«Εκπαίδευση και Φύλο»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Εκπαίδευση και Φύλο»"

Transcript

1 Κέντρο Ερευνών για Θέµατα Ισότητας (ΚΕΘΙ) «Εκπαίδευση και Φύλο» Μελέτη Βιβλιογραφικής Επισκόπησης Οµάδα Έργου: ρ. Χ. Βιτσιλάκη-Σορωνιάτη - ρ. Λ. Μαράτου-Αλιπράντη - Α. Καπέλλα ΑΘΗΝΑ 2001

2 «Εκπαίδευση και Φύλο» Μελέτη Βιβλιογραφικής Επισκόπησης για το Κέντρο Ερευνών για Θέµατα Ισότητας Μέλη Ερευνητικής Οµάδας: ρ. Χ. Βιτσιλάκη-Σορωνιάτη, Κοινωνιολόγος Επίκ. Καθηγήτρια, Τµήµα Νηπιαγωγών, Παιδαγωγικά Τµήµατα Πανεπιστηµίου Αιγαίου ρ. Λ. Μαράτου-Αλιπράντη, Κοινωνιολόγος Ερευνήτρια Γ Βαθµίδας, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Α. Καπέλλα-Λαγουδάκη, Κοινωνιολόγος, Υποψήφια ιδάκτωρ, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών 2

3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ EXECUTIVE SUMMARY 4 Ι. Αντικείµενο µελέτης 10 ΙΙ. Με θοδολογία βιβλιογραφικής επισκόπησης 13 Κεφ. 1. Πρόσβαση των δύο φύλων στην εκπαίδευση 15 Κεφ. 2. Συµµετοχή γυναικών στο εκπαιδευτικό σύστηµα 28 (Τριτοβάθµια Εκπαίδευση) Κεφ. 3. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις των σχολικών εγχειριδίων 47 Κεφ. 4. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας 65 Κεφ. 5. Νέες τεχνολογίες και φύλο στην εκπαίδευση 103 ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 110 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΝΤΥΠΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 141 3

4 Περίληψη-Executive Summary Στα πλαίσια της µελέτης επισκόπησης: «Φύλο και εκπαίδευση», διερευνάται και τεκµηριώνεται αν, και σε ποιο βαθµό έχουν εκπονηθεί µελέτες στη χώρα µας αναφορικά µε κάθε έναν από τους 5 άξονες-ενότητες που περιλαµβάνονται στη µελέτη. Οι ενότητες που περιλαµβάνονται στη µελέτη επισκόπησης είναι οι εξής: 1. Πρόσβαση των δύο φύλων στην εκπαίδευση 2. Συµµετοχή γυναικών στο εκπαιδευτικό σύστηµα (Τριτοβάθµια Εκπαίδευση) 3. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις των σχολικών εγχειριδίων 4. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας. 5. Νέες τεχνολογίες και φύλο στην εκπαίδευση Καταρχήν, µε βάση τα διεθνή δεδοµένα αναλύονται και προσεγγίζονται οι εξελίξεις σε κάθε τοµέα και στη συνέχεια παρουσιάζονται οι βασικές µελέτες και τα πορίσµατα τους ενώ παράλληλα υποδεικνύονται τα κενά και οι ανάγκες για περαιτέρω διερεύνηση και εκπόνηση σχετικών µελετών. Η συστηµατική βιβλιογραφική επισκόπηση ανέδειξε τα κενά και τις υπάρχουσες ανάγκες για εκπόνηση µελετών. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα βασικά συµπεράσµατα χωριστά για κάθε µία από τις πιο πάνω ενότητες: 4

5 1. Πρόσβαση των δύο φύλων στην εκπαίδευση Με βάση τη βιβλιογραφική επισκόπηση, η διερεύνηση της συµµετοχικότητας των κοριτσιών στην δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια βαθµίδα εκπαίδευση στη χώρα µας είναι αποσπασµατική και έχει έντονα ποσοτικό χαρακτήρα, ενώ δεν έχουν γίνει µελέτες που να αναλύουν σε βάθος το θέµα αυτό διαχρονικά. Ως εκ τούτου χρειάζεται ολική προσέγγιση του ζητήµατος της συµµετοχής των κοριτσιών στην εκπαίδευση, την διάκριση των φύλων και τον σεξισµό στην εκπαίδευση. Όπως διαπιστώθηκε υπάρχει: Έλλειψη σχετικών µελετών που να αναδεικνύουν τους ιδεολογικούς και κοινωνικο-οικονοµικούς όρους, µηχανισµούς και στερεότυπα που συµβάλλουν στις παρατηρούµενες ανισότητες σε σχέση µε το φύλο των µαθητών. Έλλειψη σχετικών µελετών που να αναλύουν τις ειδικές συνθήκες - νοοτροπίες και στερεότυπα -και τα βαθύτερα αίτια στη λειτουργία του εκπαιδευτικού µας συστήµατος. Έλλειψη σχετικών µελετών όπου να διαφαίνεται η σχέση του Σχολικού Επαγγελµατικού Προσανατολισµού µε τα στερεότυπα για τους ρόλους των δύο φύλων και η συµβολή του στην καταπολέµησή ή τουλάχιστον στην άµβλυνση των ανισοτήτων στην εκπαίδευση. 2. Συµµετοχή γυναικών στο εκπαιδευτικό σύστηµα (Τριτοβάθµια Εκπαίδευση) Όπως φάνηκε µε βάση τη βιβλιογραφική επισκόπηση, δεν έχει γίνει καµιά σε βάθος έρευνα σχετικά µε το πανεπιστηµιακό προσωπικό και τη δυναµική του, την κατά φύλο διάθρωσή του, την κατανοµή ανά επιστηµονικό κλάδο κλπ. Θα πρέπει να γίνουν µελέτες για την καλύτερη κατανόηση του ζητήµατος της διάστασης των φύλων στον επιστηµονικό τοµέα, πράγµα που αποτελεί προϋπόθεση προκειµένου να αξιοποιηθεί το δυναµικό των γυναικών επιστηµόνων: 5

6 Υπάρχει έλλειψη εξειδικευµένων ερευνών σχετικά µε την µειωµένη συµµετοχή γυναικών στις διευθυντικές θέσεις και στο διδακτικό προσωπικό της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης κατά επιστηµονικό κλάδο κλπ.. Θα πρέπει να γίνουν µελέτες που να διερευνούν τα αίτια αυτής της κατάστασης, να επισηµαίνουν τα στερεότυπα και τους παράγοντες που περιορίζουν την παρουσία των γυναικών στον πανεπιστηµιακό χώρο και επιδρούν καθοριστικά στην διατήρηση των φυλετικών ανισοτήτων στον πανεπιστηµιακό χώρο. Θα πρέπει να γίνουν µελέτες που να εξετάζουν και να αναλύουν τους µηχανισµούς διακρίσεων, τον ανεπαρκή συνυπολογισµό των ιδιαίτερων δυσκολιών που αντιµετωπίζουν οι γυναίκες στην άσκηση των επαγγελµατικών τους δραστηριοτήτων κλπ. 3. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις των σχολικών εγχειριδίων Αυτά που προκύπτουν ως σηµαντικά να διερευνηθούν και να αναλυθούν από τη βιβλιογραφική επισκόπηση είναι: Πρώτον, εάν η αναστροφή του σεξισµού σε βάρος των αγοριών διαφαίνεται στα ελληνικά σχολικά βιβλία. Και η τεκµηρίωση αυτή πρέπει να γίνει µέσα από την επανεξέταση των χαρακτήρων, γιατί διαφαίνεται ότι πολλές φορές, στο ζήλο τους να αποδείξουν τον εις βάρος των κοριτσιών σεξισµό, αρκετές ερευνήτριες «ωραιοποίησαν» τον ανδρικό ή αγορίστικο ρόλο και υποβάθµισαν τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις που η προβολή τους έχει για τη διαµόρφωση της ταυτότητας των αγοριών. Εάν και σε ποιο βαθµό οι εικόνες των δύο φύλων που προβάλλονται µέσα από τα σχολικά βιβλία όντως συµβαδίζουν µε τις στάσεις, αντιλήψεις και προσδοκίες των µαθητών των δύο φύλων. Πρέπει να διερευνηθεί δηλαδή εάν όντως το περιεχόµενο των βιβλίων έχει τις αρνητικές ή ακόµα και «επιζήµιες» επιπτώσεις που οι παραπάνω µελέτες εικάζουν ότι έχει στα κορίτσια και τα αγόρια. εύτερο, πρέπει κυρίως να διερευνηθεί ο τρόπος παρουσίασης του περιεχοµένου των σχολικών βιβλίων από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς µέσα στη σχολική τάξη. Είναι προφανές ότι µια/ένας ευαισθητοποιηµένη/ος εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ένα «σεξιστικά διανθισµένο» κείµενο για να προάγει την ισότητα των φύλων στη συνείδηση των παιδιών, ενώ αντίθετα µια/ένας εκπαιδευτικός µε παραδοσιακές αντιλήψεις για τους ρόλους των φύλων µπορεί 6

7 κάλλιστα να περάσει τα δικά του µηνύµατα, ακόµα και µέσα από κείµενα που είναι απαλλαγµένα από σεξιστικό λόγο. 4. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Θεωρητικός προβληµατισµός, συγκριτικές µελέτες Παραµένει αναγκαία η συστηµατική διερεύνηση των στάσεων και της συµπεριφοράς των ελλήνων δασκάλων σε σχέση µε το φύλο στα πλαίσια της ίδιας της εκπαιδευτικής διαδικασίας µέσω της παρατήρησης για να στοιχειοθετηθεί αφ ενός µεν αν υπάρχουν διαφορές µεταξύ ανδρών και γυναικών εκπαιδευτικών, και αφ ετέρου αν οι όποιες στερεοτυπικές στάσεις και συµπεριφορές τους έχουν διαφοροποιητικές επιπτώσεις σε µαθητές και µαθήτριες. Η έρευνα αυτού του τύπου είναι αναγκαία όχι µόνο για πρακτικούς λόγους που αφορούν στην εξάλειψη του σεξισµού στη σχολική πράξη, αλλά και για λόγους συγκριτικής ανάλυσης µε τις εµπειρίες των πλέον αναπτυγµένων χωρών. Για να στοιχειοθετηθεί, µε άλλα λόγια, αν και στην Ελλάδα έχει περιοριστεί ο σεξισµός, ή αν ακόµα, οι «εικασίες» για σεξιστική εκπαιδευτική πράξη δεν ισχύουν, όπως πολλοί σήµερα διατείνονται ότι δεν ισχύει και σε χώρες όπως οι Η.Π.Α. Τέτοια στοιχειοθέτηση βέβαια απαιτεί τη χρήση τόσο ποσοτικών, όσο και ποιοτικών µεθόδων. Τέλος, όπως προκύπτει, η διερεύνηση του αν, σε ποιο βαθµό και µε ποια µορφή εκφράζεται έµπρακτα ο διαχωρισµός των φύλων στην εκπαιδευτική πράξη, είναι περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη έρευνα αναγκαία. Και αυτό γιατί, άσχετα από το σεξιστικό ή µη περιεχόµενο του διδακτικού υλικού, η/ο εκπαιδευτικός είναι το δίαυλος, είναι το φίλτρο, µέσα από το οποίο περνούν όλα τα µηνύµατα, σεξιστικά και µη, των κειµένων, των εικόνων, κ.τ.λ. ιαφοροποίηση επιδόσεων κατά γνωστικό αντικείµενο και φύλο Στη βάση της πραγµατοποιηθείσας βιβλιογραφικής επισκόπησης διαπιστώθηκε ότι: 7

8 Υπάρχει έλλειψη µελετών γύρω από την αποτελεσµατικότητα του σχολείου όπου ανάµεσα σε άλλους παράγοντες, να εξετάζεται σε ποιο βαθµό οι σκοποί και οι στόχοι της εκπαίδευσης εναρµονίζονται µε τα µέσα επίτευξής τους. Κεντρικό ρόλο στα µέσα επίτευξης των σκοπών της εκπαίδευσης διαδραµατίζουν τα αναλυτικά προγράµµατα, ο εκπαιδευτικός και τα σχολικά εγχειρίδια. Υπάρχει δηλαδή έλλειψη µελετών για τη διαφοροποιηµένη επίδοση ανά φύλο η οποία πρέπει να εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο διερεύνησης του ζητήµατος των αντιλήψεων και στερεοτυπων που προβάλλονται στο σχολείο διαµέσου τόσο των σχολικών εγχειριδίων αλλά και των στάσεων των εκπαιδευτικών (έλλειψη που διαπιστώνεται κυρίως στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση). εν υπάρχουν µελέτες για τη σύνδεση της διαφοροποιηµένης κατά φύλο επίδοσης και της επίσης διαφοροποιηµένης συµµετοχής σε γνωστικούς και επαγγελµατικούς τοµείς. Παρατηρείται έλλειψη µελετών, σε σύγκριση µε τη διεθνή βιβλιογραφία, για την επίδραση του ρόλου του εκπαιδευτικού σητ διαµόρφωση της ταυτότητας του φύλου. ιαµόρφωση προτύπων, φιλοδοξιών και επαγγελµατικού προσανατολισµού µέσα από τη σχολική διαδικασία Με βάση την βιβλιογραφική επισκόπηση για την ελληνική πραγµατικότητα διαπιστώθηκε ότι υπάρχει έλλειψη πρόσφατων µελετών µε βασικό αντικείµενο διερεύνησης το ζήτηµα των αντιλήψεων, των στερεότυπων που προβάλλονται στο σχολείο και στην οικογένεια, καθώς και των επιλογών και επαγγελµατικών φιλοδοξιών των µαθητών του ηµοτικού και των εφήβων. Ειδικότερα παρατηρείται: Έλλειψη σχετικών µελετών πανελλήνιας εµβέλειας που να αναφέρονται στις φιλοδοξίες των κοριτσιών και των αγοριών, µαθητών του ηµοτικού και εφήβων και την επίδραση του φύλου όσον αφορά τις επιλογές τους και τις επαγγελµατικές τους φιλοδοξίες τους. Έλλειψη πρόσφατων µελετών πανελλήνιας εµβέλειας που να αναφέρονται στις κατά φύλο διαφορές και τον ρόλο του επαγγελµατικού προσανατολισµού για τις επαγγελµατικές των νέων που ολοκληρώνουν την υποχρεωτική και δευτεροβάθµια εκπαίδευση. 8

9 Έλλειψη σχετικών µελετών πανελλήνιας εµβέλειας που να αναφέρονται στις φιλοδοξίες των µαθητών και των εφήβων, κοριτσιών και αγοριών και στο ρόλο των παραγόντων που διαφοροποιούν τις αντιλήψεις και τις πρακτικές τους. Έλλειψη σχετικών µελετών που να προβάλουν τις θεσµικές αλλαγές και τις δοµές που αναπαραγάγουν τις διαφοροποιήσεις µεταξύ των δυο φύλων. 5. Νέες τεχνολογίες και φύλο στην εκπαίδευση Στην Ελλάδα η πληροφορική µόλις αρχίζει να εντάσσεται στα δηµόσια σχολεία και έτσι το ερευνητικό πεδίο είναι ακόµα σχετικά περιορισµένο. Μπορούν κάλλιστα όµως να διεξαχθούν περιπτώσεις µελέτης µονάδων και των τριών βαθµίδων, µε αντικείµενο το βαθµό και το είδος της διαφοροποίησης στην πρόσβαση και χρήση των νέων τεχνολογιών από µαθητές-φοιτητές και των δύο φύλων. Ενδιαφέρουσα µάλιστα θα ήταν η σύγκριση µεταξύ των τριών βαθµίδων για να παρατηρηθεί εάν η ηλικία παίζει ρόλο στις τυχόν διαφοροποιήσεις, καθώς και η διαχρονική µελέτη µαθητών που µεταβαίνουν από τη µία στην άλλη εκπαιδευτική βαθµίδα για να εκτιµηθεί εάν και σε ποιο βαθµό η εξοικείωση µε την πληροφορική στη µια βαθµίδα επηρεάζει καθοριστικά τη σχέση µε αυτή σε επόµενη βαθµίδα. Επίσης εκτιµούµε ότι πρέπει να διερευνηθούν οι απόψεις και να καταγραφούν από ερευνητές οι πρακτικές των εκπαιδευτικών δασκάλων και καθηγητών που διδάσκουν το µάθηµα της πληροφορικής για να εκτιµηθεί το εάν και κατά πόσο η διδακτική τους προσέγγιση χρωµατίζει φυλετικά την πρόσβαση στη γνώση του νέου αυτού πεδίου. Και σχετικά µε το θέµα αυτό, η έρευνα αναφορικά µε τις απόψεις και τις συµπεριφορές των εκπαιδευτικών πρέπει να συνδυαστεί άµεσα και µε την εκπαίδευσή τους σε θέµατα φύλου, έτσι ώστε αυτοί από την αρχή να εισαγάγουν και τα δύο φύλα µε τον ίδιο τρόπο στις νέες τεχνολογίες και να µη χρειαστεί η επανεκπαίδευσή τους όταν έχουν πλέον εµπεδώσει πρακτικές και συµπεριφορές µέσα στη σχολική τάξη. 9

10 Ι. Αντικείµενο µελέτης Σε διεθνές επίπεδο οι κοινωνιολογικές, παιδαγωγικές, θεωρητικές και εµπειρικές µελέτες έχουν καταδείξει την άνιση πρόσβαση των δύο φύλων στην εκπαίδευση. Η άνιση αυτή πρόσβαση, παρά τη διαχρονική διαφοροποίηση που έχει καταγραφεί, δηµιουργεί σηµαντικότατες αρνητικές επιπτώσεις στην οικονοµική, κοινωνική, επαγγελµατική και πολιτική θέση των γυναικών. Παρά την ισότητα που εγγυώνται τα κανονιστικά κείµενα σε επίπεδο θεσµών στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και διεθνώς, οι ανισότητες και οι δυσµενείς διακρίσεις σε βάρος των γυναικών στον τοµέα της εκπαίδευσης παραµένουν. Εξάλλου, η εκπαίδευση έχει ένα τεράστιο ρόλο για την ισότητα των ευκαιριών. Ακόµη, όπως έχει υποστηριχτεί, το φύλο και η ηλικία αποτελούν παράγοντες που ασκούν σηµαντικές επιδράσεις τόσο στις ποσοτικές όσο και στις ποιοτικές διαστάσεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Μέσα από την ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας διαφαίνεται µια σειρά από βασικούς θεµατικούς άξονες που οργανώνουν τη γνώση και τα δεδοµένα γύρω από τον προβληµατισµό της σχέσης εκπαίδευσης και φύλου. Στη προτεινόµενη µελέτη επισκόπησης της σχετικής ελληνικής βιβλιογραφίας επιχειρείται µια σφαιρική προσέγγιση του ζητήµατος αυτού. Συγκεκριµένα, στο επίκεντρο της ανάλυσης διερευνάται και τεκµηριώνεται αν, σε ποιο βαθµό και µε ποιο αποτέλεσµα έχουν εκπονηθεί µελέτες σε καθέναν από τους παρακάτω άξονες: 10

11 1.Πρόσβαση των δύο φύλων στην εκπαίδευση Η διερεύνηση περιλαµβάνει τις εξής ενότητες: Θεωρητικό προβληµατισµό ιαχρονική διαµόρφωση εκπαιδευτικής πολιτικής αναφορικά µε την πρόσβαση των δύο φύλων σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης ιαχρονική διαφοροποίηση στην πρόσβαση Ελληνίδων στα διάφορα επίπεδα της εκπαίδευσης, µε έµφαση στη δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια εκπαίδευση Ανισότητα στην πρόσβαση στους διαφόρους επιστηµονικούς κλάδους και ειδικότητες (τριτοβάθµια εκπαίδευση) και οι επιπτώσεις που αυτή έχει στο κοινωνικό κύρος, εξουσία, στις οικονοµικές απολαβές, κτλ. 2. Συµµετοχή γυναικών στο εκπαιδευτικό σύστηµα (Τριτοβάθµια Εκπαίδευση) Η διερεύνηση περιλαµβάνει τις εξής ενότητες: Θεωρητικό προβληµατισµό, ιστορική αναδροµή Συµµετοχή στη τριτοβάθµια εκπαίδευση, γνωστικά αντικείµενα, βαθµίδες, συµµετοχή στα όργανα διοίκησης 3. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις των σχολικών εγχειριδίων Η διερεύνηση περιλαµβάνει τις εξής ενότητες: Θεωρητικό προβληµατισµό Πρότυπα ρόλων των δύο φύλων στα σχολικά εγχειρίδια πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης Πρότυπα ρόλων των δύο φύλων των σχετικών σχολικών εγχειριδίων δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης 11

12 4. Κοινωνικοποιητικές επιδράσεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η διερεύνηση περιλαµβάνει τις εξής ενότητες: Θεωρητικό προβληµατισµό, συγκριτικές µελέτες ιαφοροποίηση επιδόσεων κατά γνωστικό αντικείµενο και φύλο ιαµόρφωση προτύπων, φιλοδοξιών και επαγγελµατικού προσανατολισµού µέσα από τη σχολική διαδικασία 5. Νέες τεχνολογίες και φύλο στην εκπαίδευση Η διερεύνηση περιλαµβάνει τις εξής ενότητες: Θεωρητικό προβληµατισµό, συγκριτικές µελέτες εδοµένα για την Ελλάδα 12

13 ΙΙ. Μεθοδολογία Για την προσέγγιση του θέµατος εκπαίδευση και φύλο, ακολουθήθηκε η µεθοδολογική προσέγγιση της δευτερογενούς ανάλυσης. Για την κατανόηση και την ανάδειξη των ιδιαιτεροτήτων της κάθε µιας από τις 5 ενότητες που αναφέρονται πιο πάνω ακολουθήθηκαν τα εξής στάδια: Επισκόπηση υπάρχουσας βιβλιογραφίας διεθνούς και ελληνικής Καταγραφή των εµπειρικών µελετών για τα ελληνικά δεδοµένα για κάθε θεµατικό πεδίο Σύνταξη-διαµόρφωση Εντύπων Καταγραφής Συµπλήρωση εντύπων καταγραφής µε δεδοµένα από τις πιο σηµαντικές µελέτες Καταγραφή βασικών πορισµάτων και συµπερασµάτων Σύνθεση και παρουσίαση των πορισµάτων των σχετικών µελετών Εντοπισµός κενών στην υπάρχουσα ελληνική βιβλιογραφία ιατύπωση προτάσεων εκπόνησης ερευνών-µελετών για την κάλυψη των κενών αυτών. Κυριότερες πηγές συγκέντρωσης βιβλιογραφικού υλικού: Βιβλιοθήκες: Εθνική Βιβλιοθήκη Βιβλιοθήκη του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Βιβλιοθήκη του Παντείου Παν/µίου Βιβλιοθήκη Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Αθηνών Βιβλιοθήκη του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών (ΕΙΕ) Βιβλιοθήκη της Ακαδηµίας Αθηνών Μπενάκειος Βιβλιοθήκη της Βουλής 13

14 Φορείς: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Κέντρο Ερευνών για Θέµατα Ισότητας Γενική Γραµµατεία Ισότητας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας, Ι.Ν.Ε. / Γ.Σ.Ε.Ε. Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών ιοτίµα Κέντρο Έρευνας για τις Γυναίκες της Μεσογείου Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Κοινωνίας της Ακαδηµίας Αθηνών Βάσεις δεδοµένων: Βάση Βιβλιογραφικών Αναφορών Sociolist Ελληνική Βάση ιδακτορικών Εργασιών Βάσεις βιβλιογραφικών δεδοµένων ΕΚΤ-ΕΙΕ (Εθνικό Κέντρο Τεκµηρίωσης) Ελληνική Βάση Κοινωνιολογικής και Ανθρωπολογικής Τεκµηρίωσης «ΓΛΑΥΚΑ» Βάση Βιβλιογραφικών Αναφορών του ΕΚΕΒΙ (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου) ΕΛΕΑ, Βάση Ελληνικών Βιβλιογραφικών εδοµένων 14

15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ 1. Πρόσβαση των δύο φύλων στην εκπαίδευση (δευτεροβάθµια-τριτοβάθµια βαθµίδα) Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι κατ αρχήν η επισκόπηση των θεωρητικών κατευθύνσεων και της σχετικής βιβλιογραφίας- διεθνούς και ελληνικήςσχετικά µε τη συµµετοχή των κοριτσιών στην εκπαίδευση (δευτεροβάθµιατριτοβάθµια). Σε δεύτερο στάδιο επιχειρείται η παρουσίαση και καταγραφή των σχετικών µελετών για την Ελλάδα και επισηµαίνονται τα κενά σχετικά µε το υπό διερεύνηση θέµα. Θεωρητική προσέγγιση Η απόκτηση παιδείας σήµερα δεν αντιµετωπίζεται απλώς ως δικαίωµα για µόρφωση αλλά συνιστά θεµελιώδη συνταγµατική υποχρέωση επειδή έχει πρωταρχική σηµασία για την εξέλιξη και την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του ατόµου. Εξάλλου, ο ρόλος της εκπαίδευσης για την οικονοµική ανάπτυξη µιας χώρας θεωρείται σηµαντικός και όπως έχει υποστηριχτεί το επίπεδο εκπαίδευσης του πληθυσµού συνδέεται στενά µε την κοινωνικο-οικονοµική ανάπτυξη µιας χώρας. Η σχέση, όµως αυτή δεν είναι πλέον ευθύγραµµη, έχει γίνει πιο πολύπλοκη και πολλοί παράγοντες την προσδιορίζουν. Οι σηµαντικές αλλαγές που έχουν συντελεστεί στην οικονοµία, στην αγορά εργασίας, οι επιπτώσεις των τεχνολογικών εξελίξεων αποτελούν παραµέτρους που θα πρέπει να συνεκτιµώνται, ενώ προϋποθέτουν αλλαγές και στον χώρο της εκπαίδευσης. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται ολοένα αυξανόµενη βιβλιογραφία σχετικά µε τον παράγοντα φύλο στην εκπαίδευση και τον σεξισµό στην εκπαίδευση. Μέσα από την ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας οι βασικοί θεµατικοί άξονες που οργανώνουν τη γνώση και τα δεδοµένα γύρω από τον προβληµατισµό της σχέσης εκπαίδευσης και φύλου αναφέρονται στις θεωρητικές πτυχές της φεµινιστικής οπτικής της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης υποδεικνύοντας τα όρια και τη συµβολή τους στην ερµηνεία της ανισότητας και των διακρίσεων των φύλων στην εκπαίδευση. 15

16 Οπως έχει υπογραµµιστεί σε σχετικές µελέτες οι περισσότερες θεωρητικές προσεγγίσεις για τις διαφορές των φύλων δεν µπορούν να ερµηνεύσουν ικανοποιητικά και να εξηγήσουν τα αίτια για τις διαφορές και τις κοινωνικές διακρίσεις ανάµεσα στα δυο φύλα. Όλες παρουσιάζουν κενά και η 1.Η γυναικεία εκπαίδευση στην Ελλάδα Oπως έχει υποστηριχτεί, από τον 19 ο αιώνα ο σκοπός της εκπαίδευσης εµφανίζεται φυλετικά προσδιορισµένος και οι επιµέρους στόχοι των βαθµίδων, σαφώς διαφοροποιηµένοι για τους µαθητές και τις µαθήτριες. Η αγωγή και η εκπαίδευση των κοριτσιών διαχωρίζεται µε σαφήνεια. Με βάση τη φιλοσοφία που διαµορφώνεται την περίοδο αυτή, ο ευρύτερος σκοπός της εκπαίδευσης είναι διαφοροποιηµένος και γίνεται λόγος για «περί ανατροφής» των κοριτσιών και «εκπαιδεύσεως» τω αγοριών 1. Στη χώρα µας, η λειτουργία των Παρθεναγωγείων ρυθµίζεται µε νόµο το 1893 και σε όλη τη διάρκεια του 19 ου αιώνα ελάχιστες γυναίκες φοιτούν στο Πανεπιστήµιο. Πάντως, οι Ελληνίδες διεκδικούν το δικαίωµα στην εκπαίδευση και εξασφαλίζουν το δικαίωµα στην πρόσβαση σε όλες τις βαθµίδες εκπαίδευσης. Στις αρχές του 20 ου αιώνα το ευρύτατο κίνηµα για το εκδηµοκρατισµό της εκπαίδευσης που ξεκίνησε από την Ευρώπη και την Αµερική είχε σηµαντικό αντίκτυπο και στη χώρα µας. Ωστόσο, οι σύγχρονες συζητήσεις σχετικά µε τον ρόλο της εκπαίδευσης και την ιδιότητα του πολίτη επικεντρώνονται περισσότερο στο ζήτηµα της αντίληψης του «Άλλου» παρά στο ζήτηµα του φύλου. Σε σχέση µε το φύλο, οι συζητήσεις εστιάζονται στις αντιφάσεις ανάµεσα στον εκσυγχρονισµό των σχέσεων των δυο φύλων µέσα από τις πολιτιστικά δεδοµένα και την αποτυχία για βελτίωση της θέσης των γυναικών στην αγορά εργασίας και στα κέντρα εξουσίας. Η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση αποτελεί λοιπόν, µοχλό κοινωνικοοικονοµικής ανάπτυξης και όπως αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία οι χώρες µε προηγµένα εκπαιδευτικά συστήµατα είναι βιοµηχανικά, τεχνολογικά και κοινωνικά προηγµένες και έχουν πολιτική σταθερότητα. Με βάση λοιπόν την αρχή ότι η αύξηση του µορφωτικού επιπέδου βελτιώνει κυρίως, τα οικονοµικά πλεονεκτήµατα µιας χώρας µέσα σ ένα καθεστώς συνεχούς αυξανόµενου ανταγωνισµού, µετά το 1950 η εκπαίδευση απέκτησε ειδική προτεραιότητα στη χάραξη της κοινωνικής και οικονοµικής πολιτικής τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα µας. Αναµφίβολα, η εκπαίδευση, σε οποιαδήποτε βαθµίδα, έχει ένα τεράστιο ρόλο όσον αφορά το ζήτηµα της ισότητας των δυο φύλων. 16

17 Kατά τις τελευταίες δεκαετίες στη διεθνή βιβλιογραφία το φύλο εµφανίζεται ολοένα και πιο πολύ σε συγγράµµατα σε σχέση µε τα εκπαιδευτικά θέµατα, παρουσιάζοντας τον προβληµατισµό για την πρόσβαση στην εκπαίδευση, τον σεξισµό στην εκπαίδευση και την διάκριση των φύλων. 2 Εξετάζοντας το ζήτηµα του αναλφαβητισµού δυο είναι οι βασικοί παράγοντες που κυριαρχούν και διαπερνούν όλο σχεδόν το φάσµα των σχετικών αναλύσεων. Ο πρώτος είναι η ηλικία και ο δεύτερος είναι το φύλο. Η ταυτόχρονη συνύπαρξη και αλληλεπίδραση των δυο αυτών παραγόντων διαµορφώνουν τους επιµέρους όρους της θεώρησης του προβλήµατος. Πράγµατι, ο χαρακτήρας του φαινοµένου του αναλφαβητισµού είναι κοινός στις αναπτυγµένες και αναπτυσσόµενες χώρες και αναδεικνύουν τον γυναικείο χαρακτήρα του, ενώ η ηλικία και το φύλο ασκούν σηµαντικές επιδράσεις τόσο στις ποσοτικές όσο και στις ποιοτικές διαστάσεις του αναλφαβητισµού. εκπαίδευση 2. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και η πρόσβαση στην Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα, ως δηµόσιος θεσµός αλλά και ως ιδεολογικός µηχανισµός διαµορφώθηκε ιστορικά σε άµεση σχέση µε την συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους. Η «εθνικοποίηση» µε κύριο άξονα την «κρατικοποίηση της εκπαίδευσης» εδραιώθηκε σταδιακά και παράλληλα µε την εξέλιξη του ιδιόµορφου αστικού φιλελεύθερου κράτους στη διάρκεια των τελευταίων 100 χρόνων. Για να κατανοήσουµε τη δοµή της ελληνικής εκπαίδευσης επισηµαίνουµε τα βασικά χαρακτηριστικά του νεοελληνικού πολιτειακού µορφώµατος που όπως έχει υποστηριχτεί επηρέασαν σηµαντικά την εκπαιδευτική διαδικασία στη χώρα µας 3 : α) η κυρίαρχη κουλτούρα της «πελατειακής πατρωνίας» β) η «γραφειοκρατική» οργάνωση της δηµόσιας διοίκησης και η κοµµατική εξάρτησή της. Προσπάθειες για τον εκσυγχρονισµό και την ανασυγκρότηση της ελληνικής εκπαίδευσης δεν είναι άγνωστες στη µεταπολεµική ιστορία της χώρας µας. Μεταπολεµικά, οι πιο αξιόλογες θεωρούνται η µεταρρύθµιση του 1964 από την 1 Βλ. Β. εληγιάννη και Σ. Ζιώγου, (επιµ.) Φύλο και σχολική πράξη, Θεσσαλονίκη, Βάνιας. 2 Βλ. Β. εληγιάννη και Σ. Ζιώγου, (επιµ.) 1999, Εκπαίδευση και φύλο. Ιστορική διάσταση και Σύγχρονος Προβληµατισµός, Θεσσαλονίκη, Βάνιας. 3 Βλ. Α. Καζαµίας, Μ. Κασσωτάκης, «Εκπαιδευτικό Μανιφέστο: Προβληµατισµοί για την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισµό της ελληνικής εκπαίδευσης» στο Καζαµίας Ανδρέας - Κασσωτάκης Μιχάλης (επιµ.), Ελληνική Εκπαίδευση: Προοπτικές Ανασυγκρότησης και Εκσυγχρονισµού, εκδ. Σείριος, Αθήνα 1995, σελ

18 κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου, η µεταρρύθµιση του από την κυβέρνηση Καραµανλή (Νέα ηµοκρατία) και οι εκπαιδευτικές µεταρρυθµίσεις που πραγµατοποιήθηκαν στη συνέχεια, στις δεκαετίες του 80 και 90 από το ΠΑΣΟΚ καθώς και η πρόσφατη του Η διερεύνηση της λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήµατος στη χώρα µας όσο και τις τάσεις όσον αφορά τον την εξέλιξη του σχολικού πληθυσµού στην πρωτοβάθµια δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια βαθµίδα εκπαίδευσης, είναι απαραίτητο να εξετάσουµε τις κατά φύλο διαφοροποιήσεις. Οι δοµικές αλλαγές στην εκπαίδευση, οι αλλαγές στο αναλυτικό πρόγραµµα, οι αλλαγές στο εξεταστικό σύστηµα πρόσβασης στη τριτοβάθµια εκπαίδευση που πραγµατοποιούνται µεταπολεµικά συντελούν παράλληλα στην άνοδο του επιπέδου εκπαίδευσης, στην αύξηση των εκπαιδευτικών ευκαιριών για τις γυναίκες και στην ενίσχυση της συµµετοχής του πληθυσµού στην υποχρεωτική εκπαίδευση. Συνέπεια της πολιτικής αυτής είναι η αυξανόµενη συµµετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία, τόσο των αγοριών όσο και των κοριτσιών και η σταδιακή βελτίωση του εκπαιδευτικού επιπέδου του πληθυσµού. Έτσι, κατά την τελευταία τριακονταετία το επίπεδο εκπαίδευσης του πληθυσµού της χώρας παρουσιάζει σηµαντική άνοδο. Το ποσοστό των αναλφάβητων µειώνεται σηµαντικά και οι απόφοιτοι τριτοβάθµιας εκπαίδευσης αυξάνονται: το γενικό επίπεδο εκπαίδευσης του πληθυσµού βελτιώνεται σηµαντικά κατά την τελευταία τριακονταετία. Η Ελλάδα παρουσιάζει ποσοστά συγκρίσιµα µε εκείνα της Ευρώπης όσον αφορά το επίπεδο εκπαίδευσης του πληθυσµού, ενώ µειώνεται αισθητά το ποσοστό των ατόµων που έχουν περιλαµβάνονται στις κατηγορίες επίπεδο του δηµοτικού ή είναι αγράµµατοι. Η βελτίωση του επιπέδου εκπαίδευσης αφορά και τα δυο φύλα. Ωστόσο, οι γυναίκες ακολουθούν µε κάποια καθυστέρηση εκείνο των ανδρών. Η διαφορά 4 ή 5 ποσοστιαίων µονάδων εξακολουθεί να υπάρχει σε όλες τις κατηγορίες. Οι διαφορές µεταξύ των δυο φύλων παραµένουν, όπως βλέπουµε, ακόµη παρά τις συνεχείς προσπάθειες για ισότητα που έχουν γίνει την τελευταία δεκαετία και οι οποίες αποβλέπουν στην ισότιµη θέση των γυναικών στο πλαίσιο της ελληνικής κοινωνίας. Πάντως σε µελέτη σχετικά ότι το φαινόµενο του αναλφαβητισµού στην Ελλάδα, επισηµαίνεται ότι θα µπορούσε να χαρακτηριστεί ως γένους θηλυκού και αναλύονται οι συνέπειες αυτού του φαινοµένου και επισηµαίνονται κάποια κοινωνικά 18

19 και οικονοµικά δεδοµένα που συνδέονται µε τη συµµετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση Η συµµετοχή στην υποχρεωτική εκπαίδευση Οι σταδιακές αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστηµα συµβάλλουν στην άµβλυνση των ανισοτήτων όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση. Όπως θα δούµε και στη συνέχεια της ανάλυσής µας, η συµµετοχή των αγοριών και των κοριτσιών στη βασική εκπαίδευση κατά τις τελευταίες δεκαετίες δεν παρουσιάζει διαφορές σε σχέση µε το φύλο των µαθητών. Αν και στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση δεν υπήρχε εξαρχής σηµαντική διαφορά και αγόρια και τα κορίτσια συµµετέχουν σχεδόν εξίσου, στην δευτεροβάθµια όµως υποχρεωτική εκπαίδευση που στις δεκαετίες του η διαφορά ανάµεσα στα δυο φύλα ήταν αισθητή, στη συνέχεια περιορίζεται µε αποτέλεσµα σήµερα να µην υφίσταται. Πάντως σύµφωνα µε µελέτη των Κάτσικα και Καββαδία (1994) οι ανισότητες όσον αφορά τη κατά φύλο πρόσβαση στην εκπαίδευση εξακολουθούν να να υφίστανται 5. Εξάλλου, η αύξηση της συµµετοχής των κοριτσιών στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση στη δεκαετία του 70 είχε σηµαντικά ποιοτικά και ποσοτικά αποτελέσµατα 6 : - αυξάνεται ο αριθµός των κοριτσιών που φοιτούν στη µέση εκπαίδευση. 7 - οι εκπαιδευτικοί ευαισθητοποιήθηκαν στο πρόβληµα της προκατάληψης στην εκπαίδευση για τους ρόλους των δυο φύλων. - Τα «σχολεία θηλέων» καταργούνται στη δεκαετία του 70, ενώ ταυτόχρονα ίσχυσε η εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση. 4. Πρόσβαση στην τριτοβάθµια εκπαίδευση και φύλο Πηγή σηµαντικών κοινωνικών προβληµάτων αποτελεί µέχρι σήµερα στη χώρα µας το σύστηµα πρόσβασης των αποφοίτων των Λυκείων στην τριτοβάθµια εκπαίδευση. Οι µεταρρυθµίσεις του 1964 και του 1976 έρχονται να ικανοποιήσουν 4 Βλ. Α. Ευστράτογλου, (1999). Οικονοµικές και Κοινωνικές ιαστάσεις του Αναλφαβητισµού στην Ελλάδα. Αθήνα: αρδανός-τυποθήτω. 5 Χ. Κάτσικας, Γ.Κ. Καββαδίας (1994). Η ανισότητα στην Ελληνική Εκπαίδευση. Η εξέλιξη των ευκαιριών πρόσβασης στην Ελληνική Εκπαίδευση ( ). Αθήνα: Gutenberg. 6 Βλ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Γ., Εκπαιδευτική πολιτική και πρακτική. Κοινωνιολογική αναλύση, Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα, Μ. Χρυσάκης, (1999) «Κοινωνικός αποκλεισµός και εκπαιδευτικές ανισότητες» στο ιαστάσεις του Κοινωνικού αποκλεισµού στην Ελλάδα. Αθήνα: 7.Βλ. Λ. Μαράτου-Αλιπράντη, κ.ά (υπό έκδοση). Η δηµογραφική προσέγγιση της εκπαίδευσης, Αθήνα: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. 19

20 την έντονη κοινωνική ζήτηση για δευτεροβάθµια εκπαίδευση, το Γυµνάσιο γίνεται υποχρεωτικό και το Λύκειο µετατρέπεται σε επιλεκτικό µηχανισµό. Στη δεκαετία του 70 συνεχίζεται η τάση για µαζική φοίτηση στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Αναµφίβολα, η θεσµοποιηµένη ενσωµάτωση στο επίπεδο της ανώτερης-τεχνικής εκπαίδευσης (ΚΑΤΕΕ, ΤΕΙ αργότερα) που συντελείται οδηγεί σε πιο εξισωτικά µοντέλα. Κατά την δεκαετία του 70 τόσο η µαζικοποίηση της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης (κατάργηση των εξετάσεων για το Λύκειο το αύξηση των µαθητών στο Λύκειο) όσο και η συνεχώς εντεινόµενη κοινωνική πίεση για συµµετοχή στην τριτοβάθµια εκπαίδευση καθιστούν επιλεκτικές τις διαδικασίες για φοίτηση στο Λύκειο. Έτσι, η δευτεροβάθµια αναλαµβάνει εξισωτικό ρόλο και οι επιλεκτικές διαδικασίες µεταφέρονται στο µεταλυκειακό επίπεδο (γενικές εξετάσεις). Εξάλλου, το σύστηµα πρόσβασης στην ανωτάτη εκπαίδευση µε το σύστηµα επιλογής που εξακολουθεί να υπάρχει, και την επιλεκτική διαδικασία αναπαράγει, όπως έχει επισηµανθεί, διάφορες µορφές ανισότητας που συναρτώνται µε την γεωγραφική ανισοµέρεια ανάπτυξης όχι µόνον της εκπαίδευσης αλλά και γενικότερα της κοινωνίας και της οικονοµίας και λειτουργεί ανισωτικά για τους µαθητές. Όπως έχει επισηµανθεί, οι πανελλήνιες εξετάσεις αποτελούν διαδικασία µε αντικειµενικά κριτήρια που ευνοεί κάποιες κοινωνικές οµάδες. 8 Η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση του 1997, όπως αναφέρεται στην σχετική έκθεση «Εκπαίδευση 2000», στοχεύει σε µια νέα απάντηση, στην ανάγκη προώθησης νέων και ριζικών µεταρρυθµίσεων σε όλες τις βαθµίδες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήµατος στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ενοποίησης 9. Η µεταρρύθµιση στηρίζεται στις εξής πέντε αρχές: Η εκπαίδευση να αποκτήσει δηµοκρατικό χαρακτήρα, δηλαδή ο κάθε πολίτης πρέπει να µπορεί να έχει ισότιµη πρόσβαση στην εκπαιδευτική διαδικασία, ανεξαρτήτως κοινωνικής προέλευσης, γένους, κτλ. Η εκπαίδευση να παρέχει ίσες ευκαιρίες για όλους και να λειτουργεί ως µηχανισµός αποτροπής του κοινωνικού αποκλεισµού, να εξασφαλίζει την κοινωνική συνοχή. 8 Βλ. Κυρίδης Αργύρης, (1997). Η Ανισότητα στην Ελληνική Εκπαίδευση και η Πρόσβαση στο Πανεπιστήµιο ( ), Αθήνα: Gutenberg. 9 Για την µεταρρύθµιση βλ.: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων (ΥΠΕΠΘ) «Εκπαίδευση 2000: Για µια Παιδεία Ανοικτών Οριζόντων», Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων (ΥΠΕΠΘ), Β Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, ΕΠΕΑΕΚ, «Μετά το Γυµνάσιο, τι; Ενιαίο Λύκειο, Τεχνικά Επαγγελµατικά Εκπαιδευτήρια, Ανοικτή Πρόσβαση στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση», Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων (ΥΠΕΠΘ), Παιδαγωγικό Ινστιτούτο «Τα µαθήµατα Επιλογής στην Α και Β τάξη Ενιαίου Λυκείου», Ενηµερωτικό Φυλλάδιο για τους µαθητές, Οργανισµός Εκδόσεων ιδακτικών Βιβλίων, Αθήνα ηµαράς Α., (1997) «Μια Πρόταση που έγινε: Το Εθνικό Απολυτήριο: Τεκµήρια για την Ιστορία», Αθήνα: Ερµής. 20

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ελένη Μαραγκουδάκη Επίκ. Καθηγήτρια Τµήµα ΦΠΨ, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Tα κορίτσια φοιτούν σε ίσο ή και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) AB ΑΛΗ Α. (1989): Οι Βαθµοί είναι Αναγκαίοι; Παιδαγωγικές και Κοινωνιολογικές Απόψεις και Προσεγγίσεις για την Αξιολόγηση και Βαθµολογία στο Σχολείο, Σύγχρονη Εποχή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ "Γυναίκες και Επιστήµη"

Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ Γυναίκες και Επιστήµη Η ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ "Γυναίκες και Επιστήµη" ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ * ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ * Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αναπτύχθηκε µεγάλος προβληµατισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ Ναταλία Σπυροπούλου Κοινωνιολόγος Ειδικός Λειτουργικός Επιστήμων Γ Βαθμίδας Επικοινωνία Γραφείο 5.5, τηλ. 210-7491714, e-mail: nspyropou@ekke.gr Σπουδές Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) 1 ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) Διεθνείς & εθνικές βάσεις δεδομένων: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ζερβού 1, Α. Παρασκευάς 2

Κ. Ζερβού 1, Α. Παρασκευάς 2 Διερεύνηση των Απόψεων εν Ενεργεία Γυναικών Εκπαιδευτικών Σχετικά με το Ρόλο του Οικογενειακού Περιβάλλοντος για την Επιμόρφωσή τους στα Πλαίσια της Δια Βίου Μάθησης Κ. Ζερβού 1, Α. Παρασκευάς 2 1 Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΦΓ9-ΟΔ1. e-mail:kitsios@epeaek.gr

ΑΔΑ: ΒΙΦΓ9-ΟΔ1. e-mail:kitsios@epeaek.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Μονάδα Α2 ιεύθυνση:

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραµµα ιαγωνισµός Κωδικός Πρόσκλησης : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτοµικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αντικείμενο του Τμήματος Το Τμήμα ασχολείται με την μελέτη των πολιτικών φαινομένων, των πολιτικών θεσμών, διαδικασιών και ανταγωνισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου Άρθρο 2 Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου 1. Η Α Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων τριάντα πέντε

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Στους μαθητές που θα φοιτήσουν φέτος στην Α Λυκείου θα αρχίσει να εφαρμόζεται η νέα δομή του λυκείου. Για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα μετράει επιπλέον και ο μέσος όρος των

Διαβάστε περισσότερα

TO NEO ΣΧΟΛΕΙΟ. Τα µαθήµατα του κοινού εκπαιδευτικού προγράµµατος (γενικής παιδείας) είναι τα εξής:

TO NEO ΣΧΟΛΕΙΟ. Τα µαθήµατα του κοινού εκπαιδευτικού προγράµµατος (γενικής παιδείας) είναι τα εξής: TO NEO ΣΧΟΛΕΙΟ «3. Στη Γ Τάξη Ηµερήσιου Γενικού Λυκείου εφαρµόζεται πρόγραµµα µαθηµάτων τριάντα τριών (33) ωρών, που περιλαµβάνει µαθήµατα γενικής παιδείας δεκατριών (13) συνολικά διδακτικών ωρών εβδοµαδιαίως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν Εκδοτικό σηµείωµα Στη φιλοσοφία και πρακτική του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων η εκπαίδευση αποτελεί κεντρικό άξονα της θεραπευτικής του προσέγγισης και της λειτουργίας του. Το προσερχόµενο στη

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων «Η Εκπαίδευση είναι ένα από τα πιο σηµαντικά µέσα για Ενδυνάµωση των γυναικών µε τη Γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας Γραφείο Διασύνδεσης ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές χρήσεις του διαδικτύου στο Σχολικό Επαγγελματικό Προσανατολισμό

Εκπαιδευτικές χρήσεις του διαδικτύου στο Σχολικό Επαγγελματικό Προσανατολισμό 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1069 Εκπαιδευτικές χρήσεις του διαδικτύου στο Σχολικό Επαγγελματικό Προσανατολισμό Λ. Δράκος Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, drakos@sch.gr Περίληψη Ο Σχολικός Επαγγελματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. ιάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραµµάτων

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. ιάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραµµάτων ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ιάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραµµάτων Α Λυκείου Η Α Τάξη Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρµόζεται πρόγραµµα µαθηµάτων τριάντα πέντε (35) συνολικά

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006.

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006. - 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006 O ΠΕPΙ ΤHΣ ΔHΜOΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚHΣ ΥΠHPΕΣΙΑΣ ΝOΜOΣ ΤOΥ 1969 (10 ΤOΥ 1969)

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.) ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 4186 Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις. Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.)

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Στόχος µας η ουσιαστική ισότητα των φύλων ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ 2010-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Καθορισµός Πρόσβασης στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση κατόχων απολυτηρίου Επαγγελµατικών Λυκείων Εξεταζόµενα µαθήµατα».

ΘΕΜΑ : «Καθορισµός Πρόσβασης στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση κατόχων απολυτηρίου Επαγγελµατικών Λυκείων Εξεταζόµενα µαθήµατα». ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚEYMAΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Β Ταχ. /νση:

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 2η: Το φύλο στην εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ. 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας

8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ. 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας 8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας 2010 Φώκιαλη, Π., ιαστάσεις Κοινωνικο-Οικονοµικής Ανάπτυξης στην Εκπαίδευση. Θεωρητικές Αναζητήσεις, Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 26 Μαΐου 2004 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τουριστική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΩΝ & ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ TMHMA ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α) Προπτυχιακά 1. Νηπιαγωγικά 2. Δημοτική Εκπαίδευση Β) Μεταπτυχιακά 1. ΜΑ Εκπαιδευτική Ηγεσία 2. ΜΑ Ειδική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ & Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. (Mε βάση το Νόμο 4186/2013)

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ & Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. (Mε βάση το Νόμο 4186/2013) ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ & Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Mε βάση το Νόμο 4186/2013) Α Τάξη Ημερησίου Γενικού Λυκείου Η Α Τάξη Ημερησίου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ Αναβάθµιση Υποδοµών & Εξοπλισµών για την Προώθηση Ισότητας Ευκαιριών Πρόσβασης στην Αγορά Εργασίας Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ ΚΩ.OΠ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου.

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου. Να διατηρηθεί µέχρι... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ENIAIOΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α' Αν. Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι Πληροφορίες : Αν. Πασχαλίδου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρα σε βιβλία, περιοδικά και άλλες επιστημονικές εκδόσεις με

Άρθρα σε βιβλία, περιοδικά και άλλες επιστημονικές εκδόσεις με Άρθρα σε βιβλία, περιοδικά και άλλες επιστημονικές εκδόσεις με κριτές (2007-10) 1. Βιτσιλάκη, Χ. (2007). «Ο λόγος για την κατά φύλα διαίρεση των επαγγελμάτων» Στο Βιτσιλάκη, Χ., Φώκιαλη, Π., Φύλο και Απασχόληση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Καθηγήτρια Ελπίδα Κεραυνού-Παπαηλιού Πρόεδρος ιοικούσας Επιτροπής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ

Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Ζωοδόχου Πηγής 8, Σαλαμίνα Τηλ: 210.46.51.576 7, 210.46.44.500 ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1. Ελληνική Γλώσσα (9 ώρες) 2. Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα κατανεµηθούν οι σχολές από το 2016

Πώς θα κατανεµηθούν οι σχολές από το 2016 Πώς θα κατανεµηθούν οι σχολές από το 2016 Με βάση τη νέα ένταξη των τµηµάτων πανεπιστηµίων και ΤΕΙ στα πέντε επιστηµονικά πεδία, το 2ο Πεδίο «Θετικές και Τεχνολογικές Επιστήµες» είναι το πιο ευνοηµένο.

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα πολλά έχουν αλλάξει στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και κυρίως στο τρόπο των εξετάσεων, χωρίς όµως κάποια ουσιαστική αλλαγή.

Μέχρι σήµερα πολλά έχουν αλλάξει στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και κυρίως στο τρόπο των εξετάσεων, χωρίς όµως κάποια ουσιαστική αλλαγή. 1 Ε ι σ α γ ω γ ή Μέχρι σήµερα πολλά έχουν αλλάξει στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και κυρίως στο τρόπο των εξετάσεων, χωρίς όµως κάποια ουσιαστική αλλαγή. Όλα τα εκπαιδευτικά συστήµατα είχαν πάντα εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων:

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων: Τρεις κατευθύνσεις προσανατολισμού : Ανθρωπιστικές Θετικές Οικονομίας και Πληροφορικής καθώς και πέντε επιστημονικά πεδία, περιλαμβάνει το νέο σύστημα των Πανελλήνιων εξετάσεων, όπως ανακοίνωσε το υπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Α ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... ΜΕΡΟΣ Α ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ» Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έτος δημοσίευσης:

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

http://kesyp.didefth.gr/ 1

http://kesyp.didefth.gr/ 1 248_Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο Προπτυχιακό Πρόγραµµα Σκοπός του Τµήµατος Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών είναι η εκαπαίδευση επιστηµόνων ικανών όχι µόνο να υπηρετήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης»

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα