Ο ποταμός Άρνος και η σχέση του με την πόλη της Φλωρεντίας.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ποταμός Άρνος και η σχέση του με την πόλη της Φλωρεντίας."

Transcript

1 Φοιτητές: Ζαχαριάδης Παναγιώτης, Καμάρας Ταξιάρχης Επιβλέπων καθηγητής: Μπελαβίλας Νίκος Ο ποταμός Άρνος και η σχέση του με την πόλη της Φλωρεντίας. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Αθήνα 2008.

2 2

3 ΣΗΜΕΙΩΣΗ Αφορμή για την επιλογή του θέματος υπήρξε η παραμονή μας για 5 μήν ες στην πόλη της Φλωρεντίας με το πρόγραμμα Socrates Erasmus. Ευχαριστίες στον καθηγητή Ulisse Tramonti του πανεπιστημίου Universita degli studi di Firenze, καθώς και της καθηγήτριας N. Nov elli για τις σημειώσεις από την έρευνά της με τίτλο Il sistema dell Arno a Firenze: analisi e proposta di un m etodo progettuale, καθώς και για την όλη επιτήρησή της κατά τη φοίτησή μας στην πόλη της Φλωρεντίας. 3

4 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά 1.1. Γενικά για τις παραποτάμιες πόλεις Η περίπτωση της Φλωρεντίας Γενικές πληροφορίες. 2. Ιστορικά στοιχεία σύντομη αν αφορά στην ιστορική εξέλιξη της πόλης της Φλωρεντίας και κυρίως στα σημεία που αφορούν τη σχέση της με το ποτάμι. 3. Πολεοδομική εξέλιξη της Φλωρεντίας Η Φλωρεντία στην αρχή του 13 ου αιώνα Στοιχεία της πολεοδομικής οργάνωσης της πόλης τον 13 ο αιώνα Διαχωρισμός της πόλης σε διοικητικές εν ότητες κατά την περίοδο του μεσαίων α Η Φλωρεντία τον 19 ο αιώνα Παρεμβάσεις στο εσωτερικό των τελευταίων περιμετρικών τειχών, από τις αρχές του 19 ου αιώνα μέχρι σήμερα Σχέδιο Poggi. 4. Ιστορική αναφορά των πλημμυρών του ποταμού Άρνου και οι επιπτώσεις τους στην πόλη της Φλωρεντίας Η πλημμύρα του 1966 και οι καταστροφές που προκάλεσε στην πόλη της Φλωρεντίας. 5. Το ζήτημα της αν οικοδόμησης της πόλης μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο Η αν οικοδόμηση στην περιοχή του ποταμού Άρνου - η ζώνη γύρω από την Ponte Vecchio Η αν οικοδόμηση των γεφυρών ένα πρόβλημα πολεοδομικό. 6. Ο Άρνος ως στοιχείο της πολεοδομικής δομής της Φλωρεντίας Η όψη του Άρνου πριν από τις παρεμβάσεις του 19 ου αιώνα για τη δημιουργία των νέων παραποτάμιων δρόμων (lungarni) Σχηματική απεικόνιση των οχυρώσεων στις όχθες του Άρνου Οι διαμορφώσεις των οδικών κόμβων στην αρχή των γεφυρών πριν από τις παρεμβάσεις του 19 ου αιώνα για τη δημιουργία των νέων παραποτάμιων δρόμων (lungarni) Η κατασκευή των νέων παραποτάμιων δρόμων (lungarni) τον 19 ο αιώνα Πληροφορίες για τους νέους παραποτάμιους δρόμους Η σημεριν ή όψη του Άρνου Βασικές προσβάσεις στην πόλη Κυκλοφορία στην περιοχή του ποταμού Άρνου Τα κέντρα της πόλης και η σύνδεσή τους Χρήσεις γης εκατέρωθεν του ποταμού Άρνου Τουριστικοί άξονες Χώροι στάσης χώροι πρασίνου Σχέση του αστικού ιστού με το ποτάμι: τα μέτωπα οι τομές Επεμβάσεις στην κοίτη του ποταμού. 7. Οι γέφυρες στον Άρνο Γέφυρα Ponte Vecchio Γέφυρα Ponte alla Carraia Γέφυρα Ponte alle Grazie Γέφυρα Ponte Santa Trinita. 5

6 7.5. Γέφυρα Ponte della Vittoria Γέφυρα Ponte di San Niccolo Γέφυρα Ponte Am erigo Vespucci. 8. Άλλες ευρωπαϊκές παραποτάμιες πόλεις Λονδίνο Παρίσι Άμστερνταμ Λυών Βιέννη Βουδαπέστη. 9. Ανάκτηση της αστικής σημασίας του ποταμού. 10. Επίλογος 11. Βιβλιογραφία. 12. Παράρτημα φωτογραφιών Οι νέοι παραποτάμιοι δρόμοι Οι βασικές πλατείες της πόλης Βασικά τουριστικά αξιοθέατα Χώροι πρασίνου Γέφυρες Γενικές φωτογραφίες. 6

7 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Γενικά για τις παραποτάμιες πόλεις. Το ποτάμι ανέκαθεν αποτελούσε έν α φυσικό στοιχείο που προσέλκυε την περιέργεια και το θαυμασμό του ανθρώπου, εν ώ συγχρόνως αποτελούσε και κιν ητήρια δύναμή του. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ο άνθρωπος δημιούργησε οικισμούς σε στενή επαφή με το ποτάμι, με σκοπό να εκμεταλλευτεί όλες εκείνες τις δυνατότητες που αυτό προσφέρει, όπως αλλιεία, άδρευση, ύδρευση, μεταφορά, επικοινωνία, παροχή ενέργειας κλπ. Ο ποταμός, όμως, δε χρησιμοποιήθηκε από τους ανθρώπους μόν ο για τις ευεργητικές επιδράσεις του, αλλά και ως αμυντικό μέσο, αφού αποτελεί ουσιαστικά μία φυσική τάφρο. Έτσι πολλές ρωμαϊκές αλλά και μεσαιων ικές πόλεις έχουν ως όριά τους από τη μία πλευρά τείχος και από την άλλη το ποτάμι. Ποιά είναι όμως η μορφή και τα χαρακτηριστικά μιας παραποτάμιας πόλης; Αυτά σίγουρα ποικίλουν, αφού το ποτάμι αποτελεί ένα πολύ σημαν τικό φυσικό στοιχείο, το οποίο επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη των οικισμών που βρίσκονται παράπλευρά του. Η ιδιαιτερότητα της περιοχής του ποταμού και ο τρόπος που ο οικισμός συναντά το νερό, δίνουν το χαρακτήρα στη μορφή της πόλης. Η παράταξη της παράλληλης ανάπτυξης με τον ποταμό είναι μια κοινή λύση για τέτοιας μορφής οικισμούς, αφού μεγιστοποιεί τη δυνατότητα αξιοποίησής του. Έτσι πολλών πόλεων το τόξο έχει χτιστεί πάνω σε νερό κατά μήκος ποταμών ή στο δέλτα τους, ή στη συνάντηση δύο ή περισσότερων ποταμών ή ακόμη και στην άκρη λιμν ών και θαλασσών. Όπως αναφέρθηκε, λόγω της φυσικής ιδιαιτερότητάς του, συχνά το ποτάμι χρησιμοποιήθηκε ως έν α αμυντικό όριο, από διάφορες παραποτάμιες πόλεις. Το γεγονός αυτό υπαγόρευε την ανάπτυξη της πόλης στη μια μόν ο όχθη του ποταμού. Κατά το πέρασμα του χρόνου όμως, οι πόλεις αυτές άρχισαν να προσανατολίζονται και να επεκτείνονται προς το ποτάμι, ώστε αυτό να αποφέρει το μεγαλύτερο δυνατό κέρδος και ώφελος από την εκμετάλλευσή του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εξάπλωση της πόλης ταυτόχρονα και από τις δύο όχθες του ποταμού, εκμεταλλευόμεν η το πλάτος του για τη δημιουργία συχνής γεφύρωσης, ώστε να καταργηθεί το πρόβλημα επικοινωνίας του εν ός τμήματος με το άλλο. Ο ποταμός πλέον ήταν μια ευκολία, κύρια εθνική οδός, πηγή πόσιμου νερού και δύναμη για τη βιομηχανία. Για τη διάσχιση του ποταμού και την επαφή με την άλλη πλευρά, αρκετές πόλεις εκμεταλλεύτηκαν συχνά την ύπαρξη ενός μικρού νησιού (π.χ. Παρίσι). Κατά τη διάρκεια του μεσαίων α, μια από τις πιο κοινές μορφές παραποτάμιας πόλης αναπτυσσόμενης και στις δύο όχθες του ποταμού, σε όλη την Ευρώπη, ήταν το cille-pont ή γέφυρα-πόλη. Σύμφωνα με τη μορφή αυτή, η κύρια ανάπτυξη στηρίζεται στη μια όχθη του ποταμού, με μια ή περισσότερες γέφυρες που τον διασχίζουν προς μια περιοχή, η οποία είν αι περιτειχισμένη, αλλά μικρότερης και λιγότερης σημασίας και που σχεδόν πάντα προήλθε ως ένα λαϊκιστικό προάστιο απέναντι από μια κύρια πύλη της πόλης. Πολλές φορές η υποβοηθητική σημασία της περιοχής αυτής είναι υπονοούμενη και από τα ονόματα που της δίνονται (όπως για παράδειγμα Oltrarno στην περίπτωση της Φλωρεντίας, που σημαίν ει «η άλλη πλευρά του Άρνου»). Η γέφυρα μεταξύ των δύο εγκαταστάσεων ήταν πολύ σημαν τικό στοιχείο, μερικές φορές ήταν οχυρωμένη, ή τουλάχιστον είχε έν αν πύργο, χτισμένη με σπίτια και καταστήματα και συνεχιζόμενη και προς τις δύο άκρες της με κύριες οδούς. 7

8 Εξαιτίας της φυσιολογίας του, το ποτάμι αποτελεί έν αν ισχυρό άξονα που συνήθως διαχωρίζει τις δύο περιοχές που βρίσκονται εκατέρωθέν του. Εκτός δηλαδή από την έννοια και τη χρήση του ως δρόμου επικοινωνίας, είναι ταυτόχρονα και έν α όριο στο εσωτερικό της πόλης. Ένα πολύ μεγάλο ζήτημα για την πόλη, λοιπόν, είναι ο βαθμός σύνδεσης και επικοινωνίας των δύο όχθεων, η οποία επιτυγχάνεται με τις κατάλληλες γεφυρώσεις. Σημαν τικό ρόλο στο ζήτημα αυτό παίζουν τα φυσικά χαρακτηριστικά του εκάστοτε ποταμού και κυρίως το πλάτος του, αφού όσο πιο στενό είναι το ποτάμι, τόσο πιο εύκολη και συχνή είναι η γεφύρωση, επομένως και η επικοινωνία. Στην αν τίθετη περίπτωση (μεγάλο πλάτος) συναντάμε αραιή γεφύρωση, γεγονός που δυσχεραίνει την σύνδεση και επιβαρύνει την εν ότητα της πόλης. Το ποτάμι, λοιπόν, διαδραματίζει για τις παρακείμενες σ αυτό πόλεις καταλυτικό ρόλο τόσο στην αν άπτυξή τους, όσο και στη λειτουργία τους. Μια περαιτέρω μελέτη των παραποτάμιων πόλεων, επομένως, είναι μια διεργασία εύλογη και ενδιαφέρουσα Η περίπτωση της Φλωρεντίας Γενικές πληροφορίες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μεσαιωνικής παραποτάμιας πόλης με ιδιαίτερο εν διαφέρον είναι αυτό της Φλωρεντίας, δεδομένου ότι το ποτάμι διέρχεται μέσα από το ιστορικό της κέντρο. Η μελέτη και η ανάλυση της σχέσης του με την πόλη θα βοηθήσει στην κατανόηση της λειτουργίας του συστήματος «πόλη-ποτάμι», αλλά και θα απαντήσει σε έν α γενικότερο ερώτημα: κατά πόσο η πόλη της Φλωρεντίας αξιοποίησε στη διάρκεια της ιστορίας της το ποτάμι, ένα από τα βασικότερα στοιχεία που καθόρισαν την αν άπτυξή της και έπλασαν τη σημεριν ή μορφή της. Η Φλωρεντία βρίσκεται στην κεντρική Ιταλία (εικ.1) και είναι η πρωτεύουσα της περιοχής της Τοσκάνης, καταλαμβάνει έκταση 102 χλμ 2 και έχει περίπου πληθυσμό ( περίπου μαζί με τα προάστια). Διετέλεσε μάλιστα και πρωτεύουσα του ιταλικού κράτους την περίοδο Διασχίζεται από τον ποταμό Άρνο (εικ.2), ο οποίος πηγάζει από τα Απέννινα όρη, και πιο συγκεκριμένα από την περιοχή του Casentino, και μετά από διαδρομή 241 χλμ. εκβάλλει στην Τυρηνική θάλασσα (ΠΗΓΗ: ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια wikepedia Η Φλωρεντία ήταν σημαν τικό εμπορικό και οικονομικό κέντρο του ευρωπαϊκού μεσαιωνικού κόσμου και θεωρείται η γεννέτειρα της Ιταλικής Αναγέννησης. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το ιστορικό της κέντρο αν ακυρήχθηκε από την UNESCO ως αξιοθέατο παγκόσμιας κληρονομιάς το Εικ.1: Η θέση της Φλωρεντίας στην Ιταλία. Εικ.2: Η θέση του Άρνου στην Ιταλία. 1 ΠΗΓΕΣ: The city assembled: The element s of urban form t hrough hist ory, Spiro K ost of, Thames and Huds on, 1992 The city shaped: Urban pat t erns and meaning t hrough hist ory, Spiro K ostof, Thames and Huds on, 1991 Το ποτάμι ως φυσικό στοιχείο στην Αρχιτεκτονική, Παπαστεργίου Ευαγγελία, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, 2005 Παραποτ άμιες πόλεις, Αποστολάκη Αικατε ρίν η, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, 2006 htt p: //en.w ikipedia. org/w iki/florence 8

9 2. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ 2 Η χρονολόγηση της προέλευσης της πόλης της Φλωρεντίας είναι αμφισβητούμεν η και στενά συνδεδεμένη με τον τύπο της πρώτης εγκατάστασης: κάστρο ή αποικία; Η πρώτη υπόθεση αναφέρει ότι η δημιουργία της είχε σκοπό κατ ουσίαν στρατιωτικό και χρονολογικά τοποθετείται στο 2 ο αιώνα π.χ., εποχή της διείσδυσης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στην περιοχή. Η δεύτερη υπόθεση τοποθετεί χρονολογικά τη γέννηση της πόλης στα μέσα του 1 ο αιώνα π.χ., προηγούμενη μιας γενικής ειρηνοποίησης της περιοχής και του διαχωρισμού της σε εκατονταρχίες. Η θέση που κατέλαβε η πόλη σε σχέση με το ποτάμι ήταν καθαρά θέμα στρατηγικής. Από το απλό γεωγραφικό αν άγλυφο της περιοχής γύρω από τον Άρνο μέχρι τον έλεγχο του μον αδικού περάσματος που υπήρχε στο ποτάμι: έν α ετρουσκικό πέρασμα που εξασφάλιζε τη σύνδεση μεταξύ βορρά και νότου. Οι ρωμαίοι άποικοι φρόντισαν να εξασφαλίσουν αυτό το πέρασμα χτίζοντας μία γέφυρα, ήδη από τον 1 ο αιώνα π.χ., λίγα μέτρα από το σημείο όπου σήμερα βρίσκεται η Ponte Vecchio, εκεί όπου το άν οιγμα του ποταμού είναι το μικρότερο. Η στρατηγική φύση της εγκατάστασης της πόλης, η οποία ήθελε να προσανατολιστεί σύμφωνα με τους βασικούς άξονες, καθορίζει την τοπογραφική της διαμόρφωση και επιπεδομετρία. Αρχικά αν απτύχθηκε σε απόσταση από το ποτάμι, σε σχέση όμως με την πορεία του και διατηρώντας οπτική επαφή μ αυτό. Ήταν μόλις την εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας που η πόλη άρχισε να εκδηλώνει έν α αυξανόμενο εν διαφέρον για το ποτάμι, πάνω στο οποίο θα βασιστεί κατά το μεσαίων α. Εκτός από τα περιφερειακά τείχη, η Φλωρεντία ήδη από τον 1 ο αιώνα μ.χ. ήταν εξοπλισμένη από μια σειρά δημόσιων κτιρίων όπως θέατρα, λουτρά, αμφιθέατρα κλπ. Ιδιαίτερα σημαν τική, όμως, είναι η ύπαρξη εν ός ποτάμιου λιμανιού, του οποίου η μορφή είναι ακόμα αναγνώσιμη στον σημερινό αστικό ιστό, στο μέρος όπου βρίσκεται σήμερα η πλατεία Mentana. Το λιμάν ι αυτό επέτρεπε τη σύνδεση, μέσω της ναυσιπλοϊας, της Φλωρεντίας με τη θάλασσα. Πολλές δημόσιες λειτουργίες της πόλης σχετίζονταν με το ποτάμι: το όν ομα της μεσαιωνικής «πλατείας των ψαριών» (Piazzeta del Pesce), υποδηλώνει την ύπαρξη ψαραγοράς κοντά στην Ponte Vecchio, εν ώ υπήρχε και ένας αρχαίος ρωμαϊκός ιππόδρομος που εκτεινόταν από την πλατεία Santa Maria Novella έως τον Άρνο, και ο οποίος χρησιμοποιούταν περιστασιακά για την διεξαγωγή του θεάματος των ναυμαχιών. Στο σημείο αυτό ενδιαφέρον είναι να αναφερθούμε σε ένα ιδιαίτερο φαινόμενο που είχε τη μορφή «θεάτρου» στον Άρνο: οι μεγαλειώδεις γιορτές στο νερό. Το ποτάμι, σαν έν ας μεγάλος ελεύθερος χώρος στο εσωτερικό της πόλης, χρησιμοποιούταν μέχρι και το Μεσαίωνα σαν έν ας εξαιρετικός θεατρικός χώρος. Το τμήμα του ποταμού ανάμεσα στις γέφυρες Santa Trinita και Carraia προοριζόταν για τη διεξαγωγή του θεάματος. Η επιλογή του τόπου δεν ήταν τυχαία: η ύπαρξη των παραποτάμιων δρόμων και στις δύο όχθες προσέδιδε στον τόπο αυτό το χαρακτήρα ενός είδους κεντρικής σκην ής, χαρακτηριστικό γνώρισμα των μεσαιωνικών θεαμάτων. Επιπλέον, η ιδιαίτερη μορφή του τόπου χρησίμευε σαν φυσικό σκηνικό, χωρίς την αν άγκη για χρήση μεγάλων σκηνογραφικών μηχαν ών. Το πρώτο γν ωστό θέαμα που λάμβαν ε χώρα εκεί ήταν το «Spettacolo dell Inferno», μια τραγική κωμωδία που αναφερόταν στο θάνατο πολλών θεατών κατά την κατάρρευση της γέφυρας Carraia. Τον 15 ο αιώνα η παράδοση συνεχίστηκε με τις γιορτές, οι οποίες ήταν μεν συνηθισμένες αλλά δεν ήταν 9

10 πια η έκφραση της χοροδιακής αίσθησης όπως τον Μεσαίωνα. Τους λαϊκούς μύθους αντικατέστησαν οι κλασικές αλληγορίες, οι οποίες ήταν τώρα πια κατανοητές μόν ο από την αφρόκρεμμα των διαννοούμενων. Ακόμα και σήμερα ο Άρνος είν αι το θέατρο του θεάματος της τέχνης της φωτιάς, θέαμα που γίνεται προς τιμήν του San Giovanni και αποτελεί μν ήμη του μεγαλείου του παρελθόντος. Στον ύστερο μεσαίων α, το θέμα πόλη-ποτάμι υπαγορευόταν κυρίως από λόγους αμυντικής τάξης. Η πολιτική αστάθεια που επικρατούσε εκείνη την εποχή στην Ευρώπη, και η οποία ευθυνόταν για τις συχνές επιδρομές των βαρβάρων, οδηγούσε στην μετατροπή των πόλεων σε οχυρά. Και η Φλωρεντία δεν αποτέλεσε εξαίρεση σ αυτόν τον κανόνα. Κατά τον 11 ο αιώνα μ.χ., η εκμετάλλευση του ποταμού περιοριζόταν στη χρήση του ως αμυντική τάφρος. Ακόμα και το πέρασμα στο ποτάμι που υπήρχε από την ρωμαϊκή εποχή αφέθηκε αφύλαχτο και εξαφανίστηκε χωρίς ίχνη και μν ήμες, έτσι ώστε ως πρώτη γέφυρα που χτίστηκε στη Φλωρεντία να θεωρείται μια γέφυρα που χτίστηκε τον έν ατο αιώνα μ.χ. με στοίβες από πέτρα. Ήταν μόλις τον 13 ο και 14 ο αιώνα μ.χ. που η πόλη άρχισε να αλλάζει ριζικά τη σχέση της με το ποτάμι. Με τα διαδοχικά περιμετρικά τείχη του και , η Φλωρεντία άρχισε προοδευτικά να ενσωματώνει στο εσωτερικό της τον Άρνο, μετατρέποντάς τον σε μια ισχυρή υποδομή για την οικονομία. Στις άκρες των φραγμάτων του 13 ου αιών α δημιουργήθηκαν τα σύνολα των μύλων του San Niccolo (εικ.3,4) και του παλιού νομισματοκοπείου, που από μόν α τους μπορούσαν να συν τηρήσουν οικονομικά ολόκληρη την πόλη. Στις όχθες του ποταμού αναπτύχθηκε η βιομηχανία της κατεργασίας του μαλλιού, αφού το ποτάμι προσέφερε την απαραίτητη Εικ. 3,4: Οι μύλοι του S.Niccolo (ΠΗΓΗ: Fir enze, ar chit ett ur a e citt a, G.Fanelli, Vallecchi, Firenze 1973.) Η καταγωγή των μύλων που βρίσκον ταν κοντά στην πύλη του S.Niccolo ήταν πολύ παλιά. Τον 13 ο αιώνα μ.χ. ανήκαν στους μον αχούς του S.Miniat o. Το νερό του ποταμού, αφού πρώτα έθετε σε κίνηση τους πρώτους μύλους, διέτρεχε ένα ειδικό κανάλι και πήγαινε να τροφοδοτήσει τους μύλους του Renai και του S.Gregorio, οι οποίοι είχαν κατασκευαστεί για λογαριασμό της κυβέρν ησης, ίσως από τους Giovanni Pisano και T addeo Gaddi το Αυτοί οι μύλοι έκλειναν τις δύο τελευταίες αψίδες στο νότιο μέρος της γέφυρας pt.alle Grazie και περιβάλλονταν από οχυρωματικά τείχη, προσεγγίσιμα από μία πόρτα στην πλατεία Renai. Όλες οι εγκαταστάσεις του συγκροτήματος των μύλων καταστράφηκαν για υδραυλική ενέργεια που απαιτούταν για τη λειτουργία της, ενώ σ αυτό ξέπλεναν και τα ήδη κατεργασμένα δέρματα. Οι πλατείες που έβλεπαν στον Άρνο ήταν στενά συνδεδεμένες με την οικονομική δραστηριότητα που αναπτυσσόταν στο ποτάμι: η πλατεία των Αγίων Πάντων (Piazza Ognisassanti) δημιουργήθηκε ως έν ας ανοιχτός χώρος στον οποίο άπλωναν τα κατεργασμένα κομμάτια δέρματος για να στεγνώσουν η πλατεία Mentana, παλιότερα πλατεία του Άρνου, συνδεόταν στενά με τη λειτουργία του λιμαν ιού και χρησιμοποιούταν σαν μια επικλινής επιφάνεια με δοκούς, στην οποία έφταναν οι σχεδίες μεταφοράς ξυλείας που προέρχονταν από το Casentino η «πλατεία 10

11 των ψαριών» (Piazzeta del Pesce) ήταν η μόν η πλατεία στην οποία πωλούνταν τα ψάρια που αλλιεύονταν στον Άρνο. Οι ίδιες οι γέφυρες της Φλωρεντίας, οι οποίες κατασκευάστηκαν εκ νέου κατά το πρώτο μισό του 13 ου αιώνα μ.χ., διαμορφώθηκαν σαν τόποι εμπορικής δραστηριότητας, σαν φυσική προέκταση των δρόμων της πόλης. Για αρκετό καιρό, η Φλωρεντία διατηρούσε έν αν χαρακτήρα μεσαιων ικό, κατ ουσίαν εσωστρεφή δηλαδή, όσον αφορά ακόμα και το ποτάμι. Σε αντιστοιχία με τους μύλους, οι όχθες του ποταμού ήταν οχυρομένες για λόγους αμυντικής τάξης, αλλά επίσης και στο εσωτερικό της η πόλη εκδήλωνε σε σύγκριση με το ποτάμι μία εσωστρέφεια, που μόν ο κατά τη μεσολάβηση του 16 ου και 17 ου αιώνα μετριάστηκε. Ουσιαστικά, δρόμος κατά μήκος του Άρνου υπήρχε μόν ο από τη νότια όχθη. Η πλατεία των Αγίων Πάντων (Piazza Ognissanti) ήταν προστατευμένη από το ποτάμι με μία σειρά από δέντρα, που κατά τον 19 ο αιώνα αντικαταστάθηκε από κιγκλίδωμα, εν ώ η σημεριν ή πλατεία Mentana επικοινωνούσε με το ποτάμι μόνο μέσω μιας στοάς με καμάρες που οδηγούσε στην επικληνή επιφάνεια με τις δοκούς που προαναφέρθηκε. Οι προσπελάσεις στον Άρνο περιορίζονταν σε δύο, οι οποίες μάλιστα ήταν κλειστές από δύο πόρτες. Ήταν μόλις τον 15 ο αιώνα που εμφανίστηκε ένας εν αλλακτικός ρόλος για την λειτουργία του Άρνου στην πόλη. Ήταν η επαναστατική ιδέα του Brunelleschi για την Santo Spirito, μια πλατεία αν οιχτή προς το ποτάμι. Η ιδέα αυτή για τη δημιουργία μιας νέας σχέσης μεταξύ της πόλης και του ποταμού βρήκε μεγάλη ανταπόκριση, και μερικές από τις πραγματοποιήσεις των επόμενων αιών ων βασίζονται πάνω σ αυτή. Από το άνοιγμα στον ποταμό της γκαλερίας Uffizi του 16 ου αιώνα, το Palazzo Corsini και την εκκλησία του San Frediano στο Castello, μέχρι και το άν οιγμα των παραποτάμιων δρόμων (lungarni), φανερώνεται η διάθεση του Δήμου για μια διαφορετική σχέση με το ποτάμι. Η πλατεία της γκαλερίας Uffizi είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα πλατείας σχεδιασμένη ώστε να αν οίγεται στον Άρνο. Πράγματι, ήταν περιζήτητο έν α κατάλληλο άνοιγμα προς τον ποταμό, επιλυμένο όχι μόνο σε αρχιτεκτονικό, αλλά και σε πολεοδομικό επίπεδο. Προσθέτοντας την Piazza della Signoria και το Palazzo Vecchio που γειτνιάζουν με την πλατεία Uffizi, και που ουσιαστικά αποτελούν το κέντρο βάρους της δημόσιας δραστηριότητας, παρατηρείται έν α άν οιγμα προς τον ποταμό που όμοιό του δεν είχε προηγούμενο η Φλωρεντία. Οργανώνοντας την πλατεία με βάση έναν άξονα που έχει σημεία αναφοράς από τη μια τον πύργο του Arnolfo στο Palazzo Vecchio και από την άλλη το κενό του ποταμού, ο χώρος αποκτά μία έντονη αίσθηση δραματικότητας. Αυτό το συν αίσθημα προέρχεται επίσης από το διφορούμενο χαρακτήρα της πλατείας: ένας χώρος συγχρόνως εξωτερικός και εσωτερικός, που προβάλλεται στον Άρνο αλλά συγχρόνως (ΠΗΓΗ: διαχωρίζεται μ αυτόν διαμέσου εν ός χωρίσματος που συγχρόνως είναι και πέρασμα. Εικ. 5: Η πλατεία Uffizi. Διακρίνεται στο βάθος η στοά που τη συνδέει με τον ποταμό Άρνο. Firenze/U ffizi.jpg) 11

12 Το θέμα του Uffizi επαν αλλήφθηκε και στο Palazzo Corsini. Η όψη κατά μήκος του Άρνου επαναπροσδιορίστηκε έτσι ώστε η αυλή που βλέπει στο ποτάμι να εξασφαλίζει τη συνέχεια του δρόμου κατά μήκος της όχθης (lungarno). Προερχόμενη λιγότερο από τις απαιτήσεις της αμυντικής τάξης και λειτουργίας του Μεσαίωνα, εμφανίστηκε η επιθυμία για μια διαφορετική επαφή με το φυσικό στοιχείο, όπως καθαρά επαλληθεύεται στις απόψεις του 18 ου αιώνα. Ο 19 ος αιώνας, «συνέλεξε» αυτή την κληρονομιά και έδωσε την έν αρξη μεγάλων πολεοδομικών μεταλλαγών, φανερή εκδήλωση της διαφορετικής σχέσης μεταξύ πόλης και ποταμού. Με το άνοιγμα των παραποτάμιων δρόμων (lungarni) προς τον Άρνο, καταστράφηκαν όλες αυτές οι κατασκευές, όπως οι μύλοι, που χαρακτήριζαν από παλιά την όψη του Άρνου. Ένα νέο παραπέτασμα από τοίχους αντικατέστησε τη χαρακτηριστική μεσσαιωνική κορυφογραμμή των κτιρίων και γέννησε τη μόδα του περιπάτου κατά μήκος του ποταμού, η οποία μαζί με τις καφετέριες θα γίνει έν α κομμάτι χαρακτηριστικό της belle époque Φλωρεντίας. Τον 20 ο αιών α σημειών εται μία προοδευτική αδιαφορία της πόλης όσον αφορά το ποτάμι. Οι περιφερειακές εξαπλώσεις διευρύνονται σαν βεντάλια γύρω από το ιστορικό κέντρο της πόλης, απομακρύνοντάς τη από τον Άρνο. Η απώλεια της ταυτότητας της μοντέρνας πόλης εκδηλώνεται και στην σχέση της με το ποτάμι. Εικ.6: Άποψη του ποταμού Άρνου στο κέντρο της Φλωρεντίας στα μέσα του 18 ου αιώνα, πριν την κατασκευή των νέων παραποτάμιων δρόμων. Στο βάθος διακρίνεται η γέφυρα S.Trinita. (ΠΗΓΗ: Fir enze , I pr ogetti della Ricost r uzione, Carlo Cresti, Alessandro Gioli, Loris Macci, Giuliano Maggiora, Ulisse Tramonti, M.Elisabetta Bonafede, Fabio Fabbrizzi, Adriana Toti / Alinea editrice). 12

13 2 ΠΗΓΕΣ: Il sistema dell Arno a Firenze: analisi e proposta di un metodo progettuale, Tesi di Laurea di N.Novelli e U.E.Guarneri, A.A ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ Η Φλωρεντία στην αρχή του 13 ου αιώνα. Στις αρχές του 13 ου αιώνα (χάρτης 1), η πόλη της Φλωρεντίας ουσιαστικά αναπτυσσόταν μόν ο στη βόρεια όχθη του ποταμού. Ο Άρνος διαδραμμάτιζε έν αν πολύ διαφορετικό ρόλο από αυτόν που θα αποκτήσει στη συνέχεια, αφού μέχρι τότε δεν διέσχιζε το κέντρο της πόλης, αλλά απλώς περνούσε από δίπλα της. Χάρτης 1: Η Φλωρεντία στις αρχές του 13 ου αιώνα.(πηγη: Firenze, architettura e citta, G.Fanelli, Vallecchi, Firenze 1973) Στοιχεία της πολεοδομικής οργάνωσης της πόλης τον 13 ο αιώνα. 13

14 Μέχρι το 13 ο αιώνα, οι δύο όχθες του ποταμού Άρνου συνδέονταν μόν ο στο κέντρο της πόλης, μέσω της μον αδικής γέφυρας που υπήρχε στη Φλωρεντία, την Ponte Vecchio. Με την επέκταση της πόλης, όμως, πραγματοποιήθηκαν νέες συνδέσεις: Η «Νέα» γέφυρα (Ponte Nuovo) ή Ponte alla Carraia όπως αποκαλέστηκε αργότερα (1) και η γέφυρα Rubaconte αργότερα alle Grazie (2), αμφότερες σε αντιστοιχία με τη νοητή γραμμή βορρά - νότου των περιμετρικών τειχών του 12 ου αιών α. Η γέφυρα Santa Trinita (3) είναι η τελευταία των τεσσάρων γεφυρών που στα τέλη του 19 ου αιώνα αποτελούσαν τις συνδέσεις των δύο τμημάτων της πόλης που χωρίζονταν από το ποτάμι. Στο σχέδιο 1 απεικονίζονται οι γέφυρες αυτές καθώς και η περίμετρος των δύο τελευταίων περιτειχίσεων ( , ) Οι βασικές πολεοδομικές παρεμβάσεις του 13 ου και 14 ου αιώνα που αφορούν τη σχέση πόλη- ποτάμι (χάρτης 2). Με χρονολογική σειρά: 1. Κατασκευή ( ) της «Νέας» Γέφυρας (Ponte Nuovo) ή «alla Carraia», ή οποία καταστράφηκε από την πλημμύρα του 1269 και αμέσως επανακατασκευάστηκε. Συνέπεια του ανοίγματος της γέφυρας ήταν η δημιουργία του δρόμου via dei Serragli. 2. Κατασκευή ( ) της γέφυρας Rubaconte (αργότερα alle Grazie). Ήταν κατασκευασμένη από πέτρα και αποτελούταν από δέκα τόξα. Επλήγει μόν ο μερικώς από την πλημμύρα του Κατασκευή (1252) της γέφυρας Santa Trinita. Κατέρρευσε με την πλημμύρα του 1269 και αμέσως επανακατασκευάστηκε. Κατέρρευσε επίσης με την πλημμύρα του 1333, και το κατασκευάστηκε εκ νέου. 10. Δημιουργία περιχαράκωσης στο εσωτερικό των πέμπτων περιφερειακών τειχών και του νέου τείχους του Oltrarno. 13. Το 1287 αποφασίστηκε η διάνοιξη δρόμου κατά μήκος του ποταμού (lungarno) από τη γέφυρα Rubaconte μέχρι την πλατεία Tardibuoi (σημεριν ή πλατεία Cavalleggeri). 14. Κατασκευή ( ) των έκτων περιμετρικών τειχών της πόλης από τον Arnolfo. 18. Στα τέλη του 13 ου αιών α δημιουργήθηκε η νέα πλατεία της Santa Maria Novella. 28. Ο Arnolfo μελετάει τη ρύθμιση της ροής του ποταμού Άρνου. 36. Επανακατασκευή (1345) της γέφυρας Ponte Vecchio που είχε καταρρεύσει το Διάν οιξη της οδού via dei Benci κατά τα δεύτερα μισά του 14 ου αιώνα, η οποία συνέδεε τον Άρνο με την πλατεία της Santa Croce. 41. Σχέδιο 1: Οι τρεις πρώτες γέφυρες και η περίμετρος των δύο τελευταίων περιτειχίσεων. (ΠΗΓΗ: Fir enze, architettura e citta, G.Fanelli, Vallecchi, Firenze 1973) Σχέδιο 2: Το σύστ ημα σύν δεσης των κεντρικών πλατειών pz. del Duom o και pz. della Signoria (ΠΗΓΗ: Fir enze, architettura e citta, G.Fanelli, Vallecchi, Firenze 1973) Ανοίχθηκε (1389) το πρώτο κομμάτι της οδού Calzaiuoli (βλ. παράρτημα 12.6., εικ. 79). Η οδός αυτή ένωνε δύο πολύ βασικούς πόλους της δημόσιας δραστηριότητας στη 14

15 Φλωρεντία, την πλατεία του Duomo και την πλατεία della Signoria. Η σύνδεση αυτή αποτέλεσε ένα σπουδαίο θέμα πολεοδομικής ενότητας και συνέχειας, αφού η οδός Calzaiuoli δεν αποτελούσε μόν ο μία συνενωτική αρτηρία. Σε συνδιασμό με τις δύο αυτές πλατείες και τη δημόσια λότζια του Mercato del Grano (βλ. παράρτημα 12.6., εικ. 81), η Calzaiuoli απέκτησε χαρακτήρα πλατείας, αφού ήταν ένας χώρος με διάφορες λειτουργίες (στάσης, δημόσιων επαφών, εμπορίου). Δημιουργήθηκε έτσι ένας ισχυρός πυρήνας δημόσιων λειτουργιών (σχέδιο 2), ο οποίος όμως για την ώρα είχε διέξοδο στο ποτάμι μόν ο μέσω της πλατείας των Uffizi, αφού η οδός Calzaiuoli δεν συνέχιζε μέχρι τον Άρνο. Χάρτης 2: Οι βασικές πολεοδομικές παρεμβάσεις του 13 ου και 14 ου αιώνα..(πηγη: Firenze, architettura e citta, G.Fanelli, Vallecchi, Firenze 1973) 3.2. Διαχωρισμός της πόλης σε διοικητικές ενότητες κατά την περίοδο του μεσαίωνα. 15

16 1. Διαχωρισμός της πόλης σε συνοικίες κατά την περίοδο των πρώτων περιμετρικών δημοτικών τειχών (χάρτης 3): Η πόλη των πρώτων περιμετρικών τειχών υποδιαιρούταν σε συνοικίες, καθεμία από τις οποίες εκτεινόταν στο εσωτερικό των τειχών και μπροστά από μία πύλη: την πύλη «Porta Domus» στο βορρά, την πύλη «Porta S.Petri» στα αν ατολικά, την πύλη «Porta S.Mariae» στο νότο και την πύλη «Porta S.Pancratii» στα δυτικά. Τα όρια των συνοικιών αυτών δεν ακολουθούσαν τη χάραξη των αντίστοιχων ορίων της ρωμαϊκής περιόδου, αλλά είχαν χαραχθεί εκ νέου, βάσει αξόνων των 45 ο. Η λειτουργία των συνοικιών δεν ήταν πια μόν ο συνδεδεμένη με την κατασκευή και τη συν τήρηση των κτιρίων, αλλά είχε εμπλουτιστεί με νέο περιεχόμεν ο που αφορούσε θέματα στρατιωτικά, εκκλησιαστικά, διοίκησης και δικαιοδοσίας, τόσο για την ίδια την πόλη, όσο και για τις αγροτικές περιοχές που την περιέβαλλαν. Όλες αυτές οι υποδιαιρέσεις έγιναν σύντομα πραγματικές πολιτικές μον άδες που εκπροσωπούσαν τα ενδιαφέροντα του λαού, τα οποία συγκρούονταν με αυτά των συντεχνιών, οι οποίες εξουσιάζονταν από την αστική εμπορική τάξη. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι την περίοδο αυτή το ποτάμι ήταν έξω από τα όρια της πόλης, μη διαδραμματίζοντας σημαν τικό ρόλο στο διαχωρισμό της. 2. Διαχωρισμός της πόλης σε έξι τμήματα συνοικίες κατά την περίοδο των δεύτερων περιμετρικών δημοτικών τειχών (χάρτης 4): Την ίδια περίοδο κατά την οποία δημιουργήθηκαν τα νέα περιμετρικά τείχη υπήρξε περίοδο και μια των μεταρρύθμιση πρώτων περιμετρικών όσον δημοτικών αφορά τη τειχών.(πηγη: Firenze, architettura e citta, G.Fanelli, διοικητική τάξη, η οποία μεταφράζεται στο Vallecchi, Firenze 1973) πέρασμα από την υποδιαίρεση σε συνοικίες στην υποδιαίρεση σε έξι μεγαλύτερα τμήματα, γνωστά ως «sestieri». Δημιουργήθηκαν έτσι τα εξής τμήματα: «Sesto di porta del Duom o», «Sesto di S.Pier Maggiore», «Sesto di S.Piero Scheraggio», «Sesto o Borgo di S.Trinita», «Sesto di S.Brancazio», «Sesto d Oltrarno». Το τελευταίο τμήμα (Oltrarno) περιελάμβανε την περιοχή νότια του ποταμού Άρνου (μια περιοχή που εντάχθηκε στα όρια της πόλης κατά την επέκτασή της) καθώς και ένα τμήμα του ίδιου του ποταμού. Γι αυτό και το τμήμα αυτό ονομάστηκε «Oltrarno», που σημαίν ει «από την άλλη μεριά του Άρνου». Το ποτάμι έτσι απέκτησε το χαρακτήρα 16 Χάρτης 3: Διαχωρισμός της πόλης σε συνοικίες κατά την Χάρτης 4: Διαχωρισμός της πόλης σε έξι τμήματα συνοικίες κατά την περίοδο των δεύτερων περιμετρικών δημοτικών τειχών.(πηγη: Firenze, architettura e citta, G.Fanelli, Vallecchi, Firenze 1973)

17 ενός ποταμού που διασχίζει πλέον την πόλη και δεν περνά απλά από δίπλα της. Τα νέα αυτά τμήματα (sestieri) χωρίζονταν σε είκοσι «εμβλήματα - σημαίες» ή αλλιώς «Gonfaloni». Σημειών εται ότι σε σχέση με τους προηγούμενους διαχωρισμούς, τα όρια αυτών των τμημάτων επαναπροσανατολίζονται βάσει των νοητών αξόνων αν ατολή δύση και βορράς νότος. Ο διαχωρισμός της πόλης σε συνοικίες ή σε τμήματα (sestieri) αποτελεί ένα σημαν τικό στοιχείο, ακόμη και για τους επόμενους αιώνες, για να καταννοήσουμε τη λειτουργία της. Οι συνοικίες ή τα τμήματα εξαρτώνταν από το δήμο αλλά είχαν και ορισμένες ελευθερίες καθώς και κανονικούς δικαστές, οι οποίοι είχαν ιδιαίτερα δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις όσον αφορά το κομμάτι της πόλης που βρισκόταν στη δικαιοδοσία τους. Οι ενορίες και οι γειτονιές σχημάτιζαν, μπορούμε να πούμε, μικρά κράτη μέσα στις συνοικίες ή τα τμήματα (sestieri). Οι κάτοικοι των γειτονιών κατείχαν στην περιοχή τους περισσότερα δικαιώματα από τους άλλους κάτοικους της πόλης, ενώ οι γείτονες ήταν περισσότερο δεμένοι μεταξύ τους σε σχέση με εκείνους που δεν ανήκαν στην ίδια συνοικία. Το κάθε τμήμα (sestieri) είχε τα δικά του αμυντικά τείχη, τις δικιές του εκκλησίες και τα δικά του καταστήματα. Έτσι, παράλληλα με την πολεοδομική μεταρρύθμιση της πόλης ακολούθησε και πολιτική μεταρρύθμιση, η οποία εν τοπίζεται στην αλλαγή του αριθμού των διοικητικών διαμερισμάτων από τέσσερα σε έξι. Την ίδια περίοδο η Φλωρεντία αν αδιοργάν ωσε τις τριγύρω αγροτικές περιοχές της με την εγκαθίδρυση Χάρτης 5: Διαχωρισμός έξι αγροτικών της πόλης τμημάτων σε συνοικίες υπό μετά τον το 1343 μ.χ..(πηγη: Fir enze, ar chitett ur a e citta, έλεγχο έξι δικαστικών οργάνων, ένα σε κάθε τμήμα (sesto) της πόλης. Κι αυτό είναι έν α G.Fanelli, Vallecchi, Firenze 1973) από τα πολλά στοιχεία που φανερώνουν τη συνδετική σχέση της πόλης με τα αγροτικά περίχωρα. 3. Διαχωρισμός της πόλης σε συνοικίες μετά το 1343 μ.χ. (χάρτης 5): Το 1343, μετά την απομάκρυνση του Duca d Atene, η πόλη επέστρεψε για λόγους πολιτικούς και στρατιωτικούς στο σύστημα διαχωρισμού σε τέσσερις συνοικίες: τη συνοικία του «S.Giovanni», της «S.Croce», της «S.Maria Novella» και του «S.Spirito» (η τελευταία περιελάμβανε όλη την περιοχή νότια από το ποτάμι, το Oltrarno). Κάθε συνοικία διαχωριζόταν σε τέσσερα «εμβλήματα σημαίες» (Gonfaloni). Η υποδιαίρεση σε τέσσερις συνοικίες έμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη κατά τους επόμενους αιώνες Η Φλωρεντία τον 19 ο αιώνα Παρεμβάσεις στο εσωτερικό των τελευταίων περιμετρικών τειχών, από τις αρχές του 19 ου αιώνα μέχρι σήμερα (χάρτης 6). 17

18 Α. Κατεδάφιση των παλιών κτιρίων και διάν οιξη των νέων οδών και πλατειών. Β. Περιοχές αναδιαρθρωμένες ή κατεδαφισμένες και ανοικοδομημέν ες. Γ. Περιοχές οικοδομημέν ες εκ του μηδεν ός, πάνω σε μη προηγουμένως οικοδομημέν ες περιοχές. Κατά χρονολογική σειρά: 1. Κατεδάφιση του πύργου και της αψίδας (αψίδα Pizzicotti) στη γέφυρα pt. S. Trinita (1824). 4. Δημιουργία δημόσιων σφαγείων αν άμεσα στο δρόμο κατά μήκος των τειχών της S.Rosa και του δρόμου κατά μήκος του ποταμού Άρνου (1835). 5. Κατασκευή των κρεμαστών γεφυρών pt. S. Ferdinando στα ανατολικά και pt. S.Leopoldo στα δυτικά ( ). 8. Διαπλάτυνση της οδού Calzaiuoli που ενώνει την πλατεία του Duom o με το ποτάμι ( ). 16. Συνοικία του Cascine ( ). 18. Ανέγερση του νέου «palazzo della Borsa Merci» δίπλα στον Άρνο και κοντά στην θέση του παλιού λιμαν ιού ( ). 29. Κατεδάφιση των περιμετρικών τειχών για τη διάνοιξη λεωφόρων ( ). 35. Διαμόρφωση των περιοχών κατά μήκος του ποταμού Άρνου στο αν ατολικό μέρος της πόλης με τη διάνοιξη δρόμων παράλληλων με το ποτάμι (δημιουργία των lungarno della Zecca Vecchia, lungarno Serristori και lungarno Torrigiani)( ). 40. Διαπλάτυνση του οδοστρώματος στη γέφυρα pt. alle Grazie και τοποθέτηση στηθαίου από χυτοσίδηρο (1874). 43. Αν αδιοργάν ωση του κέντρου της πόλης ( ). 46. Άν οιγμα των τειχών και δημιουργία το 1905 της πλατείας 18

19 pz.gusciana. 47. Διάνοιξη της οδού v.magliabechi και κατασκευή του κτιρίου της Εθνικής Κεντρικής Βιβλιοθήκης (Biblioteca Nazionale Centrale)( )(βλ. παράρτημα 12.6., εικ. 80). 50. Δημιουργία του νέου σιδηροδρομικού σταθμού Santa Maria Novella (1936). 52. Κατεδάφιση της γέφυρας pt.alla Carraia κατά τη διάρκεια του πολέμου το Κατεδάφιση το 1944 της γέφυρας pt.s.trinita από τους Ναζί (επανακατασκευάστηκε «όπως ήταν και όπως έπρεπε να είναι» το 1960). 54. Καταστροφές από τους Ναζί στη γέφυρα Ponte Vecchio και στις οδούς v. Por S.Maria, v.guicciardini, v. de Bardi (αν οικοδόμηση μεταξύ ). 56. Κατασκευή της γέφυρας pt.a.vespucci από τσιμέντο (1957) Σχέδιο Poggi (χάρτης 7). Το 1865 παρουσιάστηκε το σχέδιο Poggi που προϋπέθετε την κατεδάφιση των μεσαιωνικών τειχών και τη μερική κατεδάφιση του παλιού κέντρου (1) ώστε αυτό να γίν ει προσβάσιμο και να απελευθερωθεί από το σύμπλεγμα των μικρών δρόμων οι οποίοι το αποτελούσαν. Όλα αυτά συμπεριλαμβάνονταν στο «Σχέδιο Γεωμετρίας και Τοπογραφίας της πόλης της Φλωρεντίας και των περιχώρων της, της μείωσης και της διεύρυνσης των δρόμων». Μία από τις αρχικές ιδέες ήταν η Χάρτης 7: Περιοχές επέμβασης του σχεδίου κατασκευή μιας γέφυρας κοντά στον Poggi πύργο της Santa Rosa και σε συνέχεια του άξονα της οδού Curtatone (2). Με την ύπαρξη της γέφυρας αυτής, σύμφωνα με το σχέδιο, θα ενώνονταν οι περιμετρικές λεωφόροι της πόλης. Στο σχέδιο Poggi, η γέφυρα παρουσιαζόταν με πέντε τόξα, τα οποία θα τιτλοφορούσαν τη λέξη «Carlo Alberto» χωρίς να αν υψών ον ται. Η γέφυρα αυτή όμως ποτέ δεν κατασκευάστηκε. Το σχέδιο Poggi ασχολήθηκε και με δύο πλατείες που έπρεπε να βλέπουν στον ποταμό Άρνο. Η πρώτη (3) βρισκόταν κοντά στην πύλη Porta alla Croce (σημεριν ή πλατεία pz.beccaria), η οποία προέβλεπε την ύπαρξη εν ός τραπεζοειδούς παρτεριού, κλειστού στη βάση του προς το ποτάμι από ένα κτίριο ικανό να φιλοξενήσει μία εγκατάσταση για δημόσια λουτρά. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το κτίριο αυτό δεν άφηνε την πλατεία να ανοιχθεί ελεύθερα προς το ποτάμι, αλλά έδινε συνέχεια στο αστικό μέτωπο στην όχθη του ποταμού, κάνοντας την πλατεία λιγότερο αν αγν ωρίσιμη από το επίπεδο του Άρνου. Η δεύτερη πλατεία (4) βρισκόταν στα σύνορα του Cascine, είχε σχήμα κυκλικό και ήταν στραμμέν η προς ορισμένες κολόνες που έπρεπε να συμβολίζουν τα διάφορα διαμερίσματα της Ιταλίας. Ουσιαστικά αποτελούσε το σύνδεσμο της πόλης με το πάρκο Cascine. 19

20 Εικ. 7,8: Οι δύο πλατείες του σχεδίου Poggi (3,4).(ΠΗΓΗ: La citta sognat a Firenze, progetti da Giotto agli anni Duem ila, Marco Conti, Alfredo Scanzani / edizioni medicea) 3 ΠΗΓΕΣ: Firenze, architettura e citta, G.Fanelli, Vallecchi, Firenze La citt a s ognat a Firenze, proget ti da Giott o agli anni Duemila, M arco Cont i, Alfredo Sc anzani / edizioni medice a. 4. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΠΛΗΜΜΥΡΩΝ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΡΝΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ 4 Η συνδρομή του Άρνου στην ανάπτυξη της Φλωρεντίας είναι ιδιαίτερα σημαν τική, αφού αποτελεί ένα σημαν τικό τμήμα της, οικονομικά, πολιτιστικά και αρχιτεκτονικά. Παρ όλη όμως τη σπουδαιότητά του για τη Φλωρεντία, ο Άρνος αποτελούσε ανέκαθεν και έν αν πολύ μεγάλο κίνδυνο, λόγω των πλημμυρών του, όπως αποτελεί και κάθε ποταμός για τις πόλεις που διαρρέει. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας της πόλης, οι πλημμύρες που προκλήθηκαν εξαιτίας του ποταμού, ήταν άλλοτε μικρής και άλλοτε καταστροφικής κλίμακας. Μια βάση δεδομένων των πλημμυρών για στατιστική ανάλυση παρέχεται από την εργασία του Morozzi (1762), στην οποία κάθε πλημμύρα μεταξύ του 1173 και του 1761 έχει καταγραφεί προσεκτικά και διαιρεθεί σε επίπεδα τριών μεγεθών βάσει των ζημιών που προκάλεσε. Η πρώτη καταγεγραμμένη πλημμύρα του ποταμού Άρνου, εμφανίστηκε το 1177 (Natoni, 1944), όταν η Ponte Vecchio (εκείνη την περίοδο η μόν η γέφυρα που διέσχιζε τον ποταμό στη Φλωρεντία) πλημμύρισε και έπαθε σημαν τικές βλάβες. Στις 4 Νοεμβρίου 1333, μια μεγάλη πλημμύρα κατέκλησε τη Φλωρεντία, η Ponte Vecchio και πολλές άλλες γέφυρες καταστράφηκαν και περίπου 300 ζωές χάθηκαν (Villani, ). Κατά την περίοδο της αναγέννησης, λόγω της ανάπτυξης της πόλης της Φλωρεντίας και της χαρακτηριστικής τροποποίησης στην εδαφική χρήση, η αύξηση στη συχνότητα των πλημμυρών παρήγαγε πολλές επιστημονικές παρατηρήσεις από φυσικούς και αρχιτέκτονες και διάφορες υποθέσεις υποβλήθηκαν σχετικά με την εξέλιξη των καναλιών και τα αποτελέσματα της χρήσης εδάφους στη συχνότητα των πλημμυρών. Εικ.9: Σημάδια στην πλατεία της Sant a Croce που δείχνουν τη στάθμη του νερού στις πλημμύρες του 1557,1844 και (ΠΗΓΗ: The Ar no River Floods, Caporali E., Rinaldi M., Casagli N., Giornale di Geologia Applicata, 2005, Firenze, Italy). Εικ.10: Κατανομή των πλημμυρών του Άρνου, σύμφων α με την έν ταση, που προκάλεσαν καταστροφές στη Φλωρεντία μεταξύ του 12 ου και του 20 ου αιώνα. (ΠΗΓΗ: The Ar no River Floods, Caporali E., Rinaldi M., Casagli N., Giornale di Geologia Applicata, 2005, Firenze, Italy). 20

21 Μεταξύ του 1500 και του 1510, ο Leonardo Da Vinci υπέβαλε μερικά σχέδια για μια σύνθετη εκτροπή του Άρνου που περιελάμβανε μια μεγάλη λεκάν η συγκράτησης, έν α αποχετευτικό σύστημα και μερικά κανάλια εκτροπής για να ελέγξει τον ποταμό, αλλά τα Εικ.11: Έγχρωμη τυπογραφία του Manetti, σχέδιά του αγνοήθηκαν. Έτη αργότερα, περίπου το 1545, έν ας άλλος μεγάλος χρονολογημένη το 1847, που παρουσιάζει την καλλιτέχν ης, ο Michelangelo, εξέτασε τον υψηλό κίνδυνο επέκταση πλημμυρών των πλημμυρισμέν στην ων περιοχή περιοχών της κατά Santa Croce. Τρεις εξαιρετικές πλημμύρες εμφανίστηκαν μήκος του το Άρνου, 16ο στις αιών 3 α Νοεμβρίου (1547, 1557 του και (ΠΗΓΗ: The Arno River Floods, Caporali E., Rinaldi 1589) στην πόλη της Φλωρεντίας, προκαλώντας το θάνατο εκατοντάδων θυμάτων και M., Casagli N., Giornale di Geologia Applicata, της καταστροφής της Santa Croce. Άλλα δύο 2005, σημαν Firenze, τικά Italy). γεγονότα πλημμυρών πραγματοποιήθηκαν το 18ο αιώνα, το 1740 και το Μετά από την περίοδο που ερευνήθηκε από τον Morozzi (1762), μόν ο δύο καταστροφικές πλημμύρες εμφανίστηκαν στη Φλωρεντία, το 1844 και το 1966 αν τίστοιχα. Μια παλαιά έγχρωμη τυπογραφία, παρουσιάζει την επέκταση των πλημμυρισμέν ων περιοχών το 1844 μέσα στη λεκάν η απορροής του Άρνου και καταδεικνύει σαφώς το υψηλό μέγεθος του γεγονότος των πλημμυρών και του ισχυρού αντίκτυπου που προκάλεσαν στις κοινωνικές δραστηριότητες στις περιοχές αυτές. Η επέκταση των πλημμυρισμέν ων περιοχών το 1844 ήταν συγκρίσιμη με αυτήν του 1966, αλλά ο αν τίκτυπος από την άποψη των απωλειών ήταν πολύ υψηλότερος το 1966 λόγω της υψηλότερης έκθεσης στον κίνδυνο και ευπάθειας των στοιχείων στην κοίτη των πλημμυρών Η πλημμύρα του 1966 και οι καταστροφές που προκάλεσε στην πόλη της Φλωρεντίας. Ένα από τα σημαν τικότερα γεγονότα στην ιστορία της Φλωρεντίας ήταν η καταστροφική πλημμύρα τη νύχτας της 3ης προς 4ης Νοεμβρίου Ήταν παραμονή της ημέρας οπλισμένων δυνάμεων, μια επίσημη αργία, όταν η αστυνομία στην τοσκανική πόλη της Φλωρεντίας άρχισε να δέχεται αιτήματα για βοήθεια από τα χωριά πάνω από την κοιλάδα του ποταμού Άρνου. Αφότου το ποτάμι έλαβε το έν α τρίτο των ετήσιων βροχοπτώσεων της περιοχής μέσα σε δύο ημέρες, η κατάσταση του ποταμού προκαλούσε σημαν τικούς λόγους ανησυχίας. Περισσότερα από κυβικά μέτρα ύδατος έρρεαν μανιωδώς προς τη Φλωρεντία κάθε δευτερόλεπτο. Κατά τις 2.30π.μ., οι αγωγοί της πόλης ήταν ανίκανοι να αν τιμετωπίσουν το βάρος του ύδατος. Τα κελάρια και τα υπόγεια είχαν πλημμυρίσει ήδη στην πλατεία της Santa Croce και τις περιοχές του San Frediano. Χάρτης 8: Απεικόνιση των πλημμυρισμέν ων περιοχών γύρω από το ιστορικό κέντρο κατά την πλημμύρα του (ΠΗΓΗ: Fir enze: la questione ur banistica scritti e contr ibute , Istituto di Ricerca Territoriale e Urbana dell Universita di Firenze / A. Boggiano, R. Foresi, P. Sica, M. Zoppi). 21

22 Περίπου στις 4π.μ., οι μηχανικοί φοβισμένοι ότι το φράγμα του Valdarno θα κατέρρεε άφησαν να περάσει έν ας τεράστιος όγκος νερού. Διακινούμενο με ταχύτητα μεγαλύτερη από 37mph, το μεγαλύτερο μέρος του έφθασε στη Φλωρεντία. Στο πέρασμα Εικ.12: του Φωτογραφία της πλημμυρι σμέν ης Φλωρεντίας σάρωσε τα αυτοκίνητα και τα δέντρα, έφτασε το μέσα Στο βάθος διακρίνεται η Ponte Vecchio. στις εκκλησίες, διαπέρασε τα κλεισμένα με χάλυβα (ΠΗΓΗ: Fir enze: la questione ur banistica scritti e contr ibute , Istituto di Ricerca Territoriale e δωμάτια και τα παλάτια, μεταφέρωντας οτιδήποτε Urbana dell Universita di Firenze / A. Boggiano, R. αντικείμενο έβρισκε μπροστά του Foresi, και P. Sica, M. Zoppi). εκσφενδονίζοντας το μακριά. Μόλις ένα τμήμα του αναχώματος του ποταμού κατέρρευσε, η καταστροφή έπληξε ολόκληρη τη Φλωρεντία. Τεράστιες καθιζήσεις έκλεισαν τους δρόμους που οδηγούν σε αυτό και ο αυτοκινητόδρομος χωρίστηκε από βορρά σε νότο. Η πόλη κόπηκε στα δύο και απομονώθηκε από τον υπόλοιπο κόσμο, και η πλημμύρα την κατέστησε απρόσιτη αεροπορικώς αλλά και από το έδαφος, από την κυβέρνηση στη Ρώμη. Στις όχθες του ποταμού, η Biblioteca Nazionale Centrale (Εθνική Κεντρική Βιβλιοθήκη) και η στοά στα Uffizi - που περιείχε έν αν μεγάλο αριθμό αν εκτίμητων έργων τέχνης, συμπεριλαμβαν ομένου του Lα Prim avera του Botticelli - χτυπήθηκαν τρομερά. Μέχρι τις 9.45π.μ., η πλημμύρα είχε φτάσει στην πλατεία Εικ.13: Πλημμυρι del σμέν Duomo. ος δρόμος Οι στενές της οδοί ενέργησαν ως χοάνες (εικ.13), που αύξησαν την ταχύτητα και το ύψος του ύδατος. Η μεγάλη του ορμή είχε ως αποτέλεσμα τη συμπίεση αέρα στα υπόγεια και, σε μερικές περιπτώσεις, προκάλεσε την «έκρηξη» των αν ώτερων πατωμάτων. Σε όλα τα μέρη της πόλης, το νερό γέμιζε τα υπόγεια και κατέστρεφε τις δεξαμενές πετρελαίου της κεντρικής θέρμανσης και σύντομα τεράστιες ποσότητες πετρελαίου ενώθηκαν με τη ροή της λάσπης και του ύδατος. Το γεγονός αυτό θα άφηνε αργότερα μαύρο «στίγμα» στις προσόψεις των κτηρίων σε όλη την πόλη. Οι αξιωματούχοι έφθασαν αργά, εν ώ πολλοί από αυτούς δε μπορούσαν να φτάσουν πέρα από την Piazzale Michelangelo, ψηλά πάνω από την πόλη. Άτομα από άλλες πόλεις έφτασαν για να βοηθήσουν, αλλά όταν έπεσε η νύχτα, οι κάτοικοι βρίσκονταν ακόμη στα ανώτερα πατώματα και στις στέγες. Στο υψηλότερο σημείο του, το νερό ξεπέρασε τα 6.7μ στις περιοχές γύρω από την πλατεία της Santa Croce. Δεν είχε αρχίσει να υποχωρεί μέχρι τις 8π.μ. Φλωρεντίας το (ΠΗΓΗ: Εικ.14 : Κατεστραμμέν α από την πλημμύρ α του 1966 χειρόγραφα και βιβλία, τοποθετημένα στη στοά Uffizi. (ΠΗΓΗ: Τουλάχιστον 30 άνθρωποι πέθαναν και οικογένειες έμειναν άστεγες. Υπήρξε έλλειψη τροφίμων, αυτοκίνητα καταστράφηκαν και καταστήματα έκλεισαν. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγω για φθαρμένα έργα τέχνης και ακόμη τρία ή τέσσερα 22

23 εκατομμύρια βιβλία και χειρόγραφα (εικ.14). Η πλημμύρα είχε μία μόν ιμη επίδραση στη Φλωρεντία και τους κατοίκους της, οικονομικά και πολιτιστικά. Οι αξιωματούχοι και οι πολίτες της, ήταν εξαιρετικά απροετοίμαστοι για τη θύελλα και την εκτεταμένη καταστροφή που προκάλεσε. Δεν υπήρξε ουσιαστικά κανένα μέτρο έκτακτης ανάγκης, κάτι που οφείλεται τουλάχιστον μερικώς στο γεγονός ότι η Φλωρεντία βρίσκεται σε μια περιοχή όπου η συχνότητα των πλημμυρών είναι σχετικά χαμηλή. Στην πραγματικότητα, περίπου 90% του πληθυσμού της πόλης ήταν απολύτως απληροφόρητο για την επικείμενη καταστροφή που θα τους συνέβαινε, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια των πρώτων ωρών της 4ης Νοεμβρίου του 1966 κοιμόντουσαν. Από το 1966, χιλιάδες έργα ζωγραφικής, νωπογραφίες και σπάνια βιβλία έχουν αποκατασταθεί, αλλά χιλιάδες ακόμη περιμένουν τη σειρά τους. Εν τούτοις η καταστροφή αποδείχθηκε αν εκτίμητη. 4 ΠΗΓΕΣ: htt p://en.wikipedia.org/w iki/flood_of_t he_river_arno_in_florence htt p: //en.w ikipedia.org/w iki/arno_river eekendafirenze.com/aboutflorence/audiog/4.htm The Arno River Floods, Caporali E., Rinaldi M., Casagli N., Giornale di Geologia Applicata, 2005, Firenze, Italy 23

24 Firenze: la questione urbanistica scritti e contribut e , I stitut o di Ricerca Territ oriale e U rbana dell U nivers it a di Firenze / A. Boggiano, R. Foresi, P. Sica, M. Zoppi. 5. ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ 5 Τη νύχτα της 4 ης Αυγούστου 1944 οι Γερμανοί ανατίναξαν όλες τις γέφυρες στον Άρνο εκτός από την Ponte Vecchio. Μέσα στο ποτάμι, σε ένα φαρδύ κομμάτι και στις δύο όχθες, εκτείνονταν τα ερείπια από τα παρακείμενα κτίρια. Σε όλον τον περιβάλλον τα μεσαιων ικό ιστό, στον οποίο η γέφυρα Ponte Vecchio με τον υπερκείμενο διάδρομο του Vasari υπογράμμιζε την ιστορική, αρχιτεκτονική και περιβαλλοντική συνέχεια, περέμειναν άθικτοι κυρίως ορισμένοι πύργοι. Τα λίγα εναπομείναντα κτίρια έγιναν έτσι το σύμβολο και το έμβλημα της καταστροφής της πολεοδομικής ενότητας, τόσο σε λειτουργικό όσο και σε χωρικό επίπεδο, και υποδείκνυαν πόσο μακρά και δύσκολη θα ήταν η διαδικασία της αν οικοδόμησης. Αμέσως μετά την απελευθέρωση, το C.T.L.N., με πρόεδρο τον Carlo L. Ragghianti, διόρισε την Επιτροπή Τεχνικών και Αρχιτεκτόνων, η οποία αποτελούταν από τους Giovanni Poggi (ο Εικ.15,16: Απόψεις της κατεστραμμέν ης από τους πρόεδρος), Roberto Salvini, Cesare Γερμανούς Φλωρεντίας Η ζώνη γύρω από τη γέφυρα Pont e Vecchio. (ΠΗΓΗ: Fir enze: la questione ur banistica Fasola, τον ίδιο τον Ragghianti, τους scr itti e contribute , Istituto di Ricerca Cesare Guidi, Edoardo Detti, τον αρχιτέκτονα Territoriale Maggioni, e Urbana τον dell Universita αρχιτέκτονα di Montanari, Firenze / A. τους Diego Giurati, Carlo Levi, Sandro Contini Boggiano, Bonacossi R. Foresi, P. Sica, και M. Giovanni Zoppi). Michelucci. Συστάθηκε επίσης και το Επαρχιακό Κομιτάτο για την Ανοικοδόμηση, το οποίο αποτελούταν από διάφορες επιτροπές, αν άμεσα στις οποίες και μία Πολεοδομική και Οικοδομική, που είχε ως πρόεδρο τον Ragghianti, γραμματέα τον Raul Boris, και μέλη τους Athos Albertoni, Carlo Maggiora, Edoardo Detti, τον αρχιτέκτονα Berardi και τους μηχαν ικούς Mario Marchi, Chiappelli και Grazzini. Είν αι πολύ σημαν τικό να τονίσουμε το έργο της ομάδας των τεχνικών και των διαννοούμενων που είχαν συγκεντρωθεί γύρω από τον Ragghianti, οι οποίοι επεξαργάζονταν μια γραμμή μεταρρυθμίσεων στην περιοχή που θεωρούσε το άμεσο πρόβλημα της αν οικοδόμησης των κατεστραμμέν ων περιοχών της πόλης ως το πιο πολύπλοκο στο πλαίσιο μιας νέας πολεοδομικής τάξης της Φλωρεντίας. Οι περιοχές γύρω από την γέφυρα Ponte Vecchio ήταν, λοιπόν, μόνο έν α μέρος, πολύτιμο βέβαια, μιας πιο γενικής αν αδιοργάν ωσης της πόλης. Μέσω της αν οικοδόμησης των κτιρίων, 24

25 λοιπόν, τέθηκε έν α πιο γενικό ζήτημα για την μεταπολεμική Φλωρεντία. Αλλά αυτή η οδός που υποδείχθηκε με οξυδέρκεια από τα μέλη των επιτροπών δυστυχώς δεν ακολουθήθηκε. Πράγματι, το 1945 πραγματοποιήθηκε μία μεγάλη «στροφή» στον πολιτισμό και τις αν τιλήψεις που σημάδεψε το μέλλον των κατεστραμμέν ων από τον πόλεμο περιοχών. Αν τιλήψεις που αποτυπώθηκαν σε δύο σοβαρές μεταρρυθμίσεις που πρότειναν οι Bernard Berenson και Ranuccio Bianchi Bandinelli, οι οποίοι ασχολήθηκαν με το πώς και με ποιά μορφή θα έπρεπε να ανοικοδομηθούν οι κατεστραμένες περιοχές. Ο κεντρικός άξονας του προβλήματος πέρασε από μια περισσότερο πολεοδομική άποψη (και σίγουρα πιο μοντέρνα από την πρόταση του C.T.L.N.) σε μια περισσότερο περιβαλλον τική και αρχιτεκτονική. Το βασικό ζήτημα ήταν το αν θα έπρεπε να γίν ει η αν οικοδόμηση σύμφωνα με την ολοκληρωτική άποψη του να γίν ουν όλα όπως ήταν αυτά που χάθηκαν, ή αντίθετα να εισαχθεί όπου χρειάζεται και είναι δυνατόν ο νέος αρχιτεκτονικός τρόπος έκφρασης της εποχής. Ο Berenson χαρακτήρησε τις κατεστραμμέν ες συνοικίες με τις αξίες της «γραφικότητας» και της «αρχιτεκτονικής». Υποστήριξε ότι όποιος αγαπούσε τη Φλωρεντία ως έν αν ιστορικό οργανισμό που κληροδοτείται μέσα στους αιώνες και ως ένα σύνολο μορφών που παρέμειναν άθικτες παρά τις διάφορες αλλαγές που υπέστη η καθημερινότητα των αν θρώπων, δεν μπορούσε παρά να υποστηρίξει τον τρόπο αν οικοδόμησης που θα έκανε την νέα Φλωρεντία ακριβώς «όπως ήταν και όπως θα έπρεπε να είναι». Στον αν τίλογο, ο R.Bianchi Bandinelli υποστήριξε ότι τα χαμηλά σπίτια τοσκανικού στυλ, τα οποία δεν ήταν ούτε παλιά ούτε μοντέρνα, και παραδείγματα των οποίων υπήρχαν πολλά σε όλη τη Φλωρεντία, χρησίμευαν μόν ο στο να υπενθυμίζουν τα παλιότερα κτίρια. Υποστήριξε ότι θα ήταν δυνατή μια αποκατάσταση της μν ήμης της παλιάς ζωής και των παλιών δραστηριοτήτων που να αν ταποκρίνεται στην αλήθεια, χωρίς όμως να αν ατρέξουν στα αισθητικά λάθη που εφαρμόστηκαν από πολλούς αναδιαμορφωτές σε διάφορες ιταλικές και ευρωπαϊκές πόλεις. Σύμφωνα με αυτόν, οι Ιταλοί έπρεπε να αρνηθούν να είναι απλοί φύλακες ενός μουσείου, μιας μούμιας, και να αν αζητήσουν να ζήσουν σε μια πόλη ζωντανή, που θα ακολουθούσε την εξέλιξη της ζωής τους. Η διαφωνία των απόψεων αυτών των δύο προσωπικοτήτων θα επηρεάσει κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης στο παλιό κέντρο της πόλης όχι μόν ο εκείνη την περίοδο, αλλά και όλη την επόμενη δεκαετία. Το δίλημμα «παλιό» «νέο» θα έρχεται σε γενικές γραμμές αρκετές φορές στο προσκύνιο Η ανοικοδόμηση στην περιοχή του ποταμού Άρνου - η ζώνη γύρω από την Ponte Vecchio. Ένα από τα πιο ευαίσθητα και δύσκολα προβλήματα της αν οικοδόμησης της μεταπολεμικής περιόδου ήταν αυτό που σχετιζόταν με τις κατεστραμένες περιοχές γύρω από τη γέφυρα Ponte Vecchio. Η ζώνη αυτή, από το Palazzo Vecchio μέχρι το Palazzo Pitti, αποτελούσε το πιο ακέραιο μεσαιων ικό κομμάτι της Φλωρεντίας, γεμάτο αναμνήσεις του παλιού τρόπου ζωής. Η ζώνη καταστράφηκε από τις γερμανικές νάρκες, όμως εδώ, σε αν τίθεση με ότι συνέβαινε αλλού, έγινε μια συστηματική προσπάθεια να περιοριστούν οι ζημιές μόνο στα κτίρια που ήταν στραμμέν α προς τους δρόμους που οδηγούσαν στην Ponte Vecchio (οδός v.por Santa Maria, η 25

26 πλατεία Piazza del Pesce, ο παραποτάμιος δρόμος lungarno Acciaiuoli μέχρι το ύψος του καμπαναριού της εκκλησίας των Αγ.Αποστόλων, οδός v.de Bardi στο κομμάτι μέχρι την πλατεία της Santa Maria Soprarno, οδός v.guicciardini, οδός Borgo San Jacopo μέχρι το ύψος του πύργου Ram aglianti). Έτσι, οι ζημιές εκτείνονταν κατά μήκος των κατεστραμένων δρόμων και σε βάθος 20 με 30 μέτρα, ενώ σώθηκαν από την ολική καταστροφή διάφορα κτίρια με ιστορική και καλλιτεχν ική αξία όπως το Palazzo di Parte Guelfa, οι εκκλησίες Santo Stefano, των Αγ.Αποστόλων, Santa Felicita, το Palazzo Ricasoli-Firidolfi, το Palazzo Guicciardini, η ίδια η γέφυρα Ponte Vecchio με τον διάδρομο του Vasari, ο οποίος διεκόπηκε μόν ο στα σημεία αν άμεσα στους πύργους Manelli και De Rossi, καθώς και αρκετοί μεσαιωνικοί πύργοι. Δεδομένης της παραπάνω εικόν ας που παρουσίαζε η ζώνη γύρω από τη γέφυρα Ponte Vecchio μετά τον πόλεμο, τα κεντρικά στοιχεία που μπορούσαν να υποδείξουν τους άξονες πάνω στους οποίους θα στηριζόταν η αν οικοδόμηση ήταν αφενός οι διασωθέν τες μεσαιωνικοί πύργοι, οι οποίοι υψώνονταν κατά μήκος των παλιών οδικών γραμμών προσφέροντας τη δυνατότητα σεβασμού και διατήρησής τους, και αφετέρου η ίδια η γέφυρα Ponte Χάρτης Vecchio, 9: Σχεδιάγραμμα η οποία των κατεστραμμέν παρέμενε ων άθικτη, περιοχών με στη τα γραφικά χρυσοχοεία της και όλα τα χαρακτηριστικά ζώνη στοιχεία γύρω από της την παλιάς Ponte Vecchio. αγοράς. Τα στοιχεία αυτά έπρεπε να ληφθούν σοβαρά υπ όψιν τόσο από τους αρχιτέκτονες και τους πολεοδόμους, όσο κι από το δήμο, αφού κανείς δεν ήθελε να υποπέσει πάλι στο ίδιο λάθος που είχε γίν ει μισό αιών α πριν, κατά την λεγόμεν η «εξυγίανση του ιστορικού κέντρου». Η τότε διοίκηση του δήμου, σε συνεργασία με αρχιτέκτονες και πολεοδόμους, ουσιαστικά είχε διαπράξει μια αρκετά πιο ασεβή καταστροφή από αυτή των Γερμανών, παραμορφώνοντας αυτό που για αιώνες αποτελούσε την καρδιά της παλιάς Φλωρεντίας, για να της δώσουν το χαρακτήρα μιας πόλης μοντέρνας, χωρίς φυσιογνωμία. Από την άλλη, όμως, δεν υπήρχε η πρόθεση μιας ψεύτικης αποκατάστασης του παλιού, αναπαράγοντας μιμούμεν οι ψυχρά το χαρακτήρα του περιβάλλον τος που είχε καταστραφεί. Κι αυτό όχι μόν ο εξαιτίας της απέχθειας για το ψευδές, αλλά και γιατί η αναπαραγωγή ενός περιβάλλον τος στο οποίο κυριαρχούσαν στοιχεία γραφικά και χρωματικά θα ήταν αδύνατη, τονίζοντας εξοργιστικά την αν ειλικρίνεια της ανοικοδόμησης. Έτσι, για να διατηρηθούν οι σωστές αξίες των διασωθέντων κτιρίων και να γίν ει δυνατή η αποκατάσταση της παλιάς ζωής, τα νέα κτίρια θα έπρεπε να διατηρήσουν έναν τόνο λειτουργικό, αναλογικό και αρχιτεκτονικό τέτοιο ώστε να μην πν ίγουν τα προϋπάρχοντα κτίσματα, ούτε να εν εργούν σε αντίθεση με αυτά. 26

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

να προσεγγίσετε μέσω της γέφυρας Ponte Vecchio.Η κοντινότερη στάση μετρό είναι η Lepanto linea A.

να προσεγγίσετε μέσω της γέφυρας Ponte Vecchio.Η κοντινότερη στάση μετρό είναι η Lepanto linea A. Το κέντρο της Ρώμης είναι ένα μεγάλο αρχαιολογικό πάρκο γεμάτο με καλά κρυμένα μυστικά αλλά και σημαντικά ιστορικά μνημεία. Το Κολοσσαίο Αυτό το επιβλητικό αμφιθέατρο της αρχαιότητας ήταν χωρητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εκείνη την εποχή όμως κανείς δεν χρησιμοποιούσε τον όρο rinascità ως δηλωτικό μιας συνολικής αναγέννησης ή αναβίωσης όλων των όψεων της κοινωνίας.

Εκείνη την εποχή όμως κανείς δεν χρησιμοποιούσε τον όρο rinascità ως δηλωτικό μιας συνολικής αναγέννησης ή αναβίωσης όλων των όψεων της κοινωνίας. Rinascità Αναβίωση Στα έργα των Φλωρεντινών της εποχής διαπιστώνεται έντονη αίσθηση ζωντάνιας και ενθουσιασμού. Συχνά χρησιμοποιούν τη λέξη rinascità. Η ιδέα της rinascità συνδεόταν για τους φλωρεντινούς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εργασία

Μεταπτυχιακή Εργασία ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ Μεταπτυχιακή Εργασία Ιωάννης Φλώρος, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ Επιβλέπων : Ν. Μαµάσης, Λέκτορας ΕΜΠ Αθήνα, Μάρτιος 2009 Σκοπός Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η ΕΝΑ ΧΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) κερδοσκοπικού

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες Συζήτηση για το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ που συμπληρώθηκε στο σεμινάριο και πρόταση για το προτεινόμενο τελικό φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

Φλωρεντία. Μαγευτική. travelout

Φλωρεντία. Μαγευτική. travelout Aπό τη Βάλια Νούσια Φωτογραφίες: Sakis Lalas Μαγευτική Φλωρεντία Κρατώντας εδώ και αιώνες τα σκήπτρα της ομορφότερης πόλης της Ιταλίας, η απόλυτη γενέτειρα της Αναγέννησης συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

3 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΑΣΙΖΗ ΓΚΟΥΜΠΙΟ. 4 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΣΙΕΝΑ ΣΑΝ ΤΖΙΜΙΝΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ. 5η µέρα: ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ ΛΟΥΚΑ ΠΙΖΑ

3 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΑΣΙΖΗ ΓΚΟΥΜΠΙΟ. 4 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΣΙΕΝΑ ΣΑΝ ΤΖΙΜΙΝΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ. 5η µέρα: ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ ΛΟΥΚΑ ΠΙΖΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ ΤΟΣΚΑΝΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΟΥΜΒΡΙΑ 8 µέρες / 7 νύχτες Περούτζια * Ασίζη * Γκούµπιο * Σιένα * Σαν Τζιµινιάνο * Μοντεκατίνι * Λούκα * Πίζα * Φλωρεντία * 1η µέρα: ΑΘΗΝΑ ΠΑΤΡΑ (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Η Θέση του Aκίνητου στην περιοχή της Μεσογείου Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική. Η θέση του Ακινήτου στην Ελλάδα Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 1. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΣΟΛΩΜΟΥ Συνολική άποψη της πλατείας Σολωμού από ψηλά Απόψεις της πλατείας Σολωμού

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πύλη Κερύνειας Ηλικίες 14-16

Πύλη Κερύνειας Ηλικίες 14-16 Η Λευκωσία σάς Καλεί... Πύλη Κερύνειας Ηλικίες 14-16 Η Λευκωσία σάς Καλεί Αγαπητοί φίλοι, αγαπητές φίλες, Χαιρόμαστε πολύ που σας συναντούμε! Στα χέρια σας έχετε ένα από τα πρώτα τέσσερα τετράδια εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Χ Ρ Ο Ν Ι Α Τ Ι Κ Η Ε Κ Δ Ρ Ο Μ Η

Π Ρ Ω Τ Ο Χ Ρ Ο Ν Ι Α Τ Ι Κ Η Ε Κ Δ Ρ Ο Μ Η www.enallaktiki-drasi.gr Π Ρ Ω Τ Ο Χ Ρ Ο Ν Ι Α Τ Ι Κ Η Ε Κ Δ Ρ Ο Μ Η ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ 26 Δεκεμβρίου 2014 έως 3 Ιανουαρίου 2015 Η εκδρομή έχει σχεδιασθεί από την ομάδα ιστορίας και

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Όνομα - Επώνυμο : Ελευθέριος Παπαδήμας Email: env05044@env.aegean.gr Ίδρυμα που πήγα (δώσε και ιστοσελίδα): Universita degli studi

Διαβάστε περισσότερα

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;»

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις 1931 Συµπεράσµατα του Συνεδρίου των Αθηνών - Χάρτης των Αθηνών (1931) 1933 Συµπεράσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη)

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Πολυκατοικία Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα Φωτογραφίες: Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση»

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» Το έργο «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» εντάχθηκε στο Ε.Π. «Μακεδονία Θράκη 2007-2013» στις 6 Απριλίου 2011 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το Φεβρουάριο 2014.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών

ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών Προϋπολογισµός:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ (2011)

ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ (2011) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ (2011) ΑΡΙΘΜΟΣ Α/Α ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΑ ΕΡΓΑ - ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΟΣΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ 1 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΤΙΡΙΟΥ Κ.Α.Π.Η 31/2008

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων του Δήμου Ηρακλείου συνέταξε μελέτη με τίτλο «Συμπληρωματικές εργασίες κτιρίου πλατείας

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ LIONS ΡΟΔΟΥ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ LIONS ΡΟΔΟΥ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ LIONS ΡΟΔΟΥ 1. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΤΑΘΜΟΥ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Σε μια από τις πιο τουριστικές περιοχές της Ρόδου, το Φαληράκι, η Λέσχη Ρόδου προκειμένου να βοηθήσει στην κάλυψη της πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS ΑΘΗΝΑ 2014 2 3 1) να διαπιστώσει τις αλλαγές που υπέστη ο χώρος κατά την κατασκευή και λειτουργία του αεροδρομίου 2) να αξιολογήσει τις προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ Απόσταση: 19 km Διάρκεια: 7 8 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1 ΠΡΟΣΟΧΗ: Μεγάλο τμήμα της διαδρομής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΥΦΟΣ. Kinsterna Hotel & Spa

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΥΦΟΣ. Kinsterna Hotel & Spa APXITEKTONIKH ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΥΦΟΣ κείμενο Μαρία Νικολακοπούλου φωτογράφηση Cathy Cunliffe Kinsterna Hotel & Spa Το αρχοντικό βρίσκεται 8 Km νότια της Μονεμβασιάς και χτίστηκε σε διαφορετικές φάσεις έως τα

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αναβάθμιση Υφιστάμενου Κτιρίου

Ενεργειακή Αναβάθμιση Υφιστάμενου Κτιρίου Ενεργειακή Αναβάθμιση Υφιστάμενου Κτιρίου Κορίνα Καζαντζή Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π. Msc. in Architettura Bioecologica e Tecnologie sostemibili per l ambiente, La Sapienza, Roma, Italia ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα της επίδρασης επεμβάσεων. Φ. Β. Καραντώνη Δρ Πολιτικός Μηχανικός Λέκτορας Πανεπιστημίου Πατρών karmar@upatras.gr

Παραδείγματα της επίδρασης επεμβάσεων. Φ. Β. Καραντώνη Δρ Πολιτικός Μηχανικός Λέκτορας Πανεπιστημίου Πατρών karmar@upatras.gr Παραδείγματα της επίδρασης επεμβάσεων σε παραδοσιακές και ιστορικές κατασκευές Φ. Β. Καραντώνη Δρ Πολιτικός Μηχανικός Λέκτορας Πανεπιστημίου Πατρών karmar@upatras.gr ΑΙΓΙΟ - ΕΡΑΤΕΙΝΗ 1995 26 άνθρωποι σκοτώθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH S0 ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο (25.1.2013) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Το π ρ ο τει νό μενο Μνημεί ο

1.1. Το π ρ ο τει νό μενο Μνημεί ο .. Το π ρ ο τει νό μενο Μνημεί ο... Η «Παλιά Πόλη της Κέρκυρας», ιστορικό μνημείο, προτεινόμενο για ένταξη στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς, αντιπροσωπεύει σήμερα ένα μοναδικό πολιτιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas. ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.gr Όνοµα συλλόγου Βιογραφικό Πχ. έτος ίδρυσης, ιδρυτές ιστορικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό

Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό ΙΣΟΓΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΕΝΟΙΚΙΑΣΗ Λ. ΚΗΦΙΣΙΑΣ 342 & ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ, Ν. ΨΥΧΙΚΟ Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό ΘΕΜΕΛΙΑ ΧΟΥΒΑΡ ΑΣ Α.Τ.Ε. Οδός Πεντέλης 110 Μαρούσι, 151 26

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη

Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη στον κόσμο Δούναβης Ο υδάτινος δρόμος που ενώνει B Δ A N Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη O Δούναβης (μήκος 2.780 χιλιόμετρα περίπου) είναι ο δεύτερος μακρύτερος ποταμός στην ευρωπαϊκή ήπειρο (ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΥΠΑΙΘΡΟΥ

ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΑΡΚΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΚΑΤΑ ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΤΗΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη 1. Περιγραφή Ο ανεµόµυλος της καταγραφής βρίσκεται στο χωριό Απείρανθος, που υπάγεται διοικητικά στον ήµο ρυµαλίας της νήσου Νάξου. Η βασική λειτουργία του ήταν η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Νέα προγράμματα Aσφάλισης Eπιχειρήσεων. INTERAMERICAN Business. Εξασφαλίζουν την επαγγελματική σας στέγη από κάθε κίνδυνο!

Νέα προγράμματα Aσφάλισης Eπιχειρήσεων. INTERAMERICAN Business. Εξασφαλίζουν την επαγγελματική σας στέγη από κάθε κίνδυνο! Νέα προγράμματα Aσφάλισης Eπιχειρήσεων INTERAMERICAN Business Εξασφαλίζουν την επαγγελματική σας στέγη από κάθε κίνδυνο! INTERAMERICAN Business Διασφαλίστε τα επαγγελματικά σας συμφέροντα από 4* το μήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΜΟΜΥΛΩΝ ΚΟΝΤΙΑ «Αγ. Αθανάσιος», Τ.Κ. ΚΟΝΤΙΑ, ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 49/2013

ΤΕΧΝΙΚΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΜΟΜΥΛΩΝ ΚΟΝΤΙΑ «Αγ. Αθανάσιος», Τ.Κ. ΚΟΝΤΙΑ, ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 49/2013 ΤΕΧΝΙΚΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΜΟΜΥΛΩΝ ΚΟΝΤΙΑ «Αγ. Αθανάσιος», Τ.Κ. ΚΟΝΤΙΑ, ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 49/2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 Α. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΣΗ... 3 Β. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ

ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ, ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΚΑΙ Η ΠΟΛΗ. ΑΘΗΝΑ-18 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ρ. Αικατερίνη Γκόλτσιου Γεωπόνος (Γ.Π.Α.)-Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Επιχειρήσεων INTERAMERICAN Βusiness

Ασφάλεια Επιχειρήσεων INTERAMERICAN Βusiness www.interamerican.gr Ασφάλεια Επιχειρήσεων INTERAMERICAN Βusiness Εξασφαλίστε την επαγγελματική σας στέγη από κάθε κίνδυνο Η επιχείρησή σας λειτουργεί, ό,τι και αν συμβεί Τα προγράμματα INTERAMERICAN Business

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΟΟΑΠ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Οικονομικά στοιχεία Προβλήματα Οφέλη. Σωτήρης Βλάχος Πολ.Μηχ/κος, τ. Δήμαρχος Παρελίων

ΤΑ ΣΧΟΟΑΠ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Οικονομικά στοιχεία Προβλήματα Οφέλη. Σωτήρης Βλάχος Πολ.Μηχ/κος, τ. Δήμαρχος Παρελίων ΤΑ ΣΧΟΟΑΠ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Οικονομικά στοιχεία Προβλήματα Οφέλη Σωτήρης Βλάχος Πολ.Μηχ/κος, τ. Δήμαρχος Παρελίων Θα μου επιτρέψετε για οικονομία του χρόνου να μην σταθώ στην αναγκαιότητα του χωροταξικού

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13

Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13 Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13 Εκπαιδευτικό πρόγραμμα που επιμελήθηκε η δασκάλα της τάξης Κυριακή Αμαραντίδου Οκτώβριος 2012 1 Με αφορμή τα 100 χρόνια από την

Διαβάστε περισσότερα

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας ΟΛΛΑΝΔΙΑ Έκταση: 3 φορές μικρότερη από την Ελλάδα. Πληθυσμός: 1,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. H Ολλανδία έχει μεγάλο μήκος ακτών και μικρό βάθος προς την ηπειρωτική

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΔΡΑΣΕΩΝ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΡΜΗΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΕΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΔΡΑΣΕΩΝ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΡΜΗΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΕΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 www.enallaktiki-drasi.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΔΡΑΣΕΩΝ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΡΜΗΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΕΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΣΕΠTΕΜΒΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗ 14/9 Θεματική ξενάγηση στο Μουσείο της Ακρόπολης ΤΕΤΑΡΤΗ 17/9. 7.30μμ Συνάντηση της

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ Πινακίδα 01: Xωροταξικό σχέδιο και διαγράμματα πρότασης κλ. 1:1000 Πινακίδα 02: Κάτοψη περιοχής τζαμιού κλ. 1:200 και σχέδια αστικού εξοπλισμού κλ. 1:100

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα