ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ"

Transcript

1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ CULTURAL ENVIRONMENT AND TOURISM: THE ROLE OF THE ARCHITECT ΚΑΒΑΛΑ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2001 ΟΡΓΑΝΩΣΗ: UIA ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΓΟΥΤΑΣ, Πρόεδρος UIA ΛΙΖΑ ΣΙΟΛΑ, Πρόεδρος Ελληνικού Τμήματος UIA ΝΙΚΟΣ ΦΙΝΤΙΚΑΚΗΣ, Μέλος συντονιστικής γραμματείας UIA ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΑΝΙΑΣ, μέλος Δ.Ε. του ΤΕΕ, μέλος συντονιστικής γραμματείας UIA ΙΩΑΝΝΑ ΜΗΤΣΟΥ, Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος, υπεύθυνη Ο.Ε. Αρχιτεκτονική και Τουρισμός ΚΩΝ. ΚΡΑΝΤΟΝΕΛΛΗΣ, Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος, μέλος Ο.Ε. Αρχιτεκτονική και ΠΑΤΤΥ ΚΑΡΓΑ - ΜΑΛΑΤΑΝΤΗ, Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος, μέλος Ο.Ε. Αρχιτεκτονική και Τουρισμός ΕΛΕΝΗ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ-LACROIX, Αρχιτέκτων- Πολεοδόμος- Χωροτάκτης, μέλος Ο.Ε. Αρχιτεκτονική και Τουρισμός ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΙΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ, Αρχιτέκτων-Χωροτάκτης, μέλος Ο.Ε. Αρχιτεκτονική και Τουρισμός

2 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 2 ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Κ. ΛΙΑΣΚΑΣ, Πρόεδρος ΤΕΕ Κ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ, A Αντιπρόεδρος ΤΕΕ Κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Πρόεδρος ΤΕΕ-ΑΜ Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.Γ. Περιφέρειας ΑΜ-Θ Θ. ΚΑΛΙΟΤΖΗΣ, Νομάρχης Καβάλας Ε. ΕΡΙΦΥΛΛΙΔΗΣ, Δήμαρχος Καβάλας Ι. ΚΑΛΑΪΤΖΗΣ, Πρόεδρος Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Νομού Καβάλας ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ VLADIMIR KROGIUS, Δ/ντής Προγράμματος Αρχιτεκτονική και Τουρισμός για τη Region II/ UIA Αρχιτεκτονική και Τουρισμός ΧΡ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΠΘ Π. ΓΕΤΙΜΗΣ, Πάντειο Πανεπιστήμιο Π. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ Κ. ΓΚΑΡΤΖΟΣ, ΣΕΠΟΧ ΑΛ. ΔΕΦΝΕΡ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Κ. ΚΑΣΣΙΟΣ, ΕΜΠ Κ. ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ, ΓΔ ΕΟΤ Ι. ΚΙΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ, ΤΕΙ Αθήνας Χ. ΚΟΚΚΩΣΗΣ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γ. ΛΑΒΒΑΣ, Πανεπιστήμιο Αθηνών Π. ΛΟΥΚΑΚΗΣ, Πάντειο Πανεπιστήμιο ΦΙΛ. ΛΟΥΚΙΣΣΑΣ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΗΛ. ΜΠΕΡΙΑΤΟΣ, Γ.Γ. ΥΠΕΧΩΔΕ ΝΙΚ. ΠΟΛΥΔΩΡΙΔΗΣ, Πολυτεχνική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Εκπρόσωπος ΥΠΠΟ ΑΓΓ. ΣΙΟΛΑΣ, ΕΜΠ ΠΑΝ. ΣΤΑΘΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΠΘ Ι. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ, ΕΜΠ ΚΩΝ. ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗΣ, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο ΕΛΕΝΗ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ - LACROIX, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 3 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΣΟΦΙΑ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΙΩΑΝΝΑ ΜΗΤΣΟΥ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΛΕΝΗ ΥΨΗΛΟΥ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Δρ Πολεοδόμος - Χωροτάκτης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΔΟΣΕΩΝ Τ.Ε.Ε. ΓΙΩΤΑ ΚΑΖΑΖΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΕΝΗ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Δρ Πολεοδόμος - Χωροτάκτης, Μέλος Ομάδας Εργασίας του συνεδρίου Είναι γνωστό ότι ο τουρισμός είναι κλάδος της διεθνούς οικονομίας με σταθερά αυξητική τάση και με ευνοϊκές προοπτικές εξέλιξης. Είναι επίσης γνωστό ότι κάθε μορφή οικονομικής ανάπτυξης συνήθως συνοδεύεται από αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και μάλιστα στις σημερινές συνθήκες ελεύθερης αγοράς. Από την άποψη της τουριστικής ανάπτυξης κύριο πρόβλημα, αλλά και αναπτυξιακό παράδοξο αποτελεί το γεγονός ότι ο τουρισμός κατά κανόνα φθείρει φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους που ταυτόχρονα συνιστούν το βασικό συγκριτικό του πλεονέκτημα. Σκοπός του Συνεδρίου είναι η ανάλυση των προβλημάτων που προκαλούνται από την αλλοίωση των πολιτιστικών και φυσικών πόρων, η αξιολόγηση των δυνατοτήτων αποτελεσματικής αντιμετώπισης τους και η ενθάρρυνση πολιτικών αποφάσεων που να

4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 4 εξασφαλίζουν την βιώσιμη ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και περιβαλλοντικής προστασίας. Σημειώνεται ότι το θέμα του Συνεδρίου παρακολουθεί τους προγραμματικούς στόχους που προσδιόρισε το ΧΧ Παγκόσμιο Συνέδριο της UIA και είναι: η αρχιτεκτονική και η αειφόρος ανάπτυξη, η διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, η ανάδειξη της πολιτιστικής ιδιαιτερότητας. Παράλληλα, βρίσκεται στο πνεύμα του προσεχούς Παγκοσμίου Συνεδρίου το 2002 που θα ασχοληθεί με τη σφαιρική θεώρηση της αρχιτεκτονικής ως πόρου ( Architecture as a Resource ), υλικού, πολιτιστικού και κοινωνικού. Το Συνέδριο σκόπιμα επιχείρησε να καλύψει ένα ευρύ θεματολόγιο (στο οποίο περιλαμβάνονται η Χωροταξία και ο Φυσικός Σχεδιασμός, η Διαχείριση Περιβάλλοντος, η προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, κλπ.), από το οποίο προκύπτουν οι επιμέρους θεματικές ενότητες. ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Α. Αρχιτεκτονική κληρονομιά και τουριστική αξιοποίηση-δυνατότητες και εξελίξεις Παραδοσιακοί οικισμοί, αρχιτεκτονική κληρονομιά και ιστορικά κέντρα πόλεων Αρχιτεκτονική των τουριστικών εγκαταστάσεων: παρελθόν, παρόν και μέλλον. Επαναχρησιμοποίηση απαξιωμένων κελυφών. Β. ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ-ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ-ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Φυσικοί πόροι ως πρωτογενής πόλος έλξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Αρχιτεκτονική και προστασία οικοσυστημάτων. Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων τουριστικών έργων και προγραμμάτων. Θεσμικό πλαίσιο προστασίας και προγράμματα στήριξης. Γ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ-ΕΛΛΑΔΑ, ΕΕ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΟ Γ ΚΠΣ Διεθνείς εξελίξεις και πολιτική για το περιβάλλον και τον τουρισμό σε ΕΕ και Ελλάδα. Το δομημένο περιβάλλον στο πλαίσιο του Γ ΚΠΣ.

5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 5 Δ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ-ΤΟΠΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Προολυμπιακές πολιτιστιστικές διοργανώσεις (Πολιτιστική Ολυμπιάδα κλπ.) και ανακατανομή του τουρισμού σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η περιβαλλοντική διάσταση του τουρισμού των μεγάλων διοργανώσεων (mega events). Διαχείριση ειδικών περιοχών και τουριστική μονοκαλλιέργεια. Στο Συνέδριο συμμετείχαν κυρίως αρχιτέκτονες, ενώ δεν έλειψαν και εκπρόσωποι άλλων συναφών με τη θεματολογία ειδικοτήτων (επιστήμη Πολιτικού Μηχανικού, Αρχαιολογία, Οικονομολογία, Κοινωνιολογία), που προσέφεραν τη δική τους οπτική και εμπειρία, εμπλουτίζοντας την προβληματική αλλά και ενισχύοντας τη δυναμική της συμβολής του ως επιστημονικής διοργάνωσης. Μεταξύ αυτών, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, εμπειρογνώμονες, διακεκριμένοι ελεύθεροι επαγγελματίες, ανώτερα στελέχη δημόσιων υπηρεσιών ή συναφών φορέων, έλληνες ή από το χώρο της Βαλκανικής και της Μεσογείου, παρουσίασαν θέματα ευρύτερου ή εξειδικευμένου ενδιαφέροντος, θεωρητικά ή μελέτες περιπτώσεων. Ενδιαφέρον παρουσίασε, μέσα από τα κείμενα των εισηγήσεων, η προβληματική των τάσεων και των επιπτώσεων του τουρισμού και της προοπτικής των εναλλακτικών μορφών του, της καταγραφής, προστασίας, διαχείρισης και ανάδειξης του πολιτιστικού περιβάλλοντος, καθώς και της αποστολής των αρμοδιοτήτων και των δυνατοτήτων του αρχιτέκτονα ως επιστήμονα, επαγγελματία, κρατικού λειτουργού και ενεργού πολίτη. Χωρικά πεδία αναφοράς και ανάλυσης, αποτέλεσαν ιστορικά κέντρα πόλεων (Αθήνα, Πειραιάς, Καβάλα, κ.ά. ) ορεινοί ή παραθαλάσσιοι οικισμοί, παραδοσιακοί τόποι (Θήρα, Αράχωβα, ορεινή Μάνη, στην Κρήτη, στη Θράκη, κ.ά.) και οικολογικά ευαίσθητες περιοχές (Δέλτα Νέστου, κ.ά.) στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό (Λιβίσι και Αττάλεια στις μικρασιακές ακτές, μεσαιωνικοί οικισμοί στη Ρουμανία, κ.ά.). Αναλύθηκαν η συμβολή μη Κυβερνητικών και Διεθνών οργανώσεων, του Υπ. Πολιτισμού, του ΕΟΤ και άλλων διοικητικών φορέων, το περιεχόμενο θεσμοθετήσεων και συμβάσεων, τα αποτελέσματα κοινών διεπιστημονικών ή διακρατικών προσπαθειών, μεθοδολογίες, τεχνολογίες και καινοτομίες καθώς και η προσφορά και η οπτική μεγάλων

6 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 6 θεωρητικών του τοπίου και μελετητών της αρχιτεκτονικής. Η φιλοξενία του Συνεδρίου και των συνέδρων σε προστατευόμενους χώρους πολιτιστικού χαρακτήρα και η προγραμματισμένη επίσκεψη αξιοθεάτων στη πόλη, σε γειτονικούς αρχαιολογικούς τόπους και σε παραδοσιακούς οικισμούς μετά τη λήξη των εργασιών, αποτέλεσε ιδανικό επίλογο και ενδιαφέρουσα πρόκληση, με την παρουσίαση του πλούσιου τοπικού πολιτιστικού περιβάλλοντος με δυνατότητες αλλά και απαιτήσεις άρτιας τουριστικής αξιοποίησης. Το ελληνικό τμήμα της UIA εμπιστεύθηκε τη διοργάνωση του Διεθνούς Συνεδρίου στην Καβάλα, ενώ ο Πρόεδρος της UIA κ. Β. Σγούτας και η Γραμματέας του ελληνικού τμήματος της UIA κ. Λ. Σιόλα ενθάρρυναν την πρωτοβουλία αυτή και κυρίως την επιλογή της πόλης ως τόπου φιλοξενίας του συνεδρίου. Πέραν του ότι αποτελεί την έδρα της Ομάδας Εργασίας του Ελληνικού Τμήματος της UIA Αρχιτεκτονική και Τουρισμός, η πόλη έχει κεντροβαρική γεωγραφική σχέση με τα κράτη - μέλη της Region II, καθώς, επίσης, διαθέτει τα στοιχεία που προτάσσονται στον προβληματισμό του συνεδρίου ως θέμα συζήτησης: έντονο ιστορικό παρελθόν προς αξιοποίηση όντας στο κέντρο μιας ευρείας περιοχής τουριστικού ενδιαφέροντος. Στοχεύοντας στην ανταλλαγή επιστημονικών απόψεων και εμπειριών μεταξύ του ανθρώπινου, τεχνικού κι όχι μόνο, δυναμικού του απασχολούμενου με την έρευνα, το σχεδιασμό, τη μελέτη, τον προγραμματισμό θεμάτων αρχιτεκτονικής, πολιτισμού και τουρισμού, το συνέδριο έδωσε, επίσης, τη δυνατότητα συνάντησης των αντιπροσώπων του Προγράμματος Αρχιτεκτονική και Τουρισμός της Region II με επικεφαλής τον κ. Krogius, που είχαμε την τιμή της παρουσίας και της συμμετοχής του. Ευχαριστίες οφείλονται σε όλους τους συμμετέχοντες, των οποίων οι εισηγήσεις και παρεμβάσεις φώτισαν και ανέδειξαν τον ουσιαστικό και πρωταγωνιστικό, τελικά, ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο αρχιτέκτονας στη σχέση της μεγαλύτερης σύγχρονης οικονομικής δραστηριότητας, του τουρισμού, με τις πολύπλευρης σημασίας αξίες, τον πολιτισμό και το περιβάλλον. Εκφράζονται θερμές ευχαριστίες προς όλους όσους συνέβαλαν στην προετοιμασία του Συνεδρίου, στους οποίους οφείλεται μεγάλο μέρος της άψογης διοργάνωσής του και χω-

7 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 7 ρίς τη συμβολή τους δεν θα ήταν εφικτή η επιτυχής ολοκλήρωσή του. Η ηθική υποστήριξη και αρωγή μελών της Τιμητικής Επιτροπής διευκόλυνε την προσπάθειά μας κατά τις τυπικές διαδικασίες από το αρχικό ως το τελικό στάδιο, ενώ ο συμβουλευτικός ρόλος μελών της Επιστημονικής Επιτροπής συνετέλεσε σε μεγάλο βαθμό στην άρτια και αξιόπιστη κρίση, αποδοχή προς παρουσίαση και αξιολόγηση των εισηγήσεων. Ιδιαίτερης σημασίας, όμως, ήταν η συμβολή των μελών της Οργανωτικής Επιτροπής, της Ομάδας Εργασίας του Συνεδρίου, αλλά και των συντελεστών της γραμματειακής κάλυψης αυτού. Ευχαριστίες οφείλονται στις αρχές του Νομού και της Πόλης της Καβάλας για τη φιλοξενία του Συνεδρίου, καθώς και στο Τοπικό Τμήμα του ΤΕΕ για την τεχνική, τεχνογνωστική, οικονομική και άλλη ενίσχυσή του και την ένθερμη υποστήριξή του Προέδρου του, Κωνσταντίνου Παναγιωτόπουλου. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, Ο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ REGION II ΤΗΣ UIA VLADIMIR KROGIUS Αρχιτέκτων Μηχανικός Δ/ντής Προγράμματος Εργασίας Περιφέρειας II UIA Αρχιτεκτονική και Τουρισμός Το συνέδριο Πολιτιστικό Περιβάλλον και Τουρισμός: ο ρόλος του Αρχιτέκτονα, οργανωμένο από το ελληνικό τμήμα της UIA στην πόλη της Καβάλας, αποτελεί σημαντική δραστηριότητα της Περιφέρειας ΙΙ στον τομέα των διασυνδεόμενων πεδίων της Αρχιτεκτονικής και του Τουρισμού, μεταξύ των δύο συναφών Διεθνών Συνεδρίων πριν και μετά από αυτό (Beijing 1999 και Berlin 2002). Τα θέματα που έχουν τεθεί από τους οργανωτές, -σημεία ανταλλαγής ουσιαστικών εμπειριών μεταξύ των αρχιτεκτόνων- αποτελούν, ζητήματα επείγοντα για τις χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας, καθώς συγκρούονται με σοβαρά προβλήματα ανάπτυξης. Ο τουρισμός καλείται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αποφάσεις ζητημάτων υποδοχής πόρων για την άνοδο της οικονομίας και του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού, διατήρησης του εθνικού αυτοπροσδιορισμού και υψηλού βαθμού συμμετοχής στη ζωή του ανθρώπου.

8 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 8 Για την ανάπτυξη του τουρισμού, η έννοια του αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος για αντικείμενα τουριστικής υποδομής και εξωτερικού περιβάλλοντος πόλεων και υπαίθρου είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι πόλεις και οι τόποι συνιστούν πεδία επαφής του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Σημαντικά διεθνή κείμενα, όπως η Χάρτα της Ουάσιγκτων για την προστασία των ιστορικών τόπων, η Χάρτα των Βρυξελλών για τον πολιτιστικό τουρισμό, η Σύμβαση της Γρανάδας για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ευρώπης, η Διεθνής Τουριστική Διακήρυξη της Οζάκα κ.ά., καθορίζουν την αναγκαιότητα της οργανικής σύνδεσης τουριστικής αρχιτεκτονικής και περιβάλλοντος, την υποστήριξη της υφιστάμενης εικόνας της πόλης, την αποκατάσταση και την προαγωγή των ζωτικών λειτουργιών αυτής. Τίθεται, επίσης, ηθικό ζήτημα στην αρχιτεκτονική δραστηριότητα καθώς η μεταβολή του κοινωνικού προσανατολισμού και οι οικονομικές δυσκολίες συχνά οδηγούν τους αρχιτέκτονες στην περίπλοκη κατάσταση της ανισορροπίας μεταξύ των απαιτήσεων του πελάτη και των συμφερόντων του κοινού. Η Γραμματεία του Προγράμματος Εργασίας της Περιφέρειας ΙΙ της UIA προσέφερε προς συζήτηση και αποδοχή το κείμενο της Έκκλησης της Καβάλας, προς τήρηση από τους ασχολούμενους με τον τουριστικό τομέα αρχιτέκτονες, απαίτησης επαγγελματικής ηθικής επαρκούς σε συνθήκες αειφορικής ανάπτυξης στον 21 Ο αιώνα. Βασικά σημεία της είναι τα ακόλουθα: α) αναγνώριση της ενίσχυσης της αειφορικής ανάπτυξης ως κύριας απαίτησης του 21 ου αιώνα, β) επισήμανση του δυνητικού σημαίνοντος ρόλου των αρχιτεκτόνων σ αυτό, γ) λήψη υπόψη της εξειδίκευσης επίλυσης προβλημάτων, γ) έμφαση σε λύσεις που προσεγγίζουν την ισόρροπη ανάπτυξη του αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος του τουρισμού, δ) κατανόηση του διπλού ρόλου του αρχιτέκτονα ως εκτελεστή ιδιωτικής εντολής και εκπροσώπου επαγγέλματος με αντικείμενο τη χωρική ανάπτυξη, ε) πρόσκληση στους αρχιτέκτονες ν ακολουθήσουν αντίστοιχες ηθικές αρχές: σεβασμό στα δημιουργήματα των επωνύμων και ανωνύμων προκατόχων τους, επιδίωξη ισορροπίας μεταξύ του τουριστικού κλάδου της οικονομίας και των συμφερόντων των τοπικών κοινωνιών και αντικειμένων επίσκεψης, διασφάλιση ισορροπίας μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου συμ-

9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 9 φέροντος αναφορικά με το αρχιτεκτονικό περιβάλλον στον τουρισμό, συνειδητοποίηση των αρμοδιοτήτων τους ως προς το συντονισμό της χωρικής οργάνωσης του δομημένου περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένου και του τουριστικού. Η ΕΚΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ του Προγράμματος Εργασίας της UIA για την Περιφέρεια II Αρχιτεκτονική και Τουρισμός για την επαγγελματική ηθική στη διαδικασία της θεσμοθέτησης του αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος του τουρισμού του 21 ου αιώνα Οι αρχιτέκτονες που απασχολούνται στην κατεύθυνση του τουρισμού και έχοντας ενταχθεί στη διεθνή συνεργασία σ αυτό το πεδίο υπό την αιγίδα της UIA: αναγνωρίζοντας, ότι η υποστήριξη της αειφορικής ανάπτυξης θα καταστεί η σπουδαιότερη απαίτηση του τρέχοντος 21 ου αιώνα, επισημαίνοντας τον σημαντικό ρόλο, που οι αρχιτέκτονες μπορούν να διαδραματίσουν προσεγγίζοντας αυτό το στόχο, λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική εξειδίκευση στη λύση του δεδομένου προβλήματος στην κατεύθυνση του τουρισμού με τις θετικές δυνατότητες και τους σοβαρούς κινδύνους, εκτιμώντας ιδιαίτερα τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν σε αριθμό λύσεων, όπου οι αρχιτέκτονες έχουν αποδείξει τη δυνατότητα προσέγγισης ισόρροπης ανάπτυξης του αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος του τουρισμού, κατανοώντας, ταυτόχρονα, τη διττή θέση του αρχιτέκτονα, ως εκτελεστή της ιδιωτικής τάξης, και ως εκπροσώπου επαγγέλματος με αντικείμενο την άρτια χωρική ανάπτυξη πόλεων και περιοχών, καλεί τους αρχιτέκτονες ν ακολουθήσουν στα έργα τους στην κατεύθυνση του τουρισμού τις ακόλουθες ηθικές αρχές: 1) Εργαζόμενοι στη δημιουργία του αντικειμένου του τουρισμού που χωροθετείται στο δομημένο ιστορικό περιβάλλον, είναι απαραίτητο να εκτιμήσουν τα προϊόντα των προσπαθειών των διάσημων ή ανώνυμων προκατόχων τους ώστε να είναι έτοιμα να δεχθούν να μεταφέρουν το μήνυμα μερικών γενεών δημιουργών και η μεταφορά

10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 10 του στο μελλοντικό κόσμο να εμπλουτιστεί με τη συνεισφορά τους. 2) Είναι απαραίτητο να φιλοδοξούν την εξεύρεση και αντανάκλαση στο πρόγραμμα της ισορροπίας των συμφερόντων τόσο του τουριστικού κλάδου της οικονομίας όσο και των τοπικών κοινωνιών των πόλεων και περιοχών - αντικείμενα επίσκεψης, που συνδυάζουν τα ενδιαφέροντα της πλειονότητας, χωρίς ν αγνοούν, επίσης, τις μειονότητες. 3) Το πρόγραμμα του αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος της τουριστικής οργάνωσης πρέπει να διασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων συμφερόντων, ακόμη κι αν ο πελάτης είναι η μία, μόνο, από τις πλευρές, το πρόγραμμα του μεμονωμένου αντικειμένου πρέπει αρμονικά να εισαχθεί στη σχεδιαστική και χωρική διάρθρωση της συνολικής πόλης ή περιοχής, αλλά επίσης τα γενικά σχέδια δεν πρέπει ν αδιαφορούν απέναντι σε ιδιωτικά συμφέροντα αντικειμένων πολεοδομικής δραστηριότητας. 4) Ο αρχιτέκτονας δεν πρέπει να ξεχνά την ευθύνη του προς το επάγγελμά του και τη λειτουργική δέσμευσή του να είναι ο συντονιστής της χωρικής οργάνωσης του δομημένου περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένου, βεβαίως, του περιβάλλοντος του τουρισμού. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ UIA ΙΩΑΝΝΑ ΜΗΤΣΟΥ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΠΑΤΤΥ ΚΑΡΓΑ-ΜΑΛΑΤΑΝΤΗ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΙΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ, Δρ Αρχιτέκτων Μηχανικός ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΑΝΤΟΝΕΛΛΗΣ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΛΕΝΗ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ-LACROIX, Δρ Αρχιτέκτων Μηχανικός Η παρουσίαση αυτή ασχολείται με το γενικό θέμα της σύγχρονης και μελλοντικής αλληλεξάρτησης μεταξύ αρχιτεκτονικής, τουρισμού και περιβάλλοντος. Οι συντάκτες συνειδητά επέλεξαν όχι τη σε βάθος ανάλυση, αλλά την επιλεκτική σύγκριση δεδομένων, ταξινομημένων κατά χωρικό τύπο και τύπο δραστηριότητας, με έμφαση στην πόλη που

11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 11 φιλοξενεί το συνέδριο, στην τουριστική ανάπτυξη, στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και στο σύνθετο ρόλο του αρχιτέκτονα. Σημεία αναφοράς είναι: α) η πόλη της Καβάλας με την πλούσια πολιτιστική της παράδοση, τη στρατηγική της γεωγραφική θέση, το νέο αναπτυξιακό δυναμικό της, τη μελλοντική λειτουργία της ως πόλου ανάπτυξης με ζώνη επιρροής πέραν της Ελλάδας, β) ο τουρισμός στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο, η εξέλιξή του, οι κατευθύνσεις και οι νέες μορφές του στο πλαίσιο της διεθνούς τουριστικής αγοράς, λαμβάνοντας υπόψη τις αντιληπτές επιδράσεις του μαζικού τουρισμού, γ) ο ρόλος του αρχιτέκτονα στη σύγχρονη εποχή, που ιστορικά είναι ο πρωτοπόρος, οραματιστής και πρωταγωνιστής στη διαδικασία της χωρικής ρύθμισης σε μια ευρύτητα παρεμβάσεων, από την κλίμακα της Αρχιτεκτονικής ως την κλίμακα του Πολεοδομικού και του Χωροταξικού Σχεδιασμού, δ) ο ρόλος του αρχιτέκτονα στο Δημόσιο, ευρύτερο Δημόσιο τομέα και γενικά στους φορείς στην Ελλάδα, με τη σημασία των αρμοδιοτήτων του, αλλά περαιτέρω με τις επιπλέον δυνατότητες συνεργασίας για τη δημιουργία και προστασία του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος, ε) Οι μεγάλες διοργανώσεις και πως επηρεάζουν (ή και δημιουργούν) το πολιτιστικό περιβάλλον και αντίστοιχα τον τουρισμό, όχι μόνο βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα με καθοριστική συμβολή στη διεύρυνση των τουριστικών ροών, κλπ. Με αυτό τον τρόπο, ο ρόλος του αρχιτέκτονα αναβαθμίζεται και καθίσταται κεντρικό θέμα συζήτησης, μέσω διαφόρων περιοχών παρέμβασης σε αντικείμενα Αρχιτεκτονικής, Τουρισμού και Περιβάλλοντος σε συνάφεια με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει και τις προοπτικές που ακολουθούν. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: ΛΙΒΙΣΙ: ΚΟΙΝΟ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗΣ Αρχιτέκτων Μηχανικός, Πρόεδρος Ελληνικού Τμήματος ICOMOS

12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 12 Η εισήγηση αφορά στη σχέση ιστορικού χώρου και περιβάλλοντος μέσα από την παρουσίαση του κοινού ελληνοτουρκικού προγράμματος πολιτιστικής-αρχιτεκτονικής μέριμνας για το Λιβίσι, οικισμό από τους παλαιότερους (11ος ή 14ος αιώνας) και μεγαλύτερους Ελληνικούς στα παράλια της Μικράς Ασίας, κτισμένο στα ερείπια της Καρμυλασσού της αρχαίας Λυδίας, που σήμερα ανήκει στο διοικητικό διαμέρισμα Fethiye της περιοχής Mugla της Τουρκίας. Το μεγαλύτερο κοινωνικό και εμπορικό κέντρο της περιφέρειας, των αρχών 20ου αιώνα., με κατοίκους το 1912, μετά την ανταλλαγή πληθυσμών ύστερα από το 1922 με αμοιβαία μετάθεση ελληνικού πληθυσμού του Kayakφyό με μουσουλμάνους κατοίκους της δυτικής Θράκης, οδήγησε αργότερα στη φθορά σημαντικού μέρους του κτιριακού δυναμικού. Οι, σε εξέλιξη, προσπάθειες του Επιμελητηρίου Αρχιτεκτόνων της Τουρκίας από το 1988, σε συνάφεια και με το Διεθνές Συνέδριο Αρχιτεκτόνων και τη Γενική Συνέλευση της Διεθνούς Ένωσης Αρχιτεκτόνων (UIA) κατευθύνθηκαν στην μετατροπή του σε ένα χωριό Ειρήνης και Φιλίας και Κέντρο Αλληλεγγύης μεταξύ πολιτισμών, σε σημείο συνάντησης αρχιτεκτόνων της υφηλίου, και το οποίο μέχρι σήμερα, δεν έχει υλοποιηθεί σε άλλη χώρα. Την έγκριση του προγράμματος από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων ακολούθησε η απόφαση του Συμβουλίου Ιδιαίτερα Προστατευόμενων Περιοχών του Υπουργείου Προεδρίας για ένταξη του Kayakφyό στο καθεστώς προστασίας Ιδιαίτερα Προστατευόμενων Περιοχών. Εξάλλου, η περιφέρεια Kaya Ηukuru στην οποία υπάγεται, διαθέτει πέρα από ιστορικά και αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, σημαντικό οικολογικό κεφάλαιο με απαιτήσεις άρτιας διαχείρισης. Σημαντική είναι και η έως τώρα συμβολή Πανεπιστημίων, σε έργο έρευνας και αποκατάστασης. Ενδεικτικά, η μελέτη των δύο ναών του Ταξιάρχη (άνω τμήμα οικισμού) και της Παναγίας Πυργιώτισσας (κάτω τμήμα οικισμού) και τριών τυπικών κατοικιών με τις περιβάλλουσες οδούς, ολοκληρώθηκε το 2000 κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών θερινών δραστηριοτήτων σπουδαστών Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας. Στόχοι του προγράμματος ήταν οι ακόλουθοι:

13 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 13 α) Αρχιτεκτονικές μελέτες ιστορικού χωριού-πολιτιστικής κληρονομιάς, με τεκμηρίωση, κατηγοριοποίηση και αξιολόγηση μορφολογικών, πολεοδομικών και άλλων δεδομένων. β) Οικολογική συντήρηση και οικοτουριστική χρήση σε Kayakφyό και Kaya Ηukuru. γ) Ολοκληρωμένη συντήρησή τους, με συνεκτίμηση τοπικών και περιφερειακών, αρχιτεκτονικών, πολεοδομικών, οικολογικών κ.ά. δεδομένων. δ) Συμμετοχή τοπικού πληθυσμού και της ευρύτερης περιοχής κατόπιν ενθάρρυνσης και καθιέρωσης συνεργασίας, μέσω τουριστικά προσανατολισμένων οργανισμών φιλοξενίας, με ανάπτυξη τοπικών εργαστηρίων, οργανώσεων παραγωγής/marketing. ε) Δημιουργία επιστημονικού-πολιτιστικού κέντρου στο Kayakφyό με ανάλογες δραστηριότητες (Ελληνοτουρκικό κοινό διαπανεπιστημονικό πρόγραμμα εργασίας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, φεστιβάλ νεανικού τουρισμού, περιοδικές διεθνείς επιστημονικές συναντήσεις, κ.ά.). Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΟΤ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., Γενικός Διευθυντής ΕΟΤ Ο Τουρισμός, διακεκριμένος σύγχρονος αναπτυξιακός παράγοντας, με πολύπλευρη σημασία (οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική και περιβαλλοντική) για την Ελλάδα, χαρακτηρίζεται από δυναμική ανάπτυξη και υπερσυγκέντρωση δραστηριοτήτων κυρίως, στις παράκτιες περιοχές. Το άρθρο αναφέρεται στην προέλευση και την ιστορική εξέλιξη του competent οργανισμού ΕΟΤ (Ελληνικός Εθνικός Οργανισμός Τουρισμού), την αποστολή, το αντικείμενο και την αναπτυξιακή πολιτική του. Κύριες παράμετροι αυτών ήταν η παρουσίαση, προώθηση και κατάλληλη αξιοποίηση των φυσικών πόρων, πέραν των αρχαιολογικών πόρων και της ποιότητας των ξενοδοχειακών παροχών, μέσω της νομοθεσίας για τον τουρισμό, που μπορούσε να εφαρμοστεί στη διαδικασία τουριστικών εγκαταστάσεων αρχιτεκτονικών μελετών και για τον κατάλογο των λειτουργικών απαιτήσεων και τη θέση προεγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών

14 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 14 (οι πρώτες της προπολεμικής περιόδου), για την ταξινόμησή τους σε κατηγορίες. Κύριες κατευθύνσεις στον τομέα της τουριστικής βιομηχανίας αποτέλεσαν οι τεχνικές προδιαγραφές των τουριστικών εγκαταστάσεων και τα τουριστικά δημόσια έργα, με την ουσιαστική συμβολή αρχιτεκτόνων (όπως ο Δ. Πικιώνης και ο Α. Κωνσταντινίδης) και άλλων τεχνικών επιστημόνων. Το 1959 με ειδική διάταξη (30/5/59), έγινε διαχωρισμός των καταλυμάτων στα εξής είδη: ξενοδοχεία, μοτέλ, ξενώνες (Α, Β τάξης) και επιπλωμένα διαμερίσματα (Α, Β, Γ τάξης), με πρόβλεψη, για πρώτη φορά, των ελάχιστων διαστάσεων των δωματίων, ενώ οι προδιαγραφές του 1968 εστίαζαν σε θέματα λειτουργικά. Αργότερα, με τις προδιαγραφές του 1976 καθορίστηκαν τα ισχύοντα για κάμπιγκ (πράσινο, υποδομή), ενώ στη συνέχεια, προστέθηκαν και ειδικές περιβαλλοντικές διατάξεις, καθώς και οι ισχύουσες μέχρι σήμερα προδιαγραφές του 1987 με σημαντικές καινοτομίες που ελάμβαναν υπόψη τις νέες απαιτήσεις των τουριστών. Οι νεότερες τεχνικές προδιαγραφές αφορούν σε ειδικές τουριστικές κατασκευές που επιδοτούνται από τον αναπτυξιακό νόμο. Στην περίπτωση των γηπέδων γκολφ (προδιαγραφές 1994) υπάρχει άμεση συνάφεια των προδιαγραφών με την προστασία του περιβάλλοντος (κατάλληλη επιλογή φυτών, δεδομένη αναλογία δένδρων-θάμνων, εξασφάλιση ποσότητας νερού κλπ.). Κατά το χρονικό διάστημα , δημιουργήθηκε με μέριμνα της τεχνικής υπηρεσίας του Οργανισμού η μεγαλύτερη αλυσίδα ( Ξενία ) δημόσιας τουριστικής υποδομής, με μονάδες σε όλη τη χώρα (με τη δημιουργία επιπλέον κλινών σε μη τουριστικές περιοχές, ανάπτυξη του τουρισμού πόλης, προσπάθεια εναρμόνισης των κτιρίων με το φυσικό περιβάλλον, κλπ.). Ουσιαστική παρέμβαση του ΕΟΤ που αποτέλεσε πρακτικά και την πρώτη σύνδεση της τουριστικής ανάπτυξης με την αρχιτεκτονική κληρονομιά έγινε αργότερα, κατά την περίοδο , με τη μελέτη και τη μετατροπή ιδιωτικών παραδοσιακών κτισμάτων σε τουριστικά καταλύματα (ξενώνες, μικρά ξενοδοχεία), σε αριθμό παραδοσιακών οικισμών της χώρας (Βάθεια-Αρεόπολη Λακωνίας, Μεστά και Ψαρά Χίου, Οία Κυκλάδων, Βυζίτσα και Μηλιές Μαγνησίας, Κορυσχάδες Ευρυτανίας, Πάπιγγο Ιωαννίνων) με την κατασκευή

15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 15 άνω των 100 ξενώνων. Η Πολιτεία ενθαρρύνει ανάλογες δράσεις, αφού προβλέπεται η επιδότηση για τη μετατροπή υπαρχόντων παραδοσιακών κτισμάτων σε τουριστικά καταλύματα, με ποσοστό 40% της συνολικής δαπάνης, σύμφωνα με τις διατάξεις του αναπτυξιακού νόμου. Αργότερα, μια καταλληλότερη αξιοποίηση της ενδοχώρας έλαβε χώρα, σε αντίθεση με τη, μέχρι τότε, συχνά άναρχη ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών. Η διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς είναι σήμερα περισσότερο αναγκαία παρά ποτέ, αφού αποτελεί και τουριστικό πόρο ανεκτίμητης αξίας. Συμβαδίζει δε απόλυτα με τις δύο κύριες κατευθύνσεις της τουριστικής πολιτικής: την καλύτερη διαχείριση του μαζικού τουρισμού (με τη σταδιακή σωστή αξιοποίηση των μη τουριστικά ανεπτυγμένων περιοχών) και την ανάπτυξη των ειδικών μορφών τουρισμού για την προσέλκυση τουριστών ειδικών ενδιαφερόντων (πολιτισμό, τη φύση, την παράδοση). ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ-ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ- ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΡΙΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Ν. ΔΙΚΑΣ Aρχιτέκτων Μηχανικός - Κέντρο Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς Το πολιτιστικό περιβάλλον είναι το περιβάλλον της ίδιας της ζωής κάθε μικρής ή μεγάλης πόλης, ανεξάρτητα από τις δευτερεύουσες έντονες εκφράσεις. Μία αγορά σε μια πόλη της Ανατολής μπορεί να είναι ένα από τα σημαντικότερά της αποτελέσματα, που καθρεφτίζει συμπυκνωμένα τα αυθεντικά της πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Το πολιτιστικό περιβάλλον εμφανίζεται σε κάθε αυθεντική γειτονιά κάθε πόλης, με ή χωρίς τον χρήσιμο μανιερισμό της ανάγκης για εξωραϊσμό ή βελτίωση. Τι συμβαίνει σε οικιστικά συγκροτήματα, που, τουλάχιστον, σε ορισμένες περιόδους κυριαρχούν στην προκατασκευασμένη συμβατική λειτουργία του οικισμού, για την αναζήτηση της ουτοπίας των διακοπών, που σημαδεύουν ανεξίτηλα τον ίδιο τον κοινωνικό ιστό; Η Αρχιτεκτονική μπορεί να έχει επιτύχει σε μορφοπλαστικά κελύφη, αλλά έχει αποτύχει στο

16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 16 λειτουργικό σχεδιασμό των πόλεων αναφορικά με τον άνθρωπο. Ποιος είναι ο ρόλος του αρχιτέκτονα; Τελικά, σε ένα ιστορικό κέντρο πόλης, πόσο μακριά η ιστορική κληρονομιά επηρεάζει την αληθινή ζωή της πόλης. Υποκείμενα σε αποκλεισμούς είναι τα σημαντικά μνημεία ή ιστορικοί τόποι, γενικά οι προσκυνηματικοί τόποι, όπως π.χ. το Άγιο Όρος. Ο ρόλος του αρχιτέκτονα είναι πραγματικά ανησυχητικός, αν επιθυμεί να μετακινηθεί σε άλλα πεδία κοινωνικού συλλογισμού της Αρχιτεκτονικής. Η σημερινή αρχιτεκτονική αποκαλύπτει ή διατηρεί την αρχιτεκτονική του χθες. Η Αρχιτεκτονική ως σχεδιαστική δημιουργία μπορεί θεωρητικά να προτείνει και να αναζητήσει την πραγματοποίησή της σε κάθε κτίριο. Όπου υπάρχει μια προσδιορισμένη σχετική αξία (οικισμός, φυσικός ή άλλος) μέσω των συμπυκνωμένων χρονικών χαρακτηριστικών, ο τουρισμός είναι πιστοποιημένος από τη δική του ιδιαίτερη αυτάρκεια και αντιτίθεται μέσω των υποδομών και των δυναμικών που τους κατευθύνει. Δημιουργεί αντιπαραθέσεις με την ίδια την κοινωνία, που κατέχει γεωγραφικά τέτοιες αξίες και αναπτύσσει με δυναμικές καθορισμένες από συγκεκριμένους οικονομικο-κοινωνικούς στόχους και πράγματι με διάφορα και προκαθορισμένα φαινόμενα. Από τον ορισμό του έχει μια επεκτατική πολεοδομική λογική, επομένως, ανατρεπτική για τις υπάρχουσες φυσικές, κοινωνικές και οικιστικές ισορροπίες. Ποιος είναι ο ρόλος της αρχιτεκτονικής σε τέτοια φαινόμενα; Οι αρχιτέκτονες, που είναι δημιουργοί μικρών ή μεγάλων οικιστικών τουριστικών νησίδων κάτω από εντολές, κινούνται εντός ευρύτερων πλαισίων από το σχεδιασμό πόλης και οικιστικής πολιτικής, που, όμως, οι ίδιοι δεν τα καθορίζουν. Παρότι θεωρητικά κατέχει τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τη νομοθεσία και άλλα εργαλεία της αρχιτεκτονικής σκέψης, που θα του επέτρεπαν να εκτιμήσει τα αποτελέσματα και να προβεί σε διορθωτικά μέτρα, δεν έχει κερδίσει αυτό το επίπεδο κοινωνικής αποδοχής, που θα του επέτρεπε να έχει ένα σφαιρικό ρόλο συνεχούς μέριμνας για το περιβάλλον σε όλες τις κλίμακες. Και στους καιρούς μας φαίνεται ότι οι δυναμικές, που έχουν αναπτυχθεί, δεν υποστη-

17 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 17 ρίζουν τους πολύπλοκους αρχιτεκτονικούς ρόλους. ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΤΑΦΛΟΣ Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π., ΜSc Ψηφιακών μορφών Τέχνης ΑΣΚΤ ΑΡΓΥΡΩ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ο τίτλος της πρότασης περιγράφει κατά λέξη μια κατάσταση στο χρόνο, μετά. Δηλαδή παρουσιάζει μια ύστερη κατάσταση ενώ συγχρόνως ορίζει την παύση της προγενέστερης. Αυτό το τοπίο που όλοι γνωρίζουμε και κατέχουμε ως εικόνες απέχει από το τουριστικό φολκλορικό τοπίο των καρτ-πόστα, εντούτοις ρεαλιστικών εικόνων όπου συμμετέχει με το ένδυμα των πολιτιστικών αναφορών. Η συρραφή διαφορετικών κειμένων στο άρθρο υπονοεί μια αντίστοιχη συρραφή των επιστημών ως προς την αντιμετώπιση του σημερινού τοπίου και τη μετατόπιση από το προσωπικό βλέμμα του αρχιτέκτονα δημιουργού τοπίου στην Ευρώπη, η οποία εξέπνευσε (χωρίς να αγγίξει καν τη χώρα μας ), προς το απο- αρχιτεκτονημένο τοπίο. Το φυσικό τοπίο το αντιλαμβανόμαστε και το περιγράφουμε σήμερα, όχι σαν ένα ενιαίο περιβάλλον σε συνέχεια με το κτισμένο, αλλά αποδίδοντάς του την έννοια του αρνητικού περιγράμματος ή ενός στερητικού νοητού σχήματος. Η σχέση μας με ένα τοπίο (της φύσης) αποκτάται διαμέσου της εμπειρίας από τη γραμμωτή οπτική και την ταχύτητα στα οδικά δίκτυα που διαφέρει από το οπτικό αποτέλεσμα των μονοπατιών των περιπατητών περιηγητών. Διαθέτουμε επίσης και την πανοπτική οπτική, που τείνει να το συρρικνώνει και να το εξομαλύνει.. Η ταχύτητα των εικόνων που δεχόμαστε είναι αντίστοιχη με τη φιλμική η οποία λόγω της οικονομίας της, μας μεταβάλει το τοπίο σε ενδιάμεσο τμήμα που μεσολαβεί μεταξύ των αστικών ή προαστιακών κέντρων. Αφαιρετικά διατηρούμε την εντύπωση ενός γραμμικού στοιχείου που διατάσσεται

18 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 18 σειριακά μεσολαβώντας στις κατοικήσιμες εκτάσεις. Μια άλλου τύπου νοητική αφαίρεση, είναι όταν θεωρούμε ότι το φυσικό εξοστρακίζεται γύρω από ένα αστικό κέντρο, κυκλικά, με ομόκεντρους φυγόκεντρους δακτυλίους. Τις παραλλαγές του φυσικού εξημερωμένου τοπίου τις συναντάμε εντονότερα στα περίχωρα των πόλεων, στις ζώνες του ελεγχόμενου πρασίνου, στις ενδιάμεσες ζώνες οικιστικών περιοχών, σε μεταβατικές ζώνες ποικίλων χρήσεων σε επαφή με τους μεγάλους οδικούς άξονες και τα παράλια τμήματα πόλεων. Αυτού του τύπου το φυσικό τοπίο αποτελεί το μεσοδιάστημα που γεφυρώνει και εναρμονίζει τις διαφορές μεταξύ του σύγχρονου καταναλωτικού πολιτισμού και της φύσης που τείνει σε μια δική της ροϊκότητα να ενσωματώνει και να εξισορροπεί τις μορφολογικές και τις υλικές διαφορές. Η εποχή της επανανοηματοδότησης των φυσικών χώρων από τα πολιτισμικά ίχνη που ενυπάρχουν με τη διάθεση της ανάπλασης ή της ανάδειξης μέσω αυτών, της ευρηματικότερης, από αρχιτέκτονες, ερμηνείας αυτών των τόπων και της ενστικτώδους αποκατάστασης τους, της επανάκτησης των μηχανισμών αυτοπροστασίας του περιβάλλοντος από ειδικούς, με τη διόρθωση των παραμέτρων στα μαθηματικά μοντέλα ισορροπίας, αποτελεί τη σημερινή κατάσταση συνθετικού τοπίου, που αποδεικνύει ότι το τοπίο διαφεύγει. Το φυσικό τοπίο κρίνεται, διαβαθμίζεται και αξιολογείται με δείκτες προστασίας μνημείου. Η εξαντλητική σχέση που διατηρούσε ο άνθρωπος με το περιβάλλον του, στις περιπτώσεις των τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, δίνει τη θέση της στη λογική των πολλών κλειστών κυκλικών συστημάτων που υλοποιούνται βασιζόμενα στην οικολογία των ισορροπιών. Ο ρόλος της αρχιτεκτονικής περιορίζεται, στο να προσδιορίζει το είδος της επέμβασης για την τόνωση των φυσικών διεργασιών σε αυτά τα κλειστά ελεγχόμενα συστήματα, ή να επιλύει τη βιωσιμότητα αυτών των επιχειρηματικά οργανωμένων επενδύσεων. Οι φυσικοί χώροι μετά την απόκλισή τους από το φυσικό καλούνται να δεχθούν και μια επόμενη μετατόπιση από το εξημερωμένο φυσικό τοπίο στο εξημερωμένο φυσικό ελεγχόμενο τοπίο-θύλακα.

19 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 19 ΤΑ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΟΧΥΡΑ ΚΑΙ Η ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΑΠΟ ΤΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΩΣ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΑΣΤΡΩΝΠΕΡΙΠΛΟΥΣ» ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ - D AMICO Διευθύντρια Υπηρεσίας Αποτυπώσεων και Συντηρήσεως Κτιρίων Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων, Υπουργείο Πολιτισμού H οχυρωματική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα παρουσιάζει ποικιλία παραδειγμάτων τύπων οχυρώσεων, που ανάγονται σε διάφορες ιστορικές περιόδους και μπορούν να θεωρηθούν, όχι μόνο σταθμοί εξέλιξης της φρουριακής αρχιτεκτονικής, αλλά, επίσης και μνημεία της ελληνικής ιστορίας. Σε εφαρμογή μιας στρατηγικού χαρακτήρα επέμβασης μελετήθηκε και οργανώθηκε από το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων του Υπουργείο Πολιτισμού, το πρόγραμμα «Κάστρων Περίπλους», ένα πρόγραμμα αναβάθμισης υποδομών και ανάδειξης 36 κάστρων στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα. Το Πρόγραμμα περιλαμβάνει το τόξο Θράκη - Αιγαίο - Κύπρος (διακρατικό) και Ιόνιο - Ελλάδα - Ιταλία (διασυνοριακό). Η βασική πρόθεση κατά το σχεδιασμό του προγράμματος ήταν η ευθυγράμμιση των, σε εξέλιξη, παρεμβάσεων στα οχυρωματικά μνημεία με τις ακόλουθες γενικές αρχές: - Την εναρμόνιση των γενικοτέρων και ειδικοτέρων παρεμβάσεων με τις υφιστάμενες νομοθετικές προβλέψεις και τις διεθνείς πολιτικές διατήρησης, που διέπουν τις επεμβάσεις σε μνημεία. - Τη συνεργασία πολλών ειδικών σε διάφορα επίπεδα, με σκοπό την επίτευξη διεπιστημονικής και, επομένως, ολιστικής και λεπτομερέστερης προσέγγισης στη διαχείριση κρίσης. - Την υιοθέτηση μινιμαλιστικής αρχιτεκτονικής σχεδιαστικής προσέγγισης, που θα απέφευγε οποιαδήποτε σχεδιαστική λύση, η οποία θα λειτουργούσε εναντίον της ιστορικής και φυσικής θέσης των μνημείων, αλλά, επίσης, οποιοδήποτε ύφος θα παρείχε ένα παραποιημένο και στείρα επαναληπτικό τόνο στο χώρο, αποπροσανατολίζοντας τον επισκέπτη και αποκόπτοντας το μνημείο από τη σύγχρονη πραγματικότητα. Στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί τα εξής κάστρα: στη Θράκη οι Πύργοι Gattilusi Σαμοθράκης, στο Βόρειο Αιγαίο το κάστρο της Μύρινας Λήμνου, τα κάστρα Μυτιλήνης και

20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 20 Μήθυμνας Λέσβου, τα κάστρα της Καρύστου, της Βολισσού Χίου, της Ικαρίας και του Πυθαγορείου Σάμου. Στο Νότιο Αιγαίο τα κάστρα της Σίφνου, της Κιμώλου, της Καλλίστης Σαντορίνης, της Αστυπάλαιας, της Λέρου, της Χώρας Καλύμνου, της Αντιμάχειας Κω, της Χάλκης, της Κρητηνίας Ρόδου, της Βωλάδας Καρπάθου και του Καστελόριζου. Στη Δυτική Ελλάδα τα κάστρα της Πάργας, της Βόνιτσας, της Κιάφας Σουλίου, του Αντιρρίου και της Ναυπάκτου, ενώ στο Ιόνιο Πέλαγος το Παλαιό Φρούριο και το κάστρο της Κασσιώπης στην Κέρκυρα, τα κάστρα της Άσου και του Αγίου Γεωργίου στην Κεφαλονιά καθώς και το κάστρο της Ζακύνθου. Τέλος, στην Πελοπόννησο τα κάστρα του Ρίου, της Μεθώνης, της Κελεφάς και των Κυθήρων και στην Κρήτη της Γραμβούσας, της Σούδας και της Σητείας. Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΑΧΩΒΑ ΤΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΑΥΤΑΡΧΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ AΝΔΡΕΑΣ ΣΕΦΕΡΛΗΣ Aρχιτέκτων Μηχανικός MΑΡΙΑ ΦΡΑΝΤΖΗ Aρχιτέκτων Μηχανικός Η απαίτηση για ισορροπημένη σχέση μεταξύ κοινωνικοοικονομικών δραστηριοτήτων και προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς συνεπάγεται τη συνεργασία όλων των τομέων παρέμβασης στην επίτευξη της αειφορικής ανάπτυξης. Η άνιση κατανομή των αναπτυξιακών πιέσεων και η ποιότητα του δομημένου περιβάλλοντος ως κοινού αγαθού ρυθμίζεται μέσω κυβερνητικού ελέγχου. Η παρουσίαση αναφέρεται στα κύρια συστατικά του χαρακτήρα του δομημένου περιβάλλοντος στην Αράχωβα και περιγράφει τη ρήξη της συνέχειας στην παραδοσιακή διαδικασία δόμησης, που συνοδεύεται από πιέσεις που στοχεύουν στο διακεκριμένο χαρακτήρα της ίδιας της πόλης, απειλώντας τη συνολική διάρθρωση της κοινωνικής καθη-

21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 21 μερινής ζωής. Η παρέμβαση της Πολιτείας, μέσω Κυβερνητικών διαταγμάτων, πέραν του ότι αποτελεί πολιτική παρέμβαση για διατήρηση, θεσπίζει υποχρεώσεις για τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της κατασκευής, όπως η κάλυψη του οικοπέδου, το ύψος και ορισμένα ιδιαίτερα μορφολογικά στοιχεία. Η Κυβέρνηση δεν φαίνεται ικανή να καθιερώσει μια πειστική σχέση κράτους-πολίτη και έτσι η επιβολή των διαταγμάτων είναι απολυταρχική. Η πολιτιστική λειτουργία του συστήματος εμμένει στη θεώρηση των παραδοσιακών οικισμών ως τόπων αξίας, η οποία θεωρείται δεδομένη, ή, εναλλακτικά, ως κέντρου ανάπαυσης για κατοίκους της πόλης. Οι παραδοσιακοί χώροι μεταχειρίζονται, πάλι, εμπορικά και όχι ως κοινωνικό μέσο. Η τοπική κοινωνία υποστηρίζει το δικαίωμά της, να έχει τον κύριο λόγο στη λήψη αποφάσεων και αναζητά ένα καινοτόμο τρόπο στην οργάνωση των δραστηριοτήτων της πόλης. Ο ρόλος του αρχιτέκτονα είναι να υποστηρίζει τις τοπικές αρχές στην προσπάθειά τους να ακολουθήσουν τις βασικές ανάγκες του τοπικού πληθυσμού μέσω της υλοποίησης έργων. Τα έργα που εκλαμβάνονται ως δυναμικές διαδικασίες για την εμπλοκή των πολιτιστικών και περιβαλλοντικών πόρων ως θέσης στόχων για την αειφορική ανάπτυξη του οικισμού, διατηρούν τις πρότερες δομές ως λειτουργικές πηγές πληροφόρησης και έμπνευσης. Η σειρά δράσεων για αειφορική πολιτική, παρέχει τη δυνατότητα της αξιολόγησης της προστασίας του δομημένου χώρου μέσω στοιχείων, τα οποία θ αναφέρονται όχι μόνο στην εμφάνιση των κτιρίων αλλά, επίσης, στην ιστορική αξία τους και στη δυνατότητά τους να λειτουργήσουν ως αντανάκλαση της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας. Συνεπώς, δημιουργώντας την αίσθηση της σκόπιμης συνέχισης της παραδοσιακής διαδικασίας και διασώζοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός τόπου, θα είναι δυνατόν να υλοποιηθούν αυτά τα σημαντικά χαρακτηριστικά σε μια νέα διεθνή διάσταση. Υπό αυτή την προοπτική η λειτουργία του κεντρικού κυβερνητικού ελέγχου δεν μπορεί να έχει πλέον σημαίνοντα ρόλο, αλλά, απλά, ένα υποστηρικτικό και ελεγκτικό ρόλο.

22 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 22 ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. Ο ΠΟΛΛΑΠΛΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ ΕΛΕΝΗ ΜΑΪΣΤΡΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. Ένας μεγάλος αριθμός παραδοσιακών οικισμών και ιστορικών κέντρων πόλεων στην Ελλάδα, όπως επίσης και στην ευρύτερη περιφέρεια της Μεσογείου, περιλαμβάνει σημαντικά ιστορικά, φυσικά και αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, που ελκύουν ένα ολοένα αυξανόμενο αριθμό τουριστών. Η ασυγκράτητη τουριστική ανάπτυξη και η εκτεταμένη εκμετάλλευση της πολιτιστικής τους κληρονομιάς, συχνά, οδηγεί στην αλλοίωση των μοναδικών χαρακτηριστικών τους και στην υποβάθμιση της σημασίας και της αισθητικής τους. Οι επιπτώσεις καθίστανται ιδιαίτερα σοβαρές σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου ο τουρισμός, ο οποίος συνοδεύεται από ποικίλες μορφές και όγκους, αποτελεί το κύριο μέσο οικονομικής ανάπτυξης μιας περιοχής και βασίζει την ανάπτυξή του στη σκηνοθεσία μιας διακοσμητικής προώθησης της ιστορίας και του πολιτισμού της περιοχής. Συχνά οι δραστηριότητες της τουριστικής ανάπτυξης έχουν, με τον τρόπο που πραγματοποιούνται, αρνητικό αποτέλεσμα στην εμφάνιση και λειτουργία των δημόσιων χώρων και έτσι αλλοιώνουν ανεπανόρθωτα την πολιτιστική τους ταυτότητα. Είμαστε όλοι εξοικειωμένοι με τις προσπάθειες που γίνονται από τους διεθνείς οργανισμούς για την προστασία και διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Κύριος στόχος τους είναι η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού με ηπιότερες επιπτώσεις στο φυσικό και στο δομημένο περιβάλλον. Πάντως, παραμένει το ζήτημα της επιλογής χρήσης κατάλληλης στρατηγικής τουριστικής ανάπτυξης και μέσου εφαρμογής για τη διασφάλιση της διατήρησης της πολιτιστικής ταυτότητας μοναδικών τόπων, των οποίων η πολιτιστική ταυτότητα συντίθεται από την ιστορική μαρτυρία, τα φυσικά χαρακτηριστικά, τη δομή και τη λειτουργία τους. Σ αυτή την κατεύθυνση παρουσιάζονται συγκεκριμένα ζητήματα, προσφέρεται προβληματική και παρέχονται απαντήσεις, ενώ εστιασμός δίδεται στο ρόλο που θα μπορούσε να αξιωθεί από τους αρχιτέκτονες σε ποικίλα επίπεδα αναφορικά με τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό.

23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 23 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΩΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Α. ΠΟΥΛΟΥΔΗΣ Αρχιτέκτων Μηχανικός Π. Α. ΠΑΤΑΡΓΙΑΣ Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Η πορεία προς την παγκοσμιοποίηση και την πραγματικότητα της Ενωμένης Ευρώπης, αναδεικνύουν μία σειρά στοιχείων και παραμέτρων, τα οποία καθορίζουν την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό βασικών οικονομικών και κοινωνικών λειτουργιών μίας σύγχρονης κοινωνίας. Ο Τουρισμός έχει καταστεί κοινή πολυτέλεια για τη σύγχρονη ανθρωπότητα, ανεξαρτήτως οικονομικής ή κοινωνικής θέσης, ενώ δείχνει να επηρεάζεται από δύο παράγοντες ιδιαίτερης σημασίας, που είναι το περιβάλλον και ο πολιτισμός. Το περιβάλλον είναι ένα σύνθετο πλέγμα ποιοτικών εκφάνσεων που συγκροτείται από τα ακόλουθα: Καθαρότητα του φυσικού περιβάλλοντος στα τρία επίπεδα, ατμόσφαιρας, υδάτινης μάζας, στερεού φλοιού της γης. Διατήρηση των ποιοτικών διαστάσεων και της αναβάθμισης της φυσιογνωμίας των σύγχρονων πόλεων. Υψηλή ποιότητα της μεταφορικής υποδομής, η οποία θα επιτρέψει, την υψηλών προδιαγραφών, λειτουργία των σύγχρονων πόλεων. Είναι εμφανές ότι η τουριστική ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου τόπου, είναι, σήμερα, αλληλένδετη με τις ποιοτικές διαστάσεις του περιβάλλοντος. Δυστυχώς, παρά τις μεγάλες προσπάθειες των περασμένων δεκαετιών, από τη διεθνή κοινότητα για τη μείωση των εκπεμπόμενων αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, τα αποτελέσματα παρουσιάζονται ακραία αρνητικά σε παγκόσμιο επίπεδο. Ακόμη κι η διεθνής δέσμευση για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Τόκιο που περιλάμβανε τη μείωση των παραπάνω

24 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 24 εκπομπών σε 7% περί το 2012, σε αντίθεση με τα επίπεδα του 1990, δείχνει ανέφικτη προς το παρόν. Έτσι διάφορες μορφές ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ειδικά: στη θάλασσα, σε κατώτερα επίπεδα της ατμόσφαιρας με πρόκληση φωτοχημικού νέφους και παράλληλη θερμοκρασιακή αναστροφή, στην περίπτωση μείωσης της στοιβάδας του όζοντος, με καταστρεπτικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία, εξαιτίας της εξάπλωσης του φαινομένου του θερμοκηπίου, που συνεπάγεται άνοδο της θερμοκρασίας και μεταβολή των κλιματικών συνθηκών στον πλανήτη με εξολοθρευτικές συνέπειες για το περιβάλλον, δημιουργούν νέα δεδομένα για την ανάπτυξη ή την υποβάθμιση του τουρισμού. Ενώ, η περιβαλλοντική φθορά έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην τουριστική ανάπτυξη ενός τόπου, η πολιτιστική πραγματικότητα σε κάθε μορφή έχει ξεκινήσει να σχηματίζει μια νέα πραγματικότητα στην ανάπτυξη του τουρισμού. Είναι ευρέως γνωστό, ότι ο μέσος τουρίστας πρόκειται να κάνει επιλογές εντελώς εξαρτημένες από περιβαλλοντικά και οικονομικά κριτήρια. Οι πολιτιστικές διαστάσεις των διακοπών παραμένουν ακόμη σε χαμηλά επίπεδα. Έχει παρατηρηθεί ότι σε κάθε τουρίστα στην Ελλάδα αντιστοιχεί μια απλή επίσκεψη σε αρχαιολογικό τόπο ή πολιτιστικό γεγονός. Είναι κοινά αποδεκτό ότι ο πολιτισμός ενώνει ανθρώπους, καθώς αποτελεί την πιο όμορφη και εκλεκτή δημιουργία. Είναι πλούτος άξιος σεβασμού και αναγνώρισης. Είναι ό,τι απομένει όταν τα πάντα έχουν ξεχαστεί. Η σημασία του πολιτισμού και της σχέσης του με τον τουρισμό και, γενικά, την οικονομική ανάπτυξη ενός τόπου αρχίζει να αναδεικνύεται τα τελευταία έτη, ενώ η προσπάθεια έχει υποστηριχθεί δυναμικά από το Πρώτο Eυρωπαϊκό Πρόγραμμα Πλαίσιο για τον πολιτισμό, της περιόδου Είναι εμφανές ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη είχαν αποδώσει μικρότερη αξία στους πολλαπλούς ρόλους του πολιτισμού. Είναι καιρός, πλέον, η διευρημένη Ευρωπαϊκή Ένωση να οργανωθεί στην κατεύθυν-

25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 25 ση της λήψης απαραίτητων μέτρων για την ανάδειξη της δυναμικής του πολιτισμού και τα θετικά αποτελέσματά του στην τουριστική ανάπτυξη, ενώ συγχρόνως το στοιχείο του πολιτισμού θα γίνεται πιο προσιτό αλλά και αγαπητό στο μέσο πολίτη. Στην κατεύθυνση αυτή απαιτούνται να γίνουν πολλά, με κύριες προτεραιότητες: Τα πολιτιστικά αγαθά κάθε περιοχής να εντάσσονται στο ζωτικό και λειτουργικό ιστό της πόλης. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής να περιλαμβάνει μορφές συνεχούς εκπαίδευσης και ενημέρωσης επάνω στα προβλήματα, τις αμφισβητήσεις και τις προτάσεις για όσα προβλήματα αναφύονται γύρω από την πολιτιστική κληρονομιά κάθε περιοχής. Οι σύγχρονες πολιτιστικές παραστάσεις να καλλιεργούν στο λαό την ποιοτική μουσική, το θέατρο, τη λαϊκή παράδοση και τις τέχνες και να κατακλύζουν γεωγραφικά κάθε γειτονιά, κάθε περιοχή. Ο τουρισμός θα πρέπει να συναρτάται αναπόσπαστα με την πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και τη σύγχρονη πολιτιστική δραστηριότητα κάθε τόπου. Η νοοτροπία των σημερινών ανθρώπων και ιδιαίτερα των νεώτερων γενεών πρέπει να προσανατολισθεί με γοργά βήματα στις ως άνω κατευθύνσεις μετεξέλιξης των σημερινών δεδομένων της κοινωνίας μας. Η Αθήνα μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα διεθνούς ακτινοβολίας συνδυάζοντας την τουριστική ανάπτυξη με την περιβαλλοντική και πολιτιστική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής της. Η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 μπορεί να αποτελέσει σπουδαία πρόκληση σ αυτή την κατεύθυνση. Ειδικότερα: qιστικό τομέα, η υπό εξέλιξη Ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας αλλά και η σύγχρονη πολιτιστική ζωή της πόλης μπορούν να δώσουν άλλη κατεύθυνση και διαφορετικό ύφος και νόημα στην επικείμενη Ολυμπιάδα του qήνας θα πρέπει να ενισχύουν τη φυσιογνωμική εικόνα της πόλης. qα πρέπει να υλοποιηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να κάνει την πόλη λειτουργική και ανθρώπινη, να προστατεύει και να αναδεικνύει τη φυσιογνωμία της, να εντάσσει την πολιτιστική κληρονομιά της στο λειτουργικό ιστό της πόλης. qλος, η εξάλειψη του φωτοχημικού νέφους της Αθήνας τόσο με τα προαναφερόμενα

26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 26 μέτρα, όσο και με άλλα πρόσθετα, θα δημιουργήσει ιδιαίτερα ελκυστικές περιβαλλοντικές συνθήκες που θα συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη του τουρισμού. Οι παρεμβάσεις που προαναφέρθηκαν μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την τουριστική ανάπτυξη της Αθήνας, τη δυνατή σύνδεση μεταξύ περιβάλλοντος, πολιτισμού και τουρισμού. Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΚΙΒΩΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΗΤΑΣ ΧΙΩΤΙΝΗΣ Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας Θα επιχειρήσουμε την προσέγγιση της βαθύτερης διάστασης - δηλαδή της πραγματικής σημασίας των- ευρύτατα, αλλά, κατά τη γνώμη μας, επιπόλαια, σήμερα, χρησιμοποιούμενων όρων Πολιτισμός Πολιτιστικό περιβάλλον, του ρόλου που εκ φύσεως και θέσεως η αρχιτεκτονική είχε και έχει στην οικοδόμηση αυτού του Πολιτισμού και να θέσουμε την προβληματική για τον Πολιτιστικό ρόλο του τουρισμού στη σημερινή ολοένα και περισσότερο παγκοσμιοποίηση των κοινωνιών. Ο Πολιτισμός λοιπόν, είναι, πρώτ απ όλα, νοηματοδότηση της Ζωής και θέσπιση προτεραιοτήτων, που προκύπτουν από τον τρόπο θεώρησης της ανθρώπινης Ύπαρξης, του Κόσμου, της Ιστορίας. Μια σε βάθος εξερεύνηση στην ιστορία της Αρχιτεκτονικής επιβεβαιώνει το γεγονός ότι αυτή υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα μέσα, που ο άνθρωπος χρησιμοποίησε στην προσπάθειά του να ενσωματωθεί στο Σύμπαν και το Χρόνο, υπήρξε πάντα, η εικόνα της αέναης γενετικής της Ιστορίας πλανώμενης και περιπλανώμενης, - όπως θάλεγε ο Αξελός -, της αναζήτησης του νοήματος, αν όχι και της προϋπόθεσης του ίδιου του βίου. Η Αρχιτεκτονική υπήρξε η εικόνα της Κοσμικής παρουσίας του Ανθρώπου, ένα από τα κύρια μέσα του στην ζωτική γι αυτόν αναζήτηση υπαρξιακής ταυτότητας, στην ζωτική γι αυτόν αναζήτηση επέκτασης της χωρικής και της χρονικής του εμβέλειας, στην αναζήτηση Κοσμικής και Ιστορικής υπόστασης.

27 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 27 Πολλά αρχιτεκτονικά έργα, κτίρια ή οικιστικά σύνολα, επίσημα ή λαϊκά, του απώτερου αλλά και του πρόσφατου παρελθόντος, αλλά και τόποι ιστορικά και συμβολικά φορτισμένοι, συνιστούν Κιβωτούς πολιτισμού, φορείς δηλαδή, πολιτιστικών προτάσεων περασμένων κοινωνιών, με τον τρόπο που ορίσαμε προηγουμένως τον όρο Πολιτισμό. Η παρουσία τέτοιων πολιτιστικών προτάσεων ίσως να μην είχε καμία σημασία σε εποχές που οι κοινωνίες θα ήταν στέρεα φιλοσοφικά θεμελιωμένες και έτσι ένα κοινό υπαρξιακό πεδίο αναφοράς θα έδινε στους ανθρώπους νόημα ζωής, υπαρξιακή ταυτότητα και σιγουριά. Δεν φαίνεται όμως πως η σημερινή ανθρωπότητα εμπίπτει στην περίπτωση αυτή: αντιθέτως φαίνεται να έχει περιπέσει σε ένα λαβύρινθο ιδεών παλαιών και νέων, αδυνατώντας να βρει μέσα σ αυτόν υπαρξιακό νόημα και σταθερούς στόχους ζωής, φαίνεται να έχει περιπέσει σε ένα οντολογικό κενό. Τα τελευταία χρόνια -αναφερόμαστε στην περίοδο από την μεταμοντέρνα ως τη σύγχρονη εποχή- φαίνεται πως το αδιέξοδο αυτής της οντολογικής σύγχυσης συνειδητοποιείται όλο και περισσότερο και ότι, οι λαοί πεισματικά αρνήθηκαν και εξακολουθούν να αρνούνται, να ενταχθούν στις πολιτιστικές προτάσεις της νεωτερικής δυτικής διανόησης και επιμένουν να αναφέρονται σε νοήματα και αξίες του παρελθόντος με οικουμενική αξία. Ξεκινώντας από τον Malraux, που μόχθησε να κάνει την ανατολική παράδοση γνωστή στη Δύση, ολοένα και περισσότεροι διανοητές του δυτικού κόσμου στρέφονται στις παλιές παραδόσεις οι οποίες είναι προικισμένες με οικουμενική αξία, π.χ. με τους πολιτιστικούς ή οντολογικούς υπαινιγμούς που ενυπάρχουν σε αυτές. Πραγματικά, προτρέπουν τις περιφέρειες ν αναπτύξουν τον πολιτισμό τους, αρχικά, υπό τη μορφή που ο τελευταίος έχει επιβιώσει ως σήμερα δυνάμει των παραδόσεών του, και, συνεπώς, να εδραιώσουν μια επικοινωνία μεταξύ του πολιτισμού τους και του κυρίαρχου, όπως εμφανίζεται, δυτικού πολιτισμού. Είναι φανερό ότι η διατήρηση και προώθηση των Κιβωτών πολιτισμού που προαναφέρθηκαν και ο ρόλος που διαδραμάτισαν οι αρχιτέκτονες -και άλλοι επαγγελματίες, είναι μεγάλης σπουδαιότητας. Ακόμη περισσότερο, ο Τουρισμός μπορεί να εξελιχθεί σε μια πολιτιστική επικοινωνία, διαδραματίζοντας πρωταγωνιστικό πολιτιστικό ρόλο.

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ» 1 ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΑ Α1. Περιβαλλοντική αναβάθμιση και ιδιωτική πολεοδόμηση Α2. Ανταλλαγή εκτάσεων Οικοδομικών Συνεταιρισμών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Aρχιτεκτονικη -Κοινωνια. Κλιμα Περιβαλλον Πολιτισμος

Aρχιτεκτονικη -Κοινωνια. Κλιμα Περιβαλλον Πολιτισμος Aρχιτεκτονικη -Κοινωνια Κλιμα Περιβαλλον Πολιτισμος Μικροκοσμος του Βιο-κλιματικου Περιβαλλοντος Μικροκοσμος της Βιο-κλιματικης Αρχιτεκτονικης M.Nannucci Guggenheim 2003 Venice Nικος Φιντικακης Αρχιτεκτονας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

2. To Π.Δ. 402/88 (ΦΕΚ 187/Α/26.8.1988) «Οργανισμός Υπουργείου Γεωργίας», όπως. Αθήνα, 8 Απριλίου 2009 Αριθ. πρωτ.: 2974 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

2. To Π.Δ. 402/88 (ΦΕΚ 187/Α/26.8.1988) «Οργανισμός Υπουργείου Γεωργίας», όπως. Αθήνα, 8 Απριλίου 2009 Αριθ. πρωτ.: 2974 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αθήνα, 8 Απριλίου 2009 Αριθ. πρωτ.: 2974 Αρίθ. Απόφασης: 710 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΠΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη έκδοση της Β Φάσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας μέχρι το 2010. Αντικείμενο του τεύχους είναι ο Επιχειρησιακός και Οικονομικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. 4. Την Α.Π. 14053/ΕΥΣ 1749/27.03.08 Υπουργική Απόφαση Συστήματος Διαχείρισης, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει.

ΑΠΟΦΑΣΗ. 4. Την Α.Π. 14053/ΕΥΣ 1749/27.03.08 Υπουργική Απόφαση Συστήματος Διαχείρισης, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Δίκτυα «Τομέων» και «Τόπων»: Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Η εισήγηση βασίζεται σε μακροχρόνια ερευνητική προσπάθεια καταρχήν με το πρόγραμμα «Ακρίτας»,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ.

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Στο πλαίσιο της τροποποίησης του Ειδικού πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;»

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις 1931 Συµπεράσµατα του Συνεδρίου των Αθηνών - Χάρτης των Αθηνών (1931) 1933 Συµπεράσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος)

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) 228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) Σκοπός Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω α) της προώθησης

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Υφιστάμενη κατάσταση τομέα Ο δυναμικότερος κλάδος της οικονομίας γιατί:

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2.1 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ...62 2.2 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ...63 2.3 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ...64 2.4 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ...64 2.5 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...64

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ TOMEA ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020 2020 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους»

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» «Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας-Κώστας Γ. Μάνθος, MSc Αρχιτέκτων Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Λαύρειο, 14 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση: ΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ (επαγγελματικά & θεσμικά)

Συνάντηση: ΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ (επαγγελματικά & θεσμικά) ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ) Συνάντηση: ΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ (επαγγελματικά & θεσμικά) ΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ ΕΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΕΦ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΙ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΟΡΟΙ ΔΟΜΗΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ/ ΣΧΟΛΙΑ 1 ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓ.ΠΕΡΙΟΧΩΝ ( ΑΡΘΡΑ 4 & 5 Χωρική Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΕΣ 2014-2020

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΕΣ 2014-2020 ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ 2014 2020 ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ Α ΒΑΘΜΙΑΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

για την ευρύτερη περιοχή. Το κτίριο δεσπόζει στην περιοχή

για την ευρύτερη περιοχή. Το κτίριο δεσπόζει στην περιοχή Διατηρητέο Σαπουντζή Το Διατηρητέο Σαπουντζή αποτελεί ένα σπουδαίο ιστορικό κτίριο, με αξιόλογα και σπάνια αισθητικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά. Βρίσκεται στην αναπτυσσόμενη περιοχή Περιγιαλίου, την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΜΕΤΑΞΥ: ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΗΜΝΟΥ, ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ και ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ Στην Μύρινα σήμερα Νοεμβρίου 2011 και στο

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1 Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων 1 Θεσμικό Πλαίσιο Διαχείρισης Υδατικών Πόρων Πολυνομία, αντιφατικότητα, αποσπασματικότητα 1900-1985: 300 νόμοι, νομοθετικά, βασιλικά, προεδρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Δρ. Μαρία Κάπαρη Ειδική επιστήμονας ΕΚΠΑΑ 2 ο Διεθνές Συνέδριο AQUA 2006 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (RIS) ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΥΝΟΨΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (RIS) ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (RIS) ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Σάββατο 21 Μαρτίου 2015 πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Αττικής και της

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες Υπηρεσίες Περιβαλλοντολογικού & Υγειονομικού Ενδιαφέροντος

Καινοτόμες Υπηρεσίες Περιβαλλοντολογικού & Υγειονομικού Ενδιαφέροντος Καινοτόμες Υπηρεσίες Περιβαλλοντολογικού & Υγειονομικού Ενδιαφέροντος Νέες θέσεις Συνεργασίας για Νέους Επιστήμονες ως Επιστημονικοί Διαγνώστες (Cleaning Advisors) Green Services: Διάγνωση περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων»

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» «Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» (ΟΔΗΓΙΑ 2000/60/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ενότητα 7: Στρατηγική ΜΠΕ Καθηγητής Α. Κούγκολος Δρ Στ. Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής»

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Οι γενικές πληροφορίες του διαγωνισμού. Η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, (Δ.Σ.Ο.)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα