Η διαφοροποίηση του προϊόντος κριτήριο ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιοµηχανίας κοµπόστας ροδάκινου: Η περίπτωση της ρωσικής αγοράς.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η διαφοροποίηση του προϊόντος κριτήριο ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιοµηχανίας κοµπόστας ροδάκινου: Η περίπτωση της ρωσικής αγοράς."

Transcript

1 Η διαφοροποίηση του προϊόντος κριτήριο ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιοµηχανίας κοµπόστας ροδάκινου: Η περίπτωση της ρωσικής αγοράς. Μαντζάρης Γιάννης Τµήµα Λογιστικής Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ιδρυµα Σερρών Περίληψη Η οικονοµική κρίση στην Ελλάδα µπορεί να αντιµετωπιστεί κύρια µε την εκµετάλλευση των ανταγωνιστικών πλεονεκτηµάτων της εγχώριας παραγωγής και την οικονοµική ανάπτυξη που θα προκύψει. Τα ελληνικά προϊόντα επιβάλλεται να αποκτήσουν ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά και να αυξήσουν το µερίδιό τους στις διεθνείς αγορές. Στον τοµέα αυτό η ελληνική βιοµηχανία κονσερβοποίησης ροδάκινου κατέχει εξέχουσα θέση, καθότι σχεδόν το σύνολο της παραγωγής διατίθεται στις διεθνείς αγορές. Ο τοµέας αντιστέκεται, παρά τον σφοδρό ανταγωνισµό που δέχονται από τα οµοειδή προϊόντα χωρών, µε φθηνότερων κόστος παραγωγής. Ποια στρατηγική όµως πρέπει να ακολουθήσει ο τοµέας αυτός στην προσπάθεια διατήρησης ή βελτίωσης του µεριδίου του στις διεθνείς αγορές; Πώς θα µπορούσαν οι ελληνικές εξαγωγές να αντιµετωπίσουν το πρόβληµα των φτηνών ανταγωνιστικών προϊόντων σε αναδυόµενες χώρες, όπως η Ρωσία; Με ποιο τρόπο µπορεί να συµβάλλει η διαφοροποίηση του προϊόντος στην απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήµατος; Τα παραπάνω αποτελούν κρίσιµα ερωτήµατα, που θα προσπαθήσουµε να απαντήσουµε µε την εργασία αυτή. Λέξεις κλειδιά: Βιοµηχανία, κοµπόστα ροδάκινου, ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα, διαφοροποίηση προϊόντος. JEL Classifications: M11, M31, F14. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Ο ανταγωνισµός των προϊόντων στην εγχώρια και διεθνή αγορά γίνεται σκληρότερος και η πίεση στις τιµές αυξάνεται. Οι επιχειρήσεις που επιθυµούν να επιβιώσουν σε αυτόν τον σκληρό ανταγωνισµό, πρέπει να στοχεύουν στην παραγωγή διαφοροποιηµένων προϊόντων από τα ανταγωνιστικά, σε καινοτοµίες προϊόντων και διαδικασιών (Μαντζάρης Γιάν., 2008β, σ. 45 επ.) που να ικανοποιούν τις συνεχώς εξελισσόµενες ανάγκες και επιθυµίες των καταναλωτών (Meffert et al, 2007). Αποτέλεσµα της φιλελευθεροποίησης των αγορών είναι τα προϊόντα να διακινούνται στις διεθνείς αγορές ελεύθερα, ταχύτερα, σε ανταγωνιστικότερες τιµές και σε µεγαλύτερες ποσότητες. Ο κόσµος αποτελεί πλέον µια αγορά, όπου η κάθε επιχείρηση (ή κλάδος) µπορεί να διαθέσει τα προϊόντα της χωρίς σηµαντικούς περιορισµούς και εµπόδια. Με την απελευθέρωση του διεθνούς εµπορίου και την αλλαγή στο οικονοµικό Paradigm των ΧΚΑΕ (Χώρες Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης), ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 44

2 εµφανίστηκαν νέες οικονοµικές, παραγωγικές, αλλά και καταναλωτικές δυνάµεις, όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία κ.α. Οι αγορές κατακλύζονται από «φτηνά» προϊόντα αναπτυσσόµενων χωρών (Κίνα, Ινδία, Ταιβάν κ.α.) και οι ελκυστικές νέες καταναλωτικές αγορές (Ρωσία, Βραζιλία κ.α.) γνωρίζουν πρωτοφανή εισροή εισαγόµενων προϊόντων. Στον καταµερισµό αυτό της εργασίας και στην διαφοροποίηση του διεθνούς ανταγωνισµού, η Ελλάδα δεν πρέπει να µείνει απαθής. Ανακύπτει όµως ένα ουσιαστικό ερώτηµα: Μπορεί η Ελλάδα να ανταγωνιστεί στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών τις χώρες του τρίτου κόσµου, που παράγουν προϊόντα χαµηλού κόστους; Πρέπει η Ελλάδα να εφαρµόσει εξαγωγική στρατηγική χαµηλών τιµών, δηλ. προϊόντων χαµηλής ποιότητας; Η εκτίµησή µας είναι, ότι η Ελλάδα όχι µόνο δεν µπορεί να ανταγωνιστεί τις χώρες αυτές, αλλά µε κανένα τρόπο δεν πρέπει να πέσει σε αυτή την παγίδα και να εγκλωβιστεί στην λογική της παραγωγής «φτηνών» και χαµηλής ποιότητας προϊόντων. Η χώρα µας πρέπει να επιλέξει ένα παραγωγικό µοντέλο, το οποίο θα στοχεύει στην εκµετάλλευση των συγκριτικών ανταγωνιστικών πλεονεκτηµάτων των ελληνικών προϊόντων. Να παράγει δηλ. προϊόντα µάρκας µε µεγάλη προστιθέµενη αξία και διαφοροποιηµένα από τα ανταγωνιστικά. Η αναπτυξιακή στρατηγική βασισµένη στην έρευνα των δυναµικών που παρουσιάζουν οι αγορές στόχοι (π.χ. Ρωσία), στην συσσωρευµένη εµπειρία που έχουν ορισµένοι τοµείς παραγωγής µε υψηλό βαθµό εξωστρέφειας (π.χ. τοµέας κονσερβοποίησης ροδάκινων), και στην χρήση των ενδογενών συγκριτικών πλεονεκτηµάτων (προϊόντα άριστης ποιότητας), θα πρέπει να στρέψη την παραγωγή σε καινοτόµα και υψηλής ποιότητας προϊόντα. Στρατηγικές διαφοροποίησης και ανταγωνισµός Στο Management η στρατηγική διαφοροποίησης του προϊόντος αποτελεί ουσιαστική µεταβλητή της στρατηγικής ανταγωνισµού της επιχείρησης ή του κλάδου. Βασικός στόχος είναι η δηµιουργία ενός ή πολλών ανταγωνιστικών πλεονεκτηµάτων, τα οποία θα τους δώσουν την δυνατότητα να επιβιώσουν έναντι των ανταγωνιστών τους στην εγχώρια ή διεθνή αγορά (βλ. Bohn Andreas, 1993, σ. 85 επ.). Τυπικό χαρακτηριστικό της στρατηγικής διαφοροποίησης είναι η προώθηση και εφαρµογή µιας πολιτικής ανάδειξης επώνυµων προϊόντων, που θα κάνει σαφή και θα προβάλλει στην αγορά τα διακριτά στοιχεία της διαφοροποίησης. Μια επιτυχής στρατηγική διαφοροποίησης έχει κατά κανόνα ως αποτέλεσµα την µεγαλύτερη εξάρτηση των καταναλωτών από το προϊόν και την µείωση της ευαισθησίας τους στις διαφοροποιήσεις των τιµών (βλ. Brandweiner R., 2000, σ. 89). Η στρατηγική διαφοροποίησης, ως µέρος του στρατηγικού Management χαρακτηρίζεται από το γεγονός, ότι µια επιχείρηση ή κλάδος δεν αναπτύσσει την στρατηγική της µεµονωµένα και ανεξάρτητα από το περιβάλλον που δραστηριοποιείται, αλλά παράλληλα και στενά εξαρτηµένα από αυτό. Στόχος της στρατηγικής ανταγωνισµού, άρα και της στρατηγικής διαφοροποίησης, είναι η απόκτηση ή υπεράσπιση µιας ηγετικής θέσης σε έναν τοµέα παραγωγής ή σε µια αγορά (Porter,M.E., 1984). Στο Marketing, µε τον όρο διαφοροποίηση εννοούµε την αλλαγή των χαρακτηριστικών και των συνθετικών στοιχείων του Marketing mix (4P, Product, Price, Promotion και Place), µε προσθήκη νέων ή διαφορετικών στοιχείων και χαρακτηριστικών σε αυτά, για την καλύτερη ικανοποίηση των αναγκών και επιθυµιών των καταναλωτών και την διατήρηση ή βελτίωση της θέσης στην αγορά. Συνεπώς οµιλούµε για διαφοροποίηση των πολιτικών της επιχείρησης ή του κλάδου στο προϊόν, την τιµή, την προώθηση και την διανοµή (βλ. Kotler Phil., Armstrong Gar., χ.η., σ. 299 επ.). Οι επιχειρήσεις ή οι κλάδοι παραγωγής µιας χώρας έχουν πολλούς και ισχυρούς λόγους να επεκτείνουν τις δράσεις τους ή τις εµπορικές συναλλαγές τους στις διεθνείς αγορές (βλ. Kentaro Sakai, 2002). ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 45

3 Ιδιαίτερα για τους κλάδους, που η εγχώρια αγορά δεν µπορεί να απορροφήσει την εγχώρια παραγωγή, οι αγορές του εξωτερικού αποτελούν µονόδροµο, όπως η παραγωγή κοµπόστας ροδάκινου στην Ελλάδα. Για να µπορέσουν όµως οι επιχειρήσεις να κατακτήσουν τις διεθνείς αγορές, πρέπει να διαµορφώσουν συγκριτικά πλεονεκτήµατα σε σχέση µε τους ανταγωνιστές τους. Το επικρατέστερο σήµερα υπόδειγµα ανταγωνιστικότητας ενός κλάδου είναι αυτό του Michael E. Porter, γνωστό ως υπόδειγµα των 5 δυνάµεων (Porter M.E., 1986). Ο Porter προσδιόρισε πέντε ανταγωνιστικές δυνάµεις που διαµορφώνουν τις συνθήκες ανταγωνιστικότητας κάθε κλάδου και κάθε αγοράς. Το χαρακτηριστικό της κάθε δύναµης καθορίζει την ένταση του ανταγωνισµού σε έναν τοµέα και εποµένως την πιθανή ελκυστικότητα και τα κέρδη για τους δυνητικούς νεοεισερχόµενους ανταγωνιστές. Με βάση τις πληροφορίες για τις 5 δυνάµεις, οι φορείς λήψης αποφάσεων της επιχείρησης µπορούν να αποφασίσουν για την καταλληλότητα των στρατηγικών που θα εφαρµόσουν. ιάγραµµα 1: Το µοντέλο των 5 δυνάµεων του M. Porter Πηγή: Μαντζάρης Γιάν., 2008α, σ Οι 5 ανταγωνιστικές δυνάµεις που προσδιορίζουν την ανταγωνιστικότητα του κάθε τοµέα κατά το υπόδειγµα του Michael E. Porter, πάντα σε σχέση µε τον τοµέα της κονσερβοποίησης του συµπύρηνου ροδάκινου, είναι οι: 1. ιαπραγµατευτική ισχύς των αγοραστών: Η Ελλάδα καταναλώνει πολύ µικρό ποσοστό της εγχώριας παραγωγής κοµπόστας ροδάκινου (περίπου 16 χιλ. τόνοι το 2010, δηλ. 5-6%), κύρια µέσω ξενοδοχείων, Super Markets ή ζαχαροπλαστείων. Λόγω της µικρής κατανάλωσης, η διαπραγµατευτική ισχύς των αγοραστών εκτιµάται ότι είναι σχετικά χαµηλή. Αντίθετα στις αγορές του εξωτερικού, και ιδιαίτερα στη Ρωσία, η διάθεση του προϊόντος γίνεται από µεγάλες χονδρεµπορικές επιχειρήσεις (στην περίπτωσή µας από έναν και µοναδικό), που προµηθεύουν µεγάλες αλυσίδες Super Markets. Αυτός είναι ο κύριος λόγος που η διαπραγµατευτική ικανότητα των αγοραστών κρίνεται αρκετά ισχυρή. 2. ιαπραγµατευτική ισχύς των προµηθευτών: Κύριοι προµηθευτές της βιοµηχανίας κοµπόστας, σε συµπύρηνο ροδάκινο, είναι οι ανένταχτοι παραγωγοί, οι Αγροτικοί Συνεταιρισµοί και οι Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισµών. Η πολυδιάσπαση και η αποσύνθεση των Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων εκµηδενίζει ουσιαστικά την διαπραγµατευτική τους ισχύ. Οι Οµάδες Παραγωγών του Ν. 1035/72 (βλ. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 46

4 Μαντζάρης Γιάννης κ.α., 2004, σ. 22), διάδοχοι του εκφυλισµένου Συνεταιριστικού Κινήµατος δεν διαµόρφωσαν συνθήκες συγκέντρωσης της παραγωγής και συνεπώς δεν βελτίωσαν ουσιαστικά την διαπραγµατευτική θέση των προµηθευτών. 3. Απειλές εισόδου νέων ανταγωνιστών: Ο υψηλός βαθµός οργάνωσης του τοµέα και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που τον απαρτίζουν, αποτελούν παράγοντες που αποτρέπουν ή µειώνουν στο ελάχιστο την πιθανότητα εισόδου νέων ανταγωνιστών στην ελληνική αγορά. Εκεί που πράγµατι υπάρχει υψηλός κίνδυνος εισόδου ανταγωνιστών, είναι οι αγορές των τρίτων χωρών (Ρωσίας, ΕΕ, ΗΠΑ κ.α.) από προϊόντα χωρών χαµηλού κόστους παραγωγής (Κίνα, Χιλή, Αργεντινή). Αναφέρουµε, ότι η Ελλάδα είναι η δεύτερη ακριβότερη χώρα στον κόσµο στις τιµές των συµπύρηνων ροδάκινων µετά την Ισπανία. Στη χώρα µας η τιµή του συµπύρηνου ροδάκινου είναι 0,23 /Κg, στην Ισπανία 0,32, στη Χιλή και την Αργεντινή δεν ξεπερνά τα 0,12 και στην Κίνα τα 0,14 /Kg (http://www.makthes.gr/news/economy/36749/, ). 4. Βαθµό ανταγωνισµού στις υφιστάµενες επιχειρήσεις: Ο κλάδος της κοµπόστας ροδάκινου είναι άκρως εξωστρεφείς. Σε πολύ ανταγωνιστικές συνθήκες κατόρθωσε να κυριαρχήσει στην παγκόσµια αγορά και να καταλάβει την πρώτη θέση στις παγκόσµιες εξαγωγές µε ποσοστό 60 65%. Για την αντιµετώπιση του οξυµένου ανταγωνισµού στις διεθνείς αγορές (π.χ. πρώην ΕΣΣ, ΧΚΑΕ κ.α.), ιδρύθηκε µε το πρόγραµµα Cluster της ΕΕ το 1999 και πρωτοβουλία της Ένωσης Κονσερβοποιών Ελλάδος (ΕΚΕ) η ΕΛΚΟΦ Α.Ε. ( ίκτυο Ελληνικών Κονσερβοποιών Φρούτων). Σήµερα µέλη του της ΕΛΚΟΦ είναι οι 19 µεγαλύτερες και σηµαντικότερες βιοµηχανίες κοµπόστας φρούτων της Ελλάδας. 5. Κίνδυνος εισόδου υποκατάστατων προϊόντων: Ο τοµέας της κονσερβοποίησης συµπύρηνου ροδάκινου µπορεί να δεχθεί πιέσεις µόνο από τα οµοειδή νωπά φρούτα. Η φύση όµως των νωπών δεν επιτρέπει πολύ την χωρική επέκταση της κατανάλωσης. Πίεση ίσως να δεχτεί ο κλάδος στις αγορές του εξωτερικού από άλλα προϊόντα, που χρησιµοποιούν κατεψυγµένο ροδάκινο (π.χ. τούρτες, γλυκά κ.α.). Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της στρατηγικής ανταγωνισµού, είναι η θετική διαφοροποίηση των προϊόντων του τοµέα, έναντι αυτών του ανταγωνισµού. Για να είναι η επιχείρηση και τα προϊόντα της ανταγωνιστικά, πρέπει να κατέχουν δυο τουλάχιστον στρατηγικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήµατα (Βλ. Vollert Klaus, 2004). Αυτό επιβάλει το στρατηγικό τρίγωνο, που πρέπει να ακολουθήσει κάθε επιχείρηση και το οποίο έχει την παρακάτω µορφή: ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 47

5 ιάγραµµα 2: Στρατηγικό τρίγωνο ανταγωνισµού Πηγή: Μαντζάρης, Γιάν. 2007, σ Μόνο µε την γνώση των στοιχείων που συνθέτουν το στρατηγικό τρίγωνο, δηλ. των καταναλωτών, του ανταγωνισµού και της υφιστάµενης κατάστασης της επιχείρησης (κλάδου), µπορεί αυτή να εφαρµόσει αποτελεσµατική ανταγωνιστική στρατηγική στις διεθνείς αγορές (βλ. Zentes Joachim, Swoboda Bernhard, 2001). Με βάση το στρατηγικό τρίγωνο, ο Μ. Porter διαχωρίζει σε τέσσερις τις βασικές µορφές της στρατηγικής ανταγωνισµού, δηλ. σε: Στρατηγική Ηγεσίας Κόστους. Στρατηγική Ηγεσίας Τιµών. Στρατηγική ιαφοροποίησης Ποιότητας. Στρατηγική εισόδου σε αγορές φωλιές. Κάνοντας χρήση των παραπάνω, εκτιµούµε ότι ο κλάδος της κονσερβοποίησης συµπύρηνου ροδάκινου στην χώρας, για να κρατήσει ή και ν αυξήσει το µερίδιό του στις διεθνείς αγορές, πρέπει να επιλέξει την στρατηγικής διαφοροποίησης της ποιότητας του προϊόντος και την παραγωγή προϊόντων µάρκας, η οποία εκτιµούµε ότι είναι η πλέον αποτελεσµατική (βλ. επίσης Kirsch Werner, 1997, σ. 472 επ.). Αυτό διότι η χώρα µας δεν µπορεί και δεν πρέπει να ανταγωνιστεί τις χώρες χαµηλού κόστους α υλών και συντελεστών παραγωγής, άρα χαµηλής τιµής και ποιότητας. Στα πλαίσια της διαφοροποίησης του προϊόντος υπάρχει και η δυνατότητα επικέντρωσης σε αγορές φωλιές, όπως είναι τα παιδιά, τα ξενοδοχεία κ.α. Επίσης µπορούν να διαφοροποιηθούν και ορισµένα άλλα συνθετικά του Marketing mix, όπως διαφοροποίηση της διαφήµισης, διαφοροποίηση των µορφών διάθεσης, διανοµής κ.α. Τα παραπάνω αν και πολύ σηµαντικά στην προσπάθεια διάθεσης του προϊόντος, εκτιµούµε ότι πρέπει να συµπληρώνουν την πολιτική διαφοροποίησης της ποιότητας. Η διαφοροποίηση του προϊόντος αποσκοπεί στην αλλαγή (µεγάλη ή µικρή) ενός ή περισσότερων χαρακτηριστικών ενός ήδη προσφερόµενου προϊόντος, προκειµένου να γίνει ελκυστικότερο. Τα βασικά όµως χαρακτηριστικά του αγαθού παραµένουν αµετάβλητα. Με την διαφοροποίηση του προϊόντος γίνεται προσπάθεια ανάπτυξης νέων χρήσεων και εξεύρεσης νέων καταναλωτών. Η διαφοροποίηση µπορεί να επιτευχθεί µε διάφορους τρόπους, όπως: ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 48

6 ιαφοροποίηση στην ποιότητα του προϊόντος: Η ελληνική κοµπόστα ροδάκινου είναι άριστης ποιότητας, όσον αφορά την α ύλη. Τα ελληνικά ποιοτικά Standards (Choice, Standard), αποτελούν το ποιοτικό συγκριτικό µέγεθος για τα οµοειδή προϊόντα άλλων χωρών. Η στρατηγική διαφοροποίησης της ποιότητας αποσκοπεί στην αύξηση της χρηστικότητας και της λειτουργικότητας του προϊόντος, την αύξηση του χρόνου συντήρησης, την βελτίωση της αξιοπιστίας του µέσω πιστοποιήσεων, την διαφοροποίηση γεύσεων, τις διάφορες εκδοχές στο περιεχόµενο (µισόκαρπα, φέτες, κύβους, τέταρτα κ.α.). Π.χ. για παιδιά δεν ενδείκνυται η διάθεση µισών καρπών, αλλά κύβων ή άλλων ελκυστικών σχηµάτων. Με την εισαγωγή στην αγορά της νέας και βελτιωµένης πλέον εκδοχής του προϊόντος, µπορεί κανείς να παρακάµψει σε µεγάλο βαθµό τις δυσκολίες, που προκαλεί ο ανταγωνισµός. ιαφοροποίηση του εξοπλισµού του προϊόντος. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στην ενσωµάτωση βελτιωµένων τεχνολογιών στο προϊόν (π.χ. νέα τεχνική ανοίγµατος, Use open, ανθεκτικότερα κουτιά κ.α.), στοιχεία που µπορούν να βελτιώσουν την ασφάλεια και την λειτουργικότητά του. ιαφοροποίηση της εξωτερικής αισθητικής και του Style. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στην διαφοροποίηση και βελτίωση της αισθητικής του προϊόντος. Στα είδη διατροφής, οι κατασκευαστές προσφέρουν προϊόντα µε άλλα χρώµατα και σχήµατα, διαφοροποιούν το Styling της συσκευασίας και αυτό το παρουσιάζουν ως µια εξέλιξη του προϊόντος. Με την διαφοροποίηση του προϊόντος, ο προσφέρων επιδιώκει να εισέλθει σε άλλες ποιοτικές κατηγορίες αγαθών και άλλα επίπεδα τιµών (κάθετη διαφοροποίηση, βλ. Bohn Andreas, 1993, σ. 14). Συνεπώς µε σχετικά χαµηλότερο επίπεδο ποιότητας µπορεί να έχει µεγαλύτερο κέρδος, λόγω του ότι έχει κατακτήσει υψηλότερα ποιοτικά επίπεδα Image (αποτέλεσµα συνέργιας). Συχνά µέσω της διαφοροποίησης των προϊόντων ο παραγωγός καλύπτει τις επιθυµίες των καταναλωτών ή/και των εµπόρων του για ολοκληρωτική κάλυψη µιας συγκεκριµένης αγοράς. Με τον τρόπο αυτό δεν αφήνει ακάλυπτη καµία αγορά φωλιά στους ανταγωνιστές του (βλ. Schmedes E., Weseloch C., 2004, σ ). O κλάδος της Κονσερβοποίησης ροδάκινου στην Ελλάδα Η βιοµηχανία κονσερβοποίησης ροδάκινου είναι από τους ανταγωνιστικότερους παραγωγικούς κλάδους της Ελλάδας (Μαντζάρης Γιάν., 2010). Αυτό στηρίζεται στο γεγονός, ότι περίπου το 98% της παραγωγής εξάγεται στις διεθνείς αγορές και µάλιστα µε µεγάλη γεωγραφική διασπορά. Οι επιχειρήσεις του κλάδου είναι κύρια ΜικροΜεσαίες, µε υψηλή χωροταξική συγκέντρωση και υψηλό βαθµό εποχικότητας στη δράση τους. Ο κλάδος απασχολεί περίπου 1000 εργαζόµενους µε συµβάσεις αορίστου χρόνου, 400 µε συµβάσεις ορισµένου χρόνου (πάνω από 6 µήνες) και πάνω από άτοµα για ηµέρες (http://www.sbbe.gr/ekd/060705_hermes. Η παραγωγική λειτουργία διαρκεί µόνο ηµέρες/έτος (τους µήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέµβριο). Η δυναµικότητα επεξεργασίας τους κυµαίνεται από τόνους/24 ώρες. Βέβαια το µικρό µέγεθος ορισµένων επιχειρήσεων δηµιουργεί προβλήµατα ανταγωνιστικότητας στις διεθνείς αγορές. Η παραγωγή κοµπόστας ροδάκινου στη χώρα µας τα τελευταία 40 χρόνια παρουσίασε αλµατώδη ανάπτυξη. Ο όγκος της παραγωγής κυµαίνεται µεταξύ εκατ. ΧαρτοΚιβώτια (Χ/Κ) 24x1 Kg, ή χιλ. τόνους συµπύρηνου ροδάκινου. Οι επιχειρήσεις του κλάδου περιορίστηκαν το 2010 ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 49

7 σε 15 από 70 που ήταν το 1980 (Mantzaris Ioan., 1986, σ. 275). Λειτουργούν σήµερα 15 µονάδες, οι οποίες το 2007 (ICAP, 2009) είχαν τον παρακάτω κύκλο εργασιών: Alexander Ltd (12,6 εκ. ), AL.M.ME (25,12 εκ. ), Del Monde Hellas S.A. (33,63 εκ. ), Conex S.A. (14,8 εκ. ), Covita S.A. (24,5 εκ. ), Danais S.A. (19,36 εκ. ), Elvak S.A. (31,6 εκ. ), Filippos S.A. (13,72 εκ. ), Intercom Foods S.A. (42,98 εκ. ), Kronos S.A. (43,4 εκ. ), P. Pavlides S.A. (59,1 εκ. ), SKO (6,67 εκ. ), Union of Agricultural Coop of Giannitsa (11,4 εκ. ), Venus Growerds (48,1 εκ. ), Vitom S.A. (5,1 εκ. ). Είναι συγκεντρωµένες στην Πέλλα (7), Ηµαθία (5), Λάρισα (2), Κιλκίς (1). Οι περισσότερες από αυτές δηµιούργησαν τελευταία γραµµές παραγωγής χυµού, κατάψυξης, πουρέ, µε στόχο την πλήρη αξιοποίηση της α ύλης και κάλυψη ευρύτερων αγορών. Η Ελλάδα κατέχει υψηλή θέση στην παραγωγή κοµπόστας ροδάκινου και είναι σηµαντική παγκόσµια δύναµη στις εξαγωγές. Μεγαλύτερος παραγωγός είναι οι ΗΠΑ µε 26,2 Mio Χ/Κ το Η Ελλάδα το 1992 παρήγαγε το 31% της παγκόσµιας παραγωγής (ΕΚΕ, 1996) και το 2008 το 23%. Ανερχόµενη δύναµη στον τοµέα και µεγάλος ανταγωνιστής της χώρας µας τα επόµενα χρόνια θα είναι η Κίνα, που το 2008 κάλυψε το 20% της παγκόσµιας παραγωγής. Πίνακας 1:Ροδάκινα που κονσερβοποιήθηκαν διεθνώς, ,000 τον. Χώρα USA 472,8 427,2 441,6 403,2 302,4 324,0 S. AFRICA 98,9 87,4 85,9 66,8 84,5 68,7 ITALIA 18,4 19,6 19,4 18,0 18,0 13,0 ESPAGNΕ 144,0 190,1 139,4 183,5 129,3 124,3 ARGENTINA 57,6 76,8 87,8 85,5 106,8 84,3 AUSTRALIA 65,5 32,3 36,3 34,8 26,8 21,2 CHILE 81,3 91,2 94,8 69,6 98,4 89,3 CHINA 210, ,1 207,0 234,0 254,6 HELLAS 275,0 62,2 285,0 306,0 280,0 282,1 Σύνολο 1.433, , , , ,3 1261,5 Πηγή: CanCon (09) και US International Trade Commission, 2007, σ Σε αντίθεση µε τις ΗΠΑ, που το µεγαλύτερο µέρος της παραγωγής καταναλώνεται εγχώρια, το 98% της παραγωγής της Ελλάδας εξάγεται, εξασφαλίζοντας στη χώρα την πρώτη θέση στις παγκόσµιες εξαγωγές (65% περίπου). υο στις τρεις κοµπόστες που εξάγονται παγκοσµίως, είναι ελληνικές. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 50

8 ιάγραµµα 3:Εξαγωγές ελληνικής κοµπόστας ροδάκινου, , 000 Χ/Κ 24x1 Kg Πηγή: ΕΚΕ, Το διάγραµµα δείχνει, ότι οι ελληνικές εξαγωγές για τα έτη (εκτός το που ήταν µειωµένες) είναι σχετικά σταθερές και κυµαίνονται µεταξύ εκατ. Χ/Κ 24x1 Kg. Το εισαχθέν συνάλλαγµα κυµαίνεται στα 250 εκ., και το 2008 καταλάµβανε το 2% των συνολικών εξαγωγών και το 6% των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων. Το 2009 και το 2010 υπήρχε µείωση εξαγωγών λόγω µειωµένης διεθνούς ζήτησης, αποτέλεσµα της οικονοµικής κρίσης. Το 2011 αναµένεται αύξηση των εξαγωγών λόγω ανάκαµψης διαφόρων οικονοµιών και µείωσης της ισοτιµίας /$. Το σκληρό Ευρώ, κατά δήλωση του ιευθυντή της ΕΚΕ (ΕΚΕ, 2010), αποτελεί σηµαντικό αρνητικό παράγοντα στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κοµπόστας, καθότι η αποπληρωµή των εξαγωγών γίνεται σε $. Παρακάτω παρουσιάζουµε τις ενδεικτικές τιµές ενός Χ Β /24x1 Kg σε $, όταν η µέση τιµή ενός Χ Β ex Works είναι 13. Πίνακας 2: Τιµή Χ Β 24x1 Kg κοµπόστας ροδάκινου σε $, σε διάφορες ισοτιµίες προς $ 1 = 0,9 $ 1 = 1 $ 1 = 1,2 $ 1 = 1,46 $ 13 /X B = 11,7$ 13 / X B = 13 $ 13 /X B = 15,6 $ 13 /X B = 18,98 $ 11% 0% 20% 46% Το ότι η ελληνική κοµπόστα ροδάκινου είναι προϊόν µε υψηλό δείκτη διείσδυσης στις ξένες αγορές, δεν αποτελεί από µόνο του κριτήριο ανταγωνιστικότητας, αποτελεί όµως ένδειξη ευρωστίας του κλάδου. Μπορούµε να πούµε µε βεβαιότητα, ότι στις περιοχές παραγωγής ροδάκινου στήθηκε ένας τοµέας µεταποίησης µε σηµαντικά συγκριτικά πλεονεκτήµατα. Στοιχείο της ανταγωνιστικότητας του κλάδου είναι όχι µόνο το µεγάλο µερίδιο των εξαγωγών, αλλά και η µεγάλη διασπορά τoυς. Είναι ίσως η µοναδική περίπτωση, που η Ελλάδα για πολλά χρόνια κατέχει παγκόσµια πρωτιά. Το προϊόν αυτό αποτελεί τον καλύτερο πρεσβευτή της χώρας µας για πάνω από 50 διεθνείς αγορές, και διαµορφώνει σηµαντικές θετικές επιπτώσεις και για τα υπόλοιπα προϊόντα του ροδάκινου: Τον χυµό, την βαθιά κατάψυξης, τη νωπή µορφή κτλ. Αυτό θα πρέπει να οδηγήσει τους φορείς για εφαρµογή µιας στρατηγικής συνολικής και ενιαίας προβολής του προϊόντος στις ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 51

9 διεθνείς αγορές (ΕΚΕ, 1996). Η εξέλιξη της εξαγωγής κοµπόστας ροδάκινου παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα. Πίνακας 3: Εξέλιξη εξαγωγών ελληνικής κοµπόστας ροδάκινου κατά χώρα προορισµού, σε ΜΤ και US-$ Χώρα 000 USD MT 000 USD MT 000 MT GER UK IT FR RUS POL ÖSTER THAIL HUN NED USA Κόσµος Πηγή: ΕΚΕ, 2010 και USDA, Ο πίνακας δείχνει, ότι οι εξαγωγές τα τελευταία χρόνια έχουν µικρή πτωτική τάση της τάξεως του 8% στο διάστηµα , λόγω της παγκόσµιας οικονοµικής κρίσης. Από τον πίνακα αντλούµε ένα ενδιαφέρον στοιχείο για την ενσωµατωµένη αξία του προϊόντος (σχέση αξίας προς ποσότητα). Το 2007 για το σύνολο των εξαγωγών ήταν 1,067 και το 2008 έγινε 1,204. Για την Γερµανία το 2007 ήταν 1,118 και το ,27, για την Αγγλία το 2007 ήταν 1,577 και το ,574 και για την Ρωσία το 2007 ήταν 1,075 και το 2008 έγινε 1,36. Η θετική αυτή εξέλιξη φαίνεται να ανατρέπεται το 2009, κάτι που κατά την γνώµη µας οφείλεται στην διεθνή οικονοµική κρίση και την προσπάθεια των επιχειρήσεων να πωλήσουν τα προϊόντα τους σε χαµηλότερες τιµές. Την µερίδα του λέοντος στις εξαγωγές το 2008 (77% της αξίας και 65% της ποσότητας) απορροφούν οι χώρες της Ε.Ε. και κύρια η Γερµανία (27% της αξίας και 25% της ποσότητας). Υπάρχουν χώρες, π.χ. Ρωσία (το 2008 κατείχε το 5,5% της αξίας και το 4,9% της ποσότητας), που θα µπορούσαν να απορροφήσουν σηµαντικές ποσότητες ελληνικής κοµπόστας. Τα εγχείρηµα της ΕΛΚΟΦ στην ρωσική αγορά εκτιµάται ως θετικό (ΕΚΕ, 2010). υνατότητες αύξησης και επέκτασης των εξαγωγών υπάρχουν, τόσο στις υφιστάµενες αγορές, όσο και σε νέες, καθότι η Κατά Κεφαλήν Κατανάλωση είναι πολύ µικρή (βλ. Μαντζάρης Γιάννης / Αλεξανδράκης Αλ., 2002, σ. 298). Οι ροές προϊόντων στο εµπόριο κοµπόστας παρουσιάζονται στο παρακάτω διάγραµµα. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 52

10 ιάγραµµα 4: Παγκόσµιες εµπορικές ροές στην κοµπόστα ροδάκινου Πηγή: US International Trade Commission, 2007, σ Οι διεθνείς ανταγωνιστές του κλάδου είναι η Ν. Αφρική, η Ισπανία, η Αργεντινή, η Χιλή, αλλά κύρια η Κίνα. Η χώρα αυτή, που το 1992 δεν αναφερόταν καθόλου στις διεθνείς στατιστικές, έφτασε το 2008 να παράγει 14,6 εκατ. Χ/Κ, δηλ. το 22,6% παγκοσµίως. Ορισµένες άλλες ανταγωνιστικές χώρες, όπως ΗΠΑ, Ν. Αφρική, Ισπανία, Ν. Αφρική, παρά την σχετικά υπολογίσιµη παραγωγή, δεν εξάγουν σηµαντικές ποσότητες λόγω της εγχώριας διάθεσης του προϊόντος. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Ισπανία, που το συµπύρηνο ροδάκινο δεν απευθύνεται αποκλειστικά στην µεταποίηση, αλλά και στη νωπή κατανάλωση, αφού οι ανάγκες του τουρισµού δεν καλύπτονται από την παραγωγή επιτραπέζιου ροδάκινου. Από στοιχεία της ΕΚΕ (ΕΚΕ, 2010), χώρες όπως ΗΠΑ, Ν. Αφρική, Αργεντινή, Αυστραλία, έχουν αγγίξει τα όρια των παραγωγικών τους δυνατοτήτων, και στα επόµενα χρόνια δεν θα διαφοροποιήσουν την παραγωγή. Η Ν. Αφρική, λόγω εποχικής διαφοροποίησης και πρωιµότητας, προτιµά την παραγωγή επιτραπέζιου ροδάκινου, που έχει και υψηλότερη τιµή. Η ρωσική αγορά Τα τελευταία χρόνια η ρωσική αγορά, µαζί µε τις αγορές της Κίνας, Βραζιλίας και Ινδίας, αποτελεί µία από τις πιο ενδιαφέρουσες αγορές των αναδυόµενων χωρών. Σε πρόσφατη µελέτη της Παγκόσµιας Τράπεζας (βλ. Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα, 2010) αναφέρεται, ότι η αγορά της Ρωσίας είναι περισσότερο ελκυστική για εξαγωγές, παρά εκείνη της Κίνας. H Ρωσία δεν αποτελεί µόνο εξαγωγική δύναµη προϊόντων πετρελαίου, αλλά και εισαγωγική αγορά µε µεγάλη ανάπτυξη, η οποία προσφέρει σηµαντικές ευκαιρίες στις ελληνικές επιχειρήσεις. Τα βασικά µεγέθη της ρωσικής οικονοµίας παρουσιάζονται στον πίνακα 4. Η επιτυχής επιχειρηµατική δραστηριοποίηση στην αγορά της Ρωσίας εξαρτάται από την επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής εκ µέρους των ελληνικών επιχειρήσεων. Λόγω της µεγάλης γεωγραφικής έκτασης της χώρας, οι επιχειρηµατίες θα πρέπει να προσπαθήσουν να εισέλθουν στην αγορά µεγάλων πόλεων, π.χ. Μόσχας και Αγίας Πετρούπολης, που αποτελούν τις πόλεις µε το µεγαλύτερο πληθυσµό, εισόδηµα και επίπεδο κατανάλωσης. Τα βασικά πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα της ρωσικής αγοράς παρουσιάζονται στον πίνακα 5. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 53

11 Πίνακας 4: Στοιχεία ρωσικής οικονοµίας Πληθυσµός: (2010) Ενεργός πληθυσµός (2010) 0 14 ετών: 15% ετών: 71,3% πάνω από 65 έτη: 13,7% Επίπεδο φτώχειας Αστικός πληθυσµός: % του πληθυσµού 73% Εµβαδόν: Υπηρεσίες: Βιοµηχανία: Γεωργία: Πυκνότητα Πληθυσµού: ΑΕΠ: Σύνολο (Ονοµαστικό) Μον. Αγορ. ύναµης (ΜΑ ) ΑΕΠ / Κάτοικο (Ονοµαστικό) ΑΕΠ/ Κάτοικο (Purchasing Power Parity, ΜΑ ) km² (1η στον κόσµο) 58 % 35 % 7 % 9 κάτοικοι / km² Mrd. US$ Mrd. US$ US$ US$ Ισοτιµία (4/2011): 1 EUR =40,26 RUB Πληθωρισµός: 10% Κυριότερες πόλεις: Εκατ. κάτοικοι Moscow: 10,5 εκ. St. Petersburg: 4,6 Novosibirsk: 1,40 Nizhniy Novgorod: 1,28 Yekaterinburg: 1,32 Η Μόσχα καταλαµβάνει περίπου το 40% του συνόλου της αγοράς, η Αγία Πετρούπολη το 8-12% και άλλες 5 πόλεις έχουν µερίδιο 5-8%, ανάλογα µε το προϊόν. Μισθοί: 2010 Μέσος µισθός: 650 Μόσχα: 1260 Πηγή: Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα, Η αύξηση του εισοδήµατος άλλαξε τις συνήθειες του Ρώσου καταναλωτή. Χαρακτηρίζεται πλέον για την στροφή του προς την κατανάλωση και την έλλειψη προθυµίας για αποταµίευση. Η Ρωσία αποτελεί την 17η αγορά στον κόσµο από πλευράς λιανικής κατανάλωσης. Εξετάζοντας την κατανάλωση των οικογενειών χαµηλού και υψηλού εισοδήµατος διαπιστώνουµε: Η οικογένεια χαµηλού εισοδήµατος δαπανά µηνιαίως 1100 ρούβλια ( 30 ), εκ των οποίων το 49,7% αφορά τρόφιµα, το 17,4% άλλα προϊόντα εκτός τροφίµων, το 20,1% προµήθεια υπηρεσιών, το 9,1% ίδια παραγωγή τροφίµων, το 2,4% τρόφιµα ως δώρα, το 1,1% αλκοολούχα ποτά, το 0,2% δώρα εργοδότη. Η οικογένεια υψηλού εισοδήµατος δαπανά µηνιαίως ρούβλια ( 330 ), εκ των οποίων το 69,7% για υπηρεσίες, το 17% για αγορά χρηµατοδοτικών µέσων, το 2,3% για ακίνητα και το 18% για τρόφιµα. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 54

12 Πίνακας 5: Μειονεκτήµατα και Πλεονεκτήµατα της ρωσικής αγοράς Πηγή: Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα, Η άνοδος των ατοµικών εισοδηµάτων, σε συνδυασµό µε την γοητεία που ασκούσαν τα ξένα εµπορικά σήµατα, οδήγησαν σε µεγάλη αύξηση τις εισαγωγές καταναλωτικών ειδών. Ο τοµέας αναπτύσσεται δυναµικά µε µέσο ετήσιο ρυθµό 11% για την περίοδο Οι πωλήσεις το 2006 ανήλθαν σε 318 δις. $, ή 32% του ΑΕΠ. ιάγραµµα 5: Σύστηµα προώθησης ελληνικής κοµπόστας ροδάκινου στη Ρωσία ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 55

13 Η απελευθέρωση των τιµών το 1992 και η ανάπτυξη ενός πιο εύκαµπτου συστήµατος εισαγωγής προϊόντων, βοήθησε στην δηµιουργία καταστηµάτων, περιπτέρων και Supermarkets. Σε µεγάλες πόλεις, όπως Μόσχα και Αγ. Πετρούπολη δηµιουργήθηκαν καλά οργανωµένα δίκτυα διανοµής προϊόντων λιανικής πώλησης. Το µοντέλο διανοµής της ελληνικής κοµπόστας στη Ρωσία και τις άλλες χώρες της πρώην ΕΣΣ, είναι αυτό του αποκλειστικού αντιπροσώπου (βλ. παραπάνω διάγραµµα). ηλ. η ΕΛΚΟΦ δέχεται παραγγελίες από τον αντιπρόσωπο στη Ρωσία και τις άλλες χώρες της πρώην ΕΣΣ και τις προωθεί στις διάφορες ελληνικές επιχειρήσεις. Τα συµβόλαια υπογράφονται µεταξύ αντιπροσώπου και εξαγωγικής επιχείρησης. Τα προϊόντα που εξάγονται έχουν µια και µοναδική ετικέτα για όλες τις επιχειρήσεις και για όλες τις ποιοτικές κατηγορίες, κάτι που κατά την άποψή µας είναι λάθος καθότι έχει πολλά µειονεκτήµατα, όσον αφορά τη στρατηγική διείσδυσης στην αγορά της Ρωσίας, όπως θα αναπτύξουµε παρακάτω. ιάγραµµα 6: Μορφές καναλιών διανοµής τροφίµων στην Ρωσία Πηγή: Πρεσβεία της Ελλάδος στην Μόσχα, Στην ρωσική αγορά οι τιµές κάποιων αγαθών είναι διπλάσιες αυτών της Ευρώπης. Οι τιµές της ελληνικής κοµπόστας ροδάκινου του 1Kg στη ρωσική αγορά, είναι ακριβότερες από τις αντίστοιχες των ανταγωνιστικών χωρών κατά Ruble. Π.χ. το 2010 (βλ. rad0a97.pdf, ), στα ράφια των Super Markets της Αγίας Πετρούπολης υπήρχαν κονσέρβες Κίνας µε ρούβλια, Ελλάδας µε ρούβλια και Ισπανίας µε ρούβλια. Οι εµπορικές ανταλλαγές των δυο χωρών εξελίχθηκαν εις βάρος της Ελλάδας. Παρά την αύξηση των εξαγωγών µας, το Ισοζύγιο των Εµπορικών Συναλλαγών µε τη Ρωσία είναι πολύ αρνητικό για τη χώρα µας. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 56

14 ιάγραµµα 7: Ισοζύγιο Εµπορικών Συναλλαγών Ελλάδας Ρωσίας, Πίνακας 6: Ισοζύγιο Εµπορικών Συναλλαγών Ελλάδας Ρωσίας, , εκ. $ Ελληνικές εξαγωγές Ελληνικές Εισαγωγές 262,0 275,7 319,7 356,5 418,8 234, , , , , , ,3 Εµπορικό Ισοζύγιο , , ,0 Πηγή: Πρεσβεία της Ελλάδος στην Μόσχα, , , ,8 Το 2009, το εµπορικό ισοζύγιο µεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας ήταν έντονα ελλειµµατικό και οφείλονταν κατά κύριο λόγο, στις εισαγωγές πετρελαιοειδών και φυσικού αερίου. Οι ελληνικές εξαγωγές µειώθηκαν κατά 44% το 2009 σε σχέση µε το Από 418,8 εκ. $ το 2008 έπεσαν στα 234,5 εκ. $. Οι εξαγωγές κοµπόστας ροδάκινου µε 18,3 εκ. $, αντιπροσώπευαν το 2008 το 4,5% περίπου της αξίας των συνολικών εξαγωγών µας στη Ρωσία. Η σύνθεση των ελληνικών εξαγωγών στη Ρωσία το 2009 είναι η ακόλουθη: 1 η θέση γουνοδέρµατα και γουναρικά µε 143,876 εκ. ή 30%, 2 η θέση νωπά φρούτα µε 32,743 εκ. ή 13,94%, 3 η θέση καπνός µε 18,304 εκ. ή 7,79%, 4 η θέση καλλυντικά µε 17,2 εκ. ή 7,3%, 5 η θέση κονσερβοποιηµένα φρούτα µε περίπου 13 εκ. ή 5,5% και 6 η θέση προϊόντα αλουµινίου. Τα προϊόντα που εισάγονται στην αγορά της Ρωσίας θα πρέπει να συνοδεύονται από ετικέτες στη ρωσική γλώσσα και από ανάλογες ποιοτικές πιστοποιήσεις (τέτοιο πιστοποιηµένο κέντρο είναι το εργαστήριο ποιοτικού ελέγχου της ΕΛΚΟΦ). Στρατηγική διαφοροποίησης µέσω προϊόντος Ας υποθέσουµε, ότι µια επιχείρηση µετά από έρευνα, επέλεξε την αγορά, στην οποία επιθυµεί να διαθέσει τα προϊόντα της. Εάν δραστηριοποιείται µόνη της σε αυτή, τότε µπορεί να διαµορφώσει την τιµολογιακή της πολιτική µε τέτοιο τρόπο, που να πετύχει το µέγιστο δυνατό κέρδος. Εάν ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 57

15 οι τιµές της είναι πολύ υψηλές και δεν υπάρχουν ουσιαστικά εµπόδια στην είσοδο νέων ανταγωνιστών (µοντέλο Porter), τότε υπάρχει ο κίνδυνος εισόδου νέων ανταγωνιστών, οι οποίοι θα ρίξουν τις τιµές. Εάν στην συγκεκριµένη αγορά υπάρχουν περισσότεροι του ενός προσφέροντες, που τα προϊόντα τους δεν είναι διαφοροποιηµένα, τότε οι περισσότεροι καταναλωτές θα επιλέξουν εκείνα τα προϊόντα, που έχουν χαµηλότερη τιµή. Οι άλλοι προσφέροντες προφανώς είναι υποχρεωµένοι να κάνουν κάτι. Το πιθανότερο είναι να µειώσουν τις τιµές τους, αν αυτό είναι εφικτό από το κόστος παραγωγής. Η άλλη εναλλακτική κίνηση σε αυτό τον εµφύλιο τιµών, είναι η επιχείρηση να προσφέρει (σε σχέση µε τους ανταγωνιστές της) ποιοτικά διαφοροποιηµένο προϊόν. Εάν αυτή η διαφοροποίηση είναι αποτελεσµατική και θεωρηθεί από τους καταναλωτές, ότι τους προσφέρει µια επιπλέον υπεραξία ή χρησιµότητα, τότε η επιχείρηση δεν ευρίσκεται σε άµεση συγκρισιµότητα τιµών µε τους ανταγωνιστές. Συνεπώς µπορεί να «απαιτήσει» και να πετύχει µια επιπλέον τιµή γι αυτή την επιπλέον αξία που τους προσφέρει. Επιχειρήσεις όµως που επιθυµούν να διαφοροποιηθούν από τους ανταγωνιστές τους µόνο µέσω φτηνότερων τιµών, πρέπει να λάβουν υπόψη ορισµένα σηµαντικά στοιχεία όπως: Το προϊόν τους µπορεί να θεωρηθεί από τους ανταγωνιστές ως προϊόν χαµηλής αξίας και στάθµης και γι αυτό το λόγο έχει χαµηλότερη τιµή. Αυτή την αίσθηση µπορεί να έχουν και οι καταναλωτές. Η επιχείρηση λόγω πίεσης κόστους και οικονοµικής αδυναµίας είναι συχνά αναγκασµένη να µειώσει τις δορυφορικές παροχές και υπηρεσίες προς τους πελάτες, οι οποίοι µπορούν να παρεξηγήσουν κάτι τέτοιο. Μπορεί επίσης, εάν το προϊόν έχει ικανοποιητική ζήτηση, ένας άλλος ανταγωνιστής να προσφέρει ακόµη φτηνότερη εκδοχή του προϊόντος. Εάν λοιπόν το προϊόν δεν µπορεί να διαφοροποιηθεί µε τίποτε άλλο, παρά µόνο µε την φτηνότερη τιµή, τότε δεν µπορεί να ανταγωνιστεί στην αγορά. Είναι γεγονός, ότι τα υψηλής τυποποίησης προϊόντα (όπως καφές, τσιγάρα, κοµπόστες, νερό κ.λπ.) έχουν σχετικά µικρές δυνατότητες διαφοροποίησης. Όµως και σε αυτά τα προϊόντα µπορούν οι κατασκευαστές να διαµορφώσουν σηµαντικές διαφοροποιήσεις, προκειµένου να τα προωθήσουν στην αγορά δικαιολογώντας υψηλότερες τιµές. Ακόµη και σε οµοιογενή αγαθά, όπως ο καφές, το νερό, οι έµπειρες επιχειρήσεις διαφοροποιούν τα προϊόντα τους µε στοχευµένες δράσεις Marketing. Θα µπορούσαν λοιπόν να υπάρχουν στα ράφια του ίδιου Super Market διαφορετικές µάρκες κοµπόστας ροδάκινου και να ανταγωνίζονται µεταξύ τους. Για ποιο λόγο όµως θα έπρεπε µια επιχείρηση κοµπόστας ροδάκινου να προσφέρει διαφορετικές µάρκες κοµπόστας, αντί να συγκεντρωθεί σε µια µοναδική υψηλής ποιότητας µάρκα; Η απάντηση είναι, ότι τα διαφορετικά άτοµα έχουν διαφορετικές αντιλήψεις, διαφορετικές χρησιµότητες, ή συνδυασµούς χρησιµότητας, τους οποίους µπορούν να ικανοποιήσουν αγοράζοντας διαφορετικά προϊόντα. Αυτό µπορεί να συµβεί και µε την κοµπόστα ροδάκινο. Για ορισµένους καταναλωτές είναι το µέγεθος του ροδάκινου σηµαντικό, άλλοι το θέλουν σε φέτες, σε κύβους, άλλοι θέλουν µε ζάχαρη, χωρίς ζάχαρη, σε χυµό κτλ. Οι διαφοροποιήσεις αυτές δεν µπορούν να προσφερθούν µε µια ενιαία ετικέτα, µέγεθος συσκευασίας, ή εµφάνιση προϊόντος. Για το λόγο αυτό τα διαφορετικής ποιότητας προϊόντα πρέπει να προσφερθούν σε διαφορετικές µορφές και διαφορετικό Design για να καλύψουν τις διαφορετικές επιθυµίες και αντιλήψεις των διαφόρων τµηµάτων των καταναλωτών. Επίσης η διαφοροποίηση µπορεί να γίνει λειτουργική µέσα και µέσω µιας διαφορετικής συσκευασίας και να προσφέρει µε τον τρόπο αυτό σε κάθε προϊόν µια ξεχωριστή προσωπικότητα µάρκας µε την χρήση και άλλων µέσων επικοινωνίας και προβολής. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 58

16 Με την πρόσθεση ενός ή περισσότερων στοιχείων, ο κατασκευαστής έχει την δυνατότητα να προσφέρει προϊόντα υψηλής αξίας. Στην κοµπόστα αυτά µπορεί να είναι ο διαφορετικός τρόπος ανοίγµατος του κουτιού (Use open), η διαφορετική ετικέτα, η διαφορετική περιεκτικότητα σε ζάχαρη κ.λπ. Ο κατασκευαστής µπορεί να επιλέξει ποια στοιχεία διαφοροποίησης µπορεί να προσφέρει µαζικά (εν σειρά παραγωγής) και ποια µετά από επιθυµία των πελατών του. Κάθε στοιχείο διαφοροποίησης µπορεί να κινήσει το ενδιαφέρον διαφορετικών οµάδων καταναλωτών. Ο εξοπλισµός του προϊόντος αποτελεί ένα ουσιαστικό εργαλείο απόκτησης ανταγωνιστικού πλεονεκτήµατος και διαφοροποίησης του ίδιου προϊόντος, έναντι αυτών του ανταγωνισµού (βλ. Borner Silvio, 1984, σ ). Τα νέα στοιχεία εξοπλισµού είναι πολύ σηµαντικά στην απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήµατος, όταν κάποιος τα προβάλλει πρώτος και βέβαια όταν έχει διερευνήσει, ότι αυτά θεωρούνται σηµαντικά και αξιόλογα από τους καταναλωτές. Πώς µπορεί όµως ένας παραγωγός να διαπιστώσει και να αποφασίσει ποια στοιχεία είναι σηµαντικά, προκειµένου να τα προσφέρει µέσω των προϊόντων του; Στην περίπτωση αυτή ο παραγωγός θα πρέπει σε τακτά διαστήµατα να έρθει σε επαφή µε τους καταναλωτές και µέσα από έρευνα αγοράς να τους θέσει τις παρακάτω ερωτήσεις: Τι σας αρέσει στο προϊόν µας; Υπάρχουν επιπλέον στοιχεία που θα έπρεπε να έχει το προϊόν και κατά την αντίληψή σας θα έπρεπε να βελτιωθούν; Ποια είναι αυτά; Ποια τιµή θα ήσαστε διατεθειµένοι να καταβάλετε για τα στοιχεία αυτά; Τι έχετε να προσθέσετε για τα παρακάτω στοιχεία που προβάλουν οι άλλοι πωλητές; (Παρατίθεται κατάλογος στοιχείων). Πόσο θα ήσαστε διατεθειµένοι να πληρώσετε για κάθε επιπλέον στοιχείο που σας ενδιαφέρει; Με τον τρόπο αυτό µπορεί ο παραγωγός να εκµαιεύσει τις διαθέσεις των καταναλωτών και να αντλήσει ιδέες προκειµένου ενσωµατώσει στο προϊόν του στοιχεία και να το «εξοπλίσει» ανταγωνιστικά. Ο προσφέρων µε βάση τις παραπάνω πληροφορίες θα πρέπει να προσδιορίσει τρία κύρια ζητήµατα (Kotler Philip, Friedhelm Bliemel, 1995, σ. 468 επ.): Πρώτον ποια από τα παραπάνω επιπρόσθετα στοιχεία του προϊόντος είναι σηµαντικά για τον δυνητικό πελάτη. εύτερον ποιο επιπλέον χρηµατικό ποσό είναι διατεθειµένος αυτός να καταβάλει προκειµένου να το αποκτήσει. Τρίτον το κόστος που δηµιουργούν τα παραπάνω επιπρόσθετα χαρακτηριστικά για ην επιχείρηση και να το αντιπαραβάλει µε την επιπλέον τιµή που είναι διατεθειµένος να καταβάλει ο πελάτης. Ας παραθέσουµε ένα ενδεικτικό παράδειγµα: Πίνακας 7: Αντιπαραβολή χρησιµότητας πελάτη και κόστους για την επιχείρηση για τρία εξωτερικά στοιχεία µιας κοµπόστας (1 Kg) Επιπλέον στοιχεία Κόστος για την επιχείρηση (1) Αξία τον (2) για πελάτη Σχέση Χρησιµότητας / Κόστος (3) = (2) : (1) Ετικέτα Μεταλλικό κουτί: Χωρίς Use Open Με Use Open 0,001 0,185 0,140 Πηγή: Πρωτογενής έρευνα δική µας 0,04 0,10 0,30 40,0 0,54 2,14 ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 59

17 Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει, ότι στην περίπτωση της ετικέτα, επενδύοντας η επιχείρηση π.χ. 100 για τη βελτίωσή της, δηµιουργεί χρησιµότητα για τους πελάτες 400. Στην περίπτωση του µεταλλικού κουτιού, η επένδυση στο κλασικό µεταλλικό κουτί χωρίς Use Open είναι ασύµφορη, ενώ η επένδυση 100 σε καπάκι Use Open δηµιουργεί π.χ. χρησιµότητα για τους πελάτες 214. Όσον αφορά την διαφοροποίηση του προϊόντος, η επιχείρηση µπορεί να ακολουθήσει µερικές ή ολικές βελτιώσεις (καινοτοµίες), π.χ. µικρή διαφοροποίηση της ονοµασίας του προϊόντος. Με τον τρόπο αυτό και µε µικρές διαφοροποιήσεις του ονόµατος µπορούν να προσφέρουν το ίδιο προϊόν σε διαφορετική εκδοχή, το οποίο όµως µπορεί να φανεί επικοινωνιακά διαφορετικό. Σε κάθε περίπτωση ο παραγωγός θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στην κάθε οµάδα καταναλωτών να προσωποποιεί την κατανάλωση ανάλογα µε τα δικά της κριτήρια και επιθυµίες και όχι τα κριτήρια και τις επιθυµίες του παραγωγού. Συµπεράσµατα Ο σηµαντικότερος σήµερα στόχος για την Ελλάδα που είναι η οικονοµική ανάπτυξη, από την οποία θα αντιµετωπιστεί και η οικονοµική κρίση, µπορεί να επιτευχθεί µόνο µε την αξιοποίηση των συγκριτικών ανταγωνιστικών πλεονεκτηµάτων που έχουν ορισµένοι κλάδοι παραγωγής και προϊόντα. Η ελληνική κοµπόστα ροδάκινου και κατ επέκταση η βιοµηχανία κονσερβοποίησης, αποτελούν υπόδειγµα ενός τέτοιου δυναµικού και εξωστρεφούς κλάδου. Πάνω από 50 χώρες στον κόσµο γίνονται αποδέκτες αυτού του εξαιρετικού σε ποιότητα προϊόντος. Ο κλάδος όµως παρουσιάζει σηµαντικά συγκριτικά µειονεκτήµατα σε σχέση µε τις υπόλοιπες ανταγωνιστικές χώρες, Αργεντινή, Χιλή, Ν. Αφρική, αλλά κυρίως την Κίνα, όσον αφορά: Το κόστος εργασίας και ασφάλισης. Το κόστος α ύλης, υλικών, εφοδίων, κεφαλαίου, κ.λπ. Το κόστος της γραφειοκρατίας και της κακής λειτουργίας των θεσµών. Το κύριο συγκριτικό πλεονέκτηµα του προϊόντος είναι η εξαιρετική ποιότητα της α ύλης και του τελικού προϊόντος. Στην στέρεα αυτή βάση θα πρέπει να στηριχθεί η στρατηγική διαφοροποίησης της ποιότητας του προϊόντος για την «διείσδυση» στις διεθνείς αγορές. Μια ενδιαφέρουσα αγορά είναι αυτή της Ρωσίας (και των χωρών της πρώην ΕΣΣ ), η «κατάκτηση» της οποίας αποτελεί στρατηγικό στόχο του ΕΛΚΟΦ. Στην κατεύθυνση της καλύτερης κάλυψης των διαφόρων τµηµάτων της αγοράς, κρίνεται απαραίτητη η διαφοροποίηση του προϊόντος µέσω διαφοροποίησης των στοιχείων του Marketing mix, ιδιαίτερα των χαρακτηριστικών της συσκευασίας, της σήµανσης, της ετικέτας, του εξοπλισµού του προϊόντος και γενικά εκείνων των στοιχείων, που βελτιώνουν την χρησιµότητα των καταναλωτών για κάθε ποιοτική κατηγορία. Η στρατηγική αυτή θα πρέπει να υποστηριχθεί και να ενισχυθεί συστηµατικά από δράσεις προβολής και προώθησης των προϊόντων στην αγορά, κάτι που σήµερα γίνεται αποσπασµατικά και µόνο όταν ενισχύεται από ευρωπαϊκά προγράµµατα. Η επιστηµονική τεχνολογική γνωσιακή υποστήριξη του κλάδου στους παραπάνω τοµείς κρίνεται άκρως απαραίτητη. Επίσης ο κλάδος επηρεάζεται αρνητικά από ζητήµατα νοµισµατικής, δηµοσιονοµικής και δασµολογικής φύσης. Το ισχυρό Ευρώ, ενώ δυσκολεύει τις εξαγωγές στις τρίτες χώρες, καθιστά ελκυστικότερες τις αγορές των χωρών της ΟΝΕ για τους ανταγωνιστές µας. Τα ελληνικά προϊόντα αντιµετωπίζουν προβλήµατα στις διεθνείς αγορές λόγω των υψηλών δασµών ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 60

18 που επιβάλλουν πολλές χώρες (και η Ρωσία), ενώ αυτό δεν συµβαίνει για τα προϊόντα των ανταγωνιστών µας στο έδαφος της ΕΕ, τα οποία εισάγονται χωρίς περιορισµούς. Ο κλάδος είναι αυτοδύναµος και δεν στηρίζεται σε καµία άµεση ενίσχυση, απεναντίας συµβάλλει θετικά στην εθνική οικονοµία. Αυτό που ζητούν οι εκπρόσωποι του κλάδου από την πολιτεία και τα όργανα της ΕΕ, είναι η διαµόρφωση συνθηκών ισονοµίας για τα ελληνικά προϊόντα στις αγορές των τρίτων χωρών, όπως ισχύει για τα προϊόντα αυτά στο έδαφος της ΕΕ. Βιβλιογραφία: Ελληνόγλωσση και Ξενόγλωσση Bohn, Andreas, 1993, Differenzierungsstrategien Kritische Würdigung eines zentralen Konzeptes der strategischen Unternehmensführung, Verlag Barbara Kirsch, München. Borner, Silvio, 1984, Internationale Wettbewerbsfähigkeit Fragmente zu einer Theorie internationaler Unternehmenstätigkeit, Review of World Economics, Volume 120, Nummer 3. Brandtweiner, Roman,2000, Differenzierung und elektronische Vertrieb Digitaler Informationsgüter Symposion Publishing, Düsseldorf. CanCon, 09, 9th World Deciduous Canning Fruit Conference, March 2009, Shepparton, Victoria, Australia. ΕΚΕ, 2010, Πληροφορίες του υπευθύνου τύπου της ΕΚΕ κ. Γιάννη ουράκη. ΕΚΕ, 1996, 3 rd World Peach Conference, Oct., Naoussa-Greece. Zentes, Joachim and Swoboda, Bernhard, 2001, Grundbegriffe des Marketing: Marktorientiertes globales Management Wissen, Schäffer Poeschel Verlag. ICAP, 2009, Κλαδική Μελέτη, Κονσερβοποιηµένα Φρούτα, Αθήνα Φεβρουάριος Kirsch, Werner, 1997, Wegweiser zur Konstruktion einer europäischen Theorie der strategischen Führung, Verlag Barbara Kirsch, München. Kotler, Philip and Friedhelm, Bliemel, 1995, Marketing Management: Analyse, Planung, Umsetzung und Steuerung, 8., vollständig neu bearbeitete und erweiterte Auflage, Schäffer Poeschel Verlag, Stuttgart. Kotler, Phil. and Armstrong, Gar. (χ.η.), Αρχές ΜΑΡΚΕΤΙΝΓ, 9η αµερικάνικη έκδοση, Β. Γκιούρδας Εκδοτική, Αθήνα. Mantzaris Ioan. (1986), Die Strukturentwicklung der griechischen Landwirtschaft nach dem Beitritt in die EG, Probleme und Perspektiven, Diss., Μ+Μ Wissenschaftsverlag, Krefeld. Μαντζάρης, Γιάν., Λάζος, Βάϊος, Μαντζάρη Ελισ.,2004, Οι συλλογικές διαπραγµατεύσεις στον αγροτικό τοµέα υπό το πρίσµα της οικονοµικής θεωρίας της πολιτικής: Η περίπτωση της ιεπαγγελµατικής Οργάνωσης ( Ο) στο συµπύρηνο ροδάκινο στην Ελλάδα, Μονογραφία, Θεσ/νίκη. Μαντζάρης, Γιάννης, 2007, υναµικό Marketing Αγαθών και Υπηρεσιών, Γκιούρδας, Αθήνα. Μαντζάρης, Γιάν., 2008α, Management Επιχειρήσεων και Οργανισµών, τόµος Α, Γκιούρδας, Αθήνα. Μαντζάρης, Γιάν., 2008β, Management Επιχειρήσεων και Οργανισµών, τόµος Β, Γκιούρδας, Αθήνα. Μαντζάρης, Γιάν., 2010, Η Ελληνική βιοµηχανία κονσερβοποίησης ροδάκινου: Προβλήµατα και Προοπτικές 11 th International Conference on «Global Crisis and Economic Policies», Economic Society of Thessaloniki, Θεσσαλονίκη, Νοεµβρίου Meffert, Heribert, Burmann, Christoph and Kirchgeorg, Manfred, 2007, Grundlagen marktorientierter Unternehmensführung. Konzepte, Instrumente, Praxisbeispiele, 10., überarb. u. erw. Aufl., Gabler, Dezember. Porter, M.E., 1984, Wettbewerbsstrategien, Frankfurt a. M. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 61

19 Porter, M.E., 1986, Wettbewerbsvorteile, Frankfurt a.m. Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα, 2010, Γραφείο Οικονοµικών και Εµπορικών Υποθέσεων, Η οικονοµία της Ρωσίας, Ιούνιος 2010, στο: pdf, Sakai, Kentaro, 2002, OECD, Global Industrial Restructuring: Implications for Small Firms, OECD Working Paper 2002/4. Schmedes E. and Weseloh, C., 2004, Die Nutzung von Informationen zur Umsetzung von Preisstrategien im Lebensmitteleinzelhandel, στο: GIL Jahrestagung, Jg. 49. US International Trade Commission, 2007, Canned Peaches, Pears and Fruit mixtures: Conditions of Competition between US and Principal Foreign Supplier Industries, Investigation No , Publication 3972, December, στο: USDA, 2010, Foreign Agricultural Service, GAIN Report Nr. GR9013. Vollert, Klaus, 2004, Grundlagen des strategischen Marketing: Komparative Konkurrenzvorteile aufbauen und erhalten, P.C.O. Verlag(Taschenbuch. Mantzaris Ioannis is a Professor in Management in the Accounting Department of the Education Institute of Serres (University of Applied Sciences), Greece and the Head of the Accounting Department. He received his BSc in Economics from the University of Macedonia, Greece and holds a Dr.rer.pol. from the University of Stuttgart, Germany. Prior to becoming an academic, he served as a Director in small and medium-sized (SM) export companies. His research focuses on business administration, competitiveness and export activity of SM companies. ΕΣ Ο 2011 Παρουσιάσεις 62

Product Differentiation as a criterion of competitiveness of the Yellow Cling Peaches Industry: the case of the Russian market

Product Differentiation as a criterion of competitiveness of the Yellow Cling Peaches Industry: the case of the Russian market Product Differentiation as a criterion of competitiveness of the Yellow Cling Peaches Industry: the case of the Russian market Mantzaris Giannis Department of Accounting TEI of Serres mantzaris@teiser.gr

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» ιαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας N. Πέλλας - Πιερίας www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ - ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ

ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ - ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ - ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ ΑΒΕΕ Ονοματεπώνυμο: Τολιόπουλος Κωνσταντίνος Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριτσωτάκις Γεώργιος Δεκέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικέ Ανάπτυξη του Γεωργικού Τομέα: Μύθοι και Πραγματικότητα. Προκόπη Θεοδωρίδη Επίκουρο Καθηγητή Μάρκετινγκ

Προοπτικέ Ανάπτυξη του Γεωργικού Τομέα: Μύθοι και Πραγματικότητα. Προκόπη Θεοδωρίδη Επίκουρο Καθηγητή Μάρκετινγκ Προοπτικέ Ανάπτυξη του Γεωργικού Τομέα: Μύθοι και Πραγματικότητα. Προκόπη Θεοδωρίδη Επίκουρο Καθηγητή Μάρκετινγκ Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Πανεπιστήμιο Πατρών Μύθοι!!!!

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

MARKETING. Δρ. Γ.Μαλινδρέτος

MARKETING. Δρ. Γ.Μαλινδρέτος Το μικροπεριβάλλον της επιχείρησης Ενώ το μακροπεριβάλλον απαρτίζεται από ευρύτερες δυνάμεις περιφερειακά της εταιρείας (πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και τεχνολογικές), το μικροπεριβάλλον αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος.

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 2. Ποια από τις παρακάτω επιλογές δεν περιλαμβάνεται στην ανάλυση του μάκρο-περιβάλλοντος;

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά Γενικά Η Ισπανία είναι ο μεγαλύτερος ελαιοπαραγωγός τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο όπου κατάφερε να διπλασιάσει την παραγωγή της μετά το 1990, ενώ ακολουθώντας σχεδιασμένη πολιτική παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού. 13/5/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού. Με αφορμή εμπεριστατωμένη μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στο Βελιγράδι Simina 15 Beograd 11000 Tel. +381 11 3222338-3231577 Fax +381 11 3249215 Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα σιωπούν για το τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµά της

Στην Ελλάδα σιωπούν για το τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµά της Στην Ελλάδα σιωπούν για το τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµά της Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου 2014 Ο Σπύρος Ολύµπιος είναι από τα πλέον καταξιωµένα στελέχη στον χώρο της Διοίκησης και της Βιοµηχανίας στην Ελλάδα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία: EUROSTAT για το 2005

Στοιχεία: EUROSTAT για το 2005 Ηµερίδα: Το αγροτικό µάρκετινγκ της ανάπτυξης. Η πορεία και οι προοπτικές των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων Καινοτοµώντας στις εξαγωγές ελληνικών αγροτικών προϊόντων Βασίλης Θωµαΐδης Πρόεδρος Συνδέσµου

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα Ενότητα 2: Επιχειρηματική Ιδέα Νικόλαος Καρανάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ-

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ- ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ- «Proba merx facile emptorem repetit» (Το καλό εµπόρευµα εύκολα βρίσκει αγοραστή) Παναγιώτης Ι. Παπασταύρου ΜέλοςτηςΕπιτροπήςΕµπειρογνωµόνων Του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σήµερα η ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον θέµα κόστους, αλλά θέµα ποιότητας και υψηλής προστιθέµενης αξίας.

Κυρίες και Κύριοι, Σήµερα η ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον θέµα κόστους, αλλά θέµα ποιότητας και υψηλής προστιθέµενης αξίας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά απευθύνοµαι σε ένα τόσο εκλεκτό ακροατήριο και θέλω να συγχαρώ τους διοργανωτές για την πρωτοβουλία τους. Είναι πράγµατι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Καραβασίλης Μέλος ΔΕ ΣΕΒΕ

Δημήτρης Καραβασίλης Μέλος ΔΕ ΣΕΒΕ A NEW ERA FOR ENTREPRENEURSHIP AND START-UPS Innovation Extroversion Funding Modernization The importance of branding Δημήτρης Καραβασίλης Μέλος ΔΕ ΣΕΒΕ 1 Αγροτικός κλάδος Εξωτερικό εμπόριο Οι εξαγωγές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ 2000 2013 : ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Επιχειρήσεις και οργανισµοί Να απαντήσετε αν είναι σωστή ή λανθασµένη

Διαβάστε περισσότερα

acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και Επιχειρηµατικότητα στα Βαλκάνια

acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και Επιχειρηµατικότητα στα Βαλκάνια acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και στα Βαλκάνια Ποιότητα Ως ποιότητα µπορούµε να ονοµάσουµε την ικανοποίηση ενός συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών 1 Ορίζοντας το Μάρκετινγκ Το marketing είναι η επιστήμη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Έννοιες Κλειδιά Καταναλωτής Αγορά Ανάγκες, επιθυμίες, απαιτήσεις Αξία και ικανοποίηση αναγκών Μάρκετινγκ Σύστημα μάρκετινγκ Σχέσεις και δίκτυα Ανταλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία»

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία» «ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» ΔΡΑΣΗ 17: Συμβουλευτική υποστήριξη ανάπτυξης νέας επιχειρηματικότητας ή Επαγγελματική συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Δίκτυα Πωλήσεων στο Εξωτερικό Βέλτιστες Ελληνικές Λουτράκι,9 Ιουνίου 2010 0 Άγις Πιστιόλας Διευθυντής Marketing & Eξαγωγών Αgrino - ΕΥ.ΓΕ. ΠΙΣΤΙΟΛΑΣ Α.Ε. Κρίση και Εξαγωγές «Η απάντηση η είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ.

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ. ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 3 Daniel Frisch 64731 Tel Aviv, Israel Tel. 00972 3 6055299 Fax. 6055296 e-mail: ecocom-telaviv@mfa.gr Η αγορά ελαιολάδου στο

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ενεργειακές δυνατότητες της Ελλάδας ως αναπτυξιακός παράγοντας

Οι ενεργειακές δυνατότητες της Ελλάδας ως αναπτυξιακός παράγοντας ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 21 92 11 2-1, Fax: 21 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117 42 Athens,

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστική στρατηγική

Ανταγωνιστική στρατηγική Ανταγωνιστική στρατηγική Δρ Αντώνης Λιβιεράτος 1. Πηγές ανταγωνιστικού Όμοια προϊόντα Χαμηλότερο κόστος Πλεονέκτημα κόστους Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα Υψηλή τιμή Μοναδικό προϊόν Πλεονέκτημα διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ: Ετήσια Έκθεση 2011

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ: Ετήσια Έκθεση 2011 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatasi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Ενότητα 12 η : Σπουδαιότητα και Ρόλος των Τιμών των Αγροτικών Προϊόντων Χρίστος Καμενίδης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ -ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ -ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΝΩ-ΠΟΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΑΓΟΡΑ. Ι. Βασικά στατιστικά στοιχεία εξωτερικού εμπορίου Πορτογαλίας και διμερούς εμπορίου Ελλάδος-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 1. Πληροφοριακά Στοιχεία για την επιχείρηση 1.1. Στοιχεία επικοινωνίας Επωνυµία επιχείρησης: ιακριτικός τίτλος Τηλέφωνο: Φαξ: Ε-mail: Url:

Διαβάστε περισσότερα

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος Σύντομα σημειώματα για θέματα εξαγωγικού ενδιαφέροντος Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Κρατίνου 11,

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» ιαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας N. Ξάνθης www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής Marketing

Διαβάστε περισσότερα

2. Εγχώρια κατανάλωση-διατροφικές συνήθειες.

2. Εγχώρια κατανάλωση-διατροφικές συνήθειες. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή 2. Εγχώρια κατανάλωση-διατροφικές συνήθειες. 3. Δίκτυα διανομής 4. Ενδεικτικές λιανικές τιμές 5. Παραγωγή 6. Εξωτερικό εμπόριο 7. Διμερές εμπόριο 1 1. Εισαγωγή Τα ψάρια, μαλάκια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα

Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα Αχιλλέας Κοντογεώργος Επίκ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Αναστάσιος Σέμος Καθηγητής Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Πτυχιακή Εργασία Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Σπουδαστής: Καραλάγας Γεώργιος Εισηγητής: Ντάνος Αναστάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τ.Ε.Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκδήλωση προώθησης Ελληνικής κομπόστας στην Αγία Πετρούπολη ( ).

ΘΕΜΑ: Εκδήλωση προώθησης Ελληνικής κομπόστας στην Αγία Πετρούπολη ( ). ΘΕΜΑ: Εκδήλωση προώθησης Ελληνικής κομπόστας στην Αγία Πετρούπολη (5-03-20100). Πραγματοποιήθηκε στην Αγία Πετρούπολη την 5-03-2010 με μεγάλη επιτυχία η εκδήλωση προώθησης της Ελληνικής κομπόστας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο κλάδος Μεταποίησης Τροφίμων και Ποτών στην Ελλάδα : προβλήματα και προοπτικές ανάπτυξης

Ο κλάδος Μεταποίησης Τροφίμων και Ποτών στην Ελλάδα : προβλήματα και προοπτικές ανάπτυξης Ο κλάδος Μεταποίησης Τροφίμων και Ποτών στην Ελλάδα : προβλήματα και προοπτικές ανάπτυξης Ονοματεπώνυμο : Κουβιδάκης Ελευθέριος Σειρά: 12 Επιβλέπων καθηγητής: Γεώργιος Βάμβουκας Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Σχεδίου Προώθησης της ικτύωσης ΜΜΕ

Μελέτη Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Σχεδίου Προώθησης της ικτύωσης ΜΜΕ Μελέτη Ανάπτυξης ενός Στρατηγικού Σχεδίου Προώθησης της ικτύωσης ΜΜΕ Το έργο συγχρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (75%) και από Εθνικούς Πόρους (25%) στο πλαίσιο του προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

Eπιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία ΕΠΑνΕΚ κίνηση

Eπιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία ΕΠΑνΕΚ κίνηση Eπιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία ΕΠΑνΕΚ κίνηση Προτάσεις για τον Τομέα Δημιουργικών Βιομηχανιών Πρόγραμμα ΜΕDNETA 1 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παρά την υφιστάµενη κρίση, οι κλάδοι τροφίµων και ποτών είναι κερδοφόροι και µε συνεχή ανάπτυξη.

Παρά την υφιστάµενη κρίση, οι κλάδοι τροφίµων και ποτών είναι κερδοφόροι και µε συνεχή ανάπτυξη. Θεσσαλονίκη, 2 Νοεµβρίου 2009 Κυρίες και Κύριοι, Οι κλάδοι τροφίµων και ποτών από τους σηµαντικότερους κλάδους της οικονοµικής δραστηριότητας - αποτέλεσαν για σειρά ετών σηµείο αναφοράς της παραγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών η Ελληνική υδατοκαλλιέργεια, αναπτύχθηκε και ανέδειξε τη χώρα ως τη μεγαλύτερη παραγωγό ιχθύων στην ευρύτερη περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey).

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Αθήνα 4 Ιουνίου 2014 Διαπιστώσεις στην αγορά του κοσμήματος Η διεθνής τάση Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Δυναμική ανάπτυξη των επωνύμων brands με πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

Α: Αναλύστε το ανταγωνιστικό/μίκρο περιβάλλον του κλάδου των καλλυντικών προϊόντων χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα των 5 δυνάμεων του Porter

Α: Αναλύστε το ανταγωνιστικό/μίκρο περιβάλλον του κλάδου των καλλυντικών προϊόντων χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα των 5 δυνάμεων του Porter Α: Αναλύστε το ανταγωνιστικό/μίκρο περιβάλλον του κλάδου των καλλυντικών προϊόντων χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα των 5 δυνάμεων του Porter Στην σελίδα 71 του βιβλίου του Παπαδάκη γίνεται αναφορά στις 5

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ; ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΛΟΥΞ ΑΒΕΕ

ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ; ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΛΟΥΞ ΑΒΕΕ ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΡΛΑΦΕΚΑΣ ΛΟΥΞ ΑΒΕΕ Αθήνα, 7 Μαΐου 2015 ΛΟΓΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Είμαστε σε μια περίοδο όπου η κρίση διαφοροποιεί το διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον Πρώτον,

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο A Εξάμηνο 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο

Διαβάστε περισσότερα

Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ

Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Συµπεράσµατα Συνεδρίου «Βιοµηχανία 2020 ΣΒΒΕ Eurobank: Περιφερειακή Ανάπτυξη Καινοτοµία Εξωστρέφεια» ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α. Βασικά ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία για τον κλάδο 1. η σηµασία του κλάδου των δοµικών

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΔΙΑΝΟΜΗ (distribution channels) Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΗΔΙΑΝΟΜΗ (distribution channels) Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΗΔΙΑΝΟΜΗ (distribution channels) Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Λειτουργίες ΜΚΤ και Διανομή Η διανομή αναφέρεται σε όλες τις δραστηριότητες που πρέπει να γίνουν για να μεταβιβασθεί το προϊόν από τον αρχικό πωλητή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Δημιουργικές Βιομηχανίες Κλωστοϋφαντουργία - έτοιμο ένδυμα Υποδήματα-

Διαβάστε περισσότερα

10 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ

10 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ 10 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ 1. ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2. ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 3. ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΟΛΟΓΙΟΥ & ΙΚΤΥΩΝ ΙΑΝΟΜΗΣ ΑΝΑ ΧΩΡΑ 4. Ο ΗΓΟΣ ΝΕΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 5. ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Κεφάλαιο 5 Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Περίγραμμα Μετρώντας τις αξίες της παραγωγής και της κατανάλωσης Ευημερία και όροι εμπορίου Αποτελέσματα της οικονομικής μεγέθυνσης Αποτελέσματα των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικός Τουρισμός. Εξελίξεις - Προοπτικές. Σύνοψη TEYXOΣ 2 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2017 EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1

Ελληνικός Τουρισμός. Εξελίξεις - Προοπτικές. Σύνοψη TEYXOΣ 2 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2017 EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1 Ελληνικός Τουρισμός Εξελίξεις - Προοπτικές Σύνοψη TEYXOΣ 2 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2017 EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1 Συγγραφείς Μελέτης Δημήτριος Μαρούλης Οικονομολόγος Άρης Ίκκος, ISHC Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης. Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν

Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης. Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν 3 Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν 3-1 Στην προηγούμενη εισήγηση παρουσιάσαμε την εξέλιξη της Θεωρίας της Διοίκησης 3-2 Στόχος της σημερινής εισήγησης : Θα αναπτύξω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΟΥΡΕΝΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σκοπός της διάλεξης Σ-1: Να αναφερθεί στους παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά μπύρας στην Αλβανία

Η αγορά μπύρας στην Αλβανία Η αγορά μπύρας στην Αλβανία Γενικά Η αλβανική αγορά μπύρας συνιστά μία εξελισσόμενη αγορά, που όμως παρουσιάζει αρκετές διακυμάνσεις. Κατά το 2010, η συνολική προσφορά (τοπική παραγωγή και εισαγωγές) του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 4: Συλλογή Εμπορευμάτων Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠ και ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και των τροφίμων

ΚΑΠ και ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και των τροφίμων ΚΑΠ και ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και των τροφίμων Έννοια ανταγωνιστικότητας Ικανότητα χωρών ή εταιρειών να προσφέρουν ποιοτικά προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές και να ανταποδίδουν ικανοποιητικές

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1. Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1. Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων 1 Λονδίνο, Ιούλιος 2013 Στοιχεία αγοράς αποξηραμένων φρούτων στο Ηνωμένο Βασίλειο 1. Κατανάλωση Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί,

Διαβάστε περισσότερα

«Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις.

«Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις. «Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, τουρισμός, υποδομές και νέες επενδύσεις. Πως θα εξελιχθούν σε ισχυρούς πυλώνες στήριξης της οικονομίας της Ηπείρου. Πλεονεκτήματα, αδυναμίες και αναγκαίες προσαρμογές» Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Τζένη Σκοτίδη Συντονίστρια Επιτροπής Εξαγωγών Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Τζένη Σκοτίδη Συντονίστρια Επιτροπής Εξαγωγών Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Τζένη Σκοτίδη Συντονίστρια Επιτροπής Εξαγωγών Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ Το Ελληνορωσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Τάσος Τζήκας Πρόεδρος ΔΣ 23 Απριλίου 2013 Ποιος είναι ο ΣΕΠΕ F E D E R A T I O N O F H E L L E N I C I C T E N T E R P R I S E S D I G I T A L E U R O P E,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα