«Αρχές μάθησης και καλλιέργεια της κριτικής σκέψης: εφαρμογή στο μάθημα των αρχαίων ελληνικών»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Αρχές μάθησης και καλλιέργεια της κριτικής σκέψης: εφαρμογή στο μάθημα των αρχαίων ελληνικών»"

Transcript

1 ΜΑΡΙΖΑ ΦΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ «Αρχές μάθησης και καλλιέργεια της κριτικής σκέψης: εφαρμογή στο μάθημα των αρχαίων ελληνικών» 1. Κριτική σκέψη: εννοιολογική προσέγγιση Ως αποτέλεσμα σύγχρονων κοινωνικών, οικονομικών, πολιτιστικών και επιστημονικών παραμέτρων, δεδομένων και απαιτήσεων προέκυψαν τα πρόσφατα συνταχθέντα και σύντομα σε ισχύ Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (Α.Π.Σ.) της υποχρεωτικής εκπαίδευσης αλλά και το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) (1). Βασική έννοια για τα προγράμματα αυτά είναι η διαθεματικότητα, μία ολιστική εν συντομία θεώρηση της γνώσης, η οποία επιτρέπει στο μαθητή να διαμορφώνει προσωπική άποψη για θέματα των διαφόρων και διαφορετικών επιστημονικών χώρων που σχετίζονται μεταξύ τους αλλά και με ζητήματα της καθημερινής ζωής. Για την υλοποίησή της σε διδακτικό επίπεδο προτείνονται ανά βαθμίδα και ανά γνωστικό αντικείμενο ιδιαίτερες δραστηριότητες. Ωστόσο, καταγράφονται και ορισμένες δεξιότητες, τις οποίες θα πρέπει να αποκτήσει ή να καλλιεργήσει ο μαθητής, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως διαθεματικές και γι αυτό κρίνεται απαραίτητο τα Α.Π.Σ. όλων των γνωστικών αντικειμένων να περιλαμβάνουν τρόπους και τεχνικές προώθησής τους. Μία από αυτές τις δεξιότητες είναι η καλλιέργεια της ικανότητας κριτικής επεξεργασίας πληροφοριών, αξιών και παραδοχών εκ μέρους του μαθητή (2). Ως εκ τούτου, η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης αποτελεί ζητούμενο πρωταρχικό για όλα τα γνωστικά αντικείμενα. Στο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών αλλά και στο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών η διάσταση αυτή επανέρχεται, εφόσον τονίζεται πως «τα αρχαία ελληνικά κείμενα, πέρα από την ανθρωπιστική παιδεία, συμβάλλουν στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και τη δημιουργία ελεύθερης και υπεύθυνης προσωπικότητας» (3). Αυτή η επιδίωξη παραπέμπει, ως περιεχόμενο, στον ειδολογικό σκοπό της διδασκαλίας του μαθήματος, το οποίο θεωρείται πως ασκεί τις νοητικές ικανότητες του μαθητή καθώς τον παροτρύνει να ενεργοποιήσει, ανά περίπτωση, τη μνήμη, την κρίση, τη φαντασία προκειμένου να κατανοήσει και να ερμηνεύσει το εκάστοτε μελετώμενο κείμενο. Το ζητούμενο, όμως, είναι πλέον η διδακτική πράξη, δηλαδή η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης ως αποτέλεσμα πρακτικών και ενεργειών, που θα ασκήσουν το μαθητή σε διαδικασίες παρατήρησης, σύγκρισης, ταξινόμησης, πρόβλεψης, διεύρυνσης, επίλυσης προβλημάτων, διατύπωσης επαγωγικών ή παραγωγικών συλλογισμών. Επομένως, ο προβληματισμός που θέτει η σύγχρονη θέαση της εκπαίδευσης και ιδιαίτερα του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών δεν αρκείται στη θεωρητική διατύπωση μεγαλεπήβολων επιδιώξεων. Έχει ανάγκη από εξεύρεση τεχνικών και πρακτικών, οι οποίες θα υιοθετηθούν στο πλαίσιο διδασκαλίας του μαθήματος και θα συμβάλλουν όχι μόνο στην καλλιέργεια αλλά και στην απόκτηση, τελικά, κριτικής σκέψης εκ μέρους του μαθητή, όχι μόνο, δηλαδή, στην ευκαιριακή άσκηση του μαθητή σε συγκεκριμένες τεχνικές αλλά και στην εκμάθησή τους, κατά τρόπο, ώστε να κατακτηθούν, να αφομοιωθούν και να επανέρχονται σε κάθε ISSN:

2 χωροχρονικό πλαίσιο, που θα απαιτεί υπέρβαση δυσκολιών και επίλυση προβλημάτων. 1. Βλ. σχετικά: ΥΠ.Ε.Π.Θ., Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Φ.Ε.Κ., τ. Β, αρ. 303/ , Παράρτημα, τόμος Α, Μάιος 2003, σελ κ.ε. 2. ΥΠ.Ε.Π.Θ., Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Φ.Ε.Κ., τ. Β, αρ. 303/ , ό.π., σελ ΥΠ.Ε.Π.Θ., Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Φ.Ε.Κ., τ. Β, αρ. 303/ , ό.π., σελ Διαφαίνεται, λοιπόν, σύνθετη η επιδίωξη της διδασκαλίας του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών σ αυτόν τον τομέα. Οφείλει να «μάθει» στους μαθητές να σκέφτονται εν γένει με κριτικό τρόπο και όχι μόνο στο πλαίσιο των εξειδικευμένων δραστηριοτήτων και εργασιών ζητώντας, για παράδειγμα, το χαρακτηρισμό των προσώπων των μελετώμενων έργων ή τη διατύπωση κρίσεων υπό την έννοια της τεκμηριωμένης άποψης των μαθητών για θέματα, που προκύπτουν κατά την ερμηνεία των κειμένων. Ειδικότερα, διασαφηνίζοντας την έννοια και το περιεχόμενο της κριτικής σκέψης ως ζητούμενου της σύγχρονης εκπαίδευσης γενικότερα και του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών ειδικότερα, πρέπει να επισημάνουμε πως ο σύνθετος χαρακτήρας του όρου ως μορφής σκέψης, η οποία ασκεί το μυαλό σε ακριβείς, πειθαρχημένους, σκόπιμους και συστηματικούς συλλογισμούς βάσει συγκεκριμένων, διανοητικών κριτηρίων, παραπέμπει ουσιαστικά στην προσπάθεια και τη δυνατότητα επίτευξης ενός συνόλου νοητικών διεργασιών (4) εκ μέρους του κριτικά σκεπτόμενου μαθητή. Οι κυριότερες από αυτές τις διεργασίες είναι (5): α) Η σύγκριση, δηλαδή η ικανότητα του μαθητή να αντιπαραβάλλει δύο ή περισσότερα πρόσωπα, γεγονότα, ιδέες, καταστάσεις, αντικείμενα και να βρίσκει τις μεταξύ τους ομοιότητες και διαφορές, συμφωνίες και ασυμφωνίες. β) Η περίληψη, δηλαδή η σύντομη αλλά ουσιαστική εκ μέρους του μαθητή παρουσίαση του μελετώμενου θέματος ή αντικειμένου. γ) Η παρατήρηση, δηλαδή η προσεκτική παρακολούθηση και καταγραφή κάποιου ή κάποιων στοιχείων βάσει οδηγιών του καθηγητή. δ) Η κατηγοριοποίηση, δηλαδή η ομαδοποίηση στοιχείων βάσει κοινών χαρακτηριστικών τους. ε) Η εξήγηση, δηλαδή η εξεύρεση της σχέσης αιτίας-αιτιατού, που μπορεί να συνδέει δύο καταστάσεις ή φαινόμενα. στ) Η κριτική, δηλαδή η διατύπωση κρίσεων, αναλύσεων και αξιολογήσεων για πρόσωπο, αντικείμενο, κατάσταση, φαινόμενο ή γεγονός. ζ) Η δημιουργικότητα, δηλαδή η πρωτοτυπία και η εφευρετικότητα στην έκφραση. η) Η συλλογή και οργάνωση δεδομένων με βάση συγκεκριμένες οδηγίες του καθηγητή. θ) Η διατύπωση υποθέσεων, δηλαδή προτάσεων των οποίων η επιβεβαίωση χρειάζεται απόδειξη. ι) Η εφαρμογή κανόνων και αρχών σε νέες καταστάσεις, δηλαδή η αφομοίωση κάποιων νόμων, τους οποίους καλείται να ανακαλέσει και να εφαρμόσει ο μαθητής σε κατάλληλο χωροχρονικό πλαίσιο. ISSN:

3 ια) Η ανάληψη διερευνητικών εργασιών βάσει συγκεκριμένου υλικού, το οποίο μελετάται με σκοπό τον εντοπισμό των ζητούμενων στοιχείων. ιβ) Η διατύπωση παραγωγικών και επαγωγικών συλλογισμών, δηλαδή η ικανότητα της μετάβασης από το όλον στα μέρη και από τα μέρη στο όλον και ιγ) Η αξιοποίηση της ερώτησης, δηλαδή η ικανότητα κατανόησης και αποκωδικοποίησης των ερωτημάτων του καθηγητή, τα οποία οφείλουν να είναι σαφή και κατανοητά από τον μαθητή (6). 4. Αντ. Δανασσή-Αφεντάκη, Εισαγωγή στην Παιδαγωγική, τ. Γ, Σύγχρονες Τάσεις της Αγωγής, β έκδοση, Αθήνα 1997, σελ Θ. Τριλιανού, Η κριτική σκέψη και η διδασκαλία της, Αθήνα 2002, σελ Η. Ματσαγγούρα, Θεωρία και Πράξη της διδασκαλίας, τ. Β, Στρατηγικές Διδασκαλίας. Η κριτική σκέψη στη διδακτική πράξη, ε έκδοση, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2000, σελ Κριτική σκέψη και διδακτική πράξη: ένα παράδειγμα από τα αρχαία ελληνικά Έχοντας λοιπόν κατά νου ότι επιδιώκοντας την καλλιέργεια αλλά και απόκτηση κριτικής σκέψης εκ μέρους του μαθητή κατά τη διδασκαλία του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών οφείλουμε να στοχεύουμε στην εκδήλωση πολλών και ποικίλων δεξιοτήτων, όπως τις περιγράψαμε σε βασικές γραμμές, επιλέξαμε να εφαρμόσουμε τις παραπάνω θεωρητικές κατευθύνσεις στο διδακτικό σχεδιασμό της προσπάθειας εισαγωγής του μαθητή της Α Γυμνασίου και πρώτης προσέγγισης εκ μέρους του, των ουσιαστικών της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, αναζητώντας σε κάθε προτεινόμενη εδώ δραστηριότητα εκείνη τη διάσταση της κριτικής σκέψης που εκάστοτε καλλιεργείται. Ως μέσο χρησιμοποιούμε εδώ ένα κείμενο, το οποίο αντλήθηκε από το σχολικό εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου, ώστε να πληρούνται οι αρχές του σεβασμού της ηλικίας των μαθητών και του βαθμού δυσκολίας των μελετώμενων αντικειμένων βάσει της ηλικίας αυτής αλλά παράλληλα και του δόκιμου χαρακτήρα του ως πρόσφορου διδακτικά κειμένου, εφόσον έχει επιλεγεί και έχει ενσωματωθεί στο εν λόγω ισχύον σχολικό εγχειρίδιο. Πρόκειται για ένα απόσπασμα από το έργο «Βιβλιοθήκη» το οποίο φέρει το όνομα, ψευδώς ίσως, του Απολλόδωρου του Αθηναίου (7), αναφέρεται σε μία μαντεία του Κάλχαντα για την άλωση της Τροίας και ανήκει στη 13 η θεματική ενότητα του εγχειριδίου (8). Η επιλογή του κειμένου αυτού ως σημείου αναφοράς είναι το μόνο κοινό στοιχείο με τη διδακτική αξιοποίησή του, όπως αυτή παρουσιάζεται στο βιβλίο του μαθητή. Από εμάς το απόσπασμα της «Βιβλιοθήκης» χρησιμοποιείται όχι για την προσέγγιση μόνο των ουσιαστικών της τρίτης κλίσης αλλά για μία γενικότερη εισαγωγή του μαθητή στα ουσιαστικά ονόματα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Ειδικότερα, οι στόχοι που εδώ επιδιώκονται είναι οι ακόλουθοι: α) να είναι σε θέση οι μαθητές να διακρίνουν τα ουσιαστικά ονόματα ενός κειμένου, β) να κατανοήσουν πως η αρχαία ελληνική γλώσσα έχει τρεις κλίσεις ουσιαστικών, οι οποίες διαφοροποιούνται βάσει των καταλήξεών τους, ISSN:

4 γ) να προσεγγίσουν «ολιστικά» την ελληνική γλώσσα μέσω της παράλληλης θέασης της μορφής των ίδιων λέξεων αλλά και της απόδοσης του περιεχομένου τους στην αρχαία ελληνική και τη νέα ελληνική, δ) να αρχίσουν να συνειδητοποιούν πως η γλώσσα είναι «σύστημα», δηλαδή οι λέξεις είναι πολυδιάστατες και αλληλοεξαρτώμενες, ε) να ασκηθούν σε τεχνικές, όπως η χρήση λεξικών και η διαδικασία κατηγοριοποίησης δεδομένων βάσει κοινών χαρακτηριστικών. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί οργανώνουμε το σχέδιο διδασκαλίας μας κατά τρόπο, ώστε οι μαθητές να ξεκινήσουν την προσέγγιση του μελετώμενου αντικειμένου έχοντας μπροστά τους παράλληλα με το πρωτότυπο κείμενο και τη μετάφρασή του (σελ. 14). Απαλλάσσουμε με τον τρόπο αυτό τον μαθητή από το άγχος και την αγωνία να μεταφράσει το κείμενο και απερίσπαστος πλέον είναι σε θέση να παρακολουθήσει τη διδακτική διαδικασία εστιάζοντας το ενδιαφέρον του στα σημεία που θα υποδείξει ο καθηγητής. 7. Από τη μυθογραφική φιλολογία, η οποία είναι πολύ πλούσια από την Ελληνιστική εποχή κ.ε., διασώθηκε η «Βιβλιοθήκη», που κυκλοφορεί με το όνομα του μεγάλου γραμματικού Απολλόδωρου του Αθηναίου. Αυτό όμως είναι απάτη, εφόσον το έργο δεν είναι δικό του, όπως έχει αποδείξει στη διδακτορική του διατριβή ο C. Robert, βλ. Α. Lesky, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, μτφρσ. Αγ. Τσομπανάκη, εκδ. Αφων Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1985, σελ Αρχαία Ελληνική Γλώσσα, Α Γυμνασίου, ΥΠ.Ε.Π.Θ., Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Αθήνα 2004, σελ Μαζί με τις δύο μορφές του κειμένου δίνουμε στους μαθητές δύο ακόμα εργαλεία. Πρώτον, έναν κατάλογο με τα ουσιαστικά του αρχαίου ελληνικού κειμένου, σε ονομαστική πτώση και σε άναρθρη μορφή, τα οποία μάλιστα είναι γραμμένα με τη σειρά που τα συναντάει κάποιος στο κείμενο, διαβάζοντάς το. Το όφελος είναι διπλό: ο μαθητής δεν χάνει χρόνο ψάχνοντας να εντοπίσει τα ουσιαστικά του κειμένου και παράλληλα είμαστε σίγουροι πως αποκλείουμε από την προσπάθειά του κάθε ενδεχόμενο σύγχυσης άλλων όρων του κειμένου με τα ουσιαστικά ή και παράλειψης κάποιου από αυτά. Δεύτερον, έναν πίνακα με πέντε συνολικά στήλες (βλ. σελ.13), οι οποίες αφορούν στον κατάλογο των ουσιαστικών σε ονομαστική πτώση και χωρίς άρθρο (1 η στήλη), στα άρθρα των ουσιαστικών αυτών (2 η στήλη), στην κειμενική μορφή των ουσιαστικών αυτών (3 η στήλη), στη μετάφραση των ουσιαστικών αυτών βάσει του νεοελληνικού κειμένου, που δίνεται (4 η στήλη) και στην παράθεση των ουσιαστικών της τέταρτης στήλης σε ονομαστική πτώση (5 η στήλη). Ο πίνακας αυτός, ο οποίος θα συμπληρωθεί σταδιακά, κατά την εξέλιξη της διαδικασίας ολοκληρώνεται με την ένδειξη «Συμπεράσματα», όπου οι μαθητές θα σημειώσουν τα κυριότερα σημεία του μαθησιακού αποτελέσματος. Μετά από τη διασφάλιση των παραπάνω δεδομένων και τη διανομή του εν λόγω υλικού και ενώ οι μαθητές εξοικειώνονται μαζί του ο καθηγητής μπορεί να απευθυνθεί σε αυτούς λέγοντάς τους: ISSN:

5 «Σας δίνω τα ουσιαστικά του κειμένου με τη σειρά που θα τα συναντήσετε διαβάζοντάς το. Ωστόσο, σας τα δίνω με διαφορετική μορφή και χωρίς άρθρο. Προσπαθήστε να κάνετε τα ακόλουθα: α) Εντοπίστε τα στο κείμενο, κάνοντας μία σύντομη ανάγνωσή του, β) Υπογραμμίστε τα» Αξίζει να αναφέρουμε εδώ πως ο τύπος της ανάγνωσης του κειμένου, που ζητάμε από τους μαθητές, είναι η λεγόμενη «γρήγορη ανάγνωση προκειμένου να εντοπιστεί συγκεκριμένη πληροφορία στο κείμενο» (9). Σκοπός του τύπου αυτού της ανάγνωσης γενικά είναι να εντοπιστούν κάποια χαρακτηριστικά ή ιδέες του κειμένου 9. Οι κυριότεροι τύποι της ανάγνωσης είναι οι εξής: α) Η προσεκτική ανάγνωση. Πρόκειται για τον τύπο της ανάγνωσης κατά τον οποίο σκοπός του αναγνώστη είναι να καταλάβει πολύ καλά όλα τα νοήματα του κειμένου. Η ανάγνωση αυτή γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή και συνήθως θέλει αρκετό χρόνο, ώστε να ολοκληρωθεί. Αποτελεί, δε, κυρίως τον τύπο της ανάγνωσης που ζητάμε από τους μαθητές, ώστε το αποτέλεσμα να είναι το επιθυμητό: η κατανόηση και η αφομοίωση των στοιχείων του κειμένου. β) Η ευρεία ή πρώτη ανάγνωση. Πρόκειται για μία πιο γρήγορη μορφή ανάγνωσης από την προσεκτική. Διαβάζοντας με τον τρόπο αυτό ο αναγνώστης δεν επιδιώκει να κατανοήσει όλες τις παραμέτρους και όλα τα νοήματα του κειμένου. Ο σκοπός του είναι να συλλάβει τη γενικό νόημα του κειμένου. Η μορφή αυτή της ανάγνωσης σχετίζεται με την πρώτη ανάγνωση ενός κειμένου ή με την ανάθεση εργασιών στο μαθητή, όπως η ανάγνωση ενός βιβλίου, μιας ιστορίας, μιας βιβλιογραφίας και γραπτής παραγωγής βάσει των παραπάνω δεδομένων. Ο μαθητής διαβάζει συνήθως τα μελετώμενα κείμενα χωρίς απαραίτητα να γνωρίζει όλες τις λέξεις του κειμένου, προσπαθώντας να προσαρμοστεί στα δεδομένα του κειμένου και με το δικό του συχνά ρυθμό. γ) Γρήγορη ανάγνωση προκειμένου να εντοπιστεί η βασική ιδέα του κειμένου. Ο σκοπός της ανάγνωσης αυτής είναι να εντοπιστούν οι κύριες ιδέες ή τα βασικά χαρακτηριστικά ενός κειμένου σε σύντομο χρονικό διάστημα. Θα μπορούσαμε να παραλληλίσουμε τον τύπο αυτό της ανάγνωσης με τη διαδικασία αναζήτησης των κυριοτέρων σημείων ενός κεφαλαίου ή μιας γνωστικής ενότητας, των γνωστών σε όλους μας S.O.S., τα οποία ψάχνουν, βρίσκουν και διαβάζουν οι μαθητές όταν έχουν να αντιμετωπίσουν ένα διαγώνισμα. σε σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας ο μαθητής και για τη μελέτη του εν λόγω κειμένου ακολουθώντας την παραπάνω οδηγία, η οποία πρέπει να είναι διατυπωμένη με σαφήνεια, διαβάζει το κείμενο επιλεκτικά, με αφαιρετικό τρόπο, αναζητώντας μόνο να εντοπίσει και να υπογραμμίσει τα στοιχεία που του ζητώνται και καλλιεργώντας με τη δραστηριότητα αυτή τη δεξιότητα της παρατήρησης ως ζητούμενου της κριτικής σκέψης. Ολοκληρώνοντας οι μαθητές την παραπάνω διαδικασία ο δάσκαλος μπορεί να τους παρακινήσει για τη συνέχεια: ISSN:

6 «γ) Προσπαθήστε να βάλετε άρθρο δίπλα από τα ουσιαστικά αυτά, στη δεύτερη στήλη, με βάση το κείμενο. Αν το κείμενο δεν σας βοηθάει, χρησιμοποιείστε το λεξικό σας, βρείτε σ αυτό τα ουσιαστικά και βάλτε τους άρθρο, δ) Παρατηρώντας τον πίνακα των ουσιαστικών σε πόσες κατηγορίες μπορείτε να τα διακρίνετε: βάσει των άρθρων, που τα συνοδεύουν, βάσει των καταλήξεών τους;» Ας σημειωθεί εδώ ότι έχουμε παροτρύνει τους μαθητές και έχουμε ζητήσει από αυτούς να έχουν μαζί τους ένα μικρό, εύχρηστο λεξικό της αρχαίας ελληνικής. Διευκολύνουμε με τον τρόπο αυτό την επεξεργασία του κειμένου καθώς αξιοποιούμε το χρόνο που θα χρειαζόταν να διατεθεί για τη νοηματική απόδοση των λέξεων, συμβάλλουμε στην επαφή των μαθητών με τις διάφορες και διαφορετικές διαστάσεις των λέξεων καθώς, μέσω του λεξικού, έχουν τη δυνατότητα να δουν όχι μόνο τη σημασία των λέξεων αλλά επίσης την ορθογραφία τους και συχνά τον τρόπο κλίσης τους, το γένος τους, την ετυμολογία τους, τη σύνταξή τους, τα σύνθετά τους, τα αντίθετα, τα ομώνυμα, τα αντώνυμα κ.ά.. και εθίζουμε τους μαθητές στην προσωπική έρευνα, σύμφωνα με τη δεξιότητα της ανάληψης διερευνητικών εργασιών. Παρατηρώντας εξάλλου οι μαθητές τον πίνακα των ουσιαστικών καθώς αυτός συμπληρώνεται σταδιακά και ασκώντας για μία ακόμη φορά τη δεξιότητα της παρατήρησης, μπορούν, και με τη βοήθεια του καθηγητή, αν χρειάζεται, να δοθούν κάποιες επιπρόσθετες κατευθύνσεις, ώστε να επιτευχθεί το ζητούμενο, να κάνουν τις πρώτες δύο διαπιστώσεις σχετικά με τα ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ότι, δηλαδή, πρώτον έχουν τρία γένη (βάσει των άρθρων) και δεύτερον τρεις κλίσεις (βάσει των καταλήξεων) [Σημείωση 1] και σύμφωνα με τις δεξιότητες της κατηγοριοποίησης αλλά και της συλλογής και οργάνωσης δεδομένων. δ) Η γρήγορη ανάγνωση για την αναζήτηση μιας συγκεκριμένης πληροφορίας. Ο σκοπός αυτού του τύπου ανάγνωσης είναι ο εντοπισμός μιας συγκεκριμένης πληροφορίας σε ένα κείμενο σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ο τρόπος αυτός της ανάγνωσης διαφέρει από τον προηγούμενο ως προς το ότι ασκεί περισσότερο τις αντιληπτικές δεξιότητες του μαθητή και λιγότερο τις νοητικές. Πρόκειται δηλαδή για τη φωτογραφική προσέγγιση του κειμένου, στο οποίο ψάχνουμε να εντοπίσουμε το σημείο, όπου αναφέρεται ένα όνομα, τη σελίδα, όπου αναγράφεται ο τύπος της Φυσικής ή την άγνωστη λέξη στο λεξικό, το οποίο ξεφυλλίζουμε, βλ. Luci Nussbaum, Didactica de las lenguas extranjeras en la Educacion Secundaria Obligatoria, ed. SINTESIS EDUCACION, Madrid 2001, p Σημείωση 1: Κατά την κατηγοριοποίηση των λέξεων με κριτήριο τις καταλήξεις τους οι μαθητές εύκολα θα σχηματίσουν μία ομάδα με τα ουσιαστικά που λήγουν σε α (στράτευμα, θυσία, νεοττιά, Τροία), μία ομάδα με τα ουσιαστικά που λήγουν σε ος (βωμός, πλάτανος, στρουθός, λίθος, χρόνος, στρατός), μία ομάδα με τα ουσιαστικά, που λήγουν σε ων ISSN:

7 (Απόλλων, δράκων, Αγαμέμνων, ηγεμών), μία ομάδα με τα ουσιαστικά σε ις (Αυλίς, βούλησις), μία με τα ουσιαστικά σε εύς (Αχιλλεύς,Ζεύς), ενώ θα μείνουν εκτός ομάδων τα ουσιαστικά: Κάλχας, σημειον, μήτηρ. Ο δάσκαλος θα εξηγήσει Μετά από τις πρώτες αυτές διαπιστώσεις η διαδικασία μπορεί να συνεχιστεί, βάσει των οδηγιών του καθηγητή, ο οποίος αυτή τη φορά προτρέπει τους μαθητές: «ε) Αφού εντοπίσατε τις ζητούμενες λέξεις στο κείμενο να τις γράψετε δίπλα από τις αντίστοιχες που σας δίνονται. Τι παρατηρείτε ως προς τη μορφή τους; Είναι ίδια; Αν όχι, γιατί; Δικαιολογήστε την άποψή σας.» Στο πλαίσιο της προτεινόμενης εδώ δραστηριότητας οι μαθητές καλούνται να συμπληρώσουν την τρίτη στήλη του πίνακα των ουσιαστικών της αρχαίας ελληνικής μεταφέροντας σ αυτήν τα ουσιαστικά που έχουν ήδη υπογραμμίσει στο κείμενο και γράφοντάς τα με τη σειρά δίπλα από αυτά της δεύτερης στήλης. Πρέπει να παρατηρήσουμε εδώ πως ο τύπος της ανάγνωσης, που θα κάνει αυτή τη φορά ο μαθητής, είναι διαφορετικός από τον προηγούμενο ως προς το ό,τι αναζητεί, βέβαια, συγκεκριμένα στοιχεία του κειμένου αλλά τα στοιχεία αυτά έχουν ήδη επισημανθεί με την υπογράμμιση. Άρα, πρόκειται ουσιαστικά για ανάγνωση που ασκεί τις αντιληπτικές ικανότητες του μαθητή, και στην εν λόγω περίπτωση την καταγραφή μέσω της όρασης (10), και όχι τις νοητικές. Με τη βοήθεια του καθηγητή, εφόσον η στήλη ολοκληρωθεί, ο μαθητής θα παρατηρήσει συγκρίνοντας τα δεδομένα, βάσει των δεξιοτήτων της παρατήρησης και της σύγκρισης, ότι η μορφή των μελετώμενων λέξεων διαφοροποιείται. Για παράδειγμα, το ουσιαστικό «η Αυλίς» γίνεται «Αυλίδι», το ουσιαστικό «ο βωμός» γίνεται «του βωμου» κ.τ.λ. Είναι πιθανό ο μαθητής να δυσκολευτεί να δικαιολογήσει την παραπάνω διαφοροποίηση. Αφήνοντας, σε τέτοια περίπτωση, αναπάντητο το αντίστοιχο σκέλος της παραπάνω ερώτησης-εργασίας, ο καθηγητής προτρέπει τους μαθητές να συνεχίσουν ως εξής: «στ) Αναζητήστε από τη μετάφραση του κειμένου πώς μεταφράζονται στα νέα ελληνικά οι λέξεις της τρίτης στήλης και γράψτε τη μετάφρασή τους στην τέταρτη στήλη. Στην πέμπτη και τελευταία στήλη γράψτε τα ουσιαστικά της τέταρτης στην ονομαστική πτώση. Συγκρίνετε τη μορφή των ουσιαστικών της τέταρτης και της πέμπτης στήλης. Υπάρχουν διαφορές; Αν ναι, τι συμβαίνει και γιατί;» Ολοκληρώνοντας τη συμπλήρωση των δύο τελευταίων στηλών του πίνακα, σύμφωνα με τις οδηγίες του καθηγητή, ο μαθητής προχωρά στη μορφολογική τους σύγκριση, σύμφωνα με την αντίστοιχη παράμετρο καλλιέργειας της κριτικής σκέψης. Εύκολα διαπιστώνει συγκρίνοντας, κατά τις απαιτήσεις της κριτικής σκέψης, πως οι λέξεις διαφοροποιούνται ως προς την πτώση. Οι ονομαστικές, για παράδειγμα, «η θυσία» και «η μητέρα» έγιναν «θυσίας» και «τη μητέρα» αντίστοιχα. Αξιοποιώντας την προηγούμενη γνώση των μαθητών, η οποία αφορά στη νέα ελληνική γλώσσα, ο καθηγητής μπορεί με κατάλληλους χειρισμούς και κυρίως με ISSN:

8 επιτυχείς και σαφείς ερωτήσεις, σύμφωνα με τις υποδείξεις της κριτικής σκέψης, να εκμαιεύσει από στους μαθητές κάνοντας ένα σύντομο μονόλογο τη διάκριση των τριών κλίσεων, θα δώσει τις καταλήξεις της καθεμιας, θα τους εξηγήσει ότι η τρίτη κλίση είναι πολύ μεγάλη και περιλαμβάνει ουσιαστικά με διάφορες καταλήξεις και, βέβαια, θα κατηγοριοποιήσει τα τρία ουσιαστικά, που, ίσως, οι μαθητές άφησαν εκτός ομάδων. 10. βλ. Μ.-Ζ. Φουντοπούλου, «Μαθαίνοντας το παιδί να διαβάζει το κείμενο. Προβληματισμοί και τεχνικές», στο Γνώσεις, Αξίες και Δεξιότητες στη σύγχρονη εκπαίδευση, Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συνεδρίου του ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ. με διεθνή συμμετοχή, Μαρτίου 2003, εκπαιδευτήρια «Πλάτων», Αθήνα 2003, σελ τους μαθητές, επαγωγικά, τη δικαιολόγηση της μορφολογικής διαφοροποίησης των λέξεων λόγω της θέσης και της λειτουργίας τους στο κείμενο ενθαρρύνοντάς τους να διατυπώσουν υποθετικές προτάσεις, σύμφωνα με το ζητούμενο της κριτικής σκέψης, η ισχύς των οποίων και θα διερευνηθεί στη συνέχεια.. Προκειμένου, δηλαδή, το κείμενο να είναι σαφές και η έκφραση του νοήματος δόκιμη και κατανοητή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ονομαστική «η μητέρα» αντί της αιτιατικής, που χρησιμοποιείται. Με άλλα λόγια το λεκτικό περιβάλλον της λέξης επιβάλλει τη χρήση αιτιατικής, η οποία λειτουργεί ως αντικείμενο του ρήματος «καταβρόχθισε». Γενικεύοντας την παραπάνω ανάγκη σύνδεσης των λέξεων με το λεκτικό τους περιβάλλον (11) και μεταφέροντάς το και στη δομή της αρχαίας μορφής της ελληνικής γλώσσας, καλλιεργώντας τη δεξιότητα της εφαρμογής κανόνων και αρχών σε νέες καταστάσεις, ο μαθητής συνειδητοποιεί εύκολα το γιατί της μορφολογικής διαφορετικότητας των λέξεων της δεύτερης και τρίτης στήλης. Η λειτουργία τους μέσα στο κείμενο, η συντακτική τους θέση με άλλα λόγια, επιβάλλει διαφοροποίηση της μορφής τους. Αυτό σημαίνει περαιτέρω πως η κατανόηση του νοήματος μιας λέξης δεν πρέπει να αρκείται στην απλή γνώση της μεμονωμένης μετάφρασής της αλλά στην εκάστοτε προσπάθεια εκ μέρους του μαθητή να αναζητήσει τη θέση της και τη λειτουργία της μέσα στο κείμενο και έτσι να προσδιορίσει το ακριβές περιεχόμενό της. Με άλλα λόγια ο μαθητής βοηθιέται στο να εξηγήσει, σύμφωνα με την ορολογία της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης, να κατανοήσει το ρόλο του συντακτικού, την αναγκαιότητα του να προηγηθεί η σύνταξη του κειμένου από τη μετάφρασή του αλλά και το συστημικό χαρακτήρα της γλώσσας, τη θέασή της, δηλαδή, ως ολότητας απαρτιζόμενης από στοιχεία απόλυτα αλληλοεξαρτώμενα με τρόπο, ώστε η παραμικρή τροποποίησή τους να επηρεάσει ολόκληρο το σύνολο (12). Η πρώτη αυτή προσέγγιση των ουσιαστικών της αρχαίας ελληνικής από τους μαθητές της Α Γυμνασίου μπορεί να ολοκληρωθεί ζητώντας από τους μαθητές: «ζ) Με βάση τη μετάφραση των λέξεων της αρχαίας ελληνικής στη νέα ελληνική γλώσσα σε πόσες κατηγορίες μπορείτε να διακρίνετε τις λέξεις της αρχαίας ελληνικής ανάλογα με το αν χρησιμοποιούνται στη νέα ελληνική γλώσσα με τη μορφή που έχουν;» ISSN:

9 Παρατηρώντας και συγκρίνοντας, σύμφωνα με τις αρχές της κριτικής σκέψης, τις δύο μορφές της γλώσσας, την αρχαία και τη νέα, ο μαθητής με τη βοήθεια του καθηγητή εύκολα θα κατατάξει, καλλιεργώντας ταυτόχρονα την κριτική του σκέψη, τις λέξεις της αρχαίας ελληνικής βάσει των ζητουμένων κριτηρίων σε τέσσερις κατηγορίες (13): α) σε λέξεις, που έχουν την ίδια μορφή και το ίδιο περιεχόμενο και στις δύο μορφές της γλώσσας, όπως οι λέξεις «θυσία» και «βωμός», β) σε λέξεις, που έχουν ίδια μορφή αλλά διαφορετικό περιεχόμενο σε κάθε μορφή της γλώσσας, όπως είναι η λέξη «δράκων», γ) σε παραλλαγμένους τύπους λέξεων, οι οποίοι δεν χρησιμοποιούνται μεν στη νέα ελληνική, είναι κατανοητοί δε, όπως οι λέξεις «μήτηρ» και «ηγεμών» και δ) σε λέξεις, οι οποίες μορφολογικά δεν υπάρχουν στη νέα ελληνική, όπως οι λέξεις «νεοττιά» και «στρουθός». 11. Αθ. Βερτσέτη, Διδακτική, τ. Β, της Αρχαίας Γραμματείας, Δ έκδοση, Αθήνα 2003, σελ. 96 και Ν. Δ. Βαρμάζη, Διδακτική των αρχαίων ελληνικών. Από την παράδοση στην ανανέωση της διδακτικής μεθόδου, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2003, σελ B. Daunay, S. Suffys, Apprentissages et langues anciennes, CNDP, CRDP du Nord Pas-De-Calais, Lille 1997, σελ Ν.Δ. Βαρμάζη, Διδακτική των αρχαίων ελληνικών. Από την παράδοση στην ανανέωση της διδακτικής μεθόδου, ό.π., σελ. 63. Ολοκληρώνοντας, άλλοτε επαγωγικά και άλλοτε παραγωγικά, τη συμπλήρωση όλων των στηλών του πίνακα των ουσιαστικών της αρχαίας ελληνικής, μια δραστηριότητα η οποία ανταποκρίνεται στις δεξιότητες τόσο της περίληψης, βάσει των συμπερασμάτων που θα διατυπωθούν, όσο και της δημιουργικότητας, εφόσον πρόκειται για πρωτότυπη σύνθεση του μαθητή, οι μαθητές παρατηρώντας τον και μελετώντας τον μπορούν να καταλήξουν στα εξής συμπεράσματα, εκφράζοντας μια μορφή κριτικής, ως αρχική προσέγγιση στον κόσμο των ουσιαστικών: - τα ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής γλώσσας έχουν τρία γένη: αρσενικό, θηλυκό και ουδέτερο, - τα παραπάνω ουσιαστικά διακρίνονται σε τρεις κλίσεις ως προς τις καταλήξεις τους, πρώτη, δεύτερη και τρίτη, - τα ουσιαστικά αυτά, ενσωματωμένα σε κείμενο, αποκτούν ιδιαίτερη λειτουργία (συντακτική θέση) και μεταφράζονται ανάλογα με το γλωσσικό περιβάλλον του κειμένου στο οποίο ανήκουν, - τα ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής γλώσσας αποτελούν αρχική μορφή των ουσιαστικών της νέας ελληνικής. Πρόκειται για τις ίδιες λέξεις, οι οποίες διαχρονικά είτε παρέμειναν αναλλοίωτες μορφολογικά και εννοιολογικά είτε υπέστησαν μικρές διαφοροποιήσεις, μη ικανές να ανατρέψουν τον ενιαίο χαρακτήρα της ελληνικής γλώσσας. 3. Κριτική σκέψη και μάθηση Επιδιώκοντας μία αρχική προσέγγιση από τους μαθητές των ουσιαστικών ονόματα της αρχαίας ελληνικής τούς παρέχεται η δυνατότητα, στο πλαίσιο της παραπάνω διδακτικής προσπάθειας, να καλλιεργήσουν, στο βαθμό του δυνατού, την κριτική σκέψη τους. Σε κλίμα ISSN:

10 διαλόγου, συνεργασίας με το δάσκαλο, ανταλλαγής απόψεων και ελεύθερης έκφρασης οι μαθητές μπορούν να αξιοποιήσουν γνώσεις που κατέχουν, ανακαλώντας κεκτημένα στοιχεία της νέας ελληνικής γλώσσας, να προσεγγίσουν διαλεκτικά το προς μελέτη νέο γνωστικό αντικείμενο, συλλέγοντας τα χαρακτηριστικά του, οργανώνοντάς τα και διατυπώνοντας υποθέσεις, να ασκήσουν ικανότητες, όπως η σύγκριση, αντιπαραβάλλοντας την αρχαία με τη νέα ελληνική γλώσσα, η εξήγηση, δικαιολογώντας τις απόψεις τους, η παρατήρηση, καταγράφοντας τα χαρακτηριστικά των κειμένων, η δημιουργικότητα, συντάσσοντας έναν πρωτότυπο πίνακα, η ανάληψη διερευνητικών εργασιών, ασκούμενοι στη χρήση του λεξικού, η κριτική, τεκμηριώνοντας τις επιλογές τους και τέλος η κατηγοριοποίηση, ομαδοποιώντας με ανάλογα κάθε φορά κριτήρια τα μελετώμενα ουσιαστικά. Ωστόσο, η διδακτική πρακτική έχει ανάγκη από θεωρητική θεμελίωση, που θα τεκμηριώσει τις επιλογές της και θα διασφαλίσει τις πρακτικές της. Μόνο έτσι θα μπορούμε να είμαστε σίγουροι, στο βαθμό που είναι εφικτό, για την επίτευξη της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης του μαθητή ως ζητούμενου. Μόνο, με άλλα λόγια, αν συνδέσουμε τις παραπάνω διδακτικές ενέργειες με τη μάθηση ως αποτέλεσμα αυτών θα μπορούμε να υποστηρίξουμε τη λειτουργικότητά τους αλλά και το διδακτό της κριτικής σκέψης. Με βάση την παραπάνω συλλογιστική η διδακτική προσπάθειά μας χρειάζεται μαθησιακή τεκμηρίωση. Αυτή η τεκμηρίωση παραπέμπει σε περισσότερες από μία θεωρίες μάθησης. Και βέβαια δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Και τούτο επειδή η μάθηση και η διδασκαλία οριοθετούνται, μεν, βάσει συγκεκριμένου σκοποθετικού και στοχοθετικού πλαισίου δράσης, για την υλοποίηση, δε, αυτού του πλαισίου δεν είναι δυνατόν να προκαθοριστεί το είδος και η πορεία των ενεργειών που θα εφαρμοστούν. Γι αυτό και ο μαθησιακός χαρακτήρας των διδακτικών ενεργειών, που περιγράφηκαν, έχει εκλεκτικό χαρακτήρα (14). Αυτό σημαίνει πως πρόκειται για συγκερασμό αρχών και εννοιών, που προέρχονται από περισσότερες της μιας θεωρητικές κατευθύνσεις. Πιο συγκεκριμένα: α) Είναι σαφής ο μορφολογικός χαρακτήρας (15) τού διδακτικού σχεδιασμού που προηγήθηκε. Η έννοια του «όλου» διατρέχει ακόμα και την ίδια την επιλογή τού γνωστικού αντικειμένου, εφόσον επιλέξαμε να προσεγγίσουμε τα ουσιαστικά τής αρχαίας ελληνικής ως σύνολο βοηθώντας το μαθητή, προτού μελετήσει τις επιμέρους κλίσεις και τα χαρακτηριστικά τής καθεμιας, να συνειδητοποιήσει ορισμένα κοινά γνωρίσματα. Επιπλέον η υιοθέτηση της ολιστικής θεώρησης των μελετώμενων αντικειμένων τεκμηριώνεται στην ταυτόχρονη χρήση και αξιοποίηση της πρωτότυπης και μεταφρασμένης μορφής τού κειμένου αλλά και στην προβολή τού διαχρονικού και ενιαίου χαρακτήρα τής ελληνικής γλώσσας μέσω της παράλληλης θέασης των λέξεων των κειμένων. Από την ίδια θεωρητική κατεύθυνση απορρέει η προτροπή των μαθητών να συντάξουν ομάδες, κατηγορίες ουσιαστικών βάσει των κοινών καταλήξεών τους ή των άρθρων τους. Εφαρμόζοντας σ αυτήν την περίπτωση το νόμο της ομοιότητας οι μαθητές ασκούνται στη διαδικασία της διάκρισης εκείνων των χαρακτηριστικών βάσει των οποίων ομαδοποιούνται ακόμα και ανόμοια φαινομενικά μεταξύ τους στοιχεία, όπως τα ουσιαστικά «ηγεμών» και «βούλησις». ISSN:

11 β) Οι ενέργειές μας απορρέουν επίσης από τη συστημική θεωρία (16). Η γλώσσα είναι σύστημα και ο μαθητής πρέπει να συνειδητοποιήσει το σύνθετο χαρακτήρα της. Προς την κατεύθυνση αυτή στοχεύουν δραστηριότητες, όπως αυτές που επεδίωξαν την κατανόηση των πολλαπλών μεν αλλά αλληλοεξαρτώμενων επιπέδων λειτουργίας των λέξεων μέσω της κατάδειξης της αναγκαιότητας συμφωνίας της συντακτικής τους θέσης με τη γραμματική μορφή τους προκειμένου να εξαχθεί το κατάλληλο νόημα (17). Η ελληνική γλώσσα υπό το πρίσμα αυτό προσεγγίζεται με ενιαίο τρόπο. Αξιοποιώντας την έννοια της γλωσσικής διμορφίας (18) επιδιώκεται, μέσω της προσπάθειας κατανόησης του συστημικού χαρακτήρα της αρχαίας μορφής της γλώσσας με χρήση παραδειγμάτων από τη νέα ελληνική, η συνειδητοποίηση της 14. Ch. Puren, La didactique de langue etrangere a la croisee des methodes. Essai sur l eclectisme, collection CREDIF: essays, ed. Didier, Fontenay 2001, σελ Για ό,τι αφορά στη Μορφολογική Ψυχολογία και τους σχετικούς νόμους της μάθησης βλ. ενδεικτικά: Jesus Beltran, Procesos, Estrategias y Tecnicas de Aprendizaje, ed. Sintesis Psicologia, Madrid 1998, Morirs L. Bigge, Θεωρίες μάθησης για εκπαιδευτικούς, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1990, Αντ. Δανασσή-Αφεντάκη, Παιδαγωγική Ψυχολογία, τ. Α, Μάθηση και Ανάπτυξη (Συνειρμική, Κοινωνικο-γνωστική θεώρηση), Αθήνα 2000, Louis Dube, Psychologie de l apprentissage, ed. Presses de l Universite du Quebec, Quebec 1996, P. Guillaume, La psychologie de la forme, ed. Flammarion, Paris 1979, Μιχ. Κασσωτάκη - Γ. Φλουρή, Μάθηση και Διδασκαλία, τ. Α : Μάθηση, Αθήνα 2001, Stephen Klein, Learning. Principles and Applications, Mc Graw-Hill, U.S.A. 1997, Εμμ. Κολιάδη, Θεωρίες μάθησης και εκπαιδευτική πράξη, τ. Γ, Γνωστικές Θεωρίες, Αθήνα 1997, Philippe Meirieu, Apprendre oui, mais comment, ed. ESF, Paris 1987, Κων/νου Μπασέτα, Ψυχολογία της Μάθησης, 2 η εκδ. Ατραπός, Αθήνα 2002 κ.ά. 16. Για την έννοια του συστήματος στο χώρο της διδασκαλίας βλ. Μ. Φουντοπούλου, «Κυβερνητική θεωρία και μάθηση» στο: Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 34/2002, εκδ. Ατραπός, σελ Γ. Μπαμπινιώτη, Η γλώσσα ως αξία. Το παράδειγμα της Ελληνικής, Γλωσσολογική βιβλιοθήκη, αρ. 1, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 1994, σελ Για την έννοια της γλωσσικής διμορφίας βλ. σχετικά Ν. Μήτση, Στοιχειώδεις αρχές και μέθοδοι της εφαρμοσμένης γλωσσολογίας. Εισαγωγή στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης (ή ξένης) γλώσσας, Γλωσσολογική βιβλιοθήκη, αρ. 7, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2004, σελ. 32,35. διαχρονικότητάς της και του ενιαίου χαρακτήρα της. γ) Ο χαρακτήρας των διδακτικών ενεργειών, που περιγράψαμε, απορρέει επίσης από την ανακαλυπτική μάθηση του Bruner (19). Οι μαθητές ανέλαβαν δράση, έπραξαν, διερωτήθηκαν, διατύπωσαν υποθέσεις, τις ISSN:

12 επιβεβαίωσαν και κατέληξαν σε συμπεράσματα με προσωπική συμμετοχή και ανάληψη πρωτοβουλιών. Η εφαρμογή των αρχών του τρόπου αυτού μάθησης επισημαίνεται κάθε φορά που οι μαθητές καλούνται να προσδιορίσουν και να επισημάνουν τα χαρακτηριστικά των μελετώμενων στηλών του πίνακα ακόμα και αν δεν γνωρίζουν όλα τα στοιχεία τους, δηλαδή καλούνται να διατυπώσουν υποθέσεις, και ακόμα στη δημιουργία ομάδων ομοειδών αντικειμένων, όπως οι κλίσεις των ουσιαστικών αλλά και στην περαιτέρω διαπίστωση της ισχύος ή όχι των αρχικών υποθέσεων μέσω, για παράδειγμα, της σύγκρισης της μορφής των λέξεων στην αρχαία και τη νέα ελληνική. δ) Ο κονστρουκτιβισμός επίσης ως μέθοδος δόμησης της γνώσης, η οποία απορρέει από τις γνωστικές κυρίως θεωρίες είναι ένα ακόμα χαρακτηριστικό της προηγούμενης προσπάθειάς μας. Η γνώση οικοδομείται, σταδιακά, εξελικτικά καθώς ο μαθητής έρχεται σε επαφή με το γνωστικό αντικείμενο, αλληλεπιδρά μ αυτό και προχωρά επαγωγικά την προσπάθεια κατάκτησης του νέου, από τα μέρη στο όλον ή αλλιώς από τα γνωστά στα άγνωστα. Με τον τρόπο αυτό το νέο στοιχείο επιδρά αλλά και δέχεται επιδράσεις από τα στοιχεία που ήδη βρίσκονται στο γνωστικό πεδίο του υποκειμένου και, έτσι, αφομοιώνεται εύκολα, συγκρατείται, σταθεροποιείται και ανακαλείται σε κάθε παρόμοια επικοινωνιακή περίσταση. Κάθε φορά, επομένως, που οι μαθητές καλούνται, στο διδακτικό σχεδιασμό που προηγήθηκε, να συσχετίσουν τα νέα με τα ήδη γνωστά και κατακτημένα, την αρχαία με τη νέα μορφή της ελληνικής γλώσσας αλλά και να εντάξουν τα νέα στοιχεία στην υπάρχουσα ήδη γνωστική υποδομή τους, δηλαδή τις γνώσεις τους για τα ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής στις προϋπάρχουσες γραμματικές γνώσεις, ουσιαστικά υιοθετούν αρχές της γνωστικής ψυχολογίας (20). ε) Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε πως στο πλαίσιο της παραπάνω διδακτικής απόπειρας αξιοποιούνται και υιοθετούνται βασικές αρχές της μάθησης, όπως είναι η προηγούμενη εμπειρία του μαθητή, στο βαθμό που ανατρέχουμε στη νέα ελληνική, η ενίσχυσή του, εφόσον κάθε φορά τα δεδομένα της μαθησιακής και διδακτικής διαδικασίας οργανώνονται έτσι, ώστε να φαίνονται γνωστά και να δημιουργούν την αίσθηση της σιγουριάς, οι αρχές της διάκρισης και της γενίκευσης, στο βαθμό που ο μαθητής τις αξιοποιεί για να διαμορφώσει κατηγορίες κα να ομαδοποιήσει κοινά στοιχεία, αποκλείοντας τα ανόμοια καθώς και η έννοια της μεταβίβασης της μάθησης όχι μόνο στην ολιστική θεώρηση της ελληνικής γλώσσας αλλά και στο στάδιο άσκησης των μαθητών σε τεχνικές, όπως η χρήση λεξικού και η διαμόρφωση-σύνταξη πίνακα δεδομένων (21), οι οποίες είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν και σε άλλες γνωστικές περιοχές και νοητικές δραστηριότητες. 19. Για την αξιοποίηση του μοντέλου αυτού στη διδακτική πράξη, βλ. Αθ. Βερτσέτη, Διδακτική, τ. Α, Γενική Διδακτική, Ε έκδοση, Αθήνα 2003, σελ Για την αξιοποίηση των αρχών της Γνωστικής Ψυχολογίας στη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος, βλ. Ν. Μήτση, Διδακτική του γλωσσικού μαθήματος. Από τη γλωσσική θεωρία στη διδακτική πράξη, ISSN:

13 Γλωσσολογική βιβλιοθήκη, αρ. 5, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 1998, σελ Για τις έννοιες αυτές και τη διδακτική αξιοποίησή τους στα γλωσσικά μαθήματα, βλ. Μ. Φουντοπούλου, Μάθηση και Διδασκαλία. Βασικές αρχές της μάθησης και η διδακτική αξιοποίησή τους στα γλωσσικά μαθήματα, τ. Α, Συνειρμική Ψυχολογία, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα Κυρίες και Κύριοι, Η μαθησιακή και διδακτική διαδικασία δεν μπορεί να λειτουργήσει ως συνταγή μαγειρικής. Στην κατασκευή του κέικ ο αριθμός των αυγών, που πρέπει να προστεθεί στα υλικά είναι συγκεκριμένος, προκειμένου να υπάρχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Οποιαδήποτε αλλαγή των υλικών ή της δοσολογίας τους μπορεί να έχει αρνητικό αποτέλεσμα. Στη διδακτική πράξη, όμως, το πλαίσιο λειτουργίας είναι διαφορετικό. Δεν υπάρχουν συνταγές υπό την έννοια του προκαθορισμένου αριθμού των διδακτικών ενεργειών και της προκαθορισμένης χρονικής ακολουθίας τους. Η τάξη ως «ζωντανός» οργανισμός, ως σύστημα πολυπαραγοντικό και πολυσύνθετο μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατρέψει σχεδιασμούς, να αναθεωρήσει στόχους και να επιβάλλει την υιοθέτηση νέων τεχνικών και μεθόδων. Τα «υλικά» της μάθησης και της διδασκαλίας υπάρχουν στη διάθεση του καθηγητή αλλά το χρονικό σημείο αξιοποίησής τους, ο συνδυασμός τους και η χρήση τους εξαρτώνται από το ίδιο πλαίσιο εφαρμογής τους: τη σχολική τάξη. Βάσει της παραπάνω συλλογιστικής δεν υποστηρίζουμε την υπέρβαση όλων των προβλημάτων υιοθετώντας τη διδακτική πρότασή μας ούτε διασφαλίζουμε την απόλυτη αποτελεσματικότητα ως προς την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης του μαθητή. Ωστόσο, επιδιώκουμε την παρουσίαση μιας πρότασης, που μπορεί να παραμείνει πρόταση αλλά μπορεί και να αποτελέσει αφετηρία υιοθέτησης πρωτότυπων τρόπων προσέγγισης των αρχαίων ελληνικών κειμένων και μέσο επίτευξης του στοχοθετικού πλαισίου μάθησης και διδασκαλίας. Σας ευχαριστώ! ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αρχαία Ελληνική Γλώσσα, Α Γυμνασίου, ΥΠ.Ε.Π.Θ., Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Αθήνα Βαρμάζης Ν.Δ., Διδακτική των αρχαίων ελληνικών. Από την παράδοση στην ανανέωση της διδακτικής μεθόδου, εκδ. Πατάκη, Αθήνα Βερτσέτης Αθ., Διδακτική, τ. Α, Γενική Διδακτική, Ε έκδοση, Αθήνα 2003., Διδακτική, τ. Β, της Αρχαίας Γραμματείας, Δ έκδοση, Αθήνα Δανασσής-Αφεντάκης Αντ., Εισαγωγή στην Παιδαγωγική, τ. Γ, Σύγχρονες Τάσεις της Αγωγής, β έκδοση, Αθήνα ISSN:

14 Daunay B., Suffys S., Apprentissages et langues anciennes, CNDP, CRDP du Nord Pas-De-Calais, Lille Lesky A., Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, μτφρσ. Αγ. Τσομπανάκη, εκδ. Αφων Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη Ματσαγγούρας Η., Θεωρία και Πράξη της διδασκαλίας, τ. Β, Στρατηγικές Διδασκαλίας. Η κριτική σκέψη στη διδακτική πράξη, ε έκδοση, εκδ. Gutenberg, Αθήνα Μήτσης Ν., Διδακτική του γλωσσικού μαθήματος. Από τη γλωσσική θεωρία στη διδακτική πράξη, Γλωσσολογική βιβλιοθήκη, αρ. 5, εκδ. Gutenberg, Αθήνα , Στοιχειώδεις αρχές και μέθοδοι της εφαρμοσμένης γλωσσολογίας. Εισαγωγή στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης (ή ξένης) γλώσσας, Γλωσσολογική βιβλιοθήκη, αρ. 7, εκδ. Gutenberg, Αθήνα Μπαμπινιώτης Γ., Η γλώσσα ως αξία. Το παράδειγμα της Ελληνικής, Γλωσσολογική βιβλιοθήκη, αρ. 1, εκδ. Gutenberg, Αθήνα Nussbaum L., Didactica de las lenguas extranjeras en la Educacion Secundaria Obligatoria, ed. SINTESIS EDUCACION, Madrid Puren Ch., La didactique de langue etrangere a la croisee des methodes. Essai sur l eclectisme, collection CREDIF: essays, ed. Didier, Fontenay Τριλιανός Θ., Η κριτική σκέψη και η διδασκαλία της, Αθήνα ΥΠ.Ε.Π.Θ., Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Φ.Ε.Κ., τ. Β, αρ. 303/ , Παράρτημα, τόμος Α, Μάιος Φουντοπούλου Μ., Μάθηση και Διδασκαλία. Βασικές αρχές της μάθησης και η διδακτική αξιοποίησή τους στα γλωσσικά μαθήματα, τ. Α, Συνειρμική Ψυχολογία, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα , «Κυβερνητική θεωρία και μάθηση» στο: Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 34/2002, εκδ. Ατραπός, σελ , «Μαθαίνοντας το παιδί να διαβάζει το κείμενο. Προβληματισμοί και τεχνικές», στο Γνώσεις, Αξίες και Δεξιότητες στη σύγχρονη εκπαίδευση, Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συνεδρίου του ISSN:

15 2003, 567. ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ. με διεθνή συμμετοχή, Μαρτίου εκπαιδευτήρια «Πλάτων», Αθήνα 2003, σελ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Α ΣΤΗΛΗ Β ΣΤΗΛΗ Γ ΣΤΗΛΗ Δ ΣΤΗΛΗ Ε ΣΤΗΛΗ Oυσιαστικά άρθρα κειμενική μορφή(α.ε.) κειμενική μορφή (ν.ε.) ονομαστική ν.ε. του κειμένου των ουσιαστικών στράτευμα το στράτευμα στρατός ο στρατός Αυλίς η Αυλίδι Αυλίδα η Αυλίδα θυσία η θυσίας θυσίας η θυσία Απόλλων ο Απόλλωνι Απόλλωνα ο Απόλλωνας δράκων ο δράκων φίδι το φίδι βωμός ο βωμου βωμό ο βωμός πλάτανος η πλάτανον πλάτανο ο πλάτανος νεοττιά η νεοττιας φωλιά η φωλιά στρουθός ο στρουθούς πουλάκια το πουλάκι μήτηρ η μητρί μητέρα η μητέρα λίθος ο λίθος πέτρωσε (έγινε πέτρα) η πέτρα Κάλχας ο Κάλχας Κάλχας ο Κάλχας Ζεύς ο Διός Δία ο Δίας βούλησις η βούλησιν θέληση η θέληση σημειον το σημειον σημάδι το σημάδι χρόνος ο χρόνω χρόνο ο χρόνος Τροία η Τροίαν Τροία η Τροία Αγαμέμνων ο Αγαμέμνων Αγαμέμνων ο Αγαμέμνων ηγεμών ο ηγεμών διοικητής ο διοικητής στρατός ο στρατου στρατού ο στρατός Αχιλλεύς ο Αχιλλεύς Αχιλλέας ο Αχιλλέας Συμπεράσματα: α) Τα ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής έχουν τρία γένη (αρσενικό, θηλυκό, ουδέτερο), ISSN:

16 β) Τα ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής διακρίνονται σε τρεις κλίσεις, γ) Τα ουσιαστικά αυτά, ενσωματωμένα σε κείμενο, αποκτούν ιδιαίτερη λειτουργία (συντακτική θέση) και μεταφράζονται ανάλογα με το γλωσσικό περιβάλλον του κειμένου στο οποίο ανήκουν, δ) Τα ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής γλώσσας αποτελούν αρχική μορφή των ουσιαστικών της νέας ελληνικής. Πρόκειται για τις ίδιες λέξεις, οι οποίες διαχρονικά είτε παρέμειναν αναλλοίωτες μορφολογικά και εννοιολογικά είτε υπέστησαν μικρές διαφοροποιήσεις, μη ικανές να ανατρέψουν τον ενιαίο χαρακτήρα της ελληνικής γλώσσας. ISSN:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ DEAFVOC ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Π 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ιωάννινα, 5/6/2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων προκηρύσσει Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής για το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε

Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Κοκκαλάρα Μαρία 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1 Τίτλος διδακτικού σεναρίου Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ 2986/5 Νοεμβρίου 2014 Οι απόφοιτοι του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15 Επιλέγω Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Τμήματα Εμπέδωσης σχολικό έτος 2014-15 Η πολύχρονη εκπαιδευτική εμπειρία των εκπαιδευτηρίων Saint-Paul έχει επενδύσει στη διάπλαση μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα συμπεριφοράς και διαπροσωπικές σχέσεις στη σχολική μονάδα β μέρος ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Προβλήματα συμπεριφοράς και διαπροσωπικές σχέσεις στη σχολική μονάδα β μέρος ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη: Μαρία Λιακοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Τόπος Που Ζω» Παράδειγµα Αξιοποίησης του ιαδικτύου σε Σχέδιο Εργασίας στα Πλαίσια του Μαθήµατος της Γεωγραφίας

«Ο Τόπος Που Ζω» Παράδειγµα Αξιοποίησης του ιαδικτύου σε Σχέδιο Εργασίας στα Πλαίσια του Μαθήµατος της Γεωγραφίας 4ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ- ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1 «Ο Τόπος Που Ζω» Παράδειγµα Αξιοποίησης του ιαδικτύου σε Σχέδιο Εργασίας στα Πλαίσια του Μαθήµατος της Γεωγραφίας Βάια Μανώλη ιευθύντρια 6/θ ηµοτικού Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Αντικείµενο της συγκεκριµένης δραστηριότητας είναι η µεθοδική παρατήρηση των καιρικών συνθηκών για ένα σχετικά µεγάλο χρονικό διάστηµα, η καταγραφή και οργάνωση των παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜYPROJECT ΠΜΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΝΩΣΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜYPROJECT ΠΜΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΝΩΣΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜYPROJECT ΠΜΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΝΩΣΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΜ: 11Μ10 ΦΟΡΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΤΟ MYPROJECT Σκοπός της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

: Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015

: Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015 Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015 Κωδικός Πρόσκλησης : ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ/ΜΕΡΑ/0914 Χ Ρ Ο Ν Ο Δ Ι Α Γ Ρ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα