ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής Εργασία στο μάθημα «ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» Διδάσκουσα: Ρεπούση Μαρία Ακαδημαϊκό έτος Εαρινό Εξάμηνο Η Πορταριά του Πηλίου κατά το 18ο αιώνα, γκραβούρα Θέμα: Οι ελληνικές κοινότητες κατά την οθωμανική κυριαρχία Μια διδακτική πρόταση για την ΣΤ Δημοτικού Σπυρόπουλος Χαράλαμπος Τσαούσης Δημήτριος μετεκπαιδευόμενοι Δάσκαλοι

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ Εισαγωγή..σελ. 2-4 Στόχοι ενότητας...σελ. 5 Κεντρικό ιστορικό ερώτημα.....σελ. 6 Επιμέρους υποερωτήματα.σελ. 6 Διδακτική μεθοδολογία.σελ. 6 Οι ελληνικές κοινότητες κατά την οθωμανική κυριαρχία...σελ. 7 Ι. Οργάνωση του θεσμού των κοινοτήτων στον ελληνικό χώρο..σελ. 8-9 ΙΙ. Εκλογή των κοινοτικών αρχόντων & όργανα διοίκησης της κοινότητας..σελ ΙΙΙ. Αρμοδιότητες και καθήκοντα των κοινοτικών αρχόντων...σελ ΙV. Οι σχέσεις των κοινοτικών αρχόντων με τον απλό λαό..σελ V. Τα προνόμια των ελληνικών κοινοτήτων...σελ VI. Η εξέλιξη του κοινοτικού θεσμού στο χρόνο..σελ. 20 Βιβλιογραφία..σελ. 21 1

3 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία έγινε στα πλαίσια του μαθήματος «Διδασκαλία της Ιστορίας» του Διδασκαλείου «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ», κατά το ακαδημαϊκό έτος Για την πραγματοποίησή της συνεργαστήκαμε δύο δάσκαλοι που εργαζόμαστε σε Δημοτικά σχολεία, στα πλαίσια της μετεκπαίδευσής μας στο Διδασκαλείο. Μία από τις κατηγορίες θεμάτων που μας δόθηκε από τη διδάσκουσα κ. Μ. Ρεπούση είχε σαν αντικείμενο τη μελέτη ενός ιστορικού γεγονότος, ή μιας ιστορικής περιόδου μέσα από τη σχετική βιβλιογραφία και τις πηγές και, στη συνέχεια το σχεδιασμό μιας διδακτικής πρότασης για να μελετήσουν το γεγονός οι μαθητές μιας τάξης του δημοτικού σχολείου. Ύστερα από σχετική συζήτηση αποφασίσαμε να κινηθούμε στην περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ελλάδα ( ) για την επιλογή θέματος. Σε συνεργασία και με τη διδάσκουσα αποφασίσαμε να κάνουμε μια διδακτική πρόταση για τη μελέτη των ελληνικών κοινοτήτων κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας. Προσπαθήσαμε να οργανώσουμε με τέτοιο τρόπο την πρότασή μας αυτή έτσι ώστε οι μαθητές να μελετήσουν σε μεγαλύτερο βάθος απ ό,τι γίνεται μέσα από το υπάρχον ιστορικό εγχειρίδιο τις ελληνικές κοινότητες της τουρκοκρατίας, μελετώντας διάφορες πτυχές του φαινομένου, πάντα μέσα στα πλαίσια του επιπέδου κατανόησης στο οποίο μπορεί να φτάσουν οι μαθητές της ΣΤ Δημοτικού. Έτσι, για παράδειγμα δεν εμβαθύνουμε, όσο θα εμβαθύναμε αν η συγκεκριμένη ενότητα παρουσιάζονταν στους μαθητές Λυκείου, στο πλέγμα των οικονομικών σχέσεων που αναπτύχθηκαν γύρω από την είσπραξη των φόρων των Ελληνορθόδοξων υπηκόων της οθωμανικής αυτοκρατορίας από τους κοινοτικούς άρχοντες και την εν συνεχεία απόδοσή τους στις οθωμανικές αρχές. Θεωρήσαμε σημαντικό να ασχοληθούμε με τις ελληνικές κοινότητες την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, γιατί αυτές αποτέλεσαν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι ελληνορθόδοξοι υπήκοοι της οθωμανικής αυτοκρατορίας μπορούσαν, έστω και σε περιορισμένο βαθμό, να αναπτύξουν πολιτική δραστηριότητα και να προασπίσουν τα συμφέροντά τους απέναντι στην κεντρική οθωμανική εξουσία και τους τοπικούς αντιπροσώπους της. Με την έννοια αυτή, οι ελληνικές κοινότητες είναι από τους θεσμούς εκείνους που βοήθησαν στην επιβίωση του ελληνισμού ως χωριστής οντότητας τα δύσκολα εκείνα χρόνια. 2

4 Εκτός όμως από αυτή τη γενική διαπίστωση, η οποία διαπερνά την παρουσίαση του θέματος και στο ισχύον διδακτικό εγχειρίδιο, στόχος της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσουμε στα παιδιά το θέμα των ελληνικών κοινοτήτων με περισσότερες λεπτομέρειες, στηριζόμενοι πάντα στο δημοσιευμένο υλικό της ιστορικής έρευνας και αποφεύγοντας τις γενικεύσεις και τα στερεότυπα που καλλιεργούνται πολλές φορές μέσα από τη «σχολική» ιστορία. Τέτοιες γενικεύσεις μπορεί να είναι π.χ. ότι ο θεσμός των κοινοτήτων ήταν γενικευμένος σε όλες τις περιοχές που κατοικούσαν Έλληνες, ενώ η ιστορική έρευνα έχει δείξει πως ο θεσμός αναπτύχθηκε σε περιοχές που υπήρχαν ελεύθεροι καλλιεργητές ή ίσχυε ένα πιο χαλαρό καθεστώς έγγειας ιδιοκτησίας. (π.χ. ορεινά μέρη, νησιά του Αιγαίου, αστικά κέντρα). Μια άλλη γενίκευση που καλλιεργούνταν από τη σχολική ιστορία για το θεσμό των κοινοτήτων είναι πως οι κοινοτικοί άρχοντες φρόντιζαν αποκλειστικά για το κοινό συμφέρον, ενώ η έρευνα έχει δείξει ότι ιδιαίτερα προς το τέλος της Τουρκοκρατίας, (δεύτερο μισό του 18ου αι. αρχές του 19ου αι.), σε πολλές περιοχές, όπως για παράδειγμα στην Πελοπόννησο, αναπτύχθηκε μια ισχυρή προυχοντική τάξη, τα μέλη της οποίας παράλληλα ήταν και κάτοχοι μεγάλης έγγειας ιδιοκτησίας, με διακριτά συμφέροντα από τα συμφέροντα των υπολοίπων Ελλήνων, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις συνέπιπταν με τα συμφέροντα των εκπροσώπων της οθωμανικής διοίκησης. Θελήσαμε λοιπόν να προτείνουμε μια προσέγγιση στην οποία να παρουσιάσουμε το θέμα κατά το δυνατόν αντικειμενικά και από περισσότερες όψεις με βάση τα τεκμήρια της ιστορικής έρευνας, μακριά από ιδεολογικές φορτίσεις, οι οποίες πολλές φορές στο παρελθόν υπεισέρχονταν στη διδασκαλία της εθνικής ιστορίας στο σχολείο. Δεν ξέρουμε κατά πόσο το πετύχαμε αυτό, δεν είμαστε άλλωστε επαγγελματίες ιστορικοί, αλλά δάσκαλοι της τάξης με ενδιαφέρον για τη διδασκαλία της ιστορίας στο σχολείο. Εκτός όμως από καθαυτό γνώσεις ιστορίας, η διδασκαλία της ιστορίας στο σχολείο είναι ένα διεπιστημονικό αντικείμενο που έχει κι αυτή τις δικές της αρχές τις οποίες πρέπει να γνωρίζει αυτός που θα διδάξει ιστορία στο Δημοτικό Σχολείο. Σύμφωνα με τις νέες προσεγγίσεις στη Διδακτική της Ιστορίας, μια διδακτική ενότητα διαρθρώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε το μάθημα να αποκτά ερευνητικό χαρακτήρα. Η ιστορική γνώση δηλαδή, δεν προσφέρεται έτοιμη στα παιδιά για απομνημόνευση. Κάθε κεφάλαιο αρχίζει με ένα κεντρικό ιστορικό ερώτημα και επιμέρους ερωτήματα τα οποία θα πρέπει να απαντηθούν μέσα από το περιεχόμενο 3

5 και τις δραστηριότητες του κεφαλαίου. Στη συνέχεια, υπάρχει ένα εισαγωγικό κείμενο, ως κείμενο αναφοράς που δίνει το γενικό ιστορικό πλαίσιο, και το οποίο συνοδεύεται από ιστορικές πηγές που αναφέρονται στο συγκεκριμένο γεγονός. Οι πηγές (οι οποίες μπορεί να είναι γραπτές ή εικόνες) συνοδεύονται από ερωτήματα και δραστηριότητες τις οποίες απαντούν τα παιδιά. Ο τρόπος αυτός παράθεσης της ιστορικής ύλης εξυπηρετεί την αρχή «μαθαίνω να μαθαίνω» και στοχεύει τόσο στη γνώση περιεχομένου (δηλωτική), όσο και στη μεθοδολογική και εννοιολογική γνώση του κεφαλαίου. Σε κάθε κεφάλαιο επίσης υπάρχει μια ιστοριογραμμή χρονολόγιο με τις σημαντικότερες εξελίξεις που σχετίζονται με το κεφάλαιο για να αισθητοποιήσουν τα παιδιά την έννοια του χρόνου και να διευκολυνθούν στη συνειδητοποίηση της χρονολογικής αλληλουχίας των βασικότερων γεγονότων. Σε κάθε κεφάλαιο υπάρχει επίσης και ένα γλωσσάριο, στο οποίο ερμηνεύονται οι βασικότεροι ιστορικοί όροι που θεωρούνται απαραίτητοι για την κατανόηση από τα παιδιά της ιστορικής ύλης. Το περιεχόμενο της διδακτικής ενότητας με θέμα τις ελληνικές κοινότητες την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας το παρουσιάζουμε σε αρχείο Παρουσίασης (Power Point) εδώ παρουσιάζουμε τους στόχους, το κεντρικό και τα επιμέρους ιστορικά ερωτήματα και δίνουμε επεξηγήσεις για το περιεχόμενο των επιμέρους πηγών που συμπεριλάβαμε σε κάθε διαφάνεια. 4

6 ΣΤΟΧΟΙ / ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΟΦΕΛΗ Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τις βασικές πτυχές της οργάνωσης του θεσμού των ελληνικών κοινοτήτων την περίοδο της Τουρκοκρατίας που αφορούν: α) στον τρόπο που διοικούνταν οι κοινότητες (όργανα διοίκησης, εκλογή των προεστών) β) στις λειτουργίες που επιτελούσε ο θεσμός των κοινοτήτων (είσπραξη των φόρων, δικαστικές αρμοδιότητες, κοινωφελή έργα π.χ. ίδρυση και συντήρηση σχολείων κ.α.) γ) τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούσαν στην κατά περιοχή εφαρμογή του θεσμού, ανάλογα με τις συνθήκες κατάκτησης και τις οικονομικές ή άλλες ιδιαιτερότητες της περιοχής Να γνωρίσουν οι μαθητές την εικόνα που είχε ο απλός λαός για τους προκρίτους Τα οφέλη που αποκόμισαν περιοχές με υψηλή κοινοτική οργάνωση από την εφαρμογή του θεσμού Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να κατανοήσουν οι μαθητές ότι η ιστορία γράφεται με βάση τεκμήρια, (πηγές) που μας άφησαν οι άνθρωποι που έζησαν κατά το παρελθόν. Να έρθουν οι μαθητές σε επαφή με τη μέθοδο εργασίας του ιστορικού, δηλαδή να μελετήσουν τις ιστορικές πηγές, να συγκρίνουν μεταξύ τους περισσότερες από μία πηγές που αναφέρονται στο ίδιο γεγονός, να ελέγξουν την αξιοπιστία τους και τέλος, να προχωρήσουν σε εξαγωγή συμπερασμάτων για ένα γεγονός. Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως οι εικόνες Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν οι μαθητές το περιεχόμενο εννοιών που αναφέρονται στην περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στις ελληνικές κοινότητες και στο σύστημα διοίκησης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τέτοιες έννοιες είναι: δημογέροντας, προεστός, κοτζάμπασης, κεφαλικός φόρος, καδής, βοεβόδας, καζάς, προνόμια κ.τ.λ. 5

7 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ Ποια ήταν τα βασικά στοιχεία της οργάνωσης των κοινοτήτων την περίοδο της Τουρκοκρατίας και ποιες λειτουργίες εξυπηρετούσε ο θεσμός; ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Πως διοικούνταν οι κοινότητες την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας; Ποιες λειτουργίες επιτελούσαν οι κοινότητες; Πως γίνονταν η εκλογή των κοινοτικών αρχόντων; Ποια εικόνα είχε ο απλός λαός για τους προεστούς; Ο τρόπος εφαρμογής του θεσμού των κοινοτήτων ήταν ενιαίος σε όλο τον ελλαδικό χώρο; Ποια ήταν τα οφέλη από την εφαρμογή του θεσμού των κοινοτήτων για τις ελληνικές περιοχές που είχαν υψηλό επίπεδο κοινοτικής οργάνωσης; ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η διδασκαλία του μαθήματος γίνεται σε ένα περιβάλλον ομαδοσυνεργατικής μάθησης και για την επεξεργασία της ενότητας θα χρειαστούν 5 διδακτικές ώρες. 6

8 Οι ελληνικές κοινότητες κατά την οθωμανική κυριαρχία [διαφάνειες: 5, 6] Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Στην πρώτη διαφάνεια του μαθήματος θέλοντας να προϊδεάσουμε για το περιεχόμενο της ενότητας και να διαμορφώσουμε το οργανωτικό πλαίσιο για την ένταξη των νέων γνώσεων, χρησιμοποιήσαμε α) Κ.1: γραπτή, δευτερογενής πηγή του Βασ. Κρεμμυδά όπου αναφέρεται στην οργάνωση των κοινοτήτων κατά την Οθωμανική κυριαρχία. Το κείμενο θα αναγνωστεί μέσα στην τάξη χωρίς να χρειάζεται απομνημόνευση από τα παιδιά, β) μια ιστοριογραμμή - χρονολόγιο δηλαδή μια αναπαράσταση του ιστορικού χρόνου όπου συμβαίνουν τα συγκεκριμένα φαινόμενα και γεγονότα, γ) το κεντρικό ιστορικό ερώτημα που οργανώνει όλη την ενότητα και που η απάντησή του θα μας επιτρέψει να ελέγξουμε την κατανόηση του κεφαλαίου από μέρους των παιδιών, δ) το γλωσσάρι 1 που αποτελείται από ιστορικούς όρους και έννοιες και που πρέπει να κατανοηθούν από τους μαθητές. Στην δεύτερη διαφάνεια χρησιμοποιήσαμε την πηγή Κ.2: χάρτης, εκπαιδευτικό υλικό Με τον χάρτη επιδιώκουμε την αισθητοποίηση των σημαντικότερων διοικητικών και οικονομικών κέντρων του ελλαδικού χώρου το 18ο αιώνα πολλά από τα οποία τον αιώνα αυτό γνωρίζουν αξιόλογη ακμή. 1 Το γλωσσάρι πιάνει μια ολόκληρη διαφάνεια (23η) γιατί οι ιστορικοί όροι και οι έννοιες είναι σχετικά πολλές και δύσκολες. 7

9 Ι. Οργάνωση του θεσμού των κοινοτήτων στον ελληνικό χώρο [διαφάνειες: 7, 8] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τις βασικές πτυχές της οργάνωσης του θεσμού των ελληνικών κοινοτήτων την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι στατιστικοί πίνακες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά τις ιστορικές έννοιες: έγγεια πρόσοδος, τσιφλίκια, χάσια, τιμάρια, σπαχής, βακούφια Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.3: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή Αισθητοποίηση μιας αγροτικής σκηνής με εργασίες σε τσιφλίκι της Λάρισας το (Τρόπος ζωής, ντύσιμο του απλού λαού κ.τ.λ) Κ.4: γραπτή, δευτερογενής πηγή 1. Γνώση των διαφορετικών κριτηρίων ενσωμάτωσης στην οθωμανική επικράτεια, ανάλογα αν η υποταγή έγινε καθομολογίη, δηλαδή θεληματικά, ή δια της σπάθης. 2. Ανάδειξη των λόγων παραχώρησης προνομίων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σχολιασμός: Η ιδιοκτησία της γης αποτελούσε προνόμιο του κράτους. Οι περισσότερες πόλεις ή περιοχές άλλοτε υπάχθηκαν σε μέλη της βασιλικής οικογένειας και σε υψηλούς αξιωματούχους του καθεστώτος, εν είδη επικαρπίας (τα χάσια) και άλλοτε στους σπαχήδες, δηλαδή σε στρατιωτικούς αξιωματούχους, με αντάλλαγμα την προσφορά των υπηρεσιών τους στις πολεμικές ανάγκες του κράτους (τα τιμάρια). Οι περισσότερες κοινότητες των νησιών του Αιγαίου, υπάγονταν υπό 8

10 προνομιακό καθεστώς στην εξουσία του καπουδάν πασά με την υποχρέωση να δίνουν ναύτες για το στόλο του Σουλτάνου. Κ.5: Στατιστικός πίνακας, εκπαιδευτικό υλικό 1. Γνώση της Χριστιανική γαιοκτησία στις παραμονές της Επανάστασης 2. Σύγκριση των γαιοκτησιών και ανάδειξη των λόγων που υπερτερούν σε κατοχή οι ελληνικές ιδιοκτησίες έναντι των μουσουλμανικών σε συγκεκριμένες περιοχές (Χίος, Κυκλάδες) Κ.6: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή Αισθητοποίηση μιας ελληνικής κοινότητας της περιόδου (Δημητσάνα) Δραστηριότητες: Ήταν ενιαία η οργάνωση του θεσμού των κοινοτήτων σε όλο τον ελληνικό χώρο; Αν όχι γιατί; Σύνθεση δύο πηγών (Κ.1, Κ.4) Ποιες είναι οι δύο περιοχές του Ελλαδικού χώρου όπου οι ελληνικές ιδιοκτησίες υπερτερούν των μουσουλμανικών; (Κ.5) Γιατί συμβαίνει αυτό στις συγκεκριμένες περιοχές; Σύνθεση τριών πηγών (Κ.1, Κ.4, Κ.5) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών 9

11 ΙΙ. Εκλογή των κοινοτικών αρχόντων & όργανα διοίκησης της κοινότητας [διαφάνειες: 9, 10] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τον τρόπο που διοικούνταν οι κοινότητες (όργανα διοίκησης, εκλογή των προεστών) Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές. (Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών) Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης,. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά τις ιστορικές έννοιες: ραγιάς, συνάφι, κεφαλικός φόρος Αναμενόμενες στάσεις, αντιλήψεις 1. Ευαισθητοποίηση σε ζητήματα συμμετοχής στην τοπική κοινωνία Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.7: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή 1. Αισθητοποίηση της πόλης της Αθήνας και ειδικότερα της αγοράς της το Συσχέτιση με τη γραπτή, πρωτογενή πηγή (Κ.8) Κ.8: γραπτή, πρωτογενής πηγή 1. Γνώση του τρόπου εκλογής των δημογερόντων και προεστώτων στην περιοχή της Αθήνας Γνώση του τρόπου πληρωμής τους 10

12 Κ.9: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή 1. Αισθητοποίηση μιας ελληνικής κοινότητας της περιόδου (Ύδρα) 2. Συσχέτιση με τη γραπτή, πρωτογενή πηγή (Κ.10) Κ.10: γραπτή, δευτερογενής πηγή Γνώση του τρόπου εκλογής των δημογερόντων και προεστώτων και σε άλλες περιοχές του ελλαδικού χώρου (Κυκλάδες, Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά, Νάουσα) Δραστηριότητες: Να περιγράψετε τον τρόπο εκλογής των δημογερόντων Σύνθεση δύο πηγών (Κ.8, Κ.10) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών 11

13 ΙΙΙ. Αρμοδιότητες και καθήκοντα των κοινοτικών αρχόντων [διαφάνειες: 11, 12] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τις λειτουργίες που επιτελούσε ο θεσμός των κοινοτήτων (είσπραξη των φόρων, δικαστικές αρμοδιότητες, κοινωφελή έργα π.χ. ίδρυση και συντήρηση σχολείων κ.α.) Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές (Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών) Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι φωτογραφίες, οι στατιστικοί πίνακες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά την ιστορική έννοια: προεστός 2 Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.11 & Κ.14: έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές-βιογραφικά, εκπαιδευτικό υλικό 1. Αισθητοποίηση της μορφής του Ανδρέα Ζαΐμη και του Λάζαρου Κουντουριώτη 2. Γνώση στοιχείων της βιογραφίας τους 3. Συσχέτιση των πολιτικών θέσεών τους πριν και μετά την επανάσταση Κ.12 & Κ.15: γραπτές, δευτερογενείς πηγές 1. Γνώση των αρμοδιοτήτων και καθηκόντων των προεστών 2. Ανάδειξη της κοινοτικής οργάνωσης των υπόδουλων Ελλήνων 2 Για τα ονόματα που παίρνουν οι κοινοτικοί άρχοντες γίνεται εκτενέστερη αναφορά στην ενότητα Οι σχέσεις των κοινοτικών αρχόντων με τον απλό λαό 12

14 Κ.13: Πίνακας (Σχηματισμοί της ελληνικής κοινωνίας), εκπαιδευτικό υλικό Ανάδειξη των στοιχείων οργάνωσης της ελληνικής κοινωνίας στην αρχή και το τέλος της Τουρκοκρατίας Κ.16: Οπτικό ντοκουμέντο, πρωτογενής πηγή 1. Αισθητοποίηση του χώρου και του τόπου της γέφυρας του «Πλακίδα» ή Το «Καλογερικό» γεφύρι ανάμεσα στα χωριά Κουκούλι και Κήποι στα Ζαγοροχώρια 2. Συσχέτιση με τις πηγές Κ.12 & Κ.15 Δραστηριότητες: Ποιες ήταν οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα των κοινοτικών αρχόντων; Σύνθεση τριών πηγών (Κ.12, Κ.15, Κ.16) Tι θέσεις καταλάμβαναν πριν και μετά την Επανάσταση οι κοινοτικοί άρχοντες ή οι οικογένειές τους; Σύνθεση έξι πηγών (K11, Κ13, Κ14, Κ17, Κ22, Κ29) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών β) Αισθητοποίηση μιας τεχνολογικής εξέλιξης γ) Γνώση δυνατοτήτων του ηλεκτρονικού υπολογιστή δ) Αντίληψη των δυνατοτήτων του ηλεκτρονικού υπολογιστή 13

15 IV. Οι σχέσεις των κοινοτικών αρχόντων με τον απλό λαό [διαφάνειες: 13-16] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές: 1. Την εικόνα που είχε ο απλός λαός για τους προκρίτους 2. Την οικονομική τους κατάσταση και τον τρόπο ζωής τους Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι λιθογραφίες, οι χαλκογραφίες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά την ιστορική έννοια: Κοτσαμπάσης, Προύχοντας κ.τ.λ. Αναμενόμενες στάσεις, αντιλήψεις 1. Ευαισθητοποίηση σε ζητήματα κοινωνικών διακρίσεων 2. Αντίληψη των σχέσεων κυριαρχίας και υποτέλειας σε τοπικό επίπεδο Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.18 & Κ.21 & Κ.23 & Κ.27 & Κ.28 : γραπτές, πρωτογενείς πηγές 1. Γνώση των διαφορετικών ονομάτων με τα οποία αναφέρονται οι κοινοτικοί άρχοντες. 2. Γνώση του τρόπου συμπεριφοράς των κοινοτικών αρχόντων προς τον απλό λαό 3. Γνώση του τρόπου πλουτισμού τους Κ.19 & Κ.20: έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές 1. Αισθητοποίηση του απλού λαού την περίοδο της Τουρκοκρατίας 2. Συνάρτηση της θέσης του απλού λαού με την εμφάνισή του 14

16 Κ.24 & Κ.25 & Κ.26 & Κ.29 : έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές 1. Αισθητοποίηση κοινοτικών αρχόντων της Τουρκοκρατίας 2. Συνάρτηση της θέσης των προκρίτων με την εμφάνισή τους Κ.17 & Κ.22: έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές-βιογραφικά, εκπαιδευτικό υλικό 1. Αισθητοποίηση της μορφής του Ανδρέα Ζαΐμη και του Λάζαρου Κουντουριώτη 2. Γνώση στοιχείων της βιογραφίας τους Δραστηριότητες: Με ποια ονόματα αναφέρονται αυτοί που διοικούν τις κοινότητες; Σύνθεση τεσσάρων πηγών (Κ12, Κ18, Κ27, Κ28) Ο τρόπος συμπεριφοράς τους προς τον απλό λαό Σύνθεση πέντε πηγών (K18, K21, K23, K27, K28) Παρατηρήστε τα ρούχα του απλού λαού και των προεστών. Τι συμπεραίνεται για την οικονομική τους κατάσταση; Πού έβρισκαν άραγε τα χρήματα οι προεστοί; Σύνθεση δεκατεσσάρων πηγών (Κ.8, Κ.12, Κ.17, Κ.18, Κ.19, Κ.20, Κ.22, Κ23, Κ.24, Κ.25, Κ.26, Κ.27, Κ.28, Κ.29,) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών Κ.30, Κ.31, Κ.32 & Κ.33: έργα τέχνης, Στα παραπάνω έργα τέχνης απεικονίζονται σκηνές από την καθημερινή ζωή των απλών ανθρώπων και των ανώτερων οικονομικά στρωμάτων της ελληνικής κοινωνίας, από τα οποία προέρχονταν οι προεστοί. Δραστηριότητες: Περιγράψτε τις διαφορές ανάμεσα στα δύο σπίτια και τη ζωή των ανθρώπων στις εικόνες (Κ30, Κ31, K32, Κ33) Τι συμπεράσματα βγάζετε για τον τρόπο ζωής των προεστών και του απλού λαού; 15

17 Με τις δραστηριότητες αυτές επιδιώκεται τα παιδιά να βγάλουν συμπεράσματα για τη διαφορά της οικονομικής κατάστασης και του τρόπου ζωής των εύπορων οικονομικά στρωμάτων από την πλειοψηφία του απλού λαού που ζούσε σε εξαιρετικά δύσκολες οικονομικά συνθήκες αντιμετωπίζοντας πολλές φορές την αυθαιρεσία της οθωμανικής εξουσίας ή και των ίδιων των κοινοτικών αρχόντων στον επιμερισμό των φόρων. V. Τα προνόμια των ελληνικών κοινοτήτων [διαφάνειες: 17-21] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να κατανοήσουν οι μαθητές: 1. Ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν είχε ενιαίο φορολογικό και διοικητικό σύστημα, αλλά ασκούσε κατά περίπτωση φορολογική και διοικητική πολιτική 2. Ότι η εφαρμογή του κοινοτικού θεσμού δεν ήταν ενιαία, αλλά εφαρμόζονταν κατά περίπτωση ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες, τα έθιμα του κάθε τόπου, τον τρόπο της κατάκτησης («δια της σπάθης ή καθ ομολογίη»), και τις οικονομικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής 3. Ότι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν συνηθισμένο στις περιοχές που υποτάσσονταν «καθ ομολογίη», ή είχαν ιδιαίτερη οικονομική σημασία να δίνεται προνομιακό καθεστώς διοίκησης και φορόλογησης. Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι λιθογραφίες, οι χαλκογραφίες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά την ιστορικές έννοιες: Προνόμια, φιρμάνι, Βαλής, Βαλιδέ Σουλτάνα κ.λ.π. 16

18 Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.34, Κ.35, Κ.37, Κ.38, Κ.39, Κ.41, Κ.43 & Κ.44: γραπτές, πρωτογενείς & δευτερογενείς πηγές 1. Μέσα από τη μελέτη των επιμέρους περιπτώσεων που αφορούν την παροχή προνομίων από την οθωμανική διοίκηση στις κοινότητες Δερβενοχωρίων Μεγαρίδας, Γουμένισσας Κιλκίς, Μετσόβου, Μαντεμοχωρίων Χαλκιδικής, Γραδεμπορίου, Ζαγοροχωρίων, Μυκόνου & Μαστιχοχωρίων Χίου, να αισθητοποιήσουν οι μαθητές την έννοια «προνόμια», να διαπιστώσουν ότι τα προνόμια αυτά δίνονταν για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους που αφορούν είτε τις συνθήκες κατάκτησης, είτε τις ιδιαίτερες οικονομικές συνθήκες κάθε περιοχής. 2. Να κατανοήσουν οι μαθητές ό,τι τα προνόμια αφορούσαν είτε φορολογικές διευκολύνσεις, είτε μεγαλύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης και αυτονόμησης από τις τοπικές οθωμανικές αρχές, με αναφορά των κοινοτικών αρχόντων σε πρόσωπα που βρίσκονται σε ανώτερα κλιμάκια της οθωμανικής διοίκησης (π.χ. βαλιδέ σουλτάνα στην περίπτωση των Ζαγοροχωρίων ή απαγόρευση ανάμιξης των Βαλήδων της Θεσσαλονίκης στα εσωτερικά της κοινότητας των Μαντεμοχωρίων). Κ.36, Κ.40 & Κ.45: έργα τέχνης 3. Στα παραπάνω έργα τέχνης απεικονίζονται το Μέτσοβο, η Πορταριά Πηλίου, και ο Κάμπος της Χίου, κοινότητες με προνομιακό καθεστώς. Μέσα από τις γκραβούρες τα παιδιά μπορούν να διαπιστώσουν την οικονομική ευμάρεια των συγκεκριμένων κοινοτήτων που αντικατοπτρίζεται στα πλούσια σπίτια τους και σε μεγάλο βαθμό ήταν απόρροια του προνομιακού τους καθεστώτος. Κ.42: Χάρτης περιοχής Ζαγορίου 4. Στο χάρτη αυτό τα παιδιά αισθητοποιούν τη θέση των Ζαγοροχωρίων στο νομό Ιωαννίνων, στον ορεινό όγκο της Πίνδου, βόρεια της πόλης των Ιωαννίνων. Μπορούν ακόμα να βρουν τα ονόματα των σημαντικότερων χωριών που αποτελούσαν την ομοσπονδία του Ζαγορίου. 17

19 Δραστηριότητες: Επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες: κ pandektis.ekt.gr/ και βρείτε τα σημερινά ονόματα των χωριών που αναφέρονται στα Κείμενα (Γραδεμπόριο, Γουμέντζα, Κρίβα και Τσερναρέκα) (Κ35, Κ39) Για ποιο λόγο έλαβαν προνόμια οι κοινότητες που αναφέρονται στις πηγές; (Κ1, Κ4, Κ34, Κ35, Κ37, Κ38, K39, Κ41, Κ43, Κ44) Τι είδους προνόμια ήταν αυτά; Με τις δραστηριότητες αυτές επιδιώκουμε να ανακαλύψουν οι μαθητές μέσα από τα κείμενα όσα αναφέρουμε παραπάνω στην ενότητα προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη. Επιπλέον, με τη δραστηριότητα για τη μετονομασία των χωριών επιδιώκεται να κατανοήσουν οι μαθητές πως η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια πολυεθνική αυτοκρατορία που κατοικούνταν από διαφορετικές εθνότητες, κάτι το οποίο αντικατοπτρίζεται και στα τοπωνύμια των χωριών της εποχής εκείνης ιδιαίτερα στις βόρειες περιοχές της σημερινής Ελλάδας, τα οποία άλλαξαν από το ελληνικό κράτος, όταν οι περιοχές αυτές εντάχθηκαν στην Ελλάδα μέσα από τη διαδικασία της «εθνικής ολοκλήρωσης» με τους Βαλκανικούς πολέμους του Εντοπίστε και σημειώστε στο χάρτη τις ορεινές, αστικές και νησιώτικες κοινότητες που αναφέρθηκαν στο μάθημα (Κ6, Κ8, Κ11, Κ13,Κ34, Κ35, Κ37, Κ38, Κ39, Κ40, Κ41, Κ43, Κ44) [Θα σας βοηθήσει και ο χάρτης με τα σημαντικότερα διοικητικά και οικονομικά κέντρα του Ελλαδικού χώρου το 18ο αιώνα, (Κ2)] Διαφάνεια 21: Χάρτης Ελλάδας [με κενά να σημειώσουν τα παιδιά τα ονόματα των κοινοτήτων] Η δραστηριότητα αυτή είναι μια ανακεφαλαιωτική δραστηριότητα με βάση την οποία τα παιδιά μπορούν να ανακεφαλαιώσουν τις γνώσεις που απέκτησαν από την ενότητα αυτή, όσον αφορά τη γεωγραφία ορισμένων ελληνικών κοινοτήτων της Τουρκοκρατίας. Ακόμα με τη δραστηριότητα αυτή μπορεί να διαπιστώσει και ο δάσκαλος το βαθμό κατοχής από τα παιδιά των σχετικών γνώσεων. 18

20 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: Διαλέξτε μερικές από τις κοινότητες για τις οποίες έγινε λόγος στο μάθημα και κάνετε μια μικρή ιστορική έρευνα, στην οποία θα βρείτε στοιχεία για την πορεία και την εξέλιξη της ιστορίας τους μέχρι σήμερα. Μ αυτή τη μικρή ιστορική έρευνα, τα παιδιά μπορούν να διαλέξουν μερικές από τις κοινότητες για τις οποίες έγινε λόγος στο μάθημα και να κάνουν μια μικρή έρευνα στο Διαδίκτυο και σε βιβλιοθήκες, βρίσκοντας στοιχεία για την εξέλιξη των κοινοτήτων αυτών στο χρόνο, φτάνοντας μέχρι σήμερα. Αυτή η μικρή έρευνα θα έχει μάλιστα ξεχωριστό ενδιαφέρον στην περίπτωση που τα παιδιά κατοικούν σε μία από αυτές τις κοινότητες, οπότε μπορούν να κάνουν και ένα μικρό project τοπικής ιστορίας. 19

21 VI. Η εξέλιξη του κοινοτικού θεσμού στο χρόνο [Διαφάνεια 22] Στην τελευταία αυτή υποενότητα του κεφαλαίου συμπεριλάβαμε δύο δευτερογενείς γραπτές πηγές [Κ.47 & Κ.48], τη μία από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους της Εκδοτικής Αθηνών και τη δεύτερη από τη μονογραφία του Γ. Δ. Κοντογιώργη, Κοινωνική δυναμική και πολιτική αυτοδιοίκηση, Οι ελληνικές κοινότητες της τουρκοκρατίας, εκδόσεις Νέα Σύνορα Α. Λιβάνης. Όπως φαίνεται και από τον τίτλο της υποενότητας, με τις δύο αυτές πηγές επιχειρούμε να διερευνήσουν οι μαθητές την εξέλιξη του κοινοτικού θεσμού στον χρόνο, σε σχέση και με την γενικότερη πορεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία μετά το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα αφού φτάσει στο απόγειο της δύναμής της αρχίζει να φθίνει, λόγω των συνεχών πολέμων με την Αυστροουγγαρία, τη Ρωσία και τη Βενετία. Οι πόλεμοι αυτοί έχουν επιπτώσεις και στην εσωτερική οργάνωση της Αυτοκρατορίας: η κεντρική διοίκηση αποδυναμώνεται και παραχωρούνται αυξημένες αρμοδιότητες στις τοπικές αρχές. Τα παραπάνω, αλλά και οι ευνοϊκοί όροι που περιείχαν οι συνθήκες του Κάρλοβιτσ και του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, για την ανάπτυξη του εμπορίου από τους Έλληνες, συνετέλεσαν ώστε μετά τις αρχές του 18ου αιώνα ο θεσμός των κοινοτήτων να φτάσει στο μέγιστο της ακμής του. Στο συμπέρασμα αυτό θα καταλήξουν οι μαθητές μελετώντας τα δύο κείμενα και απαντώντας στην παρακάτω ερώτηση που έχουμε βάλει στη διαφάνεια ως δραστηριότητα: Μελετώντας τα δύο κείμενα (Κ.47 και Κ.48 τι συμπεράσματα βγάζετε για την ανάπτυξη του θεσμού των κοινοτήτων στον ελλαδικό χώρο τους αιώνες της παρακμής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας; Στη διαφάνεια αυτή συμπεριλάβαμε και έναν πίνακα του Choiseul-Gouffier που απεικονίζει την Ερμούπολη Σύρου (τέλη 18ου αι.). [Κ.46] Η Σύρος όπως και τα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου ευνοήθηκαν από το προνομιακό καθεστώς που παραχωρήθηκε στα νησιά του Αιγαίου μετά τα τέλη του 17ου αιώνα, τα οποία υπήχθησαν στη δικαιοδοσία του καπουδάν πασά, με αντάλλαγμα να στέλνουν πληρώματα για την επάνδρωση του Οθωμανικού στόλου. Θεσσαλονίκη, Μάιος 2009 Σπυρόπουλος Χαράλαμπος Τσαούσης Δημήτρης 20

22 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Απομνημονεύματα Φωτάκου, Α σελ Απ. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τ. Ι σελ 152 Βασίλης Κρεμμυδάς, Νεότερη Ιστορία Ελληνική και Ευρωπαϊκή, Εγχειρίδια Ιστορίας, Εκδόσεις Γνώση, 1981 Γ.Δ. Κοντογιώργης, Κοινωνική δυναμική & πολιτική αυτοδιοίκηση. Οι ελληνικές Κοινότητες της τουρκοκρατίας, Νέα σύνορα Λιβάνης, Αθήνα 1982 Γ. Μαργαρίτης, Σπ. Μαρκέτος, Κ. Μαυρέας, Ν. Ροτζώκος, Νεότερη κα Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία, τομ. Γ Ε.Α.Π,Πάτρα Δημητρίου Γκίνη, Περίγραμμα ιστορίας του μεταβυζαντινού δικαίου, Αθήνα 1966, αρ. 110, σ. 11 Ιστορικά Αρχεία Μακεδονίας τ. Α., Αρχείον Θεσσαλονίκης (επιμ. Ι. Βασδραβέλη), Θεσσαλονίκη 1952 Μάρθα Πύλια, Λειτουργίες και αυτονομία των κοινοτήτων της Πελοποννήσου, άρθρο στο περιοδικό ΜΝΗΜΩΜ Εταιρεία μελέτης νέου Ελληνισμού, Αθήνα 2001, τόμος 23ος, σελ 98 Μαρτυρία του Μιχαήλ Οικονόμου, Ιστορικά της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα 1873, σ Π. Αραβαντινού, Χρονογραφία τής Ηπείρου, Αθήναι 1856, τ. 1 σ υπ. 3. Σπ. Ασδραχάς «Πραγματικότητες από τον ελληνικό ΙΗ αιώνα. Ένα ανέκδοτο κείμενο», Εποχές 13 (1965), σελ 11 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1975 Ευτυχία Λιάτα κ.α. Ιστορία του νέου Ελληνισμού Τόμος 1ος, Η Οθωμανική κυριαρχία, : πολιτική πραγματικότητα-οικονομική και κοινωνική οργάνωση, επιμ. Β. Παναγιωτόπουλος Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα σελ Β. Σκουλάτου Ν. Δημακοπούλου Σ. Κόνδη, Ιστορία νεότερη και σύγχρονη, τεύχος Β, σχολικό εγχειρίδιο, ΟΕΔΒ για τη Β Λυκείου, δ έκδοση, Αθήνα: 1984 Απ. Βακαλόπουλος, Πηγές της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού, τ. 2, ( ), Θεσσαλονίκη, 1977 Μαρία Ρεπούση, Χαρά Ανδρεάδου, Αριστείδης Πουταχίδης, Αρμόδιος Τσίβας, Ιστορία ΣΤ Δημοτικού, Στα νεότερα και σύγχρονα χρόνια,βιβλίο Δασκάλου,ΟΕΔΒ, α έκδοση, Αθήνα:

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα Κεφάλαιο 1 Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τµήµα Γενικής Αγωγής Εργασία στο µάθηµα: «ιδακτική της Ιστορίας» ιδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA)

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θεωρώντας ότι η διδακτική σας εμπειρία είναι πολύτιμη στην έρευνά μας θα σας παρακαλούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 (συµπληρώνεται από τους ασκάλους)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) Οι ΈΑήΙηνεδ κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) 1. Ανπστοιχίστε τους όρους της στήλης Α'

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη»

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ηλεκτρονική τάξη» Ζάφειρας Παναγιώτης 1 Μπίστα Πολυξένη 2, 1 Εκπαιδευτικός 1 ου Λυκείου Παπάγου Μαθηματικός με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε νέα ακαδημαϊκή χρονιά, ενδέχεται να γίνονται αλλαγές / τροποποιήσεις στα παρακάτω από τη διδάσκουσα.

Κάθε νέα ακαδημαϊκή χρονιά, ενδέχεται να γίνονται αλλαγές / τροποποιήσεις στα παρακάτω από τη διδάσκουσα. Τίτλος μαθήματος: Μεθοδολογία Έρευνας Κωδικός μαθήματος: ΒΠ0800 (3Ω/Υ) Διδάσκουσα: Ελευθερία Τσέλιου Ηλεκτρονική διεύθυνση για επικοινωνία: tseliou@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;...

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;... Κεφάλαιο Τρίτο Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον Κόσμο τον 19ο αιώνα Ενότητα 15 Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί Φύλλο εργασίας 1. Αφού μελετήσετε τη γραπτή

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινό Εξαμήνου 2012-13

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινό Εξαμήνου 2012-13 Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινό Εξαμήνου 2012-13 Ομάδες Κωδικός Μαθ. Τίτλος Μαθήματος ECTSΜέρες Ώρες Γ + Δ έτος ΕΠΑ 100 1Ε Ολυμπιακή Παιδεία 2 Δ.. Π.. 1200-1330 Δ.. Π.. 1200-1330 Γ + Δ έτος ΕΠΑ 105 1 Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΠΕΡ/KH Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ.ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ----- Ταχ. Δ/νση: Λουκή

Διαβάστε περισσότερα

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας:

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: : Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 Τίτλος παρέμβασης: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» (Α 1.1) Χρόνος διάρκεια: 1 διδακτική ώρα. Τάξη: Α Γυμνασίου Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Ιστορίας Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Ιστορίας Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Ιστορίας Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη..3 Εισαγωγή.4 Το Τμήμα Σπουδές.4 Θέσεις Εργασίας για τους Αποφοίτους Τμήματος Ιστορίας. 5 Καταγραφή Επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Ακαδημαϊκό Έτος: 2014-15 Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Κωδικός: Ψ4607 Περίληψη του εργαστηρίου Η Αλκοολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος. 2 η υπό-ομάδα (Cosmote):

1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος. 2 η υπό-ομάδα (Cosmote): 1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος 2 η υπό-ομάδα (Cosmote): Αμυγδαλούδης Κωνσταντίνος Νερατζάκης Κωνσταντίνος Μποτούρ Μεμέτ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στοιχεία εκπαιδευτικού Ονοματεπώνυμο: Μαρκαντωνάτος Δημήτρης Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ειδικότητα: Φιλόλογος E-mail: dmark@acn.gr, dmark@sch.gr Τίτλος μαθήματος: Οι θεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑΤΑ Υ π ο χ ρ ε ω τ ι κ ά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ/ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Αρχαία από μετάφραση (Ο τόπος και οι άνθρωποι Ανθολόγιο) 1. Τίτλος Μαθήματος: Η κατοικία των αρχαίων Ελλήνων.

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Αρχαία από μετάφραση (Ο τόπος και οι άνθρωποι Ανθολόγιο) 1. Τίτλος Μαθήματος: Η κατοικία των αρχαίων Ελλήνων. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Αρχαία από μετάφραση (Ο τόπος και οι άνθρωποι Ανθολόγιο) Περιγραφή Μαθήματος 1. Τίτλος Μαθήματος: Η κατοικία των αρχαίων Ελλήνων. 2. Λογισμικό Χρησιμοποιούμενες Διευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Σεπτέμβριος 2011 1 Εισαγωγή του νέου Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας Με βάση τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την εξέλιξη του αριθμού και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων στους Νομούς και στις Περιφέρειες στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού

Διαβάστε περισσότερα

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών Κουνέλη Βασιλική ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο 2 ου Ενιαίου Λυκείου Πατρών. Γενικός βαθμός 18 8/10. 2002 Απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (Έτος εισαγωγής 1998 Έτος κτήσης πτυχίου 2002).

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία

Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία Εκπαιδευτικό σενάριο Τίτλος: Πινακίδες-αφίσα-αγγελία-ιστορία Τάξη: Β Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιάρθρωση του Χάρτη των ΑΕΙ της Ελλάδος Περίγραμμα Μεθοδολογικής Προσέγγισης

Αναδιάρθρωση του Χάρτη των ΑΕΙ της Ελλάδος Περίγραμμα Μεθοδολογικής Προσέγγισης Αναδιάρθρωση του Χάρτη των ΑΕΙ της Ελλάδος Περίγραμμα Μεθοδολογικής Προσέγγισης Ι. Εισαγωγή Το παρόν κείμενο αποτελεί συνοπτική παρουσίαση των βασικών αξόνων, επάνω στους οποίους θα κινηθεί η αναδιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα