The analysis of the economic structure and dynamics as well as of the labour markets

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "The analysis of the economic structure and dynamics as well as of the labour markets"

Transcript

1 ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ Του: Χρήστου Ιωάννου* Abstract The analysis of the economic structure and dynamics as well as of the labour markets in the prefectures of the Region of Attica, suggests that in the context of the trend towards the unequal development of the Greek peripheries Athens and Attica have been evolving towards a unified metropolitan economic entity. Considering Athens and Attica from a metropolitan perspective appears necessary for the diagnosis of socioeconomic challenges for sustainable growth beyond the postwar and post metapoliteysi growth model of Greece, product of which is the emergence of the wider Metropolitan region of Athens. Σύνοψη Η ανάλυση της οικονομικής δομής και της αγοράς εργασίας στην Περιφέρεια Αττικής δείχνει ότι αυτή εξελίσσεται σε ενιαία μητροπολιτική οικονομική οντότητα, και αυτή η οπτική είναι αναγκαία και χρήσιμη για την διάγνωση των κοινωνικο-οικονομικών προκλήσεων της βιώσιμης ανάπτυξης που ανακύπτουν στις επιμέρους περιοχές αυτής, μετά, και μέσα από, τον μεταπολεμικό και μεταπολιτευτικό αναπτυξιακό κύκλο της Ελλάδας, προϊόν του οποίου είναι η ανάδυση της ευρύτερης Μητροπολιτικής περιοχής των Αθηνών. 1. Εισαγωγή και σύνοψη: Η μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας Συνεχίζοντας στους ρυθμούς των στίχων του Βασίλη Τσιτσάνη στο τραγούδι του «Βόλτα στην Ελλάδα» έχοντας ήδη σκιαγραφήσει την οικονομία και τις αγορές εργασίας στην Θράκη, την Πελοπόννησο, την Κεντρική Μακεδονία, την Θεσσαλία και γεωοικονομικές ενότητες αυτών (Ιωάννου, 2008, 2009α, 2009β, 2009γ, 2009δ) η παρούσα μελέτη στρέφεται στην ανάλυση της περιφέρειας που επί σειρά δεκαετιών φαίνεται να βγαίνει «κερδισμένη» από την δυναμική της άνισης ανάπτυξης στην ελληνική οικονομία, την Αθήνα και την Αττική. * Ο Χρήστος Ιωάννου είναι Οικονομολόγος (Ph.D), Μεσολαβητής-Διαιτητής (ΟΜΕΔ). 6

2 Η ανάλυση της οικονομικής δομής και της αγοράς εργασίας στις νομαρχίες της Περιφέρειας Αττικής, δείχνει ότι αυτή εξελίσσεται σε ενιαία μητροπολιτική οικονομική οντότητα, και αυτή η οπτική είναι αναγκαία και χρήσιμη για την διάγνωση των κοινωνικο-οικονομικών προκλήσεων της βιώσιμης ανάπτυξης που ανακύπτουν στις επιμέρους περιοχές αυτής, μετά, και μέσα από, τον μεταπολεμικό αναπτυξιακό κύκλο της Ελλάδας, προϊόν του οποίου είναι η ανάδυση της ευρύτερης Μητροπολιτικής περιοχής των Αθηνών. Όπως δείχνουν τα υφιστάμενα χαρακτηριστικά και οι προϋπάρχουσες τάσεις που αναλύονται σε αυτήν την μελέτη, η Περιφέρεια Αττικής και οι επιμέρους νομαρχίες της παρουσιάζουν την ιδιομορφία ότι αποτελούν υποσύνολο της ευρύτερης Μητροπολιτικής Περιοχής της Αθήνας (Μ.Π.Α.), η οποία, όσον αφορά το παραγωγικό σύστημα και σε σημαντικό βαθμό την αγορά εργασίας, περιλαμβάνει επίσης το ηπειρωτικό τμήμα του Ν. Κορινθίας με την ζώνη νοτίως του Ισθμού, το νοτιότερο μισό του Ν. Βοιωτίας και την ζώνη της Χαλκίδας στο νησί της Εύβοιας. Ως συνέπεια του χαρακτηριστικού αυτού, το παραγωγικό σύστημα της Αττικής χωρικά επεκτείνεται στο σύνολο της Μητροπολιτικής Περιοχής της Αθήνας η οποία περιλαμβάνει το Μητροπολιτικό συγκρότημα Αθήνας Πειραιά, την Ανατολική Αττική-Μεσόγεια, την Νοτιοανατολική Αττική Λαυρεωτική, την Βόρειο Αττική, την Δυτική Αττική και το Νησιωτικό τμήμα. Η Μητροπολιτική Περιοχή της Αθήνας αναγνωρίζεται ως τέτοια και από το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας-Αττικής, που προβλέπει την ένταξη σε σχέδιο πόλης σχεδόν στρέμματα έως το Έτσι η οικονομία και η αγορά εργασίας της Περιφέρειας Αττικής, και των διοικητικών διαιρέσεών της, αποκτούν Μητροπολιτική διάσταση και δεν έχουν μόνο περιφερειακή διάσταση για την Αττική ως μία μεταξύ των 13 Περιφερειών της χώρας. Όμως τα διοικητικά τεχνητά όρια στο εσωτερικό της δεν είναι χωρίς σημασία, καθώς τα τελευταία χρόνια η επέκταση της Μητροπολιτικής περιοχής συντελείται στην Δυτική και την Ανατολική Αττική. Αν και την περίοδο η Αττική, όντας η πλέον αναπτυγμένη περιφέρεια της χώρας, τοποθετείται, πλέον, σε καθεστώς «στατιστικής σύγκλισης», με επιπτώσεις (περιοριστικές) στο ύψος και της επιλεξιμότητας χρηματοδοτήσεων για κοινοτικές/δημόσιες επενδύσεις και για την ενίσχυση των ιδιωτικών, οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες (με σοβαρά πολεοδομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα) δεν απουσιάζουν. Τα αλλεπάλληλα οικολογικά πλήγματα στην Αττική, που από το 1978 έως το 2007 α- πανθράκωσαν σχεδόν στρέμματα δασών και πράσινης γης, ήταν, εντέλει, συστατικό μέρος του μοντέλου «οικονομικής ανάπτυξης» που ευδοκίμησε κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο μέχρι και πρόσφατα στο νομό και είχε ως βάση την οικοδομή. Στη μετεμφυλιακή Ελλάδα άνθησε πάνω στις συνεχείς πληθυσμιακές ροές «από την επαρχία στην πρωτεύουσα», που είχαν ως αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί στην περιοχή πάνω από το 1/3 του πληθυσμού της χώρας. Ακολούθησε η ενδοαττική πληθυσμιακή μετακίνηση, από τα παλαιά στα νέα, και συνεχώς επεκτεινόμενα, προάστια πάνω στην οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό «το παραγωγικό σύστημα» της Αττικής. Το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής βιομηχανίας συνδέεται με αυτό το μοντέλο ανάπτυξης. Τα παραπάνω εξηγούν τη μεγάλη χωρική συγκέντρωση της ελληνικής μεταποίησης στην Αττική και στις παρυφές της (Βοιωτία, Κορινθία και Εύβοια). Εκεί βρίσκεται το 48% των μονάδων, το 46% της απασχόλησης και το 53% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής, καθώς οι βιομηχανίες της οικοδομής (αλλά και οι άλλες) είναι κοντά στη «δυναμική» αγορά τους. Στην Περιφέρεια Αττικής, σε έκταση του 2,88% της χώρας, όπου συγκεντρώνεται περισσότερο από το 1/3 του πληθυσμού (36,1%) και της απασχόλησης (37,2%) και παράγεται σχεδόν το μισό (49,2%) ΑΕΠ της. 7

3 Κατ ουσίαν, σε αυτό το «μοντέλο ανάπτυξης» έχει εδραιωθεί στην Αττική μια ενδογενής «συστάδα» (cluster) του οικοδομικού τομέα και της αγοράς κατοικίας.το απόγειό του είναι από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι πρόσφατα. Συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη μεγάλη αύξηση του αριθμού νέων κατοικιών ανά 100 κατοίκους που κορυφώθηκε στο υψηλότερο κάθε άλλης περιόδου το 2005, όταν το μερίδιο της Περιφέρειας Αττικής στο ΑΕΠ της χώρας κέρδιζε σχεδόν 13 ποσοστιαίες μονάδες, από το 36,5% το 1998 στο 49,2% το Αυτό το cluster της οικοδομής είναι κύρια συνιστώσα στο «παραγωγικό σύστημα» της Αττικής και είναι κατά κανόνα εσωστρεφές, τροφοδοτεί ωστόσο και τον τριτογενή τομέα. Έτσι ώστε τη δεκαετία του 2000, στο απόγειο αυτού του «μοντέλου ανάπτυξης», ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος κλάδος, μακράν όλων, σε αριθμό επιχειρήσεων και σε κύκλο εργασιών είναι ο κλάδος «Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας» στο μέρος του που συνδέεται με την α- γορά γης (που «παράγεται» όταν πράσινη γη «όμορφα καίγεται») και την αγορά κατοικίας. Δεύτερη ισχυρή συνιστώσα του «παραγωγικού συστήματος» της Αττικής την τελευταία δεκαπενταετία κατέστη η «βιομηχανία του αυτοκινήτου» στο σκέλος της κατανάλωσης. Ναι μεν ο πληθυσμός της Αττικής (φαίνεται, κατά τα επίσημα στοιχεία, να) έχει αυξηθεί από το 1991 στο 2007 μόνον 0,4 εκατ. (από 3,6 εκατ. σε 4 εκατ.), αλλά ο πληθυσμός των αυτοκινήτων στην Αττική υπερτριπλασιάσθηκε μεταξύ 1988 και 2007, αυξανόμενος από 0,8 εκατ. το 1988 φτάνοντας τα 2,5 εκατ. το Οταν, πριν απ το πύρινο πλήγμα του 2009 στην Αττική, η ελληνική οικονομία όδευε προς την ύφεση, τα μέτρα οικονομικής στήριξης επικεντρώθηκαν στην αγορά κατοικίας και την αγορά αυτοκινήτου. Το πρόσφατο οικολογικό πλήγμα στην Αττική, αθροιζόμενο στα προηγούμενα, τη μετατρέπει σε τόπο όπου η υψηλότερη οικονομική μεγέθυνση με βάση το ισχύον «μοντέλο ανάπτυξης» όχι μόνο δεν είναι βιώσιμη, αλλά συνεπάγεται, εμφανώς πλέον, και χαμηλότερη ποιότητα ζωής.αν και από την Ελλάδα δεν λείπουν οι επενδυτικοί πόροι, οι ε- θνικοί αλλά κυρίως οι κοινοτικοί, και τα Προγράμματα, οι μελέτες και οι εμπειρογνωμοσύνες, από την Περιφέρεια Αττικής και από τους κοινωνικούς-επαγγελματικούς φορείς αυτής και της χώρας, λείπει η αναλυτική προσέγγιση και το αποτελεσματικό σχέδιο για την βιώσιμη ανάπτυξη και την πλήρη απασχόληση στην Μητροπολιτική περιοχή Αθηνών και Αττικής. Η παρούσα μελέτη σκοπεύει να συμβάλλει προς την ενίσχυση αυτής της ανάλυσης και συζήτησης. Πόσο βιώσιμο είναι το «μοντέλο» ανάπτυξης και απασχόλησης της Αθήνας και της Αττικής; Με το λεγόμενο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας-Αττικής που προβλέπει ένταξη σε σχέδιο πόλης -έως το σχεδόν στρεμμάτων, το πρόβλημα φαίνεται να «προβάλλεται» στο μέλλον. Η ανάλυση οικονομικής δομής και αγοράς εργασίας δείχνει την ανάδυση, μέσα από τον μεταπολεμικό αναπτυξιακό κύκλο της Ελλάδας, και κυρίως την τελευταία δεκαετία, μιας ενιαίας μητροπολιτικής οικονομικής οντότητας της ευρύτερης περιοχής των Αθηνών. Πώς οριοθετείται αυτή η μητρόπολη του Νότου; Πρώτον, από τον (επίσημο) πληθυσμό της Περιφέρειας Αττικής που το 2007 ανέρχεται στο 36% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Οι τάσεις πληθυσμιακής συγκέντρωσης, αν και ξεκινούν με τη Μικρασιατική Καταστροφή, και επιταχύνονται τις μεταπολεμικές δεκαετίες, απογειώνονται μετά το Ο ρυθμός μεταβολής τους από το 1991 είναι σχεδόν διπλάσιος του εθνικού. Η δε απογραφή του 2011 μας επιφυλάσσει εκπλήξεις. Δεύτερον, από το μερίδιο της περιφέρειας Αττικής στο ΑΕΠ της χώρας, που κέρδισε σχεδόν 13 ποσοστιαίες μονάδες την τελευταία δεκαετία (36,5% το ,2% το 2006), συγκεντρώνοντας σχεδόν το μισό ΑΕΠ της χώρας. Αποτέλεσμα αυτού του «μοντέλου» ανάπτυξης είναι ότι περί την πρωτεύουσα Αθήνα, που ως έκταση είναι το 0,34% της χώρας, και στην περιφέρεια Αττικής, που ως έκταση είναι σχεδόν το 3% (2,88%) της χώρας, 8

4 συγκεντρώνεται περισσότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού (36,1%) και της απασχόλησης (37,2%) της χώρας, και παράγεται σχεδόν το μισό (49,2%) ΑΕΠ αυτής. Για τη μητροπολιτική διάρθρωση του ΑΕΠ της χώρας είναι αξιοσημείωτο ότι, με κριτήριο το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ο Νομός Αττικής δεν είναι ο πρώτος «πλουσιότερος» νομός της χώρας, αλλά ο τρίτος, καθώς προηγούνται οι όμοροι νομοί της μητροπολιτικής Αθήνας, Κορινθίας και Βοιωτίας. Όπου -σημειωτέον- παράγεται αντιστοίχως περισσότερο από το ένα τρίτο (37%) του ΑΕΠ της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας, σε ευθεία σύνδεση με την μητροπολιτική περιοχή Αθηνών-Αττικής. Ανάλογο φαινόμενο δεν είναι σύνηθες στην Ευρώπη, αν και παρατηρείται η περιφέρεια της πρωτεύουσας, όταν αποτελεί μοναδική μητροπολιτική περιοχή της χώρας, να κυριαρχεί στην παραγωγή-οικονομία της χώρας. Όμως μόνον στην περιοχή της Βουδαπέστης συγκεντρώνεται το 50% του ΑΕΠ της Ουγγαρίας. Όμως η μητροπολιτική Αθήνα αν και είναι πληθυσμιακά η 9η μητρόπολη στην Ευρώπη, είναι η 23η μητρόπολη ως προς το παραγόμενο προϊόν, την προστιθέμενη αξία. Αυτό την φέρνει στην 22η θέση στην Ευρώπη ως προς την κατά κεφαλήν προστιθέμενη αξία, μετά τη Λισαβόνα. Συγκεκριμένα, η παραγωγική εξειδίκευση της μητροπολιτικής Αττικής, με διεθνή κριτήρια, βρίσκεται στο εμπόριο, ενώ με εθνικά κριτήρια στην εξειδίκευσή της προστίθενται η μεταποίηση και οι κατασκευές. Ως προς το προϊόν και την προστιθέμενη αξία, η περιφέρεια Αττικής είναι το στο απόγειο της ανάπτυξής της- κατά 84,6% περιφέρεια υπηρεσιών και κατά 15% περιφέρεια μεταποίησης, όπου σχεδόν 10% αφορά τη βιομηχανία και τη βιοτεχνία. Ως προς την απασχόληση το 75,5% είναι στις υπηρεσίες και το 22,5% στη μεταποίηση. Η ενίσχυση αυτού του μοντέλου ανάπτυξης είχε ως αποτέλεσμα το 2001 το ποσοστό της ανεργίας στην Αττική να κινείται, και έκτοτε να παραμένει, σε ποσοστό χαμηλότερο του εθνικού μέσου όρου. Όμως πλέον αυτό δεν μοιάζει βιώσιμο. Οι τάσεις που αναπτύσσονται για τη μεταποίηση, το εμπόριο και τις κατασκευές, οι τάσεις στην αγορά εργασίας, που συνδέονται με ευρύτερες τάσεις υποχώρησης της ειδικευμένης-παραγωγικότερης εργασίας, καθώς και του παραγωγικού ιστού της οικονομίας (και) στην περιφέρεια Αττικής, όπως αυτό εκφράζεται στις ειδικότητες και στη δομή της απασχόλησης ανά επίπεδο εκπαίδευσης, δημιουργούν ερωτήματα ως προς τη βιωσιμότητα του (υφιστάμενου) αναπτυξιακού μοντέλου της μητροπολιτικής Αττικής. 1. Οι Nομαρχίες ως μέρος του νομού και της περιφέρειας: Γεωγραφία και διοίκηση Ο Νομός Αττικής «διασπάται» σε τέσσερις νομαρχίες που προστίθενται αυτόνομα στον αριθμό των λοιπών νομών της Ελλάδος: τη Νομαρχία Αθηνών, τη Νομαρχία Πειραιώς, τη Νομαρχία Ανατολικής Αττικής και τη Νομαρχία Δυτικής Αττικής. Στη Νομαρχία Αθηνών εντοπίζεται το αστικό κομμάτι της πρωτεύουσας μαζί με τα προάστιά της. Στη Νομαρχία Πειραιώς εντοπίζεται η ναυτιλιακή πόλη του Πειραιά, μαζί με τα χερσαία προάστιά του, και τα νησιά του Αργοσαρωνικού Κόλπου. Η Νομαρχία Ανατολικής Αττικής καταλαμβάνει το βορειοανατολικό και το νοτιοανατολικό χερσαίο άκρο του Νομού, όπισθεν του Υμηττού, της Πεντέλης και της Πάρνηθας που τη χωρίζουν από το κλεινόν άστυ. Στη Νομαρχία Δυτικής Αττικής εντοπίζεται το δυτικό άκρο του νομού, με επίκεντρο το Θριάσιο πεδίο και την Ελευσίνα, έως την ζώνη που παρεμβάλλεται μετά τα Μέγαρα έως τον Ισθμό της Κορίνθου που χωρίζει την ευρύτερη Μητροπολιτική περιοχή από την Πελοπόννησο. Η Περιφέρεια Αττικής έχει συνολική έκταση τετραγωνικά χιλιόμετρα και καλύπτει το 2,88% της συνολικής έκτασης της χώρας.από αυτό το 0,34% αφορά την Πρωτεύουσα και το 2,54% το υπόλοιπο της Αττικής. 9

5 2. Βασικά δημογραφικά στοιχεία: Πληθυσμιακή συγκέντρωση Ο πληθυσμός της Περιφέρειας Αττικής το 2007 ανέρχεται σε άτομα, αντιπροσωπεύοντας το 36,01% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Ο ρυθμός μεταβολής του πληθυσμού της Περιφέρειας την περίοδο είναι 10,5% και είναι σχεδόν διπλάσιος του αντίστοιχου εθνικού (6,8%), επιβεβαιώνοντας τη συνέχιση της πληθυσμιακής συγκέντρωσης στην Αττική. Η εξέταση των δημογραφικών δεδομένων επιβεβαιώνει, εκτός των άλλων, και την έ- νταση των διαπεριφερειακών ανισοτήτων, που επίσης έχει καταγραφεί σαν βασικό χαρακτηριστικό της μεταπολεμικής οικονομικής ανάπτυξης με την πληθυσμιακή συγκέντρωση στην Αθήνα σε βάρος της Περιφέρειας. Αναλυτικά στοιχεία για τον πληθυσμό και τις τάσεις αυτού στην Περιφέρεια Αττικής συνολικά και τις Νομαρχίες της παρουσιάζονται στους πίνακες 1, 2 και 3. ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΠΛHΘYΣMOΣ ΠEPIΦEPEIAΣ KAI NOMΩN AΘHNAΣ-ΠEIPAIA, YΠOΛOIΠOY ATTIKHΣ Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. ΠΙΝΑΚΑΣ 2. ΠΛHΘYΣMOΣ ΠPΩTEYOYΣAΣ KAI YΠOΛOIΠOY ATTIKHΣ Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. 10

6 ΠΙΝΑΚΑΣ 3. H AΣYMMETPH ΠΛHΘYΣMIAKH ANAΠTYΞH THΣ ATTIKHΣ Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. Η Περιφέρεια Αττικής συγκεντρώνει ένα ιδιαίτερα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της χώρας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός της Περιφέρειας ανερχόταν σε κατοίκους και αναλογεί σε πλέον του 1/3 (35,6%) του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Το 2001 ο πληθυσμός ετεροδημοτών στην Περιφέρεια υπολογίστηκε στις και ο αριθμός αλλοδαπών στις Πιθανότατα ο πραγματικός αριθμός των αλλοδαπών να είναι μεγαλύτερος. Καθώς υπάρχει σημαντικό ποσοστό παράνομων μεταναστών που αποφεύγουν την στατιστική καταγραφή τους. Οι εκτιμήσεις για την πληθυσμιακή τάση μετά το 2001 συντείνουν στο ότι έλαβε χώρα στην Περιφέρεια Αττικής περαιτέρω πληθυσμιακή συγκέντρωση με ταχέως αυξανόμενο πληθυσμό στην Δυτική και την Ανατολική Αττική. Η συγκέντρωση πλέον του ενός τρίτου του συνολικού πληθυσμού της Ελλάδας στο Πολεοδομικό Συγκρότημα της πρωτεύουσας είναι, όπως φαίνεται στον Πίνακα 4 προϊόν εξελίξεων που, αν και ξεκινούν με την Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, είναι κυρίως των μεταπολεμικών δεκαετιών. ΠΙΝΑΚΑΣ 4. IΣTOPIKH ΠΛHΘYΣMIAKH EΞEΛIΞH ΠOΛEOΔOMIKOY ΣYΓKPOTHMATOΣ ΠPΩTEYOYΣHΣ Χρονολογία Πληθυσμός Έκταση Πυκνότητα Προστεθείς Νέα Συνολική Πληθυσμού Πληθυσμός Αύξηση Αύξηση Πληθυσμού χμ κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ % 114% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,8% 201,7% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,1% 462% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,32% 614,32% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι 11

7 Χρονολογία Πληθυσμός Έκταση Πυκνότητα Προστεθείς Νέα Συνολική Πληθυσμού Πληθυσμός Αύξηση Αύξηση Πληθυσμού χμ ,12% 637,43% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,29% 671,72% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,30% 699,02% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,5% 718,525% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,14% 719,66% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι χμ ,02% 722,68% κάτοικοι κάτοικοι/χμ 2 κάτοικοι Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ 3. Το περιφερειακό - μητροπολιτικό Α.Ε.Π. και εισόδημα Το μερίδιο ΑΕΠ της Περιφέρειας Αττικής στο συνολικό ΑΕΠ της χώρας εξελίσσεται αυξητικά την τελευταία δεκαετία, κερδίζοντας σχεδόν 13 ποσοστιαίες μονάδες από το 36,5% το 1998 στο 49,2% το 2006 (Πίνακας 5). Συγκεντρώνοντας πλέον το ½ του συνολικού ΑΕΠ της χώρας, δηλαδή ποσοστό που δεν συγκρίνεται σε σχέση με τα μερίδια στο ΑΕΠ των λοιπών περιφερειών της χώρας (Πίνακας 6). ΠΙΝΑΚΑΣ 5. ΠAPAΓΩΓH KAI MEPIΔIO ΣTO AEΠ ΠEPIΦEPEIA ATTIKHΣ, AΘHNA-ΠEIPAIAΣ,YΠOΛOIΠO ATTIKHΣ Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. 12

8 ΠΙΝΑΚΑΣ 6. H ΣYMMETOXH ΠEPIΦEPEIΩN ΣTO ΣXHMATIΣMO TOY AEΠ, 2006 Πηγή: ΕΣΥΕ. Η αυξητική εξέλιξη του ΑΕΠ και του κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Περιφέρεια Αττικής συνεχώς από το 1998 έως το 2006, έτος για το οποίο υπάρχουν τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (Πίνακας 7), και η αύξησή του από το 103% το 1998 στο 137% το 2006 έχει σαν αποτέλεσμα η Περιφέρεια Αττικής να κατέχει την πρώτη θέση μεταξύ των 13 Περιφερειών της χώρας στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ (Πίνακας 8). ΠΙΝΑΚΑΣ 7. EΞEΛIΞH KATA KEΦAΛHN AEΠ ΠEPIΦEPEIAΣ ATTIKHΣ Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. Εν συνόψει, το αποτέλεσμα της αναπτυξιακής διαδικασίας των μεταπολεμικών δεκαετιών, που επιταχύνεται τις τελευταίες δεκαετίες, είναι ότι περί την Πρωτεύουσα Αθήνα, που ως έκταση καταλαμβάνει το 0,34% της χώρας, και στην Περιφέρεια Αττικής, που ως έ- κταση καταλαμβάνει σχεδόν στο 3% (2,88%) της χώρας, και αναδεικνύεται σε ευρύτερη 13

9 Μητροπολιτική περιοχή, συγκεντρώνεται περισσότερο από το 1/3 του πληθυσμού (36,1%) και της απασχόλησης (37,2%) της χώρας,και παράγεται σχεδόν το ½ (49,2%) ΑΕΠ της χώρας. Σε αυτούς τους βασικούς δείκτες συνοψίζεται η Μητροπολιτική ανάπτυξη της Αττικής. Είναι αξιοσημείωτο ως προς την Μητροπολιτική διάρθρωση του ΑΕΠ της χώρας, ότι αν και ο Νομός Αττικής δεν είναι με κριτήριο το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ο πρώτος (1 ος ) «πλουσιότερος» νομός της χώρας, αλλά ο τρίτος (3 ος ), καθώς προηγούνται οι όμοροι νομοί της Μητροπολιτικής Αθήνας, της Βοιωτίας και της Κορινθίας. Εξίσου αξιοσημείωτο είναι ότι περισσότερο από το 1/3 του ΑΕΠ της Πελοποννήσου, το 37,3%, παράγεται στον νομό Κορινθίας, ο οποίος συνδέεται με την ευρύτερη Μητροπολιτική περιοχή των Αθηνών. ΠΙΝΑΚΑΣ 8. H ΣYΓKPITIKH ΘEΣH ATTIKHΣ ΣE 13 ΠEPIΦEPEIEΣ THΣ XΩPAΣ, 2006 Πηγή: ΕΣΥΕ. 4. Η θέση της Αθήνας - Αττικής στις Μητροπόλεις και στις Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάλογο φαινόμενο με την μητροπολιτική θέση και λειτουργία της Αθήνας στην ελληνική οικονομία δεν είναι σύνηθες φαινόμενο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρώπη. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται η περιφέρεια της Πρωτεύουσας, όταν α- ποτελεί την μοναδική μητροπολιτική περιοχή σε μία χώρα, να κυριαρχεί στην παραγωγή και την οικονομία του συνόλου της χώρας. Αλλά μόνον στην περιοχή της Βουδαπέστης συμβαίνει να συγκεντρώνεται το 50% του ΑΕΠ της Ουγγαρίας. Στην Δανία σχεδόν το 40% του ΑΕΠ συγκεντρώνεται στην περιοχή της Κοπεγχάγης, στο Δουβλίνο συγκεντρώνεται το 1/3 του ΑΕΠ της Ιρλανδίας και περίπου το ίδιο ποσοστό συγκεντρώνεται στο Ελσίνκι της Φιλανδίας, στην Λισαβόνα της Πορτογαλίας και στην Βιέννη της Αυστρίας (Laakso, 2003). Είναι αξιοσημείωτο ότι για τον «υδροκεφαλισμό» της Αθήνας ήδη από την δεκαετία του 1960 σημειωνόταν ότι «το 1961 η πρωτεύουσα περικλείει τα 23% του πληθυσμού της χώρας. Από όλα τα Ευρωπαϊκά κράτη μονάχα η Αυστρία αν εξαιρέσουμε βέβαια τα κρατίδια τύπου Μονακό, που αποτελούνται από μία μοναδική πόλη έχει πρωτεύουσα που μπορεί να συναγωνίζεται την ελληνική στον ανεπιθύμητο υδροκεφαλισμό. Σε αυτό το σημείο η Βιέννη μοιάζει με την Αθήνα» (Ρωμαίος, 1969:653). Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το αντίστοιχο ποσοστό της παραγωγής σχεδόν του μισού ΑΕΠ της ΕΕ των 15 κρατών-μελών συναντιέται όχι σε μία μητροπολιτική περιο- 14

10 χή αλλά σε συνδυασμό πέντε Ευρωπαϊκών μητροπόλεων. Στο «Ευρωπαϊκό Πεντάγωνο» που ως περιοχή οριοθετείται από τις μητροπόλεις του Λονδίνου, Παρισιού, Μιλάνου, Μονάχου και Αμβούργου και το οποίο: α) καταλαμβάνει το 18% της εδαφικής επιφάνειας της ΕΕ15, β) κατέχει το 41% των κατοίκων της, γ) περιλαμβάνει την πλειοψηφία των Βόρειο-Ευρωπαϊκών πόλεων που γνωρίζουν πληθυσμιακή ανάκαμψη, δ) συγκεντρώνει το 75% των επενδύσεων για Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη και, ε) παράγει το 48 % του ΑΕΠ της ΕΕ15 (CEC, 2004:27). Η σχετική θέση της Περιφέρειας Αττικής έναντι του συνόλου των Περιφερειών της ΕΕ, της 1ης πλουσιότερης και της τελευταίας 268ης φτωχότερης, καθώς και η σχετική θέση έναντι των υπολοίπων περιφερειών της χώρας περιγράφεται στον Πίνακα 9. Παρουσιάζεται επίσης η εξέλιξη της βελτιούμενης συγκριτικής θέσης της Περιφέρειας Αττικής σε σχέση με τις λοιπές Ελληνικές περιφέρειες από την περίοδο έως το ΠΙΝΑΚΑΣ 9. ΔIAXPONIKH ΣYΓKPIΣH AEΠ KATA KEΦAΛH ΣE MONAΔEΣ AΓOPAΣTIKHΣ ΔYNAMHΣ ( EU15=100, 2003 EU25=100, 2005 EU27=100) Πηγή: ΕUROSTAT. Στην περίπτωση της Μητροπολιτικής Αθήνας και της Περιφέρειας Αττικής ισχύει αυτό που ισχύει σε όλες τις μητροπολιτικές περιφέρειες οι οποίες είναι περισσότερο παραγωγικές από τον μέσο όρο της χώρας στην οποία ανήκουν. Με άλλα λόγια η κατά κεφαλήν προστιθέμενη αξία σε προϊόντα και υπηρεσίες σε αυτές τις μητροπολιτικές περιφέρειες είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο κάθε χώρας. Επίσης, κατά μέσο όρο σχεδόν το 1/3 της προστιθέμενης αξίας στην Δυτική και την Κεντρική Ευρώπη παράγεται στις μητροπολιτικές περιοχές τους αν και το μερίδιό τους στην απασχόληση είναι μόνον στο 1/4 (Laakso, 2003). Επίσης, με μερικές εξαιρέσεις, η παραγωγικότητα των μητροπόλεων είναι υψηλότερη του μέσου όρου παραγωγικότητας όλων των χωρών τους. Όμως δεν έχουν όλες οι μητροπόλεις τον ίδιο αναπτυξιακό δυναμισμό ως προς την παραγωγή, την απασχόληση και τον πληθυσμό.υπάρχουν ταχέως αναπτυσσόμενες μητροπόλεις και μητροπόλεις σε στασιμότητα. Η γεωγραφική κατανομή των δυναμικών μητροπολιτικών κέντρων δεν ενισχύει την υπόθεση, και την θέση, ότι οι κεντρικά τοποθετημένες περιοχές της Ευρώπης θα αναπτυχθούν σε βάρος των περιφερειακών περιοχών της παρά το ότι αυτό μπορεί να ισχύει σε επίπεδο κρατών-μελών. 15

11 ΠΙΝΑΚΑΣ 10. AΘHNA (2001): ΠΛHΘYΣMIAKA 9η EYPΩΠAΪKH MHTPOΠOΛH Πηγή: Laakso, ΠΙΝΑΚΑΣ 11. AΘHNA (2001): 23η EYPΩΠAΪKH MHTPOΠOΛH ΣE ΠPOΪON Πηγή: Laakso, Όμως, εκτός από την γεωοικονομική θέση, ο παραγωγικός ρόλος και η παραγωγική εξειδίκευση κάθε μητρόπολης είναι κρίσιμος για την αναπτυξιακή δυναμική της. Ως προς αυτό η Μητροπολιτική Αθήνα-Αττική, παρά την ταχεία ανάπτυξή της, παρουσιάζει αδυναμίες κρίσιμες για την βιωσιμότητα της ανάπτυξής της. 16

12 ΠΙΝΑΚΑΣ 12. AΘHNA (2000): ΠPOΣTIΘEMENH AΞIA KATA KEΦAΛH 22η (Mετά την Λισαβόνα - Mαζί με την Aνατ. Eυρώπη;) Πηγή: Laakso, Η μητροπολιτική Αθήνα αν και είναι πληθυσμιακά η 9η μητρόπολη στην Ευρώπη (Πίνακας 10), είναι ως προς το παραγόμενο προϊόν, την προστιθέμενη αξία, η 23η μητρόπολη στην Ευρώπη (Πίνακας 11). Και αυτό την φέρνει στην 22η θέση στην Ευρώπη ως προς την κατά κεφαλήν προστιθέμενη αξία, μετά την Λισαβόνα να προηγείται μόνον των πρωτευουσών της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας (Πίνακας 12). 5. Η παραγωγική διάρθρωση και οι τάσεις Η κατά τομέα παραγωγής σύνθεση του ΑΕΠ που παράγεται στην Περιφέρεια Αττικής προκύπτει από την συμβολή της στο ΑΕΠ της χώρας το 2006 με ποσοστό 5,3% στον πρωτογενή τομέα, με ποσοστό 34% στον δευτερογενή τομέα και με ποσοστό 56,6% στον τριτογενή τομέα. Αξιοσημείωτη είναι σύμφωνα με τα στοιχεία του Πίνακα 13 η αύξηση των μεριδίων κάθε τομέα, που δείχνει ότι η Αττική μεγεθύνεται με υψηλότερους ρυθμούς από τον μέσο όρο του Εθνικού ΑΕΠ, «κερδίζοντας» και μεταξύ δύο ετών ( ) σημαντικά μερίδια από τις τομεακές συνιστώσες του. Αν εξετάσουμε τις τάσεις στην τομεακή σύνθεση του ΑΕΠ της περιφέρειας Αττικής σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, όπως στον πίνακα 14, μεταξύ 2000 και 2005, αφενός μεν ο πρωτογενής τομέας υποχωρεί σημαντικά, όπως συμβαίνει στο σύνολο της χώρας, αν και αναλογικά η μείωση είναι μεγαλύτερη στο σύνολο της χώρας, όπου ο αγροτικός τομέας έχει σημαντική βαρύτητα από ότι στην Αττική, και αναλόγως επεκτείνεται το μερίδιο του τριτογενούς τομέα. Ως προς το προϊόν η περιφέρεια Αττικής είναι το 2005 σε ποσοστό 84,6% περιφέρεια υπηρεσιών και σε ποσοστό 15% περιφέρεια μεταποίησης, ό- που εξ αυτού το σχεδόν 10% αφορά την βιομηχανία και την βιοτεχνία. Ως προς την α- πασχόληση η περιφέρεια Αττικής είναι σε ποσοστό 75,5% περιφέρεια υπηρεσιών και σε ποσοστό 22,5% μεταποίησης. 17

13 ΠΙΝΑΚΑΣ 13. AKAΘAPIΣTH ΠPOΣTIΘEMENH AΞIA KATA TOMEA ΠAPAΓΩΓHΣ KAI ΠEPIΦEPEIA, Πηγή: ΕΣΥΕ. ΠΙΝΑΚΑΣ 14.TOMEAKH ΣYNΘEΣH AEΠ KAI AΠAΣXOΛHΣHΣ % ΠEPIΦEPEIAΣ ATTIKHΣ, Πηγή: Eπεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. 6. Eργατικό δυναμικό, απασχόληση, ανεργία Η αναπτυξιακή δυναμική και η μητροπολιτική συγκέντρωση που παρατηρείται στην περιφέρεια Αττικής τα τελευταία χρόνια έχει ως αποτέλεσμα, καθώς η ζήτηση για εργασία είναι «παράγωγος ζήτηση», στην συγκριτική θέση της Περιφέρειας Αττικής έναντι των λοιπών Περιφερειών με βάση τους κυρίους δείκτες επιδόσεων στην αγορά εργασίας (ποσοστό απασχόλησης, ανεργία και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους) να βρίσκεται με δείκτες υψηλότερους του εθνικού μέσου όρου (Πίνακας 15). Είναι χαρακτηριστικό ότι η συγκριτική θέση της Περιφέρειας Αττικής στον τομέα της ανεργίας βελτιώνεται στις αρχές της δεκαετίας (το 2001) όταν το ποσοστό της ανεργίας στην Αττική πέφτει, και έκτοτε παραμένει, σε ποσοστό χαμηλότερο του εθνικού μέσου όρου για το σύνολο της χώρας (ΠΙΝΑΚΑΣ 16 και 17). 18

14 ΠΙΝΑΚΑΣ 15. ΣYΓKPIΣH EΠIΔOΣEΩN TΩN ΠEPIΦEPEIΩN ΣTHN AΠAΣXOΛHΣH, 2004 Πηγή: Eπεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. ΠΙΝΑΚΑΣ 16. ΠOΣOΣTO ANEPΓIAΣ % ΠEPIΦEPEIAΣ KAI NOMΩN, Πηγή: Eπεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. 19

15 ΠΙΝΑΚΑΣ 17. AΠO TO 2001 TO ΠOΣOΣTO ANEPΓIAΣ THΣ ATTIKHΣ KINEITAI ΣE EΠIΠEΔO XAMHΛOTEPO TOY MEΣOY OPOY THΣ XΩPAΣ Πηγή: Eπεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ. Η ανωτέρω ανάλυση αφορά την Περιφέρεια συνολικά. Αξιόπιστα στοιχεία σε επίπεδο επιμέρους νομαρχιών δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμα, και οι ενδείξεις για το κατά τι υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στις νομαρχίες Αθήνα και Πειραιά το έναντι του μέσου όρου της Περιφέρειας Αττικής δεν επαρκούν για την συναγωγή ασφαλών συμπερασμάτων ή έστω ενδείξεων για τις αγορές εργασίας και την ανεργία στις νομαρχίες Ανατολικής και της Δυτικής Αττικής. ΠΙΝΑΚΑΣ 18. H KΛAΔIKH ΔOMH THΣ AΠAΣXOΛHΣHΣ ΣTHN ATTIKH, 2006 Πηγή: Eπεξεργασία στοιχείων ΠAEΠ Στην κλαδική δομή της απασχόλησης στην Περιφέρεια Αττικής το 2006 (στοιχεία β τριμήνου) το μεγαλύτερο μερίδιο 19,3% συγκεντρώνεται στο εμπόριο, και εν συνεχεία το 14,2% στην μεταποίηση, σε ποσοστά υψηλότερα του μέσου όρου της χώρας (Πίνακας 18). Όμως η μεταβολή τους έναντι του 2005 δεν δείχνει δυναμισμό αλλά αφενός στην περίπτωση της μεταποίησης συρρίκνωση με ρυθμό γρηγορότερο του μέσου όρου της χώρας (Αττική -3,7%, Ελλάδα -1,6%) αφετέρου στο εμπόριο ανάπτυξη με ρυθμό μικρότερο του μέσου όρου της χώρας (Αττική 3,4%, Ελλάδα 4,5%). Στην επαγγελματική δομή της απασχόλησης στην Περιφέρεια Αττικής (Πίνακας 19), εκτός από τα επιστημονικά και συναφή επαγγέλματα όπου συγκεντρώνεται το 17,2%, 20

16 τα μεγαλύτερα μερίδια είναι στους υπαλλήλους γραφείου (15,8%) σε ποσοστό άνω του εθνικού μέσου όρου, των ειδικευμένων τεχνιτών (15%), των απασχολουμένων στην παροχή υπηρεσιών και στους πωλητές (14,7%) σε ποσοστό κατά τι υψηλότερο του ε- θνικού μέσου όρου. Στις μεταβολές μεταξύ 2005 και 2006 είναι αξιοσημείωτη η αύξηση των θέσεων ανειδίκευτων εργατών και μικροεπαγγελματιών (5,8%) των υπαλλήλων γραφείου (4%) και στις δύο περιπτώσεις σε ρυθμό ανώτερο του εθνικού μέσου όρου, και των απασχολουμένων στην παροχή υπηρεσιών και στις πωλήσεις (2,2%). Αξιοσημείωτες είναι και οι μειώσεις στις ειδικευμένες θέσεις διοικητικών στελεχών, επιστημονικών επαγγελμάτων, τεχνολόγων, ειδικευμένων τεχνιτών. Πρόκειται για μεταβολές που συνδέονται με ευρύτερες τάσεις υποχώρησης της ειδικευμένης και παραγωγικότερης εργασίας, και του παραγωγικού ιστού της οικονομίας και στην περιφέρεια Αττικής. Αυτό εκφράζεται και στην δομή της απασχόλησης ανά επίπεδο εκπαίδευσης. ΠΙΝΑΚΑΣ 19. H EΠAΓΓEΛMATIKH ΔOMH THΣ AΠAΣXOΛHΣHΣ ΣTHN ATTIKH, 2006 Πηγή: Eπεξεργασία στοιχείων ΠAEΠ ΠΙΝΑΚΑΣ 20. H ΔOMH THΣ AΠAΣXOΛHΣHΣ / EΠIΠEΔO EKΠAIΔEYΣHΣ ΣTHN ATTIKH, 2006 Πηγή: Eπεξεργασία στοιχείων ΠAEΠ

17 Στην Αττική οι δύο μεγαλύτερες ομάδες με επίπεδο εκπαίδευσης πλέον της δευτεροβάθμιας, δηλαδή της Ανώτατης Σχολής και της Ανώτερης Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης που συγκεντρώνουν αντιστοίχως περί το 21% και 20% της απασχόλησης, και σε ποσοστά υψηλότερα του εθνικού μέσου όρου, υποχωρούν μεταξύ 2005 και 2006, ενώ αυτό δεν συμβαίνει στην Ελλάδα συνολικά (Πίνακας 20). Με άλλα λόγια φαίνεται ότι στην Αττική αν και παράγονται περισσότερες θέσεις εργασίας αυτές δεν τείνουν να είναι ούτε καλύτερες ως προς την ειδίκευση ούτε ως προς το επίπεδο εκπαίδευσης. Και αυτό συνδέεται με την παραγωγική διάρθρωση και την παραγωγική εξειδίκευση που διαμορφώνεται, και τις εξελίξεις στον τομέα των επιχειρήσεων. 7. Η παραγωγική διάρθρωση και οι επιχειρήσεις Στην Περιφέρεια Αττικής όπου, όπως ήδη γνωρίζουμε, ως αποτέλεσμα της αναπτυξιακής διαδικασίας των μεταπολεμικών δεκαετιών, που ως έκταση καταλαμβάνει σχεδόν στο 3% (2,88%) της χώρας, συγκεντρώνεται περισσότερο από το 1/3 του πληθυσμού (36,1%) και της απασχόλησης (37,2%) της χώρας, και παράγεται σχεδόν το ½ (49,2%) ΑΕΠ της χώρας, δραστηριοποιείται σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (ΕΣΥΕ Μητρώο Επιχειρήσεων 2003) το 35,2% των επιχειρήσεων της χώρας και πραγματοποιεί σχεδόν το 67% του συνολικού τζίρου των επιχειρήσεων όλης της χώρας (Πίνακας 21). ΠΙΝΑΚΑΣ 21. APIΘMOΣ EΠIXEIPHΣEΩN KAI KYKΛOΣ EPΓAΣIΩN,TOMEIΣ ME TIΣ ΠEPIΣΣOTEPEΣ EΠIXEIPHΣEIΣ, ΠEPIΦEPEIA ATTIKHΣ Πηγή: KETA Aττικής 2007 και Iωάννου 2009δ. Η μητροπολιτική διάσταση της περιφέρειας και των Νομών του φαίνεται και από το γεγονός ότι το μερίδιο στον κύκλο εργασιών είναι σχεδόν διπλάσιο του μεριδίου στον α- ριθμό των επιχειρήσεων. Για σύγκριση αναφέρονται ως παράδειγμα τα σχετικά μερίδια του 2 ου «πλουσιότερου» σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ, του Ν. Κορινθίας όπου με το 1,2% των 22

18 επιχειρήσεων της χώρας αντιστοιχεί το 0,7% του συνολικού τζίρου των επιχειρήσεων της χώρας. Στον πίνακα 21 παρουσιάζονται και οι τομείς με τον πολυπληθέστερο αριθμό επιχειρήσεων, όπου προεξάρχει το εμπόριο τόσο σε αριθμό όσο και σε κύκλους εργασιών. Η αναλυτική εικόνα των επιχειρήσεων κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και τα στοιχεία του κύκλου εργασιών τους για το 2002 και το 2003 παρουσιάζονται στον Πίνακα 22. ΠΙΝΑΚΑΣ 22. APIΘMOΣ EΠIXEIPHΣEΩN KAI KYKΛOΣ EPΓAΣIΩN, KATA KATHΓOPIA OIKONOMIKHΣ ΔPAΣTHPIOTHTAΣ, ΠEPIΦEPEIA ATTIKHΣ, Πηγή: KETA Aττικής Η σύγκριση των στοιχείων μεταξύ 2002 και 2003 (Πίνακας 23) δείχνει τις τάσεις της παραγωγικής εξειδίκευσης προς περαιτέρω «τριτογενοποίηση της οικονομίας στην Περιφέρεια Αττικής με μείωση των επιχειρήσεων μεταποίησης, αλλά και τις πηγές αύξησης του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων (Πίνακας 24), όπου εκτός από την «τριτογενοποίηση» παρατηρείται και διαδικασία συγκέντρωσης του κύκλου εργασιών σε λιγότερες επιχειρήσεις τόσο στην μεταποίηση όσο και στο εμπόριο. Τόσο τα στοιχεία της απασχόλησης όσο και τα στοιχεία της επιχειρηματικής δραστηριότητας και του κύκλου εργασιών αναδεικνύουν τον ιδιαίτερο «δυναμισμό» του κλάδου «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ, ΕΚΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ». Σε αυτές περιλαμβάνεται το πλήθος των υπηρεσιών που «ανατίθενται εκτός» σε αυξανόμενο βαθμό από επιχειρήσεις και νοικοκυριά έξω από την δομή και λειτουργία τους, καθώς και νέες δραστηριότητες που συνδέονται με τις νέες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας. Προς πλήρη αποσαφήνιση του περιεχομένου του εν λόγω κλάδου που αναπτύσσεται δυναμικά στην Μητροπολιτική Αττική ας σημειώσουμε το αναλυτικό περιεχόμενό του σε δραστηριότητες. Περιλαμβάνει δραστηριότητες σχετικές με ακίνητη περιουσία (ανάπτυξη, πώληση, εκμίσθωση, μεσιτικά), εκμίσθωση μηχανημάτων και εξοπλισμού χωρίς χειριστή, εκμίσθωση ειδών ατομικής και οικιακής χρήσης, εκμίσθωση αυτοκινήτων, εκμίσθωση λοιπού εξο- 23

19 πλισμού μεταφορών, εκμίσθωση άλλων μηχανημάτων και εξοπλισμού, εκμίσθωση ειδών προσωπικής ή οικιακής χρήσης, την πληροφορική και συναφείς δραστηριότητες, την παροχή συμβουλών για τον υλικό εξοπλισμό πληροφορικής και λογισμικού (software) και προμήθεια λογισμικού, επεξεργασία δεδομένων, δραστηριότητες σχετικές με τράπεζες δεδομένων, συντήρηση και επισκευή μηχανών γραφείου, λογιστικών μηχανών και εξοπλισμού πληροφορικής, έρευνα και ανάπτυξη, άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες (νομικές, λογιστικής, τήρησης βιβλίων και ελέγχου, παροχής φορολογικών συμβουλών, έρευνα αγοράς και δημοσκοπήσεις της κοινής γνώμης, παροχή επιχειρηματικών και διαχειριστικών συμβουλών ελέγχουσες εταιρείες). Περιλαμβάνει επίσης δραστηριότητες αρχιτεκτόνων και μηχανικών και συναφείς δραστηριότητες παροχής τεχνικών συμβουλών, τεχνικές δοκιμές και αναλύσεις, διαφήμιση, εξεύρεση και προμήθεια προσωπικού, δραστηριότητες ιδιωτικού αστυνομικού και παροχής υπηρεσιών ασφάλειας, δραστηριότητες καθαρισμού κτιρίων, μέσων μεταφοράς και άλλων χώρων, και διάφορες άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες (φωτογραφικές, συσκευασίας, γραμματείας και μετάφρασης, δραστηριότητες κέντρων κλήσεων). ΠΙΝΑΚΑΣ 23.TOMEIΣ ΔPAΣTHPIOTHTAΣ ME TO MEΓAΛYTEPO ΔYNAMIΣMO ΣTHN ATTIKH (ΠOΣOΣTIAIA AYΞHΣH APIΘMOY EΠIXEIPHΣEΩN, ) Πηγή: KETA Aττικής ΠΙΝΑΚΑΣ 24.TOMEIΣ EΠIXEIPHMATIKHΣ ΔPAΣTHPIOTHTAΣ ME TH MEΓAΛYTEPH AYΞHΣH ΣTON KYKΛO EPΓAΣIΩN ΣTHN ATTIKH, 2003 Πηγή: KETA Aττικής

20 8. Είναι βιώσιμο το μοντέλο ανάπτυξης και απασχόλησης της Aττικής; Η παραγωγική εξειδίκευση της Μητροπολιτικής Αττικής με διεθνή κριτήρια βρίσκεται στο εμπόριο, ενώ και με εθνικά κριτήρια στην παραγωγική εξειδίκευσή της προστίθενται η μεταποίηση και οι κατασκευές. Όμως οι τάσεις που προαναφέρθηκαν για την μεταποίηση και το εμπόριο, και η τυχόν συνέχισή τους δημιουργούν ερωτηματικά ως προς την βιωσιμότητα του αναπτυξιακού μοντέλου της Αττικής. Ως προς την μεταποίηση πρέπει να ληφθεί υπόψη η χωρική συγκέντρωση της ελληνικής μεταποίησης στους νομούς Αττικής, Βοιωτίας, Κορινθίας και Εύβοιας όπου βρίσκεται το 48% των μονάδων, το 46% της απασχόλησης, και το 53% της ακαθάριστης α- ξίας παραγωγής. Οι τέσσερις αυτοί νομοί μαζί με τον Θεσσαλονίκης συγκεντρώνουν το 63% των μονάδων, το 57% της απασχόλησης, το 65% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής όλης της ελληνικής μεταποίησης. Αυτή η χωροταξική συγκέντρωση της ελληνικής μεταποίησης περιγράφεται παραστατικά στο Ειδικό Χωροταξικό της Ελληνικής Βιομηχανίας που περιλαμβάνεται στην ΚΥΑ Αριθμ περί του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τη Βιομηχανία και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού, (Πίνακας 25). ΠΙΝΑΚΑΣ 25. H XΩPOTAΞIA THΣ EΛΛHNIKHΣ BIOMHXANIAΣ Πηγή: KYA 11508/2009. ΠΙΝΑΚΑΣ 26. EIΔIKO XΩPOTAΞIKO ΓIA BIOMHXANIA KAI AΠAΣXOΛHΣH ΣTHN MHTPOΠOΛH-ATTIKH, Πηγή: KYA 11508/2009 και Συνοδευτικές Mελέτες. 25

21 Σύμφωνα με αυτό το πλαίσιο σχεδιασμού οι προοπτικές της βιομηχανικής απασχόλησης στην Περιφέρεια Αττικής, και κυρίως εκεί που κυρίως συγκεντρώνεται η βιομηχανική απασχόληση (Δυτική Αττική, Βόρεια Αττική) ορθά, δεν θεωρούνται θετικές, αλλά εκτιμάται ότι, όπως συνοψίζεται στον Πίνακα 26, οι συνέπειες θα απορροφηθούν λόγω των προοπτικών άλλων τομέων ως προς την απασχόληση. Στην εμπορική δραστηριότητα που αποτελεί με διεθνή κριτήρια τον τομέα παραγωγικής εξειδίκευσης της Περιφέρειας Αττικής, οι ήδη υφιστάμενες τάσεις δείχνουν την γοργή διαδικασία αναδιάρθρωσης και συγκέντρωσης της εμπορικής δραστηριότητας και των δικτύων της στην περιοχή της Αττικής, και είναι συζητήσιμο αφενός σε ποιόν βαθμό το καθαρό αποτέλεσμα ως προς την δημιουργία απασχόλησης και περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας θα είναι σημαντικά θετικό, αφετέρου σε ποιόν βαθμό αυτό το πρότυπο αναδιάρθρωσης που βασίζεται στην σε πλήρη εξέλιξη «στρατηγική των εμπορικών κέντρων», που συνοψίζεται στον Πίνακα 27, είναι αφ εαυτού βιώσιμο σε συνθήκες πιθανής «φούσκας» στον κατασκευαστικό τομέα. Με άλλα λόγια, εάν η Περιφέρεια Αττικής κινδυνεύει να επαναλάβει το «πάθημα» της Ιρλανδίας κατά την κρίση του ΠΙΝΑΚΑΣ 27. ANAΔIAPΘPΩΣH EMΠOPIKHΣ ΔPAΣTHPIOTHTAΣ KAI ΔIKTYΩN ΣTHN MHTPOΠOΛITIKH ΠEPIOXH ATTIKHΣ Πηγή: Eπεξεργασία Στοιχείων Έρευνας σε εξέλιξη. Η περίοδος προετοιμασίας και διεξαγωγής των ολυμπιακών αγώνων, και η μετέπειτα διαχείριση των ολυμπιακών εγκαταστάσεων και υποδομών είναι προσανατολισμένη στην αναπροσαρμογή των οικονομικών, κοινωνικών και χωρικών δομών. Οι τάσεις δείχνουν ό- τι η αναδιάρθρωση του παραγωγικού συστήματος της Αθήνας δεν οδηγείται στην διεύρυνση και εμβάθυνση της παραγωγικής της βάσης με παραγωγή νέων, υψηλής τεχνολογίας προϊόντων, αλλά σε κλάδους που συνδέονται με την κατασκευαστική, εμπορική και εν μέρει τουριστική δραστηριότητα. Τα δίκτυα υποδομών με έμφαση στα δίκτυα μεταφορών ανθρώπινου δυναμικού και εμπορευμάτων, επιτρέπουν την διαμόρφωση επιμέρους πόλων και αξόνων ανάπτυξης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, και ταυτόχρονα αλλάζουν την γεωγραφία της Αττικής, συνδέοντας άμεσα τις τρεις γεωφυσικές ενότητες (Λεκανοπέδιο, Θριάσιο και Μεσόγεια), διαχέοντας την αστικοποίηση στο μεγαλύτερο μέρος της Αττικής και ενοποιώντας την αγορά εργασίας σε μία μητροπολιτική αγορά εργασίας. Όμως το «Μητροπολιτικό σχέδιο» της Αττικής μοιάζει να στερείται μιας συστηματικής συνιστώσας ως προς την πολιτική απασχόληση και την ανεργία και την ανάγκη μείωσης των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων στα ποσοστά απασχόλησης. H γεωγραφική κινητικότητα του εργατικού δυναμικού που τυχόν μειώνει την τοπική ανεργία δεν αρκεί ως 26

22 λύση για την παραγωγική και κοινωνική ανασυγκρότηση.tα υψηλά ποσοστά απασχόλησης πρέπει να είναι δομικό στοιχείο της αναπτυξιακής πολιτικής ως προϋπόθεση διατηρούμενης οικονομικής μεγέθυνσης και σύγκλισης. H στασιμότητά τους στους παραγωγικότερους τομείς δείχνει περιφέρεια που μπορεί να στερηθεί του αναπτυξιακού δυναμισμού και να έρθει σε οικονομική στασιμότητα, παρά το γεγονός των ευνοϊκών προϋποθέσεων βιώσιμης ανάπτυξής της. Oι πολιτικές απασχόλησης κρίνονται κατ εξοχήν στις τοπικές αγορές εργασίας που υφίστανται αναγκαίες αναδιαρθρώσεις. Όλες οι θέσεις εργασίας δημιουργούνται και καταργούνται σε επιχειρήσεις σε τοπικό επίπεδο. Συνεπώς το σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης της Μητροπολιτικής περιοχής των Αθηνών, πρέπει να περιλαμβάνει και μια συνιστώσα ως προς την πολιτική απασχόλησης και τις εργασιακές σχέσεις. 9. Προκλήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Aττικής Αυτή είναι μία πρόκληση για τους ίδιους τους εκπροσώπους των εργατικών και των εργοδοτικών συνδικαλιστικών οργανώσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ώστε να καταστεί δυνατή η ενδογενής ανάπτυξη της τοπικής και περιφερειακής οικονομίας. Σε αυτό το πλαίσιο αποκτούν ουσιαστικό νόημα τα στατιστικά στοιχεία και οι αριθμοί για την οικονομία και την αγορά εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο υπάρχουν μία σειρά προκλήσεις για την βιώσιμη ανάπτυξη της Μητροπολιτικής Αττικής που αφορούν αφενός Εργαζόμενους και Συνδικαλιστικές Ενώσεις (Σωματεία-Εργατικά Κέντρα), αφετέρου Επιχειρήσεις & Επιχειρηματικές Ενώσεις (Βιομηχανιών, Βιοτεχνιών, Εμπόρων, Επαγγελματιών, Αυτό-απασχολουμένων). Οι προκλήσεις είναι: Μεσοπρόθεσμες για την περίοδο , Μακροπρόθεσμες για την περίοδο Η αναδιοργάνωση και αναβαθμισμένη λειτουργία των ίδιων των επαγγελματικών ενώσεων (εργαζομένων και επιχειρηματιών), ανάλογα με την περιφερειακή / μητροπολιτική διάσταση των ζητημάτων, ώστε η επιχειρηματική δραστηριότητα και η α- πασχόληση να συνδεθεί στην Αττική με πολιτικές για την καινοτομία, την ενδοπεριφερειακή ολοκλήρωση, την επιχειρηματικότητα και την βιώσιμη απασχόληση σε παλιούς και νέους οικονομικούς τομείς, είναι ένα θέμα που παραμένει ανοικτή πρόκληση, και πρέπει να συζητηθεί και να αναλυθεί περαιτέρω. Αν αυτή η μελέτη κατάφερε να οριοθετήσει το θέμα και να ανοίξει /συμβάλλει στην συζήτηση τότε πετυχαίνει τον πρώτο στόχο της. 10. Αντί επιλόγου: Τα επίχειρα της υπανάπτυξης Το πύρινο/οικολογικό πλήγμα στην ΒΑ Αττική το καλοκαίρι του 2009, εκτός από επαναβεβαίωση ελλειμμάτων πρόληψης, σχεδίου, «αντανακλαστικών», διοίκησης, κυβέρνησης, κοκ. απαξίωσε σε 2-3 ημέρες μέρος αυτού που «υπεραξιώθηκε» σε 2-3 δεκαετίες. Η Πεντέλη από δάσος και τροφοδότης μαρμάρου (για νεροχύτες και πλατύσκαλα) σε Αθηναϊκές μονοκατοικίες και πολυκατοικίες του , έγινε το , με τις αλλεπάλληλες πυρκαγιές (1978,1981,1982,1993,1995,1998,2000,2005) τόπος οικιστικής ανάπτυξης. Στο «μοντέλο» της μεταπολεμικής και μεταπολιτευτικής μεγέθυνσης, με την αυξανόμενη πληθυσμιακή συγκέντρωση στην Αθήνα, το σήμα κατατεθέν της οικονομικής / κοινωνικής ανόδου πέρασε από την πολυκατοικία του στις συνεχείς μετεγκαταστάσεις στα προάστια, που επεκτείνονταν 5-10 χιλιόμετρα ανά δεκαετία. Όμως όπως και με την «αντιπαροχή» της δεκαετίας του 50 έτσι και στις επόμενες δεκαετίες η καθ ύ- ψος και η κατ έκταση επέκταση της πόλης είχε κοινούς παρονομαστές. 27

23 Πρώτον, παρά την μεγάλη οικονομική μεγέθυνση που έλαβε χώρα, η μονομέρεια του ιδιωτικού/ατομικού εν απουσία του κοινού / κοινοτικού των θεσμών και των υποδομών (δρόμων, σιδηροδρόμων, αποχετεύσεων, προστατευομένων ζωνών και πάρκων, κοκ) ώστε να είναι βιώσιμη η αξία των ιδιωτικών υπερδομών. Δεύτερον, την αθεσμία (χωρίς μίνιμουμ κανόνων και αξιών) της πόλης και της ατάκτως αναδυόμενης Μητρόπολης, με την κρατική παρουσία των υποτίθεται δημόσιων ρυθμιστικών αρχών κυρίως για να παράγουν προσόδους (δηλωμένες και άδηλες). Με αυτό το «μοντέλο» η Περιφέρεια Αττικής με έκταση του 2,88% της χώρας, συγκέντρωσε περί την Πρωτεύουσα Αθήνα περισσότερο από το 1/3 του πληθυσμού (36,1%) και της απασχόλησης (37,2%) και παράγει σχεδόν το ½ (49,2%) ΑΕΠ της χώρας.όμως δεν ή- ταν μοιραίο η πληθυσμιακή συγκέντρωση καθ εαυτή να οδηγεί σε απαξιώσεις οικισμών, περιοχών, περιβάλλοντος.αλλά το ότι, εντέλει, το εγχώριο πολιτ(ευτ)ικό σύστημα, κάθε ε- πιπέδου διοίκησης, «δεν κατάλαβε τίποτα» ούτε από την (Ολυμπιακή) Βαρκελώνη. Στην μεγαλύτερη ευρωπαϊκή πόλη της Μεσογειακής ακτής, και στην Περιφέρειά της, ανάλογης έκτασης με της Αττικής, με υψηλότερη πυκνότητα πληθυσμού από την Αττική, ήταν εγκαίρως σχεδιασμένη, οργανωμένη και διοικούμενη ως Μητροπολιτική περιοχή για τα σχεδόν 5 εκ. κατοίκων (όπου τείνει και η Αττική) από τα 7,3 εκ. της Καταλωνίας. Με υποδομές όπως και τα 68 δημοτικά πάρκα, εκ των οποίων 6 μεγάλα Εθνικά Δασικά με αστερισμό μικρών, και αναλογία 181 τ.μ. πάρκου ανά κάτοικο. Όταν πριν 15 χρόνια ο Κ.Καστοριάδης σημείωνε ότι «ένας τόπος, που δεν είχε - με μία έννοια- αλλάξει μέσα από 25 αιώνες, έγινε σμπαράλια μέσα σε 20 χρόνια, και όταν λέω έ- νας τόπος δεν εννοώ μόνον τα τοπία, εννοώ κυρίως τους ανθρώπους και την ποιότητα και την στάση των ανθρώπων», δεν είχε προλάβει να δεί πως μπορεί σε λίγα χρόνια να γίνει «σμπαράλια» και το τοπίο των Αττικών βουνών και δασών, λόγω θεσμικής υπανάπτυξης. Βιβλιογραφικές Αναφορές Commission of the European Communities, 2004, A new partnership for cohesion: convergence, competitiveness, cooperation Commission of the European Communities, Brussels Third Report on Economic and Social Cohesion,, Brussels. Ιωάννου Χρ. 2008, Οικονομία και Αγορά Εργασίας στην Θράκη: Η Πρόκληση της Υπανάπτυξης, Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, Νο 52 / Ιωάννου Χρ. 2009α, Παραγωγική Ανασυγκρότηση της Πελοποννήσου: Απασχόληση και Εργασιακές Σχέσεις, Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, Νο 53/ Ιωάννου Χρ. 2009β, Τα Μάντσεστερ των Βαλκανίων : Οικονομία και Αγορά Εργασίας σε Ημαθία, Πιερία, Πέλλα, Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, Νο 54/2009. Ιωάννου Χρ. 2009γ, Η Αποκλίνουσα Οικονομία της Θεσσαλίας και Προκλήσεις για την Απασχόληση, Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, Νο 55 /2009. Ιωάννου Χρ. 2009δ, Η Πρόκληση της Βιώσιμης Ανάπτυξης: Οικονομία και Απασχόληση στους Νομούς Κορινθίας και Αρκαδίας, Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, Νο 56/2009. ΚΕΤΑ Αττικής 2007, Έκθεση Επιχειρηματικότητας για την Περιφέρεια Αττικής, Επικαιροποίηση 2006, Ιούνιος 2007, Αθήνα. Laakso Seppo, 2003, The Regional Economy of Helsinki from an International Perspective, Helsinki City Urban Facts Office, Helsinki. ΠΑΕΠ 2009, Επετηρίδα Αγοράς Εργασίας Περιφέρειες και Νομοί 2006, Μάιος 2009, Αθήνα. Ρωμαίος, Κώστας 1969: Η Πρωτεύουσα στην Εγκυκλοπαίδεια Λαογραφική και Γεωγραφική, Ελλάς, Τόμος Β2, Εκδόσεις Χ. Γιοβάνη, Αθήνα. 28

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1,

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Ιούνιος 2008 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1 Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο ρυθμό αύξησής

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Θεσσαλίας

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Θεσσαλίας Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Θεσσαλίας Η Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι η δεύτερη μεγαλύτερη Περιφέρεια στη Χώρα με βάση τον μόνιμο πληθυσμό (2001: 740.115 κάτοικοι) και η τρίτη μεγαλύτερη στη Ζώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και ΟΤΑ. Η βελτίωση της μεταφορικής υποδομής επηρεάζει άμεσα την κινητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1,

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Ιούνιος 2009 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 4.1 : Eργασιακά χαρακτηριστικά Εργατικό δυναµικό (άτοµα)

Πίνακας 4.1 : Eργασιακά χαρακτηριστικά Εργατικό δυναµικό (άτοµα) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 4.1 Απασχόληση σε επίπεδο Περιφέρειας ΑΜΘ Το συνολικό εργατικό δυναµικό της Περιφέρειας Α.Μ.Θ. το 1991 ανέρχεται σε 217.828 άτοµα εκ των οποίων 17.111 είναι άνεργοι, ποσοστό 7,85%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά περιφέρεια και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής)

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - A Τρίμηνο

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - A Τρίμηνο Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - A Τρίμηνο 2015 - Κατά το Α Τρίμηνο του 2015 ο αριθμός των απασχολουμένων ανήλθε σε 3.504.446 άτομα και των ανέργων σε 1.272.541. Το ποσοστό ανεργίας κατά τη διάρκεια του Α

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσιος Παλάσκας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Μαρία Τσάμπρα, Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας Χρυσόστομος Στοφόρος, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Θεοδόσιος Παλάσκας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Μαρία Τσάμπρα, Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας Χρυσόστομος Στοφόρος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Θεοδόσιος Παλάσκας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Μαρία Τσάμπρα, Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας Χρυσόστομος Στοφόρος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Οικονομική κρίση και πολιτικές ανάπτυξης και συνοχής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας είναι η μικρότερη πληθυσμιακά Περιφέρεια της Ζώνης Επιρροής IV 1 της Εγνατίας Οδού (μόνιμος πληθυσμός 2001: 294.317

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Μαρτίου 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2009 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνει τα αποτελέσματα της δειγματοληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΝ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΝ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔOΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Β τρίμηνο 2006 Πειραιάς, 28 Σεπτεμβρίου 2006 Η Γενική Γραμματεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίμηνο 2006

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίμηνο 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Γ. Γ. ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίμηνο 2006 Πειραιάς, 29 Ιουνίου 2006 Η Γενική Γραμματεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματική εκμετάλλευση προϊόντων Ε&Τ και καινοτομιών από υφιστάμενες και νεοϊδρυόμενες ΜΜΕ για αύξηση της παραγωγικότητας τους

Επιχειρηματική εκμετάλλευση προϊόντων Ε&Τ και καινοτομιών από υφιστάμενες και νεοϊδρυόμενες ΜΜΕ για αύξηση της παραγωγικότητας τους Παράρτημα 1: Συσχέτιση της Λογικής της Παρέμβασης με τις Αξιολογήσεις του ΠΕΠ Θεσσαλίας 2014-2020 1α 1b Χαμηλό ποσοστό Ακαθάριστης Δαπάνης για έρευνα στην Περιφέρεια, ως προς το Περιφερειακό Προϊόν 1.1.1

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία του Αιγαίου

Οικονομία του Αιγαίου Για παραπομπή : Ιεραπετρίτης Δημήτριος,, 2005, Περίληψη : Χρονολόγηση Σύγχρονη εποχή Γεωγραφικός Εντοπισμός Αρχιπέλαγος του Αιγαίου 1. Εισαγωγή Το Αιγαίο περιλαμβάνει διοικητικά τις περιφέρειες Βορείου

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2004 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ B τρίµηνο 2004

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ B τρίµηνο 2004 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ B τρίµηνο 2004 Πειραιάς, 21 εκεµβρίου 2004 Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2005 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Επιστημονικός υπεύθυνος: καθ. Χ. Κοκκώσης Εργαστήριο Περιβάλλοντος και Χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.).

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.). Στην παρούσα Θεματική Έκθεση εξετάζεται και αναλύεται, για την περίοδο 2009-2014 (και ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των πιο πρόσφατων στοιχείων), η εξέλιξη εξειδικευμένων δεικτών, οι οποίοι εκφράζουν και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

με θέμα: Οικονομική κρίση και κρίση απασχόλησης στον τομέα των κατασκευών

με θέμα: Οικονομική κρίση και κρίση απασχόλησης στον τομέα των κατασκευών Ιπ/βπ/140410 ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΓΕΕ ΣΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΟΤ ΣΕΕ με θέμα: Οικονομική κρίση και κρίση απασχόλησης στον τομέα των κατασκευών Αθήνα, 16 ΑΠΡΙΛΙΟΤ 2010 2 Κυρίες και Κύριοι, Υίλες και

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΚΟ-Ε-3: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΚΟ-Ε-3: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά Περιφέρεια στη Ζώνη IV και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανοµή της κατά τοµέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά Περιφέρεια στη Ζώνη IV και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή της κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής) καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό, ΟΤΑ και Δημοτικό Διαμέρισμα (Δ.Δ.). Η βελτίωση της μεταφορικής υποδομής επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίμηνο 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 16 Σεπτεμβρίου 2010

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίμηνο 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 16 Σεπτεμβρίου 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 16 Σεπτεμβρίου 2010 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίμηνο 2010 Κατά το Β τρίμηνο του 2010 ο αριθμός των απασχολούμενων ανήλθε σε 4.426.992

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μποµπόλιας Πληθυσµός: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Α.Μ.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2005 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά Περιφέρεια και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Κλειτώ Λεοντίδου- Γεράρδη

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Κλειτώ Λεοντίδου- Γεράρδη ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με το παρόν ερευνητικό πρόγραµµα «Στρατηγικό Πλαίσιο Χωρικής Ανάπτυξης για την Αθήνα Αττική» και µε τη συµµετοχή ενός ευρέως φάσµατος πανεπιστηµιακών δασκάλων και άλλων ερευνητών και συνεργατών,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - Β Τρίμηνο

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - Β Τρίμηνο Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - Β Τρίμηνο - Κατά το Β Τρίμηνο του ο αριθμός των απασχολουμένων ανήλθε σε 3.539.085 άτομα και των ανέργων σε 1.280.101. Το ποσοστό ανεργίας κατά τη διάρκεια του Β τριμήνου διαμορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εγνατία Οδός: Άξονας ανάπτυξης και συνεργασίας

Εγνατία Οδός: Άξονας ανάπτυξης και συνεργασίας Εγνατία Οδός: Άξονας ανάπτυξης και συνεργασίας Η Εγνατία Οδός δεν αποτελεί μόνον έναν σημαντικό άξονα μεταφορών που συνδέει τα μεγάλα αστικά κέντρα και αναπτύσσει τον βορειοελλαδικό χώρο, αλλά αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ)

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) Η ΠΚΜ είναι η μεγαλύτερη περιφέρεια της Ζώνης των Περιφερειών από τις οποίες διέρχεται η Εγνατία Οδός (Ζώνη IV) μετσε μόνιμο πληθυσμό (απογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Eνώ η Ελλάδα διαθέτει, υποτίθεται, πολιτικές απασχόλησης και περιφερειακής α-

Eνώ η Ελλάδα διαθέτει, υποτίθεται, πολιτικές απασχόλησης και περιφερειακής α- ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΘΡΑΚΗ: Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Του: Χρήστου Α. Ιωάννου* Σύνοψη Eνώ η Ελλάδα διαθέτει, υποτίθεται, πολιτικές απασχόλησης και περιφερειακής α- νάπτυξης συνοδευόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά Περιφέρεια και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ τρίµηνο 2004

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ τρίµηνο 2004 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΓ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ τρίµηνο 2004 Πειραιάς, 12 Απριλίου 2005 Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Η ΠΕΤΑ Α.Ε. τηρεί το Μητρώο των Δημοτικών Επιχειρήσεων της Αυτοδιοίκησης Α

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Η ΠΕΤΑ Α.Ε. τηρεί το Μητρώο των Δημοτικών Επιχειρήσεων της Αυτοδιοίκησης Α ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Η ΠΕΤΑ Α.Ε. τηρεί το Μητρώο των Δημοτικών Επιχειρήσεων της Αυτοδιοίκησης Α βαθμού εδώ και μία δεκαετία, μετά από αναθέσεις της Κ.Ε.Δ.Κ.Ε. και του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. Στο διάστημα αυτό έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημογραφία Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση Μιχάλης Αγοραστάκης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας &

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ 7 ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Σ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ-ΚΟΛΩΝΙΑ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ Γ τρίµηνο 2008

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ Γ τρίµηνο 2008 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ OΣ Πειραιάς, 18 εκεµβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ Γ τρίµηνο 2008 Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική - Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία Χωροταξία Μάθημα:Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασμού και της οικιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίµηνο 2005

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίµηνο 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΓ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίµηνο 2005 Πειραιάς, 14 Ιουλίου 2005 Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ)

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) Η ΠΚΜ είναι η μεγαλύτερη περιφέρεια της Ζώνης των Περιφερειών από τις οποίες διέρχεται η Εγνατία Οδός (Ζώνη IV) σε μόνιμο πληθυσμό (απογραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ Φεβρουάριος 2005 ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και ήμο της Ζώνης IV. Η βελτίωση της μεταφορικής υποδομής επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2016

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2016 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2016 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2016 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής ρ Μαρία Κωστοπούλου Προϊσταμένη Μονάδας Α Στρατηγικής και παρακολούθησης πολιτικών Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασμού. 6 η Διάλεξη Β. Διάγνωση της υπάρχουσας κατάστασης Οικιστική ανάπτυξη και Κατοικία Εισήγηση: Ελένη Ανδρικοπούλου

Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασμού. 6 η Διάλεξη Β. Διάγνωση της υπάρχουσας κατάστασης Οικιστική ανάπτυξη και Κατοικία Εισήγηση: Ελένη Ανδρικοπούλου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 6 η Διάλεξη Β. Διάγνωση της υπάρχουσας κατάστασης Οικιστική ανάπτυξη και Κατοικία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ 4 1. Εγγεγραμμένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - Α Τρίμηνο

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - Α Τρίμηνο Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - Α Τρίμηνο 2014 - Κατά το Α Τρίμηνο του 2014 ο αριθμός των απασχολουμένων ανήλθε σε 3.483.716 άτομα και των ανέργων σε 1.342.299. Το ποσοστό ανεργίας κατά τη διάρκεια του Α

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης στην Κύπρο

Διαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης στην Κύπρο Διαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης στην Κύπρο 1980-2000 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Ο βασικός σκοπός της μελέτης είναι η ανάλυση και η εξέταση των διαχρονικών τάσεων απασχόλησης στην Κύπρο από το 1980 μέχρι το 2000.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Από τις µεταβολές των γενικών όρων που είναι σηµαντικοί για την εκτέλεση του ΚΠΣ 2000-2006, κατά το έτος 2003 αλλά και τα σχετικά ευρήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο.

Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο. Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο. Βάλια Αρανίτου, ΙΝΕΜΥ, Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιων Σαγιάς, ΕΜΠ ΟΡΣΑ-ΕΣΕΕ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΗ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3 2010-2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 1 0-2 0 2 0 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος Κυριάκου,

Διαβάστε περισσότερα

6.4. Τομεακή Κατανομή των Α.Ξ.Ε. στην Περιφέρεια Κρήτης.. 136 7. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Γ' Κ.Π.Σ. ΚΑΙ ΤΟΥ Π.Ε.Π. ΚΡΗΤΗΣ... 138 7.1. Πορεία υλοποίησης του

6.4. Τομεακή Κατανομή των Α.Ξ.Ε. στην Περιφέρεια Κρήτης.. 136 7. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ Γ' Κ.Π.Σ. ΚΑΙ ΤΟΥ Π.Ε.Π. ΚΡΗΤΗΣ... 138 7.1. Πορεία υλοποίησης του 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ.....4 2.ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 5 3. ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ..7 3.1. Ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (Α.Ε.Π.).8 3.2. Ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (Α.Π.Α.) και εργατική παραγωγικότητα σε σύνολα

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) παρουσιάζει την Έρευνα Εργατικού Δυναμικοί για το Γ Τρίμηνο του 2016. Επισημαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και ήμο της Ζώνης IV. Η βελτίωση της μεταφορικής υποδομής επηρεάζει άμεσα την κινητικότητα των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ελληνική Δημοκρατία ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ανέστης Γουργιώτης Δρ. Μηχανικός Xωροταξίας Δ/νση Χωροταξίας Φωτεινή Στεφανή Τοπογράφος

Διαβάστε περισσότερα

Corinthia and Arcadia appear, in terms of GDP per capita, as the most prosperous

Corinthia and Arcadia appear, in terms of GDP per capita, as the most prosperous Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΚΑΔΙΑΣ Tου Χρήστου Α. Ιωάννου* Abstract Corinthia and Arcadia appear, in terms of GDP per capita, as the most prosperous

Διαβάστε περισσότερα

Eurybase The Information Database on Education Systems in Europe

Eurybase The Information Database on Education Systems in Europe Directorate-General for Education and Culture Eurybase The Information Database on Education Systems in Europe Οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα 2005/06 European Commission 1. Πολιτική,

Διαβάστε περισσότερα

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997,

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997, Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 98, 98, 986, 987, 988, 989, 99, 99, 99, 995, 997, 998, 999,,, και. Καναβέλη Ελιάνα Παλιεράκη Πόπη 8--6 . Εισαγωγή..... Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Αστικοποίηση και διοικητική διαίρεση της Αττικής (όπως ήταν το 2007) Πηγή Χάρτη: Αγγελίδης κ.ά 2007)

Αστικοποίηση και διοικητική διαίρεση της Αττικής (όπως ήταν το 2007) Πηγή Χάρτη: Αγγελίδης κ.ά 2007) ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 7β Η μετεξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ"

Εισήγηση με θέμα: Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ" Νίκος Μίχος, Συντονιστής θεματικής ομάδας σχεδιασμού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές»

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές» Εισαγωγή: Το κείμενο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει τμήμα από τα βασικά συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης της DATARC για την οικονομία και την αγορά εργασίας των νομών της περιφέρειας Πελοποννήσου.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ιανουάριος 2015 (περιλαμβάνει τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από τις αντίστοιχες πηγές ) Πηγές Στοιχείων: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 2004 & 2005

Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 2004 & 2005 Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 24 & 25 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Κύριος σκοπός της μελέτης είναι η παροχή προβλέψεων για την απασχόληση στην Κύπρο για τα χρόνια 24 και 25. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από την πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ)

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΑΠΑ) ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET13: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ () ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τη σύνθεση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας ανά Νομό/Περιφέρεια και

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 13.1 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Μορφολογία - Γενικά Ο νοµός Καβάλας είναι ο µόνος µη συνοριακός νοµός της Περιφέρειας και ο νοµός µε το µεγαλύτερο ανάπτυγµα θαλάσσιου µετώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ............................................... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρίες περιφερειακών ανισοτήτων Μια σύντομη παρουσίαση...................... 21 1.1 Εισαγωγή...........................................

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37 Περιεχόμενα Εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή, Δημήτρης Σκούρας....................... 23 Εισαγωγή................................................................................ 25 Η λογική και η οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - B Τρίμηνο

Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - B Τρίμηνο Έρευνα Εργατικού Δυναμικού - B Τρίμηνο - Κατά το B Τρίμηνο του ο αριθμός των Απασχολουμένων ανήλθε σε 3.702.613 άτομα και των Ανέργων σε 1.112.075. Το ποσοστό ανεργίας κατά τη διάρκεια του B τριμήνου διαμορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔ Ï ÂÈ apple Û fiïëûë ÛÙËÓ appleúè Î OÈÎÔÓÔÌ

ÚÔ Ï ÂÈ apple Û fiïëûë ÛÙËÓ appleúè Î OÈÎÔÓÔÌ ÚÔ Ï ÂÈ apple Û fiïëûë ÛÙËÓ appleúè Î OÈÎÔÓÔÌ 2005-2015 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 0 5-2 0 1 5 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΪΟΣ 2005

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ 3.1 Πληθυσµιακά στοιχεία σε επίπεδο Ν. ΡΑΜΑΣ Πίνακας 3.1.1 : Πληθυσµός του Νοµού ράµας (1961-1991) ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ \ ΕΤΗ 1961 1971 1981

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 13 Ιουνίου 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 13 Ιουνίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Ιουνίου 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2013 Κατά το Α Τρίμηνο του 2013 ο αριθμός των απασχολούμενων ανήλθε σε 3.595.921

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 2 To πλαίσιο του χωρικού σχεδιασµού στην Ελλάδα Το κανονιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΙΚΗ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΤΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΚΛΑΔΙΚΗ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΤΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΛΑΔΙΚΗ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΤΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1970-1980 Υπό ΜΑΡΙΑΣ ΓΚΙΚΑ... Διδάκτορας του Πανεπιστημίου, του MONTPELLIER Τα τελευταία χρόνια οι περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2006 Πειραιάς, 15 Μαρτίου 2007

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2006 Πειραιάς, 15 Μαρτίου 2007 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔOΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ 2006 Πειραιάς, 15 Μαρτίου 2007 Η Γενική Γραμματεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος ανακοινώνει τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Εισαγωγή Μέρος Πρώτο: Αστικά και Περιφερειακά Οικονομικά Υποδείγματα και Μέθοδοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων: η χωροθέτηση της επιχείρησης στη θεωρία 1. 1 Εισαγωγή 1.2 Κλασικά και νεοκλασικά υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα