Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία. Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία. Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός"

Transcript

1 Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός 1

2 Τρόφιμα Τα πιο σύνθετα συστατικά του περιβάλλοντος - από χημική άποψη Περιέχουν σχεδόν όλες τις κατηγορίες ρύπων και μολυσματικών παραγόντων 2

3 Πηγές τοξικών συστατικών στα τρόφιμα Φυσικά συστατικά (φυτικά, ζωϊκά) Πρόσθετα Συστατικά παραγόμενα κατά την επεξεργασία τροφίμων Μετανάστευση από υλικά συσκευασίας Ρύπανση περιβάλλοντος Αγροχημικά Ατυχήματα, λανθασμένη επισήμανση 3

4 Πηγές Παραδείγματα Φυσικά συστατικά (φυτικά, ζωϊκά) Πρόσθετα Συστατικά παραγόμενα κατά την επεξεργασία τροφίμων Μετανάστευση από υλικά συσκευασίας Ρύπανση περιβάλλοντος Αγροχημικά Ατυχήματα, λανθασμένη σήμανση Μυκοτοξίνες, τοξίνες ψαριών Απαγορευμένες χρωστικές Ακρυλαμίδιο, PAHs, αρωματικές αμίνες Βαρέα μέταλλα, ισοπροπυλθειοξανθόνη (ITX) Διοξίνες, Hg (ψάρια) Υπολείμματα φυτοφαρμάκων Διοξίνες σε κοτόπουλα (Βέλγιο), Hg σε σπόρους σιταριού (Ιράκ) 4

5 Πώς φθάνουν τα τοξικά συστατικά στα τρόφιμα Αγρόκτημα/Αλιεία Μεταφορά/αποθήκευση Κατεργασία Συσκευασία/σήμανση Μεταφορά/αποθήκευση Λιανική πώληση / Χώροι εστίασης Καταναλωτής 5

6 Διακίνηση τοξικών συστατικών στο σώμα μας Κύρια σημεία εισόδου, μεταβολισμού, απόθεσης και απομάκρυνσης τοξικών συστατικών στο σώμα μας 6

7 Κάθε χρόνο μόνο στις Η.Π.Α ασθενούν από τρόφιμα άνθρωποι νοσηλεύονται τελικά πεθαίνουν 7

8 Ανεπιθύμητα συστατικά των τροφίμων Ανόργανες ή οργανικές ενώσεις - από πολύ απλά έως σύνθετα μεγαλομόρια Προκαλούν άμεσες ή χρόνιες βλάβες στην υγεία του ανθρώπου Δεν έχουν διατροφική αξία Η τοξικότητα έχει αποδειχθεί για πολλά συστατικά - όχι για όλα 8

9 Βλαβερές ουσίες από το περιβάλλον Βαρέα μέταλλα Κυρίως ελέγχονται Hg, Pb, Cd,, As, Sn, Cu Φυτοφάρμακα (παρασιτοκτόνα, εντομοκτόνα, μυκητοκτόνα): oργανοχλωριωμένα,, oργανοφωσφορικάo ργανοφωσφορικά, καρβαμιδικά Υπολείμματα αντιβιοτικών σε κτηνοτροφικά προϊόντα Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες Πρόσθετα πλαστικών συσκευασίας (Πολυβρωμιωμένοι διφαινυλαιθέρες) Πολυχλωριωμένα διφαινύλια, PCBs Διοξίνες 9

10 Οδοί μεταφοράς (pathways) ρύπων στον άνθρωπο Π Η Γ Η Ρ Υ Π Ο Υ ΑΕΡΑΣ ΝΕΡΟ ΕΔΑΦΟΣ ΦΙΛΤΡΑ ΣΚΟΝΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΑΝΑΠΝΟΗ ΚΑΤΑΠΟΣΗ Α Ν Θ Ρ Ω Π Ο Σ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΕΡΙ-ΣΕ-ΣΤΟΜΑ οι διακεκομμένες γραμμές υποδηλώνουν μεταφορά μέσω ατμοσφαιρικών σωματιδίων 10

11 Καθορισμός επιτρεπτής ή ανεκτής πρόσληψης. Συντελεστές ασφαλείας

12 Καμπύλες δόσης-απόκρισης για καρκινογόνους και μη καρκινογόνους παράγοντες Καρκινογόνα: ακόμη και η μικρότερη δόση εγκυμονεί ένα σχετικό κίνδυνο. Προσπάθεια για ποσοτικοποίηση του κινδύνου που συνδέεται με δεδομένη δόση. Καταλήγει στην καθιέρωση ενός αποδεκτού επιπέδου έκθεσης Nonthreshold response Threshold response Για τα μη καρκινογόνα, είμαστε "ασφαλείς" εφ' όσον η δόση παραμένει χαμηλότερη από ένα κατώτατο όριο (threshold) 12

13 Καμπύλες δόσης απόκρισης για μη καρκινογόνους τοξικούς παράγοντες 13

14 Συντομογραφίες PTWI = προσωρινή ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη (Provisional Tolerable Weekly Intake). PTDI = προσωρινή ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (Provisional Tolerable Daily Intake). PMTDI = μέγιστη προσωρινή ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (Provisional( Maximum Tolerable Daily Intake) ADI = επιτρεπόμενη ημερήσια πρόσληψη (Acceptable( Daily Intake). Η ADI αντιπροσωπεύει την ποσότητα ενός τοξικού παράγοντα που, σύμφωνα με τις διαθέσιμες γνώσεις γ μας, δεν αναμένεται να αποτελέσει αξιόλογο κίνδυνο για την υγεία ενός καταναλωτή αναλωτή που την λαμβάνει καθημερινά για όλη του τη ζωή. Εκφράζεται σε mg/kg βάρους σώματος ανά ημέρα (mg/kg( bwd) ADE= μέση ημερήσια έκθεση (Average( Daily Exposure) TLV= μέγιστες τιμές ανοχής (Threshold Limit Values). Αντιπροσωπεύουν τα επίπεδα έκθεσης που δεν αναμένεται να προκαλέσουν ασθένεια ή βλάβη σε ένα κανονικό άνθρωπο. Χρησιμοποιούνται σε οδηγίες της ΕΕ για πόσιμο νερό και τρόφιμα και κ εκφράζονται με μονάδες συγκεντρώσεως w/w ή w/v για τις διάφορες χημικές ουσίες RfD= = Δόση αναφοράς (Reference( Dose ) RfC= Συγκέντρωση αναφοράς (Reference Concentration) NOEL= = επίπεδα μη παρατηρήσιμων επιδράσεων (No( Observed Effect Levels) NOAEL = επίπεδα μη παρατηρήσιμων δυσμενών επιδράσεων (No( Observed Adverse Effect Levels) LOAEL= = κατώτατο όριο παρατηρήσιμων δυσμενών επιδράσεων (Lowest( Observed Αdverse Effect Level) MRL= ανώτατο όριο περιεκτικότητας καταλοίπων φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα (Maximum( Residue Limits,, MRL) συνήθως σε mg/kg ή μg/kg kg.. Χρησιμοποιείται στις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα υπολείμματα (κατάλοιπα) φυτοφαρμάκων στα α τρόφιμα 14

15 Συντελεστές ασφαλείας Για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των διαφόρων χημικών ουσιών στην υγεία μας γίνονται τοξικολογικές μελέτες δόσης-απόκρισης σε πειραματόζωα Τα αποτελέσματα των μελετών στη συνέχεια προεκτείνονται (extrapolate) στον άνθρωπο - συνήθως με χρήση συντελεστών ασφαλείας (safety factors, SF) ). Συντελεστές ασφαλείας: αριθμοί που μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με τους παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη για τον καθορισμό τους. Συνήθως ς κυμαίνονται από Η συνηθέστερη τιμή είναι το 100. Όσο πιο αξιόπιστα τα τοξικολογικά δεδομένα τόσο μικρότεροι οι SF. Η επίσημη χρήση των παραγόντων ασφάλειας άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του '50 από την FDA (ΗΠΑ) για τα πρόσθετα των τροφίμων. Βασίστηκε στην υπόθεση ότι μπορούσε να υπολογισθεί ένα ασφαλές επίπεδο πρόσθετων ή μολυσματικών παραγόντων στα τρόφιμα αν η τιμή NOAEL (No Observed Adverse Effect Level, σε mg/kg τροφής) που είχε προκύψει από μελέτες σε πειραματόζωα διαιρεθεί με έναν παράγοντα ασφαλείας ίσο με

16 Επιτρεπόμενη ημερήσια δόση (Acceptable Daily Intake ADI) Επιτρεπόμενη Ημερήσια Δόση (ADI) = η ποσότητα ημερήσιας πρόσληψης μη καρκινογόνων ουσιών, που στη διάρκεια ολόκληρης ζωής δεν αναμένεται να προκαλέσει αξιόλογο κίνδυνο -βάσει των σημερινών γνώσεών μας. Παρεμφερής: η ανεκτή ημερήσια δόση (Tolerable Daily Intake,, TDI) Εκφράζεται σε mg/kg βάρους σώματος ανά ημέρα (mg/kg bwd) Ο καθορισμός της (Μικτές Επιτροπές Εμπειρογνωμόνων του FAO και του τ WHO για τα Πρόσθετα στα Τρόφιμα JECFA- και για τα Υπολείμματα Φυτοφαρμάκων -JMEPR) περιλαμβάνει: (α) συλλογή και έλεγχο σχετικών βιβλιογραφικών στοιχείων (β) τοξικολογικές δοκιμές με πειραματόζωα για τον καθορισμό του NOEL (No( Observed Effect Level) ) βάσει του πιο ευαίσθητου οργανισμού και (γ) εφαρμογή κατάλληλων συντελεστών ασφαλείας ώστε να προκύψει η ADI για ανθρώπους 16

17 Εκτίμηση της ADI Στον υπολογισμό περιλαμβάνεται ένας συντελεστής ασφαλείας -συνήθως ίσος με 100- στη διαμόρφωση του οποίου λαμβάνονται υπόψη οι παρακάτω παράγοντες αβεβαιότητας: α διακύμανση ευαισθησίας μεταξύ ανθρώπων (intraspecies) διακύμανση ευαισθησίας από είδος σε είδος (interspecies( interspecies, πειραματόζωο-άνθρωπος) συντελεστής για ευαίσθητους ανθρώπινους πληθυσμούς λόγω προγενέστερης ή τρέχουσας ασθένειας έναντι των υγιών πειραματόζωων πιθανή συνεργιστική δράση με άλλα πρόσθετα ή τοξικά συστατικά των τροφίμων διαφορές στο μέγεθος σώματος των πειραματόζωων έναντι των ανθρώπων διαφορές στη διατροφή ανάλογα με την ηλικία, φύλο, επίπεδο δραστηριότητας, και περιβαλλοντικούς παράγοντες διαφορές πειραματοζώων-ανθρώπων ανθρώπων στο ισοζύγιο ύδατος μεταξύ σώματος και περιβάλλοντος διαφορές λόγω μικρού αριθμού πειραματοζώων έναντι του μεγάλου αριθμού ανθρώπων που μπορούν να εκτεθούν δυσκολία στην εκτίμηση της πρόσληψης από τον άνθρωπο μέσω της διατροφής και της μεταβλητότητάς της 17

18 Οι συντελεστές ασφαλείας δεν είναι πάντοτε ίσοι με 100 Ανεπαρκής βάση δεδομένων. Όταν δεν είναι διαθέσιμες μακροχρόνιες μελέτες, η ευαισθησία των δοκιμών μειώνεται και πρέπει να αυξηθεί ο παράγοντας ασφάλειας Τοξικοκινητικά και τοξικοδυναμικά δεδομένα. Σε περίπτωση που είναι διαθέσιμα τέτοια στοιχεία και από αυτά προκύπτει ότι (α) η ευαισθησία των ανθρώπων διαφέρει από αυτή των πειραματόζωων και (β) ότι η διακύμανση στην ευαισθησία μεταξύ των ανθρώπων είναι μεγάλη, τότε μπορεί να αποφασισθεί η χρήση μεγαλύτερου είτε μικρότερου συντελεστή ασφαλείας Φύση της τοξικότητας. Σε περιπτώσεις που τα αποτελέσματα της τοξικής δράσης είναι μη αντιστρεπτά, πχ σκελετικές ανωμαλίες χρήση μεγαλύτερων συντελεστών Υψηλότερη ευαισθησία ορισμένων ομάδων του πληθυσμό, πχ νόμος του 1996 στις ΗΠΑ, επί πλέον συντελεστής ασφαλείας 10, όταν οι μελέτες αφορούν μικρά παιδιά Η Επιτρεπόμενη Ημερήσια Δόση (ADI) βασίζεται σε μελέτες που έγιναν σε ανθρώπους. Σε τέτοια περίπτωση χρησιμοποιείται συνήθως χαμηλότερος συντελεστής ασφάλειας αφού δεν απαιτείται χρήση του συντελεστή για διαφορές μεταξύ πειραματοζώων και ανθρώπου. Η ουσία υπάρχει ως ρύπος σε συνήθη τρόφιμα. Η χρήση συντελεστή ασφάλειας ίσου με 100 για ένα ρύπο μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση της διαθέσιμης ποσότητας τροφίμων για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, οι συνέπειες στην υγεία του οποίου μπορεί να είναι πολύ σοβαρότερες από τον πιθανό κίνδυνο λόγω της πρόσληψης μικρών ποσοτήτων του ρύπου.

19 Επίπεδα μη παρατηρούμενων επιδράσεων (no observed effect levels, NOEL) Τα NOELs προσδιορίζονται από μελέτες δόσης-απόκρισης που διεξάγονται για μια ουσία. Το τελικό NOEL που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό της ADI (Επιτρεπόμενη Ημερήσια Δόση) είναι γενικά το NOEL που έδειξε τοξική επίδραση σε πειραματόζωα στη χαμηλότερη δόση. Συνήθως το είδος που χρησιμοποιήθηκε σε αυτή τη μελέτη θεωρείται ως το πιο ευαίσθητο είδος και το NOEL χρησιμοποιείται για τον καθορισμό της ADI (για ανθρώπους). Προσοχή στην επιλογή χαμηλότερης-υψηλότερης δόσης Επιθυμητό: όχι μεγάλα διαστήματα ανάμεσα στις δόσεις -αν και κοστίζει 19

20 NOAEL, LOAEL Ο προσδιορισμός ενός NOAEL (το πειραματικό ισοδύναμο του κατώτατου ορίου για τα πειραματόζωα) είναι ένα κρίσιμο βήμα στην αξιολόγηση η μη καρκινικών αποτελεσμάτων. Είναι η υψηλότερη δόση που δεν προκαλεί μια παρατηρήσιμη δυσμενή συνέπεια σε μια μελέτη πολλαπλών δόσεων. Η χαμηλότερη δόση που προκαλεί μια σημαντικά αυξημένη δυσμενή συνέπεια είναι το επίπεδο LOAEL. Χρησιμοποιείται ως σημείο εκκίνησης για την αξιολόγηση του κινδύνου για μη καρκινικά αποτελέσματα, όταν ό δεν είναι διαθέσιμο ένα NOAEL. Η ακρίβεια των NOAEL/ LOAEL εξαρτάται από το σχεδιασμό της τοξικολογικής μελέτης. Όσο μικρότερα τα διαστήματα ανάμεσα στις δόσεις, τόσο πιθανότερο ότι το NOAEL αντικατοπτρίζει το πραγματικό επίπεδο της απουσίας επίδρασης.

21 EU: Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) Δίκτυο προειδοποίησης, σε λειτουργία από το 1988 Στηρίχθηκε στο Άρθρο 50 του Νόμου για τα Τρόφιμα (EC 178/2002) Εμπλεκόμενοι: Κράτη-μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και η EFSA (European Food Safety Authority) Σκοπός: να αποτραπεί -ει δυνατόν- η κλιμάκωση ενός συμβάντος σε μείζονα κρίση

22 RASFF Το RASSF βασίζεται στην ιχνηλασιμότητα (traceability) και επιτρέπει την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών όποτε εντοπισθεί κίνδυνος για την ασφάλεια τροφίμων Βάσει της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας, «ιχνηλασιμότητα» σημαίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης όλων των τροφίμων, ζωοτροφών, ζώων ή ουσιών που προορίζονται για κατανάλωση, σε όλα τα στάδια παραγωγής, επεξεργασίας και διανομής

23 Ροή πληροφορίας στο RASFF EFSA: European Food Safety Authority EFTA: European Free Trade Association

24 Η ιχνηλασιμότητα στην πράξη Φθινόπωρο 2004: ανιχνεύθηκαν υψηλά επίπεδα διοξίνης σε γάλα από ολλανδικό αγρόκτημα Οι αρχές απέκλεισαν αμέσως το αγρόκτημα από το εμπόριο, και άρχισαν την αναζήτηση της αιτίας μέσω της τροφικής αλυσίδας. Βρέθηκε ότι πηγή της μόλυνσης ήταν η άργιλος που χρησιμοποιήθηκε για να διαχωριστούν πατάτες υψηλής ποιότητας από πατάτες χαμηλότερης ποιότητας. Η άργιλος είχε μολυνθεί με διοξίνη. Οι μολυσμένες φλούδες των πατατών χρησιμοποιήθηκαν ως τροφή αγελάδων Ενεργοποιήθηκε το RASFF Οι αρχές εντόπισαν και απέκλεισαν από την κατανάλωση πάνω από 200 φάρμες σε Ολλανδία, Βέλγιο, Γαλλία και Γερμανία που είχαν χρησιμοποιήσει τη μολυσμένη ζωοτροφή Τα μολυσμένα προϊόντα δεν έφθασαν ποτέ στους καταναλωτές

25 Μέσα σήμανσης για ιχνηλασιμότητα Source: RASFF 2006 Report

26 Συναγερμοί (alerts)( του RASSF για το 2005 ανά κατηγορία τροφίμων Τρόφιμα Αριθμόςσυναγερμών Ξηροί καρποί σνακ (50% περιπτώσεων ήταν φιστίκια) 847 Ψάρια-οστρακοειδή - μαλάκια 559 Φρούτα- λαχανικά 332 Κρέατα πουλερικά 318 Βότανα μπαχαρικά 308 Διάφορα είδη 252 Υλικά που πρόκειται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα 186 Μέλι ζελέ γλυκά 114 Λίπη έλαια 65 Ζωοτροφές 64 Δημητριακά 40 Γάλα γαλακτοκομικά προϊόντα 38 Διαιτητικά τρόφιμα - συμπληρώματα διατροφής 38 Σύνολο

27 Συναγερμοί (alerts)( του RASSF για το 2005 ανά κατηγορία αιτίων ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Συναγερμοί στην ΕΕ, ανά κατηγορία προβλημάτων για το έτος 2005 Κατηγορία Ποσοστό (%) Μυκοτοξίνες 40 Χημικές επιμολύνσεις 14 Βαρέα μέταλλα (Cd, Pb) 7 Υπολείμματα κτηνιατρικών φαρμάκων (αντιβιοτικά) 6 Πρόσθετα τροφίμων (κυρίως χρωστικές) 4 Μικροβιολογικές επιμολύνσεις (κυρίως σαλμονέλες) 4 Υπολείμματα φυτοφαρμάκων 3 27

28 Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί για μυκοτοξίνες Κανονισμός (EC) No 1881/2006. Θέτει μέγιστα όρια για διάφορα τοξικά συστατικά, μεταξύ των οποίων για αφλατοξίνες, ωχρατοξίνη Α, πατουλίνη, τοξίνες φουσάριου σε τρόφιμα Κανονισμός (EC) No 401/2006 Καθορίζει τις μεθόδους δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο των επιπέδων μυκοτοξινών σε διάφορα τρόφιμα 28

29 Όρια πρόσληψης μυκοτοξινών Ωχρατοξίνη A: Η EFSA* καθόρισε ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (tolerable daily intake, TDI) = 120 ng/kg bw (Απρίλιος 2006) Πατουλίνη: Προσωρινή μέγιστη ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (Provisional Maximum Tolerable Daily Intake, PMTDI) = 0.4 μg/kg bw Τοξίνες φουσάριου: 1. Deoxynivalenol, ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (TDI) = 1μg/kg bw, 2. Zearalenone, προσωρινή TDI = 0.2 μg/kg bw, 3. Fumonisins, TDI = 2 μg/kg bw, 4. Nivalenol, προσωρινή TDI = 0.7 μg/kg bw, 5. Τοξίνες T-2 και HT-2, προσωρινή TDI = 0.06 μg/kg bw *EFSA = European Food Safety Authority 29

30 Ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων (MRLs) σε τρόφιμα Ευρωπαϊκή Ένωση: καθορισμός των ανώτατων ορίων (Maximum( Residue Limits, MRLs) ) για τα υπολείμματα (κατάλοιπα) φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα Από το 1976 (οδηγία 76/895/EOK) μέχρι σήμερα έχουν τεθεί περισσότερα από κοινοτικά MRLs για 133 ενεργές ουσίες φυτοφαρμάκων σε διάφορα προϊόντα Σημαντικό να σημειωθεί ότι τα MRLs δεν είναι μέγιστα τοξικολογικά όρια Αντιπροσωπεύουν το μέγιστο ποσό καταλοίπων που αναμένεται να βρεθεί σε προϊόντα όταν ακολουθείται ορθή γεωργική πρακτική (GAP) κατά τη χρήση ενός φυτοφαρμάκου Τα MRLs αναθεωρούνται και, όταν απαιτηθεί, αντικαθίστανται 30

31 Διαδικασία καθορισμού των MRL (Α) Με εποπτευόμενες δοκιμές σε αγροκτήματα καθορίζονται τα επίπεδα των καταλοίπων ενός φυτοφαρμάκου που αναμένονται σε ένα γεωργικό προϊόν, όταν εφαρμοσθεί ορθή γεωργική πρακτική (GAP) (B) Χρησιμοποιώντας κατάλληλα μοντέλα κατανάλωσης, εκτιμάται η ημερήσια πρόσληψη υπολειμμάτων του φυτοφαρμάκου για τον πληθυσμό της Ευρώπης, ή ενός κράτους-μέλους, ή για τμήματα του πληθυσμού (πχ νήπια) (C) Από τοξικολογικές μελέτες που έχουν γίνει για το συγκεκριμένο ο φυτοφάρμακο καθορίζεται η αποδεκτή ημερήσια δόση (Acceptable( Daily Intake,, ADI) (D) Εάν η κατ' εκτίμηση ημερήσια πρόσληψη που υπολογίσθηκε για τα τ συγκεκριμένα προϊόντα στο στάδιο (B) είναι χαμηλότερη από την αποδεκτή ημερήσια δόση (ADI) που υπολογίσθηκε στο στάδιο (C), τότε τα επίπεδα των καταλοίπων του φυτοφαρμάκου που βρέθηκαν στο στάδιο (Α) τίθενται ως MRL, σε mg/kg προϊόντος 31

32 ιαδικασία καθορισμού ενός MRL Ορθή γεωργική πρακτική (GAP) Εποπτευόμενη εφαρμογή στο πεδίο Αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη (ΑDI) Προσωρινό MRL Αξιολόγηση κινδύνου από διατροφική πρόσληψη Τελικό MRL 32

33 Κατάλοιπα χλωριωμένων υδρογονανθράκων σε μητρικό γάλα Απαγόρευση χρήσης τους σε Ευρώπη Αμερική κατά την δεκαετία 70 Schade G and Heinzow B (1998). Organochlorine pesticides and polychlorinated biphenyls in human milk of mothers living in northern Germany. The Science of the Total Environment, 215,

34 Παράδειγμα οδηγίας για MRLs φυτοχημικών 34

35 Παράδειγμα οδηγίας MRL (συνέχεια) 35

36 Πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs) Η International Agency for Research on Cancer (IARC) θεωρεί ως καρκινογόνα τα βενζο(α)πυρένιο βενζο(α)ανθρακένιο και και ως πιθανά καρκινογόνα τα benzo(b)fluoranthene,benzo(j)fluoranthene, benzo(k)fluoranthene, και indeno(1,2,3-c,d)pyrene Η οδηγία EC 1881/2006 έθεσε όρια για το βενζο(α)πυρένιο από 1 μg/kg για παιδικές τροφές μέχρι 10 μg/kg για δίθυρα μαλάκια (μύδια, γυαλιστερές ) 36

37 Υλικά σε επαφή με τρόφιμα 37

38 Υλικά σε επαφή με τρόφιμα (ITX) RASFF Annual Report

39 Isopropylthioxanthone (ITX) To 2005, η ουσία ισοπροπυλθειοξανθόνη (ITX) ανιχνεύθηκε σε βρεφικά γάλατα, προϊοντα γάλακτος και χυμούς σε χάρτινες συσκευασίες Η ITX, είναι φωτοκαταλύτης για μελάνια εκτυπώσεων offset στο εξωτερικό των χάρτινων συσκευασιών, και μεταφερόταν στο εσωτερικό λόγω λανθασμένης διαδικασίας εκτύπωσης Δόθηκε εντολή στη βιομηχανίες να σταματήσουν τη χρήση της ΙΤΧ μέχρι το τέλος Ιανουαρίου Στο πρώτο μισό του 2006 το RASFF συνέχισε να λαμβάνει ειδοποιήσεις για ITX 39

40 Πρωτοταγείς αρωματικές αμίνες (PAA) Χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστικών. Η ανιλίνη και τα παράγωγα της είναι ερεθιστικά, αλλεργιογόνα, μεταλλαξογόνα και καρκινογόνα Μετανάστευση PAA ανιχνεύθηκε σε πλαστικά σκεύη κουζίνας που εισάγονται από την Κίνα Οδηγία EC 72/2002, Παράρτημα V, καθορίζει ότι τα συνθετικά υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα δεν πρέπει να ελευθερώνουν ανιχνεύσιμες ποσότητες από τις ουσίες αυτές Ως όριο έχει τεθεί το 0.02 mg ολικών PAA εκφρασμένων ως ανιλίνη Ανιλίνη 4,4 -μεθυλενδιανιλίνη 40

41 Μετανάστευση βαρέων μετάλλων Cd Από υλικά συσκευασίας Pb Cr Ni Source: RASFF 2005 Report 41

42 Μετανάστευση βαρέων μετάλλων Η μετανάστευση βαρέων μετάλλων από υλικά σε επαφή με τρόφιμα διέπεται από τον Κανονισμό EC No 1935/2004 που ορίζει ότι τα υλικά που πρόκειται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία ή να προκαλούν ανεπιθύμητες αλλαγές στα τρόφιμα Η προσωρινή ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη (PTWI) για τον μόλυβδο είναι 25 μg/kg bw. Η προσωρινή ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη (PTWI) για το κάδμιο είναι 0.7 μg/kg bw. 42

43 Μετανάστευση Pb και Cd από κεραμικά Οδηγία 84/500/EEC καθορίζει όρια μετανάστευσης για Pb και Cd σε κεραμικά με διάλυμα οξικού οξέος 3%. Κατηγορία 1 Αντικείμενα που δεν μπορούν να γεμισθούν ή είναι πολύ ρηχά Pb 0.8 mg/dm 2 Cd mg/dm 2 Κατηγορία 2 Όλα τα αντικείμενα που μπορούν να γεμισθούν Κατηορία 3 Σκεύη μαγειρικής ή αποθήκευσης με χωρητικότητα μεγαλύτερη των 3 λίτρων 4.0 mg/l 1.5 mg/l 0.3mg/l 0.1mg/l 43

44 Folder MRLs etc EC 1881_2006 ANNEX several pollutants.pdf pdf NDFTA MRL Update - 18th December 2007.xls 44

Τοξικολογία Τροφίμων. Αξιολογήση του ρίσκου της έκθεσης στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων

Τοξικολογία Τροφίμων. Αξιολογήση του ρίσκου της έκθεσης στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων Τοξικολογία Τροφίμων Αξιολογήση του ρίσκου της έκθεσης στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων Στόχοι ενότητας 1.Κ α τ α ν ό η σ η τ ο υ τ ρ ό π ο υ α ξ ι ο π ο ί η σ η ς τ ω ν αποτελεσμάτων αναλυτικών μεθόδων ανίχνευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.2 : Ποιοτικός έλεγχος & ασφάλεια στην αλυσίδα παραγωγής βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1 Ουσία Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Δειγματοληψία Ανάλυση Σχετιζόμενα τρόφιμα Όρια Μικροβιολογικοί μολυντές 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC Listeria monocytogenes EN/ISO

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Εργαστήριο Υπολειμμάτων Γεωργικών Φαρμάκων Τμήμα Ελέγχου Γεωργικών Φαρμάκων & Φυτ/κής Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο e-mail : G.Miliadis@bpi.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.6.2015 L 161/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/1005 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 25ης Ιουνίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 όσον αφορά τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα μολύβδου σε ορισμένα τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία Σταύρος Λαλάς*, Βασίλειος Αθανασιάδης και Όλγα Γκορτζή Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Βαρέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια των τροφίμων

Η ασφάλεια των τροφίμων Η ασφάλεια των τροφίμων Οι στόχοι της ευρωπαϊκής πολιτικής για την ασφάλεια των τροφίμων είναι δύο: η προστασία της ανθρώπινης υγείας και των συμφερόντων των καταναλωτών και η προώθηση της καλής λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του 2006R1881 EL 31.07.2015 016.001 1 Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων. Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων

Ασφάλεια Τροφίμων. Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Ασφάλεια Τροφίμων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Πρόληψη ασθενειών ζώων Ασφάλεια φυτικής παραγωγής Σχεδιασμός διάταξη κτιρίων Καθαριότητα χώρου Μηχανολογικός εξοπλισμός Με

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση Διακινδύνευσης (Βασικό ερώτημα: Ποιος είναι ο κίνδυνος;)

Αποτίμηση Διακινδύνευσης (Βασικό ερώτημα: Ποιος είναι ο κίνδυνος;) Αποτίμηση Διακινδύνευσης (Βασικό ερώτημα: Ποιος είναι ο κίνδυνος;) Βασική ιδέα: The dose makes the poison* Η δόση κάνει ** το δηλητήριο Γι αυτό σήμερα (μόνο σήμερα) θα μιλάμε για δόση (ποσότητα που τρώμε,

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Τροφίμων

Δειγματοληψία Τροφίμων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Δειγματοληψία Τροφίμων Ελένη Μαλισιόβα Κτηνίατρος Α.Π.Θ. MSc Food Safety, Hygiene & Management, UK MSc

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

L 215/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 20.8.2011

L 215/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 20.8.2011 L 215/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 20.8.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 835/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 19ης Αυγούστου 2011 σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 για καθορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα

Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Outline Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Νίκος Θωμαΐδης Εργ. Αναλυτικής Χημείας, Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ Χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Αναδυόμενοι κίνδυνοι (Emerging Risks) Παραδείγματα αναδυόμενων κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική μια διατροφικής κρίσης

Η δυναμική μια διατροφικής κρίσης ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Η δυναμική μια διατροφικής κρίσης που ίσως να μη ήταν τελικά διατροφική κρίση Αντιπρόεδρος (ΔΕΔΥΤ) Διεπιστημονική Εταιρεία Διασφάλισης Υγιεινή Τροφίμων Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίμων. Διάρθρωση διαλέξεων

Συσκευασία Τροφίμων. Διάρθρωση διαλέξεων Συσκευασία Τροφίμων Εισαγωγή Αθανάσιος Αλεξόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Υγιεινής Τροφίμων Διάρθρωση διαλέξεων Εισαγωγή Πλαστική συσκευασία Μεταλλική συσκευασία Γυάλινη συσκευασία Χάρτινη συσκευασία Ασηπτική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τα Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων στα Προϊόντα Φυτικής Προέλευσης

Οδηγός για τα Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων στα Προϊόντα Φυτικής Προέλευσης Οδηγός για τα Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων στα Προϊόντα Φυτικής Προέλευσης Α. Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων Τι είναι υπόλειµµα; Είναι µία ή περισσότερες ουσίες, παρούσες είτε εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής

ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Επίπεδα των διαφόρων στοιχείων στον άνθρωπο Ο κύριος όγκος της ζώσης ύλης αποτελείται από άνθρακα, υδρογόνο, οξυγόνο, άζωτο και θείο. Εν τούτοις στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

με τις διοξίνες PCB». Τα υπόλοιπα PCB δεν εμφανίζουν

με τις διοξίνες PCB». Τα υπόλοιπα PCB δεν εμφανίζουν L 32/44 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4.2.2006 ΟΔΗΓΙΑ 2006/13/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 3ης Φεβρουαρίου 2006 για την τροποποίηση των παραρτημάτων Ι και ΙΙ της οδηγίας 2002/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 5 η ΜΕΡΟΣ Α ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του 2009R0124 EL 30.07.2012 001.001 1 Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 124/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014 α/α 1 2 3 4 Ανίχνευση Salmonella spp σε προϊόντα ζωικής προέλευσης Ανίχνευση Listeria monocytogenes σε τυριά και αλιεύματα Ανίχνευση εντεροτοξίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΡΜΟΥ «Υ ΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕΡΟΣ B ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη διακινδύνευσης (το ζουμί) & υπολογισμοί & παραδείγματα υπολογισμού

Επανάληψη διακινδύνευσης (το ζουμί) & υπολογισμοί & παραδείγματα υπολογισμού Επανάληψη διακινδύνευσης (το ζουμί) & υπολογισμοί & παραδείγματα υπολογισμού 1 Τι μας παρακίνησε να μελετήσουμε τη διακινδύνευση; Το πρώτο από τα βασικά ερωτήματα της Περιβαλλοντικής Γεωτεχνικής Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Fear of danger is ten thousand times more terrifying than danger itself. Daniel Defoe ( ) ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Μιχάλης Λεοτσινίδης Καθηγητής

Fear of danger is ten thousand times more terrifying than danger itself. Daniel Defoe ( ) ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Μιχάλης Λεοτσινίδης Καθηγητής Fear of danger is ten thousand times more terrifying than danger itself. Daniel Defoe (1660-1731) ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Μιχάλης Λεοτσινίδης Καθηγητής Κίνδυνος: αντιλήψεις Οι εμπειρογνώμονες και το κοινό συχνά

Διαβάστε περισσότερα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα Γενικό Χηµείο του Κράτους, Β Χηµική Υπηρεσία Αθήνας Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή µε τρόφιµα: Η κατάσταση στην Ελλάδα ανάη Θεοφίλου, Προϊσταµένη Τµήµατος Μετάλλων & Ανόργανων Υλών Το Γ.Χ.Κ. πραγµατοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.11.2003 L 285/33 Ο ΗΓΙΑ 2003/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 31ης Οκτωβρίου 2003 για την τροποποίηση του παραρτήµατος Ι της οδηγίας 2002/32/ΕΚ του ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε τις ανεπιθύµητες

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015

Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015 Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015 Να εμπιστευόμαστε την Τροφή μας?? Τα τρόφιμα και ο Καταναλωτής Τροφή είναι Διαθέσιμη? Προσιτή?

Διαβάστε περισσότερα

κ. Uwe CORSEPIUS, Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

κ. Uwe CORSEPIUS, Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 24 Ιανουαρίου 2014 (OR. en) 5675/14 DENLEG 18 SAN 38 AGRI 38 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ημερομηνία Παραλαβής: Αποδέκτης: 22 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 17.1.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 13/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 25/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Ιανουαρίου 2013 για την τροποποίηση των παραρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιέλαιο μολυσμένο με ορυκτέλαιο

Ηλιέλαιο μολυσμένο με ορυκτέλαιο Ηλιέλαιο μολυσμένο με ορυκτέλαιο Περιγραφή του κινδύνου και εκτίμηση της επικινδυνότητας Δρ.. Μπόσκου Γεώργιος Κατά τους πρώτους μήνες του 08 διακινήθηκε στην Ευρώπη ακατέργαστο ηλιέλαιο μολυσμένο με ορυκτέλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 2. ΤΡΙΤΙΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ. Πανταζίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΕΜΠ Θεματική Ενότητα 2 Αποτίμηση Διακινδύνευσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Ιχνοστοιχεία. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Ιχνοστοιχεία. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Ιχνοστοιχεία Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Επίπεδα των διαφόρων στοιχείων στον άνθρωπο Ο κύριος όγκος της ζώσης ύλης αποτελείται από άνθρακα, υδρογόνο,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Κανονισμός 178/2002 Περιεχόμενο Γενικές Αρχές Ασφάλειας Τροφίμων και Ζωοτροφών Ίδρυση Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων Τι Αφορά Όλαταστάδιατηςπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012. Στόχοι του προγράμματος

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012. Στόχοι του προγράμματος ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 12 α/α 1 Ανίχνευση Salmonella spp σε κιμά και παρασκευάσματα κρέατος, παγωτά, φυτικά προϊόντα Καν. 73/05/ΕΚ και Καν. 178/02/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

"Νομοθετικό. "Μία. Αθήνα, 15-03-2014

Νομοθετικό. Μία. Αθήνα, 15-03-2014 "Νομοθετικό πλαίσιο για τα υλικά σε επαφή με τρόφιμα (Υ.Α.Ε.Τ.): "Μία σύντομη διαδρομή σε ένα σύνθετο αντικείμενο" Αθήνα, 15-03-2014 Δρ. Ζωή Μούσια Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενη Τμήματος Ελέγχων Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Τα επίσημα στοιχεία μάς εμφανίζουν σε πολύ ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: από τα οκτώ εργαστήρια που διενεργούν τους

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Βασίλειος Γ. Σταματάκης, Καθηγητής Βιολογίας, Πτυχιούχος Βιολογίας και Μεταπτυχιακού στη Βιοηθική του Πανεπιστημίου Κρήτης

Γράφει: Βασίλειος Γ. Σταματάκης, Καθηγητής Βιολογίας, Πτυχιούχος Βιολογίας και Μεταπτυχιακού στη Βιοηθική του Πανεπιστημίου Κρήτης Γράφει: Βασίλειος Γ. Σταματάκης, Καθηγητής Βιολογίας, Πτυχιούχος Βιολογίας και Μεταπτυχιακού στη Βιοηθική του Πανεπιστημίου Κρήτης Οι διοξίνες είναι μια κατηγορία περιβαλλοντικά ανθεκτικών ουσιών που περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων:

Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων: Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων: η εμπειρία του ΕΦΕΤ Αντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) Αναπληρωτής Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 3 η - ΜΕΡΟΣ Γ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ «ΝΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» Το εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork Δρ. Κων/νος Μπαρμπέρης Προϊστάμενος Δ/νσης Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΥΘ. ΚΑΡΑΟΥΛΗ Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος Μηχ. EPFL, Lausanne ΜSc Υγιεινής & Ασφάλειας Εργασίας RWTH- Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Δημόσιας Υγείας Υπ. Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 EL 12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1131/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ;

Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ; Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ; Κρατικές πηγές και πανεπιστημιακές μελέτες εμφανίζουν εντελώς διαφορετικά ποσοστά τροφίμων που έχουν υποστεί τις συνέπειες της αλόγιστης χρήσης φυτοφαρμάκων. Για εμάς όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής Η επισήμανση είναι ένας ιδιαίτερος τομέας στο χώρο της συσκευασίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Προβλήματα της πόλης μου

Περιβαλλοντικά Προβλήματα της πόλης μου Οικιακή Οικονομία Περιβαλλοντικά Προβλήματα της πόλης μου Κουτσάκη Μαρία Χρυσή Β 4 Η ρύπανση του περιβάλλοντος: το σύγχρονο πρόβλημα του 21ου αιώνα Η ρύπανση του περιβάλλοντος είναι μια ευρεία έννοια,

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Γήινη επιφάνεια Κατανομή υδάτων Υδάτινο στοιχείο 71% Ωκεανοί αλμυρό νερό 97% Γλυκό νερό 3% Εκμεταλλεύσιμο νερό 0,01% Γλυκό νερό 3% Παγόβουνα Υπόγεια ύδατα 2,99% Εκμεταλλεύσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 17.12.2015 2015/0000(DEA) ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σύμφωνα με το άρθρο 105 παράγραφος 3 του Κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΘΑΛΙΚΩΝ ΕΣΤΕΡΩΝ: DiBP / DBP / DEHP ΣΤΙΣ ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΞΗΡΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΑΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ»

ΦΘΑΛΙΚΩΝ ΕΣΤΕΡΩΝ: DiBP / DBP / DEHP ΣΤΙΣ ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΞΗΡΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΑΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ» «ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΘΑΛΙΚΩΝ ΕΣΤΕΡΩΝ: DiBP / DBP / DEHP ΣΤΙΣ ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΞΗΡΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΑΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ» Dr. rer. nat. Μ. Κόρµαλη, Ph. D. T. Τογκαλίδου Γ.Χ.Κ. Χ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153 10 ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΤΗΛ.: 210 650 3000, FAX: 210 6510649

ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153 10 ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΤΗΛ.: 210 650 3000, FAX: 210 6510649 Ε Θ Ν Ι Κ Ο Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Φ Υ Σ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν «Δ Η Μ Ο Κ Ρ Ι Τ Ο Σ» ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153 10 ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΤΗΛ.: 210 650 3000, FAX: 210 6510649 MASS SPECTROMETRY

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Bιολογικά Προϊόντα στη Ζωή μας. Δρ Κωνσταντίνος Μακρής

Bιολογικά Προϊόντα στη Ζωή μας. Δρ Κωνσταντίνος Μακρής Bιολογικά Προϊόντα στη Ζωή μας Δρ Κωνσταντίνος Μακρής Ποιοι είμαστε; Εργαστήριο Νερό και Υγεία - Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία Πληθυσμιακές Μελέτες: Αξιολόγηση έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΛΙΓΟΘΕΡΜΙΔΙΚΩΝ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΩΑΝΝΑ ΚΡΑΝΟΥ MSc ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΛΙΓΟΘΕΡΜΙΔΙΚΩΝ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΩΑΝΝΑ ΚΡΑΝΟΥ MSc ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΛΙΓΟΘΕΡΜΙΔΙΚΩΝ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΩΑΝΝΑ ΚΡΑΝΟΥ MSc ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ ΣΥΓΚΡΟΥΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ 90% των ερευνών χρηματοδοτήθηκαν από τις ίδιες τις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Περιβάλλοντος - Νομοθεσία

Διαχείριση Περιβάλλοντος - Νομοθεσία Διαχείριση Περιβάλλοντος - Νομοθεσία Ενότητα 6: Αξιολόγηση κινδύνου Δ. Καλιαμπάκος - Δ. Δαμίγος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες,

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, άπεπτες φυτικές ίνες, σίδηρο και άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας Ενότητα 14: Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΕΡΙ ΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 1975 ΕΟΣ Κανονισμοί δυνάμει των άρθρων 9 κατ 23(3)(ε)

ΟΙ ΠΕΡΙ ΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 1975 ΕΟΣ Κανονισμοί δυνάμει των άρθρων 9 κατ 23(3)(ε) E.E. Παρ. ΙΠ (I) 701 Κ.Δ.Π. 193/89 Αρ. 2440,15.9.89 Αριθμός 193 Ο περί Κυπριακών Προτύπων και Ελέγχου Ποιότητας (Καθορισμένα Πρότυπα Αναθεώρηση Έκτης Σειράς) Κανονισμός του 1989, ο οποίος εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 3 η - ΜΕΡΟΣ Β ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.1: Ασφάλεια βιολογικών τροφίμων & προστασία καταναλωτών Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr Δομή παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Συγκεκριμένα οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ πωλούν κατά μέσο όρο το γάλα 1,20 ευρώ, όταν η μέση τιμή παραγωγού στην Ελλάδα είναι 0,43 ευρώ το λίτρο.

Συγκεκριμένα οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ πωλούν κατά μέσο όρο το γάλα 1,20 ευρώ, όταν η μέση τιμή παραγωγού στην Ελλάδα είναι 0,43 ευρώ το λίτρο. Το τελευταίο διάστημα μονοπωλεί την επικαιρότητα η προσπάθεια υπουργείου ανάπτυξης τρόικας να χτυπήσει την ακρίβεια μέσα από την «απελευθέρωση» του γάλακτος. Ποια είναι όμως η αλήθεια για το γάλα; - Για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ - Αντινομάρχη Περιβάλλοντος - Διεύθυνση Προστασίας Περιβάλλοντος ΕΚΘΕΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ - Αντινομάρχη Περιβάλλοντος - Διεύθυνση Προστασίας Περιβάλλοντος ΕΚΘΕΣΗ MASS SPECTROMETRY AND DIOXIN ANALYSIS LAB tel. +(30-210) 650 3610, fax. +(30-210) 653 6873 e-mail: leondi@rrp.demokritos.gr www.rrp.demokritos.gr/ms-dioxin Υπεύθυνος: Δρ. Λεόντιος Λεοντιάδης Αρ. Εγγράφου

Διαβάστε περισσότερα

4 Μαρτίου Ελευσίνα

4 Μαρτίου Ελευσίνα Τεχνολογίες διαχείρισης θαλασσίων ιζημάτων Καθ. Κώστας Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης 4 Μαρτίου 2009 - Ελευσίνα Θαλάσσια ιζήματα Από βιομηχανικές εκπομπές (υγρά, στερεά, αέρια) Από αστικά

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία & Εξαγωγές

Συσκευασία & Εξαγωγές Συσκευασία & Εξαγωγές Μανώλης Δανιήλ Διευθυντής ΟΠΕ 19/7/2013 1 19/7/2013 2 19/7/2013 3 19/7/2013 4 19/7/2013 5 19/7/2013 6 19/7/2013 7 19/7/2013 8 19/7/2013 9 19/7/2013 10 19/7/2013 11 Τι πρέπει να κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2011/3/EE ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΟΔΗΓΙΑ 2011/3/EE ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 18.1.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 13/59 ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΑ 2011/3/EE ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Ιανουαρίου 2011 για τροποποίηση της οδηγίας 2008/128/ΕΚ για τη θέσπιση ειδικών κριτηρίων καθαρότητας

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 16.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 225/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος II

Διαβάστε περισσότερα

23.3.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/25

23.3.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/25 23.3.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/25 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 284/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Μαρτίου 2011 για καθορισμό ειδικών όρων και λεπτομερών διαδικασιών για την εισαγωγή πλαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαβιβάζεται συνημμένως στις αντιπροσωπίες το έγγραφο της Επιτροπής - D022890/02.

Διαβιβάζεται συνημμένως στις αντιπροσωπίες το έγγραφο της Επιτροπής - D022890/02. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2012 (11.10) (OR. en) 14709/12 DENLEG 98 AGRI 654 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ημερομηνία Παραλαβής: 4 Οκτωβρίου 2012 Αποδέκτης:

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΥΛΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ «Υ.Α.Ε.Τ.» ΥΛΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Δρ. Νικόλαος Α. Κατερέλος Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14 Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας

Κεφάλαιο 14 Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας Κεφάλαιο 14 Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας Σύνοψη Στο τελευταίο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην εκτίμηση και διαχείριση της επικινδυνότητας και στην προσπάθεια ποσοτικοποίησης του κινδύνου, τον

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Τροφίµων. Εισαγωγικές έννοιες Έκταση του προβλήµατος των τροφολοιµώξεων

Υγιεινή Τροφίµων. Εισαγωγικές έννοιες Έκταση του προβλήµατος των τροφολοιµώξεων Υγιεινή Τροφίµων Εισαγωγικές έννοιες Έκταση του προβλήµατος των τροφολοιµώξεων Υγιεινή κ Ασφάλεια Τροφίµων Γενικότερα, Υγιεινή είναι η επιστήµη που σκοπό της έχει την προαγωγήτηςυγείαςτωνανθρώπωνήτωνζώων.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Κων/νοςΚουκάρας 1, ΝικόλαοςΚαλογεράκης 2 & ΔημήτριοςΡίζος 3 1. ΤμήμαΈρευνας& Ανάπτυξης, ΝΕΑΡΧΟΣ Ο.Ε. 2. Εργαστήριο Βιοχημικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακή έρευνα: Επικοινωνία (γνωστοποίηση) της αβεβαιότητας

Διαδικτυακή έρευνα: Επικοινωνία (γνωστοποίηση) της αβεβαιότητας Διαδικτυακή έρευνα: Επικοινωνία (γνωστοποίηση) της αβεβαιότητας Τα πεδία με αστερίσκο () είναι υποχρεωτικά. βοηθήστε μας να βελτιώσουμε τη δουλειά μας! Γεια σας, Ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σας σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (6) Είναι σκόπιμο να εφαρμόζεται όποτε είναι δυνατόν η ίδια

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (6) Είναι σκόπιμο να εφαρμόζεται όποτε είναι δυνατόν η ίδια L 70/12 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2006 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 401/2006 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23ης Φεβρουαρίου 2006 για τον καθορισμό μεθόδων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 3 η - ΜΕΡΟΣ Γ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα

Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα 11/2012 8-2013 Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα 2013 Ημερομηνία δημοσίευσης 31/10/2013 www.publicissue.gr Η Public Issue ιδρύθηκε το 2001. Εξειδικεύεται στην πολιτική και εκλογική έρευνα κοινής γνώμης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ποσοτική αξιολόγηση του κινδύνου κατά U.S. ΕΡΑ περιλαµβάνει τέσσερα βασικά βήµατα: Συλλογή δεδοµένων από την υπό µελέτη περιοχή και αναγνώριση των

Η ποσοτική αξιολόγηση του κινδύνου κατά U.S. ΕΡΑ περιλαµβάνει τέσσερα βασικά βήµατα: Συλλογή δεδοµένων από την υπό µελέτη περιοχή και αναγνώριση των Εξυγίανση Ρυπασµένων Περιοχών Παγκόσµιο πρόβληµα µε ιδιαίτερα σοβαρές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονοµικές διαστάσεις. Στην Ευρώπη υπάρχουν 1.500.000 ρυπασµένες τοποθεσίες από προϋπάρχουσες βιοµηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΘΗΝΑ 2012 Τα μπιμπερό αποτελούνπεριέκτεςυγρών τροφίμωνκαιχρησιμοποιούνταικυρίωςγιατην διατροφήμωρώνγιαταοποίαοθηλασμόςείναι αδύνατοςήελλιπής. Η

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία

Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία Γεώργιος Ψαρράς ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Ινστιτούτο Ελιάς & Υποτροπικών Φυτών Χανίων Εσπερίδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Τι είναι ο καρκίνος; Ο καρκίνος περιλαμβάνει μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζονται από ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό μη υγιών κυττάρων σε

Διαβάστε περισσότερα