Χημικοί παράγοντες στα τρόφιμα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χημικοί παράγοντες στα τρόφιμα"

Transcript

1 Χημικοί παράγοντες στα τρόφιμα Νίκος Θωμαΐδης Εργ. Αναλυτικής Χημείας, Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ Περιεχόμενα Eισαγωγή Νομοθεσία Έλεγχος Χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Επιδράσεις στην υγεία ΔιατροφικήΈκθεση σε χημικούς κινδύνους Εκτίμηση επικινδυνότητας Case study: Διατροφική έκθεση σε οργανοκασσιτερικές ενώσεις 1

2 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ EYΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κανονισμός 178/2002: Καθορίζονται οι αρχές και οι απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα Ιδρύεται ηευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) Καθορίζονται οι διαδικασίες σε θέματα ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών (για πρώτη φορά) Φιλοσοφία: έλεγχος όλης της αλυσίδας, από τις ζωοτροφές και την πρωτογενή παραγωγή, στις επιχειρήσεις τροφίμων, έως τη διάθεση τους στην αγορά ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ EYΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κτηνιατρική νομοθεσία Έλεγχος καταλοίπων σε προϊόντα από τρίτες χώρες (Επίσημος Έλεγχος: Οδηγία 93/99/ΕΟΚ) Κοινοτικά συντονισμένα προγράμματα ελέγχου ανά έτος και παράμετρο Εθνικά προγράμματα: Ενιαία αγορά η ΕΕ ως προέκταση του εδάφους μας Τέλος, η ΕΕ ασκεί «κοινοτικό» έλεγχο σε κάθε κράτος-μέλος αν εφαρμόζει σωστά τον έλεγχο που επιβάλει ηευρωπαϊκή νομοθεσία. 2

3 Enterprise ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Directorate-General ΕΛΕΓΧΟΣ ΡΟΛΟΣ Συντονιστικός και εποπτικός: Χάραξη ενιαίας πολιτικής προτάσεις και κανονιστικά μέτρα Εκτελεστικός: 1. Δειγματοληψίες 2. Προγράμματα ελέγχου 3. Εφαρμογή HACCP 4. Σύνδεσμος με τα αντίστοιχα όργανα της ΕΕ και 5. Ενημέρωση του πολίτη ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ: Κτηνιατρική νομοθεσία (Οδηγία 96/23/ΕΕ) Έλεγχος πρωτογενή τομέα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ: Υγειονομικός έλεγχος κατά την παρασκευή τροφίμων (χώρους και προσωπικό) ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ: Υποστηρικτικό ρόλο: Εργαστηριακός έλεγχος Συνεργασία με όλες τις δειγματοληπτούσες αρχές Νομοθετικός ρόλος: Κώδικας Τροφίμων και Ποτών (μεταβιβάζεται στον ΕΦΕΤ) 3

4 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ (RASFF) Όλα τα κράτη-μέλη είναι συνδεδεμένα σε ένα δίκτυο άμεσης ενημέρωσης όταν εμφανιστεί ένας άμεσος και σοβαρός κίνδυνος Όχι τρόφιμα τοπικού ενδιαφέροντος μόνο εισαγωγές από τρίτες χώρες προϊόντων ευρείας κατανάλωσης Συμμετέχουμε ενεργά στον κοινοτικό έλεγχο ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΕΞΑΓΕΤΑΙ; Έλεγχος: Ποιότητας (νοθεία): Προστασία Εθνικών Προϊόντων (λάδι, φέτα, κρασί, μέλι) Ασφάλειας (κατάλοιπα): Προστασία Δημόσιας Υγείας Προληπτικός έλεγχος: σταθερό και γνωστό πρόβλημα (π.χ. Φυτοφάρμακα και Β.Μ.) Έκτακτος έλεγχος: μετά από επεισόδιο ήακόμα και καταγγελία καταναλωτών 4

5 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ H νομοθεσία για τα τρόφιμα μπορεί να βρεθεί στην ιστοσελίδα του ΕΦΕΤ, κάτω από το link ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ : Ειδικά για την Υγιεινή & τον επίσημο έλεγχο τροφίμων μπορεί να βρεθεί στον: Χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Αλλεργιογόνα Αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε πρωτεΐνες Εν δυνάμει» τοξικές ενώσεις, παράγοντες και ουσίες Ευαισθητοποιητές Εξατομικευμένες αρνητικές επιδράσεις Τοξικά τροφίμων Καθολικές οι αρνητικές επιδράσεις Παράγοντες Δυσανεξίας και αρνητικής αντίδρασης Αρνητική αντίδραση σε άλλες ουσίες: αναφυλαξία, μεταβολικές δυσλειτουργίες, αντιδράσεις ιδιοσυγκρασίας Πρόσθετα τροφίμων Υπολείμματα: Φυτοφάρμακα, Κτηνιατρικά φάρμακα, συσκευασία Επιμολυντές: Απότο περιβάλλον και την επεξεργασία Ενδογενείς ουσίες 5

6 Χημικοί κίνδυνοι και RASFF 4-ετής (07/ /2007) ανάλυση των Alerts και των πληροφοριών του RASFF: Κατηγορίες Κινδύνων: - Χημικοί Κίνδυνοι 44% - Μυκοτοξίνες 27% - Μικροβιολογικοί κίνδυνοι 17% } 71% Προέλευση: -EU 27% - Ασία 25% - Μέση Ανατολή & ΒόρειαΑφρική 17% - Υπόλοιπη Ευρώπη (non-eu) 11% Χημικοί κίνδυνοι και RASFF Κατηγορίες τροφίμων: - Θαλασσινά (Seafood) 30% - Μπαχαρικά, Καρυκεύματα 15% - Λαχανικά, φρούτα, συγκομιδές 15% Κατηγορίες ουσιών: - Χρωστικές (Sudan dyes, Para Red) 21% - Βαρέα Μέταλλα (Cd, Hg, Pb) 16% - ΚατάλοιπαΚτηνιατρικώνΦαρμάκων (NFs, CAP, MG) 14% - Αλλεργιογόνα (sulfite, histamine) 11% - Φυτοφάρμακα (OPs, dimethoate) 7% - Ουσίεςαπόυλικάσεεπαφήμετρόφιμα (ITX) 6% 6

7 Χημικοί κίνδυνοι Οι περισσότεροι χημικοί κίνδυνοι δεν εξαλείφονται κατά την επεξεργασία του τροφίμου επειδή συχνά οι ενώσεις είναι θερμικά σταθερές. Εστιαζόμαστε στην πρόληψη ώστε να αποφευχθεί ηείσοδος των χημικών στην τροφική αλυσίδα σε μη αποδεκτά επίπεδα. Χημικοί κίνδυνοι Τι θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη κατά την εκτίμηση επικινδυνότητας: Την πηγή προέλευσης των ενώσεων (άμεση συνέπεια στη λήψη προληπτικών ενεργειών) Τις ιδιότητες του (άμεση επίδραση στην εκτίμηση του κινδύνου): λιποδιαλυτότητα - λιποφιλικότητα, πτητικότητα, αποσύνθεση / αποικοδόμηση ή αδρανοποίηση κατά τη διάρκεια μαγειρέματος και επεξεργασίας. Την τοξικότητα τους και την τοξικότητα των προϊόντων αποικοδόμησης ήμεταβολισμού: επιδράσεις σε χαμηλά επίπεδα, άμεσες ήέμμεσες επιδράσεις, ομάδες-στόχοι το πληθυσμού 7

8 Κύρια πηγή πληροφοριών: Επιστημονικά κείμενα EFSA : 1118 scientific opinions of panels / SC 64 opinions from CONTAM panel 80 statements of panels / SC 34 guidance of panels / SC EFSA Journal: 8

9 EFSA Journal Πηγές πληροφοριών: ISI Web of Knowledge - Keywords: Dietary exposure AND risk assessment 727 άρθρα, των οποίων ηκατανομή είναι: 2009: 13.6% 2008: 22.8% 2007: 15.8% 2006: 10.8% 2005: 10.5% >73% 9

10 Πηγές πληροφοριών: Journals: JOURNAL OF AGRICULTURAL AND FOOD CHEMISTRY FOOD AND CHEMICAL TOXICOLOGY FOOD CHEMISTRY ENVIRONMENTAL HEALTH PERSPECTIVES FOOD ADDITIVES AND CONTAMINANTS REGULATORY TOXICOLOGY AND PHARMACOLOGY HUMAN AND ECOLOGICAL RISK ASSESSMENT ENVIRONMENTAL TOXICOLOGY AND CHEMISTRY SCIENCE OF THE TOTAL ENVIRONMENT ENVIRONMENTAL SCIENCE & TECHNOLOGY RISK ANALYSIS FOOD CONTROL JOURNAL OF FOOD COMPOSITION AND ANALYSIS JOURNAL OF FOOD QUALITY CRITICAL REVIEWS IN FOOD SCIENCE AND NUTRITION Πηγές πληροφοριών: 10

11 Πηγές πληροφοριών: Ανάλυση Κινδύνου Ηεκτίμηση επικινδυνότητας (risk assessment) αποτελείται από 4 συστατικά: (i) Ταυτοποίηση κινδύνου, (ii) Χαρακτηρισμός κινδύνου, (iii) εκτίμηση έκθεσης, και (iv) χαρακτηρισμός επικινδυνότητας. Συλλογή και εκτίμηση επιστημονικής πληροφορίας 11

12 WHO: Όρια Διατροφικής Έκθεσης PTWI: Provisional Tolerable Weekly Intake Προσωρινή ανεκτή εβδομαδιαία πρόσληψη ΤDI ή ADI: Tolerable ή Acceptable Daily Intake Ανεκτή Ημερήσια Πρόσληψη Καρκινογόνα: ALARA (As Low as Reasonable Achievable) Πρόσληψη σε μg/kg bw Σωματικό βάρος: 60 ή 70 kg Μελέτες διατροφικής έκθεσης: Total Diet Studies (TDS) Household Budget Surveys (HBS) κ.ά. Ανάλυση Κινδύνου Με τη βοήθεια της διαδικασίας εκτίμησης επικινδυνότητας, υπολογίζονται οι διατροφικοί κίνδυνοι και αξιολογούνται οι «εν δυνάμει» κίνδυνοι για τον πληθυσμό, διευκολύνοντας τη λήψη δράσεων για τη διαχείριση κινδύνου (risk management) και την δημοσιοποίηση του κινδύνου (risk communication) μέσω ανακοινώσεων και δελτίων τύπου με σκοπό την προστασία της δημόσιας υγείας. 12

13 Χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Πρόσθετα τροφίμων (χρωστικές, συντηρητικά, αντιοξειδωτικά) (Additives) Αρωματικές ουσίες και παράγοντες γεύσης (flavourings) Επιμολυντές (Contaminants) Υπολείμματα φυτοφαρμάκων Υπολείμματα κτηνιατρικών φαρμάκων Υπολείμματα από υλικά σε επαφή με τρόφιμα Βιοτοξίνες - Φυτοτοξίνες Μυκοτοξίνες 13

14 14

15 Contaminants Βαρέα Μέταλλα (Pb, Cd, Hg, inorg.sn) Χλωροπροπανόλη (3-MCPD) PAHs Διοξίνες & PCBs Νιτρικά Μυκοτοξίνες (Αφλατοξίνες, Ωχρατοξίνη, Πατουλίνη, τοξίνες Fusarium) Contaminants Υπό εξέταση: - Ακρυλαμίδιο - Φουράνιο - Ethyl Carbamate - Οργανοκασσιτερικές ενώσεις 15

16 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΟΡΙΑ Κανονισμός 1881/2006/ΕΚ Ορίζονται ανώτατες επιτρεπτές περιεκτικότητες (MRL) για Pb, Cd και Ηg, Sn, νιτρικά, μυκοτοξίνες, ΠΑΥ, διοξίνες και PCBs, 3-μονοχλωροπροπανο-1,2-διόλη (3-MCPD), σε πλήθος τροφίμων. Κανονισμός 1881/2006/ΕΚ Pb (Ενδεικτικά MRL) Γάλα 0,02 mg/kg Κρέατα 0,1 mg/kg Εντόσθια 0,5 mg/kg Σάρκα ψαριού 0,2 mg/kg, αλλά για Σαρδέλα, λαβράκι, παλαμίδα, σαργό, κεφαλόπουλο, χέλι, τόνο, κ.ά. 0,4 mg/kg Μαλακόστρακα 0,5 mg/kg, αλλά για Δίθυρα Μαλάκια 1,5 mg/kg, και Κεφαλόποδα 1,0 mg/kg Υπάρχουν όρια για σιτηρά, λαχανικά, φρούτα, λίπη και έλαια, χυμούς, οίνους κ.ά. 16

17 Κανονισμός 1881/2006/ΕΚ Cd (Ενδεικτικά MRL) Κρέατα 0,05 mg/kg, αλλά για Κρέας αλόγου 0,2 mg/kg Συκώτι 0,5 mg/kg Νεφροί 1,0 mg/kg Σάρκα ψαριού 0,05 mg/kg, αλλά για Σαρδέλα, γαύρο, παλαμίδα, σαργό, σαυρίδι, κεφαλόπουλο, χέλι, τόνο, κ.ά. 0,1 mg/kg Μαλακόστρακα 0,5 mg/kg, αλλά για Δίθυρα Μαλάκια 1,0 mg/kg, και Κεφαλόποδα 1,0 mg/kg Υπάρχουν όρια για σιτηρά, πίτουρα, φύτρες, λαχανικά και φρούτα Κανονισμός 1881/2006/ΕΚ Hg (Ενδεικτικά MRL) Προϊόντα αλιείας αλλά για 0,5 mg/kg, Πεσκανδρίτσα, λαβράκι, σελάχια, παλαμίδα, καρχαρίες, οξύρυγχο, κοκκινόψαρο, χέλι, ξιφία, τόνο, κ.ά. 1,0 mg/kg 17

18 Κανονισμός 333/2007 Καθορισμός μεθόδων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο των επιπέδων Pb, Cd, Hg, ανόργανου Sn, 3-MCPD και βενζο[a]πυρενίου στα τρόφιμα Ορισμοί Παρτίδα: Η εκάστοτε προσδιοριζόμενη ποσότητα τροφίμου για την οποία έχει διευκρινιστεί από τον αρμόδιο ότι παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά, όπως είναι ηπροέλευση, η ποικιλία, το είδος συσκευασίας, ο συσκευαστής, ο αποστολέας ήησήμανση. Στην περίπτωση των ψαριών πρέπει και το μέγεθος τους ναείναι συγκρίσιμο Υποπαρτίδα: Τμήμα μεγάλης παρτίδας που έχει οριστεί για την εφαρμογή της μεθόδου δειγματοληψίας στο εν λόγω ορισθέν δείγμα. Κάθε υποπαρτίδα πρέπει να διαχωρίζεται με φυσικό τρόπο και να είναι ταυτοποιήσιμη. Κανονισμός 333/2007 Ορισμοί Στοιχειώδη δείγματα: Ποσότητα υλικού που λαμβάνεται από ένα μόνο σημείο της παρτίδας ήτης υποπαρτίδας Συνολικό δείγμα: Το συνδυασμένο σύνολο όλων των στοιχειωδών δειγμάτων που έχουν ληφθεί από την παρτίδα ήτην υποπαρτίδα. Πρέπει να είναι τουλάχιστον 1 kg, εκτός αν δεν είναι δυνατόν. Δείγμα εργαστηρίου: Δείγμα που προορίζεται για το εργαστήριο. Μπορεί να είναι το δείγμα Α ελέγχου, το δείγμα έφεσης και πιθανά το δείγμα αναφοράς ή επιβεβαίωσης. 18

19 Κανονισμός 333/2007 Συσκευασία και αποστολή δειγμάτων: Καθαρός περιέκτης, από αδρανή ύλη, χωρίς κίνδυνο επιμόλυνσης, απώλειας ήπροσρόφησης. Εξασφαλίζεται ηαποφυγή αλλοίωσης του δείγματος κατά τη μεταφορά (ψύξη κατάψυξη) Σφράγιση και σήμανση δειγμάτων: Σφραγίζονται στον τόπο δειγματοληψίας και σημαίνονται κατάλληλα. Συντάσσονται πρωτόκολλα δειγματοληψίας (μονοσήμαντη αναγνώριση δείγματος, παρτίδα, ημερομηνία και τόπος δειγματοληψίας, κοκ) Κανονισμός 333/2007 Σχέδια δειγματοληψίας: 1. Υγρά προϊόντα: η πρόσμειξη είναι ομογενώς κατανεμημένη, άρα ένα στοιχειώδες δείγμα ανά παρτίδα (1 kg). 2. Άλλα προϊόντα όχι σε συσκευασίες: Βάρος παρτίδας (kg) < >500 Ελάχιστος αριθμός των στοιχειωδών δειγμάτων

20 Κανονισμός 333/2007 Σχέδια δειγματοληψίας: 3. Προϊόντα που αποτελούνται από μεμονωμένες συσκευασίες: Αριθμός συσκευασιών ή μονάδων ανά παρτίδα >100 Ελάχιστος αριθμός των στοιχειωδών δειγμάτων 1 συσκευασία ήμονάδα Περίπου 5%, τουλάχιστον 2 συσκευασίες ήμονάδες (2-5 συσκευασίες ήμονάδες) Περίπου 5%, κατ ανώτατοόριο 10 συσκευασίες ήμονάδες (5-10 συσκευασίες ήμονάδες) Το δείγμα εργαστηρίου πρέπει να αρκεί για 2 ανεξάρτητες αναλύσεις Κανονισμός 333/2007 Δεν καθορίζονται συγκεκριμένεςμέθοδοι Πρέπειναείναι επικυρωμένες Χρήση πιστοποιημένων υλικών αναφοράς Κριτήρια για τις μεθόδους ανάλυσης που χρησιμοποιούνται: Όριο ανίχνευσης Όριο ποσοτικοποίησης Ακρίβεια (Πιστότητα) Ανάκτηση Ειδίκευση Όχι περισσότερο από το 1/10 των ΜRL, εκτός αν MRL Pb <0,1 mg/kg. Τότε, όχι περισσότερο από το 1/5. Όχι περισσότερο από το 1/5 των ΜRL, εκτός αν MRL Pb <0,1 mg/kg. Τότε, όχι περισσότερο από το 2/5. Τιμές Horrat r ή Horrat R μικρότερες του 2(επικύρωση με συνεργασία) % (έλεγχος με CRM) Ελεύθερη από παρεμποδίσεις μήτρας 20

21 ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Ρύποι πρωταρχικής σημασίας Δεν αποικοδομούνται μερικά δε μεταβολίζονται Βιοσυσσωρεύονται Μέσω της τροφικής αλυσίδας καταλήγουν στον άνθρωπο Στα τρόφιμα ορίζονται ως περιβαλλοντικά κατάλοιπα Συστηματικά εξετάζονται: Pb, Cd, Hg Υπό εξέταση: As και TBT (OTCs) ΠΗΓΕΣ Μόλυβδος (Pb) Πηγές: Αυτοκίνητα, Ορυχεία και Χυτήρια Pb, Βιομηχανία χάλυβα και χαλκού, καύση άνθρακα Κάδμιο (Cd) Πηγές: Χυτήρια ψευδαργύρου, επιμεταλλώσεις (Pb,Cu), Βιομηχανικές δραστηριότητες (χρώματα, πλαστικά, μπαταρίες, κράματα, κτλ) Υδράργυρος (Hg) Πηγές: Ορυχεία και Χυτήρια μετάλλων, Βιομηχανία (χλωροάλκαλι, χρώματα, τσιμέντα, ηλεκτρικές κατασκευές και μπαταρίες, όργανα μέτρησης, λυχνίες, καταλύτες, εκρηκτικά, οδοντιατρικά παρασκευάσματα, φυτοφάρμακα) 21

22 Επίδραση στην ανθρώπινη υγεία Μόλυβδος Τοξικό (απενεργοποίηση ενζύμων) Διαταραχή της βιοσύνθεσης της αίμης και της ερυθροποίησης Εγκεφαλοπάθεια Νευροτοξικότητα Αύξηση αρτηριακής πίεσης Κάδμιο Συσσωρεύεται στο ήπαρ και στουςνεφρούς, σπλήνα και θυροειδή αδένα Αντικατάσταση Zn (απαραίτητο ιχνοστοιχείο) Νεφρική ανεπάρκεια Καρκινογόνο (ομάδα 2Β) Υδράργυρος Νευροτοξικότητα Επιβράδυνση ανάπτυξης, εγκεφαλοπάθειες (MeHg) Ανθρώπινη έκθεση Μόλυβδος Τρόφιμα < μg/d (10-50% απορρόφηση) Κάδμιο Τρόφιμα και νερό μg/d (5-20% απορρόφηση) Υδράργυρος Ψάρια ( ng/g) 90% ως CH 3 Hg(90% απορρόφηση) 22

23 WHO: Ανεκτή πρόσληψη Μόλυβδος PTWI: 25 μg/kg bw (βρέφη, παιδιά, ενήλικες) TDI: 3,5 μg/kg bw Κάδμιο PTWI: 7 μg/kg bw TDI: 1 μg/kg bw Υδράργυρος PTWI: 5 μg/kg bw (ολικός Hg) PTWI: 1,6 μg/kg bw (MeHg -2003) Αρσενικό. PTWI: 15 μg/kg bw TDI: 2 μg/kg bw ΤΒΤ (ΣΟΤs). TDI: 0.25 μg/kg bw ΕΝ 13804:2002 Foodstuffs Determination of trace elements Performance criteria and general considerations Επικύρωση μεθόδου Να ικανοποιεί τα κριτήρια που αναφέρθηκαν στον Κανονισμό 333/2007 Υποδειγματοληψία στο εργαστήριο Σκεύη: Ανοξείδωτο μαχαίρι, πλαστικό σκεύος ανάδευσης, συσκευή άλεσης (μπλέντερ) με ανοξείδωτες λεπίδες (αν πρόκειται να προσδιοριστούν Cr, Ni, Fe, Mo, τότε κεραμικές λεπίδεςήλεπίδες από Τα), ομογενοποιητής εργαστηρίου (κόστος), φούρνος ξήρανσης, λυοφιλιωτής. Συντήρηση: Κατάψυξη, να μην αλλάζει ησύσταση (απώλεια ύδατος!) Λυοφιλίωση Λυοφιλίωση: εξάχνωση ύδατος στους -40 C υπό κενό. Ασφαλέστερη φύλαξη-συντήρηση, προσυγκέντρωση, ουσιαστική ομογενοποίηση, διότι το τελικό προϊόν είναι σκόνη. 23

24 ΕΝ Foodstuffs Determination of trace elements Performance criteria and general considerations Προετοιμασία δείγματος Γάλα: Ανάδευση Ομογενοποίηση πριν τη λήψη υποδείγματος Κρέας: μόνο το βρώσιμο τμήμα αντιπροσωπεύτηκα τμήματα από όλο το δείγμα εργαστηρίου Ψάρια: Βρώσιμα τμήματα μόνο τα ψάρια που τρώγονται ολόκληρα (πχ γαύρος) δεν αφαιρούνται τα κόκαλα και τα εντόσθια Μαλάκια, οστρακόδερμα: Προτιμότερονα μην καταψύχονται και να αναλύονται φρέσκα. Ομογενοποιούνται αμέσως διότι αλλιώς υπάρχει απώλεια ύδατος. Προτιμότερη ηλυοφιλίωση αν είναι για φύλαξη και συντήρηση. Λαχανικά: πλύσιμο και εξωτερικό καθάρισμα (απομάκρυνση εξωτερικών φύλλων). Τεμαχισμός και ομογενοποίηση σε μπλέντερ. ΕΝ Foodstuffs Determination of trace elements Performance criteria and general considerations Προετοιμασία δείγματος Φρούτα: Τεμαχισμός και ομογενοποίηση σε μπλέντερή ομογενοποιητή τύπου stomacher (μαλακά φρούτα). Αντιπροσωπευτική δειγματοληψία: χυμός + σάρκα, μετά από ανάμιξη Κρασιά και αλκοολικά ποτά: αφαίρεση του μεταλλικού περιβλήματος και μετά οφελλός. Αν είναι αφρώδης οίνος, υποχρεωτικά απαέρωση σε λουτρό υπερήχων. Αν έχει στερεά υπολείμματα, μετάγγιση σε άλλο δοχείο και υποδειγματοληψία με πιπέττα. Σιτηρά: Απομάκρυνση τα άχυρα. Καλή ανάδευση του εργαστηριακού δείγματος και άλεση σε συσκευή άλεσης του καφέ. Κονσέρβες: Η σάλτσα, η άλμη και οποιοδήποτε άλλομέσο πρέπει να αφαιρούνται με απόχυση και στράγγιση, τουλάχιστον 5 min. Ομογενοποίηση σε μπλέντερ, κατάψυξη και λυοφιλίωση. 24

25 ΕΝ Foodstuffs Determination of trace elements Performance criteria and general considerations Ειδικές απαιτήσεις για προσδιορισμό ιχνοστοιχείων Αντιδραστήρια: υψηλής καθαρότητας (supra pur, Traceselect κ.ά.). Νερό υψηλής καθαρότητας, δις απεσταγμένο, απιονισμένο ήαπό συσκευή αντίστροφηςώσμωσης (ειδική αντίσταση > 5 ΜΩ cm) Πρότυπα διαλύματα: με πιστοποιητικό, ιχνηλάσιμα. Υαλικά σκεύη: Υάλινα σκεύη σπάνια χρησιμοποιούντα. Συνήθως ΡΕ, ΡΡ, PTFE, ή χαλαζίας. Προσρόφηση μόνο στα ΡΕ ήστο χαλαζία. Δοχεία χώνευσης από πολυμερή φθορίου (PFA). Καθαρισμός δοχείων: Ξέπλυμα με νερό βρύσης, πλύση με διάλυμα σάπωνος αν υπάρχουν λίπη, ξέπλυμα με νερό και εμβάπτιση σε 10% HNO 3 σεπλαστικό δοχείο. Έκπλυση με DD-DI νερό και ξήρανση σε χώρο ελεύθερο σκόνης (υπό κενό ήσε ερμητικά κλειστούς χώρους) Προσοχή ηεπιμόλυνση: ειδικά μέτρα για μέταλλα όπως Al, Cr, Zn, Fe, Cu κτλ. Στο χώρο που βρίσκεται το όργανο μέτρησης και ηπροετοιμασία του δείγματος να υπάρχει καθαριότητα και τάξη. ΕΝ Foodstuffs Determination of trace elements Performance criteria and general considerations Έλεγχος ποιότητας κατά την ανάλυση Χρήση πιστοποιημένων υλικών αναφοράς Δείγματα ελέγχου ποιότητας Κατασκευή διαγραμμάτων εσωτερικού ελέγχου ποιότητας Συμμετοχή σε διεργαστηριακές ασκήσεις και δοκιμές ικανότητας 25

26 Μέθοδοι ISO: Μεμονωμένες μεθόδους σε συγκεκριμένα υποστρώματα ΕΝ: Νέες, λίγες μέθοδοι, πιο generic προσέγγιση AOAC: Πλήθος μεθόδων από τα 70. Ανανεώνονται με αργούς ρυθμούς. ΕΡΑ: πολλές χρήσιμες πορείες (όχι για τρόφιμα) που περιγράφουν γενικά συνθήκες για τον προσδιορισμό κάθε μετάλλου. ΝΜLK και άλλες εθνικές κανονιστικές αρχές κοκ Μέθοδοι ΕΝ Προς τελικήέγκριση prεν 14082: Pb, Cd, Zn, Cu, Fe, Cr / AAS/ Dry ashing prεν 14083: Pb, Cd, Cr, Mo / AAS/ Pressure digestion prεν 14084: Pb, Cd, Zn, Cu, Fe / AAS/ Microwave digestion Τρεις πορείες προκατεργασίας δείγματος: Ξηρή αποτέφρωση (Dry ashing) Χώνευση υπό πίεση (Pressure digestion) Χώνευση σε φούρνους μικροκυμάτων (Microwave digestion) 26

27 Ξηρή αποτέφρωση Χωνευτήρια από Pt ή χαλαζία (50ml) Ζύγιση g ομογενοποιημένου δείγματος (±10mg) Θέρμανση: αρχ. Θ 100 C 50 C/h 450 C (24h) Τέφρα: ψύξη, προσθήκη 1-3 ml H 2 O, εξάτμιση και ξανά πύρωση στους 450 C για 1-2 h, έτσι ώστε να αποκτήσει ητέφρα λευκό-γκρί χρώμα. Διάλυση σε 5 ml HCl, εξάτμιση σε θερμαντική πλάκα, διάλυση σε ml ΗΝΟ 3 Μέτρηση (FAAS, GFAAS, ICP-AES, ICP-MS) Στάδιο προ-αποτέφρωσης (λάμπα UV, θέρμανση 200 C) αν τα δείγματα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος ήσάκχαρα. Χώνευση σε μικροκύματα Φούρνος Ρότορας Δοχείο χώνευσης 27

28 Χώνευση σε μικροκύματα Ζύγιση 0,2-0,5 g (< 1g) Εξαρτάται από το ποσοστό λίπους ήσακχάρων ήοργανικής ύλης γενικότερα. Προσθήκη 4-5 ml HNO ml H 2 O 2 ήόπως προτείνει η βιβλιογραφία ήοκατασκευαστής του οργάνου Πρόγραμμα φούρνου: έλεγχος πίεσης και θερμοκρασίας Τυπικό: Βήμα Ισχύς (W) Χρόνος (min) ΕΝΩΣΕΙΣ ΑΡΣΕΝΙΚΟΥ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Το As εμφανίζει πολύπλοκη περιβαλλοντική και βιολογική χημεία Οι ανόργανες ενώσεις του As το As(III) και το As(V) είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνες. Μεγάλο πρόβλημα το πόσιμο νερό σε κάποιες περιοχές του πλανήτη όριο :10 μg L -1 Φυτά και ζώα βιοσυσσωρεύουν εξαιρετικά μεγάλες ποσότητες As, σε μορφές όμως μη τοξικές (οργανικές ενώσεις του As) Διάφορα φάρμακα του As έχουν αναπτυχθεί και χρησιμοποιηθεί στην καταπολέμηση της λευχαιμίας (2002) Τι συμβαίνει με το μεταβολισμό του στον άνθρωπο? Μπορούμε να έχουμε MRL για το As στα τρόφιμα? 28

29 ΕΝΩΣΕΙΣ ΑΡΣΕΝΙΚΟΥ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝΩΣΕΙΣ ΑΡΣΕΝΙΚΟΥ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 29

30 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ As mg As/kg dry mass As(III) DMAs AsBet AsCol Gly sugar Pho sugar sum of species sample 0,06 0,26 5,98 0,87 1,92 9,09 mussels Gr01 0,30 3,50 1,13 1,36 6,29 mussels Gr02 0,20 2,96 1,28 1,58 6,02 mussels Gr03 0,10 0,11 5,06 1,42 1,19 7,88 mussels Gr04 0,25 22,59 1,81 3,56 28,21 mussels Gr05 23,11 0,55 23,65 Anchovy Gr06 11,28 11,28 Anchovy Gr07 11,29 0,31 11,60 Anchovy Gr08 1,24 1,24 Seabass Gr09 18,04 18,04 Squid Gr10 0,15 5,97 0,73 1,42 8,27 mussels Gr15 0,20 2,72 2,92 Sea bream Gr16 0,30 24,18 24,48 Anchovy Gr17 0,27 22,11 22,38 Anchovy Gr18 0,40 10,57 10,97 Sardines Gr19 5,21 5,21 Seabass Gr20 0,35 7,18 7,53 Sardines Gr23 0,35 5,51 5,86 Sardines Gr24 30

31 Διατροφική έκθεση σε As Τα τρόφιμα με τα υψηλότερα επίπεδα As: - Θαλασσινά και ψάρια - Προϊόντα θάλασσας, βασισμένα σε πλανκτόν (hijiki) - Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών (ειδικά το ρύζι και τα προϊόντα ρυζιού, bran, germ) - Σημαντική παράμετρος το As στο νερό μαγειρέματος - Σε κάποια τρόφιμα έως και 70% του ολικού As είναι στην ανόργανη μορφή του - Πάνω από το 70% του ολικού As απορροφάται από τον οργανισμό και συνήθως το As(V) ανάγεται σε As(IIΙ) και μεθυλιώνεται Διατροφική έκθεση σε As EFSA (2010): DI: 0,13 0,56 μg/kg bw (μέση έκθεση) DI: μg/kg bw (95 th perc. καταναλωτές) - Οι καταναλωτές ρυζιού: 1 4 μg/kg bw - Ηδιατροφική έκθεση των παιδιών εκτιμήθηκε ως 2-3πλάσια των ενηλίκων (έως 2.6 μg/kg bw). - Το PTWI των 15 μg/kg bw δε θεωρείται πλέον ασφαλές 31

32 ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Κάθε ουσία ήμίγμα ουσιών, φυσικών ήσυνθετικών, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσον καταπολέμησης των εχθρών και ασθενειών των φυτών ήνα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα τους. I. Κατηγοριοποίηση βάσειδραστικότητας Εντομοκτόνα (insecticides) Ζιζανιοκτόνα (herbicides) Μυκητοκτόνα (fungicides) Ακαρεοκτόνα Νηματοκτόνα Ποντικοφάρμακα II. Κατηγοριοποίησηβάσειχημικήςδομής 32

33 ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταφυτοφάρμακαείναιτοξικέςουσίεςπουμπορούννα προκαλέσουν ανεπιθύμητααποτελέσματαστονανθρώπινο οργανισμό αλλάκαι στοπεριβάλλον. Άμεσηήπρωτογενήςέκθεση: κατάτηνεφαρμογήαυτώντων ουσιών Έμμεσηήδευτερογενήςέκθεση: μέσωτουπεριβάλλοντοςή μέσωτηςλήψηςτροφής Επηρεάζουνκυρίως: τοκνσ τοανοσοποιητικόσύστημα τοαναπνευστικόσύστημα το αναπαραγωγικό και ενδοκρινικό σύστημα Παρατηρείταιεπίσηςερεθισμός, καρκινογένεσηκαιδιάφοραάλλα. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ Περιβαλλοντικοίπαράγοντεςπουεπηρεάζουνέκθεση φυτοφαρμάκων: Χαρακτηριστικάεδάφουςκαιτοπογραφίαπεριοχής Καιρικέςσυνθήκεςκαικλίμα. Παράμετροιπουσχετίζονταιμεταφυτοφάρμακα: Τρόποιεφαρμογής Κατανομήκαικινητικότητατωνφυτοφαρμάκων Ανθεκτικότητα. Οκαθορισμόςτωνορίωνέκθεσηςσετοξικέςουσίες ορίζεταιαπόπαράγοντεςόπωςηημερήσιαεπιτρεπτή Δόση (ADI). 33

34 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Κανονισμός 396/2005 : γιαταανώταταόρια καταλοίπωνφυτοφαρμάκωνμέσαήπάνωστα τρόφιμακαιτιςζωοτροφέςφυτικήςκαιζωικής προέλευσης. Κανονισμός 299/2008: Σεισχύαπό 1 Σεπτεμβρίου 2008 Τροποποίησητου 396/2005 ωςπροςτα MRLs καιωςπρος τιςεκτελεστικέςαρμοδιότητεςτηςεπιτροπής. Κανονισμός 470/2009: τροποποίηση MRLs για ορισμέναφυτοφάρμακασετροφέςζωικής προέλευσης. MRLs(Maximum Residues Levels) Ως MRL ορίζεται το ανώτατο νόμιμο όριο συγκέντρωσης καταλοίπου φυτοφαρμάκου εντός ή επί τροφίμων ήζωοτροφών, το οποίο βασίζεται στην ορθή γεωργική πρακτική και τη χαμηλότερη απαιτούμενη έκθεση του καταναλωτή για την προστασίατωνευάλωτωνκαταναλωτών. 34

35 35

36 Κτηνιατρικά κατάλοιπα 1. ΑΝΘΕΛΜΙΝΘΙΚΑ 2. ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ Αμινογλυκοσίδες β-λακτάμες Μακρολίδες Πεπτίδια Σουλφοναμίδια και τριμεθορπίνη Τετρακυκλίνες Κινολόνες Χλωραμφενικόλη Πράσινο του Μαλαχίτη 3. ΚΟΚΚΙΔΙΟΣΤΑΤΙΚΑ Νιτροϊμιδαζόλια Νιτροφουράνια 4. ΟΡΜΟΝΕΣ Αναβολικά Στεροειδή Κορτικοστεροειδή Θυρεοστατικά 5. β-αγωνιστεσ 6. ΗΡΕΜΙΣΤΙΚΑ 7. Μη ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ (NSAIDs) 36

37 Κτηνιατρικά κατάλοιπα Επιδράσεις στον άνθρωπο: Ανάπτυξη αντίστασης στα αντιβιοτικά Αλλεργικές αντιδράσεις (αμινογλυκοσίδες και β-λακτάμες) Άμεση τοξικότητα (χλωραμφενικόλη) Καρκινογόνα και μεταλλαξιογόνα (phenylbutazone, νιτροφουράνια, πράσινο του μαλαχίτη και λευκομαλαχίτης) Νομοθεσία v Χρήση κτηνιατρικών φαρμάκων: Κανονισμός 2377/90/E.Ε. (Παραρτήματα Ιέως IV) κατάλοιπα κτηνιατρικών φαρμάκων ανώτατο όριο καταλοίπων μέγιστο όριο υπολειμμάτων (Maximum Residue Limit, MRL) v Αντικαταστάθηκε με τον Κανονισμό 470/2009/E.Ε. και τα νέα MRL παρουσιάζονται στον Κανονισμό 37/2010/E.Ε. v Απαγόρευση χρήσης παραγόντων αύξησης ανάπτυξης: Οδηγία 96/22/E.Ε. και Οδηγία 96/23/E.Ε. Ομάδα A: απαγορευμένες ουσίες Ομάδα Β: κτηνιατρικά φάρμακα Παραρτήματα Ικαι ΙΙΙ και άλλα υπολείμματα v Τεχνικές οδηγίες και κριτήρια απόδοσης μεθόδων ανάλυσης: Οδηγία 2002/657/Ε.Ε. 37

38 Νομοθεσία Απόφαση της επιτροπής της 12ης Αυγούστου 2002 για εφαρμογή της οδηγίας 96/23/EΚ του Συμβουλίου σχετικά με την επίδοση των αναλυτικών μεθόδων και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων 2002/657/ΕΚ 38

39 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΜΕΙΞΕΙΣ Τεχνική μέτρησης LC ή GC - MS LC ή GC - IR Ουσίες Παραρτ. 1 96/23/EΚ Περιορισμοί Ομάδα A και B Να προηγείται on-line ή off-line χρωματογραφικός διαχωρισμός. Να χρησιμοποιούνται τεχνικές πλήρους σάρωσης ή τουλάχιστον 3 (ομάδα B) ή 4 νομάδα A) μονάδες ταυτοποίησης για τεχνικές οι οποίες δεν καταγράφουν φάσματα πλήρους σάρωσης Ομάδα A και B Να πληρούνται ειδικές απαιτήσεις για την απορρόφηση LC -DAD Ομάδα Β Να πληρούνται ειδικές απαιτήσεις για την απορρόφηση LC-FLD Ομάδα Β Εφαρμόζεται στα μόρια που εμφανίζουν φυσική ικανότητα φθορισμού και σε μόρια που εμφανίζουν φθορισμό ύστερα είτε από μετατροπή ήπαραγωγοποίηση 2-D TLC- UV/VIS Ομάδα Β ΗHPTLC δύο διαστάσεων και ησυγχρωματογραφία είναι υποχρεωτικές. GC- FID Ομάδα Β Να χρησιμοποιούνται 2 στήλες διαφορετικής πολικότητας LC-UV/VIS Ομάδα Β Να χρησιμοποιούνται δύο διαφορετικά χρωματογραφικά συστήματα ήμια δεύτερη, ανεξάρτητη μέθοδος ανίχνευσης. Κοινά κριτήρια επίδοσης και απαιτήσεις Οι μέθοδοι επιβεβαίωσης πρέπει να παρέχουν πληροφορίες για τη χημική δομή της αναλυτέας ουσίας. Οι μέθοδοι που βασίζονται μόνο στη χρωματογραφική ανάλυση χωρίς να χρησιμοποιούν φασματομετρική ανίχνευση δεν είναι κατάλληλες να χρησιμοποιηθούν μόνες τους ως μέθοδοι επιβεβαίωσης. Όταν χρησιμοποιείται εσωτερικό πρότυπο πρέπει να προστίθεται στη δόση προς ανάλυση στην αρχή της διαδικασίας εκχύλισης. Χρησιμοποιούνται είτε σταθερές ραδιοεπισημασμένες μορφές της αναλυτέας ουσίας, (ιδιαιτέρως κατάλληλες για την ανίχνευση με φασματομετρία μάζας), είτε ενώσεις που έχουν δομική σχέση με την αναλυτέα ουσία. Εάν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατάλληλο εσωτερικό πρότυπο, η ταυτοποίηση της αναλυτέας ουσίας πρέπει να επιβεβαιώνεται με συγχρωματογραφία. 39

40 Κοινά κριτήρια επίδοσης και απαιτήσεις Το υλικό αναφοράς ή το εμβολιασμένο υλικό που περιέχει γνωστές ποσότητες της αναλυτέας ουσίας στο επιτρεπόμενο όριο ή στο όριο απόφασης ή πλησίον αυτών (μη συμμορφούμενο δείγμα ελέγχου), τα συμμορφούμενα υλικά ελέγχου και τα τυφλά αντιδραστηρίου, πρέπει να διοχετεύονται καθ όλη τη διαδικασία ταυτόχρονα με κάθε παρτίδα των αναλυόμενων δειγμάτων δοκιμής. Συνιστώμενησειράγια τηνέγχυσητωνεκχυλισμάτωνστοόργανο της ανάλυσης : τυφλό αντιδραστηρίου συμμορφούμενο δείγμα ελέγχου δείγμα (δείγματα) προςεπιβεβαίωση, ξανά συμμορφούμενο δείγμα ελέγχου μησυμμορφούμενο δείγμα ελέγχου. Κάθε παρέκκλισηαπό αυτήντησειράπρέπει να αιτιολογείται. Κριτήρια επίδοσης και άλλες απαιτήσεις για την ανίχνευση με φασματομετρία μάζας Οι μέθοδοι φασματομετρίας μάζας είναι κατάλληλες για μέθοδοι επιβεβαίωσης μόνο αφού προηγηθεί χρωματογραφικός διαχωρισμός είτε σε γραμμή (on-line) είτε εκτός γραμμής (off-line). Χρωματογραφικός διαχωρισμός GC-MS LC-MS χρωματογραφικός διαχωρισμός μετριχοειδείς στήλες. χρωματογραφικός διαχωρισμός με κατάλληλες στήλες LC. ελάχιστος αποδεκτός χρόνος κατακράτησης για την αναλυτέα ουσία υπό εξέταση: διπλάσιος του χρόνου κατακράτησης που αντιστοιχεί στον νεκρό όγκο της στήλης Ο λόγος του χρωματογραφικού χρόνου κατακράτησης της αναλυτέας ουσίας προς αυτόν του εσωτερικού προτύπου, δηλαδή ο σχετικός χρόνος κατακράτησης της αναλυτέας ουσίας, πρέπει να αντιστοιχεί σε αυτόν του διαλύματος βαθμονόμησης με ανοχή ±0,5 % για τη GC και ±2,5 % για τη LC. 40

41 Κριτήρια επίδοσης και άλλες απαιτήσεις για την ανίχνευση με φασματομετρία μάζας Aνίχνευση μεφασματομετρία μάζας Μπορεί να γίνει με τεχνικές MS, όπως η καταγραφή των φασμάτων πλήρους σάρωσης (full scan) ή η παρακολούθηση επιλεγμένου ιόντος (SIM), καθώς και με τεχνικές MS-MS n, όπως η παρακολούθηση επιλεγμένης αντίδρασης (SRM), ή άλλες κατάλληλες τεχνικές MS ή MS- MSn σε συνδυασμό μετους κατάλληλους τρόπους ιονισμού. Μέγιστες επιτρεπόμενεςτιμές ανοχής για σχετικές εντάσεις ιόντων με τη χρήση ορισμένων τεχνικώνφασματομετρίας μάζας. Σχετική ένταση (% της βασικής κορυφής) EI-GC-MS (σχετικές) CI-CG-MS, CG-MSn, LC-MS, LC-MSn (σχετικές) > 50 % ±10 % ±20 % > 20 % έως 50 % ±15 % ±25 % > 10 % έως 20 % ±20 % ±30 % 10 % ±50 % ±50 % Κριτήρια επίδοσης και άλλες απαιτήσεις για την ανίχνευσημε φασματομετρία μάζας Σχέση μεταξύ ενός εύρους κατηγοριών θραυσμάτων μάζας και μονάδων ταυτοποίησης. Tεχνική MS Φασματομετρία μάζας χαμηλής διακριτικής ικανότητας (LR) Μονάδες ταυτοποίησης ανά ιόν 1,0 LR-MSn Μητρικό ιόν 1,0 LR-MSn Προϊόντα μετάπτωσης 1,5 HRMS 2,0 HR-MSn Μητρικό ιόν 2,0 HR-MSn Προϊόντα μετάπτωσης 2,5 41

42 Κριτήρια επίδοσης και άλλες απαιτήσεις για την ανίχνευση με φασματομετρία μάζας Πλήρης σάρωση: Το μοριακό ιόν πρέπει να περιλαμβάνεται στο φάσμα πλήρους σάρωσης της αναλυτέας ουσίας εάν είναι παρόν στο φάσμα αναφοράς με σχετική ένταση 10 %. Τουλάχιστον τέσσερα ιόντα πρέπει να κείνται εντός των μέγιστων επιτρεπόμενων τιμών ανοχής για τις σχετικές εντάσεις ιόντων SIM: Για την επιβεβαίωση των ουσιών της ομάδας A του παραρτήματος I της οδηγίας 96/23/ΕΚ, απαιτούνται τουλάχιστον 4 μονάδες ταυτοποίησης. Για την επιβεβαίωση των ουσιών της ομάδας B του παραρτήματος Ι της οδηγίας 96/23/ΕΚ, απαιτούνται τουλάχιστον 3 μονάδες ταυτοποίησης Κριτήρια επίδοσης και άλλες απαιτήσεις για την ανίχνευσημε φασματομετρία μάζας Παραδείγματα αριθμού μονάδων ταυτοποίησης για ένα φάσμα τεχνικών και συνδυασμών τους (n = ακέραιος) Τεχνική Αριθμός ιόντων Μονάδες ταυτοποίησης GC-MS (EI ή CI) N n GC-MS (EI και CI) 2 (EI) + 2 (CI) 4 GC-MS (EI ή CI) 2 παράγωγα 2 (Παράγωγο A) + 2 (Παράγωγο B) 4 LC-MS N n GC-MS-MS 1 μητρικό και 2 θυγατρικά 4 LC-MS-MS 1 μητρικό και 2 θυγατρικά 4 GC-MS-MS 2 μητρικά ιόντα, καθένα με 1 θυγατρικό 5 LC-MS-MS 2 μητρικά ιόντα, καθένα με 1 θυγατρικό 5 LC-MS-MS-MS 1 μητρικό, 1 θυγατρικό, 2 θυγ. 2 ης γενιάς 5,5 HRMS N 2n GC-MS και LC-MS GC-MS και HRMS

43 ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ 2002/657/ΕC Προκειμένου για εσωτερική επικύρωση ποσοτικών μεθόδων επιβεβαίωσης οι παράμετροι επίδοσης που προσδιορίζονται είναι οι εξής: 1.Ειδικότητα 2. Ορθότητα/ Ανάκτηση 3. Ανθεκτικότητα 4. Σταθερότητα 5. Eπαναληψιμότητα 6. Αναπαραγωγιμότητα 7. Όριο απόφασης 8. Ικανότητα ανίχνευσης 9. Καμπύλες βαθμονόμησης 1.Ειδικότητα Επιλογή συγγενών ουσιών με δυνητικά παρεμποδίζουσα δράση Ανάλυση 20 τυφλών δειγμάτων εμβολιασμένων με μια ή περισσότερες παρεμποδίζουσες ουσίες Μετά την ανάλυση ελέγχεται αν: i. ηπαρουσία οδηγεί σε ψευδή ταυτοποίηση ii. εμποδίζεται ηταυτοποίηση της ουσίας στόχου iii. οποσοτικός προσδιορισμός επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό 43

Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα

Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Outline Αναδυόμενοι χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Νίκος Θωμαΐδης Εργ. Αναλυτικής Χημείας, Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ Χημικοί κίνδυνοι στα τρόφιμα Αναδυόμενοι κίνδυνοι (Emerging Risks) Παραδείγματα αναδυόμενων κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Τροφίμων

Δειγματοληψία Τροφίμων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Δειγματοληψία Τροφίμων Ελένη Μαλισιόβα Κτηνίατρος Α.Π.Θ. MSc Food Safety, Hygiene & Management, UK MSc

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΧΗΜΙΚΗΑΝΑΛΥΣΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑθηνάΒουρούδη Μαρούλα Κιούση ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αναπόσπαστο κομμάτιτηςπαραγωγικήςδιεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΕΠΙΤΡΟΠΗ (2002/657/ΕΚ) (5) Βάσει της οδηγίας 96/23/EΚ λειτουργείένα δίκτυο κοινοτικών

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ΕΠΙΤΡΟΠΗ (2002/657/ΕΚ) (5) Βάσει της οδηγίας 96/23/EΚ λειτουργείένα δίκτυο κοινοτικών L 221/8 EL 17.8.2002 II (Πράξεις για την ισχύ των οποίων δεν απαιτείται δηµοσίευση) ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12ης Αυγούστου 2002 για εφαρµογή της οδηγίας 96/23/EΚ του Συµβουλίου σχετικά µε την

Διαβάστε περισσότερα

Ηρλνζηνηρεία (Απαξαίηεηα θαη Σνμηθά) ntho@chem.uoa.gr

Ηρλνζηνηρεία (Απαξαίηεηα θαη Σνμηθά) ntho@chem.uoa.gr Ηρλνζηνηρεία (Απαξαίηεηα θαη Σνμηθά) ntho@chem.uoa.gr Οξηζκόο Χο ηρλνζηνηρείν ζεσξείηαη απζαίξεηα θάζε ζηνηρείν πνπ νη απαηηήζεηο ηνπ νξγαληζκνύ καο ζ απηό είλαη κηθξόηεξεο ησλ 25 mg αλά εκέξα Απαξαίηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ Τα πλαστικά πριν από εκατό χρόνια δεν υπήρχαν. Σήμερα, μόνο στην Ευρώπη, παράγονται κάθε χρόνο πάνω από ογδόντα κιλά πλαστικά ανά κάτοικο. Τα πλαστικά που προκύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Νικ. Σ. Θωμαΐδης Eργ. Αναλυτικής Χημείας Τμ. Χημείας, Παν. Αθηνών Ορθότητα: Υλικά αναφοράς: Σύγκριση της πειραματικής τιμής με την «αληθή» τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία. Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός

Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία. Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός Τοξικοί παράγοντες σε τρόφιμα και σχετική νομοθεσία Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός 1 Τρόφιμα Τα πιο σύνθετα συστατικά του περιβάλλοντος - από χημική άποψη Περιέχουν σχεδόν όλες τις κατηγορίες ρύπων και μολυσματικών

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1

Πρότυπα για την ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων και νομοθεσία τροφίμων, ΤΕΕ, 2009, Αθήνα 1 Ουσία Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Δειγματοληψία Ανάλυση Σχετιζόμενα τρόφιμα Όρια Μικροβιολογικοί μολυντές 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC 2073/2005/EC 1141/2007/EC Listeria monocytogenes EN/ISO

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 5 η ΜΕΡΟΣ Α ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

L 215/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 20.8.2011

L 215/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 20.8.2011 L 215/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 20.8.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 835/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 19ης Αυγούστου 2011 σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 για καθορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΑΠΟ ΟΣΤΡΑΚΟΕΙ Η Κ. Κουκάρας 1, Ν. Καλογεράκης 2, Β. Μιχαηλίδης 3, Σ. Σαµαρτζή 4, Α. Τσαγκούρου 4, Γ. Μεθενίτου 4 1.Τµήµα Έρευνας & Ανάπτυξης, ΝΕΑΡΧΟΣ Ο.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi. ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.gr Σχεδιασμός αναλυτικών μεθόδων: Οι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.6.2015 L 161/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/1005 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 25ης Ιουνίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 όσον αφορά τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα μολύβδου σε ορισμένα τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 16.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 225/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος II

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014 α/α 1 2 3 4 Ανίχνευση Salmonella spp σε προϊόντα ζωικής προέλευσης Ανίχνευση Listeria monocytogenes σε τυριά και αλιεύματα Ανίχνευση εντεροτοξίνης

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης

Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Τρόφιμα, νερά και υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Εργαστήριο Υπολειμμάτων Γεωργικών Φαρμάκων Τμήμα Ελέγχου Γεωργικών Φαρμάκων & Φυτ/κής Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο e-mail : G.Miliadis@bpi.gr

Διαβάστε περισσότερα

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ Μελέτη για τον προσδιορισμό του ποσοστού σύρματος, της συγκέντρωση τέφρας και της σύσταση τέφρας σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία, για ελαστικά τα οποία χρησιμοποιούνται στην τσιμεντοβιομηχανία ECOELASTIKA

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ Ίσως η τεχνική με τη μεγαλύτερη ποικιλία εφαρμογών και την εντυπωσιακότερη ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία. Η τεχνική MS παρέχει πληροφορίες σχετικά με: Τη στοιχειακή σύσταση του δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Θέρμανση Τροφίμων με Ηλεκτρική Ενέργεια

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Θέρμανση Τροφίμων με Ηλεκτρική Ενέργεια Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1.1 Tρόφιμα...21 1.2 Βιομηχανία Τροφίμων...24 1.3 Αίτια Αλλοίωσης των Τροφίμων...25 1.3.1 Χαρακτηριστικά μικροοργανισμών...26 1.3.2 Άλλα αίτια αλλοίωσης των τροφίμων...29

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα Γενικό Χηµείο του Κράτους, Β Χηµική Υπηρεσία Αθήνας Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή µε τρόφιµα: Η κατάσταση στην Ελλάδα ανάη Θεοφίλου, Προϊσταµένη Τµήµατος Μετάλλων & Ανόργανων Υλών Το Γ.Χ.Κ. πραγµατοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ Οι απαντήσεις σε όλα τα πεδία οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη και να είναι σύμφωνες με τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες και τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς. Για κάθε πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ /01/02/10-5-2006 1/7 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία Έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή Μέταλλο Μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση (mg/kg ξηράς ουσίας) Cd 5 Cr(ολικό) 500 Cu 800 Hg 5 Ni 200 Pb

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012. Στόχοι του προγράμματος

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012. Στόχοι του προγράμματος ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 12 α/α 1 Ανίχνευση Salmonella spp σε κιμά και παρασκευάσματα κρέατος, παγωτά, φυτικά προϊόντα Καν. 73/05/ΕΚ και Καν. 178/02/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Κανονισμός 178/2002 Περιεχόμενο Γενικές Αρχές Ασφάλειας Τροφίμων και Ζωοτροφών Ίδρυση Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων Τι Αφορά Όλαταστάδιατηςπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΟΜΑΔΑ: ΜΠΟΜΠΟΛΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ ΩΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Τα επίσημα στοιχεία μάς εμφανίζουν σε πολύ ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: από τα οκτώ εργαστήρια που διενεργούν τους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ Εισαγωγή Το κυματοειδές χαρτόνι ως υλικό έχει ποικίλες εφαρμογές στον κλάδο της συσκευασίας και της μεταφοράς των τροφίμων. Τα κύρια προτερήματά του είναι το χαμηλό κόστος, η διαθεσιμότητά του, η εύκολη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Β. Tσιρίδης 1, Π. Σαμαράς 2, Α. Κούγκολος 3 και Γ. Π. Σακελλαρόπουλος 1 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Β. Βανδέρα Χημικός Msc, Τεχνικός Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ελαιολάδου Μυτιλήνης ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός υδρογονανθράκων Ορυκτελαίου σε Φυτικά Έλαια

Προσδιορισμός υδρογονανθράκων Ορυκτελαίου σε Φυτικά Έλαια Γενικό Χημείο του Κράτους Εργαστήριο της Δ/νσης Τροφίμων Εργαστήριο του Α Τμ. Δ ΧΥ Αθηνών ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΖΑΜΤΖΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ Προσδιορισμός υδρογονανθράκων Ορυκτελαίου σε Φυτικά Έλαια Δείγμα 1 g

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2006R0401 EL 13.03.2010 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 401/2006 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23ης Φεβρουαρίου 2006 για τον καθορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Mercury & Cosmetics. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

Mercury & Cosmetics. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com Mercury & Cosmetics Προέλευση Ως θειούχοορυκτό (κιννάβαρι) Συχνάσυνοδεύεται από ελεύθερο μέταλλο υπό μορφήσταγονιδίων Με θέρμανση, αποβάλλεταιτο θείο και μετατρέπεταισε μεταλλικό υδράργυρο Φυσικές Ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (6) Είναι σκόπιμο να εφαρμόζεται όποτε είναι δυνατόν η ίδια

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (6) Είναι σκόπιμο να εφαρμόζεται όποτε είναι δυνατόν η ίδια L 70/12 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2006 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 401/2006 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23ης Φεβρουαρίου 2006 για τον καθορισμό μεθόδων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12 Γενικό μέρος 12 Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια στα τρόφιμα 13 Το Σύστημα HACCP 14 Ιστορική εξέλιξη της HACCP 16 Στάδια ανάπτυξης μελέτης HACCP 20 Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 817/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ Θ.Λυμπεροπούλου 1, Κ.Μπαλτά-Μπρούμα 1, Λ.Α. Τσακανίκα 1,, Μ.Όξενκιουν-Πετροπούλου 1,

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Παρουσίαση πρακτικής άσκησης στη βιομηχανία τροφίμων ΚΟΝΤΟΒΕΡΟΣ ΑΕΒΕ με έδρα τον Ασπρόπυργο Αττικής κατά τη χρονική περίοδο 3/7-6/8/2013»

«Παρουσίαση πρακτικής άσκησης στη βιομηχανία τροφίμων ΚΟΝΤΟΒΕΡΟΣ ΑΕΒΕ με έδρα τον Ασπρόπυργο Αττικής κατά τη χρονική περίοδο 3/7-6/8/2013» «Παρουσίαση πρακτικής άσκησης στη βιομηχανία τροφίμων ΚΟΝΤΟΒΕΡΟΣ ΑΕΒΕ με έδρα τον Ασπρόπυργο Αττικής κατά τη χρονική περίοδο 3/7-6/8/2013» Γρηγοροπούλου Βασιλική Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έτος Ιδρύσεως: 1968 Αντικείμενο-Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ E. Λαμπή, Χ. Αλεξόπουλος, Η. Κακουλίδης ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΊΟ ΤΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ Ε X.Y. ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ 1 Αρχή 1η: Ανάλυση των πιθανών κινδύνων Αναλυτικός προσδιορισμός των πιθανών κίνδυνων που σχετίζονται με όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας των τροφίμων από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση της-συγκομιδή

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Έλεγχοι Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Το ρυθμό απελευθέρωσης του φαρμάκου από το σκεύασμα Έλεγχο ταυτότητας και καθαρότητας της πρώτης ύλης και των εκδόχων( βάση προδιαγραφών)

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών

Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Εκτίμηση των Χημικών Βλαπτικών Παραγόντων Βιομηχανία διαμόρφωσης πλαστικών Ξενοφών Κομηνός Χημικός M.Sc. Εργαστήριο Αναλυτικής Τοξικολογίας ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Συλλογή πληροφοριών 1. Εταιρίες (τεχνικός ασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

25.6.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 166/9

25.6.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 166/9 25.6.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 166/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 619/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Ιουνίου 2011 για τον καθορισμό μεθόδων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) αριθ. 816/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την τροποποίηση, αφενός,

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του PROTEAS Αθήνα, 27-2929 Απριλίου 2015 Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα νερού

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 17.5.2014 L 147/29 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 519/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Μαΐου 2014 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 401/2006 όσον αφορά τις μεθόδους δειγματοληψίας μεγάλων παρτίδων, μπαχαρικών

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων κεφάλαιο 1 Ασφάλεια των Τροφίμων 1.1 Ποιότητα...19 1.2 Ασφάλεια...20 1.3 Σχέση Ποιότητας και Ασφάλειας...21 1.4 Προαπαιτούμενα του HACCP...21 1.4.1 Υποδομή-εγκαταστάσεις...22 1.4.2 Εκπαίδευση...24 1.4.3

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 1984L0500 EL 20.05.2005 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 15ης Οκτωβρίου 1984 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΥ Χημικός, Προϊσταμένη Β Τμήματος Χημικής Υπηρεσίας Καβάλας Γενικού Χημείου του Κράτους Καβάλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του 2006R1881 EL 31.07.2015 016.001 1 Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Ζωντανά ζώα και ζωικά προϊόντα 30 Έγκριση για την εισαγωγή ζωντανών ζώων (όλα τα θηλαστικά ζώα, πτηνά, ερπετά, ωφέλιµα έντοµα, ψάρια,

Διαβάστε περισσότερα

Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων:

Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων: Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων: η εμπειρία του ΕΦΕΤ Αντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) Αναπληρωτής Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΑΙΜΑ Αιμοληψία Φιαλίδια κενού και ειδικές βελόνες (σύστημα VACUTAINER). Σύριγγες συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία & Εξαγωγές

Συσκευασία & Εξαγωγές Συσκευασία & Εξαγωγές Μανώλης Δανιήλ Διευθυντής ΟΠΕ 19/7/2013 1 19/7/2013 2 19/7/2013 3 19/7/2013 4 19/7/2013 5 19/7/2013 6 19/7/2013 7 19/7/2013 8 19/7/2013 9 19/7/2013 10 19/7/2013 11 Τι πρέπει να κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής Η επισήμανση είναι ένας ιδιαίτερος τομέας στο χώρο της συσκευασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ «Ηµερίδα για τον Αγροδιατροφικό Τοµέα Παρουσίαση Τοπικών Προϊόντων µε Γευσιγνωσία» ιοργάνωση: ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΙΛΚΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1Σελίδα 1 από 3 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Κωδικός Εγγράφου Ε. 07.3-3.1 Έκδοση 1 Αναθεώρηση 1 ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 Σελίδα 1 από 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ;

Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ; Πόσο επηρεάζονται τα ΤΡΟΦΙΜΑ; Κρατικές πηγές και πανεπιστημιακές μελέτες εμφανίζουν εντελώς διαφορετικά ποσοστά τροφίμων που έχουν υποστεί τις συνέπειες της αλόγιστης χρήσης φυτοφαρμάκων. Για εμάς όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 3 Ιουλίου 214 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 2 HP Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα