Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία. Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία. Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός"

Transcript

1 Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός 1

2 Τρόφιμα Τα πιο σύνθετα συστατικά του περιβάλλοντος - από χημική άποψη Περιέχουν σχεδόν όλες τις κατηγορίες ρύπων και μολυσματικών παραγόντων 2

3 Πηγές τοξικών συστατικών στα τρόφιμα Φυσικά συστατικά (φυτικά, ζωϊκά) Πρόσθετα Συστατικά παραγόμενα κατά την επεξεργασία τροφίμων Μετανάστευση από υλικά συσκευασίας Ρύπανση περιβάλλοντος Αγροχημικά Ατυχήματα, λανθασμένη επισήμανση 3

4 Πηγές Παραδείγματα Φυσικά συστατικά (φυτικά, ζωϊκά) Πρόσθετα Συστατικά παραγόμενα κατά την επεξεργασία τροφίμων Μετανάστευση από υλικά συσκευασίας Ρύπανση περιβάλλοντος Αγροχημικά Ατυχήματα, λανθασμένη σήμανση Μυκοτοξίνες, τοξίνες ψαριών Απαγορευμένες χρωστικές Ακρυλαμίδιο, PAHs, αρωματικές αμίνες Βαρέα μέταλλα, ισοπροπυλθειοξανθόνη (ITX) Διοξίνες, Hg (ψάρια) Υπολείμματα φυτοφαρμάκων Διοξίνες σε κοτόπουλα (Βέλγιο), Hg σε σπόρους σιταριού (Ιράκ) 4

5 Πώς φθάνουν τα τοξικά συστατικά στα τρόφιμα Αγρόκτημα/Αλιεία Μεταφορά/αποθήκευση Κατεργασία Συσκευασία/σήμανση Μεταφορά/αποθήκευση Λιανική πώληση / Χώροι εστίασης Καταναλωτής 5

6 Διακίνηση τοξικών συστατικών στο σώμα μας Κύρια σημεία εισόδου, μεταβολισμού, απόθεσης και απομάκρυνσης τοξικών συστατικών στο σώμα μας 6

7 Κάθε χρόνο μόνο στις Η.Π.Α ασθενούν από τρόφιμα άνθρωποι νοσηλεύονται τελικά πεθαίνουν 7

8 Ανεπιθύμητα συστατικά των τροφίμων Ανόργανες ή οργανικές ενώσεις - από πολύ απλά έως σύνθετα μεγαλομόρια Προκαλούν άμεσες ή χρόνιες βλάβες στην υγεία του ανθρώπου Δεν έχουν διατροφική αξία Η τοξικότητα έχει αποδειχθεί για πολλά συστατικά - όχι για όλα 8

9 Βλαβερές ουσίες από το περιβάλλον Βαρέα μέταλλα Κυρίως ελέγχονται Hg, Pb, Cd,, As, Sn, Cu Φυτοφάρμακα (παρασιτοκτόνα, εντομοκτόνα, μυκητοκτόνα): oργανοχλωριωμένα,, oργανοφωσφορικάo ργανοφωσφορικά, καρβαμιδικά Υπολείμματα αντιβιοτικών σε κτηνοτροφικά προϊόντα Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες Πρόσθετα πλαστικών συσκευασίας (Πολυβρωμιωμένοι διφαινυλαιθέρες) Πολυχλωριωμένα διφαινύλια, PCBs Διοξίνες 9

10 Οδοί μεταφοράς (pathways) ρύπων στον άνθρωπο Π Η Γ Η Ρ Υ Π Ο Υ ΑΕΡΑΣ ΝΕΡΟ ΕΔΑΦΟΣ ΦΙΛΤΡΑ ΣΚΟΝΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΑΝΑΠΝΟΗ ΚΑΤΑΠΟΣΗ Α Ν Θ Ρ Ω Π Ο Σ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΕΡΙ-ΣΕ-ΣΤΟΜΑ οι διακεκομμένες γραμμές υποδηλώνουν μεταφορά μέσω ατμοσφαιρικών σωματιδίων 10

11 Καθορισμός επιτρεπτής ή ανεκτής πρόσληψης. Συντελεστές ασφαλείας

12 Καμπύλες δόσης-απόκρισης για καρκινογόνους και μη καρκινογόνους παράγοντες Καρκινογόνα: ακόμη και η μικρότερη δόση εγκυμονεί ένα σχετικό κίνδυνο. Προσπάθεια για ποσοτικοποίηση του κινδύνου που συνδέεται με δεδομένη δόση. Καταλήγει στην καθιέρωση ενός αποδεκτού επιπέδου έκθεσης Nonthreshold response Threshold response Για τα μη καρκινογόνα, είμαστε "ασφαλείς" εφ' όσον η δόση παραμένει χαμηλότερη από ένα κατώτατο όριο (threshold) 12

13 Καμπύλες δόσης απόκρισης για μη καρκινογόνους τοξικούς παράγοντες 13

14 Συντομογραφίες PTWI = προσωρινή ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη (Provisional Tolerable Weekly Intake). PTDI = προσωρινή ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (Provisional Tolerable Daily Intake). PMTDI = μέγιστη προσωρινή ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (Provisional( Maximum Tolerable Daily Intake) ADI = επιτρεπόμενη ημερήσια πρόσληψη (Acceptable( Daily Intake). Η ADI αντιπροσωπεύει την ποσότητα ενός τοξικού παράγοντα που, σύμφωνα με τις διαθέσιμες γνώσεις γ μας, δεν αναμένεται να αποτελέσει αξιόλογο κίνδυνο για την υγεία ενός καταναλωτή αναλωτή που την λαμβάνει καθημερινά για όλη του τη ζωή. Εκφράζεται σε mg/kg βάρους σώματος ανά ημέρα (mg/kg( bwd) ADE= μέση ημερήσια έκθεση (Average( Daily Exposure) TLV= μέγιστες τιμές ανοχής (Threshold Limit Values). Αντιπροσωπεύουν τα επίπεδα έκθεσης που δεν αναμένεται να προκαλέσουν ασθένεια ή βλάβη σε ένα κανονικό άνθρωπο. Χρησιμοποιούνται σε οδηγίες της ΕΕ για πόσιμο νερό και τρόφιμα και κ εκφράζονται με μονάδες συγκεντρώσεως w/w ή w/v για τις διάφορες χημικές ουσίες RfD= = Δόση αναφοράς (Reference( Dose ) RfC= Συγκέντρωση αναφοράς (Reference Concentration) NOEL= = επίπεδα μη παρατηρήσιμων επιδράσεων (No( Observed Effect Levels) NOAEL = επίπεδα μη παρατηρήσιμων δυσμενών επιδράσεων (No( Observed Adverse Effect Levels) LOAEL= = κατώτατο όριο παρατηρήσιμων δυσμενών επιδράσεων (Lowest( Observed Αdverse Effect Level) MRL= ανώτατο όριο περιεκτικότητας καταλοίπων φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα (Maximum( Residue Limits,, MRL) συνήθως σε mg/kg ή μg/kg kg.. Χρησιμοποιείται στις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα υπολείμματα (κατάλοιπα) φυτοφαρμάκων στα α τρόφιμα 14

15 Συντελεστές ασφαλείας Για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των διαφόρων χημικών ουσιών στην υγεία μας γίνονται τοξικολογικές μελέτες δόσης-απόκρισης σε πειραματόζωα Τα αποτελέσματα των μελετών στη συνέχεια προεκτείνονται (extrapolate) στον άνθρωπο - συνήθως με χρήση συντελεστών ασφαλείας (safety factors, SF) ). Συντελεστές ασφαλείας: αριθμοί που μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με τους παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη για τον καθορισμό τους. Συνήθως ς κυμαίνονται από Η συνηθέστερη τιμή είναι το 100. Όσο πιο αξιόπιστα τα τοξικολογικά δεδομένα τόσο μικρότεροι οι SF. Η επίσημη χρήση των παραγόντων ασφάλειας άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του '50 από την FDA (ΗΠΑ) για τα πρόσθετα των τροφίμων. Βασίστηκε στην υπόθεση ότι μπορούσε να υπολογισθεί ένα ασφαλές επίπεδο πρόσθετων ή μολυσματικών παραγόντων στα τρόφιμα αν η τιμή NOAEL (No Observed Adverse Effect Level, σε mg/kg τροφής) που είχε προκύψει από μελέτες σε πειραματόζωα διαιρεθεί με έναν παράγοντα ασφαλείας ίσο με

16 Επιτρεπόμενη ημερήσια δόση (Acceptable Daily Intake ADI) Επιτρεπόμενη Ημερήσια Δόση (ADI) = η ποσότητα ημερήσιας πρόσληψης μη καρκινογόνων ουσιών, που στη διάρκεια ολόκληρης ζωής δεν αναμένεται να προκαλέσει αξιόλογο κίνδυνο -βάσει των σημερινών γνώσεών μας. Παρεμφερής: η ανεκτή ημερήσια δόση (Tolerable Daily Intake,, TDI) Εκφράζεται σε mg/kg βάρους σώματος ανά ημέρα (mg/kg bwd) Ο καθορισμός της (Μικτές Επιτροπές Εμπειρογνωμόνων του FAO και του τ WHO για τα Πρόσθετα στα Τρόφιμα JECFA- και για τα Υπολείμματα Φυτοφαρμάκων -JMEPR) περιλαμβάνει: (α) συλλογή και έλεγχο σχετικών βιβλιογραφικών στοιχείων (β) τοξικολογικές δοκιμές με πειραματόζωα για τον καθορισμό του NOEL (No( Observed Effect Level) ) βάσει του πιο ευαίσθητου οργανισμού και (γ) εφαρμογή κατάλληλων συντελεστών ασφαλείας ώστε να προκύψει η ADI για ανθρώπους 16

17 Εκτίμηση της ADI Στον υπολογισμό περιλαμβάνεται ένας συντελεστής ασφαλείας -συνήθως ίσος με 100- στη διαμόρφωση του οποίου λαμβάνονται υπόψη οι παρακάτω παράγοντες αβεβαιότητας: α διακύμανση ευαισθησίας μεταξύ ανθρώπων (intraspecies) διακύμανση ευαισθησίας από είδος σε είδος (interspecies( interspecies, πειραματόζωο-άνθρωπος) συντελεστής για ευαίσθητους ανθρώπινους πληθυσμούς λόγω προγενέστερης ή τρέχουσας ασθένειας έναντι των υγιών πειραματόζωων πιθανή συνεργιστική δράση με άλλα πρόσθετα ή τοξικά συστατικά των τροφίμων διαφορές στο μέγεθος σώματος των πειραματόζωων έναντι των ανθρώπων διαφορές στη διατροφή ανάλογα με την ηλικία, φύλο, επίπεδο δραστηριότητας, και περιβαλλοντικούς παράγοντες διαφορές πειραματοζώων-ανθρώπων ανθρώπων στο ισοζύγιο ύδατος μεταξύ σώματος και περιβάλλοντος διαφορές λόγω μικρού αριθμού πειραματοζώων έναντι του μεγάλου αριθμού ανθρώπων που μπορούν να εκτεθούν δυσκολία στην εκτίμηση της πρόσληψης από τον άνθρωπο μέσω της διατροφής και της μεταβλητότητάς της 17

18 Οι συντελεστές ασφαλείας δεν είναι πάντοτε ίσοι με 100 Ανεπαρκής βάση δεδομένων. Όταν δεν είναι διαθέσιμες μακροχρόνιες μελέτες, η ευαισθησία των δοκιμών μειώνεται και πρέπει να αυξηθεί ο παράγοντας ασφάλειας Τοξικοκινητικά και τοξικοδυναμικά δεδομένα. Σε περίπτωση που είναι διαθέσιμα τέτοια στοιχεία και από αυτά προκύπτει ότι (α) η ευαισθησία των ανθρώπων διαφέρει από αυτή των πειραματόζωων και (β) ότι η διακύμανση στην ευαισθησία μεταξύ των ανθρώπων είναι μεγάλη, τότε μπορεί να αποφασισθεί η χρήση μεγαλύτερου είτε μικρότερου συντελεστή ασφαλείας Φύση της τοξικότητας. Σε περιπτώσεις που τα αποτελέσματα της τοξικής δράσης είναι μη αντιστρεπτά, πχ σκελετικές ανωμαλίες χρήση μεγαλύτερων συντελεστών Υψηλότερη ευαισθησία ορισμένων ομάδων του πληθυσμό, πχ νόμος του 1996 στις ΗΠΑ, επί πλέον συντελεστής ασφαλείας 10, όταν οι μελέτες αφορούν μικρά παιδιά Η Επιτρεπόμενη Ημερήσια Δόση (ADI) βασίζεται σε μελέτες που έγιναν σε ανθρώπους. Σε τέτοια περίπτωση χρησιμοποιείται συνήθως χαμηλότερος συντελεστής ασφάλειας αφού δεν απαιτείται χρήση του συντελεστή για διαφορές μεταξύ πειραματοζώων και ανθρώπου. Η ουσία υπάρχει ως ρύπος σε συνήθη τρόφιμα. Η χρήση συντελεστή ασφάλειας ίσου με 100 για ένα ρύπο μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση της διαθέσιμης ποσότητας τροφίμων για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, οι συνέπειες στην υγεία του οποίου μπορεί να είναι πολύ σοβαρότερες από τον πιθανό κίνδυνο λόγω της πρόσληψης μικρών ποσοτήτων του ρύπου.

19 Επίπεδα μη παρατηρούμενων επιδράσεων (no observed effect levels, NOEL) Τα NOELs προσδιορίζονται από μελέτες δόσης-απόκρισης που διεξάγονται για μια ουσία. Το τελικό NOEL που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό της ADI (Επιτρεπόμενη Ημερήσια Δόση) είναι γενικά το NOEL που έδειξε τοξική επίδραση σε πειραματόζωα στη χαμηλότερη δόση. Συνήθως το είδος που χρησιμοποιήθηκε σε αυτή τη μελέτη θεωρείται ως το πιο ευαίσθητο είδος και το NOEL χρησιμοποιείται για τον καθορισμό της ADI (για ανθρώπους). Προσοχή στην επιλογή χαμηλότερης-υψηλότερης δόσης Επιθυμητό: όχι μεγάλα διαστήματα ανάμεσα στις δόσεις -αν και κοστίζει 19

20 NOAEL, LOAEL Ο προσδιορισμός ενός NOAEL (το πειραματικό ισοδύναμο του κατώτατου ορίου για τα πειραματόζωα) είναι ένα κρίσιμο βήμα στην αξιολόγηση η μη καρκινικών αποτελεσμάτων. Είναι η υψηλότερη δόση που δεν προκαλεί μια παρατηρήσιμη δυσμενή συνέπεια σε μια μελέτη πολλαπλών δόσεων. Η χαμηλότερη δόση που προκαλεί μια σημαντικά αυξημένη δυσμενή συνέπεια είναι το επίπεδο LOAEL. Χρησιμοποιείται ως σημείο εκκίνησης για την αξιολόγηση του κινδύνου για μη καρκινικά αποτελέσματα, όταν ό δεν είναι διαθέσιμο ένα NOAEL. Η ακρίβεια των NOAEL/ LOAEL εξαρτάται από το σχεδιασμό της τοξικολογικής μελέτης. Όσο μικρότερα τα διαστήματα ανάμεσα στις δόσεις, τόσο πιθανότερο ότι το NOAEL αντικατοπτρίζει το πραγματικό επίπεδο της απουσίας επίδρασης.

21 EU: Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) Δίκτυο προειδοποίησης, σε λειτουργία από το 1988 Στηρίχθηκε στο Άρθρο 50 του Νόμου για τα Τρόφιμα (EC 178/2002) Εμπλεκόμενοι: Κράτη-μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και η EFSA (European Food Safety Authority) Σκοπός: να αποτραπεί -ει δυνατόν- η κλιμάκωση ενός συμβάντος σε μείζονα κρίση

22 RASFF Το RASSF βασίζεται στην ιχνηλασιμότητα (traceability) και επιτρέπει την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών όποτε εντοπισθεί κίνδυνος για την ασφάλεια τροφίμων Βάσει της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας, «ιχνηλασιμότητα» σημαίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης όλων των τροφίμων, ζωοτροφών, ζώων ή ουσιών που προορίζονται για κατανάλωση, σε όλα τα στάδια παραγωγής, επεξεργασίας και διανομής

23 Ροή πληροφορίας στο RASFF EFSA: European Food Safety Authority EFTA: European Free Trade Association

24 Η ιχνηλασιμότητα στην πράξη Φθινόπωρο 2004: ανιχνεύθηκαν υψηλά επίπεδα διοξίνης σε γάλα από ολλανδικό αγρόκτημα Οι αρχές απέκλεισαν αμέσως το αγρόκτημα από το εμπόριο, και άρχισαν την αναζήτηση της αιτίας μέσω της τροφικής αλυσίδας. Βρέθηκε ότι πηγή της μόλυνσης ήταν η άργιλος που χρησιμοποιήθηκε για να διαχωριστούν πατάτες υψηλής ποιότητας από πατάτες χαμηλότερης ποιότητας. Η άργιλος είχε μολυνθεί με διοξίνη. Οι μολυσμένες φλούδες των πατατών χρησιμοποιήθηκαν ως τροφή αγελάδων Ενεργοποιήθηκε το RASFF Οι αρχές εντόπισαν και απέκλεισαν από την κατανάλωση πάνω από 200 φάρμες σε Ολλανδία, Βέλγιο, Γαλλία και Γερμανία που είχαν χρησιμοποιήσει τη μολυσμένη ζωοτροφή Τα μολυσμένα προϊόντα δεν έφθασαν ποτέ στους καταναλωτές

25 Μέσα σήμανσης για ιχνηλασιμότητα Source: RASFF 2006 Report

26 Συναγερμοί (alerts)( του RASSF για το 2005 ανά κατηγορία τροφίμων Τρόφιμα Αριθμόςσυναγερμών Ξηροί καρποί σνακ (50% περιπτώσεων ήταν φιστίκια) 847 Ψάρια-οστρακοειδή - μαλάκια 559 Φρούτα- λαχανικά 332 Κρέατα πουλερικά 318 Βότανα μπαχαρικά 308 Διάφορα είδη 252 Υλικά που πρόκειται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα 186 Μέλι ζελέ γλυκά 114 Λίπη έλαια 65 Ζωοτροφές 64 Δημητριακά 40 Γάλα γαλακτοκομικά προϊόντα 38 Διαιτητικά τρόφιμα - συμπληρώματα διατροφής 38 Σύνολο

27 Συναγερμοί (alerts)( του RASSF για το 2005 ανά κατηγορία αιτίων ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Συναγερμοί στην ΕΕ, ανά κατηγορία προβλημάτων για το έτος 2005 Κατηγορία Ποσοστό (%) Μυκοτοξίνες 40 Χημικές επιμολύνσεις 14 Βαρέα μέταλλα (Cd, Pb) 7 Υπολείμματα κτηνιατρικών φαρμάκων (αντιβιοτικά) 6 Πρόσθετα τροφίμων (κυρίως χρωστικές) 4 Μικροβιολογικές επιμολύνσεις (κυρίως σαλμονέλες) 4 Υπολείμματα φυτοφαρμάκων 3 27

28 Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί για μυκοτοξίνες Κανονισμός (EC) No 1881/2006. Θέτει μέγιστα όρια για διάφορα τοξικά συστατικά, μεταξύ των οποίων για αφλατοξίνες, ωχρατοξίνη Α, πατουλίνη, τοξίνες φουσάριου σε τρόφιμα Κανονισμός (EC) No 401/2006 Καθορίζει τις μεθόδους δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο των επιπέδων μυκοτοξινών σε διάφορα τρόφιμα 28

29 Όρια πρόσληψης μυκοτοξινών Ωχρατοξίνη A: Η EFSA* καθόρισε ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (tolerable daily intake, TDI) = 120 ng/kg bw (Απρίλιος 2006) Πατουλίνη: Προσωρινή μέγιστη ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (Provisional Maximum Tolerable Daily Intake, PMTDI) = 0.4 μg/kg bw Τοξίνες φουσάριου: 1. Deoxynivalenol, ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (TDI) = 1μg/kg bw, 2. Zearalenone, προσωρινή TDI = 0.2 μg/kg bw, 3. Fumonisins, TDI = 2 μg/kg bw, 4. Nivalenol, προσωρινή TDI = 0.7 μg/kg bw, 5. Τοξίνες T-2 και HT-2, προσωρινή TDI = 0.06 μg/kg bw *EFSA = European Food Safety Authority 29

30 Ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων (MRLs) σε τρόφιμα Ευρωπαϊκή Ένωση: καθορισμός των ανώτατων ορίων (Maximum( Residue Limits, MRLs) ) για τα υπολείμματα (κατάλοιπα) φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα Από το 1976 (οδηγία 76/895/EOK) μέχρι σήμερα έχουν τεθεί περισσότερα από κοινοτικά MRLs για 133 ενεργές ουσίες φυτοφαρμάκων σε διάφορα προϊόντα Σημαντικό να σημειωθεί ότι τα MRLs δεν είναι μέγιστα τοξικολογικά όρια Αντιπροσωπεύουν το μέγιστο ποσό καταλοίπων που αναμένεται να βρεθεί σε προϊόντα όταν ακολουθείται ορθή γεωργική πρακτική (GAP) κατά τη χρήση ενός φυτοφαρμάκου Τα MRLs αναθεωρούνται και, όταν απαιτηθεί, αντικαθίστανται 30

31 Διαδικασία καθορισμού των MRL (Α) Με εποπτευόμενες δοκιμές σε αγροκτήματα καθορίζονται τα επίπεδα των καταλοίπων ενός φυτοφαρμάκου που αναμένονται σε ένα γεωργικό προϊόν, όταν εφαρμοσθεί ορθή γεωργική πρακτική (GAP) (B) Χρησιμοποιώντας κατάλληλα μοντέλα κατανάλωσης, εκτιμάται η ημερήσια πρόσληψη υπολειμμάτων του φυτοφαρμάκου για τον πληθυσμό της Ευρώπης, ή ενός κράτους-μέλους, ή για τμήματα του πληθυσμού (πχ νήπια) (C) Από τοξικολογικές μελέτες που έχουν γίνει για το συγκεκριμένο ο φυτοφάρμακο καθορίζεται η αποδεκτή ημερήσια δόση (Acceptable( Daily Intake,, ADI) (D) Εάν η κατ' εκτίμηση ημερήσια πρόσληψη που υπολογίσθηκε για τα τ συγκεκριμένα προϊόντα στο στάδιο (B) είναι χαμηλότερη από την αποδεκτή ημερήσια δόση (ADI) που υπολογίσθηκε στο στάδιο (C), τότε τα επίπεδα των καταλοίπων του φυτοφαρμάκου που βρέθηκαν στο στάδιο (Α) τίθενται ως MRL, σε mg/kg προϊόντος 31

32 ιαδικασία καθορισμού ενός MRL Ορθή γεωργική πρακτική (GAP) Εποπτευόμενη εφαρμογή στο πεδίο Αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη (ΑDI) Προσωρινό MRL Αξιολόγηση κινδύνου από διατροφική πρόσληψη Τελικό MRL 32

33 Κατάλοιπα χλωριωμένων υδρογονανθράκων σε μητρικό γάλα Απαγόρευση χρήσης τους σε Ευρώπη Αμερική κατά την δεκαετία 70 Schade G and Heinzow B (1998). Organochlorine pesticides and polychlorinated biphenyls in human milk of mothers living in northern Germany. The Science of the Total Environment, 215,

34 Παράδειγμα οδηγίας για MRLs φυτοχημικών 34

35 Παράδειγμα οδηγίας MRL (συνέχεια) 35

36 Πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs) Η International Agency for Research on Cancer (IARC) θεωρεί ως καρκινογόνα τα βενζο(α)πυρένιο βενζο(α)ανθρακένιο και και ως πιθανά καρκινογόνα τα benzo(b)fluoranthene,benzo(j)fluoranthene, benzo(k)fluoranthene, και indeno(1,2,3-c,d)pyrene Η οδηγία EC 1881/2006 έθεσε όρια για το βενζο(α)πυρένιο από 1 μg/kg για παιδικές τροφές μέχρι 10 μg/kg για δίθυρα μαλάκια (μύδια, γυαλιστερές ) 36

37 Υλικά σε επαφή με τρόφιμα 37

38 Υλικά σε επαφή με τρόφιμα (ITX) RASFF Annual Report

39 Isopropylthioxanthone (ITX) To 2005, η ουσία ισοπροπυλθειοξανθόνη (ITX) ανιχνεύθηκε σε βρεφικά γάλατα, προϊοντα γάλακτος και χυμούς σε χάρτινες συσκευασίες Η ITX, είναι φωτοκαταλύτης για μελάνια εκτυπώσεων offset στο εξωτερικό των χάρτινων συσκευασιών, και μεταφερόταν στο εσωτερικό λόγω λανθασμένης διαδικασίας εκτύπωσης Δόθηκε εντολή στη βιομηχανίες να σταματήσουν τη χρήση της ΙΤΧ μέχρι το τέλος Ιανουαρίου Στο πρώτο μισό του 2006 το RASFF συνέχισε να λαμβάνει ειδοποιήσεις για ITX 39

40 Πρωτοταγείς αρωματικές αμίνες (PAA) Χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστικών. Η ανιλίνη και τα παράγωγα της είναι ερεθιστικά, αλλεργιογόνα, μεταλλαξογόνα και καρκινογόνα Μετανάστευση PAA ανιχνεύθηκε σε πλαστικά σκεύη κουζίνας που εισάγονται από την Κίνα Οδηγία EC 72/2002, Παράρτημα V, καθορίζει ότι τα συνθετικά υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα δεν πρέπει να ελευθερώνουν ανιχνεύσιμες ποσότητες από τις ουσίες αυτές Ως όριο έχει τεθεί το 0.02 mg ολικών PAA εκφρασμένων ως ανιλίνη Ανιλίνη 4,4 -μεθυλενδιανιλίνη 40

41 Μετανάστευση βαρέων μετάλλων Cd Από υλικά συσκευασίας Pb Cr Ni Source: RASFF 2005 Report 41

42 Μετανάστευση βαρέων μετάλλων Η μετανάστευση βαρέων μετάλλων από υλικά σε επαφή με τρόφιμα διέπεται από τον Κανονισμό EC No 1935/2004 που ορίζει ότι τα υλικά που πρόκειται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία ή να προκαλούν ανεπιθύμητες αλλαγές στα τρόφιμα Η προσωρινή ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη (PTWI) για τον μόλυβδο είναι 25 μg/kg bw. Η προσωρινή ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη (PTWI) για το κάδμιο είναι 0.7 μg/kg bw. 42

43 Μετανάστευση Pb και Cd από κεραμικά Οδηγία 84/500/EEC καθορίζει όρια μετανάστευσης για Pb και Cd σε κεραμικά με διάλυμα οξικού οξέος 3%. Κατηγορία 1 Αντικείμενα που δεν μπορούν να γεμισθούν ή είναι πολύ ρηχά Pb 0.8 mg/dm 2 Cd mg/dm 2 Κατηγορία 2 Όλα τα αντικείμενα που μπορούν να γεμισθούν Κατηορία 3 Σκεύη μαγειρικής ή αποθήκευσης με χωρητικότητα μεγαλύτερη των 3 λίτρων 4.0 mg/l 1.5 mg/l 0.3mg/l 0.1mg/l 43

44 Folder MRLs etc EC 1881_2006 ANNEX several pollutants.pdf pdf NDFTA MRL Update - 18th December 2007.xls 44

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1 Ουσία Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Δειγματοληψία Ανάλυση Σχετιζόμενα τρόφιμα Όρια Μικροβιολογικοί μολυντές 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC Listeria monocytogenes EN/ISO

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα

Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Outline Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Νίκος Θωμαΐδης Εργ. Αναλυτικής Χημείας, Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ Χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Αναδυόμενοι κίνδυνοι (Emerging Risks) Παραδείγματα αναδυόμενων κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.6.2015 L 161/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/1005 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 25ης Ιουνίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 όσον αφορά τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα μολύβδου σε ορισμένα τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τα Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων στα Προϊόντα Φυτικής Προέλευσης

Οδηγός για τα Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων στα Προϊόντα Φυτικής Προέλευσης Οδηγός για τα Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων στα Προϊόντα Φυτικής Προέλευσης Α. Υπολείµµατα Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων Τι είναι υπόλειµµα; Είναι µία ή περισσότερες ουσίες, παρούσες είτε εντός

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Τροφίμων

Δειγματοληψία Τροφίμων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Δειγματοληψία Τροφίμων Ελένη Μαλισιόβα Κτηνίατρος Α.Π.Θ. MSc Food Safety, Hygiene & Management, UK MSc

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014 α/α 1 2 3 4 Ανίχνευση Salmonella spp σε προϊόντα ζωικής προέλευσης Ανίχνευση Listeria monocytogenes σε τυριά και αλιεύματα Ανίχνευση εντεροτοξίνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Τα επίσημα στοιχεία μάς εμφανίζουν σε πολύ ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: από τα οκτώ εργαστήρια που διενεργούν τους

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΥΘ. ΚΑΡΑΟΥΛΗ Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος Μηχ. EPFL, Lausanne ΜSc Υγιεινής & Ασφάλειας Εργασίας RWTH- Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Δημόσιας Υγείας Υπ. Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153 10 ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΤΗΛ.: 210 650 3000, FAX: 210 6510649

ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153 10 ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΤΗΛ.: 210 650 3000, FAX: 210 6510649 Ε Θ Ν Ι Κ Ο Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Φ Υ Σ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν «Δ Η Μ Ο Κ Ρ Ι Τ Ο Σ» ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153 10 ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΤΗΛ.: 210 650 3000, FAX: 210 6510649 MASS SPECTROMETRY

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ - Αντινομάρχη Περιβάλλοντος - Διεύθυνση Προστασίας Περιβάλλοντος ΕΚΘΕΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ - Αντινομάρχη Περιβάλλοντος - Διεύθυνση Προστασίας Περιβάλλοντος ΕΚΘΕΣΗ MASS SPECTROMETRY AND DIOXIN ANALYSIS LAB tel. +(30-210) 650 3610, fax. +(30-210) 653 6873 e-mail: leondi@rrp.demokritos.gr www.rrp.demokritos.gr/ms-dioxin Υπεύθυνος: Δρ. Λεόντιος Λεοντιάδης Αρ. Εγγράφου

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 16.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 225/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος II

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής

Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Οι Νέοι Κανονισμοί 178/2003 από 01/01/2005 Ιχνηλασιμότητα 852/2004 από 01/01/2006 αντικαθιστά την 93/43/ΕΟΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΘΑΛΙΚΩΝ ΕΣΤΕΡΩΝ: DiBP / DBP / DEHP ΣΤΙΣ ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΞΗΡΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΑΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ»

ΦΘΑΛΙΚΩΝ ΕΣΤΕΡΩΝ: DiBP / DBP / DEHP ΣΤΙΣ ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΞΗΡΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΑΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ» «ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΘΑΛΙΚΩΝ ΕΣΤΕΡΩΝ: DiBP / DBP / DEHP ΣΤΙΣ ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΞΗΡΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΑΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ» Dr. rer. nat. Μ. Κόρµαλη, Ph. D. T. Τογκαλίδου Γ.Χ.Κ. Χ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία & Εξαγωγές

Συσκευασία & Εξαγωγές Συσκευασία & Εξαγωγές Μανώλης Δανιήλ Διευθυντής ΟΠΕ 19/7/2013 1 19/7/2013 2 19/7/2013 3 19/7/2013 4 19/7/2013 5 19/7/2013 6 19/7/2013 7 19/7/2013 8 19/7/2013 9 19/7/2013 10 19/7/2013 11 Τι πρέπει να κάνει

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (6) Είναι σκόπιμο να εφαρμόζεται όποτε είναι δυνατόν η ίδια

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (6) Είναι σκόπιμο να εφαρμόζεται όποτε είναι δυνατόν η ίδια L 70/12 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2006 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 401/2006 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23ης Φεβρουαρίου 2006 για τον καθορισμό μεθόδων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Κανονισμός 178/2002 Περιεχόμενο Γενικές Αρχές Ασφάλειας Τροφίμων και Ζωοτροφών Ίδρυση Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων Τι Αφορά Όλαταστάδιατηςπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015

Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015 Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015 Να εμπιστευόμαστε την Τροφή μας?? Τα τρόφιμα και ο Καταναλωτής Τροφή είναι Διαθέσιμη? Προσιτή?

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα

Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα 11/2012 8-2013 Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα 2013 Ημερομηνία δημοσίευσης 31/10/2013 www.publicissue.gr Η Public Issue ιδρύθηκε το 2001. Εξειδικεύεται στην πολιτική και εκλογική έρευνα κοινής γνώμης,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα 3. Υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τα τρόφιμα

Παράρτημα 3. Υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τα τρόφιμα Παράρτημα 3 Υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τα τρόφιμα 1. Αντικείμενο της συνεργασίας Αντικείμενο της συνεργασίας είναι ο έλεγχος της καταλληλότητας των Υλικών και Αντικειμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork Δρ. Κων/νος Μπαρμπέρης Προϊστάμενος Δ/νσης Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Κων/νοςΚουκάρας 1, ΝικόλαοςΚαλογεράκης 2 & ΔημήτριοςΡίζος 3 1. ΤμήμαΈρευνας& Ανάπτυξης, ΝΕΑΡΧΟΣ Ο.Ε. 2. Εργαστήριο Βιοχημικής

Διαβάστε περισσότερα

2ο Διεθνές Συνέδριο για τη Διαχείριση και την Εμπορία Αγροτικών Προϊόντων Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2ο Διεθνές Συνέδριο για τη Διαχείριση και την Εμπορία Αγροτικών Προϊόντων Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2ο Διεθνές Συνέδριο για τη Διαχείριση και την Εμπορία Αγροτικών Προϊόντων Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Δρ. Δ. Καρδάση, Δρ. Γ. Μπαλκάμος Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων, Δνση Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ GIBBER 4SL

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ GIBBER 4SL 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1.1 Εμπορικό όνομα : GIBBER 4 SL 1.2 Χρήση σκευάσματος : Φυτορρυθμιστική ουσία 1.3 Παρασκευαστής : L.GOBBI SRL ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Via Vallecalda 33, I-16013 Campo

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Ζωντανά ζώα και ζωικά προϊόντα 30 Έγκριση για την εισαγωγή ζωντανών ζώων (όλα τα θηλαστικά ζώα, πτηνά, ερπετά, ωφέλιµα έντοµα, ψάρια,

Διαβάστε περισσότερα

19ο Παγκρήτιο Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Συμπόσιο. Μελαμίνη στο γάλα. Ελένη Αθ. Δημητρίου. Επικ Καθηγήτρια, Τομέας Μητέρας- Παιδιού

19ο Παγκρήτιο Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Συμπόσιο. Μελαμίνη στο γάλα. Ελένη Αθ. Δημητρίου. Επικ Καθηγήτρια, Τομέας Μητέρας- Παιδιού 19ο Παγκρήτιο Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Συμπόσιο Μελαμίνη στο γάλα Ελένη Αθ. Δημητρίου Επικ Καθηγήτρια, Τομέας Μητέρας- Παιδιού Τι είναι η μελαμίνη; Λευκή κρυσταλλική ουσία, ετεροκυκλική οργανική ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ Εισαγωγή Το κυματοειδές χαρτόνι ως υλικό έχει ποικίλες εφαρμογές στον κλάδο της συσκευασίας και της μεταφοράς των τροφίμων. Τα κύρια προτερήματά του είναι το χαμηλό κόστος, η διαθεσιμότητά του, η εύκολη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Εισαγωγή Η αξιολόγηση των αποβλήτων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατάλληλη ανακύκλωση ή διάθεσή τους. Αρμόδιος για τον ακριβή προσδιορισμό και την ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα για βρέφη και β βρεφικής ηλικίας, μεταποιημένες τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Κατσαρός Διευθυντής Τμήματος Διατροφολογίας, New York College Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»

Νίκος Κατσαρός Διευθυντής Τμήματος Διατροφολογίας, New York College Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ MΕΣΟΓΕΙΑΚΗ - ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Νίκος Κατσαρός Διευθυντής Τμήματος Διατροφολογίας, New York College Επιστημονικός Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Τομέας Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος

Τομέας Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος 1 ο ΕΠΑΛ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Τομέας Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΚΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΛΙΕΙΑ - ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΔΑΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ : ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ-ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΤΡΟΦΙΜΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΤΡΟΦΙΜΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΤΡΟΦΙΜΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η διατροφική κρίση Με την αποµάκρυνση από την παραδοσιακή γεωργία, η ασφάλεια και η ποιότητα των τροφίµων απόκτησαν µεγάλη σηµασία για τον σύγχρονο άνθρωπο Με την εντατικοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Π. Ταούκης, Αν. Καθ. ΕΜΠ Κ. Τζιά, Καθ. ΕΜΠ, Β. Ωραιοπούλου, Καθ. ΕΜΠ Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ. οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων

ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ. οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων 1 ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ Γενικές απαγορεύσεις Επιπρόσθετες απαγορεύσεις οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων σε όλη την επικράτεια από τις 18:00 μέχρι τις

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων Ασφάλεια Τροφίμων και Δημόσια Υγεία Από την Ευρωπαϊκή επιταγή στην Εθνική εφαρμογή

Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων Ασφάλεια Τροφίμων και Δημόσια Υγεία Από την Ευρωπαϊκή επιταγή στην Εθνική εφαρμογή ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων Ασφάλεια Τροφίμων και Δημόσια Υγεία Από την Ευρωπαϊκή επιταγή στην Εθνική εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες,

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Η Ελλάδα, στα πλαίσια της ορθολογικής εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων με σκοπό την τελική τους διάθεση με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και ακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ - ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ - ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ - ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κωνσταντίνα Τζιά Καθηγήτρια ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΤΡΟΦΙΜΑ Προϊόντα αγροτικά (πρωτογενούς παραγωγής) Φυτικά (αγρός) Ζωικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. RAPEX REPORTS (αναφορά) 42-43-44-45/ 2014-15

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. RAPEX REPORTS (αναφορά) 42-43-44-45/ 2014-15 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ RAPEX REPORTS (αναφορά) 42-43-44-45/ 20-15 Αναφορά 42-20 Κοινοποιούσα Προϊόν Φύση κινδύνου Μέτρα που έχουν ληφθεί από την 37 A12/1637/ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Κραγιόν Μάρκα: Baolishi Όνομα: ΑΓΝΩΣΤΟ Τύπος/αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ποιότητας Αλιευμάτων

Διαχείριση Ποιότητας Αλιευμάτων Διαχείριση Ποιότητας Αλιευμάτων Όμιλος Εταιριών ΚΑΛΛΙΜΑΝΗΣ 50 χρόνια εμπειρία και εξειδίκευση πρώτη θέση στην Ελλάδα στον κλάδο των κατεψυγμένων αλιευμάτων εξαγωγές σε Ευρώπη και σε χώρες εκτός Ε.Ε (11%

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων Αρχή Εποπτείας: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 4000, 3.6.2005 2338 Κ.Δ.Π. 269/2005 Αριθμός 269 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Αρ. 106(1)/2002) Διάταγμα με βάση το άρθρο 5(1)((ε) Ο Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1Σελίδα 1 από 3 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Κωδικός Εγγράφου Ε. 07.3-3.1 Έκδοση 1 Αναθεώρηση 1 ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 Σελίδα 1 από 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων 1. «Γλυκαντικά» χαρακτηρίζονται πρόσθετα τροφίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται: για να προσδώσουν γλυκεία γεύση στα τρόφιμα, ή ως επιτραπέζια γλυκαντικά. 2. α) «Μόνον τα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μαριέλλα Σαρρή Τα βιολογικά προϊόντα, είναι τρόφιµα τα οποία προέκυψαν µέσω της Βιολογικής ή Οργανικής Γεωργίας Σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων, το οποίο στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας.

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας. 1 Οι εργασίες που γίνονται κατά τη διαδικασία επεξεργασίας ξύλου και παραγωγής επίπλων, εκθέτουν τους εργαζόμενους σε διάφορες επικίνδυνες ουσίες όπως σκόνη ξύλου (κατά τη διάρκεια της μηχανικής επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει.

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει. ΡΥΠΑΝΣΗ Υ ΑΤΩΝ Η γη είναι ο µόνος από τους πλανήτες του Ηλιακού συστήµατος που εµφανίζει το φαινόµενο της ζωής. Το µοναδικό αυτό «προνόµιο» δηλαδή η ανάπτυξη και συντήρηση της ζωής στον πλανήτη µας οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσία εστέρων της 3-MCPD σε τρόφιμα Ειρήνη Πουλιμά, ρ.χημικός ιεύθυνση Τροφίμων Γενικό Χημείο του Κράτους

Παρουσία εστέρων της 3-MCPD σε τρόφιμα Ειρήνη Πουλιμά, ρ.χημικός ιεύθυνση Τροφίμων Γενικό Χημείο του Κράτους Παρουσία εστέρων της 3-MCPD σε τρόφιμα Ειρήνη Πουλιμά, ρ.χημικός ιεύθυνση Τροφίμων Γενικό Χημείο του Κράτους Νέες Τάσεις στο Χώρο της Χημείας Τροφίμων Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι για τα τρόφιμα Ημερίδα,

Διαβάστε περισσότερα

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>>

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>> Ασφάλεια τροφίμων- Σήμανση / ετικέτες- μέλλον Ομάδα : Λεμονίδας και οι 4 Γαλατάς Βασίλης Καπούλα Βικτορία Μελετίδου Φωτεινή Μωυσίδου Στέλα Παπαστεφάνου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία

Ασφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία Ασφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία Δρ Φώτης Παπαδήμας Ειδικό Ακαδημαϊκό Προσωπικό Τμήμα Γεωπονικών Επιστημών, Βιοτεχνολογίας και Επιστήμης Τροφίμων Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Ασφαλούς Χειρισμού Προϊόντος (MSDS) 1. Ταυτότητα ουσίας / σκευάσματος και εταιρίας

Δελτίο Ασφαλούς Χειρισμού Προϊόντος (MSDS) 1. Ταυτότητα ουσίας / σκευάσματος και εταιρίας Ημερομηνία : 05/09/2004 Χώρα : ΕΛΛΑΔΑ Προϊόν : COPPER CALCIUM SULPHATE 20 WG Έκδοση : 1 1. Ταυτότητα ουσίας / σκευάσματος και εταιρίας 1.1. Ταυτότητα της ουσίας / σκευάσματος : Εμπορικό όνομα : BORDO 20

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008

Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008 Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008 Δρ. Δημήτριος Π. Πετρόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Γεωργικής Οικονομίας ΤΕΙ Καλαμάτας d.petro@teikal.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Ευρωπαϊκό Ρυθμιστικό Πλαίσιο Εργαλεία: Κανονισμοί Ισχύουν σε ΟΛΑ τα Κράτη Μέλη αμέσως

Διαβάστε περισσότερα

V. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Απόφαση

V. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Απόφαση V. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Απόφαση Τ ί τ λ ο ς Εναρµόνιση µε την Οδηγία Φ.Ε.Κ. Α.Χ.Σ. 258/2007 Τροποποίηση της Αποφ. Α.Χ.Σ. 378/1994 (Φ.Ε.Κ. 705/Β) σε εναρµόνιση προς την Οδηγία 2006/102/ΕΚ του Συµβουλίου (ΕΕ L 363/20-12-2006)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 μέρος Α ιατροφή κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Θρεπτικές Ύλες...28 1.2 Η ιατροφή ως Επιστήμη...30 1.3 O Ρόλος της Τροφής...32 1.4 Ενεργειακό Ισοζύγιο...34

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσαρός π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ιευθυντής Τµήµατος ιατροφολογίας NYC

Ν. Κατσαρός π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ιευθυντής Τµήµατος ιατροφολογίας NYC ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ Ν. Κατσαρός π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ιευθυντής Τµήµατος ιατροφολογίας NYC ΚΑΡΚΙΝΟΓΕΝΕΣΗ 30% των καρκίνων οφείλεται στον καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 1. Νέο διεθνές πρότυπο για τα συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίμων Το νέο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 «Συστήματα διαχείρισης της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αριθμός Όνομα 0. Όλες οι κατηγορίες τροφίμων 01. Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα 3. Υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τα τρόφιμα

Παράρτημα 3. Υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τα τρόφιμα Παράρτημα 3 Υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τα τρόφιμα 1. Αντικείμενο της συνεργασίας Αντικείμενο της συνεργασίας είναι ο έλεγχος της καταλληλότητας των Υλικών και Αντικειμένων

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (2006/799/ΕΚ) (7) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (2006/799/ΕΚ) (7) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι L 325/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 24.11.2006 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 3ης Νοεμβρίου 2006 περί καθορισμού αναθεωρημένων οικολογικών κριτηρίων και των σχετικών απαιτήσεων αξιολόγησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ Box 55565, 102 04 Stockholm, Sweden Tηλ. (+46-8) 545 660 16, 17, Tέλεφαξ (+46-8) 667 32 93 Email: sweden.oey@greekembassy.se

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

«Η προστιθέμενη αξία των βιολογικών προϊόντων» Βασιλική Ρούση Γεωπόνος Φυτικής Παραγωγής Υπεύθυνη Πιστοποίησης Συστημάτων, Διεθνών & Ιδιωτικών Προτύπων Ινστιτούτου Ελέγχου Βιολογικών Προϊόντων, ΒΙΟ ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

GMP είναι συντόμευση της αγγλικής ονομασίας Good Manufacture Practice, που σημαίνει Κανόνες Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής

GMP είναι συντόμευση της αγγλικής ονομασίας Good Manufacture Practice, που σημαίνει Κανόνες Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής GMP και HACCP Με προσεκτικά επιλεγμένους παραγωγούς/προμηθευτές, οι ίδιοι με πολύχρονη εμπειρία στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων και των καλλυντικών, εμείς η ESSENS μπορούμε να περηφανευτούμε για

Διαβάστε περισσότερα