Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑ ΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ, ΚΑΡΠΟΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΡΠΩΝ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΜΑΝΙΑ ΣΤΕΛΛΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ρ. Λιονάκης Σπύρος ΗΡΑΚΛΕΙΟ, 2006

2 Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑ ΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ, ΚΑΡΠΟΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΡΠΩΝ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΜΑΝΙΑ ΣΤΕΛΛΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ρ. Λιονάκης Σπύρος ΗΡΑΚΛΕΙΟ,

3 Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑ ΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ, ΚΑΡΠΟΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΡΠΩΝ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΜΑΝΙΑ ΣΤΕΛΛΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ρ. Λιονάκης Σπύρος ΗΡΑΚΛΕΙΟ,

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 6 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 7 Β. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 9 1. ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ 1.1 Βοτανικοί τύποι και ποικιλίες του αβοκάντο Χαρακτηριστικά βοτανικών τύπων Βοτανικός τύπος Μεξικού Βοτανικός τύπος Γουατεµάλας Βοτανικός τύπος υτικών Ινδιών 1.3 Ποικιλίες αβοκάντο για εµπορική εκµετάλλευση ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΒΟΚΑΝΤΟ Βλαστός 2.2 Φύλλο 2.3 Οφθαλµοί Καρπός 3. ΤΟ ΑΝΘΟΣ Μορφολογία του άνθους 3.2 ιαφοροποίηση ανθοφόρων οφθαλµών 3.3 Περίοδος ανθήσεως Επικονίαση και γονιµοποίηση του άνθους Οικολογία του άνθους Επικονίαση Σταυρεπικονίαση Επικονίαση και κλιµατικές συνθήκες Καρπόδεση Περιορισµοί καρπόδεσης Φυσιολογική καρπόπτωση Παρθενοκαρπία ΚΛΑ ΕΜΑ 5. ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ 23 Γ. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ ΦΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 2. ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Χειρισµοί στην παλαιά βλάστηση Κλάδεµα 10% των παλαιών βλαστών Κλάδεµα 80% των παλαιών βλαστών Χειρισµοί στη νέα βλάστηση Συµπληρωµατικές µετρήσεις 34. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ 1.1 Ηράκλειο 1.2 Χανιά ΚΑΡΠΟΠΤΩΣΗ 50 4

5 2.1 Ηράκλειο Χανιά ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕΙΚΤΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΚΡΑΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΑΣ ΤΑΞΙΑΝΘΙΑΣ ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΡΠΩΝ ΑΒΟΚΑΝΤΟ Fuerte Hass 66 Ε. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 70 ΣΤ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 71 5

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η πτυχιακή αυτή εργασία έγινε κατά την διάρκεια της εξάµηνης πρακτικής µου άσκησης στο εργαστήριο ενδροκοµίας του τµήµατος Φυτικής Παραγωγής της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας του ΤΕΙ Κρήτης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η µελέτη της επίδρασης που µπορεί να έχει το κλάδεµα της παλαιάς και της νέας βλάστησης στην καρπόδεση, στην καρπόπτωση και στην πορεία ανάπτυξης των καρπών αβοκάντο ποικιλιών Fuerte και Hass. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον ρ. Σπύρο Λιονάκη για την συµβολή του στην ολοκλήρωση της εργασίας αυτής καθώς επίσης και για την εµπιστοσύνη που µου έδειξε δίδοντας µου την ευκαιρία να παρουσιάσω τα αποτελέσµατα της πτυχιακής µου εργασίας στο 22 ο Επιστηµονικό Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρίας της Επιστήµης Οπωροκηπευτικών που έγινε στην Πάτρα από Οκτωβρίου Ήταν µοναδική εµπειρία για µένα η παρουσίαση της πτυχιακής µου εργασίας σε Πανελλήνιο συνέδριο και η παρακολούθηση των εργασιών του συνεδρίου αυτού. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τον ρ. Πλούταρχο Τσικαλά για την βοήθεια του στην στατιστική ανάλυση των αποτελεσµάτων του πειράµατος. 6

7 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το αβοκάντο (Persea Americana Miller) είναι ιθαγενές των τροπικών περιοχών του Μεξικού και της κεντρικής Αµερικής. Από τις περιοχές αυτές προέρχονται οι τρεις σηµαντικότεροι δενδροκοµικοί τύποι που παράγουν καρπούς (οι τύποι του Μεξικού, της Γουατεµάλας και των υτικών Ινδιών) και στους οποίους περιλαµβάνονται οι κυριότερες εµπορικές ποικιλίες. Εκτός από τις τροπικές περιοχές της Αµερικής όπου είναι ιθαγενές, το αβοκάντο καλλιεργείται σήµερα σε πολλές άλλες τροπικές ή υποτροπικές περιοχές όπως της Αφρικής, της Αυστραλίας, του Ισραήλ και στην Ευρώπη οι Νότιες περιοχές της Ιταλίας, Ισπανίας, Πορτογαλίας και Κορσικής. Το αβοκάντο ευδοκιµεί όχι µόνο στα υγρά και τροπικά κλίµατα απ όπου κατάγεται αλλά και σε ηµίξηρες περιοχές, όπου αναπτύσσονται και τα εσπεριδοειδή. Στη χώρα µας συστηµατική προσπάθεια για την διάδοση της καλλιέργειας του αβοκάντο άρχισε το Σήµερα καλλιεργείται κυρίως στην Ν. Κρήτη (Χανιά και Ρέθυµνο) σε έκταση περίπου στρεµµάτων και η παραγόµενη ποσότητα καρπών ανέρχεται σε τόνους περίπου το έτος, από τους οποίους οι τόνοι εξάγονται σε αγορές της Ευρώπης και οι υπόλοιποι καταναλώνονται στην εγχώρια αγορά. Παράλληλα, εισάγονται στην Ελλάδα κάθε χρόνο περίπου τόνοι αβοκάντο. Υπάρχει αξιόλογο οικονοµικό ενδιαφέρον για την επέκταση της καλλιέργειας δεδοµένου ότι θεωρείται σηµαντική εναλλακτική διέξοδος για την αντικατάσταση παραδοσιακών καλλιεργειών που αντιµετωπίζουν δυσκολίες στην διάθεσή τους. Σύµφωνα µε τις προβλέψεις ειδικών η καλλιέργεια του αβοκάντο θα πρέπει να επεκταθεί στην Κρήτη σε έκταση περίπου στρεµµάτων τα οποία θα βρεθούν από την εγκατάλειψη εσπεριδοειδών (κυρίως µανταρινιάς) και ελιάς (κυρίως τσουνάτης και θρουµπολιάς). Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες από τις νέες περιοχές όπου έχει εισαχθεί η καλλιέργεια του αβοκάντο παρά το ότι η προσαρµογή του γενικά στις τοπικές περιοχές είναι ικανοποιητική, παρατηρούνται συχνά µειωµένες αποδόσεις όπως π.χ στην σηµαντικότερη εµπορική ποικιλία Fuerte. Η µειωµένη αυτή παραγωγικότητα του αβοκάντο και ιδιαίτερα της προαναφερθείσας ποικιλίας Fuerte µπορεί να 7

8 αποδοθεί σε διάφορους λόγους όπως στο κλίµα, στις καλλιεργητικές τεχνικές και κατά ένα σηµαντικό µέρος σε ελλιπή ή ατελή επικονίαση και σε δυσχέρειες κατά το στάδιο της καρπόδεσης. Η επίδραση των συνθηκών του περιβάλλοντος στις διαδικασίες αυτές (άνθηση, επικονίαση, καρπόδεση) είναι καθοριστικής σηµασίας για κάθε καλλιέργεια. Η σηµασία τους όµως για το αβοκάντο είναι επαυξηµένη λόγω της γνωστής ιδιαιτερότητας του είδους αυτού όσον αφορά την βιολογία του άνθους (διχογαµία) αλλά και για το γεγονός ότι πολλές από τις νέες περιοχές στις οποίες καλλιεργείται σήµερα όπως είναι και η χώρα µας βρίσκονται στα όρια της ζώνης καλλιέργειας του αβοκάντο. Στη παρούσα εργασία µελετήθηκε η επίδραση που µπορεί να έχει, στην καρπόδεση, στην καρπόπτωση και στην πορεία ανάπτυξης των καρπών αβοκάντο, η εφαρµογή κλαδέµατος στην παλαιά και στη νέα βλάστηση στις ποικιλίες Fuerte και Hass. Ακόµα, µελετήθηκε η πορεία ανάπτυξης κορυφαίων και πλάγιων ταξιανθιών και η πορεία ανάπτυξης µεµονωµένων οφθαλµών. Οι επιπλέον αυτές µετρήσεις είναι σηµαντικές και χρήσιµες γιατί µας έδωσαν στοιχεία για τον ακριβή χρόνο : Άνθησης Καρπόδεσης Έκπτυξης της νέας βλάστησης Στοιχεία απαραίτητα για την κατανόηση της διαφορετικότητας κάθε ποικιλίας. 8

9 Β. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 1. ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ Το αβοκάντο, Persea Americana Miller, ανήκει βοτανικά στην οικογένεια Lauraceae και στην τάξη Magnoliales. Πάνω από είδη της οικογένειας Lauraceae είναι τροπικά εκτός από λίγα που είναι υποτροπικά. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν µερικά γνωστά µας είδη τα οποία έχουν µακρινή συγγένεια µε το αβοκάντο. Μεταξύ αυτών είναι η δάφνη, η καµφορά και η κανέλλα. Το γένος Persea περιλαµβάνει περίπου 50 είδη τα οποία είναι ιθαγενή των τροπικών περιοχών του Μεξικού και της κεντρικής Αµερικής. Πολλά από τα άγρια συγγενή είδη του αβοκάντο εισήχθησαν από την Κεντρική Αµερική και το Μεξικό στις Η.Π.Α για να µελετηθούν, να ερευνηθούν και αξιολογηθούν οι ιδιότητες τους ως προς την ανθεκτικότητα στις ασθένειες, τα άλατα του εδάφους και την συγγένεια µε τα εµπορικά είδη του αβοκάντο, προκειµένου να χρησιµοποιηθούν ως υποκείµενα του αβοκάντο ή να διασταυρωθούν. Όλα τα είδη του γένους Persea χρωµοσωµάτων 2n=24. έχουν αριθµό Τα γνωστότερα συγγενή είδη του αβοκάντο είναι το P. Indica, P. Borbonia, P. Floccose, P. Longipes, P. Nubigena, P. Schiedeana, P. Skutchii. 1.1 ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ Όλοι οι τύποι και ποικιλίες του αβοκάντο ανήκουν στο είδος Persea Americana Mill. Οι καλλιεργούµενες ποικιλίες του αβοκάντο διακρίνονται µε βάσει ορισµένων µορφολογικών και φυσιολογικών χαρακτηριστικών σε τρεις διαφορετικούς βοτανικούς τύπους του είδους. Οι τύποι αυτοί είναι γνωστοί µε τις ονοµασίες των γεωγραφικών περιοχών, όπου ανακαλύφθηκαν και θεωρήθηκαν ότι είναι ιθαγενείς, και είναι (α) ο βοτανικός τύπος Μεξικού, (β) ο βοτανικός τύπος Γουατεµάλας και (γ) ο βοτανικός τύπος υτικών Ινδιών. Υπάρχουν σπουδαίες φυσιολογικές διαφορές µεταξύ των τριών αυτών τύπων που αναφέρονται στην ηµεροµηνία ωρίµανσης, το µέγεθος του καρπού, την υφή του φλοιού, την ελαιοπεριεκτικότητα, την αντοχή στις ασθένειες, αντοχή στο κρύο κ.λ.π. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά των τριών τύπων περιγράφονται παρακάτω : 9

10 1.2 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΒΟΤΑΝΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ Ο πρώτος που ταξινόµησε και περιέγραψε τους βοτανικούς τύπους του αβοκάντο ήταν ο Popenoe και ακολούθησαν οι Hodgson και Ruehle ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΕΞΙΚΟΥ Προέρχεται από τα υψίπεδα του Νοτίου-Κεντρικού Μεξικού. Είναι δέντρο των ηµίξερων υποτροπικών κλιµάτων. Έχει αντοχή σε χαµηλές θερµοκρασίες (-6 0 C) και είναι ευαίσθητο στην αλατότητα του εδάφους και ιδιαίτερα στο χλώριο. Ο φλοιός του καρπού είναι λεπτός, λείος και µαλακός ενώ τα φύλλα του θεωρούνται τα µεγαλύτερα σε σύγκριση µε τους άλλους τύπους. Ο καρπός είναι µικρός (0,2 χιλ/µα) και σχήµατος επιµήκους. Η σάρκα του καρπού έχει ευχάριστη γεύση και περιέχει ίνες. Αποτελεί µειονέκτηµα το µικρό µέγεθος του καρπού σε συνδυασµό µε το µεγάλο µέγεθος του σπέρµατος και αυτό επηρεάζει αρνητικά την εµπορία του. Στον τύπο Μεξικού ανήκουν οι ποικιλίες : ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑΣ Προέρχεται από τα υψίπεδα της Κεντρικής Γουατεµάλας. Είναι δέντρο υποτροπικών περιοχών. Έχει µέση αντοχή στους παγετούς ( C) και στην αλατότητα του εδάφους και παρουσιάζει µεγάλη ευαισθησία στην χλώρωση που προκαλείται από την περίσσεια ανθρακικού ασβεστίου στο έδαφος. Οι καρποί είναι ποικίλου µεγέθους (0,2-2,3 χιλ/µα) και σχήµατος περισσότερο στρογγυλού. Ο φλοιός του καρπού είναι παχύς, τραχύς µε σκληρή και δερµατώδη υφή. Η τραχύτητα του φλοιού οφείλεται στην παρουσία φακιδίων στην επιφάνεια του, τα οποία εξέχουν ελαφρά. Στον τύπο Γουατεµάλας ανήκουν οι ποικιλίες : ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΥΤΙΚΩΝ ΙΝ ΙΩΝ Είναι δέντρο των τροπικών κλιµάτων και κατάγεται από τις πεδινές και ηµιορεινές περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Αµερικής. Τα δέντρα είναι πολύ ευπαθή στο ψύχος (-2 0 C) αλλά έχουν µεγάλη ανθεκτικότητα στην αλατότητα του εδάφους και στην χλώρωση από το ασβέστιο. Τα φύλλα του δέντρου είναι πιο ανοιχτόχρωµα από τους άλλους τύπους. Οι καρποί είναι σχετικώς µεγάλου µεγέθους (0,4-2,3 χιλ/µα) και σχήµατος επιµήκους. Ο φλοιός των καρπών είναι παχύς µε ξυλώδη υφή. Η περιεκτικότητα των καρπών σε έλαιο είναι µικρότερη από τους άλλους τύπους και η 10

11 γεύση τους είναι πιο ελαφριά σε σύγκριση µε των άλλων που είναι περισσότερο γλυκιά. Παρακάτω αναφέρονται οι κυριότερες καλλιεργούµενες ποικιλίες αβοκάντο χωρισµένες κατά δενδροκοµικό τύπο: ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΥΠΟΥ ΜΕΞΙΚΟΥ BACON, DUKE, EMERALD, GANTER, YAMA, MEXICOLA, SCOTT, SUSAN, TOPA TOPA, ZUTANO, JALNA, PUEBLA, STEWART. ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΥΠΟΥ ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑΣ EDRANOL, HASS, HICKSON, LINDA, LYON, REED, NABAL, MAcARTHUR, ANAHEIM, BENIK, ITZAMNA, DICKINSON, SHEPARD, TAYLOR. ΥΒΡΙ ΙΑ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΤΥΠΟΥ ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑΣ ΚΑΙ ΜΕΞΙΚΟΥ FUERTE, ETTINGER, NOWELS, RYAN,WINTER MEXICAN, RINCON. ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΥΠΟΥ ΥΤΙΚΩΝ ΙΝ ΙΩΝ FYCHSIA, TRAPP, WALDIN, SIMMONDS, POLLOCK, RUEHLE. ΥΒΡΙ ΙΑ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΤΥΠΟΥ ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑΣ ΚΑΙ. ΙΝ ΙΩΝ BOOTH7, BOOTH8, COLLINSON, LULA, MONROE, CHOQUETTE. 1.3 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΓΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗ Οι συνθήκες (κλιµατικές, εδαφικές και υδατικές) αρκετών περιοχών της Νότιας Ελλάδας (Κρήτη, ωδεκάνησα και Ν. Πελοπόννησο) προσφέρονται ιδιαίτερα για την ανάπτυξη της εµπορικής καλλιέργειας του αβοκάντο στη χώρα µας. Στην Ελλάδα έχουν διαδοθεί οι ποικιλίες Hass, Fuerte, Ettinger, Bacon, Benik και Zutano. Από αυτές η Hass φαίνεται να είναι η πιο παραγωγική και ευδοκιµεί καλύτερα σε µέρη που δεν προσβάλλονται από παγετούς, ενώ οι ποικιλίες Bacon και Zutano αντέχουν σε περισσότερο ψυχρά κλίµατα. 11

12 2. ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΒΟΚΑΝΤΟ Το µέγεθος του δέντρου εξαρτάται από την ποικιλία. Το συνηθισµένο ύψος των δέντρων κυµαίνεται από 5 έως 15 µέτρα, αν και υπάρχουν περιπτώσεις που το ύψος πλησιάζει τα 20 µέτρα. 2.1 ΒΛΑΣΤΟΣ Η βλάστηση των περισσότερων ποικιλιών είναι πλαγιόκλαδη (π.χ Fuerte, Rincon, Pollock) ενώ ορισµένες ποικιλίες έχουν ζωηρή ορθόκλαδη βλάστηση (π.χ Zutano, Reed, Bacon). Άλλες ποικιλίες, όπως η Hass, είναι µέσης ζωηρότητας και αναπτύσσουν ορθόκλαδη µετρίως ανοιχτή κόµη. Οι νεαροί βλαστοί είναι µεγάλης διαµέτρου και στρογγυλοί, ελαφροί και εύθραυστοι µε αποτέλεσµα τα δέντρα να υφίσταται ζηµιές από ισχυρούς ανέµους (Εικ.1). Εικ.1 Παλαιοί και νεαροί βλαστοί σε δέντρο αβοκάντο 2.2 ΦΥΛΛΟ Τα φύλλα φέρονται στους βλαστούς κατ εναλλαγή. Είναι απλά και το σχήµα τους ποικίλει(επιµήκη, ωοειδή, ελλειπτικά). Τα ώριµα φύλλα έχουν µήκος cm(µέχρι και 40cm) και πλάτος 3-10cm. Η βάση του φύλλου είναι σφηνοειδής ενώ η κορυφή του οξεία. Είναι δερµατώδη, χρώµατος ανοιχτού έως βαθύ πράσινου στην επάνω επιφάνεια και ενώ θαµπό, γλαυκό πράσινο στην κάτω επιφάνεια (Εικ 2). Εικ 2. Ώριµα φύλλα αβοκάντο 12

13 2.3 ΟΦΘΑΛΜΟΙ Οι οφθαλµοί είναι µικτοί(ανθοφόροι και βλαστοφόροι) και φέρονται στις µασχάλες των φύλλων. Κάθε µικτός οφθαλµός εκπτύσσεται και δίνει βλαστό ο οποίος στην άκρη φέρει. Οι οφθαλµοί είναι ελαφρώς διογκωµένοι λόγω του ότι καλύπτονται µε λέπια (Εικ.3). Εικ.3 Μικτοί οφθαλµοί στην έναρξη της εκπτυξής τους 2.4 ΚΑΡΠΟΣ Ο καρπός του αβοκάντο είναι σαρκώδης και ταξινοµείται βοτανικά ως µονόσπερµη ράγα Σε µερικές ποικιλίες που προέρχονται από τις περιοχές του Μεξικού οι καρποί δεν είναι µεγαλύτεροι από το µέγεθος αβγού, ενώ σε άλλες ποικιλίες ο καρπός µπορεί να φτάσει τα 1-2 χιλ/µα. Το σχήµα ποικίλει από σφαιρικό, λοξό, ωοειδές έως απιοειδές µε µακρύ κωνικό λαιµό (Εικ.4). Αν εξεταστεί ο καρπός αβοκάντο σε τοµή κατά µήκος, παρατηρούνται τα εξής µέρη: Το εξωκάρπιο ή φλοιός, το σαρκώδες µεσοκάρπιο, το ενδοκάρπιο και το σπέρµα (Εικ.5). Ο φλοιός του καρπού έχει χρώµα από ανοιχτό ή βαθύ πράσινο έως βαθύ πορφυρό (Εικ6). Η εξωτερική επιφάνεια του είναι γυαλιστερή ή θαµπή, λεία και οµαλή ή λεία ανώµαλη. Είναι πολύ λεπτός ή παχύς, ξυλώδης και εύθραυστος ή παχύς και δερµατώδης µε διάσπαρτες κιτρινόλευκες ή ερυθροκάστανες κηλίδες. Η σάρκα, που αντιπροσωπεύει το µεγαλύτερο τµήµα του περικαρπίου είναι παχιά από ελαφρό κίτρινο έως ελαφρό πράσινο και αποκτά βουτυρώδη γεύση όταν ο καρπός είναι ώριµος. Το σπέρµα του καρπού είναι συνήθως µεγάλου µεγέθους και το σχήµα του είναι στρογγυλό, σφαιροειδές ή κωνικό. 13

14 Εικ.4 Ποικιλία καρπών αβοκάντο διαφορετικών σχηµάτων Εικ.5 Καρπός αβοκάντο σε τοµή κατά µήκος όπου παρατηρείται το εξωκάρπιο, το µεσοκάρπιο, το ενδοκάρπιο και το σπέρµα Εικ.6 Ποικιλία χρωµάτων σε καρπούς αβοκάντο, πράσινο, σκούρο πράσινο, µώβ και µαύρο (αριστερά προς δεξιά) 14

15 3.ΤΟ ΑΝΘΟΣ 3.1 ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΟΥΣ Τα άνθη είναι λευκά ή κιτρινωπά µε διάµετρο 0,5-1,5 cm και φέρονται σε ταξιανθίες τύπου βότρυς ή φόβης, οι οποίες είναι συσσωρευµένες στις κορυφές των βλαστών. Σε κάθε βλαστό σχηµατίζονται περισσότερα από άνθη, από τα οποία τελικά αναπτύσσονται 1 έως 2 καρποί. Ένας χαρακτηριστικός του είδους µηχανισµός ανθοφορίας παρεµβάλλει εµπόδια στην αυτογονιµοποίηση και διευκολύνει την σταυρογονιµοποίηση. Η επικονίαση βασίζεται στα έντοµα τα οποία µεταφέρουν την γύρη. Όλα τα µέρη του άνθους καλύπτονται από τρίχωµα εκτός από το στίγµα, τα νεκτάρια και τις κορυφές των στηµόνων. Το άνθος φέρει εννιά στήµονες σε δύο κύκλους. Ο εσωτερικός κύκλος περιλαµβάνει τρεις στήµονες και τρία στηµονώδη (ατελείς στήµονες) εναλλασσόµενα µεταξύ τους. Ο εξωτερικός κύκλος περιλαµβάνει έξι στήµονες (Εικ.7). Τα νεκτάρια και τα στηµονώδη εκκρίνουν νέκταρ, το οποίο προσελκύει τα έντοµα. Οι ανθήρες είναι τετράχωροι και ο ύπερος του άνθους αποτελείται από µία µονόχωρη επιφυή ωοθήκη, το στύλο και το στίγµα. Εικ.7 Άνθος αβοκάντο σε µεγέθυνση στο οποίο διακρίνονται τα σέπαλα, τα πέταλα, οι στήµονες και τα στηµονώδη. 3.2 ΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΘΟΦΟΡΩΝ ΟΦΘΑΛΜΩΝ Η γνώση του χρόνου κατά τον οποίο σχηµατίζονται οι ανθοφόροι(καρποφόροι) οφθαλµοί στο αβοκάντο είναι χρήσιµος τόσο για την κατανόηση της ανάπτυξης και τρόπου καρποφορίας του δέντρου όσο και για την εφαρµογή των καλλιεργητικών φροντίδων. 15

16 Ο χρόνος του σχηµατισµού των ανθοφόρων οφθαλµών είναι από έξι εβδοµάδες έως δύο µήνες πριν την πλήρη άνθηση. Η ανάπτυξη των διαφόρων µερών ενός άνθους κατά σειρά είναι: Πρώτα σχηµατίζεται το περιάνθιο(κάλυκας και στεφάνη), ακολουθούν οι στήµονες και τέλος ο ύπερος µε την σπερµατοβλάστη. Στην συνέχεια ακολουθεί µια περίοδος όπου όλα τα µέρη του άνθους αυξάνουν σε µέγεθος. Την περίοδο αυτή παράγεται η γύρη στους στήµονες ενώ στην σπερµατοβλάστη παράγεται ένα ωάριο. 3.3 ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΑΝΘΗΣΕΩΣ Η περίοδος της ανθήσεως υπολογίζεται από τον χρόνο εµφάνισης των πρώτων ανοικτών ανθέων µέχρι την παρουσία των τελευταίων ανοιχτών ανθέων. Η µέση περίοδος ανθήσεως στις πιο πολλές ποικιλίες είναι περίπου 6 έως 8 εβδοµάδες. Οι ποικιλίες τύπου Μεξικού έχουν πρώιµη άνθηση η οποία αρχίζει κατά τον Ιανουάριο ή Φεβρουάριο. Οι ποικιλίες τύπου Γουατεµάλας συνήθως ανθίζουν αργότερα από τις ποικιλίες των άλλων τύπων, συνήθως αρχίζουν να ανθίζουν κατά τον Μάρτιο ή Απρίλιο. Οι ποικιλίες τύπου. Ινδιών σε σύγκριση µε τους άλλους τύπους είναι µέσης άνθησης, συνήθως ανθίζουν από τον Μάρτιο έως τον Μάιο(αναλόγως την περιοχή). 3.4 ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΟΥΣ Τα άνθη του αβοκάντο επικονιάζονται και γονιµοποιούνται επιτυχώς αν οι κλιµατικές συνθήκες και ιδιαίτερα η θερµοκρασία και η σχετική υγρασία είναι ευνοϊκές. Η θερµοκρασία νύκτας για γονιµοποίηση πρέπει να είναι άνω των 15 0 C, ηµέρας άνω των 26 0 C, µέση θερµοκρασία άνω των 21 0 C ενώ ζηµιές παρατηρούνται σε θερµοκρασίες κάτω των C και άνω των 37 0 C. Άριστες συνθήκες ατµοσφαιρικής υγρασίας για γονιµοποίηση είναι όταν η σχετική υγρασία είναι 60 65%. Γενικά, απαιτείται µια µέση έως µεγάλη ανθοφορία για να παραχθεί µια µέση έως µεγάλη παραγωγή ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΟΥΣ Η λειτουργία του άνθους του αβοκάντο είναι ασυνήθιστη δεδοµένου ότι δεν παρατηρείται παρόµοιο φαινόµενο σε άλλο φυτό. Ο ανθικός µηχανισµός είναι γνωστός ως «ηµερήσια πρωτογυνική σύγχρονος διχογαµία» όπου τα αρσενικά και θηλυκά όργανα του άνθους δεν ωριµάζουν ταυτόχρονα, έτσι αποφεύγεται η 16

17 αυτοεπικονίαση. Το άνθος του αβοκάντο είναι ερµαφρόδιτο, έχει δηλαδή αρσενικά και θηλυκά όργανα, όµως δεν λειτουργούν τον ίδιο χρόνο (Εικ.8). Εικ.8 Ανθοταξία όπου διακρίνεται το αρσενικό άνθος (αριστερά) και το θηλυκό άνθος (δεξιά) Το κάθε άνθος ακολουθεί ένα κύκλο διπλού ανοίγµατος. Στο πρώτο άνοιγµα ή θηλυκό στάδιο, το άνθος λειτουργεί ως θηλυκό και το στίγµα είναι έτοιµο να δεχτεί την γύρη άλλων ανθέων, οι στήµονες του όµως είναι ανώριµοι και δεν ελευθερώνουν γύρη. Στο στάδιο αυτό το άνθος παραµένει ανοιχτό 2 ή 3 ώρες και παραµένει κλειστό κατά το υπόλοιπο της ηµέρας και νύχτας. Την επόµενη µέρα το άνθος ανοίγει πάλι. Κατά το δεύτερο άνοιγµα ή αρσενικό στάδιο, το άνθος λειτουργεί ως αρσενικό, τότε οι στήµονες απελευθερώνουν γύρη ενώ το στίγµα δεν είναι δεκτικό. Το άνθος παραµένει ανοιχτό για λίγες ώρες και έπειτα κλείνει για πάντα. Το πρώτο άνοιγµα των ανθέων διακρίνεται από τον προεξέχοντα ευθύ στύλο µε το δεκτικό στίγµα στην κορυφή του στύλου. Όλοι οι στήµονες έχουν κλήση προς τα έξω και σχηµατίζουν γωνία 90 0 µε τον στύλο του άνθους. Το δεύτερο στάδιο διαφέρει από το πρώτο στο ότι το στίγµα του στύλου είναι σκοτεινού χρώµατος και µαραµένο, οι τρεις στήµονες του εσωτερικού κύκλου βρίσκονται δίπλα στο στίγµα και οι έξι στήµονες σχηµατίζουν γωνία 45 0 µε τον στύλο. Κατά το στάδιο αυτό οι ανθήρες ελευθερώνουν γύρη. Το άνθος εάν επικονιασθεί µε επιτυχία και γονιµοποιηθεί κατά το πρώτο άνοιγµα και εφ όσον οι συνθήκες είναι ευνοϊκές θα εξελιχθεί σε καρπό. Η φύση για να εξασφαλίσει την σταυρεπικονίαση δηµιούργησε δύο κατηγόριες ή τύπους ποικιλιών αβοκάντο, τον τύπο Α και τον τύπο Β. Μία ποικιλία τύπου Α είναι θηλυκή(πρώτο άνοιγµα) το πρωί της πρώτης ηµέρας και αρσενική (δεύτερο άνοιγµα) το απόγευµα της επόµενης ηµέρας. Μία ποικιλία τύπου Β είναι ακριβώς 17

18 το αντίθετο. Τα άνθη της είναι θηλυκά(πρώτο άνοιγµα) το απόγευµα της πρώτης ηµέρας και αρσενικά(δεύτερο άνοιγµα) το επόµενο πρωί. Αυτοί οι δύο τύποι συµπληρώνουν ο ένας τον άλλον δηλαδή ποικιλία του ενός τύπου προµηθεύει γύρη στη ποικιλία του άλλου τύπου. Ο κύκλος ανοίγµατος του Α διαρκεί περίπου 36 ώρες ενώ ο κύκλος του Β διαρκεί λιγότερο από 20 ώρες. Στον πίνακα 1 φαίνεται η χρονική κατανοµή του διπλού κύκλου ανοίγµατος των ανθέων για κάθε τύπο. τύπο. Πίνακας1. Χρονική κατανοµή του διπλού κύκλου ανοίγµατος των ανθέων για κάθε Επειδή όµως από ηµέρα σε ηµέρα πραγµατοποιούνται χιλιάδες ανοίγµατα ανθέων και στα δύο στάδια, η ηµερήσια εικόνα για τον κάθε τύπο εµφανίζεται στον πίνακα 2 ως εξής: Πίνακας 2. Ηµερήσια εικόνα ανοίγµατος των ανθέων για τον κάθε τύπο Παρακάτω αναφέρονται µερικές από τις πιο γνωστές ποικιλίες αβοκάντο µε το αντίστοιχο τύπο ανθήσεως της κάθε µιας: 18

19 Ποικιλίες: Topa Topa, Benic, Hass, Mexicola, Reed Τύπος ανθήσεως: Α Ποικιλίες: Bacon, Ettinger, Fuerte Τύπος ανθήσεως: Β ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ Για να αναπτυχθεί, υπό ευνοϊκές συνθήκες, το άνθος σε καρπό πρέπει να µεταφερθεί γύρη από τους ανθήρες στο στίγµα του υπέρου του άνθους και στη συνέχεια να γονιµοποιηθεί το ωάριο. Στο αβοκάντο λόγω της διχογαµίας, αποφεύγεται η αυτεπικονίαση. Έτσι, η γονιµοποίηση του άνθους γίνεται είτε µε την γύρη άλλων ανθέων του ίδιου δέντρου είτε µε γύρη άλλων δέντρων(σταυρεπικονίαση).η µεταφορά της γύρης γίνεται µε τον άνεµο ή µε διάφορα έντοµα(η επικονίαση του αβοκάντο γίνεται κυρίως µε µέλισσες, Εικ.9) ή και µε µηχανική επαφή των ανθήρων µε το στίγµα Εικ.9 Μέλισσα που επισκέπτεται αρσενικό άνθος σε δέντρο αβοκάντο ποικιλίας Fuerte ΣΤΑΥΡΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ Οι Nirody και Stout (1922) απέδειξαν τον ιδιαίτερο ανθικό µηχανισµό του αβοκάντο και συνέστησαν ότι απαιτείται σταυρεπικονίαση µιας ποικιλίας µε µια άλλη που έχει διαφορετική ανθική συµπεριφορά. Ειδικότερα, ο Stout (1923) υποστήριξε ότι για αυξηµένη και οµοιόµορφη παραγωγή απαιτείται σταυρεπικονίαση µεταξύ ποικιλιών τύπου ανθήσεως Α και Β. Κάθε σχεδόν ποικιλία τύπου Β ελευθερώνει γύρη σε τέτοιο χρόνο ώστε κάθε σχεδόν ποικιλία Α να τη δεχτεί µε την προϋπόθεση ότι οι δυο ποικιλίες ανθίζουν ταυτόχρονα. Μ αυτόν τον τρόπο όµως, οι ποικιλίες που ανθίζουν πρώιµα πρέπει να 19

20 φυτεύονται µαζί µε ποικιλίες µε πρώιµη ή µέση εποχής άνθησης και ποικιλίες που ανθίζουν όψιµα να φυτεύονται µε ποικιλίες µέσης ή όψιµης εποχής άνθισης ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Η επικονίαση των ανθέων του αβοκάντο και κατά συνέπεια η παραγωγή καρπών επηρεάζεται σηµαντικά από τις κλιµατικές συνθήκες και ιδιαίτερα από την θερµοκρασία. Σε άριστες κλιµατικές συνθήκες το άνοιγµα και κλείσιµο των ανθέων είναι οµοιόµορφο και προκαθορισµένο, βάσει της ποικιλίας. Το άνθος του αβοκάντο είναι πολύ ευαίσθητο στις χαµηλές θερµοκρασίες ηµέρας και νύχτας, έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχει µεγάλη σχέση µεταξύ θερµοκρασίας και ανοίγµατος των ανθέων. Οι δυο ανήθικοι τύποι( Α και Β ) λειτουργούν µε ακρίβεια, σε θερµοκρασίες κατά την διάρκεια της ηµέρας > 26 0 C και της νύχτας >15 0 C. Με την πτώση της θερµοκρασίας το άνοιγµα των ανθέων καθυστερεί ενώ σε ακραίες συνθήκες υπάρχει περίπτωση τα άνθη να µην ανοίξουν καθόλου. Ο Stout ανέφερε ότι κρύες νεφελώδεις ηµέρες έχουν ως συνέπεια το ακανόνιστο άνοιγµα. Επίσης παρατήρησε ότι η οµίχλη και ο βροχερός καιρός επηρεάζουν την κανονικότητα, την συνέχεια και την διαδοχή των ανθικών σταδίων. Οι χαµηλές θερµοκρασίες επηρεάζουν τόσο την ενεργητικότητα των µελισσών οι οποίες δεν αναπτύσσουν δραστηριότητα µε χαµηλές θερµοκρασίες όσο και την κανονική διαδοχή του διπλού κυκλικού ανοίγµατος των ανθέων. Συγκεντρωτικά, για την άριστη πραγµατοποίηση της επικονίασης και της γονιµοποίησης θα πρέπει: Να επικρατούν άριστες συνθήκες θερµοκρασίας (Μέση θερµοκρασία ηµέρας νύκτας >21 0 C, θερµοκρασία νύκτας >15 0 C. Γονιµοποίηση δεν γίνεται όταν η θερµοκρασία είναι <15 0 C). Να υπάρχουν ποικιλίες τύπου Α και Β Να υπάρχουν µέλισσες για να πραγµατοποιείται η σταυρογονιµοποίηση ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΡΠΟ ΕΣΗΣ Το πρώτο στάδιο της καρπόδεσης είναι η επικονίαση, δηλαδή η µεταφορά γύρης στο υποδεκτικό στίγµα. Η µεταφορά µπορεί να είναι φυσική ή µε τεχνητά µέσα. Το επόµενο βήµα αφορά την βλάστηση της γύρης και την ανάπτυξη του γυρεοσωλήνα. Οι διαδικασίες αυτές επηρεάζονται από παράγοντες του περιβάλλοντος, την ανόργανη θρέψη και την γενετική σύσταση του φυτού (Miklos Faust, 1989). Η στιγµή 20

21 της γονιµοποίησης είναι σηµείο σηµαντικών αλλαγών. Η γήρανση του άνθους και η απότοµη έναρξη της ανάπτυξης της ωοθήκης οδηγούν από το στάδιο του άνθους στο στάδιο του αναπτυσσόµενου καρπού. Ο αριθµός των ανθέων στα καρποφόρα δέντρα είναι συνήθως τόσο µεγάλος ώστε το φυτό δεν έχει την δυνατότητα να φέρει σε πλήρη ανάπτυξη όλους τους καρπούς που θα µπορούσαν να προκύψουν. Το ποσοστό των ανθέων και των νεαρών καρπών που απορρίπτονται είναι τόσο µεγάλο και το φαινόµενο τόσο συνηθισµένο ώστε συχνά περνά απαρατήρητο. Στο σηµείο αυτό πρέπει να επισηµανθεί και η διαφορά µεταξύ της δυνατότητας µιας ποικιλίας να δέσει καρπούς (αρχική καρπόδεση) και της δυνατότητας να διατηρήσει και να ωριµάσει ένα αξιόλογο ποσοστό από τους καρπούς αυτούς (τελική καρπόδεση). Η αρχική καρπόδεση υπολογίζεται αµέσως µετά την πτώση των αγονιµοποίητων ανθέων και εκφράζεται από τον αριθµό των καρπών που παράγονται από 100 άνθη ή ανθοταξίες. Τελική είναι η καρπόδεση που βασίζεται στον αριθµό των καρπών που παραµένει µετά το τελευταίο κύµα καρπόπτωσης ή που συγκοµίζονται (Βασιλακάκης. 1987). Συχνά παρατηρείται το φαινόµενο πολύ µεγάλης ανθοφορίας που απολήγει σε πτωχή καρπόδεση και µικρή παραγωγή όπως και του σχηµατισµού υπερβολικά µεγάλου αριθµού καρπών οι οποίοι σαν συνέπεια ανεπαρκούς διατροφής, παραµένουν µικροί κι έχουν κακοί εµφάνιση. Περιορισµένη καρπόδεση στο αβοκάντο µπορεί να οφείλεται λόγω ανεπαρκούς επικονίασης και µη υπερκάλυψης του αρσενικού και θηλυκού σταδίου (επηρεάζει η θερµοκρασία σε µεγάλο βαθµό) της ίδιας ποικιλίας ή διαφορετικών ποικιλιών ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡΠΟΠΤΩΣΗ Η καρπόπτωση µπορεί να οφείλεται σε εκφυλισµό του εµβρύου, ανταγωνισµό µεταξύ καρπιδίων και βλαστικής ανάπτυξης, ανεπάρκεια οργανικών ουσιών, ανεπάρκεια υγρασίας και ανόργανης θρέψης ή και σε ορµονικά αίτια ΠΑΡΘΕΝΟΚΑΡΠΙΑ Στο αβοκάντο σχηµατίζονται συχνά παρθενοκαρπικοί καρποί, πολύ µικρότεροι σε µέγεθος (µήκος 6-7 εκ.. διάµετρος 1,5-2 εκ.) από τους κανονικούς, χωρίς σπέρµα (Εικ.10). Οι καρποί αυτοί παραµένουν στο δέντρο όπως και οι κανονικοί µέχρι την ωρίµανση και δεν διαφέρουν από πλευράς οργανοληπτικών χαρακτηριστικών και ελαιοπεριεκτικότητας από τους κανονικούς. εν είναι ακριβώς γνωστοί οι 21

22 παράγοντες που συντελούν στην αύξηση του αριθµού των παρθενοκαρπικών αυτών καρπών, αυτοί που αναφέρονται είναι η χαραγή, η υπερπρώιµη άνθηση, η έλλειψη επικονιαστή και διάφοροι ρυθµιστές αύξησης (Ibrahim, κ.α., 1970, Lahav κ.α., 1971, Loupassaki, 1989). Εικ.10 Καρποί αβοκάντο ποικιλίας Fuerte, αριστερά καρπός κανονικής ανάπτυξης και δεξιά παρθενοκαρπικός καρπός 4. ΚΛΑ ΕΜΑ Το αβοκάντο είναι αειθαλές δέντρο που το ύψος του φτάνει µέχρι τα 20 µέτρα. Τα εµβολιασµένα δέντρα συνήθως αποκτούν µικρότερο ύψος και κυµαίνεται από 6 15 µέτρα (διαφέρει από ποικιλία σε ποικιλία). Η κάθε ποικιλία αναπτύσσεται µε διαφορετικό τρόπο όπως έχει αναφερθεί. Η ανάπτυξη των βλαστών γίνεται κατά κύµατα ή κύκλους και η θέση του βλαστού στο δέντρο είναι σηµαντική. Βλαστοί στην περιφέρεια του δέντρου αναπτύσσονται προς τα πάνω και έχουν περισσότερους περιόδους βλάστησης από αυτούς που είναι στο εσωτερικό του δέντρου. Το κλάδεµα του αβοκάντο διακρίνεται : σε κλάδεµα διαµόρφωσης σχήµατος νεαρών δέντρων σε κλάδεµα καρποφορίας ανεπτυγµένων δέντρων σε κλάδεµα ανανέωσης γηρασµένων ή µεγάλου µεγέθους ή ασθενικών δέντρων. Τα δέντρα που βρίσκονται σε πλήρη καρποφορία θα πρέπει να κλαδεύονται ελαφρά έτσι ώστε να ελέγχουµε το ύψος τους. Αφαιρούνται τα ξερά και ασθενικά κλαδιά έτσι ώστε να ρυθµίζουµε την έντονη παρενιαυτοφορία που παρουσιάζουν ορισµένες ποικιλίες. Το κλάδεµα στα ανεπτυγµένα δέντρα θα πρέπει να αποβλέπει : 22

23 1. Στην διευκόλυνση των εργασιών 2. Στον έλεγχο του µεγέθους των δέντρων 3. Στην αποφυγή αλληλοσκίασης των δέντρων 4. Στην αφαίρεση ξηρών κλάδων Το κλάδεµα θα πρέπει να γίνεται τον χειµώνα έως νωρίς την Άνοιξη 5. ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ Το αβοκάντο είναι µια πλήρης τροφή µιας και περιέχει πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, µονοακόρεστα λίπη, κάλιο και βιταµίνες A, B, C και E. Τα µονοακόρεστα λίπη ή αλλιώς καλά λιπαρά είναι αυτά που ουσιαστικά χαµηλώνουν το επίπεδο χοληστερόλης στο αίµα και συντελούν για τη σωστή καρδιακή λειτουργία. Είναι πλούσιο σε κάλιο, του οποίου η έλλειψη µπορεί να προκαλέσει χρόνια κόπωση, κατάθλιψη και κακή πέψη. Έχει µικρή περιεκτικότητα σε σάκχαρα και εποµένως αποτελεί ιδανική τροφή για διαβητικούς. Η χηµική σύσταση του καρπού φαίνεται στον πίνακα 3. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα αβοκάντο µπορούν να αντιστρέψουν τη γήρανση του δέρµατος. Κάποιες ουσίες στην σάρκα του καρπού ενεργοποιούν το DNA ώστε να παράγει περισσότερο εµβρυακό κολλαγόνο και να µας δώσει λίγο και χωρίς ρυτίδες δέρµα. Γι αυτό υπάρχουν στο εµπόριο πολλά καλλυντικά φροντίδας, µάσκες προσώπου και κρέµες που περιέχουν λάδι από αβοκάντο (Φωτ.18-26). Αν και τα αβοκάντο θεωρούνται φρούτα, ταιριάζουν πολύ σε σαλάτες ως νωπός καρπός ή τρώγονται ως ορεκτικό και επειδή συνδυάζονται τέλεια µε πρωτεϊνούχες τροφές, γίνονται τέλεια επιδόρπια (Εικ ). 23

24 Εικ Λάδι, σαλάτες, ορεκτικά και επιδόρπια µε κύριο συστατικό το αβοκάντο ως νωπός καρπός Εικ Καλλυντικά φροντίδας, κρέµες, σαµπουάν και σαπούνια που περιέχουν λάδι από αβοκάντο 24

25 Πίνακας 3. Περιεκτικότητα της σάρκας καρπού αβοκάντο σε συστατικά καθώς την θρεπτική και θερµιδική του αξία ανά 100 g καρπού Θρεπτική αξία Μονάδες Αξία ανά 100 gr καρπού Νερό g 74,27 Ενέργεια Kcal 161 Ενέργεια Kj 674 Πρωτεΐνες g 1,98 Λάδι g 24,6 Συνολικά λιπαρά g 15,32 Υδατάνθρακες g 7,39 Ίνες g 5,0 Τέφρα g 1,04 Μέταλλα Ασβέστιο (Ca) mg 11 Σίδηρος (Fe) mg 1,02 Μαγνήσιο (Mg) mg 39 Φώσφορος (P) mg 41 Κάλιο (K) mg 599 Νάτριο (Na) mg 10 Ψευδάργυρος (Zn) mg 0,42 Χαλκός (Cu) mg 0,262 Μαγγάνιο (Mn) mg 0,226 Σελήνιο (Se) mcg 0,4 Βιταµίνες Βιταµίνη C mg 7,9 Βιταµίνη Α ug 20 Βιταµίνη Β1 mg 0,06 Βιταµίνη Β2 mg 0,12 Βιταµίνη Β6 mg 0,36 Βιταµίνη Ε mg 3,2 Λιπίδια Συνολικά λιπαρά οξέα g 2,437 Χοληστερόλη mg 0 25

26 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 26

27 Γ. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ 1. ΦΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Η εγκατάσταση του πειράµατος έγινε την Άνοιξη του έτους 2005 σε δύο φυτείες αβοκάντο. Η µία φυτεία ήταν στην περιοχή της Χρυσοπηγής στα Χανιά όπου χρησιµοποιήθηκαν δέντρα όµοιας ανάπτυξης ηλικίας περίπου 10 ετών και ποικιλιών Fuerte και Hass. Η άλλη φυτεία ήταν στο αγρόκτηµα του Τ.Ε.Ι στο Ηράκλειο όπου χρησιµοποιήθηκαν δέντρα όµοιας ανάπτυξης ηλικίας περίπου 14 ετών και ποικιλιών, οµοίως, Fuerte και Hass (Εικ.27 & 28). Εικ.27 Φυτεία αβοκάντο στο αγρόκτηµα του Τ.Ε.Ι, στο Ηράκλειο Εικ.28 Φυτεία αβοκάντο στην περιοχή της Χρυσοπηγής, στα Χανιά 27

28 2. ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Το κλίµα και των δύο περιοχών ανήκει στον Μεσογειακό τύπο και χαρακτηρίζεται από θερµό και ξηρό καλοκαίρι και ήπιο χειµώνα. Για την εκτίµηση των κλιµατολογικών παραµέτρων στις περιοχές όπου διεξήχθησαν οι πειραµατικές εργασίες, χρησιµοποιήθηκαν στοιχεία του µετεωρολογικού παρατηρητηρίου του Ινστιτούτου Ελιάς και Υποτροπικών φυτών Χανίων για την φυτεία στα Χανιά και στοιχεία του µετεωρολογικού παρατηρητηρίου του αεροδροµίου Ηρακλείου για την φυτεία στο Ηράκλειο. εδοµένου ότι, από πλευράς κλίµατος και στις δύο περιοχές (Ηράκλειο και Χανιά) όπου πραγµατοποιήθηκαν τα πειράµατα, είναι οµοιογενείς σε ικανοποιητικό βαθµό. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζονται στους Πίνακες 4 & 5 και αφορούν την µέγιστη, ελάχιστη και µέση θερµοκρασία αέρος και σχετική υγρασία στους µήνες όπου διεξήχθη η πειραµατική εργασία. 28

29 Πίνακας 4. Μέσοι όροι µετεωρολογικών στοιχείων της περιοχής που βρίσκεται το µετεωρολογικό παρατηρητήριο, στα Χανιά (Μάρτιος Αύγουστος) Μήνες Θερµοκρασία αέρος ( 0 C) Σχετική Υγρασία (%) Μέγιστη Ελάχιστη Μέση Μέγιστη Ελάχιστη Μέση Μάρτιος 20,58 6,50 13,56 84,32 38,45 61,38 Απρίλιος 21,40 8,13 14,76 80,93 34,73 57,83 Μάιος 27,22 13,83 20,53 82,45 36,51 59,48 Ιούνιος 29,86 14,70 22,28 83,36 33,23 58,30 Ιούλιος 34,0 18,54 26,28 81,19 34,38 57,79 Αύγουστος 33,25 18,96 26,10 80,25 39,90 60,08 29

30 Πίνακας 5. Μέσοι όροι µετεωρολογικών στοιχείων της περιοχής που βρίσκεται το µετεωρολογικό παρατηρητήριο, στο Ηράκλειο (Μάρτιος Αύγουστος) Μήνες Θερµοκρασία αέρος ( 0 C) Σχετική Υγρασία (%) Μέγιστη Ελάχιστη Μέση Μέγιστη Ελάχιστη Μέση Μάρτιος 17,40 10,0 13,70 84,0 50,0 67,0 Απρίλιος 19,30 11,50 15,80 77,0 41,0 59,0 Μάιος ,30 19,80 88,0 43,0 62,0 Ιούνιος 25,80 17,90 22,80 76,0 45,0 60,0 Ιούλιος 29,30 22,50 26,30 75,0 46,0 60,0 Αύγουστος 29,20 22,40 26,10 76,0 46,0 62,0 30

31 3. ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ 3.1 ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΒΛΑΣΤΗΣΗ Κλάδεµα 10% των παλαιών βλαστών Επιλέχθηκαν 80 βλαστοί ανά δέντρο περιµετρικά σε ύψος 1,7 µέτρα περίπου. Στους 40 βλαστούς αφαιρέθηκε µόνο η κορυφαία ανθοταξία (κλαδεµένοι βλαστοί) µήκους εκατοστά (Εικ.29) ενώ οι υπόλοιποι 40 βλαστοί έµειναν ως έχουν (ακλάδευτοι βλαστοί) (Εικ.30). Η εφαρµογή του κλαδέµατος έγινε στις 5 Απριλίου 2005 στο Ηράκλειο και στις 5 Μαΐου 2005 στα Χανιά. Στους κορυφολογηµένους βλαστούς παρέµειναν 3-5 πλάγιες ανθοταξίες Εικ.29 Κορυφολογηµένος βλαστός (έχει εφαρµοστεί κλάδεµα παλαιάς βλάστησης) όπου έχει αφαιρεθεί η κορυφαία ανθοταξία αφήνοντας 3-5 πλάγιες ανθοταξίες στο βλαστό Εικ.30 Βλαστός στον οποίο δεν έχει εφαρµοστεί κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 31

32 3.1.2 Κλάδεµα 80% των παλαιών βλαστών Στις 5 Μαΐου 2005 στα Χανιά, εφαρµόστηκε κλάδεµα των παλαιών βλαστών όπου αφαιρέθηκε η κορυφαία βλάστηση µήκους εκατοστά, που περιείχε την κορυφαία ανθοταξία και 2-3 πλάγιες ανθοταξίες. Στους κορυφολογηµένους βλαστούς παρέµειναν 1-2 πλάγιες ανθοταξίες. Στις εικόνες 31 & 32 φαίνεται το δέντρο αβοκάντο ποικιλίας Fuerte πριν και µετά την εφαρµογή του κλαδέµατος. Εικ.31 έντρο αβοκάντο ποικιλίας Fuerte πριν την εφαρµογή του κλαδέµατος 80% των παλαιών βλαστών Εικ.32 έντρο αβοκάντο ποικιλίας Fuerte µετά την εφαρµογή κλαδέµατος 80% των παλαιών βλαστών 32

33 3.2 ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΝΕΑ ΒΛΑΣΤΗΣΗ Η νέα βλάστηση αφαιρέθηκε όταν είχε µήκος 2 εκατοστά σε 20 από τους 40 κλαδεµένους βλαστούς - κεφάλαιο (Εικ.33). Η αφαίρεση της έγινε από την πρώτη και δεύτερη ανθοταξία του πρώτου και δεύτερου πλάγιου βλαστού. Ο χρόνος που έγινε το κλάδεµα της νέας βλάστησης ήταν στις 11 Μαΐου στο Ηράκλειο και στις 25 Μαΐου στα Χανιά. Η νέα βλάστηση αφαιρέθηκε όταν είχε µήκος 3 εκατοστά σε 20 από τους 40 ακλάδευτους βλαστούς - κεφάλαιο (Εικ.34). Η αφαίρεση της έγινε από την κορυφαία, την πρώτη και δεύτερη ανθοταξία του πρώτου και δεύτερου πλάγιου βλαστού. Ο χρόνος που έγινε το κλάδεµα της νέας βλάστησης ήταν στις 11 Μαΐου στο Ηράκλειο και στις 25 Μαΐου στα Χανιά. Εικ.33 Νέα βλάστηση µήκους 2 εκ. στο στάδιο αφαίρεσης της, σε πλάγια ανθοταξία Εικ.34 Νέα βλάστηση µήκους 3 εκ. στο στάδιο αφαίρεσης της, σε κορυφαία ανθοταξία 33

34 3.3 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Πορεία ανάπτυξης οφθαλµών Επιλέχθηκαν 15 µεµονωµένοι οφθαλµοί ανά δέντρο όπου έγιναν µετρήσεις ως προς το µήκος και πλάτος τους. Ο χρόνος των µετρήσεων ήταν από τις 15 Μαρτίου µέχρι τις 3 Μαΐου µε συχνότητα µετρήσεων µίας εβδοµάδας. Πορεία ανάπτυξης ακραίων και πλάγιων ταξιανθιών Επιλέχθηκαν 15 ακραίες και 15 πλάγιες ανθοταξίες ανά δέντρο όπου έγιναν µετρήσεις ως προς το µήκος και πλάτος τους (Εικ.35). Ο χρόνος των µετρήσεων ήταν από τις 10 Μαρτίου µέχρι τις 5 Μαΐου µε συχνότητα µετρήσεων µίας εβδοµάδας. Πορεία καρπόδεσης σε όλους τους χειρισµούς κλαδέµατος και σε όλες τις ποικιλίες καθώς και στις 30 ανθοταξίες (15 ακραίες, 15 πλάγιες). Οι µετρήσεις ξεκίνησαν στις 15 Μαΐου στο Ηράκλειο και στις 30 Μαΐου στα Χανιά µε συχνότητα µετρήσεων µίας εβδοµάδας. Πορεία καρπόπτωσης σε όλους τους χειρισµούς κλαδέµατος και σε όλες τις ποικιλίες καθώς και στις 30 ανθοταξίες (15 ακραίες, 15 πλάγιες). Πορεία ανάπτυξης 40 καρπών ανά δέντρο. Η έναρξη των µετρήσεων ήταν στις 8 Ιουλίου και διάρκεσαν µέχρι τις 10 Οκτωβρίου µε συχνότητα µετρήσεων 10 ηµέρες. Αναλυτικά, για τις µετρήσεις επιλέχθηκαν : I. 10 καρποί από βλαστούς χωρίς κλάδεµα της παλαιάς και νέας βλάστησης II. 10 καρποί από βλαστούς χωρίς κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης αλλά µε κλάδεµα της νέας βλάστησης III. 10 καρποί από βλαστούς µε κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης αλλά χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης IV. 10 καρποί από βλαστούς µε κλάδεµα της παλαιάς και νέας βλάστησης (Εικ.36) 34

35 Εικ.35 Βλαστός µε επιλεγµένες την ακραία και πλάγια, όπου έγιναν µετρήσεις για την πορεία ανάπτυξης τους Εικ.36 Βλαστός µε καρπούς, ποικιλίας Hass, όπου έχει εφαρµοστεί κλάδεµα παλαιάς και νέας βλάστησης 35

36 ΧΡΟΝΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Ο χρόνος των τεχνικών (κλάδεµα) και των µετρήσεων που έγιναν από την έναρξη (Μάρτιος 2005) µέχρι το τέλος του πειράµατος (Οκτώβριος 2005), φαίνεται αναλυτικά στο παρακάτω διάγραµµα : 10/3 Έναρξη µετρήσεων για την ανάπτυξη των κορυφαίων και πλάγιων ταξιανθιών 15/3 Έναρξη µετρήσεων για την πορεία ανάπτυξης οφθαλµών 5/4 Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 10%(Ηράκλειο) 5/5 Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 10% και κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 80% (Χανιά) 11/5 Κλάδεµα νέας βλάστησης (Ηράκλειο) 15/5 Καρπόδεση (Ηράκλειο) 25/5 Κλάδεµα νέας βλάστησης (Χανιά) 30/5 Καρπόδεση (Χανιά) 8/7 Έναρξη µετρήσεων για την ανάπτυξη καρπών 10/10 Τέλος µετρήσεων για την ανάπτυξη των καρπών 36

37 . ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ - ΣΥΖΗΤΗΣΗ 1. ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ 1.1 ΗΡΑΚΛΕΙΟ Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα (πίνακας 6) προκύπτει ότι όλοι οι παράµετροι του πειράµατος (κλάδεµα παλαιάς και νέας βλάστησης, ποικιλία και θέση ς στο βλαστό) είναι στατιστικά σηµαντικοί στην καρπόδεση του αβοκάντο. Παρατηρούµε (πίνακας 7) ότι οι ποικιλίες διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους ως προς την καρπόδεση και η ποικιλία Fuerte έχει την µεγαλύτερη καρπόδεση 0,15 καρπούς ανά. Το κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης δεν ευνοεί στατιστικά σηµαντικά την καρπόδεση στο δέντρο (πίνακας 8) σε αντίθεση µε το κλάδεµα της νέας βλάστησης όπου ευνοεί πολύ τη καρπόδεση (πίνακας 9). Ως προς την θέση της ς στο βλαστό υπάρχουν στατιστικές διαφορές µεταξύ τους (πίνακας 10), έχοντας η πρώτη πλάγια τους περισσότερους καρπούς. Με βάσει τα αποτελέσµατα για την κάθε ποικιλία ξεχωριστά, καταλήγουµε στο συµπέρασµα για την ποικιλία Fuerte (πίνακες 12, 13) ότι το κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης ωφελεί την καρπόδεση του δέντρου (από 0,30 σε 0,40 καρπούς ανά ανθοταξία) αλλά το κλάδεµα της νέας βλάστησης δεν έχει θετικά αποτελέσµατα (πίνακας 12). Αυξηµένη καρπόδεση έχουµε όταν γίνει συνδυασµός των δύο ειδών κλαδέµατος (0,75 καρπούς ανά ανθοταξία). Στην ποικιλία Hass (πίνακες 14, 15) το κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης ευνοεί την καρπόδεση (από 0,05 σε 0,35 καρπούς ανά ανθοταξία) ενω το κλάδεµα της νέας βλάστησης ευνοεί πολύ περισσότερο την καρπόδεση (από 0,05 σε 0,70 καρπούς ανά ανθοταξία). Ο συνδυασµός των δύο ειδών κλαδέµατος ευνοεί την καρπόδεση ακόµα περισσότερο (από 0,05 σε 0,85 καρπούς ανά ανθοταξία). Η εφαρµογή κλαδέµατος αυξάνει την καρπόδεση στην ελιά (Σφακιωτάκης, 1993), στα εσπεριδοειδή (Βασιλακάκης και Θεριός, 1996) και στο Μάνγκο (Ποντίκης, 2001). 37

38 Πίνακας 6. Σηµαντικότητες της παραµέτρου (καρπόδεση καρπόπτωση) στους χρόνους που έγιναν οι µετρήσεις Καρπόδεση Καρπόπτωση Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης * n.s Κλάδεµα νέας βλάστησης ** n.s Ποικιλία *** * Θέση ς στο βλαστό *** n.s ns = όχι στατιστικά σηµαντικό *,**,*** = στατιστικά σηµαντικό σε επίπεδο 5%, 1% & 1 αντίστοιχα Πίνακας 7. Επίδραση της ποικιλίας στην καρπόδεση Καρποί / ανθοταξία Fuerte Hass 0,150 a 0,295 b * µέσες τιµές µε διαφορετικά λατινικά γράµµατα διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) 38

39 Πίνακας 8. Επίδραση του κλαδέµατος της παλαιάς βλάστησης στην καρπόδεση Καρποί / ανθοταξία Χωρίς κλάδεµα της παλιάς βλάστησης Με κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης 0,228 a 0,292 a * µέσες τιµές µε όµοια λατινικά γράµµατα δεν διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) Πίνακας 9. Επίδραση του κλαδέµατος της νέας βλάστησης στην καρπόδεση Καρποί / ανθοταξία Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης 0,177 a 0,330 b * µέσες τιµές µε διαφορετικά λατινικά γράµµατα διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) Πίνακας 10. Επίδραση της θέσης των ταξιανθιών στο βλαστό στη καρπόδεση Καρποί / ανθοταξία Κορυφαία 0,267 ab 1 η πλάγια 0,321 a 2 η πλάγια 0,179 b * µέσες τιµές µε διαφορετικά λατινικά γράµµατα διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) 39

40 ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ ΤΗΣ ΚΟΡΥΦΑΙΑΣ, 1ης ΚΑΙ 2ης ΑΝΘΟΤΑΞΙΑΣ ΤΟΥ ΒΛΑΣΤΟΥ Πίνακας 11. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στις ποικιλίες Fuerte και Hasss στη φυτεία Ηρακλείου ΚΛΑ ΕΜΑ ΠΑΛΑΙΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΟΧΙ ΝΑΙ κορυφαία 1η πλάγια 2η πλάγια 1η πλάγια 2η πλάγια ΚΛΑ ΕΜΑ ΝΕΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΟΧΙ 0,10 0 0,05 0,50 0,25 0,75 0,45 0,25 0,70 0,15 ΝΑΙ 0,30 0,10 0,20 0,25 0,15 0,30 0 0,05 0,20 0,15 Fuerte Hass 40

41 Πίνακας 12. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Fuerte Fuerte : 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 10% Κλάδεµα νέας βλάστησης ΌΧΙ ΝΑΙ ΌΧΙ 0,30 0,05 0,175 ΝΑΙ 0,40 0,75 0,575 0,35 0,40 Πίνακας 13. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Fuerte Fuerte : Κορυφαία, 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα νέας βλάστησης ΌΧΙ ΝΑΙ 0,60 0,15 0,375 41

42 Πίνακας 14. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Hass Hass : 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα νέας βλάστησης ΌΧΙ ΝΑΙ Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 10% ΌΧΙ 0,05 0,70 0,375 ΝΑΙ 0,35 0,85 0,60 0,20 0,775 Πίνακας 15. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Hass Hass : Κορυφαία, 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα νέας βλάστησης ΌΧΙ ΝΑΙ 0,35 1,45 0,90 42

43 1.2 ΧΑΝΙΑ Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα (πίνακας 16) προκύπτει ότι οι παράµετροι του πειράµατος κλάδεµα παλαιάς βλάστησης, ποικιλία και θέση ς στο βλαστό είναι στατιστικά σηµαντικοί στην καρπόδεση του αβοκάντο εκτός του κλαδέµατος της νέας βλάστησης που βρέθηκε στατιστικά µη σηµαντικό. Αν αναλύσουµε την κάθε παράµετρο ξεχωριστά, παρατηρούµε (πίνακας 17) ότι οι ποικιλίες Fuerte και Hass διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους ως προς την καρπόδεση και η ποικιλία Hass έχει την µεγαλύτερη καρπόδεση 6,968 καρπούς ανά ανθοταξία. Το κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης ευνοεί στατιστικά σηµαντικά την καρπόδεση στο δέντρο (πίνακας 18) σε αντίθεση µε το κλάδεµα της νέας βλάστησης όπου δεν ευνοεί τη καρπόδεση (πίνακας 19). Ως προς την θέση της ς στο βλαστό υπάρχουν στατιστικές διαφορές µεταξύ τους (πίνακας 20), έχοντας η κορυφαία τους περισσότερους καρπούς. Με βάσει τα αποτελέσµατα για την κάθε ποικιλία ξεχωριστά, καταλήγουµε στο συµπέρασµα για την ποικιλία Fuerte (πίνακες 22, 23) ότι το κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης ωφελεί την καρπόδεση του δέντρου (από 0,25 σε 0,55 καρπούς ανά ανθοταξία) ενώ το κλάδεµα της νέας βλάστησης δεν δίνει θετικά αποτελέσµατα καρπόδεσης (πίνακας.22) (από 0,25 σε 0,20 καρπούς ανά ανθοταξία). Μεγαλύτερη καρποδεση έχουµε όταν γίνει συνδυασµός των δύο ειδών κλαδέµατος όπου έχουµε από 0,25 σε 0,50 καρπούς ανά ανθοταξία. Στην ποικιλία Hass (πίνακες 24, 25) το κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης ευνοεί την καρπόδεση από 0,05 σε 0,35 καρπούς ανά ανθοταξία και το κλάδεµα της νέας βλάστησης ευνοεί λιγότερο την καρπόδεση από 0,05 σε 0,20 καρπούς ανά ανθοταξία. Ο συνδυασµός των δύο ειδών κλαδέµατος ευνοεί οµοίως την καρπόδεση από 0,05 σε 0,35 καρπούς ανά ανθοταξία. Με βάσει τα αποτελέσµατα του πίνακα 28 συµπεραίνουµε ότι σ όλες τις ποικιλίες αβοκάντο (Ηράκλειο και Χανιά), η καρπόδεση στις ακραίες ταξιανθίες είναι µεγαλύτερη από των πλάγιων ταξιανθιών. Το κλάδεµα 80% των παλαιών βλαστών στις ποικιλίες Fuerte και Hass (πίνακας 27) ευνοεί την καρπόδεση περισσότερο από τα προαναφερθείσα κλαδέµατα, δίνοντας καρπούς στην Fuerte 0,95 ανά ανθοταξία από 0,55 και στην Hass 1,175 από 0,1 καρπούς ανά ανθοταξία. 43

44 Πίνακας 16. Σηµαντικότητες της παραµέτρου (καρπόδεση καρπόπτωση) στους χρόνους που έγιναν οι µετρήσεις Καρπόδεση Καρπόπτωση Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης *** *** Κλάδεµα νέας βλάστησης n.s n.s Ποικιλία *** *** Θέση ς στο βλαστό *** ** ns = όχι στατιστικά σηµαντικό *,**,*** = στατιστικά σηµαντικό σε επίπεδο 5%, 1% & 1 αντίστοιχα Πίνακας 17. Επίδραση της ποικιλίας στην καρπόδεση Καρποί / ανθοταξία Fuerte 1,892 a Hass 6,968 b * µέσες τιµές µε διαφορετικά λατινικά γράµµατα διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) 44

45 Πίνακας 18. Επίδραση του κλαδέµατος της παλαιάς βλάστησης στην καρπόδεση Χωρίς κλάδεµα της παλιάς βλάστησης Με κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης Καρποί / ανθοταξία 3,260 a 6,185 b * µέσες τιµές µε διαφορετικά λατινικά γράµµατα διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) Πίνακας 19. Επίδραση του κλαδέµατος της νέας βλάστησης στην καρπόδεση Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης Καρποί / ανθοταξία 4,063 a 4,797 a * µέσες τιµές µε όµοια λατινικά γράµµατα δεν διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) Πίνακας 20. Επίδραση της θέσης των ταξιανθιών στο βλαστό στη καρπόδεση Καρποί / ανθοταξία Κορυφαία 4,908 a 1 η πλάγια 4,794 ab 2 η πλάγια 3,827 b * µέσες τιµές µε διαφορετικά λατινικά γράµµατα διαφέρουν στατιστικά µεταξύ τους (Μέθοδος Duncan p<0,05) 45

46 ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΟ ΕΣΗ ΤΗΣ ΚΟΡΥΦΑΙΑΣ, 1ης ΚΑΙ 2ης ΑΝΘΟΤΑΞΙΑΣ ΤΟΥ ΒΛΑΣΤΟΥ Πίνακας 21. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στις ποικιλίες Fuerte και Hasss στη φυτεία Χανίων ΚΛΑ ΕΜΑ ΠΑΛΑΙΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΟΧΙ ΝΑΙ κορυφαία 1η πλάγια 2η πλάγια 1η πλάγια 2η πλάγια ΚΛΑ ΕΜΑ ΝΕΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΟΧΙ 0,35 0,15 0,05 0,30 0,20 0,20 0,15 0,05 0,25 0,10 ΝΑΙ 0,30 0,10 0,15 0,25 0,30 0,05 0,05 0 0,15 0,20 Fuerte Hass 46

47 Πίνακας 22. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Fuerte Fuerte : 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα νέας βλάστησης ΌΧΙ ΝΑΙ Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 10% ΌΧΙ 0,25 0,20 0,225 ΝΑΙ 0,55 0,50 0,525 0,40 0,35 Πίνακας 23. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Fuerte Fuerte : Κορυφαία, 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα νέας βλάστησης ΌΧΙ ΝΑΙ 0,55 0,55 0,55 47

48 Πίνακας 24. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Hass Hass : 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα νέας βλάστησης Κλάδεµα παλαιάς βλάστησης 10% ΌΧΙ ΝΑΙ ΌΧΙ 0,05 0,20 0,125 ΝΑΙ 0,35 0,35 0,35 0,20 0,275 Πίνακας 25. Καρποί που έδεσαν ανά ανθοταξία στην ποικιλία Hass Hass : Κορυφαία, 1η & 2η πλάγια ανθοταξία Κλάδεµα νέας βλάστησης ΌΧΙ ΝΑΙ 0,10 0,40 0,25 48

49 Πίνακας 26. Μέσος όρος καρπόδεσης στις ακραίες και πλάγιες ταξιανθίες που έγιναν µετρήσεις στα αβοκάντο των φυτειών Ηρακλείου και Χανίων ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΧΑΝΙΑ Ταξιανθίες Fuerte Hass Fuerte Hass Μ.Ο ακραίας Μ.Ο πλάγιας Πίνακας 27. Μέσος όρος καρπών από 40 επαναλήψεις σε δέντρα ποικιλιών Fuerte µε βράχυνση 80% της παλαιάς βλάστησης Fuerte Hass Βράχυνση 80% : ΝΑΙ 0,95 1,175 1,0625 ΌΧΙ 0,55 0,1 0,325 49

50 2. ΚΑΡΠΟΠΤΩΣΗ 2.1 Ηράκλειο Με βάσει των αποτελεσµάτων στους πίνακες 28 και 29 παρατηρείται αυξηµένη καρπόπτωση στην ποικιλία Hass και ακολουθεί η ποικιλία Fuerte. Η πτώση των καρπών φαίνεται να µην επηρεάζεται από τις τεχνικές που έγιναν (κλάδεµα παλαιάς και νέας βλάστησης) αλλά ούτε και από την θέση της ς στο βλαστό (κορυφαία, πρώτη και δεύτερη πλάγια ). 2.2 Χανιά Στην φυτεία αβοκάντο των Χανίων στους πίνακες 30 και 31, η ποικιλία Hass παρουσιάζει αυξηµένη καρπόπτωση σε σύγκριση µε την ποικιλία Fuerte. Ούτε δω φαίνεται να υπάρχει επιρροή από τις τεχνικές του κλαδέµατος και της θέσης της ς στο βλαστό. 50

51 2.1 ΗΡΑΚΛΕΙΟ Πίνακες 28 & 29. Ποσοστό καρπόπτωσης από την πρώτη µέτρηση σε αβοκάντο ποικιλιών Fuerte και Hass από την κορυφαία, την πρώτη πλάγια και δεύτερη Ηράκλειο Καρπόπτωση επί τις % από την 1 η µέτρηση Fuerte Χωρίς κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια 50,0 60, , ,0 Με κλάδεµα της παλιάς βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης 1 η πλάγια 2 η πλάγια 1 η πλάγια 2 η πλάγια 72,2 57,1 52,3 64,2 51

52 Ηράκλειο Καρπόπτωση επί τις % από την 1 η µέτρηση Hass Χωρίς κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια 99,1 93,1 97,2 88,8 72,8 89,1 Με κλάδεµα της παλιάς βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης 1 η πλάγια 2 η πλάγια 1 η πλάγια 2 η πλάγια 94,2 92,4 87,8 95,0 52

53 2.2 ΧΑΝΙΑ Πίνακες 30 & 31. Ποσοστό καρπόπτωσης από την πρώτη µέτρηση σε αβοκάντο ποικιλιών Fuerte & Hass από την κορυφαία, την πρώτη πλάγια και δεύτερη Μέσος όρος καρπόπτωσης τριών δέντρων Χανιά Καρπόπτωση επί τις % από την 1 η µέτρηση Fuerte M.O Χωρίς κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης Με κλάδεµα της παλιάς βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια 1 η πλάγια 2 η πλάγια 1 η πλάγια 2 η πλάγια 87,1 87,1 82,7 83,8 87,0 95,2 92,2 86,5 88,9 92,5 53

54 Χανιά Καρπόπτωση επί τις % από την 1 η µέτρηση Hass M.O Χωρίς κλάδεµα της παλαιάς βλάστησης Με κλάδεµα της παλιάς βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης Χωρίς κλάδεµα της νέας βλάστησης Με κλάδεµα της νέας βλάστησης Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια Κορυφαία 1 η πλάγια 2 η πλάγια 1 η πλάγια 2 η πλάγια 1 η πλάγια 2 η πλάγια 99,2 98, ,6 97,1 98,7 98,1 97,1 97,4 54

55 3. ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕΙΚΤΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ Από τα διαγράµµατα 1 και 2 φαίνεται η πορεία ανάπτυξης µεικτού µεµονωµένου οφθαλµού, ο µέσος όρος του µήκους του εν συναρτήσει µε τον χρόνο ( ιάγραµµα. 1) και ο µέσος όρος του πλάτους του εν συναρτήσει µε τον χρόνο ( ιάγραµµα. 2). Με βάσει αυτών, διακρίνεται ότι ο οφθαλµός της ποικιλίας Hass είχε ταχύτερο και µεγαλύτερο ρυθµό ανάπτυξης. 55

56 ιάγ/µα 1. Πορεία ανάπτυξης µήκους µεικτού µεµονωµένου οφθαλµού στις ποικιλίες Fuerte και Hass 6 5 Hass 4 Fuerte Μ.Ο µήκους /3/ /3/ /3/2005 5/4/ /4/ /4/ /4/2005 3/5/2005 χρόνος (εβδοµάδες) Fuerte Hass 56

57 ιάγ/µα 2. Πορεία ανάπτυξης πλάτους µεικτού µεµονωµένου οφθαλµού στις ποικιλίες Fuerte και Hass 3,5 3 Hass 2,5 Fuerte Μ.Ο πλάτους 2 1,5 1 0,5 0 15/3/ /3/ /3/2005 5/4/ /4/ /4/ /4/2005 3/5/2005 χρόνος (εβδοµάδες) Fuerte Hass 57

58 4. ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΚΡΑΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΑΣ ΤΑΞΙΑΝΘΙΑΣ Σύµφωνα µε το διάγραµµα 3, που αφορά την πορεία ανάπτυξης της ακραίας ς, αυξηµένη και ταχύτερη ανάπτυξη έχει η ποικιλία Hass. Όµοια αποτελέσµατα έχουµε και στη πορεία ανάπτυξης της πλάγιας ς, µε βάσει το διάγραµµα 4, όπου κι εδώ η ποικιλία Hass έχει την µεγαλύτερη ανάπτυξη. 58

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η καλλιέργεια του αβοκάντο στην Ελλάδα άρχισε να διαδίδεται από τα τέλη της δεκαετίας του 1960.Οι πρώτες εμπορικές φυτείες έγιναν στον κάμπο

Διαβάστε περισσότερα

Kαθοριστικός παράγοντας για την εμπορική καλλιέργεια της

Kαθοριστικός παράγοντας για την εμπορική καλλιέργεια της του Δρ. Σπύρου Λιονάκη, Γεωπόνου Καθηγητή Δενδροκομίας Τροπικά, Υποτροπικά & Μεσογειακά Καρποφόρα Δένδρα Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΤΕΙ Κρήτης (πρώην Ερευνητή στο Ινστιτούτο Ελιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ 1 Ύπερος ( ): ωοθήκη (εμβρυόσακος), στύλος, στίγμα Ανδρείο ( ): στήμονες (νήμα, ανθήρας) στίγμα στύλος πέταλο ανθήρας νήμα σέπαλο ωοθήκη εμβρυόσακος Τυπικό τέλειο άνθος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Κωνσταντίνος Καζαντζής 1 και Πασχάλης Αποστόλου 2 1 ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων, Τ.Θ. 122, 592 00 Νάουσα 2 «Φυτώρια Αποστόλου», 592 00

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα ΚΑΡΥ ΙΑ ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα www.pomologyinstitute.gr Η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΕΥΜΑ. Η αποκοπή μερών του δένδρου ονομάζεται κλάδευμα Αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη καλλιεργητική τεχνική Με το κλάδευμα ρυθμίζουμε:

ΚΛΑΔΕΥΜΑ. Η αποκοπή μερών του δένδρου ονομάζεται κλάδευμα Αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη καλλιεργητική τεχνική Με το κλάδευμα ρυθμίζουμε: ΚΛΑΔΕΥΜΑ Η αποκοπή μερών του δένδρου ονομάζεται κλάδευμα Αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη καλλιεργητική τεχνική Με το κλάδευμα ρυθμίζουμε: Στα νεαρά δένδρα το μέγεθος και το σχήμα τους Στα ενήλικα δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΡΕΨΗ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΘΡΕΨΗ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΘΡΕΨΗ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ (Δεδομένα για την καλλιέργεια στο Δήμο Τεμπών, Σύντομη περιγραφή καλλιέργειας,

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ «Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΑΡΑΓΗΣ ΣΤΗΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΥΟ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΜΑΝΓΚΟ» ΧΑΡΑ ΣΑΒΒΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΑΝΤΩΝΙΑ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ «Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΑΡΑΓΗΣ ΣΤΗΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΥΟ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΜΑΝΓΚΟ» ΧΑΡΑ ΣΑΒΒΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΑΝΤΩΝΙΑ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ TECHNOLOGICAL EDUCATIONAL INSTITUTE of CRETE DEPARTMENT of CROPE SCIENCE ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ «Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΑΡΑΓΗΣ ΣΤΗΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Γεώργιος I. Αρσένος Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιατί είναι σημαντική η Διατροφή... Καθορίζει την παραγωγικότητα 50

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια.

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το φυτό Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι γνωστό εδώ και αιώνες

Διαβάστε περισσότερα

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη με το όνομα της

Η θρέψη με το όνομα της Η θρέψη με το όνομα της Εισαγωγή Σύγκριση Nutri-Leaf με άλλα Υδατοδιαλυτά Λιπάσματα Για πάνω από 60 χρόνια η εταιρεία Miller (Η.Π.Α) πρωτοπορεί στην παραγωγή υδατοδιαλυτών λιπασμάτων με τη σειρά Nutri-Leaf.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΙΡΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ALOE VERA

ΣΕΙΡΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ALOE VERA Ρύπανση του περιβάλλοντος, δυσμενείς εξωτερικές συνθήκες, κακή διατροφή αποτελούν μόνο κάποιους από τους παράγοντες που αποδυναμώνουν τις λειτουργίες προστασίας και αναδόμησης της επιδερμίδας. Το δέρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΒΟΚΑΝΤΟ Πρόκειται για ένα φρούτο που προέρχεται από το Μεξικό. Το όνομα είναι ισπανικό και σχετίζεται με το σχήμα του. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες σε περιοχές υποτροπικές ή τροπικές. Τα άνθη του είναι ερμαφρόδιτα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΑΝΝΑ ΦΟΥΛΙΔΗ Προϊσταμένη του τμήματος Πυρηνοκάρπων - Μηλοειδών Διεύθυνση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΥΠΑΑΤ ΛΑΡΙΣΑ 22-02-2013 ΜΥΡΤΙΛΟ 2 ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ Υψηλό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Το μονόκλωνο γραμμικό σύστημα διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Προϋποθέσεις Εγκατάσταση Διαμόρφωση των δένδρων Κλάδεμα καρποφορίας Κωνσταντίνος Καζαντζής, Τεχνολόγος Γεωπονίας Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΧΛΑ ΙΑ ΑΧΛΑ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: υτική Ασία και Βόρεια Ασία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Pyruscommunis L. P. pyrifolia, κ.ά.

ΑΧΛΑ ΙΑ ΑΧΛΑ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: υτική Ασία και Βόρεια Ασία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Pyruscommunis L. P. pyrifolia, κ.ά. ΑΧΛΑ ΙΑ Καταγωγή: υτική Ασία και Βόρεια Ασία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Pyruscommunis L. P. pyrifolia, κ.ά. Οι περισσότερες ποικιλίες είναι διπλοειδείς, αλλά υπάρχουν και τριπλοειδείς και τετραπλοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΙΝΟ-16 ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΙΝΟ-16 ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ ARTIS AgriFood Research & Technological Innovation Specialists ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΙΝΟ-16 ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ Δρ. ΗΛΙΑΣ ΚΑΛΦΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Σελ. 0 «Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια του R. Gucci Πανεπιστήμιο Πίζας, Τομέας καλλιέργειας και προστασίας της δενδροκομίας Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια Η καλλιέργεια της ελιάς, του ελαιόδεντρου συσχετίζεται συνήθως με την παράδοση. Συναντάμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Πολλαπλασιασμός ανθοκομικών φυτών 2 Στα θερμοκήπια

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Η Δενδροκομία στην Κρήτη Προτάσεις για βελτίωση της

Η Δενδροκομία στην Κρήτη Προτάσεις για βελτίωση της 1 Η Δενδροκομία στην Κρήτη Προτάσεις για βελτίωση της Δρ. Σπύρος M. Λιονάκης, Γεωπόνος Ομότιμος Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Κρήτης Πρώην Τακτικός Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών Χανίων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1)

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1) Άρθρο 11α Διαθρεπτική Επισήμανση (1) 1. α) Το παρόν άρθρο αφορά στην διαθρεπτική επισήμανση των τροφίμων που προορίζονται να διατεθούν ως έχουν στον τελικό καταναλωτή. Εφαρμόζεται, επίσης, σε τρόφιμα που

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Βέμμος Σταύρος. 2. Καρυδιά. Εισαγωγή 4/4/2013

Βέμμος Σταύρος. 2. Καρυδιά. Εισαγωγή 4/4/2013 2. Καρυδιά Εισαγωγή Ιστορικό Κατάγεται από τα Καρπάθια βουνά. Από το Ιράν ήλθε στην Ελλάδα, από Έλληνες εξαπλώθηκε στη Ρώμη, στη Γαλλία, την Ισπανία, Αμερική κ.α. Εξέλιξη της καλλιέργειας στη χώρα μας

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών Δέσποινα Στεργίου, Τεχνολόγος Τροφίμων Αντώνιος Τραγαντζόπουλος, Χημικός Γεώργιος Μόνιος,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών ΕΡΕΥΝΑ - ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Ποικιλίες για παραγωγή ερυθρών οίνων Δρ Παντελής Ζαμανίδης, Αναπληρωτής Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Καρυδιά. Φυσιολογία καρυδιάς. Ποικιλίες της καρυδιάς. Υποκείμενα - Πολλαπλασιασμός

Καρυδιά. Φυσιολογία καρυδιάς. Ποικιλίες της καρυδιάς. Υποκείμενα - Πολλαπλασιασμός Καρυδιά Όλες οι καλλιεργούμενες ποικιλίες από Juglans regia. Στην Καλιφόρνια οι J. nigra και κύρια η J. hindsii μόνο για υποκείμενο και υβρίδια. Μεγάλη παραγωγή σε ΗΠΑ (>40% της παγκόσμιας παραγωγής).

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γόνου & πληθυσμού στη διάρκεια του έτους

Ανάπτυξη γόνου & πληθυσμού στη διάρκεια του έτους Ποσότητα γόνου & ακμαίων μελισσών Μεταχείριση του μελισσιού κατά τη διάρκεια του έτους Ανάπτυξη γόνου & πληθυσμού στη διάρκεια του έτους Πληθυσμός Παραγωγική φάση Παράλληλη ανάπτυξη γόνος Μείωση γόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΠΟΡΟ, ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΠΟΡΑΣ (ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΥΦΑΛΜΥΡΟ Η ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Φωτεινή Γεωργίου Ωκεανογράφος Marine & Environmental Research Lab Επισκόπηση I. Θρεπτική Αξία Κριτήρια Νωπότητας Αλιευμάτων II. Διάκριση Νωπού και

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε.

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Προϊόντα κυψέλης και η σημασία τους για την υγεία του μελισσιού Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Κηρήθρα Επωαστικός - αποθηκευτικός χώρος εντός της κυψέλης Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ Sorghum bicolor (L.) Moench ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟΥ BIOSIS Πρόγραμμα ΚοινοτικήςΠρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ ΙΤΑΛΙΑ ΑΘΗΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Δ. ΛΕΧΑΙΝΩΝ 19 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής Νεότερα συστήματα καλλιέργειας της ελιάς Σταύρος Βέμμος Αναπλ. Καθηγητής, Δ/ντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας, Γεωπονικό Πανεπ. Αθηνών Για αύξηση της απόδοσης και μείωση του κόστους παραγωγής ελαιολάδου γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου Για την κανονική ανάπτυξη των φυτών είναι απαραίτητα ορισμένα θρεπτικά στοιχεία, τα οποία προσλαμβάνονται είτε από το έδαφος είτε από την ατμόσφαιρα. Τα μακροστοιχεία είναι: C,H, O,N, P, K, Ca, Mg, S Ιχνοστοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΙ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΕΥΧΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΩΝ «Βελτίωση της Πατατοκαλλιέργειας με Χρήση Εξειδικευμένων

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ALOE VERA

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ALOE VERA Η FM GROUP δημιουργεί για εσάς μια μοναδική σειρά καλλυντικών υψηλής ποιότητας με βασικό συστατικό την Aloe Vera από βιολογικές καλλιέργειες, με την εγγύηση ποιότητας του Οργανισμού Ecocert και των πιστοποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc Η ΓΥΡΗ Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών 1 H ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ σε κηρήθρες με γυρεοπαγίδες εποχή συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ Χ. Τανανάκη, Α. Θρασυβούλου Εργαστήριο Μελισσοκομίας Σηροτροφίας Α.Π.Θ. Email: tananaki@agro.auth.gr Website: www.beelab.gr Tel: 2310-472983 2.500.000 Αριθμός Κυψελών

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ C 273/26 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 16.9.2011 ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για

Διαβάστε περισσότερα

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου Σχέδιο Μαθήματος Αρ. μαθητών: 20 Ενότητα: Φυτά Διδ. Περίοδος: 1x80 Τάξη: Γ Τίτλος μαθήματος: Πώς μεταφέρεται η γύρη από άνθος σε άνθος (Μάθημα στην τάξη) Σημεία έμφασης (π.χ Είδη λόγου/κειμένων, Γραμματική,

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 10-06-02-02 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 10-06-02-02 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 10-06-02-02 10 Φυτοτεχνικά Έργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 02 Αρδεύσεις 02 Άρδευση χλοοτάπητα - Φυτών εδαφοκάλυψης - Χλοοτάπητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑΣ-ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΑΝΘΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΠΩΝ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΡΠΟΦΟΡΑ ΔΕΝΔΡΑ

ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑΣ-ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΑΝΘΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΠΩΝ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΡΠΟΦΟΡΑ ΔΕΝΔΡΑ ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑΣ-ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΑΝΘΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΠΩΝ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΡΠΟΦΟΡΑ ΔΕΝΔΡΑ Για τη συστηματική μελέτη του τρόπου καρποφορίας τα καρποφόρα δένδρα χωρίστηκαν σε διάφορες ομάδες: α) Σε αυτές που τα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2014 Περιεχόμενα Καινοτομία DeKalb... 1 Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4 Με τα προϊόντα... 5 Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7 Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 Εγγύηση DeKalb 10-11 Μπες στο

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 31 Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 Πολύ λίγοι υδρατμοί επιλογή σωστής θερμοκρασίας Οι θερμοκρασίες ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού. Το σιταρένιο ψωμί ψήνεται σε χαμηλότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

OI ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΗΣ ΜΗΛΙΑΣ

OI ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΗΣ ΜΗΛΙΑΣ Ηµερίδα για την καλλιέργεια της µηλιάς ΕΛΓΟ ήµητρα, Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων OI ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΤΗΣ ΜΗΛΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Τ Ο Σ Α. Χ Α Τ Ζ Η Σ Α Β Β Ι Δ Η Σ Α ν α π λ. Κ α θ η γ η τ ή ς Δ Η Μ Ο Κ Ρ Ι Τ Ε Ι Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Βασική λίπανση Η βασική λίπανση διενεργείται κατά το στάδιο της προετοιµασίας του εδάφους και πριν την εγκατάσταση των φυτών σε αυτό. Οι ποσότητες των λιπασµάτων καθορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.gr Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος ΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ/ 100ml Ενέργεια/ Energy 52Kcal/221KJ Υδατάνθρακες/

Διαβάστε περισσότερα