωργίας ενώ η ένδειξη προϊόν βιολογικής γεωργίας σε µεταβατικό στάδιο σηµαίνει ότι το προϊόν παράγεται µόνο 1 ή 2 χρόνια σύµφωνα µε τις αρχές της βιολογικής γεωργίας. Οι έλεγχοι είναι: 1. Επιτόπιοι στο χώρο καλλιέργειας και αποθήκευσης 2. Λογιστικοί στα παραστατικά διακίνησης 3. ειγµατοληπτικοί χηµικού τύπου στις µεγάλες παρτίδες διακίνησης και 4. Στα υποχρεωτικά ηµερολόγια εργασιών του παραγωγού 2.6 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης έχουµε πληθώρα πιστοποιητικών οργανισµών, σαν αποτέλεσµα των διαφορετικών προσεγγίσεων, σχολών, αντιλήψεων που έχουν αναπτυχθεί στο χώρο της

26 βιολογικής γεωργίας, για δεκαετίες τώρα. Ακόµα και µετά την ψήφιση του 2092/91 οι πιο σοβαροί και ιστορικοί οργανισµοί πιστοποίησης εξακολουθούν να λειτουργούν και µε τους δικούς τους κανονισµούς, οι οποίοι συνήθως είναι όχι µόνο αρτιότεροι, αλλά και αυστηρότεροι. Αυτό που ισχύει, και δικαίως,στην πράξη, είναι ο καν.2092/91 να θεωρείται σαν το ελάχιστο των προϋποθέσεων που θα πρέπει να τηρείται, αλλά το καθαυτό σήµα ποιότητας και εγκυρότητας να είναι το όνοµα και το σήµα κάθε πιστοποιητικού οργανισµού, όπως αυτό έχει κατοχυρωθεί στη συνείδηση του καταναλωτή για χρόνια τώρα. Ειδικότερα: Αναγνωρισµένοι οργανισµοί µε βάση τον καν. 2092/91 είναι: 3 στο Βέλγιο, 2 στη ανία, 52 στη Γερµανία, 5 στην Ελλάδα, 2 στην Ισπανία, 4 στη Γαλλία, 4 στην Ιρλανδία, 7 στην Ιταλία, 3 στο Λουξεµβούργο,1 στην Ολλανδία, 2 στην Πορτογαλία και 7 στη Μεγάλη Βρετανία. Θα πρέπει ν' αναφέρουµε ότι κάποιοι από τους εγκεκριµένους οργανισµούς στην πράξη είτε υπολειτουργούν είτε δε λειτούργησαν καθόλου, οπότε ο συνολικός αριθµός τους είναι µικρότερος. Ακόµη υπάρχουν περιπτώσεις οργανισµών µε παραρτήµατα σε περισσότερες από µια χώρες, ή οργανισµών που περιορίζουν τη δράση τους σε λίγους συνεταιρισµούς παραγωγών, οι οποίοι συνήθως είναι και τα µέλη τους. Από όλες τις χώρες της Ε.Ε., µόνο στην Ολλανδία το σύστηµα είναι µέχρι τώρα τουλάχιστον, µε αρκετές ιδιοµορφίες, ηµικρατικό, ενώ στην Ισπανία ισχύει ένα ιδιαίτερο περιφερειακό ηµικρατικό σύστηµα. Σε όλες τις άλλες χώρες έχουν χορηγηθεί εγκρίσεις κυρίως στους προϋπάρχοντες της κοινής ευρωπαϊκής νοµοθεσίας οργανισµούς πιστοποίησης, οι οποίοι και αποδεδειγµένα διαθέτουν την ικανότητα, τις γνώσεις και τις εγγυήσεις για να λειτουργήσουν αξιόπιστα. 2.7 ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Όπως αναφέραµε και παραπάνω οι οργανισµοί πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα είναι πέντε. Για λόγους συντοµίας θα αναφερθούµε σε έναν από αυτούς και συγκεκριµένα στο ΒΙΟΕΛΛΑΣ Α.Ε. Το Ινστιτούτο Ελέγχου Βιολογικών Προϊόντων Α.Ε. ΒΙΟΕΛΛΑΣ αποτελεί εγκεκριµένο Οργανισµό Ελέγχου και Πιστοποίησης για προϊόντα βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας. Το ΒΙΟΕΛΛΑΣ ιδρύθηκε το 2001 ως Ανώνυµη Εταιρεία(ΣΧΗΜΑ 2.1) από µέλη και

27 προσωπικό του Συλλόγου Οικολογικής Γεωργίας Ελλάδας Σ.Ο.Γ.Ε(ΣΧΗΜΑ 2.2) που ιδρύθηκε το 1985 και εγκρίθηκε το 1993 ως ο πρώτος Οργανισµός Ελέγχου και Πιστοποίησης. Το ΒΙΟΕΛΛΑΣ είναι µέλος της Παγκόσµιας Οµοσπονδίας Κινηµάτων για την Βιολογική Γεωργία (Ι.F.O.A.M.) (ΣΧΗΜΑ 2.3) ΛΟΓΟΤΥΠΑ ΣΧΗΜΑ 2.1 ΒΙΟΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΣΧΗΜΑ 2.2 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ (Σ.Ο.Γ.Ε)

28 ΣΧΗΜΑ 2.3 I.F.O.A.M(International Federation of Organic Agriculture Movem 2.8 ΠΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ Τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, σύµφωνα µε την Ευρωπαϊκή Νοµοθεσία, φέρουν ειδική σήµανση που αφορά το βιολογικό τρόπο παραγωγής τους. Η σήµανση πρέπει να περιέχει: 1. την επωνυµία της επιχείρησης που παράγει, συσκευάζει ή εµπορεύεται το προϊόν και τον κωδικό πιστοποίησης, 2. το όνοµα (λογότυπο) του φορέα πιστοποίησης ο οποίος πρέπει να είναι αναγνωρισµένος από την αρµόδια αρχή (Υπουργείο Γεωργίας), 3. την ένδειξη "προϊόν βιολογικής γεωργίας", ή "προϊόν βιολογικής γεωργίας σε µετατροπή", ανάλογα µε το στάδιο πιστοποίησης. Οι καταναλωτές που αγοράζουν κάποιο προϊόν το οποίο είναι πιστοποιηµένο από έναν από τους πέντε οργανισµούς και φέρει το λογότυπο ενός από αυτών µπορεί να επισκεφθεί την εκάστοτε ιστοσελίδα και να επαληθεύσει την προέλευση του. Για τα προϊόντα που παράγονται ή/ και παρασκευάζονται στην Ελλάδα σύµφωνα µε την εθνική νοµοθεσία, υπάρχει το Ενιαίο Σήµα Αναγνώρισης του Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π. (ΣΧΗΜΑ 2.4).

29 ΣΧΗΜΑ 2.4 ΕΝΙΑΙΟ ΣΗΜΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π. Για τα προϊόντα που παράγονται ή/ και παρασκευάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση σύµφωνα µε τον Καν. 2092/91, µπορεί να υπάρχει το Κοινοτικό Λογότυπο(βλ. ΣΧΗΜΑ 2.5). ΣΧΗΜΑ 2.5 ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΛΟΓΟΤΥΠΟ

30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ 3.1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ/ΣΥΜΒΑΤΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑΦΙ ΑΣ ΣΤΗΝ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑ Η βιολογική καλλιέργεια της σταφίδας στην περιοχή της Αιγιαλείας ανήκει µαζί µε την ελαιοκαλλιέργεια στις παλαιότερες προσπάθειες βιοκαλλιέργειας στον ελληνικό χώρο. Η σταφίδα άρχισε να καλλιεργείται µε τη βιολογική µέθοδο από τις αρχές τις δεκαετίας του Η τοπική ένωση παραγωγών συµµετέχει ενεργά στην διακίνηση εµπορία της παραγωγής και αυτό έχει σαν αποτέλεσµα την δυναµική ανάπτυξη αυτού του είδους καλλιέργειας στην περιοχή της Αιγιαλείας. Η συγκριτική ανάλυση της µέσης συνολικής προσόδου και του µέσου κόστους παραγωγής βιολογικής και συµβατικής καλλιέργειας σταφίδας στην περιοχή της Αιγιαλείας κατά την καλλιεργητική περίοδο παρουσιάζεται στον πίνακα 3.1 Αποτέλεσµα µιας έρευνας του Χρ.Πάντζιου, Β.Τζουβελέκα και του Χρ. Φωτόπουλου Πίνακας 3.1: Συνολική πρόσοδος και κόστος παραγωγής βιολογικής και συµβατικής σταφίδας στην Αιγιαλεία, καλλιεργητική περίοδος ΑΠΟ ΟΣΗ(κιλά/στρ.) 2.ΤΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ(δρχ./στρ.) Βιολογικές εκµεταλλεύσεις 309,4 226,3 Συµβατικές εκµεταλλεύσεις 233, ΑΞΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ(1x2) 4.Καν.Ε.Ε.2078/92(δρχ/στρ) 5.ΜΕΣΗ ΕΠΙ ΟΤΗΣΗ(δρχ/στρ) , , , ,7 Συνολική πρόσοδος , ,2

31 ΑΠΑΝΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ρχ./στρ % ρχ./στρ % 1. Ενοίκιο Εργασία , ,3 46 α) Οικογενειακή β) Ξένη γ)ξένη µηχανική , , ,3-3. Λιπάσµατα , Φυτοφάρµακα Μέσα βιολογ. καταπολέµησης 5.096, Καύσιµα 3.078, Ηλεκτρική ενέργεια 161,3 0 27,8-8. απάνες πιστοποίησης 4.074, Άλλες µεταβλητές δαπάνες 417, , Συντήρηση παγίου κεφαλαίου 1.124, , Τόκοι κυκλοφοριακού κεφαλαίου 4.038, , Αποσβέσεις 8.381, ,7 5 Συνολικό κόστος , ,1 100 Κέρδος , ,1 Γεωργικό εισόδηµα , ,3 Γεωργικό εισόδηµα παραγωγού , ,0 Το πρώτο στοιχείο στον πίνακα είναι η απόδοση της κάθε καλλιέργειας του δείγµατος. Βλέπουµε ότι η απόδοση της βιολογικής καλλιέργειας σταφίδας είναι 309 κιλά ανά στρέµµα ενώ η απόδοση της συµβατικής καλλιέργειας φτάνει µόλις τα 233 κιλά ανά στρέµµα. Η µεγάλη αυτή διαφορά στην απόδοση υπέρ της βιολογικής καλλιέργειας οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί σταφιδοπαραγωγοί της περιοχής έχουν επικεντρωθεί κυρίως στον βιολογικό τρόπο καλλιέργειας της σταφίδας Το ενδιαφέρον αυτό των παραγωγών για τη βιολογική καλλιέργεια της σταφίδας µεταφράζεται ως περισσότερη προσπάθεια, µεγαλύτερη καλλιεργητική φροντίδα, γονιµότερα κτήµατα. Η συνεχής αυτή προσπάθεια οδήγησε τους παραγωγούς να µπορούν να εφαρµόζουν καλύτερα τις βιολογικές µεθόδους καλλιέργειας να βελτιώνουν τις τεχνικές τους µε αποτέλεσµα να έχουν όσο το δυνατόν χαµηλότερο κόστος και µεγάλες αποδόσεις. Όσον αφορά την τιµή που εισπράττουν κατά µέσο όρο οι βιολογικοί σταφιδοπαραγωγοί είναι µεγαλύτερη από την τιµή της συµβατικής.

32 Συγκεκριµένα, η τιµή που εισπράττουν κατά µέσο όρο οι βιολογικοί σταφιδοπαραγωγοί είναι 226 δραχµές ανά στρέµµα ενώ οι «συµβατικοί» παραγωγοί 180 δραχµές ανά στρέµµα. ηλαδή, η πρώτη είναι κατά 27,5% υψηλότερη από τη δεύτερη. Και εδώ, όπως και στην περίπτωση της ελαιοκαλλιέργειας, η δυνατότητα τυποποίησης της βιολογικής σταφιδοπαραγωγής από την τοπική Ένωση Παραγωγών Αιγιαλείας και η προώθησή της για εξαγωγή αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που εξασφαλίζουν αυξηµένη τιµή στους παραγωγούς. Τώρα, όσον αφορά τη σύνθεση του κόστους παραγωγής στις εξεταζόµενες καλλιέργειες συµπεραίνουµε ότι η δαπάνη εργασίας είναι κατά 1,5 φορά υψηλότερη στις βιολογικές καλλιέργειες. Η εργασία χωρίζεται σε τρεις οµάδες: -την οικογενειακή εργασία -την ξένη και -την ξένη µηχανική. Ακόµα πιο αναλυτικά η εργασία αναλύεται στις βασικότερες κατηγορίες της στον πίνακα 3.2. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του πίνακα αυτού, ο µέσος όρος δαπάνης για εργασία σε όλες της τις κατηγορίες είναι εµφανώς υψηλότερος στις βιολογικές απ ότι στις συµβατικές καλλιέργειες. Μελετώντας ξανά τα στοιχεία του πίνακα 3.1 διαπιστώνουµε ότι το κόστος λίπανσης είναι επίσης αυξηµένο για τις βιολογικές εκµεταλλεύσεις. Συγκεκριµένα, η δαπάνη για λιπάσµατα ανά στρέµµα είναι περίπου κατά µέσο όρο τριπλάσια στις βιολογικές εκµεταλλεύσεις. Εδώ πρέπει να τονίσουµε ότι οι βιοκαλλιεργητές χρησιµοποιούν µεγαλύτερες ποσότητες κοπριάς και αυτό έχει σαν αποτέλεσµα την αύξηση του κόστους. Αντιθέτως, η µέση δαπάνη φυτοπροστασίας ανά στρέµµα είναι χαµηλότερη στις βιολογικές (5.097δρχ/στρ) απ ότι στις συµβατικές (8.507δρχ/στρ) εκµεταλλεύσεις. Από την άλλη πλευρά, το κόστος που έχουν µόνο οι βιοκαλλιεργητές, δηλαδή αυτό της πιστοποίησης, ανέρχεται στις χιλιάδες δραχµές ανά στρέµµα. Η προσεκτική µελέτη και ανάλυση των δεδοµένων, τόσο για τις βιολογικές όσο και για τις συµβατικές καλλιέργειες σταφίδας, µας οδηγεί σε ένα πολύ ενδιαφέρον συµπέρασµα. Η βιολογική καλλιέργεια της σταφίδας έχει αυξηµένο σε σχέση µε τη συµβατική µέσο συνολικό κόστος παραγωγής ανά στρέµµα, κατά 46% περίπου, λόγω κυρίως των αυξηµένων δαπανών στην εργασία, στην αγοραζόµενη κοπριά και στις αποσβέσεις. Παρ όλα αυτά, οι υψηλότερες αποδόσεις, η επιπρόσθετη επιδότηση και η υψηλότερη δαπάνη οικογενειακής εργασίας εξασφαλίζουν στον «βιολογικό» παραγωγό εισόδηµα ( δρχ/στρ) υψηλότερο κατά 15% περίπου σε σχέση µε το εισόδηµα ( δρχ/στρ) του «συµβατικού» σταφιδοπαραγωγού.

33 Πίνακας 3.2: Ανάλυση των δαπανών εργασίας στις βιολογικές και συµβατικές καλλιέργειες σταφίδας του δείγµατος. Είδος εργασίας Συµβατικές Βιολογικές ελαιοκαλλιέργειες ελαιοκαλλιέργειες (δρχ/στρ) (δρχ/στρ) -Λίπανση-Φυτοπροστασία Οικογενειακή Ξένη µισθωτή Όργωµα -Κλάδεµα Οικογενειακή Ξένη µισθωτή Οικογενειακή Ξένη µισθωτή Συλλογή παραγωγής Οικογενειακή Ξένη µισθωτή Άλλες καλλιεργ. εργασίες Οικογενειακή Ξένη µισθωτή Σύνολο

34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διακίνηση των βιολογικών προϊόντων είναι το σηµαντικότερο κεφάλαιο στον τοµέα της βιολογικής γεωργίας. Τα βιολογικά προϊόντα διακινούνται σε κλειστές συσκευασίες η κιβώτια. Στην ετικέτα των βιολογικών προϊόντων θα πρέπει να αναφέρονται: 1. Το όνοµα και η διεύθυνση του παραγωγού. 2. Το όνοµα και η διεύθυνση του µεταποιητή. 3. Το όνοµα του προϊόντος. 4. Γίνεται αναφορά στον βιολογικό τρόπο παραγωγής. 4.2 οµή του εµπορίου βιολογικών προϊόντων Το εµπόριο βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα είναι αρκετά δυναµικό µε µεγάλα περιθώρια ανάπτυξης εξαιτίας του εδάφους και των κλιµατολογικών συνθηκών οι οποίες είναι κατάλληλες για παραγωγή υψηλής παραγωγής βιολογικών προϊόντων. Η αγορά βιολογικών προϊόντων βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης από τα τέλη της δεκαετίας του 90. Η κατηγορία των βιολογικών προϊόντων επεκτάθηκε πέρα από τα εξειδικευµένα αρχικά όρια της και οι προοπτικές της να κινηθεί ως η κυρίαρχη τάση µέσα στα επόµενα χρόνια κάθε άλλο παρά απαισιόδοξες είναι. Βασικοί λόγοι προς αυτήν την επιλογή είναι: οι περιβαλλοντικές ανησυχίες και τα ζητήµατα ασφαλείας των τροφίµων µε τους καταναλωτές να έχουν την απαίτηση να γνωρίζουν ότι η τροφή τους δεν περιέχει χηµικά πρόσθετα και είναι υγιεινή( φόβοι για τροποποιηµένα γενετικά τρόφιµα και για τρόφιµα που προέρχονται από πειράµατα εναντίον ζώων οι δυσάρεστες εµπειρίες των καταναλωτών από την άκρατη εκβιοµηχάνιση της παραγωγής τροφίµων, ιδιαίτερα κατά την δεκαετία του 80. Η βιολογική αγορά τροφίµων στην Ελλάδα και γενικότερα στην Ευρώπη στηρίχθηκε σηµαντικά από τον αντίκτυπο γεγονότων όπως αυτό της ασθένειας των τρελών αγελάδων αλλά και από άλλα πιο πρόσφατα εθνικά γεγονότα ( γιαούρτια µεγάλης γνωστής εταιρείας, ακατάλληλα µέλια), ο φόβος των οποίων τόνισε την ανάγκη για επαγρύπνηση των καταναλωτών σε ζητήµατα διατροφικής ασφάλειας και ποιότητας. Η ποικιλία των βιολογικών προϊόντων επεκτείνεται τώρα σε ένα ευρύ φάσµα και αυτή η τάση παρέχει νέες ευκαιρίες για τους ενδιαφερόµενους.

35 4.3 Μερίδιο αγοράς ανά προϊόν Μιλώντας για τις κατηγορίες βιολογικών προϊόντων στην αγορά δεν περιοριζόµαστε µόνο σε τρόφιµα. Ενδεικτικά αναφέρουµε κατηγορίες βιολογικών προϊόντων (ΠΙΝΑΚΑΣ 4.1)που κυκλοφορούν στο λιανικό εµπόριο. ΠΙΝΑΚΑΣ 4.1 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΜΗ ΤΡΟΦΙΜΑ Καλλυντικά(σαµπουάν, σαπούνια, κρέµες κλπ Χειροτεχνήµατα και δώρα Χαρτιά και κάρτες ανακυκλωµένα Βιταµίνες και συµπληρώµατα διατροφής Απορρυπαντικά ΝΩΠΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ψυγείου και κατεψυγµένα Φρούτα και λαχανικά Προϊόντα αρτοποιοιίας Τυριά και Αλλαντικά Κρέας, ψάρι, κοτόπουλο ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΠΟΤΑ Κρασί και µπύρα Pet food Τσάϊ και Καφές Χυµοί και αναψυκτικά Αρτύµατα και σάλτσες Κονσερβοποιηµένα λαχανικά και σούπες Ζαχαρωτά και σνακ Ψωµί, κεϊκ, µπισκότα Μέλι, µαρµελάδα ηµητριακά Λάδια και ξύδια Ζυµαρικά Βότανα και µπαχαρικά Βρεφικές τροφές Επιδόρπια και κρέµες Τα βιολογικά προϊόντα που παρουσιάζουν το µεγαλύτερο εµπορικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα είναι τα τρόφιµα, δεδοµένου ότι οι υπόλοιπες κατηγορίες βιολογικών προϊόντων δεν έχουν ισχυρή παρουσία στην ελληνική αγορά.

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Eπιστροφή στη γεωργία του παρελθόντος Οι διατροφικές κρίσεις και οι ανησυχίες που προκάλεσαν στους καταναλωτές ως προς την ασφάλεια των τροφίµων, οδήγησαν

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χ ρ υ σ ο ύ λ α Π α π α ϊ ω ά ν ν ο υ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Δρ. Χ ρ υ σ ο ύ λ α Π α π α ϊ ω ά ν ν ο υ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Δρ. Χ ρ υ σ ο ύ λ α Π α π α ϊ ω ά ν ν ο υ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Ο ρ ι σ μ ο ί Οι βιολογικοί καλλιεργητές βασίζονται σε φυσικές μεθόδους: αμειψισπορά, αγρανάπαυση, ζωικά λιπάσματα (κοπριά)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Τι είναι η βιολογική γεωργία;

ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Τι είναι η βιολογική γεωργία; ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Τι είναι η βιολογική γεωργία; είναι ένα αγροτικό σύστημα διαχείρισης το οποίο παρέχει στον καταναλωτή φρέσκα, γευστικά, αυθεντικά τρόφιμα ενώ ταυτόχρονα σέβεται την ισορροπία των οικοσυστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα

Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Μάρκετινγκ βιολογικών αγροτικών προϊόντων H στάση των καταναλωτών απέναντι στα βιολογικά προϊόντα Δρ Ιωάννα Γιαννούκου Σύμβουλος Επιχειρήσεων Ερευνήτρια Πανεπιστήμιο Πατρών Βασικοί ορισμοί Βιολογική γεωργία:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της Βιολογική γεωργία Επειδή η συμβατική γεωργία έχει φθάσει στα όρια της Για να ανταπεξέλθη χρησιμοποιεί μεθόδους «παρά φύσιν» όπως: Ορμόνες κατάχρηση χημικών ουσιών βιομηχανοποίηση παραγωγής, μεγάλης κλίμακας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων Αρχή Εποπτείας: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Στις ερωτήσεις που σημειώνονται με αστερίσκο πρέπει να δοθεί οπωσδήποτε απάντηση. 1. ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΣΑΣ 1.1 Είστε εγκατεστημένος/η στην παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα

Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα Βιολογικά προϊόντα και Επιχειρηµατικότητα: Ευκαιρίες και απειλές Μουρτζιόπουλος Χρήστος ιευθυντής ιασφάλισης Ποιότητας Vivartia ABEE Detrop 9 Μαρτίου 2007 Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα Ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Μαριέλλα Σαρρή Τα βιολογικά προϊόντα, είναι τρόφιµα τα οποία προέκυψαν µέσω της Βιολογικής ή Οργανικής Γεωργίας Σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων, το οποίο στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες,

Διαβάστε περισσότερα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Τσιτσάμης Σπυρίδων 1, Ιακώβου Ελευθέριος 2, Βλάχος Δημήτριος 2 Τα Logistics των αγροτικών προϊόντων (Agro-logistics) είναι αναμφίβολα ένας ραγδαία αναπτυσσόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ / ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΕ ΩΡΕΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΑΚ. ΣΥΝΟΛΟ 1 2 3 4 5 6 7 8 01/07/2014 15:00-21:00 Γενική Γεωργία Τα επιμέρους θεματικά αντικείμενα κατάρτισης της

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Greenpeace είναι µία διεθνής µη κερδοσκοπική οργάνωση που µε τη δράση της αναδεικνύει τα σηµαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα και προωθεί

Η Greenpeace είναι µία διεθνής µη κερδοσκοπική οργάνωση που µε τη δράση της αναδεικνύει τα σηµαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα και προωθεί Η Greenpeace είναι µία διεθνής µη κερδοσκοπική οργάνωση που µε τη δράση της αναδεικνύει τα σηµαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα και προωθεί αποτελεσµατικές λύσεις για ένα πράσινο και ειρηνικό µέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΗΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΕ Η ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΜΑΡΙ ΟΥ ΣΟΦΙΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΠΑΛΑΤΟΣ ΑΘ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Η βιολογική γεωργία,

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 1. Τυποποίηση και Συσκευασία Η τυποποίηση, σε συνδυασμό με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Ολοκληρωμένη Διαχείρηση & Ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ Κρήτης Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αγροτικής Οικονοµίας & Πολιτικής (ΙΝ.ΑΓΡ.Ο.Π.) Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

Ινστιτούτο Αγροτικής Οικονοµίας & Πολιτικής (ΙΝ.ΑΓΡ.Ο.Π.) Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Ινστιτούτο Αγροτικής Οικονοµίας & Πολιτικής (ΙΝ.ΑΓΡ.Ο.Π.) Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΤΠΑ 2000-2006 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ»

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Πρώιµα κηπευτικά και ελαιόλαδο ολοκληρωµένης διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Μάνος ασενάκης Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός Κουτσουρά Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ. Άρθρο 1 Αντικείμενο

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ. Άρθρο 1 Αντικείμενο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ Άρθρο 1 Αντικείμενο Ο παρών Κανονισμός αναφέρεται στη χρήση σημάτων τα οποία χορηγεί η a Cert A.E. σε επιχειρήσεις για την επισήμανση και τη διαφήμιση των πιστοποιημένων προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η σχέση και αλληλεξάρτηση µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος είναι άµεση και δυναµική. Η γεωργία βασίζεται στη διαθεσιµότητα και παραγωγική ικανότητα των φυσικών πόρων,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόζμια Γκπαίδερζη «Σοξθή για όλξρπ Σοξθή για ζκέση»

Παγκόζμια Γκπαίδερζη «Σοξθή για όλξρπ Σοξθή για ζκέση» Παγκόζμια Γκπαίδερζη «Σοξθή για όλξρπ Σοξθή για ζκέση» Πείνα /Γενετικά Σροποποιημένα Σρόφιμα ΓΓΩΡΓΙΑΝΑ ΚΟΤΡΙΔΟΤ Γ- ΛΤΚΓΙΟΤ- ΛΤΚΓΙΟ ΑΓΙΟΤ ΙΩΑΝΝΗ ΛΓΜΓΟΤ Διαηοξθή και η ζημαζία ηηπ για ηημ ργεία 1) «Άφησε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 1) Τι είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; 2) Ποια είναι η νομοθεσία για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας;

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 1) Τι είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; 2) Ποια είναι η νομοθεσία για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ. ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ : ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ & ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. (ΟΠΕΓΕΠ)- ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΛΑΪΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΛΑΪΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΛΑΪΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ Σκοπός της εργασίας Κατά πόσο οι καταναλωτές της Θεσσαλονίκης γνωρίζουν τα βιολογικά προϊόντα Αν αγοράζουν βιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΟΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουν περάσει περίπου 15 χρόνια από τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ «Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΕΓΧΩΡΙΑ ΑΓΟΡΑ, ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ, ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές

Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές 2 o Διεθνές Συνέδριο για την Ποιότητα και την Εμπορία των Αγροτικών Προϊόντων Χερσόνησος Κρήτης 25 27 Σεπτεμβρίου 2008 Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές Δημήτρης Ζιώγας Διεύθυνση Πιστοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

«ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ» ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ Γεωπόνος Msc ιευθύντρια Πιστοποίησης ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ Από το 1950 (ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ) και µετά η γεωργική παραγωγή έχει εντατικοποιηθεί εστιάζοντας το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ ΣΠΕΙΡΑ ΓΗΣ O ΕΔΡΑ ΠΙΕΡΙΑ O 7 ΜΕΛΗ O 4 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 3 ΑΝΔΡΕΣ O 4 ΑΝΕΡΓΟΙ/ΕΣ O ΑΠΌ 4 ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΚΟΙΝΣΕΠ ΣΠΕΙΡΑ ΓΗΣ O ΕΔΡΑ ΠΙΕΡΙΑ O 7 ΜΕΛΗ O 4 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 3 ΑΝΔΡΕΣ O 4 ΑΝΕΡΓΟΙ/ΕΣ O ΑΠΌ 4 ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΟΙΝΣΕΠ ΣΠΕΙΡΑ ΓΗΣ O ΕΔΡΑ ΠΙΕΡΙΑ O 7 ΜΕΛΗ O 4 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 3 ΑΝΔΡΕΣ O 4 ΑΝΕΡΓΟΙ/ΕΣ O ΑΠΌ 4 ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΙΝΗΤΡΑ O ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΣΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ O ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΝΕΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ O ΝΕΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ.

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ. ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 3 Daniel Frisch 64731 Tel Aviv, Israel Tel. 00972 3 6055299 Fax. 6055296 e-mail: ecocom-telaviv@mfa.gr Η αγορά ελαιολάδου στο

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Έρευνα καταναλωτικών συνηθειών Νοµού Αιτωλοακαρνανίας Υπεύθυνος έργου: Χρήστος Φωτόπουλος, Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ, ΑΝΤΙΛΗΨΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ, ΑΝΤΙΛΗΨΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ» Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ, ΑΝΤΙΛΗΨΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. Η υπερβολική συγκέντρωση της εντατικής κτηνοτροφίας σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με την αύξηση του μεγέθους των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS 3. Συστήματα Πιστοποίησης της Ποιότητας Ιχνηλασιμότητας των Αγροτικών Προϊόντων 3.4. Συστήματα Παραγωγής και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων 3.4.1. Νομοθετικό πλαίσιο, Κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 Άξονας 2 : Προστασία του περιβάλλοντος και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων Μέτρο 2.1.4 : Γεωργό-περιβαλλοντικές ενισχύσεις Δράση 1.1: βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία, βρίσκονταν

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες από τον ρα Ευάγγελο Καπετανάκη, Καθηγητή Σχολής Τ. Γεωπονίας και Πρόεδρο του Τ.Ε.Ι. Κρήτης Περιεχόµενο της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 1 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείμενο της ομιλίας Σημασία των αρωματικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος;

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος; Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Το Πρόγραμμα ΔΙΑ.ΤΡΟΦΗ απευθύνεται σε μαθητές δημοσίων σχολείων κοινωνικοοικονομικά ευπαθών περιοχών της χώρας, που πλήττονται περισσότερο από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων

Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων Πρακτκή εξάσκηση Μάρκετινγκ Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΑΣΚΗΣΗ Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων Συγγραφείς Δρ. Andrea Grimm, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Δρ Τζουραμάνη Ειρήνη Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών & Κοινωνιολογικών Ερευνών Τέρμα Αλκμάνος, 115 28 Αθήνα tzouramani@agreri.gr Η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ»

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Γιάννης Κουρτίδης, Γεωπόνος Σύμβουλος Βιολογικής Γεωργίας & Αειφορικής Ανάπτυξης http://gkbioculture.gr/ Λευτέρης Χατζής, Γεωπόνος, MSc Σύμβουλος Ποιότητας www.isolution.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ανάπτυξης ευκαιριών

Διερεύνηση ανάπτυξης ευκαιριών ΕΘΙΑΓΕ 14 / 15 Διερεύνηση ανάπτυξης ευκαιριών στροφής των καπνοπαραγωγών προς άλλες απασχολήσεις Δρ Δημήτρης Παπαδόπουλος, Δόκιμος Ερευνητής Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών & Κοινωνιολογικών Ερευνών Το Μάρτιο

Διαβάστε περισσότερα

Food Chain Partnership: Mία επιτυχημένη δεκαετία του προγράμματος Συνεργάτες στην Αειφόρο Γεωργία

Food Chain Partnership: Mία επιτυχημένη δεκαετία του προγράμματος Συνεργάτες στην Αειφόρο Γεωργία Δελτίο Τύπου Bayer Ελλάς ΑΒΕΕ Σωρού 18-20, 151 25 Μαρούσι, Αθήνα Tel. +30 210 618 75 00 www.bayer.gr Food Chain Partnership: Mία επιτυχημένη δεκαετία του προγράμματος Συνεργάτες στην Αειφόρο Γεωργία Η

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργάτες στην. επιτυχία

Συνεργάτες στην. επιτυχία Συνεργάτες στην επιτυχία Παρέχοντας το υπόβαθρο Tα πλεονεκτήματα των ολοκληρωμένων λύσεων για τις καλλιέργειες Η υγιεινή διατροφή αποτελεί παράγοντα ζωτικής σημασίας για κάθε άνθρωπο. Δε μας βοηθά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα νωπά ψάρια είναι ιδιόµορφα προϊόντα, λόγω του µεγάλου βαθµού ευπάθειας και της µικρής διάρκειας ζωής τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά, αυξάνουν κατά πολύ τις πιθανότητες, το προϊόν να φθάσει ακατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,28 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Η αγορά χυµών της Γερµανίας Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό σηµείωµα σχετικά µε την αγορά χυµών της Γερµανίας, που συνέταξε

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Εργαστήριο Υπολειμμάτων Γεωργικών Φαρμάκων Τμήμα Ελέγχου Γεωργικών Φαρμάκων & Φυτ/κής Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο e-mail : G.Miliadis@bpi.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork Δρ. Κων/νος Μπαρμπέρης Προϊστάμενος Δ/νσης Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Τεχνικοοικονοµική Ανάλυση: Νοµός Αιτωλοακαρνανίας 1 www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Gornoslaska 35 00-432 Warsaw, Poland tel. 0048 22 622 94 60, 622 94 61, 826 48 28 fax. 0048 22 622 94 64, 826 40 08 Web Site: http://www.agora.mfa.

Gornoslaska 35 00-432 Warsaw, Poland tel. 0048 22 622 94 60, 622 94 61, 826 48 28 fax. 0048 22 622 94 64, 826 40 08 Web Site: http://www.agora.mfa. ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗΝ ΒΑΡΣΟΒΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Gornoslaska 35 00-432 Warsaw, Poland tel. 0048 22 622 94 60, 622 94 61, 826 48 28 fax. 0048 22 622 94 64, 826 40 08 Web Site:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Πως δημιουργήθηκε η ιδέα και ξεκίνησε η δημιουργία του συνεταιρισμού παραγωγών Φραγκόσυκων και εναλλακτικών καλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα