Aπό την Ιλιάδα και την Οδύσσεια αντλούν οι φιλόλογοι πλούσιο και θεμελιακό υλικό

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Aπό την Ιλιάδα και την Οδύσσεια αντλούν οι φιλόλογοι πλούσιο και θεμελιακό υλικό"

Transcript

1 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 22 (1), Ειδικό Άρθρο Special Article * Φ.Ι. Κακριδής Κλασική Φιλολογία, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Ψυχιατρική 2011, 22:17 23 Aπό την Ιλιάδα και την Οδύσσεια αντλούν οι φιλόλογοι πλούσιο και θεμελιακό υλικό για μια πλειάδα φαινομένων που αφορούν στην ανθρώπινη εμπειρία και γνώση. Στην Οδύσσεια αναφέρεται το νηπενθές, μυθικό φάρμακο που αλλάζει τη διάθεση και κάνει να ξεχνιούνται η λύπη κι ο θυμός. Το νηπενθές δεν μπορεί να ταυτιστεί με κάποια από τις γνωστές στην αρχαιότητα ουσίες που διαθέτουν αυτές τις ιδιότητες, όπως το όπιο από τη μήκωνα την υπνοφόρο, το Αιγυπτιακό κύφι ή την κάνναβη στους Σκύθες. Γνωστές ήταν στην αρχαία Ελλάδα διάφορες αγχολυτικές, υπνωτικές και παραισθησιογόνες ουσίες, αλλά δεν έχουμε μαρτυρίες για φαινόμενα εθισμού ή στερητικά, με εξαίρεση το κρασί. Το κρασί χρησιμοποιήθηκε εξαρχής για να ευφραίνει την όραση, την όσφρηση, τη γεύση, τον νου και τις καρδιές των ανθρώπων, αλλά και ως κατευναστικό και ως έκδοχο για φαρμακευτικές ουσίες. Πολλές αρχαίες πηγές περιγράφουν τα αρνητικά αποτελέσματα από την κατάχρησή του. Η μελέτη των αρχαίων κειμένων, από τα Ομηρικά έπη ως και τη χριστιανική γραμματεία, προσφέρουν μια θεμελιώδη γνώση για την επίδραση των ψυχοτρόπων ουσιών και του αλκοόλ πάνω στον ανθρώπινο ψυχισμό. Λέξεις ευρετηρίου: Nηπενθές, oμηρικά έπη, αρχαία ελληνική γραμματεία, λύπη, συναισθηματικές διαταραχές, ψυχοτρόπες ουσίες, αλκοόλ. *Εισαγωγική ομιλία στο 2ο Μονοθεματικό Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχιατρικής: «Εξαρτήσεις, συννοσηρότητα, πρόληψη και θεραπεία» ( ). Έχουν προστεθεί υποσημειώσεις, αλλά ο προφορικός χαρακτήρας διατηρήθηκε στο ακέραιο.

2 18 Φ.Ι. ΚΑΚΡΙΔΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 22 (1), 2011 Καλεσμένοι να μιλήσουν σε επιστημονικές συναντήσεις άλλων ειδικοτήτων, οι φιλόλογοι έχουν το προνόμιο να αντλούν από δύο κεφαλόβρυσα ανθρώπινης εμπειρίας και γνώσης: την Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Στα ομηρικά έπη αναζητούν και πάντα βρίσκουν ως αφετηρία της ομιλίας τους πλούσιο, θεμελιακό για κάθε πρόβλημα ή φαινόμενο, υλικό. Έτσι και σήμερα θα ξεκινήσουμε με μια ομηρική σκηνή, που πολλοί θα τη θυμούνται από το σχολείο. Δέκα χρόνια μετά το πάρσιμο της Τροίας, όταν ο Τηλέμαχος επισκέφτηκε τη Σπάρτη ζητώντας πληροφορίες για την τύχη του πατέρα του, ο Μενέλαος με την ωραία Ελένη τον υποδέχτηκαν φιλόφρονα, του είπαν όσα λίγα είχαν να του ειπούν για τον Οδυσσέα, και όταν πια ήταν ώρα να δειπνήσουν, η Ελένη, θέλοντας να φαιδρύνει τη βαριά ατμόσφαιρα... κάποιο βοτάνι επήρε κι έριξε μες στο κρασί που επίναν ένα τη θλίψη που σκορπά, θυμούς καταλαγιάζει, και κάνει όλα τα κακά ν απολησμονηθούνε. νηπενθές τ ἄχολόν τε, κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων Μες στο κροντήρι σαν το σύσμιγαν και τό πινε κανένας, απ την αυγή ως το βράδυ θa μενε με αδάκρυτα τα μάτια, ακόμα κι αν τυχόν τού πέθαιναν μητέρα και πατέρας, [...]. Τέτοιας λογής βοτάνια φύλαγε θαματουργά η Ελένη, ξαρρωστικά τa χε απ την Αίγυπτο, της Πολυδάμνας δώρο, της γυναικός του Θώνου. Αρίφνητα φυτρώνει η γης κει πέρα, μισά ξαρρωστικά, αξεδιάλεχτα, μισά φαρμακωμένα. 1 Αυτό το νηπενθές, είναι το πρώτο μαρτυρημένο ψυχοφάρμακο, πιο σωστά, αγχολυτικό, καθώς δεν προορίζεται να θεραπεύσει μια αρρώστια, αλλά απλά και μόνο ν αλλάξει στο καλύτερο τη διάθεση όσων το γευτούν. Μπορεί τα αποτελέσματά του, όπως περιγράφονται, να μη διαφέρουν από τις επενέργειες γνωστών αντικαταθλιπτικών, όμως θα ήταν λάθος να πιστέψουμε ότι ο Όμηρος είχε στο νου του γράφοντας το όπιο, όπως συχνά υποστηρίχτηκε, ή κάποιο άλλο παρόμοιο φάρμακο. i Το νηπενθές της Ελένης, i. Π.χ. το κῦφι, σύνθετο από πολλά και διάφορα συστατικά, που οι Αιγύπτιοι το χρησιμοποιούσαν ως ηρεμιστικό, καθώς... λείως καί προσηνῶς ὕπνου τε κρᾶσιν ἐπαγωγόν ἴσχει καί τά λυπηρά καί σύντονα τῶν μεθημερινῶν φροντίδων ἄνευ μέθης οἷον ἅμματα χαλᾷ καί διαλύει καί το φανταστικόν και δεκτικόν ὀνείρων μόριον, ὥσπερ κάτοπτρον ἀπολεαίνει καί ποιεῖ καθαρώτερον οὐδέν ἧττον ἤ τά κρούματα τῆς λύρας, οἷς ἐχρῶντο πρό τῶν ὕπνων οἱ Πυθαγόρειοι, τό ἐμπαθές καί ἄλογον τῆς ψυχῆς ἐξαπᾴδοντες οὕτω καί θεραπεύοντες (Πλούταρχ. π. Ίσιδος καί Ὀσίριδος 383ΕΕ 384Α πβ. Γαλην. 13,199κκ.). σωστό είναι να θεωρηθεί πλάσμα της φαντασίας του ποιητή, που εύστοχα το συσχέτισε με την επίσκεψη της Ελένης στην Αίγυπτο, χώρα γνωστή για τις ιατρικές και φαρμακευτικές της επιδόσεις. 2 Ποιητική επινόηση αποτελούν σίγουρα και οι λωτοί, τροφή των Λωτοφάγων, που με τη διατύπωση της Οδύσσειας:...αν του λωτού το μελιστάλαχτο καρπό κανείς γευόταν, πια δε γνοιαζόταν για μηνύματα κι ουδ έλεε να διαγείρει τό χε να μείνει εκεί καλύτερα, και με τους Λωτοφάγους λωτό να γεύεται, κι ολότελα το γυρισμό ξεχνούσε. 3 Οι ομηριστές αναρωτιούνται αν με βάση αυτήν και μόνο την περιγραφή οι ψυχίατροι θα μιλούσαν για πάθος, για εθισμό και συνακόλουθα φαινόμενα είναι όμως βέβαιο ότι η νεότερη επιστήμη δε θα αποδεχόταν ως θεραπεία την άμεση και αποτελεσματική λύση που έδωσε στο πρόβλημα ο Οδυσσέας. Τους συντρόφους μου, διηγήθηκε, που είχαν ολότελα το γυρισμό ξεχάσει......τραβώντας τους στα βαθουλά καράβια με βιάς τους έδεσα θρηνάμενους στους πάγκους αποκάτω. 4 Μια ακόμα περίπτωση θα αναφέρουμε, όχι πια από τον Όμηρο, αλλά γενικότερα από τη μυθολογία, που και αυτή έχει συχνά συσχετιστεί με ψυχικά φαινόμενα. i Τη θυμούνται και τη θυμίζουν συχνά και οι οικολόγοι την ιστορία του Ερυσίχθονα, όπως την αφηγήθηκε αλεξανδρινός ποιητής, ο Καλλίμαχος, τον 3ο πριν από τον Χριστό αιώνα. Κακομαθημένος και γλεντζές ο γιος του Τριόπα, βασιλιά των Πελασγών της Θεσσαλίας, μπήκε μια μέρα με τους ανθρώπους του στο ιερό άλσος της Δήμητρας κι έβαλε μπρος να κόβει λεύκες θεώρατες, οικοδομικό υλικό για ένα περίπτερο, όπου σχεδίαζε να γλεντοκοπά με τους φίλους του. Του παρουσιάστηκε η θεά ως ιέρεια, τον μάλωσε, του ζήτησε να σταματήσει, και όταν της αντιμίλησε υβριστικά, τον τιμώρησε να τρώει, να τρώει, να τρώει, να μη χορταίνει! Το αποτέλεσμα... i. Ας θυμηθούμε τις εργασίες του Δ. Κουρέτα, και το κοινό συνέδριο των γάλλων μυθολόγων και ψυχοθεραπευτών στους Δελφούς με θέμα Angoisse et Divination ( ).

3 PSYCHIATRIKI 22 (1), 2011 ΝΗΠΕΝΘΗ 19 Άμυαλος, όσα αν έτρωγε τόσα ποθούσε πάλι είκοσι στρώναν φαγητό, δώδεκα τον κερνούσαν! Μέσα στο δώμα ολημερίς αχόρταγος ζητούσε να φάει τα πάντα μα η κοιλιά συνέχεια τον τσιμπούσε. Σα στο βυθό της θάλασσας ανώφελα βουλούσαν τα χίλια μύρια φαγητά, και χάνονταν του κάκου. i Η περιγραφή είναι ποιητική, αλλ αυτό δεν εμποδίζει να χαρακτηρίσουμε την τιμωρία της θεάς ως βουλιμία, γνωστό στους αρχαίους παθολογικό φαινόμενο, που και αυτό συχνά συνδέεται με ψυχικές διαταραχές. ii Μιλώντας για τη Δήμητρα, θυμίζουμε πως αυτή, έλεγαν, ανακάλυψε πρώτη στη Σικυώνα της Κορινθίας και πρώτη χρησιμοποίησε ως υπνωτικό τον χυμό, τον ὀπό της παπαρούνας, το ὄπιον, τότε που μερόνυχτα τριγυρνούσε ανήσυχη, δίχως ύπνο, αναζητώντας την Περσεφόνη. Το πρώτη είναι πολύ αμφίβολο. Δεν μπορούμε βέβαια να χρονολογήσουμε την αρπαγή και την αναζήτηση της Περσεφόνης ξέρουμε όμως από στέριες φιλολογικές μαρτυρίες και αρχαιολογικά ευρήματα ότι με διάφορα ονόματα και σε ποικίλες χρήσεις και συνθέσεις η μήκων ἡ ὑπνοφόρος, ήταν κιόλας σε πανάρχαια χρόνια γνωστή στους Σουμέριους, που την ονόμαζαν φυτό της χαράς (hulgil), στους Αιγύπτιους, τους Βαβυλώνιους, τους Ασσύριους, τους Φοίνικες τέλος και στους Κρητικούς της μινωικής εποχής, που την έκαναν γνωστή στους Μυκηναίους και σ όλους τους Έλληνες. Τα κείμενα μιλούν για τους τρόπους παρασκευής των διαφόρων σκευασμάτων και για τις ιατρικές τους χρήσεις για το μηκώνειον, παράδειγμα, που χρησιμοποιήθηκε ως παυσίπονο, iii υπνωτικό, ναρκωτικό, ηρεμιστικό για τα μωρά στην κούνια, i ακόμα και ως μέσο εθελούσιας ευθανασίας των γερόντων! 5,6 Έχουμε πια προχωρήσει στα ιστορικά χρόνια, και δε γίνεται παρά να θυμηθούμε τον Ηρόδοτο και τα όσα έγραψε για τους Σκύθες, πώς καθαίρονται μετά την ταφή των νεκρών (παραφράζουμε): Στήνουν τρία μακριά κοντάρια έτσι που ν ακουμπούν στην κορυφή, και τα κλείνουν γύρω γύρω σφιχτά με μάλλινα σκεπάσματα. Ύστερα, τοποθετούν σ ένα δοχείο, κάτω από τα ξύλα και τα πανιά, πέτρες πυρωμένες στη φωτιά [...], χώνονται μέσα και οι ίδιοι, παίρνουν σπόρους από την κάνναβη που φυτρώνει στα μέρη τους, ii και τους ρίχνουν στις πυρωμένες πέτρες. Βγάζουν αναθυμιάσεις και ατμό περισσότερο από κάθε ελληνικό ατμόλουτρο. Χαίρονται οι Σκύθες με τον καθαρμό και ξεφωνίζουν οἱ δέ Σκύθαι ἀγάμενοι [...] ὠρύονται (4,73 75). iii Η τελευταία λέξη παραπέμπει σε λατρευτικές αποτροπαϊκές κραυγές, σε καταληψία, έκσταση και παραισθήσεις όλα φαινόμενα που τα αντίστοιχά τους στην Ελλάδα φαίνεται να ήταν λιγοστά και μένουν αμάρτυρα. Οι απόκρυφες ιερουργίες των μυστηρίων, στα Ελευσίνια και αλλού, μας είναι άγνωστες, και η ιδέα ότι στους Δελφούς η Πυθία ανάσαινε υδρανθρακικά αέρια (αιθάνιο, μεθάνιο και αιθυλένιο) για να καταστεί ένθεη και να χρησμοδοτήσει, μπορεί να υποστηρίχτηκε πρόσφατα από αμερικανούς επιστήμονες, αλλά μένει αναπόδειχτη. iv Αναπόδειχτη μένει και μια αρχαιολογική μαρτυρία από το Νεκρομαντείο του Αχέροντα στην Ήπειρο. Οι προσκυνητές που επιθυμούσαν να ιδούν και να συνομιλήσουν με τους νεκρούς έπρεπε να προετοιμαστούν μερικές μέρες στο ιερό με δεήσεις και καθαρμούς. Στα δωμάτια όπου τους φιλοξενούσαν βρέθηκαν φυλαγμένα σε πιθάρια μαζί με άλλες τροφές κουκιά και λούπινα (λαθούρια), καρποί που η i. Καλλίμαχος, Ύμνος Εις Δήμητρα, 6,68κκ. ii. Βουλιμία, βουλιμίασις, βουλιμιάω, βουλιμιώττω, βούλιμος και βουλιμ(ι)ώδης. Στα Συμποσιακά προβλήματα του Πλουτάρχου υπάρχει ολόκληρο κεφάλαιο με θέμα Τίς αἰτία βουλίμου (693 Ε κκ.). Αντίθετα, δύσκολο θα μας ήταν να θεωρήσουμε ασθένεια όχι πια την τιμωρία, αλλά το χάρισμα της Δήμητρας στον Πανδάρεω. Ήτανε μαραγκός στην Έφεσο της Μικράς Ασίας, και η θεά, δεν ξέρουμε γιατί, του είχε χαρίσει δῶρον μηδέποτε βαρυνθῆναι τήν γαστέρα ὑπό σιτίων, ὁπόσον ἄν πλῆθος εἰσενέγκηται: να μη βαραίνει η κοιλιά του από φαγητά, όσο πολλά και αν της έριχνε μέσα Αντωνίνος Λιβεράλης, Μεταμορφώσεων συναγωγή, 11,1. iii. Παρόμοια ὀδυνήφατα φάρμακα ήταν γνωστά από πολύ παλιά (Ε 401 και 900). i. Γνωστή αλλά τελείως διαφορετική είναι και η χρήση των σπόρων της παπαρούνας. ii. Ο Ηρόδοτος τονίζει πόσο ανώτερη είναι από το συνηθισμένο λινάρι. iii. Πβ. και την παρόμοια περίπτωση των πληθυσμών πέρα από τον ποταμό Αράξη, όπου οι Μασσαγέτες, γράφει ο Ηρόδοτος, έριχναν τον καρπό ενός δέντρου στη φωτιά, κάθονταν γύρω γύρω και ὀσφραινομένους καταγιζομένου τοῦ καρποῦ τοῦ ἐπιβαλλομένου μεθύσκεσθαι τῇ ὀδμῇ κατά περ Ἕλληνας τῷ οἴνῳ, πλέονος δέ ἐπιβαλλομένου τοῦ καρποῦ μᾶλλον μεθύσκεσθαι, ἐς ὅ ἐς ὄρχησιν ἀνίσθασθαι καί ἐς ἀοιδήν ἀπικνέεσθαι (1,202). iv. Βλ. τη δημοσιογραφική εξαγγελία στην εφημερίδα Τα Νέα της , σ. 4/28.

4 20 Φ.Ι. ΚΑΚΡΙΔΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 22 (1), 2011 κατανάλωσή τους προκαλεί άμβλυνση των αισθήσεων, ζάλη και παραισθήσεις. Ήταν άραγε και αυτό ένα μέσο για να μπορέσουν αργότερα οι πιστοί, στο σκοτεινό υπόγειο όπου τους οδηγούσαν, να ιδούν και να επικοινωνήσουν με τα εἴδωλα καμόντων; Δύσκολο να το βεβαιώσουμε. 7 Γενικά στην Ελλάδα, οι κάθε λογής αγχολυτικές, υπνωτικές, παραισθησιογόνες κ.λπ. ουσίες, ξέρουμε ότι αξιοποιήθηκαν σε μεγάλη κλίμακα ως φάρμακα, αλλά δε φαίνεται να είχαν προκαλέσει εθισμούς, στερητικά ή άλλα παθολογικά φαινόμενα. Μεγάλη εξαίρεση: το κρασί! Και το κρασί οι Αρχαίοι το χρησιμοποιούσαν ως φάρμακο, μονάχο του ως αντισηπτικό, συχνά και ως έκδοχο για άλλες ουσίες, 8 όπως κιόλας η ωραία Ελένη για το νηπενθές, και η Κίρκη για τα ολέθρια φάρμακα λυγρά που πότισε τους συντρόφους του Οδυσσέα. i Ωστόσο, κύρια χρήση του κρασιού ήταν εξαρχής να ευφραίνει την όραση, την όσφρηση, τη γεύση, τον νου και τις καρδιές των ανθρώπων άλλο αν καμιά φορά το καλό παραγίνεται:...του Διόνυσου το δώρο στέλνει ψηλά, πολύ ψηλά στις σκέψεις των ανθρώπων: θαρρείς και πόλεις κούρσεψες γκρεμίζοντας τα τείχη, θαρρείς πως είσαι βασιλιάς της γης της οικουμένης! στραποβολά το σπίτι σου, χρυσό και φιλντισένιο στη φεξερή τη θάλασσα καράβια φορτωμένα καρπούς από την Αίγυπτο, πλούτος μεγάλο φέρνουν! Τέτοια κλωθογυρίζει ο νους του ανθρώπου, όταν πίνει του Αμύντα γιε! Οι στίχοι είναι του Βακχυλίδη (απόσπ. 20S.) και απευθύνονται στον Αλέξανδρο τον πρώτο της Μακεδονίας. Πιο λαϊκός είναι ο έπαινος του κρασιού, όπως τον τραγουδά μια ολομέθυστη κοπελιά στις Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη....απ όλα τα μυρωδικά, θαρρώ κανένα με το θασίτικο κρασί δεν παραβγαίνει. Φέρνει μια ζάλη στο κεφάλι που βαστάει πολύυυυυ... Μαραίνονται όλα τ άλλα, ξεθυμαίνουν όχι της Θάσου το κρασί στους μαστραπάδες, που είναι καλόοοο... Κέρασε ακράτο το κρασί να μάς ευφραίνει... ( ) i. Παρόμοια, στα Διονυσιακά του Νόννου, ο Βάκχος λυσίπονον κεράσας μελιηδέι φάρμακον οἶνῳ δῶκε ποτόν ληθαῖον στον Κάδμο (46,359κ.). Ας μη διαβάσουμε άλλα διαφημιστικά απόψε που ο στόχος μας είναι διαφορετικός. Άλλωστε ὀργή μεγάλη γυνή μέθυσος κατά την Παλαιά Διαθήκη, i και τα παλιά εκείνα χρόνια το κρασί ήταν, τουλάχιστο τυπικά, απαγορευμένο για τις γυναίκες, γεγονός που τις υποχρέωνε να κατεβαίνουν κρυφά στο κελάρι νύχτα με τον λύχνο, να το πίνουν κατευθείαν απ το πιθάρι, ανέρωτο! ii Και στους άντρες βέβαια, όταν φτάνουν στην υπερβολή και πίνουν ὑπέρ μέτρον, iii καλό το κρασί δεν κάνει. Πάλι στον Όμηρο και στην Οδύσσεια, ας ξεχάσουμε τον Κύκλωπα που έκανε πολύ κακό μεθύσι, να θυμηθούμε το κλασικό ατύχημα του Ελπήνορα, που σηκώθηκε νύχτα οἰνοβαρείων (κ 555), παραπάτησε, έπεσε από το λιακωτό της Κίρκης και σκοτώθηκε, κι ακόμα την ιστορία του Ευρυτίωνα, του Κένταυρου, που μεθυσμένος παραφέρθηκε στο γάμο του Πειρίθοου και όρμησε στη νύφη προκαλώντας ολόκληρο πόλεμο με τους Λαπίθες, την Κενταυρομαχία (φ ). Τέτοια και άλλα πολλά παθαίνει όποιος παραπίνει! iv Ἐκ πολυποσίης ῥῖγος καί παραφροσύνη, κακόν, όρισε ο Ιπποκράτης στους Αφορισμούς του (7,7). v Η παραφροσύνη είναι γενικότερος όρος vi αν τον αντικαταστήσουμε με τη συγγενική μανία, τότε το απόφθεγμα του Ιπποκράτη επιβεβαιώνεται εύκολα, μέσα από την αρχαία γλώσσα. i. Σοφία Σιράχ 26,8,1. ii. Το παραδέχεται η Πραξαγόρα στην αρχή της κωμωδίας. Για τις συνέπειες της ἀκρατοποσίας, βλ. Ηρόδοτ. 6, 84, όπου οι Σπαρτιάτες έλεγαν για τον Κλεομένη, ότι συντροφεύοντας με τους Σκύθες ἀκρητοπότην γενέσθαι καί ἐκ τούτου μανῆναι. iii. Το μέτρο το έχει ορίσει ο ίδιος ο Διόνυσος στο απόσπ. 93 K. A. του κωμικού Εύβουλου πβ. Πανύασις απόσπ. 14 Κ., Ξενοφ. Συμποσ. 2, και τα πολλά χωρία που έχει συγκεντρώσει ο Αθήναιος στους Δειπνοσοφιστές 36a κκ. iv. Νόμος του Πιττακού διπλασίαζε την ποινή των εγκλημάτων, αν ο δράστης ήταν πιωμένος. v. Πβ. Προρρητικών 2,2. vi. Στον Ηρόδοτο ρωτά ο Καμβύσης έναν έμπιστό του πώς σκέφτονται γι αυτόν οι Πέρσες, κι αυτός απαντά:...ὦ δέσποτα, τά μέν ἄλλα πάντα μεγάλως ἐπαινέαι, τῇ δέ φιλοινίῃ σε φασί πλεόνως προσκέεσθαι και ο Καμβύσης θυμωμένος:...νῦν ἄρα με φασί Πέρσαι οἴνῳ προσκείμενον παραφρονέειν καί οὐκ εἶναι νοήμονα... (3,34) πβ. Πλάτ. Νόμοι 649d και Αθήν. Δειπνοσ. 11,464d.

5 PSYCHIATRIKI 22 (1), 2011 ΝΗΠΕΝΘΗ 21 Ο θεός ο Διόνυσος χαρακτηριζόταν μαινόλης και μαινόμενος, και τα ίδια επίθετα αποδίδονταν και στον οἶνο. Ο Ευριπίδης αναφέρει μανίαν Διονύσου πάρα, ο Λουκιανός μιλά για άντρες μεμηνότες ὑπό τοῦ ποτοῦ, και ακόμα συναντούμε εκφράσεις όπως Διονύσῳ ή ἐπί τῷ Διονύσῳ μαίνεσθαι i όλα αυτά δίπλα σε ρητές διαπιστώσεις όπως το παροιμιακό οἶνος τό φρονεῖν ἐπισκοτεῖ. ii Η οἰνοφιλία είναι στην ελληνική αρχαιότητα το μόνο ἁμάρτημα τοῦ ἐπιθυμητικοῦ, όπου γίνεται λόγος για εθισμό iii με τη σύγχρονη έννοια. iv Η έκφραση κατεπίθυμος οἴνου (Ησύχ.), όπως και τα ουσιαστικά οἰνοφερής, οἰνόφλυξ, v μέθυσος κ.ά. ορίζουν ανθρώπους παραδομένους, θα λέγαμε σήμερα, στο πάθος του κρασιού όμως για να συναντήσουμε παρόμοιο χαρακτηρισμό στον αρχαίο κόσμο πρέπει να προχωρήσουμε ως τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο, που σχολιάζοντας τη δεύτερη επιστολή του Παύλου στους Θεσσαλονικείς έγραψε: Οὐχ ὁρᾷς τούς μεθύοντας, ὅτι ἀεί διψῶσι; Πάθος γάρ έστιν, οὐ φύσεως ἐπιθυμία, ἀλλά νόσος τις διεστραμμένη. Οὐχ ὁρᾲς οὕς καλοῦσι βουλιμιῶντας, ὅτι ἀεί πεινῶσι; Πάθος γάρ ἐστιν, ὥς φασιν ἰατρῶν παῖδες... πάθος δέ ὅρον οὐκ οἶδεν, ἀλλά τότε ἵσταται, ὅταν ἀποκτείνῃ τόν ἔχοντα: το πάθος όρια δε γνωρίζει, αλλά τότε μόνο σταματά, όταν σκοτώσει αυτόν που το έχει (PG τ. 62, σ. 471). i. Βλ. Ιλιάδ. Ζ , Ευριπ. Βάκχ. 205, Πλάτων, Νόμοι 773c d, Φίλων Ιουδ. 1,351, Ανθολ. 9,524,13 κ.ά. πβ. οἶνος ψυχαπάτης (Ερατοσθ. 36,5) και Διόνυσος ψυχοδαΐκτης ή ψυχοπλανής (Ανθολ. 9,524) πβ. Λουκιανός, Θεών διάλογ. 18,2, Παυσανίας 2,7,5, Άλεξις απόσπ. 223 Ε. και Αθήν. Δειπνοσ. 13, 587b. κ.ά.π. ii. Πβ. Εύβουλος απ. 133 Κ.-Α. πβ. Ιπποκρ. Προρρητικών 2,2, Αριστοτ. Πολιτ. 1461a, Ηθικ. Ευδ. 1121b κ.ά.π. iii. Στην αρχαιότητα η λέξη εθισμός είχε καλή σημασία ως ἄσκησις ψυχῆς που μπορεί να σταματήσει κακές συνήθειες όπως τη φλυαρία ή την περιέργεια. iv. [Πλ.] Ερυξ. 405e: ὅσοι τῶν ἀνθρώπων τυγχάνουσιν κυβευταί ὄντες, οἱ δέ οἰνόφλυγες, ἕτεροι δέ γαστρίμαργοι, ἅπαντα ταῦτα οὐδέν ἕτερον τυγχάνει ὄντα ἤ ἐπιθυμίαι. Σφόδρα γε. Αἱ δ ἐπιθυμίαι πᾶσαι οὐδέν ἕτερον ἤ ἔνδειαί τινων. Οἱ οὖν πλείστα τούτων πεπονθότες ἄνθρωποι ἐν μοχθηροτέρᾳ ἕξει εἰσίν τῶν μηδέν ἤ ὡς ἐλάχιστα τοιαῦτα πεπονθότων. v. Φλύω=φουσκώνω πβ. οἰνοφλυγέω κ.ά. Ο Χριστιανισμός ήταν και γενικότερα αυστηρός με τους παραβάτες. i Είναι φυσικό, όταν τέσσερις αιώνες μετά το Σωκράτη και τους Σωκρατικούς η νέα θρησκεία ανανέωνε και προέβαλλε με έμφαση το ιδανικό της κοινωνικής και ατομικής αρετής σε μια πέρα για πέρα διαφθαρμένη κοινωνία και ήταν βαθύτατα διεφθαρμένη η κοινωνία της Ελληνορωμαϊκής εποχής, παραδομένη σε κάθε λογής πάθη, ανάμεσά τους και στη συστηματική χρήση ουσιών. Ξεκινώντας ως πανάκειες και αντίδοτα για κάθε δηλητήριο, που τα χρησιμοποιούσαν μονάρχες όπως ο Άτταλος ο τρίτος στην Πέργαμο ( π.χ.), ο Μιθριδάτης στον Πόντο ( π.χ.) και ο Νέρων στη Ρώμη, πολυσύνθετα σκευάσματα με βάση το όπιο έφτασε να κυκλοφορούν ελεύθερα, αυτούσια ή νοθευμένα, στα λαϊκά στρώματα. Πιο γνωστό παράδειγμα η θηριακή. Γράφει για τον αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο ( μ.χ.) ο Γαληνός, ο ιατρός που τον παρακολουθούσε: Έφτιαχνε κι έπαιρνε εξαρχής για την ασφάλειά του κάθε μέρα ένα κουκί θηριακή, καταπίνοντάς το σκέτο ή ανακατεύοντάς το σε νερό ή σε κρασί. Επειδή όμως τον έπιανε νύστα βαριά στις καθημερινές του ασχολίες, αφαίρεσε το χυμό της παπαρούνας, αλλά πάλι, εθισμένος καθώς ήταν, [...] έμενε ξάγρυπνος το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας, κι έτσι αναγκάστηκε να παίρνει ξανά το συνηθισμένο του σκεύασμα με τον χυμό. ii Είχε πολλούς λόγους να καταφεύγει σε ουσίες ο Μάρκος Αυρήλιος. Στωικός φιλόσοφος και λάτρης της ηρεμίας, ήταν της μοίρας του να περάσει τη ζωή του πολεμώντας στα σύνορα της αυτοκρατορίας, ξέροντας πως πίσω στο παλάτι η κατά τα άλλα πειθήνιος, φιλόστοργος και αφελής iii σύζυγός του τον i. Βλ. Παλλάδιος (4ος/5ος μ.χ.), Λαυσιακόν 47,10,3. ii. Περί αντιδότων 14,4: αὐτοί δ ἡμείς ἴσμεν κατά τόν Ἀντωνῖνον, ὅς τό μέν πρῶτον εἰς ἀσφάλειαν ἑαυτοῦ κατασκευάζων ἑκάστης ἡμέρας, ὅσον αἰγυπτίου κυάμου μέγεθος έλάμβανεν ἤ καταπίνων ἄνευ μίξεως ὕδατος ἤ οἴνου ἤ τοιούτου μιγνύς. Ἐπεί δέ συνέβαινεν αὐτῳ νυστάζειν καρωδῶς ἐν ταῖς ὁσημέραι πράξεσιν, ἀφεῖλε τόν ὀπόν τῆς μήκωνος. Πάλιν οὖν αὐτόν συνέβη διά το πρόσθεν ἔθος [...] τό γε πλεῖστον μέρος τῆς νυκτός ἄγρυπνον διατελεῖν, καί δια τοῦτο ἠναγκάσθη προσφέρεσθαι καί τοῦ τόν ὀπόν ἔχοντος ἤδη κεχρονικότος. iii. Εἰς εαὐτόν 1,17,18

6 22 Φ.Ι. ΚΑΚΡΙΔΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 22 (1), 2011 απατούσε! Έτσι, όταν σε μια καταγραμμένη σκέψη του εἰς ἑαυτόν διαβάζουμε ότι είναι εύκολο κανείς να διώξει και να εξαφανίσει κάθε οχληρή ή ανοίκεια σκέψη και να βρεθεί αμέσως σε απόλυτη γαλήνη εὐθύς ἐν πάσῃ γαλήνῃ εἶναι (5,2), ο νους μας πηγαίνει στη θηριακή, που ένα της όνομα ήταν ακριβώς γαλήνη! i Ας ολοκληρώσουμε αυτή τη σύντομη περιδιάβαση αναζητώντας στις αρχαιοελληνικές μαρτυρίες για το κρασί και τα ναρκωτικά απάντηση στο ερώτημα, τι αποζητούν οι χρήστες και τι υπόσχονται να προσφέρουν το οινόπνευμα και οι άλλες ουσίες. Ξεκινώντας πάλι από τη γλώσσα, διαπιστώνουμε ότι ως επιθυμητό αποτέλεσμα δεν προσδιορίζονται τόσο η ηδονή ή η απόλαυση γενικά, όπως ίσως θα περιμέναμε, ii αλλά κάτι διαφορετικό, η λησμονιά, η λήθη. Επίθετα όπως ἐπίληθος, ληθιπήμων, ληθικηδής, iii ληθεδανός, που αποδίδονται στο κράσι και στα σκευάσματα, χαρακτηρισμοί όπως λήθης ποιητικός για τον μανδραγόρα, διαπιστώσεις όπως ότι η μίλτος (ένα βότανο) κάνει σιγά σιγά τους ανθρώπους ν απομακρύνονται τῆς μνήμης τῶν δεινῶν, εἰς λήθην ἕλκουσα κατά μικρόν... iv όλ αυτά μαρτυρούν την επιθυμία του χρήστη να ξεχάσει. v Να ξεχάσει τι; Στα κείμενα θα βρούμε ως απάντηση γενικές έννοιες όπως τη θλίψη, i τις στενοχώριες, ii τις έγνοιες, τους πόνους, τις συμφορές, iii όλα τα δεινά. iv Σε μία και μόνη περίπτωση βλέπουμε να σημειώνεται και κάτι διαφορετικό. Χαρακτηρίζοντας το φάρμακο της ωραίας Ελένης, ο Όμηρος χρησιμοποίησε και το επίθετο ἄχολον, από τον χόλον, τον θυμό. v Έτσι το νηπενθές έμεινε στην αρχαία παράδοση ως ὀργῆς καί λύπης φάρμακον vi και είναι κρίμα να μην έχουμε τη συνταγή του. Θα μάς ήταν χρήσιμη σε μιαν εποχή όπου πέρα από τις συνηθισμένες στενοχώριες έχουμε κάθε λόγο να είμαστε και θυμωμένοι, με πολλούς και με πολλά. i. Γαληνός π. Αντιδότων, 14, 32. ii. Για «ηδονή» γίνεται λόγος στους πλατωνικούς Νόμους (649d), στην Απολογία Σωκράτους του Ξενοφώντα (19) και στο Φώτιο, Ομιλία στη μάρτυρα Ιουλίτα, τ. 31 σ. 260: Οἱ δέ φίλοινοι καί οἰνόφλυγες, οὐ τήν λύπην καταπραΰνοντες, ἀλλά κακά κακῶν διαμειβόμενοι, καί πονηροί τινες γινόμενοι συναλλάκται, νοσήματα ψυχῶν διαμείβουσι νοσημάτων οἵ τούς ἐπί τῆς τρυτάνης τάς ῥοπάς ἐπανισοῦντας μιμούμενοι, τοσοῦτον ὑφαιροῦσιν τῆς λύπης ὅσον αὔξουσι τό φιλήδονον. Ἀλλ οἶμαι χρῆναι βοήθειαν τῇ φύσει παρέχειν τόν οἶνον καί μή τοσοῦτον ἐπιτρέπειν ἐγχεῖσθαι τόν ἄκρατον, ὥστε σκότωσιν τοῖς λογισμοῖς ἐμποιεῖν. Οὔτε γάρ συνεκρυήσεται τῷ οἴνῳ τό λυπηρόν... κ.ά. Για «απόλαυση» μιλά ο Αριστοτέλης, Ηθικ. Ευδ. 1221b. iii. Για το κρασί (Αλκ. 41,3) και για τον Διόνυσο (Ανθολ. Επιγρ. 172,5). iv. Ευτέκνιος, Παράφραση στά Θηριακά του Νικάνδρου σ. 65, 15κκ. v. Πβ. ενδεικτικά και το νεοελληνικό δίστιχο Μπεκρή με λες, μπεκρή με λεν, μπεκρής γιατί πονάω/το ντέρτι μου τ αφτούρητο, μεθώ και λησμονάω Α. Βρέλλης, Ηπειρώτικά στιχοπλάκια, δ.δ. Γιάννινα 1980, σ i. Σιμων. απ. 86., Κύπρια απ. 13 Α. ii. Ἄλυπον ἄνθος ἀνίας, Σοφοκλ. απ. 172 P, ἔστιν τό μεθύειν πημονῆς λυτήριον, και 758 Ρ. πβ. πάσας δ ἐκ κραδίας ἀνίας ἀνδρῶν ἀλαπάζει... Πανύασις, απ. 14 Κ., Ευριπ. Βάκχ iii. Πῖνε πῖν ἐπί συμφοραῖς, Σιμων. απόσπ. 7 P. iv. Σε αυτήν την κατεύθυνση παραπέμπουν και τα προθέματα λυσι- (λυσίπονος, λυσιπήμων), παυσι- (παυσίπονος, παυσίλυπος) και νη- (νηπενθής), όταν τα επίθετα αποδίδονται στο Διόνυσο [λυαίο!], στο κρασί και στο κλήμα βλ.π.χ. Ευρ. Βάκχ. 772, Νόν. Διονυσ. 7,87, Αριστοφ. Βάτρ v. Aποσκευαζόμενον τήν ὀργήν, Ησύχ. vi. Σχόλια: Δαιμονίως τά ἀνώτατα δύο παρέλαβε, τό πένθους καί ὀργῆς ἀπαλάττειν, οἷς καί τά λοιπά ὑποστέλλεται πάθη. Πβ. Διόδ. 1,97,7: τό γάρ νηπενθές φάρμακον, ὅ λαβεῖν φησίν ὁ ποιητής τήν Ἑλένην ἐκ τῶν Αἰγυπτίων [...] ἀκριβῶς ἐξητακώς φαίνεται. Ἔτι γάρ καί νῦν τάς ἐν ταύτῃ γυναῖκας χρῆσθαι τῇ προειρημένῃ δυνάμει λέγουσι, καί παρά μόναις ταῖς Διοσπολίτισιν ὀργῆς καί λύπης φάρμακον εὑρῆσθαι φασί και (Ευσέβ., Ευαγγ. προπαρ. 10,8,10 πβλ. Θεοφύλ. Σιμοκάτης, Επιστ. 25,4).

7 PSYCHIATRIKI 22 (1), 2011 ΝΗΠΕΝΘΗ 23 F.Ι. Kakridis Department of Classical Philology, University of Ioannina, Ioannina, Greece Iliad and Odyssey are two major literary sources on various phenomena related to human experience and knowledge. In the Odyssey we find references to the nepenthes, a mythical substance which can change the mood, causing sorrow and anger to be forgotten. We can not identify it with any of the well known substances that have these properties, such as opium from the opium poppy, the Egyptian kyfi or cannabis in the Scythians. Ancient Greeks used various anxiolytic, hypnotic and narcotic substances, but phenomena of addiction or withdrawal are not clearly described, with the exception of wine. Wine was used to lighten peoples minds and hearts, as well as a vehicle for drugs. Many ancient sources describe the negative effects of wine abuse. The study of ancient texts, from Homer s epics to Christian literature, allows a fundamental insight into the influence of psychotropic substances and alcohol on the human psyche. Key words: Nepenthes, Homer s epics, ancient greek literature, sorrow, affective disorders, psychotropic substances, alcohol. Αλληλογραφία: Φ.Ι. Κακριδής, Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ PSYCHIATRIKI Περιοδικό Ψυχιατρική ιονυσίου Αιγινήτου 17, 3ος όροφος, 115 28 Αθήνα Τηλ.: 210-77 58 410 Fax: 210-77 58 405 e-mail: editor@psych.gr The Journal Psychiatriki 17, Dionisiou Eginitou str., 3rd floor, 115

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Προτεινόµενη διάρκεια: 5 διδακτικές ώρες Στην πορεία διαπραγµάτευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο Θουκυδίδης, Ιστορίαι Ζ,48 («Αλκιβιάδης δε κατοικίζειν») ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο δε Αλκιβιάδης είπε ή [:ισχυρίστηκε ] ότι οι (Αθηναίοι),

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Όταν η μαμά έχει στομία

Όταν η μαμά έχει στομία Coloplast Όταν η μαμά έχει στομία Μια αληθινή ιστορία ζωής Εισαγωγή Αυτό το φυλλάδιο γράφτηκε από την Tina η οποία έχει κάνει επέμβαση στομίας. Η επέμβαση έγινε το 1994, τη στιγμή που ο γιος της ήταν ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η φιλοξενία - ετυμολoγικά από το ρήμα «φιλώ (=αγαπώ) + ξένος» - αναφέρεται στην πράξη της περίθαλψης και φροντίδας ενός ξένου στο σπίτι κάποιου. Ήταν θεσμός για τους αρχαίους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη Τη μέρα που έχω πεθάνει Τη μέρα που έχω πεθάνει, η αύρα μου προχωράει - Αλλά δεν νομίζω ότι η καρδιά μου είναι ακόμα στη γη! Μην κλαις και μη λυπάσαι: "Αχ αλίμονο, πόσο τρομερό!" Θα πέσεις στου διαβόλου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

Δυνάμεις Φυσικών Αριθμών

Δυνάμεις Φυσικών Αριθμών Δυνάμεις Φυσικών Αριθμών TINΑ ΒΡΕΝΤΖΟΥ www.ma8eno.gr www.ma8eno.gr Σελίδα 1 Δυνάμεις φυσικών αριθμών Δύναμη ονομάζουμε το γινόμενο πολλών ίσων παραγόντων Πχ: 8 8= 64, 4 4 4= 64, 3 3 3 3= 81. Έτσι, το γινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Διδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΣΑ Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Α1, 1 Ἐπειδή πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινά οὖσαν καί πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἓνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γάρ

Διαβάστε περισσότερα

α) Άμεσης απόδοσης β) Μακροπρόθεσμης αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος

α) Άμεσης απόδοσης β) Μακροπρόθεσμης αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος Οι Τοπικές Κουζίνες σαν Τουριστικός Πόρος: α) Άμεσης απόδοσης β) Μακροπρόθεσμης αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑΣ ΓΕΥΣΗΣ Σύρος,, 2008 Η γαστρονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει

Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει < Η Γιαγιά δε με Γνωρίζει Συγγραφή παραμυθιού: Εύα Στεφανάτου, εκπ/κός, υπεύθυνη Αγωγής Υγείας της Π.Ε. Ν. Ηρακλείου Επιμέλεια εικονογράφησης & ηλεκτρονική επεξεργασία: Εύα Στεφανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!!

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!! ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!! Όταν το μυαλό αλλάζει τον καθρέφτη ζήτα βοήθεια! Η δράση μας σήμερα ο κόσμος μας ΑΥΡΙΟ! ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ 2014-2015 Η δράση μας για την ανορεξία ΤΩΡΑ! της

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Μανδαμαδιώτης (απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών) Πώς χειρίστηκε ο Ηρόδοτος τις ξένες γλώσσες που αντιμετώπισε;

Μανόλης Μανδαμαδιώτης (απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών) Πώς χειρίστηκε ο Ηρόδοτος τις ξένες γλώσσες που αντιμετώπισε; Μανόλης Μανδαμαδιώτης (απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών) Πώς χειρίστηκε ο Ηρόδοτος τις ξένες γλώσσες που αντιμετώπισε; Ε μ π ο ρ ι κ έ ς Σ χ έ σ ε ι ς Από τη δεύτερη χιλιετία

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών Τμήμα Έρευνας Κοινωνιοδημογραφικά Χαρακτηριστικά ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ 2 1,6 % 1 8,9 2 % 1 4,8 6 % 1 2,1 6 % 6,7 6 % 8,1 1 % 8,1 1 % 1,3 5 % 2,7 % 1,3 5 %

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση   Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές  Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Οι αρετές λοιπόν δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως, ούτε όμως είναι αντίθετο με τη φύση μας να γεννιούνται μέσα μας, αλλά εμείς έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί η ηθική σχετίζεται με την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια, αφού εξαιτίας της ευχαρίστησης κάνουμε τα ευτελή πράγματα,

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566)

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΚΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ «Προσέφεραν αύτω παραλυτικόν» Ένα σηµείο κι ένα θαύµα έκανε σήµερα ό Κύριος µας στο Ευαγγέλιο, σηµειώνει ο αοίδιµος µητροπολίτης Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ) A1. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ήλιος στην τέχνη. Ποιήματα. Αλίκη Λερίδη, Γ 1 Δημοτικού 20 Μαρτίου 2014

Ήλιος στην τέχνη. Ποιήματα. Αλίκη Λερίδη, Γ 1 Δημοτικού 20 Μαρτίου 2014 Ήλιος στην τέχνη. Ποιήματα. Αλίκη Λερίδη, Γ 1 Δημοτικού 20 Μαρτίου 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δημήτρης Μανθόπουλος Με λένε ήλιο Το φως 4. Γεώργιος Δροσίνης Ο ήλιος και ο Αέρας Αφήγηση από παιδιά 2. Οδυσσέας Ελύτης

Διαβάστε περισσότερα

Το μέλι δεν είναι απλά μία γλυκαντική ουσία αν και μέχρι τα μέσα του 18 ου αιώνα, ήταν η μοναδική γλυκαντική ουσία που είχε στη διάθεσή του ο

Το μέλι δεν είναι απλά μία γλυκαντική ουσία αν και μέχρι τα μέσα του 18 ου αιώνα, ήταν η μοναδική γλυκαντική ουσία που είχε στη διάθεσή του ο Το μέλι δεν είναι απλά μία γλυκαντική ουσία αν και μέχρι τα μέσα του 18 ου αιώνα, ήταν η μοναδική γλυκαντική ουσία που είχε στη διάθεσή του ο άνθρωπος. Στους αιγυπτιακούς παπύρους, πριν από 3.500 χρόνια,

Διαβάστε περισσότερα