ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ:"

Transcript

1 ΤΟΠΟΣ 5/1992 ΑΡΘΡΑ: ΝΙΚΟΣ Ι. ΚΟΝΣΟΛΑΣ Η Προοπτική των Τεχνοπόλεων στην Ελλάδα. ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ και ΕΛΕΝΑ ΣΕΦΕΡΤΖΗ Επιστημονικά Πάρκα και η Ανάπτυξη της Μεταφορντικής Βιομηχανίας. MICK DUNFORD Technopoles: research, innovation and skills in comparative perspectives. I. G. DALTON Sciences Parks: a mechanism for technology transfer. LUDMLA KLURFAIN-SPYRIDAKIS Technopoles and Science Parks: the European experience (Part I). Technopoles, Science Parks, Technology Parks, Micropoles: The European keywords for a generalized phenomenon (Part II). PETER NIJKAMP, GUDRUN van OIRSCHOT and ANDRE OOSTERMAN Technopolis and Spatial Development. MICHEL LACAVE Science Park and University: conditions for their contribution to economic growth. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ: ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ Καινοτομικές δραστηριότητες στο χώρο της σύγχρονης τεχνολογίας και η συνολική ερευνητική και εκπαιδευτική δραστηριότητα της ΒΙΠΕΤΒΑ. ΣΤΑΘΗΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Μία σύντομη διερεύνηση των αναγκαίων αλλά όχι και ικανών συντελεστών τεχνολογικής και καινοτομικής ανάπτυξης μίας περιφέρειας. 1

2 Δ. ΔΕΝΙΟΖΟΣ Τεχνολογικά πάρκα στην Ελλάδα. ΕΥΔΟΞΟΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ Όροι και προϋποθέσεις δημιουργίας των Τεχνοπόλεων. ΛΥΔΙΑ ΣΑΠΟΥΝΑΚΗ ΔΡΑΚΑΚΗ και Γ.Δ. ΜΠΩΚΟΣ Η κοινοτική πολιτική για συστήματα τηλεματικής: τομέας 5, βιβλιοθήκες. ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ: Ν. ΣΠΥΡΙΔΩΝΙΔΗΣ Κωνσταντίνα Δεμίρη, Τα ελληνικά κλωστοϋφαντουργεία: ιστορική και τυπολογική διερεύνηση. ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ: Μ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ Κοινωνικές επιπτώσεις της παλιννόστησης: οι επιπτώσεις στην περιφερειακή αγορά εργασίας. Σ. Ν. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ Περιφερειακή διάσταση των μακρο-χρηματοδοτικών ροών των επιχειρήσεων τεχνολογιών αιχμής στην Ελλάδα. Δ. ΛΙΑΝΟΣ και Β. ΧΩΡΑΦΑ Ανάλυση της δυναμικής της ελληνικής μεταλλουργικής βιομηχανίας: εξέλιξη και προοπτικές. Π. ΧΑΣΟΥΛΑ Κέντρα Ανάπτυξης Βασισμένα στην Τεχνολογία. Ο ρόλος στην οικονομία και στην τοπική ανάπτυξη: διεθνής εμπειρία και ελληνικές προοπτικές. ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ - ABSTRACTS 2

3 Η Προοπτική των Τεχνοπόλεων στην Ελλάδα ΝΙΚΟΣ Ι. ΚΟΝΣΟΛΑΣ 1 1. Οι Τεχνοπόλεις αποτελούν την πιο σύγχρονη μορφή ανάπτυξης "χωρικών συστημάτων παραγωγής" μικρού μεγέθους, που χαρακτηρίζονται από υψηλές οικονομικές και τεχνολογικές επιδόσεις σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Η ανταγωνιστική θέση των συστημάτων αυτών καθορίζεται από πολλούς παράγοντες. Ξεχωριστή όμως, σημασία έχουν η ανάπτυξη δι-επιχειρηματικού δικτύου, η συνεχής ανατροφοδότηση των σχέσεων βιομηχανίας και έρευνας και η σταθερή υποστήριξη της πολιτικής του "καινοτομικού εκσυγχρονισμού". Από την επισκόπηση της πλούσιας επιστημονικής συνεισφοράς στην αναζήτηση των θεωρητικών απόψεων, που μπορούν να συμβάλουν στην ερμηνεία του "τεχνοπολικού φαινομένου" και να εξηγήσουν την εξέλιξη και την συμβολή του, προκύπτει το συμπέρασμα ότι η αλληλεπίδραση του ρυθμού της πόλωσης και της τεχνολογικής προόδου εδραίωσε το νέο μέσο-τις Τεχνοπόλεις-στην άσκηση της αναπτυξιακής πολιτικής. Παράλληλα, η αύξηση της σημασίας του ανθρώπινου παράγοντα στην παραγωγική διαδικασία πολλών επιχειρήσεων, με αντίστοιχη υποχώρηση της σημασίας των φυσικών πόρων, έδωσε νέα ώθηση στην τάση του "τεχνοπολισμού". Στη θεωρητική προσέγγιση του φαινομένου επισημαίνεται η συνεργεία τριών ακόμη παραγόντων που επιδρούν καταλυτικά στην άνοδο του βαθμού μέτρησης του "πυρετού των Τεχνοπόλεων". Οι παράγοντες αυτοί είναι η "ποιοτική υποδομή" και η εκπαίδευση, η ευέλικτη χρηματοδότηση και οι οργανωτικές δομές των κοινωνικών φορέων. Τα καινοτομικά συστήματα παραγωγής, πρέπει όμως να τονισθεί, είναι κοινωνικές διαδικασίες που αναπτύσσονται σε συγκεκριμένο περιβάλλον. Η χωρική διάσταση του περιβάλλοντος αυτού οριοθετεί τις "δημιουργικές περιφέρειες", που σύμφωνα με τον Andersson χαρακτηρίζονται από υψηλό τεχνολογικό επίπεδο, ευρύ φάσμα πολιτιστικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων, εξαίρετο σύστημα επικοινωνιών, ευαισθησία στη σύλληψη ανικανοποίητων αναγκών και ύπαρξη προϋποθέσεων ανάδειξης διαδικασιών "αναπτυξιακής συνέργειας". 1 Νίκος Ι. Κονσόλας, Καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πρόεδρος της ΒΙΠ-ΕΤΒΑ

4 Για την ανάπτυξη και στη χώρα μας ενός δικτύου Τεχνοπόλεων απαιτείται, μακροπρόθεσμα, η χάραξη πολιτικής "περιφερειακού καινοτομικού εκσυγχρονισμού", με κλαδική και χωρική διάσταση. Ποιες μπορεί να είναι οι κατευθύνσεις της πολιτικής αυτής; Ο Capellin στο ερώτημα αυτό δίνει συνοπτικά την εξής απάντηση, σε σχετική έρευνα για τον Ευρωπαϊκό Νότο: "Οι περιφερειακές πολιτικές καινοτομικού εκσυγχρονισμού πρέπει να ενδυναμώνουν τη συνολική καινοτομική ικανότητα του τοπικού παραγωγικού συστήματος, να προωθούν επενδύσεις μεγάλων εθνικών ή πολυεθνικών επιχειρήσεων, να βελτιώνουν το μορφωτικό επίπεδο του εργατικού δυναμικού, να ενισχύουν την εγκατάσταση επιχειρήσεων παροχής σύγχρονων υπηρεσιών υποβοήθησης της παραγωγής και να εξοπλίζουν τις περιφέρειες με υποδομή υψηλής στάθμης". Η αξιοποίηση στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό των Κοινοτικών πρωτοβουλιών STRIDE, SPRINT, STAR, EUROFORM κ.ά. πρέπει να αποτελεί κύριο σκοπό της περιφερειακής καινοτομικής πολιτικής της χώρας μας. Κι αυτό γιατί ο συνδυασμός των εθνικών προτεραιοτήτων με τους στόχους των Κοινοτικών αυτών προγραμμάτων διευκολύνει την ανάπτυξη δικτύου Τεχνοπόλεων και στην Ελλάδα. 2. Η έξαρση του φαινομένου της σύζευξης των τεχνολογικών μεταβολών και της πολυπολικής διασποράς των συστημάτων παραγωγής δεν ήταν δυνατό να αφήσει αδιάφορο τον Ευρωπαϊκό Νότο (τη "Ζώνη του Ηλιου"), όταν μάλιστα με τέτοια ορμή και επιτυχία η "Τεχνόπολις της Sophia Antipolis άνοιξε το δρόμο στη Γαλλική Μεσογειακή ακτή. Το κλίμα, το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, το ειδικευμένο εργατικό δυναμικό και η τεχνική και διοικητική υποδομή της Νότιας Γαλλίας είναι οι κύριοι παράγοντες προσέλκυσης επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας και Ερευνητικών Κέντρων. Η Ισπανία, η Ιταλία και τώρα η Πορτογαλία ακολουθούν το παράδειγμα των Γάλλων και προωθούν με μεγάλη ταχύτητα προγράμματα Τεχνοπόλεων σε καλά επιλεγμένες περιοχές και πόλεις. Στην προσπάθεια τους αυτή η χρηματοδοτική και συμβουλευτική συμβολή της Κοινότητας είναι ουσιαστική και συνεχής. Βασικοί συντελεστές της επιτυχίας όμως, είναι τα Πανεπιστήμια, τα Επιμελητήρια και οι Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές. Συνεργάζονται, προγραμματίζουν και εκτελούν έργα, με προοπτική τον επόμενο αιώνα! Ο δυναμισμός αυτός του Ευρωπαϊκού Νότου σκιαγραφείται εντυπωσιακά στο τεύχος του Δεκεμβρίου 1991 του εξαιρετικού περιοδικού "Technopolis International". Γράφει ο Αρχισυντάκτης του στο κύριο άρθρο: "Η Ευρώπη που είναι τόσο ελκυστική, τόσο πλούσια, τόσο αντιθετική πρέπει να κρατήσει τη ζωντάνια της και την ανταγωνιστικότητα της, τις 2

5 μόνες εγγυήσεις της επιτυχίας της, και τη μακροβιότητα της για την οποία πάντα βρίσκει τις πηγές της στο Νότο... Ας ελπίσουμε ότι ο σύγχρονος κόσμος, οι τεχνολογίες αιχμής και η επιστήμη θα θριαμβεύσουν στο Νότο". (P. Delagrange). 3. Από τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την ίδρυση Τεχνοπόλεων στην Ελλάδα προκύπτουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Σχετικές μελέτες για το ερευνητικό δυναμικό, τα πεδία ερευνητικής του δράσης και την υποδομή αποδεικνύουν ότι μια συστηματική και συντονισμένη προσπάθεια μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις επικράτησης μιας αισιόδοξης προοπτικής και για τη χώρα μας. Για τη θεμελίωση της άποψης αυτής μπορούμε να κάνουμε ορισμένες διαπιστώσεις: α) Όλα τα Πολυτεχνεία και οι Πολυτεχνικές Σχολές καθώς και το Ερευνητικό Κέντρο Κρήτης και ο "Δημόκριτος" έχουν προγραμματίσει σειρά δραστηριοτήτων και ενεργειών για την οργάνωση "Τεχνολογικών Πάρκων" - μια μορφή Τεχνοπόλεων. β) Το Υπουργείο Βιομηχανίας συνεχίζει να επιδεικνύει ενδιαφέρον για την προώθηση προγράμματος " Τεχνολογικών Πάρκων" και Τεχνοπόλεων. γ) Η ΒΙΠ-ΕΤΒΑ, με την οικονομική ενίσχυση της Κοινότητας, βελτιώνει συνεχώς την τεχνογνωσία της και εκπαιδεύει τα στελέχη της στα θέματα προγραμματισμού, κατασκευής και διοίκησης Τεχνοπόλεων. δ) Η ΕΤΒΑ αντιμετωπίζει το θέμα στο γενικότερο πλαίσιο της πολιτικής της για την προσέλκυση και ενίσχυση επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας. Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν προχωρούμε με την ταχύτητα που πρέπει για να συντονισθεί και η χώρα μας με τους άλλους Κοινοτικούς μας εταίρους του Ευρωπαϊκού Νότου. Η απάντηση είναι μία: Μπορούμε και πρέπει να κάνουμε περισσότερα. Τα σημεία στα οποία πρέπει να επικεντρωθεί η προσπάθεια μας θα ήταν δυνατό να συνοψισθούν στα παρακάτω: Πρώτο, να ληφθούν μέτρα ώστε η οικονομική πολιτική να επηρεάζει θετικά το πρόγραμμα Τεχνοπόλεων (country effect). Δεύτερο, να ενισχυθεί η περιφερειακή καινοτομική πολιτική και να συνδεθεί με το πρόγραμμα Τεχνοπόλεων. Τρίτο, να θεσμοθετηθεί το πλαίσιο συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων φορέων. 3

6 Τέταρτο, να αξιοποιηθεί η Κοινοτική βοήθεια για το πρόγραμμα Τεχνοπόλεων. Πέμπτο, να προετοιμασθεί το τραπεζικό σύστημα και να βρει τρόπους χρηματοδότησης των καινοτομικών πρωτοβουλιών και Έκτο, να δημιουργηθούν στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα νέα Τμήματα, Κέντρα και Ινστιτούτα σε ειδικότητες υψηλής τεχνολογίας. 4. Με τη συνεργασία της ΒΙΠ-ΕΤΒΑ και του περιοδικού "ΤΟΠΟΣ" παραδίδεται στην επιστημονική κοινότητα και στους αρμοδίους ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς το σημερινό τεύχος με πλούσια ύλη για την τεχνολογική ανάπτυξη και την οικονομική πρόοδο στη χώρα μας. 4

7 Επιστημονικά Πάρκα και η Ανάπτυξη της Μεταφορντικής Βιομηχανίας ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ 1 και ΕΛΕΝΑ ΣΕΦΕΡΤΖΗ 2 1. Επιστημονικά Πάρκα στην Ευρώπη Η ανάπτυξη των Επιστημονικών Πάρκων (Ε.Π.) στην Ευρώπη διακρίνεται σε δυο φάσεις. Η πρώτη φάση, που τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του '70, μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν πειραματική. Αφορά έναν περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων: το Ε.Π. του Trinity College και του Heriot-Watt στη Βρετανία, το Haasrode στο Βέλγιο και το Sophia Antipolis στη Γαλλία. Τα πιλοτικά αυτά προγράμματα συγκροτήθηκαν στη βάση της αυθόρμητης πρωτοβουλίας πανεπιστημίων και ιδιωτικών επιχειρηματικών ομίλων. Κύριο γνώρισμα τους υπήρξε η προσπάθεια σημειακής σύνδεσης της ακαδημαϊκής έρευνας με τη βιομηχανία (Jons and Dickson 1985, Laffitte 1985). Η δεύτερη φάση ανάπτυξης Επιστημονικών Πάρκων τοποθετείται στη δεκαετία του '80 και στην περίοδο αυτή το φαινόμενο πήρε σημαντικές διαστάσεις. Τουλάχιστο 100 Ε.Π. δημιουργήθηκαν στην δεκαετία του 1980 και πολλά περισσότερα βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη. Τα πάρκα συνδέονται με το ευρύτερο πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο της παραγωγικής αναδιάρθρωσης. Η επιτεινόμενη κρίση των παλιών βιομηχανικών κέντρων και ο προσανατολισμός στη συγκρότηση νέων βιομηχανικών χώρων και επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας, διαμορφώνουν το νέο τοπίο της ανάπτυξης (L' Expansion 1988). Οι συντονισμένες προσπάθειες από τη δημόσια διοίκηση, τα πανεπιστήμια και τη βιομηχανία, για δραστηριότητες νέου τύπου συνδεδεμένες με την έρευνα και την εκπαίδευση, αναδεικνύουν τα Επιστημονικά Πάρκα σε σημαντικό θεσμό της τεχνολογικής αναδιάρθρωσης και υποστήριξης της βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας (Dekker 1985). Η εξέλιξη των Επιστημονικών Πάρκων στις επιμέρους χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας υπήρξε πολύ διαφορετική. Στη Μ. Βρετανία, μετά την επιτυχία των δύο πρώτων προγραμμάτων πιλότων, ακολούθησε ένα κύμα μαζικής δημιουργίας Ε.Π. Σήμερα λειτουργούν 38 Ε.Π. και άλλα 18 βρίσκονται υπό ίδρυση. Τα περισσότερα εξ' αυτών είναι μικρά, με επιφάνεια από 2 ώς 12 acres και φιλοξενούν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) υψηλής τεχνολογίας, με μέση απασχόληση 8 άτομα. Αντίθετα στη Γερμανία, η ανάπτυξη των πάρκων υπήρξε περιορισμένη, καθώς η χώρα προσανατολίσθηκε στην δημιουργία κέντρων καινοτομίας. 1 Νίκος Κομνηνός, Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ 2 Έλενα Σεφερτζή, Επίκουρη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Κρήτης

8 Ριζικά διαφορετικό δρόμο ακολούθησαν τα Επιστημονικά Πάρκα στην Γαλλία. Εδώ, υπάρχουν δύο μορφές: η Τεχνόπολις (la technopole), περιοχή συγκέντρωσης και ανάπτυξης δραστηριοτήτων υψηλής τεχνολογίας σε επίπεδο πολεοδομικού συγκροτήματος ή περιφέρειας και ο Τεχνοπόλος (le technopole), που αντιστοιχεί στην έννοια του Επιστημονικού Πάρκου. Περίπου 60 τεχνοπόλεις και τεχνοπόλοι λειτουργούν ή είναι σε φάση προγραμματισμού, με μέση επιφάνεια εκτάρια. Φιλοξενούν μεγάλα ιδρύματα έρευνας, μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας. Στο Βέλγιο, τα πρώτα Επιστημονικά Πάρκα ιδρύθηκαν το 1971 και σήμερα λειτουργούν 9 πάρκα, τα περισσότερα στην ευρύτερη περιοχή των Βρυξελλών. Αντίθετα περιορισμένη υπήρξε η ανάπτυξη τους στην Ολλανδία και μόλις μετά το 1984 ιδρύθηκαν δύο μικρά πάρκα και ένα κέντρο καινοτομίας. Και στις δύο χώρες τα πάρκα είναι μικρά και φιλοξενούν μικρές επί το πλείστον επιχειρήσεις. Στις χώρες της νότιας Ευρώπης, την εντατικότερη δραστηριότητα παρουσιάζει η Ισπανία. Μετά το 1983 οργανώθηκαν 6 μεγάλα προγράμματα και πρόσφατα έχουν ξεκινήσει 9 νέα πάρκα. Είναι σημαντικό οτι τα ισπανικά πάρκα δεν έχουν στόχο να στηρίξουν νέους βιομηχανικούς κλάδους υψηλής τεχνολογίας, αλλά να βοηθήσουν στην αναδιάρθρωση των παραδοσιακών βιομηχανιών. Στην Ιταλία, ο διαφορετικός τρόπος σύνδεσης της έρευνας και της βιομηχανίας, στο εσωτερικό των βιομηχανικών κοινοτήτων, δεν ευνόησε την ανάπτυξη Επιστημονικών Πάρκων. Το κυριότερο πρόγραμμα βρίσκεται στον νότο, στο Μπάρι, ενώ πολλά νέα προγράμματα βρίσκονται σήμερα σε αρχικές φάσεις. Στην Ελλάδα προωθείται η δημιουργία τεσσάρων πάρκων στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Κρήτη. Είναι μικρά σε μέγεθος, καταλαμβάνουν επιφάνεια μερικών μόνο στρεμμάτων και ο αρχικός τους πυρήνας συντίθεται από ένα ινστιτούτο έρευνας και ένα εκκολαπτήριο νέων επιχειρήσεων. Παρά την πολυμορφία τους τα Επιστημονικά Πάρκα αποτελούν περιοχές όπου συγκεντρώνονται: (1) πανεπιστημιακά εργαστήρια και ιδρύματα έρευνας, (2) ελαφρές βιομηχανικές μονάδες, (3) υπηρεσίες προς επιχειρήσεις (έρευνας αγοράς, σύμβουλοι διαχείρισης, χρηματοδότησης, τεχνολογίας), και (4) υπηρεσίες διοίκησης και μεταφοράς. Ταυτόχρονα τα πάρκα είναι θεσμοί συνεργασίας ανάμεσα στην έρευνα, στην βιομηχανία και στην εκπαίδευση, με κύριο στόχο τη μεταφορά τεχνολογίας και την ενδυνάμωση των στηριζόμενων στην επιστημονική γνώση επιχειρήσεων. 2

9 Οι βασικοί παράμετροι πάνω στους οποίους μπορεί να γίνει ένας σαφής διαχωρισμός των Ε.Π. είναι: (1) Το μέγεθος, σύμφωνα με το οποίο ξεχωρίζουν μικρά και μεγάλα Ε.Π. Τα μικρού μεγέθους πάρκα καταλαμβάνουν συνήθως έκταση μέχρι 3 εκταρίων και σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι 30 εκτάρια. Τα μεγάλου μεγέθους πάρκα καταλαμβάνουν έκταση πάνω από 100 εκτάρια, με μέση έκταση εκτάρια. (2) Οι κλάδοι υποστήριξης των Ε.Π., με σαφή διάκριση των παραδοσιακών και νέων βιομηχανικών κλάδων: Στους παραδοσιακούς συγκαταλέγονται κυρίως οι κλάδοι τροφίμων, υφαντουργίας, αυτοκινητοβιομηχανίας, μεταλλουργίας, πετροχημικών, χημικών και διαρκών καταναλωτικών αγαθών. Στους νέους κλάδους συγκαταλέγονται οι τηλεπικοινωνίες, τα ηλεκτρονικά, οι υπολογιστές, τα επιστημονικά όργανα, η βιοτεχνολογία, τα φαρμακευτικά, και οι νέες υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις (έρευνα αγοράς, προώθηση προϊόντων, σύμβουλοι, σχεδιασμός προϊόντων). (3) Η περιοχή ένταξης των Ε.Π., και ειδικά η διάκριση σε παλιά και νέα βιομηχανικά κέντρα. Ως παλιά βιομηχανικά κέντρα εννοούνται τα μεταπολεμικά κέντρα άνθησης της ταιϋλορικής και φορντικής βιομηχανίας, που βρίσκονται σήμερα σε κρίση. Τα νέα βιομηχανικά κέντρα, αντίθετα, διαμορφώνονται σε σχέση με την νέα εκβιομηχάνιση, την υψηλή τεχνολογία, την ευέλικτη παραγωγή και τις βιομηχανίες του "ήλιου". Σε σχέση με τις παραμέτρους αυτές μπορούμε να εντοπίσουμε τέσσερις διακριτούς τύπους Επιστημονικών Πάρκων: Τα μικρού ή μεγάλου μεγέθους Ε.Π., που υποστηρίζουν παραδοσιακούς κλάδους και εντάσσονται σε παλιές βιομηχανικές περιοχές, Τα μικρά Ε.Π. που υποστηρίζουν νέους κλάδους σε παλιές ή νέες βιομηχανικές περιοχές, Τα μεγάλα Ε.Π. που υποστηρίζουν την ανάπτυξη νέων κλάδων στα παλιά βιομηχανικά κέντρα, και Τα μεγάλα Ε.Π. που υποστηρίζουν νέους κλάδους σε νέες βιομηχανικές περιοχές. Η τυπολογία αυτή έχει εμπειρικό χαρακτήρα. Προκύπτει από την παρατήρηση των κυρίαρχων μορφών Επιστημονικών Πάρκων. Πιό κάτω αναλύεται ο ιδιαίτερος ρόλος του κάθε τύπου πάρκου στην αναδιάρθρωση της βιομηχανικής παραγωγής. 3

10 Τύπος 1: Μικρά ή μεγάλα Ε.Π. σε παλιές βιομηχανικές περιοχές για τον εκσυγχρονισμό των παραδοσιακών κλάδων Κύριος ρόλος των πάρκων αυτών είναι η μεταφορά τεχνολογίας στη διαδικασία παραγωγής των παραδοσιακών βιομηχανικών κλάδων. Η λειτουργία τους προσλαμβάνει διαμεσολαβητικό χαρακτήρα, άμεσης εφαρμογής και υιοθέτησης νέων τεχνολογιών για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής των παραδοσιακών κλάδων, παρά για την προώθηση της έρευνας για ανάπτυξη νέων βιομηχανικών κλάδων και προϊόντων. Από εδώ συνάγεται η ανοικτή πολιτική επιλογής επιχειρήσεων του πάρκου και η αποδοχή ενός διευρυμένου φάσματος παραγωγικών δραστηριοτήτων και κατευθύνσεων σε Ε&Α (Κομνηνός κ.ά. 1990). Χαρακτηριστικό γνώρισμα της δημιουργίας αυτών των πάρκων είναι η απουσία άμεσης εμπλοκής πανεπιστημίου και, αντίθετα, η έντονη παρουσία τεχνολογικών ινστιτούτων. Οι διασυνδέσεις των μικρών με μεγάλες επιχειρήσεις, κυρίως πολυεθνικών και μεγάλων εθνικών επιχειρήσεων, διαμορφώνει το βασικό μηχανισμό μεταφοράς τεχνολογίας και καθιστά το ρόλο της ακαδημαϊκής κοινότητας δευτερεύοντα. Πάρκα αυτού του τύπου συναντάμε κυρίως στην Ισπανία. Βασικός ρόλος του Ε.Π. της Βαρκελώνης είναι η παροχή πληροφοριών και η μεταφορά τεχνολογίας, τόσο στις εγκατεστημένες επιχειρήσεις του πάρκου, όσο και για την εξυπηρέτηση του συνόλου της παραδοσιακής βιομηχανίας της Καταλωνίας. Τα Ε.Π. της Μαδρίτης και της χώρας των Βάσκων προσανατολίζονται στην ενσωμάτωση νέας τεχνολογίας στην υφαντουργία. Το Ε.Π. της Βαλένσια προσανατολίζεται στη μεταφορά τεχνολογίας σε ΜΜΕ τροφίμων, μεταλλουργίας και κεραμικής. Το Ε.Π. της Αστούριας προσανατολίζεται επίσης στον εκσυγχρονισμό της υφαντουργίας και των άλλων παραδοσιακών κλάδων (μεταλλουργία, σιδηρουργία, εργαλειομηχανές) (Escorsa 1988, Gamella 1988). Παρόμοια, το Ε.Π. στο Μπάρι της Ιταλίας προσανατολίζεται στη προσέλκυση πολυεθνικών, εθνικών εταιρειών και ερευνητικών ινστιτούτων, με στόχο τη μεταφορά νέων τεχνολογιών στις καθυστερημένες δομές της βιομηχανίας, την προώθηση νέων συστημάτων οργάνωσης των επιχειρήσεων, την άνοδο της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη ιδιωτικών επιχειρήσεων (Romano and Bozzo 1985). 4

11 Τύπος 2: Μικρού μεγέθους Ε.Π. και προώθηση των μικρών καινοτόμων επιχειρήσεων Τα μικρού μεγέθους πάρκα, που αποβλέπουν στην υποστήριξη των νέων βιομηχανικών κλάδων, παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές από τα προηγούμενα. Χαρακτηρίζονται από το σχεδόν αποκλειστικό προσανατολισμό σε ερευνητικές δραστηριότητες, με σκοπό την ανάπτυξη νέων τεχνολογικών εφαρμογών και προϊόντων. Αυτός ο τύπος πάρκου συναντάται τόσο σε παλιά βιομηχανικά, όσο και σε περιοχές νέας εκβιομηχάνισης. Αποτελεί δε την πλειοψηφία των Βρετανικών, Ολλανδικών και Γερμανικών Ε.Π. (Κομνηνός κ.ά. 1990). Βασική αρχή της δημιουργίας αυτού του τύπου Ε.Π. αποτέλεσε η υιοθέτηση μιας πολιτικής ενθάρρυνσης των μικρών καινοτόμων επιχειρήσεων, εν' όψει του ρόλου τους στην προώθηση νέων βιομηχανικών κλάδων. Υποστηρίζονται κατ' εξοχή τα spin-offs, η δημιουργία δηλαδή επιχειρήσεων υψηλού κινδύνου από επιστήμονες και ερευνητές. Η ιδιαιτερότητα αυτή καταγράφεται και στον τρόπο λειτουργίας των πάρκων, ως χώρων εκκολαπτηρίου επιχειρήσεων, ως θεσμών συγκρότησης δικτύων και χρηματοδότησης με κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου. Ο προσανατολισμός των Ε.Π. σε δραστηριότητες Ε&Α προϋποθέτει τη σύνδεση των εγκαταστημένων επιχειρήσεων με την ακαδημαϊκή κοινότητα. Τα περισσότερα πάρκα αυτού του τύπου ιδρύθηκαν από πανεπιστήμια και αποτελούν φυσική προέκταση των πανεπιστημιακών δραστηριοτήτων και εγκαταστάσεων. Μ' αυτή την έννοια ορίζονται και ως πανεπιστημιακά Ε.Π. Η σχέση πάρκων και πανεπιστημίων συνίσταται σε δίκτυα συνεργασίας της πανεπιστημιακής κοινότητας και των επιχειρήσεων, στην εμπορική αξιοποίηση της επιστημονικής έρευνας, στην υπόθαλψη spin-offs από μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, στις άτυπες, καθημερινές σχέσεις ακαδημαϊκών και επιχειρηματιών. Τύπος 3: Μεγάλου μεγέθους Ε.Π. και νέοι κλάδοι σε παλιές βιομηχανικές περιοχές Στα πάρκα αυτά, η μεταφορά τεχνολογίας ακολουθεί τη χωρική συγκέντρωση των επιχειρήσεων. Στόχος είναι να προσελκυσθούν μεγάλες επιχειρήσεις, τμήματα Ε&Α πολυεθνικών, μεγάλα κρατικά ιδρύματα έρευνας. Στις μονάδες αυτές τα πάρκα προσφέρουν γη, υποδομές και εξωτερικές οικονομίες. Σε συνέχεια της επιχειρηματικής εγκατάστασης δημιουργούνται παραγωγικές διασυνδέσεις μεταξύ επιχειρήσεων, συγκεντρώνονται υπεργολαβικές επιχειρήσεις, ξεκινούν τα spin-offs. Τυπικά παραδείγματα αυτού του τύπου αποτελούν τα γαλλικά Ε.Π. που εντάσσονται σε παλιές βιομηχανικές περιοχές, όπως στη Νάντη, Μασαλία, Μετζ, Νανσύ, Λυόν (Annuaire 5

12 des Technopoles 1988), και ορισμένα βρετανικά, όπως το Heriot-Wattστο Εδιμβούργο, το West of Scotland στη Γλασκόβη (UKSPA 1988). Σε μερικές περιπτώσεις, τα πάρκα αυτά γίνονται μέρος ευρύτερων προγραμμάτων ανάπτυξης μιας περιοχής, που ορίζεται ως "Τεχνόπολις". Εδώ, συνδυάζονται οι έννοιες του Επιστημονικού Πάρκου, των δικτύων συνεργασίας και της περιβαλλοντικής ανάπλασης. Οι τεχνοπόλεις αποτελούν καθολικά προγράμματα εκσυγχρονισμού και τοπικής ανάπτυξης, ώστε να ισχυροποιούνται οι τάσεις της ευελιξίας, της διεθνοποίησης, τηζ συνεργασίας, του νεωτερισμού, και να συγκροτούνται πόλοι ικανοί να αντιμετωπίσουν το διευρυμένο διεθνή ανταγωνισμό. (Kerorguen 1985, Urbanisme 1985/208 και 1988/228). Τύπος 4: Μεγάλου μεγέθους Ε.Π. και προώθηση της εξειδίκευσης σε τεχνολογίες αιχμής Είναι οι πιο σπάνιες περιπτώσεις Ε.Π. Το μεγάλο μέγεθος διευκολύνει τη δημιουργία τεχνολογικού περιβάλλοντος σε περιοχές νέας εκβιομηχάνισης. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Αλσους Ερευνών Sophia Antipolis στη νότια Γαλλία, όπου μία προνομιακή εδαφική έκταση συνέβαλε στη συγκέντρωση ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων και επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός ισχυρού τεχνολογικού πόλου σε μία αγροτο-τουριστική περιοχή (Laffitte 1985). Χαρακτηριστικά παραδείγματα μεγάλων Ε.Π. σε περιοχές χωρίς βιομηχανικό παρελθόν είναι επίσης το πάρκο Cite Descartes στη Marne La Valee, που δημιούργησε ένα πόλο υψηλής τεχνολογίας σε μιά αγροτική περιοχή, τα πάρκα του Μονπελιέ, μέρος του Monpellier L.R. Technopole, η Τεχνόπολις της Τουλούζης με εξειδίκευση στην αεροναυπηγική και διαστημική βιομηχανία (Annuaire des Technopoles 1988). Στη Βρετανία, κλασικό παράδειγμα είναι το Ε.Π. του Κέιμπριτζ, το οποίο έχει συμβάλει στην πρόσφατη ανάπτυξη της τοπικής βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας (Segal and Quince 1985). Στα περισσότερα πάρκα αυτού του τύπου, η προώθηση νέων βιομηχανικών κλάδων αντανακλάται στην αυστηρή πολιτική βιομηχανικής εγκατάστασης που ακολουθείται. Τα πάρκα επιλέγουν μόνο μονάδες που αναπτύσσουν σταθερές συμφωνίες και δεσμούς με τα πανεπιστήμια με τα οποία συνδέονται. Διακριτικό στοιχείο της τυπολογίας που προηγήθηκε είναι η έμφαση στη σχέση Επιστημονικών Πάρκων και βιομηχανίας. 6

13 Οι τρεις μεταβλητές: που προσδιόρισαν τους επιμέρους τύπους σχετίζονται άμεσα με τη βιομηχανία. Το μέγεθος είναι μία μεταβλητή που συνδέεται με τον αριθμό των επιχειρήσεων του πάρκου. Η περιοχή ένταξης του πάρκου είναι μία μεταβλητή που προσδιορίζεται σε όρους βιομηχανίας. Οι κλάδοι εκφράζουν άμεσα τον χαρακτήρα της βιομηχανικής δραστηριότητας. Το νόημα της πολλαπλής αυτής σύνδεσης βρίσκεται στον ιδιαίτερο ρόλο των Επιστημονικών Πάρκων στην ανάπτυξη της μεταφορντικής βιομηχανίας. 2. Βιομηχανική αναδιάρθρωση και μεταφορά τεχνολογίας: ένας ρόλος για τα Επιστημονικά Πάρκα Για να ερμηνεύσουμε το ρόλο των Ε.Π. στις σύγχρονες μεταβολές της οργάνωσης της βιομηχανίας και στους νέους τρόπους ανάπτυξης των επιχειρήσεων, πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να δούμε τον τρόπο που λύνονται τα προβλήματα της παραγωγικότητας και του ανταγωνισμού, στις συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά το Μετά την μεγάλη κρίση, που άρχισε στο μέσο της δεκαετίας του 1970, ο χαρακτήρας της ανάπτυξης μεταβλήθηκε ριζικά. Το μεταπολεμικό μοντέλο ανάπτυξης, που στηρίζονταν σε στρατηγικές καθετοποίησης, στα τυποποιημένα προϊόντα μαζικής παραγωγής και στην αποειδίκευση της εργασίας, παραχώρησε την θέση του σε στρατηγικές που εισάγουν τη διαφοροποίηση στο προϊόν, τη σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή, τη διεθνοποίηση των αγορών, την αναβάθμιση της εργασίας, την ανομοιογένεια και την τοπική διαφοροποίηση της ανάπτυξης (Gottdiener and Komninos 1989). Οι αλλαγές αυτές, που χαρακτηρίζονται με το γενικότερο όρο της "ευέλικτης παραγωγής", προσδιορίζουν ένα μεταφορντικό βιομηχανικό παράδειγμα, που επιτρέπει αφ' ενός καλύτερη αξιοποίηση του πάγιου κεφαλαίου, της εργασίας και των αποθεμάτων, και αφετέρου προσδίδει μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα στην αγορά. Ωστόσο, η ευέλικτη παραγωγή δεν εμφανίζεται από μόνη της, αλλά ανάγεται στις προσπάθειες των επιχειρήσεων να εισάγουν "τύπους ευελιξίας", σε όλο το φάσμα της διαδικασίας παραγωγής: στην οργάνωση της παραγωγής, στο προϊόν, στις διαεπιχειρησιακές σχέσεις, στην αγορά εργασίας (βλ. Benco and Dunford 1991). Στο πλαίσιο των νέων στρατηγικών της βιομηχανικής ανάπτυξης, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) παρουσιάζουν σημαντικό δυναμισμό και κινητικότητα. Πρόκειται για ΜΜΕ που καλύπτουν οριακές αγορές παραδοσιακών βιομηχανικών κλάδων, για ΜΜΕ που καλύπτουν οριακές αγορές σε νέους βιομηχανικούς κλάδους και για ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας που 7

14 παράγουν προϊόντα ηλεκτρονικής, λογισμικού, βιοτεχνολογίας. Για τις επιχειρήσεις που δρουν σε περιβάλλον ευέλικτης παραγωγής και για τις ΜΜΕ που δρουν σε οριακές αγορές, το ζήτημα της έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α), του νεωτερισμού και της συνεχούς τεχνολογικής ανανέωσης είναι εξαιρετικά σημαντικό. Εμφανίζεται ως απαίτηση για συνεχείς μεταβολές στο προϊόν, έρευνα αγοράς, consulting σε ζητήματα τεχνολογίας παραγωγής, ακόμη και ως ανάγκη για βασική έρευνα στις επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας. Η ανάγκη για τις υπηρεσίες αυτές αυξάνεται καθώς ο κύκλος προϊόντος γίνεται όλο και μικρότερος. Κάθε φορά που εισάγεται ένα νέο προϊόν ή δημιουργείται ένας νέος θύλακας αγοράς, ένας νέος γύρος ερευνητικών και παραγωγικών υπηρεσιών μπαίνει σε λειτουργία (Oakey and Cooper 1989). Εδώ όμως υπάρχει μια σημαντική αντίφαση. Είναι η διαπίστωση "των ατελειών της αγοράς τεχνογνωσίας". Το κοινωνικό κόστος του νεωτερισμού είναι μεγαλύτερο από την ιδιωτική απόδοση των επενδύσεων για παραγωγή νεωτερισμών και η κατάσταση αυτή περιορίζει τις ιδιωτικές επενδύσεις σε Ε&Α, δρα γενικά ανασταλτικά στις επενδύσεις σε Ε&Α και εμποδίζει την οργάνωση τμημάτων έρευνας μέσα στις επιχειρήσεις. Η αντιφατικότητα επιτείνεται σήμερα εξ' αιτίας του κατακερματισμού της παραγωγής, του πολλαπλασιασμού των μικρών επιχειρήσεων και της αδυναμίας να καλύψουν από δικές τους πηγές τις καθημερινές ανάγκες τους σε Ε&Α και παραγωγικές υπηρεσίες. Έτσι, ανάμεσα στην ανάπτυξη της Ε&Α και των μικρών ευέλικτων επιχειρήσεων, δημιουργείται ένα οικονομικό φράγμα. Για την επίλυση της αντίφασης αυτής αναζητήθηκαν πολλές λύσεις: νέες μορφές ολοκλήρωσης, δίκτυα και συμμαχίες ανάμεσα σε επιχειρήσεις, δημόσια υποστήριξη και διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών μεταφοράς τεχνολογίας (βλ. Florida & Keney 1990, Komninos 1992α). Ταυτόχρονα αναπτύχθηκε ένα ευρύ φάσμα εθνικών και τοπικών παρεμβάσεων με στόχο την ανάληψη μέρους του κόστους της ιδιωτικής Ε&Α και τη συγκρότηση δικτύων συνεργασίας και μεταφοράς τεχνολογίας. Η τάση αυτή πήρε μεγάλες διαστάσεις στην Ευρώπη και ενισχύθηκε από την Κοινοτική πολιτική σε θέματα τεχνολογίας, ανταγωνισμού και περιφερειακής πολιτικής. Οι δημόσιες παρεμβάσεις βασίζονται σε δύο απλές ιδέες: (1) στην ανάπτυξη προγραμμάτων παροχής κινήτρων και την υποκατάσταση της προανταγωνιστικής ιδιωτικής Ε&Α από τη δημόσια, και (2) τη δημιουργία τεχνολογικών ενδιάμεσων ώστε να παρέχονται δυνατότητες μεταφοράς τεχνολογίας και πρόσβαση των ΜΜΕ σε παραγωγικές υπηρεσίες (βλ. και Murray 1991). Μέρος των πολιτικών αυτών είναι τα Επιστημονικά Πάρκα. Όπως είπαμε είναι θεσμοί που διαμεσολαβούν ανάμεσα στην έρευνα και στην παραγωγή, με στόχο την ενίσχυση της 8

15 καινοτομίας, την συνεργασία των πανεπιστημίων με τις επιχειρήσεις και την μεταφορά τεχνολογίας. Στόχος των Ε.Π. είναι η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για τη μεταφορά τεχνολογίας και την ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας, μέσα από τη διασύνδεση πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, επιχειρήσεων και συμβουλευτικών και εκπαιδευτικών φορέων. Στα Επιστημονικά Πάρκα, η μεταφορά τεχνολογίας ακολουθεί πολλούς δρόμους: από πανεπιστήμια σε επιχειρήσεις, από επιχείρηση σε επιχείρηση, υπάρχει διάχυση καινοτομίας στο ευρύτερο περιβάλλον του πάρκου. Κάθε πάρκο, ανάλογα με τις κατευθύνσεις για τη βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής του, εντείνει τον ένα ή άλλο τρόπο μεταφοράς τεχνολογίας. Τη μεταφορά τεχνολογίας εξασφαλίζουν τρεις βασικές θεσμικές μορφές (1) οι συμφωνίες με ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια, (2) η παροχή κεφαλαίου επιχειρηματικού κινδύνου για νεοσύστατες επιχειρήσεις, και (3) οι στρατηγικές συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων. Οι διασυνδέσεις ανάμεσα σε επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα Τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ινστιτούτα είναι βασική πηγή καινοτομιών και νέων τεχνολογιών για υπάρχουσες και νεοσύστατες επιχειρήσεις που προσανατολίζονται σε νέες τεχνολογίες. Οι δεσμοί ανάμεσα σε επιχειρήσεις και πανεπιστήμια διαφέρουν από πάρκο σε πάρκο. Γενικότερα όμως εμπεριέχουν (Mock et al 1988): (1) τη μεταφορά προσωπικού από το πανεπιστήμιο στις επιχειρήσεις, (2) την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε πανεπιστημιακές εξυπηρετήσεις, όπως βιβλιοθήκες, συνεδριακά κέντρα και κέντρα υπολογιστών, (3) τη διάθεση πανεπιστημιακού και εργαστηριακού εξοπλισμού και υποδομών σε επιχειρήσεις για αναλύσεις, πειράματα και ελέγχους, (4) την ανάθεση συμβολαίων ερευνητικών έργων (5) λιγότερο τυπικούς δεσμούς, καθημερινές ανταλλαγές και διάχυση πληροφοριών ανάμεσα σε πανεπιστημιακούς και στελέχη επιχειρήσεων. Μέσα από αυτές τις σχέσεις, τα πανεπιστήμια και τα δημόσια ερευνητικά ιδρύματα παρέχουν εξωτερικές οικονομίες Ε&Α στις επιχειρήσεις του πάρκου και προσελκύουν, ανάλογα με την περίπτωση, μικρές και μεγάλες εταιρείες. Από τα πολλά σχετικά παραδείγματα, χαρακτηριστικότερη είναι η περίπτωση της Τουλούζης, στην οποία η ελκυστικότητα των ερευνητικών υποδομών, μετά τη μεταφορά στην πόλη του Εθνικού Κέντρου Διαστημικών Ερευνών (CNES), οδήγησε στην εγκατάσταση σημαντικών εταιρειών υψηλής τεχνολογίας (Alcatel Espace, Matra Espace, Thomson, Motorola) (Hirtzman and Cohen 1988). 9

16 Ένας εξίσου ισχυρός παράγοντας στις σχέσεις πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και πάρκων είναι η διάκριση των επιχειρήσεων του πάρκου ως επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας. Αυτή λειτουργεί ως εργαλείο marketing και για πολλές εταιρείες, η συμβολική σχέση με το πανεπιστήμιο είναι πιο σημαντική από την άμεση χρήση των υποδομών του, καθώς η εικόνα της υψηλής τεχνολογίας που προσλαμβάνουν προσφέρει ένα πλεονέκτημα στην αγορά. Χρηματοδότηση νεοσύστατων επιχειρήσεων με κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου Σε πρόσφατα προγράμματα Ε.Π. η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων με κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου (ΚΕΚ) απέκτησε μεγάλη σημασία και σε πολλά Ε.Π. οι διοικητικές αρχές οργανώνουν χρηματοδότηση με ΚΕΚ. Αυτός ο θεσμός έχει μεγάλη σημασία για τις μικρές επιχειρήσεις. Μια έρευνα που έγινε το 1987 σχετικά με τη χρηματοδότηση των Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου έδειξε, ότι, παρόλο που δεν υπήρχε έλλειψη ΚΕΚ, μόλις το 3% των εγκαταστημένων επιχειρήσεων στα Βρετανικά Επιστημονικά Πάρκα είχε χρηματοδοτηθεί από επίσημους φορείς ΚΕΚ (Hustler 1988: 31). Το πρόβλημα βρίσκεται στο μέγεθος των επιχειρήσεων. Ο μέσος όρος των κεφαλαίων που παρείχαν οι χρηματοδοτικές εταιρείες ήταν πολύ μεγάλος σε σχέση με τις ανάγκες των επιχειρήσεων που ξεκινούσαν σε Ε.Π. Οι ανάγκες των εγκαταστημένων σε Ε.Π. επιχειρήσεων είναι πολύ μικρές για να ενδιαφέρουν τις εταιρείες χρηματοδότησης (Monck 1988: 18). Η δυσκολία χρηματοδότησης σχετίζεται επίσης με το μέγεθος της αγοράς στο οποίο δρουν οι επιχειρήσεις των Ε.Π. Στην Ευρώπη, λίγες νέες επιχειρήσεις παρουσίασαν την εντυπωσιακή άνοδο των αμερικάνικων ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας, που θεαματικά προώθησαν τα προϊόντα τους σε διεθνείς αγορές. Αντίθετα, πολλές εγκατεστημένες σε Επιστημονικά Πάρκα επιχειρήσεις έδειξαν τη διάθεση να παραμείνουν μικρές, ανεξάρτητες από εξωτερική χρηματοδότηση ώστε να αποφύγουν τις οργανωτικές δυσκολίες της πρώιμης μεγέθυνσης (Dunford 1991: 67). Υπήρχε ωστόσο ένα πρόβλημα. Από τη μια, οι νεοσύστατες επιχειρήσεις αποτελούν σημαντικό κανάλι μεταφοράς τεχνολογίας, ειδικά όταν οι επιστήμονες επιθυμούν να εμπορευματοποιήσουν την έρευνα τους. Από την άλλη, συναντούν δυσκολίες να βρουν χρηματοδότηση για να στηρίξουν το επιχειρηματικό πλάνο τους. Για να στηρίξουν τα spinoffs, πολλά Ε.Π. οργάνωσαν ειδικά προγράμματα χρηματοδότησης. Συνήθως, τα σχήματα αυτά σχετίζονται με την έννοια του εκκολαπτηρίου και αφορούν αποκλειστικά τις 10

17 νεοσύστατες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας (Hustler 1988, Allen 1988). Στρατηγικές συμφωνίες και συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων Η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων είναι ένα δεύτερο σημαντικό κανάλι μεταφοράς τεχνολογίας και τα επιστημονικά πάρκα προωθούν συμφωνίες μεταφοράς τεχνολογίας από επιχείρηση σε επιχείρηση. Με την ανάπτυξη των Ε.Π. έγινε σαφές ότι οι εγκαταστημένες επιχειρήσεις αντιμετώπιζαν τα συνηθισμένα προβλήματα των μικρών επιχειρήσεων, με ιδιαίτερες δυσκολίες στον τομέα της προώθησης, του marketing και των πωλήσεων. Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα, οι διοικήσεις των Ε.Π. προσπάθησαν να συνάψουν συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων τεχνολογίας των πάρκων και εξωτερικών εταιρειών. Η δικτύωση και η μεταφορά γνώσεων που προέκυψε ανάμεσα σε επιχειρήσεις αποτελεί μέρος ενός διευρυμένου πλαισίου στρατηγικών συμφωνιών, συνεργασιών ανάμεσα σε επιχειρήσεις, κοινοπραξιών, spin-offs και spin-outs. Οι συμφωνίες αυτές παρουσιάζονται με πολλές μορφές, ως στρατηγικές συμμαχίες (strategic alliances), επιχειρηματικές συνεργασίες (corporate partnering) και κοινά επενδυτικά προγράμματα (joint ventures). Αφορούν: (1) τη σχέση προμηθευτή και αγοραστή, όπου μία επιχείρηση κατασκευάζει τμήματα του προϊόντος μιας άλλης, (2) τη συνεργασία στο marketing και στη διανομή του προϊόντος, (3) την κοινή έρευνα και σχεδιασμό προϊόντων, (4) την κοινή εμπορική εκμετάλλευση μιας κατοχυρωμένης ποιότητας, (5) την κοινή δημιουργία μιας νέας επιχείρησης (Radke 1987). Οι στρατηγικές συμφωνίες αποτελούν ένα σχετικά νέο φαινόμενο, του τέλους της δεκαετίας του '70 και της αρχής της δεκαετίας του '80, που έχει τις ρίζες του στην αύξηση του κόστους έρευνας και στη σμίκρυνση του κύκλου ζωής των προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Επαυξήθηκαν επίσης εξ' αιτίας δύο παραγόντων, του καινοτομικού ρόλου των μικρών επιχειρήσεων, και της επενδυτικής πολιτικής που ακολούθησαν τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου. Τα επιστημονικά πάρκα συνδέονται άμεσα με το γενικότερο πολλαπλασιασμό των στρατηγικών συμφωνιών. Όταν μια νέα επιχείρηση αφήνει τη μητρική εταιρεία, τότε τα Ε.Π. προσφέρουν ένα κατάλληλο χώρο εγκατάστασης. Οι επιχειρήσεις του πάρκου, λόγω των 11

18 προνομιακών συχνά σχέσεων με ερευνητικά ιδρύματα, προσφέρονται για κοινά προγράμματα έρευνας και σχεδιασμού προϊόντων. Η διοικητική και οργανωτική υποστήριξη που τους παρέχεται διευκολύνει την εκμετάλλευση οριακών (niche) αγορών. Εν τούτοις, είναι γενικά παραδεκτό ότι τα προβλήματα της παραγωγικής συνεργασίας και των στρατηγικών συμφωνιών, δεν απασχόλησαν τους managers των Ε.Π. Η προσπάθεια προσέλκυσης επιχειρήσεων, η υποστήριξη των νέων επιχειρήσεων, η οργάνωση των σχέσεων των επιχειρήσεων με τα ιδρύματα έρευνας, κυριάρχησαν έναντι της υποστήριξης της συνεργασίας και διαπλοκής μεταξύ των επιχειρήσεων. Αυτή η παράλειψη αναγνωρίζεται σήμερα σαν σημαντικό μειονέκτημα, που περιορίζει την αποτελεσματικότητα των Ε.Π. ως θεσμών μεταφοράς τεχνολογίας και υποστήριξης της παραγωγικής συνεργασίας. Επιχειρείται δε να αντιμετωπισθεί με (1) την αυστηρότερη επιλογή των επιχειρήσεων που εγκαθίστανται στα πάρκα, (2) τη δραστηριότητα του υπεύθυνου βιομηχανικής διασύνδεσης, και (3) με την αύξηση του μεγέθους των πάρκων. 3. Επιστημονικά Πάρκα και μεταφορντική περιφερειακή εκβιομηχάνιση Με την κρίση και την στροφή στα ευέλικτα συστήματα παραγωγής, η παλιά γεωγραφική διαίρεση σε αναπτυγμένες βιομηχανικές περιοχές και σε καθυστερημένες περιφέρειες ανατράπηκε. Μεγάλα βιομηχανικά κέντρα περιέπεσαν σε κρίση, ενώ νέοι βιομηχανικοί χώροι αναπτύχθηκαν σε σχέση με τις νέες τεχνολογίες και την ευέλικτη παραγωγή. Έτσι πόλεις χωρίς βιομηχανικό παρελθόν και περιοχές της περιφερειακές, αναδείχθηκαν σε σημαντικά κέντρα συγκεντρώνοντας τους παράγοντες της νέας ανάπτυξης (Kratke 1992: 73). Η νέα γεωγραφική διάταξη δεν αφορά μόνο το εσωτερικό των αναπτυγμένων βιομηχανικών χωρών, αλλά και τις αναπτυσσόμενες και νέες βιομηχανικές χώρες, στο εσωτερικό των οποίων αναδύονται επίσης χώροι υψηλής τεχνολογίας. Η εμφάνιση και επέκταση των ευέλικτων βιομηχανικών συστημάτων, γράφει ο A. Scott (1988), προκάλεσε την επιλεκτική, αλλά σε μεγάλη κλίμακα, επανασυγκέντρωση της παραγωγής. Από γεωγραφική άποψη, τα νέα κέντρα διαφοροποιήθηκαν από τα κέντρα του φορντισμού, καθ' ότι δεν απαιτούσαν τις ίδιες εργατικές εξειδικεύσεις και επιπλέον, τα παλιά κέντρα με τον υψηλό εργατικό συνδικαλισμό και την εκτεταμένη πολιτικοποίηση δημιουργούσαν εχθρικό περιβάλλον στις νεοαναδυόμενες σχέσεις της ευέλικτης παραγωγής. Οι νέοι βιομηχανικοί χώροι είναι συνήθως θύλακες στο εσωτερικό παλαιοτέρων βιομηχανικών περιοχών ή συγκροτούνται σε περιφερειακές περιοχές, έξω από τα όρια των βιομηχανικά αναπτυγμένων περιοχών. Πρόκειται για (Komninos 1992β): (1) μητροπολιτικές περιοχές με ανανεωμένες και νέες παραγωγικές δραστηριότητες, (2) νέες περιοχές έρευνας και βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας σε περιφερειακές ζώνες ή σε 12

19 περιοχές χωρίς βιομηχανικό παρελθόν, (3) βιομηχανικές κοινότητες σε πρώην αγροτικές πόλεις, με χειροτεχνικές και βιοτεχνικές δραστηριότητες και μεγάλη ευελιξία παραγωγής και προσαρμογής στις διακυμάνσεις της αγοράς. Οι περιοχές αυτές προσέφεραν περιβάλλον σχετικά ελεύθερο από τις οργανωτικές δομές των μεγάλων βιομηχανιών και συνδικάτων και κατά συνέπεια ήσαν ελκυστικές σε βιομηχανικές δραστηριότητες που αναζητούσαν πιό ευέλικτες σχέσεις και συνθήκες ανάπτυξης. Η αποκέντρωση και γεωγραφική συγκέντρωση της βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας σε νέες θέσεις αποτέλεσαν το έναυσμα για τη συγκρότηση των πρώτων πόλων τεχνολογίας στην περιφέρεια, ενώ στη συνέχεια η αναδιάρθρωση στα παλιά βιομηχανικά κέντρα και οι κρατικές και τοπικές πρωτοβουλίες πολλαπλασίασαν τους πυρήνες του νέου αναπτυξιακού δυναμισμού. Ετσι, πολλά νέα κέντρα αναδύθηκαν σαν μαγνήτες βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας και αυτές οι συγκεντρώσεις μεταβλήθηκαν σε αυτοδύναμες εστίες ανάπτυξης. Στην εξέλιξη αυτή ο ρόλος των Επιστημονικών Πάρκων υπήρξε πολύ σημαντικός. Σε πολλές περιπτώσεις αποτέλεσαν τους πρώτους οργανωμένους πόλους της μεταφορντικής εκβιομηχάνισης. Δεν χρειάζεται να ανατρέξει κανείς στη σχέση του Stanford με τη Silicon Valley για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό αυτό. Το ίδιο σημαίνουσα είναι η πρόσφατη ιστορία του Κέιμπριτζ, της Γκρενόμπλ, της Τουλούζης, όπου Επιστημονικά Πάρκα και Τεχνοπόλεις συνδέθηκαν με το νέο κύμα της μεταφορντικής εκβιομηχνάνισης. Αναμφίβολα όμως το πιό εντυπωσιακό παράδειγμα είναι το ιαπωνικό πρόγραμμα "Τεχνόπολις". Πρόκειται για την επιλογή πόλων δραστηριότητας σε περιφερειακές πόλεις, που γίνονται αντικείμενο συστηματικής υποστήριξης από την κεντρική κυβέρνηση και την τοπική αυτοδιοίκηση. Στους πόλους αυτούς υποβοηθείται η συνεργασία έρευνας, βιομηχανίας και εκπαίδευσης, ενώ η εξειδίκευση κάθε πόλου αντιστοιχεί στα συγκριτικά του πλεονεκτήματα, στους πόρους και στη βιομηχανική παράδοση του. Το κράτος έχει αναλάβει τη χρηματοδότηση της υποδομής και της ερευνητικής δραστηριότητας και αποβλέπει σε μία συνεργασία μεγαλύτερης κλίμακας από αυτήν που συνήθως επιτυγχάνεται στους ευρωπαϊκούς "τεχνοπόλους" και επιστημονικά πάρκα. Με τις περιφερειακές τεχνοπόλεις, οι Ιάπωνες εισάγουν το σύνολο του παραγωγικού δυναμικού της χώρας στο διεθνή ανταγωνισμό για την τεχνολογική και οικονομική ηγεμονία στον 21ο αιώνα. 13

20 Αφετηρία όλων των περιπτώσεων δημιουργίας νέων βιομηχανικών χώρων στην περιφέρεια υπήρξε ο σχηματισμός ενός αρχικού πόλου αναβαθμισμένων δραστηριοτήτων, με την έννοια της αποκατάστασης της αποδοτικότητας του κεφαλαίου, είτε λόγω παραγωγικότητας, είτε λόγω μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας στην αγορά. Στην πρώτη περίπτωση, η αποκατάσταση της κερδοφορίας επιτυγχάνεται με την αναβάθμιση των διαδικασιών παραγωγής, ενώ στη δεύτερη με την ανάπτυξη των δικτύων εμπορίας και την καλύτερη τοποθέτηση των προϊόντων στην αγορά. Η ένταση της τεχνολογικής δραστηριότητας στην παραγωγή και στο σχεδιασμό προϊόντων είναι συνήθης τρόπος έκφρασης της αποκατάστασης της κερδοφορίας. Ο αρχικός πυρήνας τεχνολογίας και αναβαθμισμένης παραγωγής μπορεί να διαμορφωθεί με πολλούς τρόπους. Είναι μια διαδικασία που καθοδηγείται είτε από την αγορά, είτε από το κράτος, ακόμη και από την τοπική κοινωνία. Συνήθεις δρόμοι είναι: (1) ο πολλαπλασιασμός των spin-off, (2) ο εκσυγχρονισμός των εγκατεστημένων δραστηριοτήτων, (3) η αναβάθμιση εξαρτημένων εργοστασίων (BRANCH PLANT), (4) η εγκατάσταση μιας μεγάλης κρατικής μονάδας Ε&Τ, (5) η εγκατάσταση μιας μεγάλης επιχείρησης υψηλής τεχνολογίας, (6) η εξέλιξη υπεργολαβικών παραγωγικών μονάδων. Σε πολλές περιπτώσεις συνδυάζονται περισσότεροι δρόμοι. Σημαντικές πάντοτε παράμετροι είναι το μέγεθος και το παρελθόν του τόπου όπου διαμορφώνεται ο αρχικός πυρήνας της αναβάθμισης. Τα spin-off αποτελούν κλασικό τρόπο τοπικής αναβάθμισης, καθώς σ' αυτά αποδίδεται η δημιουργία των μεγάλων τεχνολογικών πόλων στη δυτική ακτή των ΗΠΑ, στη νοτιοανατολική Αγγλία και στη νότια Γαλλία. Spin-off, η έξοδος δηλαδή τεχνικών και επιστημόνων από επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα για να ιδρύσουν δικές τους επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας, δημιουργούνται από δύο διαφορετικές αιτίες. Αφ' ενός, είναι αποτέλεσμα των πολιτικών αποκέντρωσης που ακολούθησαν οι μεγάλες επιχειρήσεις με στόχο να περιορίσουν το κόστος παραγωγής ή να μειώσουν τον κίνδυνο ανάληψης νέων δραστηριοτήτων. Σ' αυτή την περίπτωση, διευθυντικά στελέχη της επιχείρησης αναλαμβάνουν να "στήσουν" μία νέα μονάδα, την οποία συνδέουν συγκεκριμένες συμφωνίες και λειτουργικές σχέσεις με τη μητρική επιχείρηση. Είναι η περίπτωση της ACEC, του μεγαλύτερου βελγικού ομίλου κατασκευής ηλεκτρικών μηχανών, που δημιούργησε 3 νέες θυγατρικές στο (CHARLEROI για να εισέλθει στους τομείς της βιοτεχνολογίας, των αυτοματισμών γραφείου και της μικροηλεκτρονικής. Αφ' ετέρου, τα spin off είναι 14

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου 12 χρόνια λειτουργίας Χαδουμέλλης Ασημάκης Μηχανολόγος Μηχανικός, ΜΒΑ Διευθυντής Τ.Π.Π.Λ. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Τ.Π.Π.Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση προόδου και επόμενα βήματα ανάπτυξης. Δρ. Jorge-A. Sanchez-P., Δρ. Νίκος Βογιατζής

Αποτίμηση προόδου και επόμενα βήματα ανάπτυξης. Δρ. Jorge-A. Sanchez-P., Δρ. Νίκος Βογιατζής Αποτίμηση προόδου και επόμενα βήματα ανάπτυξης Δρ. Jorge-A. Sanchez-P., Δρ. Νίκος Βογιατζής Τα Clusters ως Καταλύτης Καινοτομίας Συνεργατικοί Σχηματισμοί / Συμπλέγματα Φορέων Καινοτομίας /Cl Clusters:

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες δικτύωσης & συνεργασίας: Δίκτυο ΠΡΑΞΗ & Enterprise Europe Network

Ευκαιρίες δικτύωσης & συνεργασίας: Δίκτυο ΠΡΑΞΗ & Enterprise Europe Network Ευκαιρίες δικτύωσης & συνεργασίας: Δίκτυο ΠΡΑΞΗ & Enterprise Europe Network Χημεία & Βιομηχανία της Κρήτης Ηράκλειο, 14 Μαΐου 2010 Dr Απόστολος Δημητριάδης Σύμβουλος Μεταφοράς Τεχνολογίας Αναπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ.

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. εχνολογικά Πάρκα / Τεχνοπόλεις Οργανισμοί, με κύρια επιδίωξή την αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσιος Παλάσκας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Μαρία Τσάμπρα, Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας Χρυσόστομος Στοφόρος, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Θεοδόσιος Παλάσκας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Μαρία Τσάμπρα, Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας Χρυσόστομος Στοφόρος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Θεοδόσιος Παλάσκας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Μαρία Τσάμπρα, Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας Χρυσόστομος Στοφόρος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Οικονομική κρίση και πολιτικές ανάπτυξης και συνοχής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών

Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη Αθήνα Απρίλιος 2008 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Στις επόμενες σελίδες γίνεται μια πρώτη προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα,

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα, Xαιρετισµός Υπουργού Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού κ. Αντώνη Μιχαηλίδη στην εκδήλωση που διοργανώνεται από την Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως και το Cyprus College µε τη στήριξη των Price Waterhouse

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας ευκαιρίες για τη νεολαία/ Δημιουργώ- Επιχειρώ- Καινοτομώ 18.11.2010, Ινστιτούτο Νεολαίας, Αθήνα

Αναπτύσσοντας ευκαιρίες για τη νεολαία/ Δημιουργώ- Επιχειρώ- Καινοτομώ 18.11.2010, Ινστιτούτο Νεολαίας, Αθήνα Περιεχόμενα Υφιστάμενη Κατάσταση Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας (Α.Ζ.Κ.) Α.Ε. Συσσωρευμένη Κρίσιμη Μάζα Φορέων Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας (Ζ.ΚΑΙ.Θ.) Χωροταξική Ανάπτυξη Βραχυπρόθεσμος και Μεσοπρόθεσμος

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΥ ΣΕΒ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ. 2o Θερινό Σχολείο Νεανικής Επιχειρηματικότητας ΜΚΕ Παν.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΥ ΣΕΒ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ. 2o Θερινό Σχολείο Νεανικής Επιχειρηματικότητας ΜΚΕ Παν. ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΥ ΣΕΒ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ 2o Θερινό Σχολείο Νεανικής Επιχειρηματικότητας ΜΚΕ Παν.Αιγαίου ΜΑΖΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΙΝΗΣΗ! σε συνεργασία με τα ελληνικά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Jägerstr. 54-55, D-10117 Berlin Tel. 030-20626 333, Fax 030-2360 99 20 E-mail: ecocom-berlin@mfa.gr, wirtschaft@griechische-botschaft.de

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Παρέµβαση σε Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης µε θέµα: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κώστας Τσεκούρας, Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών, Πρόεδρος Επιστηµονικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Νίκος Κομνηνός Ερευνητική Μονάδα URENIO, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη Ημερίδα «Ο Ρόλος των Συνεργατικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 2.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ Ε&Α, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme Πρόγραμμα MED έργο WIDE growing of SMEs: organizational innovation and Development in med area Αντώνης Μπούμπουλας Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ PACMAN ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ PACMAN ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ PACMAN ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ «Ηµερίδα για τον Αγροδιατροφικό Τοµέα Παρουσίαση Τοπικών Προϊόντων µε Γευσιγνωσία» ιοργάνωση: ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΙΛΚΙΣ Κιλκίς, 31 Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000)

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000) Ημερίδα Τ.Ε.Ε. / 11 Φεβρουαρίου 2010 Λουδοβίκος Κ. Βασενχόβεν Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Π. Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την περιοχή του Ελαιώνα (δεκαετία του 1990)

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή ανάπτυξη- Περιφερειακές ανισότητες. Εισαγωγικές έννοιες. Συσσώρευση Κεφαλαίου, Χωρικός Καταμερισμός Εργασίας

Περιφερειακή ανάπτυξη- Περιφερειακές ανισότητες. Εισαγωγικές έννοιες. Συσσώρευση Κεφαλαίου, Χωρικός Καταμερισμός Εργασίας Περιφερειακή ανάπτυξη- Περιφερειακές ανισότητες. Εισαγωγικές έννοιες. Συσσώρευση Κεφαλαίου, Χωρικός Καταμερισμός Εργασίας «Χωρικές, Οικονομικές, Κοινωνικές και Περιβαλλοντικές Διαστάσεις της Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη».

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη». Συνεργατικοί Σχηματισμοί και Επιχειρηματικότητα Καλές Πρακτικές για τους γουνοποιούς/ εκτροφείς Δρ. Ελπίδα Σαμαρά Ερευνήτρια Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ / ICT Η στροφή προς τις υψηλές τεχνολογίες, κυρίως στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής (2006-2013) έχει οδηγήσει στην βελτίωση των περισσότερων δεικτών Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 3 ΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Ημερίδα αφιερωμένη στη μνήμη του εκλιπόντος καθηγητή του ΕΜΠ, Λευτέρη Παπαγιαννάκη. «Πρωτοβουλίες Ενθάρρυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου Université de Paris Dauphine Ινστιτούτο Διπλωματίας Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Regions of Knowledge FP7 229947 INRES Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Αρτέμης Σαϊτάκης Διευθυντής Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ TΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ TΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ TΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΥΧΟΣ 10 ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ-ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2007 ΤΡΙΤΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας U T C C R E A T I V E L A B Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας Ποιοι είμαστε Σχετικά με εμάς Η UTC Creative Lab είναι εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στους τομείς της καινοτομίας, της

Διαβάστε περισσότερα

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Υφιστάμενη και επιθυμητή κατάσταση του οικονομικού δυναμικού σε περιοχές εκτός της περιοχής της ελληνικής πρωτεύουσας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτή η προπαρασκευαστική

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το Corallia ως καταλύτης Καινοτομία Επιχειρηματικότητα Εξωστρέφεια

Το Corallia ως καταλύτης Καινοτομία Επιχειρηματικότητα Εξωστρέφεια Το Corallia ως καταλύτης Καινοτομία Επιχειρηματικότητα Εξωστρέφεια Εισαγωγική τοποθέτηση καθ. Β. Μακιού στο panel με θέμα Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα Οι θέσειςτωνφορέων 4 ο Συνέδριο Καινοτομίας και

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Κοκκινοπλίτης

Κωνσταντίνος Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Κοκκινοπλίτης Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Α.Μ.Θ. : καθορισμός προτεραιοτήτων και πιλοτικές προσκλήσεις χρηματοδότησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Α.Μ.Θ. 2014 2020 Καβάλα, 23

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» ΘΕΜΑ: Η συμβολή της υλοποίησης Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Ανάπτυξης της Υπαίθρου στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (συνέχεια) ΤΟ ΜΕΣΟΝ ΜΕ ΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΓΝΩΣΗ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. (ΕΙΡΜΑ-EUROPEAN INDUSTRIAL RESEARCH MANAGEMENT

Διαβάστε περισσότερα

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας.

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας. Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας Ιωάννινα, 27 Μαρτίου 2015, Ενημερωτικό Τεχνικό Σεμινάριο ECOFUNDING 1 Το Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Συνάντηση Ολομέλειας Πλατφόρμα «Μεταφορές & Εφοδιαστική Αλυσίδα» στο πλαίσιο της Στρατηγικής Έρευνας και Καινοτομίας για την Έξυπνη Εξειδίκευση της προγραμματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε.

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε. ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε. Τα Κράτη μέλη της Ε.Ε. και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενίσχυσαν τη συνεργασία τους το 2009 με το Στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 8 ο Μάθημα Αστικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ Πάρης. Πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης ήµων και Κοινοτήτων Ελλάδος (Κ.Ε..Κ.Ε.)

ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ Πάρης. Πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης ήµων και Κοινοτήτων Ελλάδος (Κ.Ε..Κ.Ε.) ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ Πάρης Πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης ήµων και Κοινοτήτων Ελλάδος (Κ.Ε..Κ.Ε.) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο Σεµινάριο Ελλάδας - Τσεχίας Εµπειρία 20 ετών έχει πλέον η Ελλάδα στις προσπάθειες αξιοποίησης των

Διαβάστε περισσότερα

Eπιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία ΕΠΑνΕΚ κίνηση

Eπιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία ΕΠΑνΕΚ κίνηση Eπιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία ΕΠΑνΕΚ κίνηση Προτάσεις για τον Τομέα Δημιουργικών Βιομηχανιών Πρόγραμμα ΜΕDNETA 1 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σήµερα η ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον θέµα κόστους, αλλά θέµα ποιότητας και υψηλής προστιθέµενης αξίας.

Κυρίες και Κύριοι, Σήµερα η ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον θέµα κόστους, αλλά θέµα ποιότητας και υψηλής προστιθέµενης αξίας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά απευθύνοµαι σε ένα τόσο εκλεκτό ακροατήριο και θέλω να συγχαρώ τους διοργανωτές για την πρωτοβουλία τους. Είναι πράγµατι

Διαβάστε περισσότερα

ημιουργία Σχεδίου Συστάδων Επιχειρήσεων (CLUSTERS) ημόσια ιαβούλευση

ημιουργία Σχεδίου Συστάδων Επιχειρήσεων (CLUSTERS) ημόσια ιαβούλευση Λευκωσία, 24 Μαρτίου 2014 ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: Όλα τα Μέλη ημιουργία Σχεδίου Συστάδων Επιχειρήσεων (CLUSTERS) ημόσια ιαβούλευση Κυρία/ε, Επιθυμούμε να σας πληροφορήσουμε ότι μετά από εισήγηση του ΚΕΒΕ το Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Μελέτης των αναπτυξιακών προοπτικών της Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας

Παρουσίαση Μελέτης των αναπτυξιακών προοπτικών της Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας Παρουσίαση Μελέτης των αναπτυξιακών προοπτικών της Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας 15 Σεπτεμβρίου 2016 Ανάλυση SWOT Εγχώριας Φαρμακοβιομηχανίας (1/2) Βασικές Διαπιστώσεις Δυνατά Σημεία Επενδυτική δυναμική,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 3121 Με την ολοκλήρωση των σπουδών τους οι πτυχιούχοι του τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων αποκτούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ»

«ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» «ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΘΡΙΑΣΊΑ ΝΈΕΣ ΓΥΝΑΊΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΌΛΗΣΗ» Συντονιστής φορέας

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Ψηφιακής Ωριμότητας

Δείκτης Ψηφιακής Ωριμότητας Δείκτης Ψηφιακής Ωριμότητας από την Accenture υπό την αιγίδα του Καθοδηγώντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό Ένας νέος τρόπος για ηγέτες κυβερνήσεων και επιχειρήσεων για να κατανοήσουν, να μετρήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ): ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ II ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας προχώρησε την Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. 1.1.2 : Ο ρόλος των Οικονομικών Οργανισμών. (Τι είναι οι Οικονομικοί Οργανισμοί;). Οι Οικονομικοί Οργανισμοί είναι οργανωμένες μορφές δραστηριότητας οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ, Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί, Κυρίες και Κύριοι,

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ, Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί, Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία του κ. Philippe Μaystadt, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2008 Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ, Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί, Κυρίες και Κύριοι, Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο Παραγωγικότητας για τη Λειτουργική Ευελιξία και την Οργανωτική Καινοτομία

Δίκτυο Παραγωγικότητας για τη Λειτουργική Ευελιξία και την Οργανωτική Καινοτομία Δίκτυο Παραγωγικότητας για τη Λειτουργική Ευελιξία και την Οργανωτική Καινοτομία Νίκος Γαβαλάκης Εμπειρογνώμονας 18 Μαρτίου 2014 Πλαίσιο Ο ΣΕΒ υποστηρίζει την προσπάθεια προσαρμογής των ελληνικών επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΓΙΝΩ ΜEΛΟΣ ΤΟΥ ΣΕΒ;

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΓΙΝΩ ΜEΛΟΣ ΤΟΥ ΣΕΒ; ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΓΙΝΩ ΜEΛΟΣ ΤΟΥ ΣΕΒ; Έχεις 4 λόγους και 38 συγκριτικά πλεονεκτήματα! ΗΓΕΣΙΑ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ΓΝΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΗΓΕΣΙΑ Θέλω να είμαι μέλος στον κορυφαίο σύνδεσμο των επιχειρήσεων και της βιομηχανίας, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.5 Ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη.

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη. Πέμπτη, 25/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Νεοκλή Συλικιώτη κατά την εναρκτήρια τελετή του 11 ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ Τουρισμού 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» Σας

Διαβάστε περισσότερα

Σηµαντικές ευκαιρίες στον τοµέα της υψηλής τεχνολογίας και ιδιαίτερα της

Σηµαντικές ευκαιρίες στον τοµέα της υψηλής τεχνολογίας και ιδιαίτερα της ελτίο Τύπου Αθήνα, 6 Μαΐου 2009 Συµπεράσµατα του συνεδρίου «Bridging the Gap - High Tech Entrepreneurship in Greece and Synergies With Silicon Valley» µε κεντρικό οµιλητή τον Ειδικό Γραµµατέα για την Ανταγωνιστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ Γενικό κείμενο Στρατηγικής

ΕΠΑνΕΚ Γενικό κείμενο Στρατηγικής ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 Γενικό κείμενο Στρατηγικής Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Title. Enterprise Europe Network Hellas. Sub-title. Στην υπηρεσία της επιχειρηµατικής και της ακαδηµαϊκής κοινότητας

Title. Enterprise Europe Network Hellas. Sub-title. Στην υπηρεσία της επιχειρηµατικής και της ακαδηµαϊκής κοινότητας Enterprise Europe Network Hellas Title Στην υπηρεσία της επιχειρηµατικής και της ακαδηµαϊκής κοινότητας Sub-title PLACE PARTNER S LOGO HERE European Στέλλα Commission Βαϊνά Υπεύθυνη Enterprise and ΣΒΘΚΕ/ΕΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) 1 ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) Διεθνείς & εθνικές βάσεις δεδομένων: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη Πρακτικών Λειτουργικής Ευελιξίας και Οργανωτικής Καινοτομίας»

«Ανάπτυξη Πρακτικών Λειτουργικής Ευελιξίας και Οργανωτικής Καινοτομίας» «Ανάπτυξη Πρακτικών Λειτουργικής Ευελιξίας και Οργανωτικής Καινοτομίας» Νίκος Γαβαλάκης «Η Ανθρώπινη Διάσταση της Εφοδιαστικής Αλυσίδας» 22 Οκτωβρίου 2013 Υποστήριξη Νέας Επιχειρηματικότητας Προώθηση Καινοτομίας

Διαβάστε περισσότερα

Access to to Knowledge

Access to to Knowledge Access to to Knowledge Η σημασία της Ανοικτής Επιστήμης και ο ρόλος του ΕΚΤ στη διάχυση και προβολή της ελληνικής επιστημονικής παραγωγής Δρ Εύη Σαχίνη Διευθύντρια Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης 1 Η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Title. Συνέργειες για την εξωστρέφεια και την καινοτομία των επιχειρήσεων. Sub-title. 5 Μαρτίου 2015 Ημερίδα εξωστρέφειας

Title. Συνέργειες για την εξωστρέφεια και την καινοτομία των επιχειρήσεων. Sub-title. 5 Μαρτίου 2015 Ημερίδα εξωστρέφειας Συνέργειες για την εξωστρέφεια και την καινοτομία των επιχειρήσεων Title 5 Μαρτίου 2015 Ημερίδα εξωστρέφειας Sub-title Χριστιάνα Σιαμπέκου Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης(EKT) Enterprise Europe Network - Hellas

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι προτεραιότητες του Σχεδίου Τομεακού Προγράμματος ΕΤΑΚ της ΓΓΕΤ από την προοπτική του ακαδημαϊκού ερευνητικού τομέα στην Ανατολική Μακεδονία Θράκη

Οι προτεραιότητες του Σχεδίου Τομεακού Προγράμματος ΕΤΑΚ της ΓΓΕΤ από την προοπτική του ακαδημαϊκού ερευνητικού τομέα στην Ανατολική Μακεδονία Θράκη Οι προτεραιότητες του Σχεδίου Τομεακού Προγράμματος ΕΤΑΚ της ΓΓΕΤ από την προοπτική του ακαδημαϊκού ερευνητικού τομέα στην Ανατολική Μακεδονία Θράκη Γιάννης Τόλιας 29.11.2013 Περιεχόμενα Προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Tetris Built Environment Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Προφίλ Η TETRIS Built Environment είναι εταιρεία παροχής Συμβουλευτικών υπηρεσιών Τεχνική εταιρεία, και δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η2020 & IPR. Η μεταφορά τεχνολογίας στην ΠΡΑΞΗ. Απόστολος Δημητριάδης Δίκτυο ΠΡΑΞΗ

Η2020 & IPR. Η μεταφορά τεχνολογίας στην ΠΡΑΞΗ. Απόστολος Δημητριάδης Δίκτυο ΠΡΑΞΗ Η2020 & IPR Η μεταφορά τεχνολογίας στην ΠΡΑΞΗ Απόστολος Δημητριάδης Δίκτυο ΠΡΑΞΗ Περιεχόμενα Συστάσεις Ορίζοντας 2020 (εν τάχει) Διανοητική ιδιοκτησία στον Ορίζοντα 2020 2 Δίκτυο ΠΡΑΞΗ 3 Δίκτυο ΠΡΑΞΗ Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Ενότητα 6: Διαχρονική Εξέλιξη της Περιφερειακής Ανάπτυξης στην Ελλάδα Ζαχαρούλα Ανδρεοπούλου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα