ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής Εργασία στο μάθημα «ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» Διδάσκουσα: Ρεπούση Μαρία Ακαδημαϊκό έτος Εαρινό Εξάμηνο Η Πορταριά του Πηλίου κατά το 18ο αιώνα, γκραβούρα Θέμα: Οι ελληνικές κοινότητες κατά την οθωμανική κυριαρχία Μια διδακτική πρόταση για την ΣΤ Δημοτικού Σπυρόπουλος Χαράλαμπος Τσαούσης Δημήτριος μετεκπαιδευόμενοι Δάσκαλοι

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ Εισαγωγή..σελ. 2-4 Στόχοι ενότητας...σελ. 5 Κεντρικό ιστορικό ερώτημα.....σελ. 6 Επιμέρους υποερωτήματα.σελ. 6 Διδακτική μεθοδολογία.σελ. 6 Οι ελληνικές κοινότητες κατά την οθωμανική κυριαρχία...σελ. 7 Ι. Οργάνωση του θεσμού των κοινοτήτων στον ελληνικό χώρο..σελ. 8-9 ΙΙ. Εκλογή των κοινοτικών αρχόντων & όργανα διοίκησης της κοινότητας..σελ ΙΙΙ. Αρμοδιότητες και καθήκοντα των κοινοτικών αρχόντων...σελ ΙV. Οι σχέσεις των κοινοτικών αρχόντων με τον απλό λαό..σελ V. Τα προνόμια των ελληνικών κοινοτήτων...σελ VI. Η εξέλιξη του κοινοτικού θεσμού στο χρόνο..σελ. 20 Βιβλιογραφία..σελ. 21 1

3 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία έγινε στα πλαίσια του μαθήματος «Διδασκαλία της Ιστορίας» του Διδασκαλείου «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ», κατά το ακαδημαϊκό έτος Για την πραγματοποίησή της συνεργαστήκαμε δύο δάσκαλοι που εργαζόμαστε σε Δημοτικά σχολεία, στα πλαίσια της μετεκπαίδευσής μας στο Διδασκαλείο. Μία από τις κατηγορίες θεμάτων που μας δόθηκε από τη διδάσκουσα κ. Μ. Ρεπούση είχε σαν αντικείμενο τη μελέτη ενός ιστορικού γεγονότος, ή μιας ιστορικής περιόδου μέσα από τη σχετική βιβλιογραφία και τις πηγές και, στη συνέχεια το σχεδιασμό μιας διδακτικής πρότασης για να μελετήσουν το γεγονός οι μαθητές μιας τάξης του δημοτικού σχολείου. Ύστερα από σχετική συζήτηση αποφασίσαμε να κινηθούμε στην περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ελλάδα ( ) για την επιλογή θέματος. Σε συνεργασία και με τη διδάσκουσα αποφασίσαμε να κάνουμε μια διδακτική πρόταση για τη μελέτη των ελληνικών κοινοτήτων κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας. Προσπαθήσαμε να οργανώσουμε με τέτοιο τρόπο την πρότασή μας αυτή έτσι ώστε οι μαθητές να μελετήσουν σε μεγαλύτερο βάθος απ ό,τι γίνεται μέσα από το υπάρχον ιστορικό εγχειρίδιο τις ελληνικές κοινότητες της τουρκοκρατίας, μελετώντας διάφορες πτυχές του φαινομένου, πάντα μέσα στα πλαίσια του επιπέδου κατανόησης στο οποίο μπορεί να φτάσουν οι μαθητές της ΣΤ Δημοτικού. Έτσι, για παράδειγμα δεν εμβαθύνουμε, όσο θα εμβαθύναμε αν η συγκεκριμένη ενότητα παρουσιάζονταν στους μαθητές Λυκείου, στο πλέγμα των οικονομικών σχέσεων που αναπτύχθηκαν γύρω από την είσπραξη των φόρων των Ελληνορθόδοξων υπηκόων της οθωμανικής αυτοκρατορίας από τους κοινοτικούς άρχοντες και την εν συνεχεία απόδοσή τους στις οθωμανικές αρχές. Θεωρήσαμε σημαντικό να ασχοληθούμε με τις ελληνικές κοινότητες την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, γιατί αυτές αποτέλεσαν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι ελληνορθόδοξοι υπήκοοι της οθωμανικής αυτοκρατορίας μπορούσαν, έστω και σε περιορισμένο βαθμό, να αναπτύξουν πολιτική δραστηριότητα και να προασπίσουν τα συμφέροντά τους απέναντι στην κεντρική οθωμανική εξουσία και τους τοπικούς αντιπροσώπους της. Με την έννοια αυτή, οι ελληνικές κοινότητες είναι από τους θεσμούς εκείνους που βοήθησαν στην επιβίωση του ελληνισμού ως χωριστής οντότητας τα δύσκολα εκείνα χρόνια. 2

4 Εκτός όμως από αυτή τη γενική διαπίστωση, η οποία διαπερνά την παρουσίαση του θέματος και στο ισχύον διδακτικό εγχειρίδιο, στόχος της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσουμε στα παιδιά το θέμα των ελληνικών κοινοτήτων με περισσότερες λεπτομέρειες, στηριζόμενοι πάντα στο δημοσιευμένο υλικό της ιστορικής έρευνας και αποφεύγοντας τις γενικεύσεις και τα στερεότυπα που καλλιεργούνται πολλές φορές μέσα από τη «σχολική» ιστορία. Τέτοιες γενικεύσεις μπορεί να είναι π.χ. ότι ο θεσμός των κοινοτήτων ήταν γενικευμένος σε όλες τις περιοχές που κατοικούσαν Έλληνες, ενώ η ιστορική έρευνα έχει δείξει πως ο θεσμός αναπτύχθηκε σε περιοχές που υπήρχαν ελεύθεροι καλλιεργητές ή ίσχυε ένα πιο χαλαρό καθεστώς έγγειας ιδιοκτησίας. (π.χ. ορεινά μέρη, νησιά του Αιγαίου, αστικά κέντρα). Μια άλλη γενίκευση που καλλιεργούνταν από τη σχολική ιστορία για το θεσμό των κοινοτήτων είναι πως οι κοινοτικοί άρχοντες φρόντιζαν αποκλειστικά για το κοινό συμφέρον, ενώ η έρευνα έχει δείξει ότι ιδιαίτερα προς το τέλος της Τουρκοκρατίας, (δεύτερο μισό του 18ου αι. αρχές του 19ου αι.), σε πολλές περιοχές, όπως για παράδειγμα στην Πελοπόννησο, αναπτύχθηκε μια ισχυρή προυχοντική τάξη, τα μέλη της οποίας παράλληλα ήταν και κάτοχοι μεγάλης έγγειας ιδιοκτησίας, με διακριτά συμφέροντα από τα συμφέροντα των υπολοίπων Ελλήνων, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις συνέπιπταν με τα συμφέροντα των εκπροσώπων της οθωμανικής διοίκησης. Θελήσαμε λοιπόν να προτείνουμε μια προσέγγιση στην οποία να παρουσιάσουμε το θέμα κατά το δυνατόν αντικειμενικά και από περισσότερες όψεις με βάση τα τεκμήρια της ιστορικής έρευνας, μακριά από ιδεολογικές φορτίσεις, οι οποίες πολλές φορές στο παρελθόν υπεισέρχονταν στη διδασκαλία της εθνικής ιστορίας στο σχολείο. Δεν ξέρουμε κατά πόσο το πετύχαμε αυτό, δεν είμαστε άλλωστε επαγγελματίες ιστορικοί, αλλά δάσκαλοι της τάξης με ενδιαφέρον για τη διδασκαλία της ιστορίας στο σχολείο. Εκτός όμως από καθαυτό γνώσεις ιστορίας, η διδασκαλία της ιστορίας στο σχολείο είναι ένα διεπιστημονικό αντικείμενο που έχει κι αυτή τις δικές της αρχές τις οποίες πρέπει να γνωρίζει αυτός που θα διδάξει ιστορία στο Δημοτικό Σχολείο. Σύμφωνα με τις νέες προσεγγίσεις στη Διδακτική της Ιστορίας, μια διδακτική ενότητα διαρθρώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε το μάθημα να αποκτά ερευνητικό χαρακτήρα. Η ιστορική γνώση δηλαδή, δεν προσφέρεται έτοιμη στα παιδιά για απομνημόνευση. Κάθε κεφάλαιο αρχίζει με ένα κεντρικό ιστορικό ερώτημα και επιμέρους ερωτήματα τα οποία θα πρέπει να απαντηθούν μέσα από το περιεχόμενο 3

5 και τις δραστηριότητες του κεφαλαίου. Στη συνέχεια, υπάρχει ένα εισαγωγικό κείμενο, ως κείμενο αναφοράς που δίνει το γενικό ιστορικό πλαίσιο, και το οποίο συνοδεύεται από ιστορικές πηγές που αναφέρονται στο συγκεκριμένο γεγονός. Οι πηγές (οι οποίες μπορεί να είναι γραπτές ή εικόνες) συνοδεύονται από ερωτήματα και δραστηριότητες τις οποίες απαντούν τα παιδιά. Ο τρόπος αυτός παράθεσης της ιστορικής ύλης εξυπηρετεί την αρχή «μαθαίνω να μαθαίνω» και στοχεύει τόσο στη γνώση περιεχομένου (δηλωτική), όσο και στη μεθοδολογική και εννοιολογική γνώση του κεφαλαίου. Σε κάθε κεφάλαιο επίσης υπάρχει μια ιστοριογραμμή χρονολόγιο με τις σημαντικότερες εξελίξεις που σχετίζονται με το κεφάλαιο για να αισθητοποιήσουν τα παιδιά την έννοια του χρόνου και να διευκολυνθούν στη συνειδητοποίηση της χρονολογικής αλληλουχίας των βασικότερων γεγονότων. Σε κάθε κεφάλαιο υπάρχει επίσης και ένα γλωσσάριο, στο οποίο ερμηνεύονται οι βασικότεροι ιστορικοί όροι που θεωρούνται απαραίτητοι για την κατανόηση από τα παιδιά της ιστορικής ύλης. Το περιεχόμενο της διδακτικής ενότητας με θέμα τις ελληνικές κοινότητες την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας το παρουσιάζουμε σε αρχείο Παρουσίασης (Power Point) εδώ παρουσιάζουμε τους στόχους, το κεντρικό και τα επιμέρους ιστορικά ερωτήματα και δίνουμε επεξηγήσεις για το περιεχόμενο των επιμέρους πηγών που συμπεριλάβαμε σε κάθε διαφάνεια. 4

6 ΣΤΟΧΟΙ / ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΟΦΕΛΗ Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τις βασικές πτυχές της οργάνωσης του θεσμού των ελληνικών κοινοτήτων την περίοδο της Τουρκοκρατίας που αφορούν: α) στον τρόπο που διοικούνταν οι κοινότητες (όργανα διοίκησης, εκλογή των προεστών) β) στις λειτουργίες που επιτελούσε ο θεσμός των κοινοτήτων (είσπραξη των φόρων, δικαστικές αρμοδιότητες, κοινωφελή έργα π.χ. ίδρυση και συντήρηση σχολείων κ.α.) γ) τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούσαν στην κατά περιοχή εφαρμογή του θεσμού, ανάλογα με τις συνθήκες κατάκτησης και τις οικονομικές ή άλλες ιδιαιτερότητες της περιοχής Να γνωρίσουν οι μαθητές την εικόνα που είχε ο απλός λαός για τους προκρίτους Τα οφέλη που αποκόμισαν περιοχές με υψηλή κοινοτική οργάνωση από την εφαρμογή του θεσμού Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να κατανοήσουν οι μαθητές ότι η ιστορία γράφεται με βάση τεκμήρια, (πηγές) που μας άφησαν οι άνθρωποι που έζησαν κατά το παρελθόν. Να έρθουν οι μαθητές σε επαφή με τη μέθοδο εργασίας του ιστορικού, δηλαδή να μελετήσουν τις ιστορικές πηγές, να συγκρίνουν μεταξύ τους περισσότερες από μία πηγές που αναφέρονται στο ίδιο γεγονός, να ελέγξουν την αξιοπιστία τους και τέλος, να προχωρήσουν σε εξαγωγή συμπερασμάτων για ένα γεγονός. Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως οι εικόνες Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν οι μαθητές το περιεχόμενο εννοιών που αναφέρονται στην περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στις ελληνικές κοινότητες και στο σύστημα διοίκησης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τέτοιες έννοιες είναι: δημογέροντας, προεστός, κοτζάμπασης, κεφαλικός φόρος, καδής, βοεβόδας, καζάς, προνόμια κ.τ.λ. 5

7 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ Ποια ήταν τα βασικά στοιχεία της οργάνωσης των κοινοτήτων την περίοδο της Τουρκοκρατίας και ποιες λειτουργίες εξυπηρετούσε ο θεσμός; ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Πως διοικούνταν οι κοινότητες την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας; Ποιες λειτουργίες επιτελούσαν οι κοινότητες; Πως γίνονταν η εκλογή των κοινοτικών αρχόντων; Ποια εικόνα είχε ο απλός λαός για τους προεστούς; Ο τρόπος εφαρμογής του θεσμού των κοινοτήτων ήταν ενιαίος σε όλο τον ελλαδικό χώρο; Ποια ήταν τα οφέλη από την εφαρμογή του θεσμού των κοινοτήτων για τις ελληνικές περιοχές που είχαν υψηλό επίπεδο κοινοτικής οργάνωσης; ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η διδασκαλία του μαθήματος γίνεται σε ένα περιβάλλον ομαδοσυνεργατικής μάθησης και για την επεξεργασία της ενότητας θα χρειαστούν 5 διδακτικές ώρες. 6

8 Οι ελληνικές κοινότητες κατά την οθωμανική κυριαρχία [διαφάνειες: 5, 6] Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Στην πρώτη διαφάνεια του μαθήματος θέλοντας να προϊδεάσουμε για το περιεχόμενο της ενότητας και να διαμορφώσουμε το οργανωτικό πλαίσιο για την ένταξη των νέων γνώσεων, χρησιμοποιήσαμε α) Κ.1: γραπτή, δευτερογενής πηγή του Βασ. Κρεμμυδά όπου αναφέρεται στην οργάνωση των κοινοτήτων κατά την Οθωμανική κυριαρχία. Το κείμενο θα αναγνωστεί μέσα στην τάξη χωρίς να χρειάζεται απομνημόνευση από τα παιδιά, β) μια ιστοριογραμμή - χρονολόγιο δηλαδή μια αναπαράσταση του ιστορικού χρόνου όπου συμβαίνουν τα συγκεκριμένα φαινόμενα και γεγονότα, γ) το κεντρικό ιστορικό ερώτημα που οργανώνει όλη την ενότητα και που η απάντησή του θα μας επιτρέψει να ελέγξουμε την κατανόηση του κεφαλαίου από μέρους των παιδιών, δ) το γλωσσάρι 1 που αποτελείται από ιστορικούς όρους και έννοιες και που πρέπει να κατανοηθούν από τους μαθητές. Στην δεύτερη διαφάνεια χρησιμοποιήσαμε την πηγή Κ.2: χάρτης, εκπαιδευτικό υλικό Με τον χάρτη επιδιώκουμε την αισθητοποίηση των σημαντικότερων διοικητικών και οικονομικών κέντρων του ελλαδικού χώρου το 18ο αιώνα πολλά από τα οποία τον αιώνα αυτό γνωρίζουν αξιόλογη ακμή. 1 Το γλωσσάρι πιάνει μια ολόκληρη διαφάνεια (23η) γιατί οι ιστορικοί όροι και οι έννοιες είναι σχετικά πολλές και δύσκολες. 7

9 Ι. Οργάνωση του θεσμού των κοινοτήτων στον ελληνικό χώρο [διαφάνειες: 7, 8] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τις βασικές πτυχές της οργάνωσης του θεσμού των ελληνικών κοινοτήτων την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι στατιστικοί πίνακες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά τις ιστορικές έννοιες: έγγεια πρόσοδος, τσιφλίκια, χάσια, τιμάρια, σπαχής, βακούφια Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.3: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή Αισθητοποίηση μιας αγροτικής σκηνής με εργασίες σε τσιφλίκι της Λάρισας το (Τρόπος ζωής, ντύσιμο του απλού λαού κ.τ.λ) Κ.4: γραπτή, δευτερογενής πηγή 1. Γνώση των διαφορετικών κριτηρίων ενσωμάτωσης στην οθωμανική επικράτεια, ανάλογα αν η υποταγή έγινε καθομολογίη, δηλαδή θεληματικά, ή δια της σπάθης. 2. Ανάδειξη των λόγων παραχώρησης προνομίων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σχολιασμός: Η ιδιοκτησία της γης αποτελούσε προνόμιο του κράτους. Οι περισσότερες πόλεις ή περιοχές άλλοτε υπάχθηκαν σε μέλη της βασιλικής οικογένειας και σε υψηλούς αξιωματούχους του καθεστώτος, εν είδη επικαρπίας (τα χάσια) και άλλοτε στους σπαχήδες, δηλαδή σε στρατιωτικούς αξιωματούχους, με αντάλλαγμα την προσφορά των υπηρεσιών τους στις πολεμικές ανάγκες του κράτους (τα τιμάρια). Οι περισσότερες κοινότητες των νησιών του Αιγαίου, υπάγονταν υπό 8

10 προνομιακό καθεστώς στην εξουσία του καπουδάν πασά με την υποχρέωση να δίνουν ναύτες για το στόλο του Σουλτάνου. Κ.5: Στατιστικός πίνακας, εκπαιδευτικό υλικό 1. Γνώση της Χριστιανική γαιοκτησία στις παραμονές της Επανάστασης 2. Σύγκριση των γαιοκτησιών και ανάδειξη των λόγων που υπερτερούν σε κατοχή οι ελληνικές ιδιοκτησίες έναντι των μουσουλμανικών σε συγκεκριμένες περιοχές (Χίος, Κυκλάδες) Κ.6: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή Αισθητοποίηση μιας ελληνικής κοινότητας της περιόδου (Δημητσάνα) Δραστηριότητες: Ήταν ενιαία η οργάνωση του θεσμού των κοινοτήτων σε όλο τον ελληνικό χώρο; Αν όχι γιατί; Σύνθεση δύο πηγών (Κ.1, Κ.4) Ποιες είναι οι δύο περιοχές του Ελλαδικού χώρου όπου οι ελληνικές ιδιοκτησίες υπερτερούν των μουσουλμανικών; (Κ.5) Γιατί συμβαίνει αυτό στις συγκεκριμένες περιοχές; Σύνθεση τριών πηγών (Κ.1, Κ.4, Κ.5) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών 9

11 ΙΙ. Εκλογή των κοινοτικών αρχόντων & όργανα διοίκησης της κοινότητας [διαφάνειες: 9, 10] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τον τρόπο που διοικούνταν οι κοινότητες (όργανα διοίκησης, εκλογή των προεστών) Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές. (Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών) Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης,. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά τις ιστορικές έννοιες: ραγιάς, συνάφι, κεφαλικός φόρος Αναμενόμενες στάσεις, αντιλήψεις 1. Ευαισθητοποίηση σε ζητήματα συμμετοχής στην τοπική κοινωνία Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.7: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή 1. Αισθητοποίηση της πόλης της Αθήνας και ειδικότερα της αγοράς της το Συσχέτιση με τη γραπτή, πρωτογενή πηγή (Κ.8) Κ.8: γραπτή, πρωτογενής πηγή 1. Γνώση του τρόπου εκλογής των δημογερόντων και προεστώτων στην περιοχή της Αθήνας Γνώση του τρόπου πληρωμής τους 10

12 Κ.9: έργο τέχνης, πρωτογενής πηγή 1. Αισθητοποίηση μιας ελληνικής κοινότητας της περιόδου (Ύδρα) 2. Συσχέτιση με τη γραπτή, πρωτογενή πηγή (Κ.10) Κ.10: γραπτή, δευτερογενής πηγή Γνώση του τρόπου εκλογής των δημογερόντων και προεστώτων και σε άλλες περιοχές του ελλαδικού χώρου (Κυκλάδες, Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά, Νάουσα) Δραστηριότητες: Να περιγράψετε τον τρόπο εκλογής των δημογερόντων Σύνθεση δύο πηγών (Κ.8, Κ.10) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών 11

13 ΙΙΙ. Αρμοδιότητες και καθήκοντα των κοινοτικών αρχόντων [διαφάνειες: 11, 12] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές τις λειτουργίες που επιτελούσε ο θεσμός των κοινοτήτων (είσπραξη των φόρων, δικαστικές αρμοδιότητες, κοινωφελή έργα π.χ. ίδρυση και συντήρηση σχολείων κ.α.) Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές (Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών) Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι φωτογραφίες, οι στατιστικοί πίνακες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά την ιστορική έννοια: προεστός 2 Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.11 & Κ.14: έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές-βιογραφικά, εκπαιδευτικό υλικό 1. Αισθητοποίηση της μορφής του Ανδρέα Ζαΐμη και του Λάζαρου Κουντουριώτη 2. Γνώση στοιχείων της βιογραφίας τους 3. Συσχέτιση των πολιτικών θέσεών τους πριν και μετά την επανάσταση Κ.12 & Κ.15: γραπτές, δευτερογενείς πηγές 1. Γνώση των αρμοδιοτήτων και καθηκόντων των προεστών 2. Ανάδειξη της κοινοτικής οργάνωσης των υπόδουλων Ελλήνων 2 Για τα ονόματα που παίρνουν οι κοινοτικοί άρχοντες γίνεται εκτενέστερη αναφορά στην ενότητα Οι σχέσεις των κοινοτικών αρχόντων με τον απλό λαό 12

14 Κ.13: Πίνακας (Σχηματισμοί της ελληνικής κοινωνίας), εκπαιδευτικό υλικό Ανάδειξη των στοιχείων οργάνωσης της ελληνικής κοινωνίας στην αρχή και το τέλος της Τουρκοκρατίας Κ.16: Οπτικό ντοκουμέντο, πρωτογενής πηγή 1. Αισθητοποίηση του χώρου και του τόπου της γέφυρας του «Πλακίδα» ή Το «Καλογερικό» γεφύρι ανάμεσα στα χωριά Κουκούλι και Κήποι στα Ζαγοροχώρια 2. Συσχέτιση με τις πηγές Κ.12 & Κ.15 Δραστηριότητες: Ποιες ήταν οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα των κοινοτικών αρχόντων; Σύνθεση τριών πηγών (Κ.12, Κ.15, Κ.16) Tι θέσεις καταλάμβαναν πριν και μετά την Επανάσταση οι κοινοτικοί άρχοντες ή οι οικογένειές τους; Σύνθεση έξι πηγών (K11, Κ13, Κ14, Κ17, Κ22, Κ29) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών β) Αισθητοποίηση μιας τεχνολογικής εξέλιξης γ) Γνώση δυνατοτήτων του ηλεκτρονικού υπολογιστή δ) Αντίληψη των δυνατοτήτων του ηλεκτρονικού υπολογιστή 13

15 IV. Οι σχέσεις των κοινοτικών αρχόντων με τον απλό λαό [διαφάνειες: 13-16] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να γνωρίσουν οι μαθητές: 1. Την εικόνα που είχε ο απλός λαός για τους προκρίτους 2. Την οικονομική τους κατάσταση και τον τρόπο ζωής τους Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι λιθογραφίες, οι χαλκογραφίες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά την ιστορική έννοια: Κοτσαμπάσης, Προύχοντας κ.τ.λ. Αναμενόμενες στάσεις, αντιλήψεις 1. Ευαισθητοποίηση σε ζητήματα κοινωνικών διακρίσεων 2. Αντίληψη των σχέσεων κυριαρχίας και υποτέλειας σε τοπικό επίπεδο Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.18 & Κ.21 & Κ.23 & Κ.27 & Κ.28 : γραπτές, πρωτογενείς πηγές 1. Γνώση των διαφορετικών ονομάτων με τα οποία αναφέρονται οι κοινοτικοί άρχοντες. 2. Γνώση του τρόπου συμπεριφοράς των κοινοτικών αρχόντων προς τον απλό λαό 3. Γνώση του τρόπου πλουτισμού τους Κ.19 & Κ.20: έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές 1. Αισθητοποίηση του απλού λαού την περίοδο της Τουρκοκρατίας 2. Συνάρτηση της θέσης του απλού λαού με την εμφάνισή του 14

16 Κ.24 & Κ.25 & Κ.26 & Κ.29 : έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές 1. Αισθητοποίηση κοινοτικών αρχόντων της Τουρκοκρατίας 2. Συνάρτηση της θέσης των προκρίτων με την εμφάνισή τους Κ.17 & Κ.22: έργα τέχνης, πρωτογενείς πηγές-βιογραφικά, εκπαιδευτικό υλικό 1. Αισθητοποίηση της μορφής του Ανδρέα Ζαΐμη και του Λάζαρου Κουντουριώτη 2. Γνώση στοιχείων της βιογραφίας τους Δραστηριότητες: Με ποια ονόματα αναφέρονται αυτοί που διοικούν τις κοινότητες; Σύνθεση τεσσάρων πηγών (Κ12, Κ18, Κ27, Κ28) Ο τρόπος συμπεριφοράς τους προς τον απλό λαό Σύνθεση πέντε πηγών (K18, K21, K23, K27, K28) Παρατηρήστε τα ρούχα του απλού λαού και των προεστών. Τι συμπεραίνεται για την οικονομική τους κατάσταση; Πού έβρισκαν άραγε τα χρήματα οι προεστοί; Σύνθεση δεκατεσσάρων πηγών (Κ.8, Κ.12, Κ.17, Κ.18, Κ.19, Κ.20, Κ.22, Κ23, Κ.24, Κ.25, Κ.26, Κ.27, Κ.28, Κ.29,) Προσδοκώμενα οφέλη των δραστηριοτήτων: α) Καλλιέργεια συνδυαστικής ικανότητας ανάγνωσης των πηγών Κ.30, Κ.31, Κ.32 & Κ.33: έργα τέχνης, Στα παραπάνω έργα τέχνης απεικονίζονται σκηνές από την καθημερινή ζωή των απλών ανθρώπων και των ανώτερων οικονομικά στρωμάτων της ελληνικής κοινωνίας, από τα οποία προέρχονταν οι προεστοί. Δραστηριότητες: Περιγράψτε τις διαφορές ανάμεσα στα δύο σπίτια και τη ζωή των ανθρώπων στις εικόνες (Κ30, Κ31, K32, Κ33) Τι συμπεράσματα βγάζετε για τον τρόπο ζωής των προεστών και του απλού λαού; 15

17 Με τις δραστηριότητες αυτές επιδιώκεται τα παιδιά να βγάλουν συμπεράσματα για τη διαφορά της οικονομικής κατάστασης και του τρόπου ζωής των εύπορων οικονομικά στρωμάτων από την πλειοψηφία του απλού λαού που ζούσε σε εξαιρετικά δύσκολες οικονομικά συνθήκες αντιμετωπίζοντας πολλές φορές την αυθαιρεσία της οθωμανικής εξουσίας ή και των ίδιων των κοινοτικών αρχόντων στον επιμερισμό των φόρων. V. Τα προνόμια των ελληνικών κοινοτήτων [διαφάνειες: 17-21] Προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη Α. Γνώση περιεχομένου (δηλωτική) Να κατανοήσουν οι μαθητές: 1. Ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν είχε ενιαίο φορολογικό και διοικητικό σύστημα, αλλά ασκούσε κατά περίπτωση φορολογική και διοικητική πολιτική 2. Ότι η εφαρμογή του κοινοτικού θεσμού δεν ήταν ενιαία, αλλά εφαρμόζονταν κατά περίπτωση ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες, τα έθιμα του κάθε τόπου, τον τρόπο της κατάκτησης («δια της σπάθης ή καθ ομολογίη»), και τις οικονομικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής 3. Ότι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν συνηθισμένο στις περιοχές που υποτάσσονταν «καθ ομολογίη», ή είχαν ιδιαίτερη οικονομική σημασία να δίνεται προνομιακό καθεστώς διοίκησης και φορόλογησης. Β. Γνώση ιστορικών μεθόδων (μεθοδολογική) Να μάθουν τα παιδιά να συνδυάζουν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές Να μάθουν οι μαθητές πως, εξίσου πολύτιμα με τις γραπτές πηγές είναι και άλλα είδη πηγών, όπως τα έργα τέχνης, οι λιθογραφίες, οι χαλκογραφίες κ.τ.λ. Γ. Κατανόηση ιστορικών εννοιών (εννοιολογική) Να κατανοήσουν τα παιδιά την ιστορικές έννοιες: Προνόμια, φιρμάνι, Βαλής, Βαλιδέ Σουλτάνα κ.λ.π. 16

18 Ιστορικές Πηγές & εκπαιδευτικές δραστηριότητες Κ.34, Κ.35, Κ.37, Κ.38, Κ.39, Κ.41, Κ.43 & Κ.44: γραπτές, πρωτογενείς & δευτερογενείς πηγές 1. Μέσα από τη μελέτη των επιμέρους περιπτώσεων που αφορούν την παροχή προνομίων από την οθωμανική διοίκηση στις κοινότητες Δερβενοχωρίων Μεγαρίδας, Γουμένισσας Κιλκίς, Μετσόβου, Μαντεμοχωρίων Χαλκιδικής, Γραδεμπορίου, Ζαγοροχωρίων, Μυκόνου & Μαστιχοχωρίων Χίου, να αισθητοποιήσουν οι μαθητές την έννοια «προνόμια», να διαπιστώσουν ότι τα προνόμια αυτά δίνονταν για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους που αφορούν είτε τις συνθήκες κατάκτησης, είτε τις ιδιαίτερες οικονομικές συνθήκες κάθε περιοχής. 2. Να κατανοήσουν οι μαθητές ό,τι τα προνόμια αφορούσαν είτε φορολογικές διευκολύνσεις, είτε μεγαλύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης και αυτονόμησης από τις τοπικές οθωμανικές αρχές, με αναφορά των κοινοτικών αρχόντων σε πρόσωπα που βρίσκονται σε ανώτερα κλιμάκια της οθωμανικής διοίκησης (π.χ. βαλιδέ σουλτάνα στην περίπτωση των Ζαγοροχωρίων ή απαγόρευση ανάμιξης των Βαλήδων της Θεσσαλονίκης στα εσωτερικά της κοινότητας των Μαντεμοχωρίων). Κ.36, Κ.40 & Κ.45: έργα τέχνης 3. Στα παραπάνω έργα τέχνης απεικονίζονται το Μέτσοβο, η Πορταριά Πηλίου, και ο Κάμπος της Χίου, κοινότητες με προνομιακό καθεστώς. Μέσα από τις γκραβούρες τα παιδιά μπορούν να διαπιστώσουν την οικονομική ευμάρεια των συγκεκριμένων κοινοτήτων που αντικατοπτρίζεται στα πλούσια σπίτια τους και σε μεγάλο βαθμό ήταν απόρροια του προνομιακού τους καθεστώτος. Κ.42: Χάρτης περιοχής Ζαγορίου 4. Στο χάρτη αυτό τα παιδιά αισθητοποιούν τη θέση των Ζαγοροχωρίων στο νομό Ιωαννίνων, στον ορεινό όγκο της Πίνδου, βόρεια της πόλης των Ιωαννίνων. Μπορούν ακόμα να βρουν τα ονόματα των σημαντικότερων χωριών που αποτελούσαν την ομοσπονδία του Ζαγορίου. 17

19 Δραστηριότητες: Επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες: κ pandektis.ekt.gr/ και βρείτε τα σημερινά ονόματα των χωριών που αναφέρονται στα Κείμενα (Γραδεμπόριο, Γουμέντζα, Κρίβα και Τσερναρέκα) (Κ35, Κ39) Για ποιο λόγο έλαβαν προνόμια οι κοινότητες που αναφέρονται στις πηγές; (Κ1, Κ4, Κ34, Κ35, Κ37, Κ38, K39, Κ41, Κ43, Κ44) Τι είδους προνόμια ήταν αυτά; Με τις δραστηριότητες αυτές επιδιώκουμε να ανακαλύψουν οι μαθητές μέσα από τα κείμενα όσα αναφέρουμε παραπάνω στην ενότητα προσδοκώμενα μαθησιακά οφέλη. Επιπλέον, με τη δραστηριότητα για τη μετονομασία των χωριών επιδιώκεται να κατανοήσουν οι μαθητές πως η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια πολυεθνική αυτοκρατορία που κατοικούνταν από διαφορετικές εθνότητες, κάτι το οποίο αντικατοπτρίζεται και στα τοπωνύμια των χωριών της εποχής εκείνης ιδιαίτερα στις βόρειες περιοχές της σημερινής Ελλάδας, τα οποία άλλαξαν από το ελληνικό κράτος, όταν οι περιοχές αυτές εντάχθηκαν στην Ελλάδα μέσα από τη διαδικασία της «εθνικής ολοκλήρωσης» με τους Βαλκανικούς πολέμους του Εντοπίστε και σημειώστε στο χάρτη τις ορεινές, αστικές και νησιώτικες κοινότητες που αναφέρθηκαν στο μάθημα (Κ6, Κ8, Κ11, Κ13,Κ34, Κ35, Κ37, Κ38, Κ39, Κ40, Κ41, Κ43, Κ44) [Θα σας βοηθήσει και ο χάρτης με τα σημαντικότερα διοικητικά και οικονομικά κέντρα του Ελλαδικού χώρου το 18ο αιώνα, (Κ2)] Διαφάνεια 21: Χάρτης Ελλάδας [με κενά να σημειώσουν τα παιδιά τα ονόματα των κοινοτήτων] Η δραστηριότητα αυτή είναι μια ανακεφαλαιωτική δραστηριότητα με βάση την οποία τα παιδιά μπορούν να ανακεφαλαιώσουν τις γνώσεις που απέκτησαν από την ενότητα αυτή, όσον αφορά τη γεωγραφία ορισμένων ελληνικών κοινοτήτων της Τουρκοκρατίας. Ακόμα με τη δραστηριότητα αυτή μπορεί να διαπιστώσει και ο δάσκαλος το βαθμό κατοχής από τα παιδιά των σχετικών γνώσεων. 18

20 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: Διαλέξτε μερικές από τις κοινότητες για τις οποίες έγινε λόγος στο μάθημα και κάνετε μια μικρή ιστορική έρευνα, στην οποία θα βρείτε στοιχεία για την πορεία και την εξέλιξη της ιστορίας τους μέχρι σήμερα. Μ αυτή τη μικρή ιστορική έρευνα, τα παιδιά μπορούν να διαλέξουν μερικές από τις κοινότητες για τις οποίες έγινε λόγος στο μάθημα και να κάνουν μια μικρή έρευνα στο Διαδίκτυο και σε βιβλιοθήκες, βρίσκοντας στοιχεία για την εξέλιξη των κοινοτήτων αυτών στο χρόνο, φτάνοντας μέχρι σήμερα. Αυτή η μικρή έρευνα θα έχει μάλιστα ξεχωριστό ενδιαφέρον στην περίπτωση που τα παιδιά κατοικούν σε μία από αυτές τις κοινότητες, οπότε μπορούν να κάνουν και ένα μικρό project τοπικής ιστορίας. 19

21 VI. Η εξέλιξη του κοινοτικού θεσμού στο χρόνο [Διαφάνεια 22] Στην τελευταία αυτή υποενότητα του κεφαλαίου συμπεριλάβαμε δύο δευτερογενείς γραπτές πηγές [Κ.47 & Κ.48], τη μία από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους της Εκδοτικής Αθηνών και τη δεύτερη από τη μονογραφία του Γ. Δ. Κοντογιώργη, Κοινωνική δυναμική και πολιτική αυτοδιοίκηση, Οι ελληνικές κοινότητες της τουρκοκρατίας, εκδόσεις Νέα Σύνορα Α. Λιβάνης. Όπως φαίνεται και από τον τίτλο της υποενότητας, με τις δύο αυτές πηγές επιχειρούμε να διερευνήσουν οι μαθητές την εξέλιξη του κοινοτικού θεσμού στον χρόνο, σε σχέση και με την γενικότερη πορεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία μετά το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα αφού φτάσει στο απόγειο της δύναμής της αρχίζει να φθίνει, λόγω των συνεχών πολέμων με την Αυστροουγγαρία, τη Ρωσία και τη Βενετία. Οι πόλεμοι αυτοί έχουν επιπτώσεις και στην εσωτερική οργάνωση της Αυτοκρατορίας: η κεντρική διοίκηση αποδυναμώνεται και παραχωρούνται αυξημένες αρμοδιότητες στις τοπικές αρχές. Τα παραπάνω, αλλά και οι ευνοϊκοί όροι που περιείχαν οι συνθήκες του Κάρλοβιτσ και του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, για την ανάπτυξη του εμπορίου από τους Έλληνες, συνετέλεσαν ώστε μετά τις αρχές του 18ου αιώνα ο θεσμός των κοινοτήτων να φτάσει στο μέγιστο της ακμής του. Στο συμπέρασμα αυτό θα καταλήξουν οι μαθητές μελετώντας τα δύο κείμενα και απαντώντας στην παρακάτω ερώτηση που έχουμε βάλει στη διαφάνεια ως δραστηριότητα: Μελετώντας τα δύο κείμενα (Κ.47 και Κ.48 τι συμπεράσματα βγάζετε για την ανάπτυξη του θεσμού των κοινοτήτων στον ελλαδικό χώρο τους αιώνες της παρακμής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας; Στη διαφάνεια αυτή συμπεριλάβαμε και έναν πίνακα του Choiseul-Gouffier που απεικονίζει την Ερμούπολη Σύρου (τέλη 18ου αι.). [Κ.46] Η Σύρος όπως και τα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου ευνοήθηκαν από το προνομιακό καθεστώς που παραχωρήθηκε στα νησιά του Αιγαίου μετά τα τέλη του 17ου αιώνα, τα οποία υπήχθησαν στη δικαιοδοσία του καπουδάν πασά, με αντάλλαγμα να στέλνουν πληρώματα για την επάνδρωση του Οθωμανικού στόλου. Θεσσαλονίκη, Μάιος 2009 Σπυρόπουλος Χαράλαμπος Τσαούσης Δημήτρης 20

22 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Απομνημονεύματα Φωτάκου, Α σελ Απ. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους τ. Ι σελ 152 Βασίλης Κρεμμυδάς, Νεότερη Ιστορία Ελληνική και Ευρωπαϊκή, Εγχειρίδια Ιστορίας, Εκδόσεις Γνώση, 1981 Γ.Δ. Κοντογιώργης, Κοινωνική δυναμική & πολιτική αυτοδιοίκηση. Οι ελληνικές Κοινότητες της τουρκοκρατίας, Νέα σύνορα Λιβάνης, Αθήνα 1982 Γ. Μαργαρίτης, Σπ. Μαρκέτος, Κ. Μαυρέας, Ν. Ροτζώκος, Νεότερη κα Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία, τομ. Γ Ε.Α.Π,Πάτρα Δημητρίου Γκίνη, Περίγραμμα ιστορίας του μεταβυζαντινού δικαίου, Αθήνα 1966, αρ. 110, σ. 11 Ιστορικά Αρχεία Μακεδονίας τ. Α., Αρχείον Θεσσαλονίκης (επιμ. Ι. Βασδραβέλη), Θεσσαλονίκη 1952 Μάρθα Πύλια, Λειτουργίες και αυτονομία των κοινοτήτων της Πελοποννήσου, άρθρο στο περιοδικό ΜΝΗΜΩΜ Εταιρεία μελέτης νέου Ελληνισμού, Αθήνα 2001, τόμος 23ος, σελ 98 Μαρτυρία του Μιχαήλ Οικονόμου, Ιστορικά της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα 1873, σ Π. Αραβαντινού, Χρονογραφία τής Ηπείρου, Αθήναι 1856, τ. 1 σ υπ. 3. Σπ. Ασδραχάς «Πραγματικότητες από τον ελληνικό ΙΗ αιώνα. Ένα ανέκδοτο κείμενο», Εποχές 13 (1965), σελ 11 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1975 Ευτυχία Λιάτα κ.α. Ιστορία του νέου Ελληνισμού Τόμος 1ος, Η Οθωμανική κυριαρχία, : πολιτική πραγματικότητα-οικονομική και κοινωνική οργάνωση, επιμ. Β. Παναγιωτόπουλος Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα σελ Β. Σκουλάτου Ν. Δημακοπούλου Σ. Κόνδη, Ιστορία νεότερη και σύγχρονη, τεύχος Β, σχολικό εγχειρίδιο, ΟΕΔΒ για τη Β Λυκείου, δ έκδοση, Αθήνα: 1984 Απ. Βακαλόπουλος, Πηγές της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού, τ. 2, ( ), Θεσσαλονίκη, 1977 Μαρία Ρεπούση, Χαρά Ανδρεάδου, Αριστείδης Πουταχίδης, Αρμόδιος Τσίβας, Ιστορία ΣΤ Δημοτικού, Στα νεότερα και σύγχρονα χρόνια,βιβλίο Δασκάλου,ΟΕΔΒ, α έκδοση, Αθήνα:

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 8: Στρατηγικές διδασκαλίας με τη

Διαβάστε περισσότερα

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΙΤΛΟΣ Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία μεταμορφώνεται ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ Μια διδακτική ώρα(45 λεπτά) ΕΜΠΛΕΚΩΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία

Προσεγγίσεις στην Τοπική Εκπαιδευτική Ιστορία: Σχολεία και εκπαιδευτικοί της Θεσσαλονίκης. Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2 η : Επιστημονική τεχνογραφία Βασίλης Α. Φούκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση: Ποια τα βασικά χαρακτηριστικά της άµεσης διδασκαλίας; Απάντηση Άµεση διδασκαλία - κατάκτηση της µάθησης - instructional design

Ερώτηση: Ποια τα βασικά χαρακτηριστικά της άµεσης διδασκαλίας; Απάντηση Άµεση διδασκαλία - κατάκτηση της µάθησης - instructional design Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Παιδαγωγικό Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης Ακαδηµαϊκό έτος 2009-2010 Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Μάθηµα: Διδακτική Μεθοδολογία: δοµικά στοιχεία της διδασκαλίας Διδάσκων: Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών. Πρακτική άσκηση

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών. Πρακτική άσκηση Ακαδ.. Έτος 2016 Ακαδ 2016--17 Πρακτική Άσκηση (ΔΙ.ΜΕ.Π.Α.) Φοιτητών// τριών Φοιτητών ΠΤΔΕ Φλώρινας Εκπαίδευση εκπαιδευτικών Πρακτική άσκηση 2 Χαρακτηριστικά της Π.Α. (1) Φιλοσοφία του προγράμματος σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 (συµπληρώνεται από τους ασκάλους)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα Κεφάλαιο 1 Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ 5 ο Ακαδημαϊκό έτος 2016-2017 ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος Γράψτε ένα τίτλο για το σενάριο Η χώρες της ευρωπαϊκής Ένωσης 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Σε περίπτωση που

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος Γράψτε ένα τίτλο για το σενάριο Η χώρες της ευρωπαϊκής Ένωσης 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Σε περίπτωση που ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Οι χώρες της ΕΕ» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιρατσιστική, Αντισεξιστική και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ασκήσεις

Αντιρατσιστική, Αντισεξιστική και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ασκήσεις Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αντιρατσιστική, Αντισεξιστική και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ασκήσεις Δημήτρης Θ. Ζάχος Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκη, Εαρινό Εξάμηνο 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4.1. Αποτελέσματα από το πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης δασκάλων και πειραματικής εφαρμογής των νοερών

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Ταξίδι στον Κόσμο με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Γεωγραφία Τάξη/εις: Ε και Στ Δημοτικού

Λογισμικό: Ταξίδι στον Κόσμο με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Γεωγραφία Τάξη/εις: Ε και Στ Δημοτικού Λογισμικό: Ταξίδι Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Γεωγραφία Τάξη/εις: Ε και Στ Δημοτικού Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Μαριάννα Χατζοπούλου Προμηθευτής: Hyper Systems Προσβασιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη Κοτίνη Ι., Τζελέπη Σ. Σχ. Σύμβουλοι Κ. Μακεδονίας στην οικονομία, στη τέχνη, στην επιστήμη, στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

9.1Η Διδασκαλία της Γλώσσας 9.2 Το πανηγύρι της Επιστήμης 9.3 Η Διδασκαλία των Μαθηματικών

9.1Η Διδασκαλία της Γλώσσας 9.2 Το πανηγύρι της Επιστήμης 9.3 Η Διδασκαλία των Μαθηματικών Διάλεξη 7: Από την Θεωρία στην Πράξη Μελέτες Περίπτωσης 9.1Η Διδασκαλία της Γλώσσας 9.2 Το πανηγύρι της Επιστήμης 9.3 Η Διδασκαλία των Μαθηματικών 9.1 Η Διδασκαλία της Γλώσσας ΟΔΥΣΣΕΑΣ Πιλοτικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εκπαιδευτικό Λογισμικό Δερμιτζάκη Κωνσταντίνα Η Εξάμηνο ΑΕΜ:3342 ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ: «ΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ 2. Σχ. Έτος: ΓΕΛ Κω. Η ελληνική κοινωνία της δεκαετίας 1950 μέσα από τον ελληνικό κινηματογράφο

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ 2. Σχ. Έτος: ΓΕΛ Κω. Η ελληνική κοινωνία της δεκαετίας 1950 μέσα από τον ελληνικό κινηματογράφο ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2012-13 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ 2 Ο ΓΕΛ Κω Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Η ελληνική κοινωνία της δεκαετίας 1950 μέσα από τον ελληνικό κινηματογράφο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 93Κ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ) Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας Τηλ. 22510-36554 Εισαγωγή. Η διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Μια μέρα στη Νεολιθική εποχή Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Μια μέρα στη Νεολιθική εποχή Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης 1ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Καλλικράτειας Χαλκιδικής Μια μέρα στη

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιες ήταν οι αποφάσεις της Πρώτης Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου;

2. Ποιες ήταν οι αποφάσεις της Πρώτης Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου; συνέχεια τη χρονολογία 1821. Στο χάρτη που ανοίγεται μπροστά σας εντοπίστε τις ενότητες που αναφέρονται στις πολιτικές εξελίξεις στον ευρωπαϊκό και τον ελληνικό χώρο (Η Ευρωπαϊκή Διπλωματία το 1821, Φιλελληνισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας

Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας 34ο Δ.Σ. Πειραιά Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Σχολείο και Γονείς Διάρθρωση παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013 2014 ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές των Δ1 και ΣΤ τάξεων του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο

Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο 1 η διδακτική ώρα 1 Φάση αφόρμησης / εξέταση της προηγούμενης ΔΕ Τρεις μήνες πέρασαν μετά

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή ΚΟΤΑΡΙΔΟΥ, Νίκος ΛΑΜΠΡΙΝΟΣ. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ

Κυριακή ΚΟΤΑΡΙΔΟΥ, Νίκος ΛΑΜΠΡΙΝΟΣ. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ Κυριακή ΚΟΤΑΡΙΔΟΥ, Νίκος ΛΑΜΠΡΙΝΟΣ Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ Παιδαγωγική Χρήση Ψηφιακού χάρτη Τα στοιχεία που ο εκπαιδευτικός επιθυμεί να δείξει είναι αποτυπωμένα στην οθόνη με τη μορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εισαγωγή Το παρόν υλικό περιέχει διευκρινιστικά σχόλια για τη σειρά διαφανειών με τίτλο: «Διδασκαλία και αξιολόγηση στη Μελέτη του Περιβάλλοντος» που έχει συγγραφεί και διαμορφωθεί από την Αλεξάνδρα Χ.

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δικτυακός Τόπος e- γεωγραφία. http://geogr.eduportal.gr

Ο Δικτυακός Τόπος e- γεωγραφία. http://geogr.eduportal.gr Ο Δικτυακός Τόπος e- γεωγραφία http://geogr.eduportal.gr Ομάδα Β Αντωνόπουλος Εμμανουήλ - Άρης Βασιλειάδης Βασίλειος Ελευθεριάδης Χαράλαμπος Θεοδωρίδης Αθανάσιος Μαγλογιάννης Βασίλειος Παρασύρης Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες του εκπ/κού Η βελτίωση των εκπαιδευτικών επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 6: Διδασκαλείο αρρένων (1834-1864) Χ. Καραθύμιος,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA)

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θεωρώντας ότι η διδακτική σας εμπειρία είναι πολύτιμη στην έρευνά μας θα σας παρακαλούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «Ο ΚΥΚΛΟΣ» Νικόλαος Μπαλκίζας Ιωάννα Κοσμίδου

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «Ο ΚΥΚΛΟΣ» Νικόλαος Μπαλκίζας Ιωάννα Κοσμίδου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «Ο ΚΥΚΛΟΣ» Νικόλαος Μπαλκίζας Ιωάννα Κοσμίδου Αθήνα, Φεβρουάριος 2008 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «Ο ΚΥΚΛΟΣ» Νικόλαος Μπαλκίζας Ιωάννα Κοσμίδου 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Τι είναι η ερευνητική εργασία Η ερευνητική εργασία στο σχολείο είναι μια δυναμική διαδικασία, ανοιχτή στην αναζήτηση για την κατανόηση του πραγματικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 Τίτλος παρέμβασης: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» (Α 1.1) Χρόνος διάρκεια: 1 διδακτική ώρα. Τάξη: Α Γυμνασίου Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 03.05.2017 Α.Π: 402 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ»

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» Παπανδρέου Σταυρούλα Β Γενική Αρ.Μητρώου: 1. Μάθηµα ιδακτική ενότητα Η διδακτική ενότητα αφορά τις αλλαγές στην επιφάνεια της γης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04

ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ 2014-2015 Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑΣΕΝΑΡΙΑ ήκαι ΣΧΕ ΙΑΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 Τι είναι Εκπαιδευτικό Σενάριο;

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα:

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα: Εισαγωγική Ενότητα Στην παρούσα ενότητα τα παιδιά επαναφέρουν έννοιες από τη Γ τάξη και εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους σχετικά με την προσωπική τους ιστορία. Καθώς οργανώνουμε την ενότητα, προσπαθούμε στο

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Χατζηπαντελής, Γκίνης Δ. 1. PDF created with pdffactory Pro trial version

Θ. Χατζηπαντελής, Γκίνης Δ. 1. PDF created with pdffactory Pro trial version Η ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Η κατευθυνόμενη εργασία είναι αναπόσπαστο στοιχείο της εκπαιδευτικής διαδικασίας στα σχολεία του εξωτερικού. Στην κατευθυνόμενη εργασία ο μαθητής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τµήµα Γενικής Αγωγής Εργασία στο µάθηµα: «ιδακτική της Ιστορίας» ιδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2013-2014 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ A ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΡΩΜΑ ΧΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ-ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 2η Ανάπτυξη σεναρίου σχεδίου μαθήματος με χρήση εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα