«ΤΟ ΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΤΟ ΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ»"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ» Επιμέλεια: ΚΟΥΒΑΤΑ ΦΛΩΡΑ (Α.Ε.Μ. 441) Κινητό:

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή A. Η έννοια του διαζυγίου σελ.1 Β. Διεθνή δικαιοδοσία σελ. 6 Γ. Οι ελληνικοί κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας σελ. 11 Δ. Κανόνες ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου των σελ. 22 Κρατών μελών Ε. Άρθρο 16 Α.Κ. του Ελληνικού Ιδιωτικού σελ. 24 Διεθνούς Δικαίου ΣΤ. Αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σελ. 26 Ζ. Το Πράσινο Βιβλίο σχετικά με το εφαρμοστέο σελ. 29 Δίκαιο και τη Διεθνή Δικαιοδοσία σε υποθέσεις Διαζυγίου α) Κανόνες Διεθνούς Δικαιοδοσίας β) Η παραπομπή της υπόθεσης σε δικαστήρια άλλου κράτους μέλους γ) Κανόνες Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου δ) Περιπτωσιολογία ε) Η επιλογή του Εφαρμοστέου Δικαίου στ) Αναγνώριση και εκτέλεση Αποφάσεων Η. Εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των συζυγικών σελ. 34 διαφορών Ανακεφαλαίωση σελ. 69

3 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΚ ΑΠ Αρμεν. ΕΔΔΑ Αστικός Κώδικας Άρειος Πάγος Αρμενόπουλος Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΕΕΕυρΔ Ελληνική Επιθεώρηση Ευρωπαϊκού Δικαίου ΕΕΝ EGBGB Εφημερίδα Ελλήνων Νομικών Ein Führyngsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch ΕλλΔικ. ΕΟΚΕ Ελληνική Δικαιοσύνη Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΙδΔΔ ΚΠολΔ ν Ν.Δ. ΝοΒ Πράσινο Βιβλίο για το Διαζύγιο Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας νόμος Νομοθετικό Διάταγμα Νομικό Βήμα Πράσινο Βιβλίο σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο και τη διεθνή δικαιοδοσία σε υποθέσεις Διαζυγίου ΧρΙΔ Χρονικό Ιδιωτικού Δικαίου

4 Εισαγωγή Ο γάμος είναι, από αρχαιοτάτων χρόνων, ένας θεμελιώδης θεσμός σε όλες τις κοινωνίες του κόσμου. Υπάρχουν όμως φορές που για ποικίλους λόγους η έγγαμη σχέση των συζύγων δεν μπορεί να συνεχιστεί. Στις περιπτώσεις που ο γάμος έχει πάψει πλέον ν αποτελεί χώρο ανάπτυξης αισθημάτων αγάπης και ειρηνικής συνύπαρξης της οικογένειας είναι προτιμότερο να παρέχεται στους συζύγους το δικαίωμα να λύσουν το γάμο τους. Επομένως, ο θεσμός του διαζυγίου είναι άρρηκτα συνυφασμένος με το θεσμό του γάμου. Σε αντίθεση με την ευρύτατα διαδεδομένη άποψη ότι το διαζύγιο αποτελεί καταστρεπτικό και επιβλαβές θεσμό για τον γάμο, στην πραγματικότητα το διαζύγιο τερματίζει έναν μη υγιή γάμο και επιτρέπει στους δύο πρώην συζύγους να προχωρήσουν σε έναν νέο, σταθερό αυτή τη φορά γάμο. Οι βασικές ηθικές και πολιτισμικές αξίες μιας κοινωνίας αντικατοπτρίζονται στη στάση της απέναντι στο γάμο και το διαζύγιο. Για το λόγο αυτό είναι φυσικό κάθε πολιτεία να αποδίδει μεγάλη σημασία στη λύση της έγγαμης συμβίωσης με διαζύγιο. Στην παρούσα μελέτη θα ερευνήσουμε το νομικό καθεστώς που ισχύει στο διαζύγιο και το δικαστικό χωρισμό κυρίως στον χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα θα ασχοληθούμε με τον Κανονισμό 2201/2003 «για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας» που προβλέπει σε ποιο κράτος μπορούν οι σύζυγοι να υποβάλλουν αίτηση διαζυγίου και επί τη βάση ποιων νόμων θα ρυθμιστεί το διαζύγιό τους. Επιπλέον θα δούμε πως α- 1

5 ντιμετωπίζεται μια απόφαση διαζυγίου που εκδόθηκε σε τρίτο κράτος (μη μέλος) από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περαιτέρω, θα μελετήσουμε τις εξελίξεις που υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο τομέα του διαζυγίου και τις μεταρρυθμίσεις που προτείνει η Επιτροπή στο Πράσινο Βιβλίο σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο και τη διεθνή δικαιοδοσία σε υποθέσεις διαζυγίου. 2

6 Α. Η έννοια του διαζυγίου στα διάφορα κράτη Πριν προχωρήσουμε στα υπόλοιπα ζητήματα, κρίνεται σκόπιμο να κατανοήσουμε το θεσμό του διαζυγίου, όπως αυτός γίνεται αντιληπτός στα διάφορα κράτη. Σήμερα ο θεσμός της λύσης του γάμου είναι γνωστός σε όλες τις χώρες, ενώ οι περισσότερες πλέον από αυτές τον προβλέπουν στις εθνικές τους νομοθεσίες. Ωστόσο η ονομασία, το περιεχόμενο, η έννοια, οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και οι συνέπειες της λύσης του συζυγικού δεσμού παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των ουσιαστικών δικαίων των κρατών. Η λύση του γάμου μπορεί να έχει τη μορφή διαζυγίου (συναινετικού ή κατ αντιδικία), δικαστικού χωρισμού, ή χωρισμού από τραπέζης και κοίτης. Ενώ υπάρχουν και σήμερα ακόμα χώρες που επιμένουν ότι ο γάμος δεν μπορεί να λυθεί. Η Μάλτα, ακόμα και σήμερα, δεν αναγνωρίζει το διαζύγιο. Οι χώρες που αναγνωρίζουν το καθολικό δόγμα ως κυρίαρχο στην επικράτειά τους εξακολουθούν να τάσσονται υπέρ του αδιάλυτου του γάμου. Οι χώρες αυτές είναι η Ανδόρα, το Βατικανό και ο Άγιος Μαρίνος 1. 1 Παλαιότερα το διαζύγιο απαγόρευαν και η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Αργεντινή, το Κεμπέκ του Καναδά και η Βραζιλία. Χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζει η Ιταλία το διαζύγιο στην απόφαση του Αρείου Πάγου υπ αριθμ. 34/2000 ΕλλΔ 2000, σελ «Από τις διατάξεις του παλιού Ιταλικού ΑΚ και του Ιταλικού Ν. 898/1970 προκύπτει ότι κατά το δίκαιο της Ιταλικής Πολιτείας επί γάμου, που τελέσθηκε κατά το καθολικό δόγμα και που κατά τους κανόνες της καθολικής Εκκλησίας δεν λύεται με διαζύγιο, χωρεί παύση των αστικών αυτού αποτελεσμάτων με την για τούτο κατά τα άνω εκδιδομένη και καταχωριζομένη δικαστική απόφαση από της τελεσιδικίας της. Η παύση δε των αστικών αυτών αποτελεσμάτων έχει ως συνέπεια ότι ο γάμος αυτός δεν υπάρχει για την Πολιτεία (Κράτος) και δεν αποτελεί επομένως, κατά το Ιταλικό ουσιαστικό δίκαιο, κώλυμα για τη σύναψη από τους συζύγους νέου γάμου, τέλεση όμως του οποίου νέου γάμου κατά το καθολικό δόγμα δεν είναι δυνατή για λόγου, που 3

7 Οι εθνικές νομοθεσίες της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Σουηδίας 2 και οι χώρες της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. δεν προβλέπουν στα ουσιαστικά δίκαιά τους το χωρισμό από τράπεζα και κοίτη. Σε αυτές τις χώρες η λύση του γάμου μπορεί να γίνει μόνο με διαζύγιο. Στην Αγγλία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, την Ι- σπανία, την Πορτογαλία και τις Σκανδιναβικές χώρες αναγνωρίζεται και ο θεσμός του διαζυγίου και αυτός του χωρισμού από τράπεζα και κοίτη 3. Ως χωρισμός από τραπέζης και κοίτης ορίζεται η αναστολή της υποχρέωσης των συζύγων για συμβίωση και συνοίκηση 4. έχει σχέση μόνο με τους κανόνες της καθολικής Εκκλησίας για το αδιάλυτο του γάμου με διαζύγιο. Τέλος, κατά το άρθρο 16 ΑΚ όπως ίσχυε.ο Άρειος Πάγος βάσει των παραδοχών έκρινε ότι εφόσον έχει απαγγελθεί με την ως άνω απόφαση η παύση των αστικών αποτελεσμάτων του προηγούμενου γάμου της δεν ήτο η εναγομένη, κατά το εφαρμοστέο Ιταλικό Δίκαιο, συνεζευγμένη, κατά το χρόνο του νέου γάμου της και δεν υπήρχε κώλυμα από τον προηγούμενο γάμο της για την σύναψη του νέου γάμου της που τέλεσε με τον ενάγοντα στην Ελλάδα κατά τους κανόνες της Ορθοδόξου Εκκλησίας. 2 Στη Σουηδία ο θεσμός του χωρισμού από τράπεζα και κοίτη ίσχυε αλλά καταργήθηκε με το νόμο 1973: Ο θεσμός της τράπεζας και κοίτης στην Αγγλία αποτελεί αυτόνομο θεσμό που υπάρχει παράλληλα με το θεσμό του διαζυγίου ενώ στις Σκανδιναβικές χώρες και την Ισπανία ο ανωτέρω θεσμός αποτελεί προαπαιτούμενο της έκδοσης διαζυγίου. Στη Γαλλία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο ο χωρισμός από τράπεζα και κοίτη μπορεί να μετατραπεί σε διαζύγιο. Για περισσότερα βλ. Ζ. Παπασιώπη-Πασιά. Το εφαρμοστέο δίκαιο επί του διαζυγίου στις ελληνικές και διεθνείς συγκρούσεις νόμων, σελ. 25 επ. 4 Εκτός Ευρώπης, τα κράτη που αναγνωρίζουν το θεσμό του χωρισμού από τραπέζης και κοίτης είναι η Αργεντινή, το Κεμπέκ του Καναδά, η Παραγουάη, η Κολομβία, η Χιλή, οι Φιλιππίνες, το Λίβανο, η Βραζιλία και κάποιες χώρες της Αφρικής. Το διαζύγιο διαφέρει από τον δικαστικό χωρισμό. Με τον δικαστικό χωρισμό επέρχεται χωρισμός των συζύγων «από τραπέζης και κοίτης» (seperatio quoad thorum et mensam, judicial separation), διακοπή δηλαδή της συμβίωσης χωρίς να επέρχεται λύση του γάμου, όπως συμβαίνει με το διαζύγιο, και χωρίς κατά συνέπειαν οι σύζυγοι να δύνανται να ξαναπαντρευτούν. Ο δικαστικός χωρισμός εκτός από την υποχρέωση για συμβίωση δεν καταργεί τις άλλες υποχρεώσεις που απορρέουν από τον γάμο (συζυγική πίστη, διατροφή κτλ). 4

8 Ο θεσμός του διαζυγίου στα δίκαια των κρατών εννοείται η λύση του γάμου, η οποία επέρχεται όταν ζουν και οι δύο σύζυγοι. Στις περισσότερες χώρες, μεταξύ αυτών η Ελλάδα 5 και η Γερμανία 6 το διαζύγιο επέρχεται μόνο με δικαστική απόφαση. Επιτυχής είναι ο ακόλουθος ορισμός που δίνεται στο διαζύγιο από Γ.Σ. Μαριδάκη 7 : «Διαζύγιον είνε η λύσις του γάμου ζώντων των συζύγων, συνεπεία βαθείας διαταραχής της σχέσεως εξ ωρισμένων εις τον νόμον αναγραφομένων και δικαστικών βεβαιουμένων γεγονότων. Μόλις επισυμβή τοιούτον γεγονος γεννάται δικαίωμα προς διαζύγιον, επί τω τέλει όπως αρθή κατάστασις επιζημία εις τους συζύγους, εις τα τέκνα, εις την κοινωνία». Ωστόσο, υπάρχουν χώρες, όπως η Ρωσία, η Δανία και η Νορβηγία όπου τα διαζύγια χορηγούνται με διοικητικές διαδικασίες 8. 5 Άρθρο 1438 εδ. 2 ΑΚ «Το διαζύγιο απαγγέλεται με αμετάκλητη δικαστική απόφαση όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ορίζονται στα επόμενα άρθρα» 6 Άρθρο 17 EGBGB παρ Το Διαζύγιον κατά το εν Ελλάδι Ισχύον Δίκαιον. Παλαιότερα το διαζύγιο απαγγέλονταν και με νομοθετική πράξη ή χωρίς απόφαση κρατικού οργάνου. 8 Βλ. Αρμεν. 1999, σελ. 235 απόφαση ΜονΠρΘεσ υπ αριθμ /1998 «Στις περιπτώσεις που, σύμφωνα με τους κανόνες του αλλοδαπού δικαίου η κατάλυση υφιστάμενης έννομης σχέσης που αφορά στην προσωπική κατάσταση προύποθέτει την έκδοση διαπλαστικής πράξης ύστερα από δήλωση της συναίνεσης των μερών ενώπιον του αρμοδίου διοικητικού οργάνου, η διαπλαστική ενέργεια της πράξεως αυτής αναγνωρίζεται αυτοδικαίως στην Ελλάδα, με την επιφύλαξη ότι η θεμελιούμενη στην αναγνώριση αυτή επίκληση των εννόμων συνεπειών της ανωτέρω πράξεως δεν θίγει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Όπως προκύπει από τη γραμματική διατύπωση της διατάξεως του άρθρο 905 παρ. 4 είναι δυνατή αναγνώριση όλων των αποφάσεων που αφορούν στην προσωπική κατάσταση, ανεξαρτήτως του είδους της διαδικασίας κατά την οποία εκδόθηκαν. Επομένως η διαδικασία του άρθρου 905 παρ.4 ΚΠολΔ εφαρμόζεται σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 780 ΚΠολΔ και στις περιπτώσεις που είναι αναγκαία η δικαστική αναγνώριση 5

9 Περαιτέρω χώρες που διέπονται απ το μουσουλμανικό, ιουδαϊκό και ινδουϊστικό δίκαιο η λύση του γάμου δεν γίνεται από δικαστικές ή διοικητικές αρχές αλλά ενώπιον θρησκευτικών αρχών ή με ιδιωτική πράξη. Όσον αφορά τα μουσουλμανικά δίκαια 9 που ακολουθούν το νόμο του Θεού, ο πιο διαδεδομένος τρόπος λύσης ενός γάμου είναι με το θεσμό του repudium. Η δυνατότητα αυτής της μονομερής αποπομπής δίνεται αποκλειστικά και μόνο στον άνδρα, ο οποίος αρκεί να προφέρει τρεις φορές τη λέξη «talaq» (που σημαίνει «σε χωρίζω») και το διαζύγιο έχει αυτόματα επέλθει. Αυτόματα με την έννοια ότι δεν απαιτείται η συνδρομή οποιαδήποτε άλλης αρχής, επιπλέον δε η γυναίκα αποδέκτης μπορεί να απουσιάζει. Η χρήση της λέξης «ταλάκ» τρεις φορές μπορεί να γίνει διαδοχικά σε διάστημα τριών συνήθως μηνών ή και την ίδια στιγμή οπότε επέρχονται άμεσα όλες οι συνέπιες της λύσης του γάμου μεταξύ των συζύγων. Αν και τυπικά προβλέπεται και στην γυναίκα η δυνατότητα αποπομπής του άνδρα της, εντούτοις στην ουσία πρόκειται για ε- αλλοδαπής απόφασης που εκδόθηκε σε υπόθεση προσωπικής κατάστασης, η οποία κατά το Ελληνικό δίκαιο υπάγεται στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Στην προκειμένη υπόθεση, η αιτούσα επιδιώκει να αναγνωρισθεί ότι έχει αποκτήσει και στη δική μας Επικράτεια την ισχύ δεδικασμένου το με στοιχεία Ι-ΤΗ και αριθμό / πιστοποιητικό διαζυγίου του Ληξιάρχου του Δήμου Τιφλίδας, που ανήκει στη Δημοκρατία της Γεωργίας της πρώην ΕΣΣΔ, με το οποίο λύθηκε ο γάμος της με τον Μ.Κ. του Γ., κατόπιν συμφωνίας των συζύγων. Η λύση του γάμου με ληξιαρχική πράξη είναι σύμφωνη με το δίκαιο της πρώην ΕΣΣΔ το οποίο είναι εφαρμοστέο στην προκειμένη περίπτωση σύμφωνα με το άρθρο 16 Α.Κ.» 9 Ορισμένες από τις μουσουλμανικές χώρες είναι το Μαρόκο, η Αλγερία, η Συρία, το Ισραήλ, το Ιράν, το Ιράκ, το Πακιστάν, το Μαλί και η Ακτή του Ελεφαντοστού. 6

10 ξαγορά της ελευθερίας της καθώς απαραίτητη προϋπόθεση γι αυτό είναι η αποζημίωση του. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια αρκετές από τις μουσουλμανικές χώρες θέσπισαν νομοθεσίες οι οποίες προβλέπουν κάποιες δικαστικές διαδικασίες για την έκδοση του διαζυγίου και ως εκ τούτου περιορίζουν την μονοδιάστατη πλευρά που παρουσιάζει το παραδοσιακό talaq. Όσα αναπτύχθηκαν ανωτέρω αντιμετωπίζουν το διαζύγιο και το δικαστικό χωρισμό έτσι όπως οι θεσμοί αυτοί προβλέπονται στα ουσιαστικά δίκαια των χωρών. Ο τρόπος με τον οποίο λύεται ένας γάμος αντανακλά τις κοινωνικές αντιλήψεις που επικρατούν σε κάθε κράτος. Σε αντίθεση οι κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου του διαζυγίου θα πρέπει να είναι διατυπωμένοι με τέτοιο τρόπο ώστε σε περίπτωση που εισαχθεί μια υπόθεση διαζυγίου ενώπιον ενός δικαστηρίου να είναι σε θέση ο δικαστές να υπαγάγουν τον ενδεχομένως άγνωστο στο δίκαιο τους θεσμό σε κατάλληλο κανόνα συνδέσεως, ο οποίος θα τους υποδείξει ποιο ουσιαστικό δίκαιο θα εφαρμόσουν. Στο αρχικό αυτό στάδιο ο δικάζων δικαστής έχει ως μέλημα του να εφαρμόσει τον κατάλληλο κανόνα συνδέσεως και δεν ενδιαφέρεται για την ενδεχόμενη διατάραξη που θα επιφέρει στην ημεδαπή δημόσια τάξη, η οποία θα ελεγχθεί σε επόμενο στάδιο. 7

11 Β. Διεθνής δικαιοδοσία. Τα δικαστήρια των κρατών μελών στις περιπτώσεις που εισαχθεί μια υπόθεση διαζυγίου ενώπιον τους ελέγχουν πρωταρχικά εάν είναι αρμόδια να εκδικάσουν την υπό κρίση διαφορά. Το ζήτημα δηλαδή της διεθνούς δικαιοδοσίας είναι αυτό που θα καθορίσει εάν τα δικαστήρια του forum θα προχωρήσουν στην εξέταση της ουσίας του ζητήματος ή θ απορρίψουν την αγωγή διαζυγίου. Επιπλέον λαμβάνοντας υπόψιν τους διαφορετικούς κανόνες δικαίου που ισχύουν σε κάθε πολιτεία και κατά συνέπεια τη διαφορετική κρίση της υπόθεσης διαζυγίου το ζήτημα της διεθνούς δικαιοδοσίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι σύγχρονες συνθήκες ζωής στον «ενιαίο Ευρωπαϊκό χώρο» επιτρέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνήθως για επαγγελματικούς λόγους. Αποτέλεσμα αυτής της κινητικότητας των προσώπων είναι άλλη συνήθη διαμονή να είχε ένα ζευγάρι κατά τη σύναψη του γάμου τους και άλλη τη στιγμή κατά την οποία θέλει να διαζευχθεί. Προκειμένου, λοιπόν, η λύση ενός γάμου να είναι ισχυρή σε όλα τα κράτη μέλη ώστε να μην τίθεται ζήτημα ακυρότητας του τυχόν νέου γάμου που θα συνάψουν, η Ευρωπαϊκή Ένωση έκρινε σκόπιμο να θεσπίσει μια πράξη οικογενειακού δικαίου που να ρυθμίζει θέματα προσωπικού χαρακτήρα με ενιαίους κανόνες για την αντιμετώπιση των ζητημάτων της σύγκρουσης δικαιοδοσίας. Έτσι, σήμερα ισχύει ο Κανονισμός 2201/2003 για την διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε γα- 8

12 μικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας, ο οποίος αντικατέστησε και κατάργησε τον Κανονισμό 1347/2000. Ως προς το ουσιαστικό πεδίο εφαρμογής, ο Κανονισμός 2201/2003 (από εδώ και πέρα Κ 2201) ρυθμίζει σύμφωνα με το άρθρο 1 σε ξεχωριστά τμήματα του τη διεθνή δικαιοδοσία την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων από τη μια μεριά των γαμικών διαφορών, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται το διαζύγιο, ο δικαστικός χωρισμός και η ακύρωση του γάμου και από την άλλη των διαφορών γονικής μέριμνας. Σύμφωνα με το άρθρο 72 ο παρών κανονισμός ισχύει από 1 Μαρτίου του 2005 και εφαρμόζεται στις επικράτειες όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με εξαίρεση τη Δανία σύμφωνα και με άρθρο 2 παρ. 3. Ο Κ 2201 (πέρα από τις διαφορές της γονικής μέριμνας) ρυθμίζει τις υποθέσεις διαζυγίου, δικαστικού χωρισμού και ακύρωσης του γάμου. Αν και το ζήτημα του νομικού χαρακτηρισμού αναλύθηκε εκτενέστερα παραπάνω εντούτοις κρίνεται σκόπιμο να προσδιορίσουμε τις περιπτώσεις τις οποίες καλύπτει ο Κανονισμός. Ο Κ 2201 ρυθμίζει τις υποθέσεις διαζυγίου, δικαστικού χωρισμού και ακύρωσης γάμου. Απαραίτητη προϋπόθεση για να λυθεί ένας γάμος είναι κατ αρχήν να υπάρχει. Όταν μια υπόθεση λύσης ενός γάμου εισάγεται στα δικαστήρια των κρατών μελών εξαφανίζεται ως πρόκριμα το ζήτημα του κύρους του γάμου. Σύμφωνα με την κρατούσα άποψη, το προδικαστικό ζήτημα του κύρους του γά- 9

13 μου θα λυθεί με βάση τον κανόνα ιδδδ του δικάζοντος δικαστή 10 (lex fori), και το εφαρμοστέο (αλλοδαπό ή ημεδαπό) δίκαιο που αυτός θα υποδείξει. Σε καμία περίπτωση ο Κ2201 δεν ρυθμίζει τη διακοπή της εκτός γάμου ελεύθερης συμβίωσης είτε εκ του νόμου είτε de facto. Το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν για τις ανάγκες του κανονισμού απαιτείται έγκυρος γάμος ή αρκεί ο άκυρος ακυρώσιμος ή και ανυπόστατος γάμος. Για τις ανάγκες του κανονισμού 2201/2003 απαιτείται η ύ- παρξη γάμου όχι μόνο έγκυρου αλλά και άκυρου, ακυρώσιμου α- κόμα και ανυπόστατου. Επιπροσθέτως ο κανονισμός καλύπτει τόσο τους πολιτικούς όσο και τους θρησκευτικούς γάμους. Το πεδίο εφαρμογής του Κ 2201 περιλαμβάνει όχι μόνο υποθέσεις διαζυγίου και δικαστικού χωρισμού αλλά και ακύρωσης γάμου και αναγνώρισης του υποστατού ή ανυπόστατου ενός γάμου. Επομένως, η λύση του συζυγικού δεσμού που εισάγεται στα δικαστήρια των κρατών μελών μπορεί να αφορά ακόμα και γάμους που έχουν κάποιο νομικό ελάττωμα. Το δικαστήριο αφού εντοπίσει την αιτία ακυρότητας, ακυρωσίας ή ανυπαρξίας θα λύσει το γάμο. Γενικώς πάντως υπάρχει η τάση ο δικάζων δικαστής να προσπαθεί να χαρακτηρίσει έναν γάμο έγκυρο στις περιπτώσεις που το κύριο ζήτημα είναι η γνησιότητα ενός τέκνου, κληρονομικά δικαιώματα ή η γονική μέριμνα. Α- ντιθέτως εάν το κύριο ζήτημα είναι το διαζύγιο, αφού ο δικάζων δι- 10 Το άρθρο 13 ΑΚ θα μας πει εάν ένας γάμος είναι έγκυρος, άκυρος, ακυρώσιμος ή ανυπόστατος. Μάλιστα σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 1 του νόμου 1250/1982 ισχυροποιούνται αναδρομικά οι πολιτικοί γάμοι που είχε τελέσει Έλληνας στο εξωτερικό. Στο ελληνικό σύστημα δικαίου προκειμένου να εφαρμοστεί το άρθρο 16 ΑΚ για το διαζύγιο απαιτείται έγκυρος γάμος. 10

14 καστής διαπιστώσει το ελάττωμα του γάμου θα απαγγείλει την α- κυρότητά του. Τέλος, ο κανονισμός ρυθμίζει τις περιπτώσεις λύσης ενός γάμου μόνο εφόσον και οι δύο σύζυγοι βρίσκονται στη ζωή. Σε καμία περίπτωση ο παρών κανονισμός δεν καλύπτει τη λύση ενός γάμου όπου ο ένας ή και οι δύο σύζυγοι έχουν αποβιώσει. Έτσι, από την άποψη του αντικειμένου του ο κανονισμός α- ναφέρεται σε αγωγές με αντικείμενο τη λύση του γάμου με διαζύγιο, δικαστικό χωρισμό και ακύρωση του γάμου 11. Απαραίτητη, λοιπόν, προϋπόθεση για τα τρία αυτά είδη διαφορών είναι η ύπαρξη γάμου έστω και άκυρου ή ακυρώσιμου. Σε καμία περίπτωση ο κανονισμός δεν καλύπτει την εκτός γάμου ελεύθερη συμβίωση που προβλέπεται σε ορισμένες αλλοδαπές νομοθεσίες. Όσον αφορά την έννοια του διαζυγίου έχει το ίδιο περιεχόμενο στις νομοθεσίες των κρατών μελών 12 και σημαίνει την οριστική 11 Βλ. Αρμεν σελ Ταγαράς Χ. Πεδίο εφαρμογής των δυο νέων κανονισμών για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων. Η έννοια της ακύρωσης του γάμου, μολονότι γνωστή στη μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών, με την εξαίρεση μόνο της Σουηδίας και Φινλανδίας, επιδέχεται περισσότερες ερμηνείες. Τα περισσότερα εθνικά δίκαια διακρίνουν μεταξύ άκυρων και ακυρώσιμων γάμων, ενώ αλλού, όπως στη χώρα μας, υφίσταται και τρίτη κατηγορία, αυτή των ανυπόστατων γάμων. Τα κριτήρια της διάκρισης δεν είναι παντού τα ίδια. Ως γενικός κανόνας είναι δυνατό να λεχθεί ότι οι παραβιάσεις του νόμου ως προς τον τύπο και τις ουσιαστικές προϋποθέσεις καθιστούν το γάμο άκυρο, ενώ τα ελαττώματα της βουλήσεως τον καθιστούν ακυρώσιμο. Δεν είναι σαφές αν η αναφορά του άρθρου 1 σε υποθέσεις «ακύρωσης»του γάμου καταλαμβάνει και τις δύο ως άνω κατηγορίες υποθέσεων ή μία μόνο εξ αυτών. Ανεξαρτήτως της ειδικότερης μορφής ακυρότητας που προβάλλεται ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου ή αρχής, το κρίσιμο και αποφασιστικό στοιχείο είναι να πρόκειται για διαδικασία αποσκοπούσα στη διαπίστωση ελαττώματος που θα αίρει το κύρος του γάμου, ασχέτως των ειδικότερων χαρακτηριστικών της διαδικασίας και των έννομων συνεπειών της, αν δηλ. θα έχει αναγνωριστικό ή διαπλαστικό χαρακτήρα, αν και έναντι τίνων παράγει αναδρομικά αποτελέσματα κτλ. 12 Στην Ιρλανδία ο θεσμός του διαζυγίου αναγνωρίστηκε το

15 και αμετάκλητη λύση του συζυγικού δεσμού, η οποία επέρχεται ζώντων των συζύγων. Ως δικαστικός χωρισμός νοείται η διαρκής ή επί ορισμένο χρόνο αναστολή της υποχρέωσης των συζύγων προς συμβίωση ως απαραίτητο προηγούμενο για την έκδοση διαζυγίου ή και αντί διαζυγίου, όταν αυτό δεν είναι δυνατό. Η Ελλάδα, η Γερμανία, η Σουηδία 13 και η Φιλανδία δεν προβλέπουν τον δικαστικό χωρισμό στις εθνικές τους νομοθεσίες. Ο Κ 2201 εφαρμόζεται μόνο στη λύση του συζυγικού δεσμού και δεν επηρεάζει θέματα όπως οι λόγοι του διαζυγίου, η υπαιτιότητα, οι περιουσιακές συνέπειες, η διατροφή 14 και άλλα συναφή ζητήματα. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ.1 του Κανονισμού ο όρος «δικαστήριο»καλύπτει όλες τις αρχές των κρατών μελών που έχουν διεθνή δικαιοδοσία επί των γαμικών διαφορών. Ο ορισμός αυτός υπαγορεύθηκε από τη διαπίστωση ότι σε ορισμένα κράτη μέλη η λύση του γάμου γίνεται με διοικητικές διαδικασίες, όπως στις περιπτώσεις που η λύση δηλώνεται ενώπιον ληξιάρχων. Επίσης, ρητά ορίζεται στην παρ. 4 του ιδίου άρθρου ότι ο όρος «απόφαση»περιλαμβάνει και κάθε απόφαση που εκδίδεται από δικαστήριο 13 Στη Σουηδία ο δικαστικός χωρισμός ίσχυε παλαιότερα αλλά καταργήθηκε με το νόμο 1973: Οι υποχρεώσεις διατροφής ρυθμίζονται από τον Κανονισμό 44/2001. Έτσι σε περίπτωση που λυθεί ο γάμος για λόγο που έχει να κάνει με την υπαιτιότητα του ενός συζύγου, στη δίκη διατροφής που ενδεχομένως θα διεξαχθεί σε άλλο κράτος μέλος πρέπει εκ νέου να εξεταστεί η υπαιτιότητα του συζύγου γιατί η απόφαση (το δεδικασμένο) για τη λύση του γάμου είναι δεσμευτική μόνο για τη λύση και όχι για την υπαιτιότητα του συζύγου. 12

16 κράτους μέλους, ασχέτως ονομασίας της, όπως «διαταγή», «διάταξη». Περαιτέρω ο κανονισμός ορίζει ότι το πεδίο εφαρμογή του περιορίζεται σε αστικές υποθέσεις, ανεξαρτήτως του είδους δικαστηρίου. Συνεπώς, εξαιρούνται οι διαδικασίες καθαρά θρησκευτικού ή ιδιωτικού χαρακτήρα που διενεργούνται χωρίς τη συμμετοχή κρατικών αρχών όπως π.χ. συμβαίνει στις μουσουλμανικές θρησκείες με το θεσμό repudium που εκφεύγουν από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού. Ο Κ 2201/2003 περιλαμβάνει ένα πλήρες σύστημα κανόνων δικαιοδοτικών βάσεων που ρυθμίζουν άμεσα και απευθείας τη διεθνή δικαιοδοσία των δικαστηρίων των κρατών μελών προκειμένου να επιτευχθεί η ενοποίηση και στο επίπεδο της προσωπικής κατάστασης των ευρωπαίων πολιτών. Προς το σκοπό αυτό αποβλέπει το άρθρο 3 του κανονισμού που προβλέπει ότι δικαιοδοσία για θέματα διαζυγίου, δικαστικού χωρισμού και ακύρωσης γάμου έχουν τα δικαστήρια του κράτους μέλους: α) στο έδαφος του οποίου βρίσκεται Ι) η συνήθως διανομή και των δύο συζύγων ή ΙΙ) η τελευταία συνήθης διαμονή των συζύγων, υπό την προϋπόθεση όμως ότι ένας εκ των συζύγων εξακολουθεί να τη διατηρεί ή ΙΙΙ) η συνήθης διαμονή του εναγόμενου ή IV) σε περίπτωση κοινής αίτησης (π.χ. συναινετικού διαζυγίου) η συνήθης διαμονή ενός εκ των συζύγων ή V) η συνήθης διαμονή του ενάγοντος εάν είχε αυτή τη διαμονή επί τουλάχιστον ένα χρόνο αμέσως πριν από την έγερση της αγωγής ή 13

17 VI) η συνήθης διαμονή του ενάγοντος εάν είχε αυτή τη διαμονή επί τουλάχιστον έξι μήνες 15 αμέσως πριν από την έγερση της αγωγής και σωρευτικά είναι είτε υπήκοος του εν λόγω κράτους μέλους ή στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας έχει εκεί την κατοικία του (domicile) και 15 Βλ. Αρμεν. 2005, σελ απόφαση ΕφΘεσ. υπ αριθμ. 1689/2005. «Θεωρείται εύλογο το να δοθεί στο σύζυγο η δυνατότητα εναγωγής του ετέρου ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους στο οποίο έχει μεταβεί η του οποίου είναι υπήκοος, με την προϋπόθεση ότι η εγκατάσταση του στο κράτος αυτό έχει τα στοιχεία της συνήθους διαμονής και εμφανίζει μια ελάχιστη χρονική διάρκεια. Ως συνήθης διαμονή νοείται ο τόπος όπου το πρόσωπο έχει ορίσει, με σταθερό τρόπο, το μόνιμο ή σύνηθες κέντρο των ενδιαφερόντων του. Για τον προσδιορισμό του τόπου αυτού πρέπει να συνεκτιμώνται όλα τα πραγματικά στοιχεία που συντρέχουν στη συγκεκριμένη περίπτωση και μπορούν να θεωρηθούν ως συστατικά της δημιουργίας συνήθους διαμονής. Δεν είναι νοητή η δημιουργία (νέας) συνήθους διαμονής στον τόπο μεταβάσεως ή καταγωγής όταν ο σύνδεσμος με τον τόπο αυτόν εξακολουθεί να παραμένει ευκαιριακός ή συναισθηματικός και δεν ενέχει πρόθεση καταργήσεως της προηγούμενης συνήθους διαμονής. Η ενάγουσα, προκειμένου να θεμελιώσει τη διεθνή διαδικασία διευκρίνισε την αγωγή με την ο- ποία ζητά την λύση του γάμου της με την επίκληση του περιστατικού ότι αυτή έχει την ελληνική ιθαγένεια (πράγμα που εμμέσως, πλην σαφώς, συνάγεται από το όλο περιεχόμενο της αγωγής) και ότι κατά το τελευταίο εξάμηνο αμέσως πριν από την κατάθεση της αγωγής (15/7/2003), αυτή είχε τη συνήθη διαμονή της στην Ελλάδα (πράγμα που υπονοείται στην α- γωγή με την αναφορά ότι η ενάγουσα είναι κάτοικος Νέου Ρυσίου). Από το πρώτο εξάμηνο του έτους 2003 η ενάγουσα εξακολουθούσε να είναι μόνιμος υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις Βρυξέλλες ως σταθερό τόπο παροχής των υπηρεσιών της. Μέχρι το Πάσχα του έτους 2003 εξακολουθούσε να βρίσκεται σε έγγαμη συμβίωση με τον εναγόμενο και να έχουν οικογενειακή στέγη σε ιδιόκτητη κατοικία, στις Βρυξέλλες. Οι περισσότερες από τις επισκέψεις που πραγματοποίησε στην Ελλάδα είχαν το χαρακτήρα διακοπών και συνδυάζονταν με την υποχρέωση να επισκέπτεται την ανήλικη θυγατέρα της. Οι υπόλοιπες επισκέψεις είχαν υπηρεσιακό χαρακτήρα και δεν εξέφραζαν προσωπική επιλογή μεταφοράς στην Ελλάδα του συνήθους κέντρου της επαγγελματικής ή οικογενειακής δραστηριότητας της. Η αλήθεια της πραγματικότητας αυτής εκφράζεται με τη δήλωση που υπάρχει στην προμετωπίδα της αγωγής, σύμφωνα με την οποία η ενάγουσα θεωρεί ως τόπο διαμονής της τις Βρυξέλλες. Το γεγονός ότι αναφέρει τον εαυτό της ως κάτοικο Νέου Ρυσίου παραμένει αναπόδεικτο, αφού αυτή δεν συνδέεται σωματικώς με τον τόπο αυτό, αλλά μόνο συναισθηματικώς, με τις αναμνήσεις που διατηρεί και με τις επισκέψεις που πραγματοποιεί στους συγγενείς της. Και σε κάθε περίπτωση είναι αλυσιτελές, αφού ζητούμενο δεν είναι το εάν αυτή επιθυμεί να προσδιορίσει την κατοικία της στο Ν. Ρύσιο αλλά το εάν ο τόπος αυτός (ή η περιοχή της Θεσσαλονίκης, γενικότερα) αποτελεί τον τόπο της συνήθους διαμονής της κατά την έννοια του Κανονισμού (ΕΚ) 1347/2000 (Δεδομένου ότι οι σχετικές διατάξεις μεταφέρθηκαν αυτούσιες στον Κ 2201). Η ενάγουσα όμως δεν έχει τη συνήθη διαμονή της στην Ελλάδα». Βλ. επίσης Αρμεν. 2005, σελ. 268, απόφαση ΜονΠρΘεσ υπ αριθμ /

18 β) της κοινής ιθαγένειας και των δύο συζύγων και για το Η- νωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία της κοινής κατοικίας τους (domicile). Οι σύνδεσμοι αυτοί τίθενται διαζευκτικά, δηλαδή συντρέχουν παράλληλα μεταξύ τους χωρίς να τίθεται ζήτημα ιεράρχησης. Τα κριτήρια αυτά θεμελιώνουν ισοδύναμα τη διεθνή δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού το δικαστήριο του κράτους μέλους το οποίο εξέδωσε απόφαση δικαστικού χωρισμού είναι αρμόδιο για να μετατρέψει την απόφαση αυτή σε διαζύγιο. Σήμερα, ο έλεγχος των δικαστηρίων των κρατών μελών για το εάν είναι αρμόδια να εκδικάσουν μια υπόθεση διαζυγίου ή δικαστικού χωρισμού δεν γίνεται με βάση τους εθνικούς τους κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας αλλά σύμφωνα με τον κανονισμό 2201/2003. Έτσι, το εσωτερικό δίκαιο υποχωρεί έναντι του κοινοτικού δικαίου το οποίο υπερισχύει 16. Σύμφωνα με το άρθρο 6 η υποκατάσταση του εσωτερικού δικαίου των κρατών μελών απ τις διατάξεις του Κ 2201 επέρχεται σε κάθε περίπτωση που ο εναγόμενος σύζυγος έχει τη συνήθη διαμονή του στο έδαφος κράτους μέλους ή έχει την ιθαγένεια του κράτους μέλους 17.Ο σύζυγος μπορεί να ενταχθεί σε άλλο κράτος μέλος μόνο επί τη βάσει των κριτηρίων των άρθρων 3,4 και 5 του κανονισμού, που αποκτούν έτσι αποκλειστικό χαρακτήρα. Συνεπώς, δεν 16 Σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος «οι διεθνείς συμβάσεις από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου». 17 Όπου στον παρών κανονισμό γίνεται αναφορά στην ιθαγένεια των κρατών μελών, όσον α- φορά την Αγγλία και την Ιρλανδία, απαιτείται η κατοικία στα εν λόγω κράτη. 15

19 αρκεί η ελληνική ιθαγένεια του συζύγου για τη θεμελίωση διεθνούς δικαιοδοσίας των ημεδαπών δικαστηρίων ως προς τον άλλο σύζυγο 18. Επίσης ο παρών κανονισμός 2201 εφαρμόζεται τόσο στους υπηκόους των κρατών μελών όσο και στους υπηκόους τρίτων κρατών εφόσον βέβαια ισχύουν γι αυτούς τα κριτήρια των δικαιοδοτικών βάσεων που θέτουν τα άρθρα 3 και 5. Οι σύνδεσμοι που τίθενται από τους εσωτερικούς κανόνες που ρυθμίζουν την διεθνή δικαιοδοσία είναι δυνατόν να εφαρμοστούν μόνο ως επικουρικές βάσεις δικαιοδοσίας (άρθρο 8 παρ. 1 Κ2201) δηλαδή μόνο στην περίπτωση που κανένα κράτος μέλος δεν έχει δικαιοδοσία σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου 3. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 2 κάθε ενάγων υπήκοος κράτους μέλους που έχει τη συνήθη διαμονή στο έδαφος άλλου κράτους μέλους μπορεί να επικαλείται, όπως οι ημεδαποί τους κανόνες δικαιοδοσίας που εφαρμόζονται στο εν λόγω κράτος κατά ενα- 18 Βλ. Αρμεν. 2005, σελ απόφαση ΕφΘεσ υπ αριθμ. 1689/2005 «οι διατάξεις του Κανονισμού 1347/2000 δεν έχουν μεταβληθεί με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2201/2003. Εισάγεται παρέκκλιση από τη διάταξη του άρθρου 612 παρ. 1 ΚΠολΔ, η οποία υποχωρεί έναντι του κοινοτικού δικαίου. Η ελληνική ιθαγένεια του ενός από τους συζύγους δεν είναι πλέον επαρκές κριτήριο για τη θεμελίωση της διεθνούς δικαιοδοσίας των ημεδαπών δικαστηρίων ως προς τον άλλο σύζυγο, που συμβαίνει να είναι αλλοδαπός και να έχει τη συνήθη διαμονή του σε ένα άλλο κράτος μέλος. Προκειμένου να εναχθεί ο άλλος σύζυγος ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων, εφόσον δεν συντρέχει κάποια από τις δικαιοδοτικές βάσεις που αναφέρονται παραπάνω με αριθμό Ι) έως IV), θα πρέπει ο ενάγων σύζυγος να επικαλεσθεί και να αποδείξει είτε ότι είχε τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα κατά το χρονικό διάστημα τουλάχιστον ενός έτους αμέσως πριν από την κατάθεση της αγωγής, είτε ότι είναι Έλληνας υπήκοος και είχε τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα κατά το χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών αμέσως πριν από την κατάθεση της αγωγής. Σε αντίθεση προς το γενικό κριτήριο καθορισμού της δικαιοδοσίας με βάση τη συνήθη διαμονή του εναγομένου. ο κανονισμός εισάγει εύνοια ως προς τον ενάγοντα. Η εύνοια δικαιολογείται από το γεγονός που εμφανίζεται συχνά σε γάμους μεταξύ προσώπων διαφορετικής υπηκοότητας όπου, μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης και την κατάργηση της κοινής διαμονής, ο ένας από τους συζύγους μεταβαίνει σε κάποια άλλη χώρα, ή επιστρέφει στα όρια της χώρας από την οποία κατάγεται». 16

20 γόμενου που δεν έχει τη συνήθη διαμονή σε ένα κράτος μέλος ούτε την ιθαγένεια ενός τέτοιου κράτους. Σύμφωνα με το άρθρο 17 τα δικαστήρια του κράτους μέλους διαπιστώνουν αυτεπαγγέλτως την έλλειψη δικαιοδοσίας τους εφόσον επιλαμβάνονται υπόθεσης για την οποία δεν έχουν δικαιοδοσία βάσει του παρόντος κανονισμού και για την οποία δικαστήριο άλλου κράτους μέλους έχει δικαιοδοσία. Σύμφωνα με το άρθρο 19 του κανονισμού αν έχουν ασκηθεί αγωγές για θέματα διαζυγίου, δικαστικού χωρισμού ή ακύρωσης γάμου μεταξύ των ίδιων διαδίκων ενώπιον δικαστηρίων δυο κρατών μελών, το δικαστήριο που επελήφθη δεύτερο, αναστέλλει αυτεπαγγέλτως τη διαδικασία του μέχρι να διαπιστωθεί η διεθνής δικαιοδοσία του δικαστηρίου που επελήφθη πρώτο. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι -σε αντίθεση με όσα ισχύουν στην ελληνική δικονομία- σύμφωνα με τον Κ2201 για τις γαμικές διαφορές εκκρεμοδικία δημιουργείται τόσο μεταξύ αγωγών με πλήρη ταυτότητα αντικειμένου αλλά επιπλέον και μεταξύ απλώς συναφών αγωγών, όπου δεν υπάρχει ταυτότητα ιστορικής και νομικής αιτίας Χρ. ΙδΔ 2006 σελ. 535 υπ αριθμ. 1863/2005 απόφαση Αρείου Πάγου. «Η υπόθεση εκδικάζεται σύμφωνα με τον Κανονισμό 1347/2000 που ίσχυε τότε αλλά κρίνεται σκόπιμη η παράθεση ενός αποσπάσματος της απόφασης καθώς οι διατάξεις σχετικά με την εκκρεμοδικία στις γαμικές διαφορές, μεταφέρθηκαν αυτούσιες στον Κ2201/2003 (άρθρο 19). Σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κανονισμού του Συμβουλίου της ΕΚ 134/2000, ο οποίος άρχισε να ισχύει από τη (άρθρο 64) και σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 28 του Συντάγματος, υπερισχύει των αντιστοίχων διατάξεων των άρθρων 3, 611 και 612 του ημεδαπού ΚΠολΔ, η άσκηση αγωγής διαζυγίου ενώπιον των Δικαστηρίων ενός από τα κράτη μέλη δημιουργεί εκκρεμοδικία ως προς άλλη μεταγενέστερη αγωγή διαζυγίου, που ασκήθηκε ενώπιον των Δικαστηρίων άλλου κράτους μέλους, όχι μόνον όταν μεταξύ των αγωγών αυτών υπάρχει πλήρης ταυτότητα αντικειμένου, έχουν δηλαδή και οι δύο την ίδια ιστορική και νομική αιτία, 17

21 Πριν από το Κ2201 που ισχύει σήμερα, ίσχυε για μικρό χρονικό διάστημα, συγκεκριμένα από 1 Μαρτίου του 2001 έως 1 Μαρτίου 2005, ο κανονισμός 1347/2000 (από εδώ και πέρα Κ 1347). Κύριο ρυθμιστικό αντικείμενο του εν λόγω κανονισμού ήταν το διαζύγιο, ο δικαστικός χωρισμός και η ακύρωση του γάμου. Βασική διαφορά του προϊσχύσαντα αυτού κανονισμού με τον Κ2201 είναι αλλά και όταν έχουν διαφορετική ιστορική και νομική αιτία, είναι δηλαδή απλώς συναφείς. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις της πλήρους ταυτότητας του αντικειμένου αφενός και της απλής συνάφειας αφετέρου, που προβλέπονται στις παρ. 1 και 2 του άρθρου 11, το Δικαστήριο που επιλαμβάνεται μεταγενέστερα, αναστέλλει αυτεπαγγέλτως τη διαδικασία έως ότου διαπιστωθεί η διεθνής δικαιοδοσία του Δικαστηρίου που επελήφθη πρώτο και απορρίπτει την αγωγή που εκκρεμεί ενώπιον του (παρ. 1,2 και 3 του άνω άρθρου). Κριτήριο για τον προσδιορισμό του Δικαστηρίου που επελήφθη πρώτο είναι η χρονολογία της πράξης κατάθεσης του εισαγωγικού δικογράφου. Επομένως, πρώτο επιληφθέν Δικαστήριο είναι εκείνο στη Γραμματεία του οποίου έγινε η χρονολογικά πρώτη τάξη κατάθεσης της οικείας αγωγής. Με την προϋπόθεση ότι η κρινόμενη αγωγή διαζυγίου αλλά και οι προγενέστερες που δημιουργούν εκκρεμοδικία έχουν α- σκηθεί μετά την έναρξη της ισχύος του πιο πάνω κανονισμού, δηλαδή μετά την Εάν οι προγενέστερες συναφείς αγωγές που είχαν ασκηθεί κάτω από διαφορετικό ως προς τη διεθνή δικαιοδοσία νομοθετικό καθεστώς δημιουργούν ή όχι εκκρεμοδικία για τη μεταγενέστερη κρίνεται με βάση τις περί εκκρεμοδικίας διατάξεις του forum του κράτους, δηλαδή του Δικαστηρίου, το οποίο καλείται να δικάσει τη μεταγενέστερη περί διαζυγίου αγωγή. Περαιτέρω σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 222 παρ. 1 του ημεδαπού ΚΠολΔ, η αγωγή διαζυγίου, δεν υπάρχει ταυτότητα επίδικης διαφοράς και συνακόλουθα εκκρεμοδικία με την έννοια του παραπάνω άρθρου από το γεγονός ότι απλώς ζητείται η διάπλαση της ίδιας έννομης σχέσης, εφόσον δεν υφίσταται ταυτότητα του θεμελιωτικού λόγου που στηρίζει τη λύση του γάμου και συνεπώς η άσκηση αγωγής στηριζόμενης στην παρ. 1 του άρθρου 1439 του ΑΚ (ισχυρός κλονισμός) δεν αποκλείει την άσκηση άλλης αγωγής στηριζόμενης στην παρ. 3 του ίδιου άρθρου (τετραετής διάσταση) γιατί έχει διάφορη θεμελίωση. Επομένως η σύμφωνα με το άρθρο 11 του Κανονισμού 1347/ 2000 της ΕΚ εκκρεμοδικία, περιλαμβάνουσα και την περίπτωση των συναφών αγωγών διαζυγίου είναι ευρύτερη από την εκκρεμοδικία του άρθρου 222 παρ. 1 του ημεδαπού ΚΠολΔ, για την οποία η απλή συνάφεια, δεν αρκεί, αλλά απαιτείται πλήρης ταυτότητα του αντικειμένου της διαφοράς μεταξύ των περισσοτέρων αγώνων. Οι παραπάνω εκκρεμείς αγωγές, δεν δημιουργούν κώλυμα εκκρεμοδικίας για την υπό κρίση μεταγενέστερη αγωγή, διότι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 222 παρ. 1 του ΚΠολΔ, στηρίζονται σε διαφορετική η κάθε μία ιστορική και νομική αιτία, ως προς δε τη δεύτερη από τις παραπάνω αγωγές η οποία εκκρεμεί σε Δικαστήριο άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Γερμανίας) δεν έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 222 παρ. 1 του ΚΠολΔ, διευρύνοντας τα όρια της επί συναφών απλώς περί διαζυγίου αγωγών, για το λόγο ότι η αγωγή αυτή ασκήθηκε πριν από την έναρξη της ι- σχύος του παραπάνω Κανονισμού και, επομένως, δεν δημιουργεί εκκρεμοδικία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 11 αυτού». 18

22 ότι στον Κ 1347 οι διαφορές γονικής μέριμνας των κοινών μόνο τέκνων των συζύγων εξετάζονταν μόνο επ ευκαιρία ή ως συνέπεια κάποιας γαμικής διαφοράς που εκκρεμούσε. Αντιθέτως, με το σημερινό Κ 2201 οι διαφορές γονικής μέριμνας αυτονομήθηκαν από τις γαμικές διαφορές και κρίνονται ανεξάρτητα από αυτές. Γ. Οι ελληνικοί κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας. Πριν από τις 1 Μαρτίου το 2001, οπότε και άρχισε να εφαρμόζεται ο Κ 1347, η διεθνής δικαιοδοσία των κρατών μελών δεν ήταν ενοποιημένη καθώς κάθε κράτος μέλος με την εθνική του νομοθεσία καθόριζε τις προϋποθέσεις διεθνούς του δικαιοδοσίας. Σήμερα, οι εγχώριοι κανόνες που ρυθμίζουν τη δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων εφαρμόζονται μόνο 1) ως επικουρικές δικαιοδοτικές βάσεις σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κ 2201, δηλαδή μόνον εφόσον κανένα κράτος μέλος δεν έχει δικαιοδοσία βάση του κανονισμού αλλά και 2) σε υπηκόους τρίτων κρατών στις περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από τα άρθρα 3 και 5 του Κ Αν συντρέχουν οι ανωτέρω προϋποθέσεις, τα ελληνικά δικαστήρια έχουν διεθνή δικαιοδοσία για τις υποθέσεις διαζυγίου και δικαστικού χωρισμού, εφόσον έχουν δωσιδικία κατά τις διατάξεις του ΚΠολΔ. Σύμφωνα με τα άρθρα 3, 22, 23 και 39 ΚΠολΔ τα ελληνικά δικαστήρια έχουν διεθνή δικαιοδοσία εάν ο εναγόμενος έχει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα ή εάν στην Ελλάδα βρίσκεται η τελευταία κοινή διαμονή των συζύγων. Κατ εξαίρεση και μόνο για τις γαμικές διαφορές τα ελληνικά δικαστήρια έχουν διεθνή δικαιοδοσία α) εάν ένας από τους συζύ- 19

23 γους είναι Έλληνας (κριτήριο η ιθαγένεια) και αν ακόμα δεν έχει ούτε είχε κατοικία ή διαμονή στην Ελλάδα ή β) εάν ήταν Έλληνας κατά την τέλεση του γάμου του και απέβαλε λόγω του γάμου του (και όχι για άλλον λόγο) 20 την ελληνική ιθαγένεια (612 ΚΠολΔ). Επίσης, κατ εξαίρεση παρόλο που τα ελληνικά δικαστήρια θα είχαν δωσιδικία σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, εντούτοις τη στερούνται σύμφωνα με το άρθρο 611 παρ.1 εδ. α ΚΠολΔ εάν και οι δύο σύζυγοι κατά τον χρόνο που ασκείται η αγωγή είναι αλλοδαποί και επιπλέον ως δεύτερη προϋπόθεση εάν κατά τα δίκαια ιθαγένειας και των δύο συζύγων δεν αναγνωρίζεται στα ελληνικά δικαστήρια δικαιοδοσία να εκδικάσουν τη διαφορά. Με τη διάταξη αυτή περιορίζεται η ελληνική δικαιοδοσία, ό- ταν από ένα έστω κράτος ιθαγένειας των συζύγων αναγνωρίζεται η αποκλειστική του δικαιοδοσία επί γαμικών διαφορών με σκοπό να μην δημιουργηθούν χωλοί γάμοι 21. Περαιτέρω η δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων διευρύνεται με βάση το άρθρο 611 παρ. 1 εδ. β ΚΠολΔ προκειμένου να αποφύγει τα αδιέξοδα και να μπορεί τουλάχιστον να λυθεί στην ελληνική επικράτεια ένας γάμος, ο οποίος θεωρείται έγκυρος κατά το 20 Ζ. Παπασιώπη- Πασιά. Το εφαρμοστέο δίκαιο στις ελληνικές και διεθνείς συγκρούσεις νόμων, σελ. 80. Ο νομοθέτης μας θέλησε, επομένως, μόνο την περίπτωση απώλειας της ελληνικής ιθαγένειας λόγω γάμου να καλύψει και όχι άλλες περιπτώσεις, όπου η ελληνική ιθαγένεια υπήρχε μεν κατά την τέλεση του γάμου, απωλέσθη όμως στη συνέχεια είτε από το σύζυγο είτε από τη σύζυγο με άλλο τρόπο π.χ. με πολιτογράφηση. Για αλλοδαπούς συζύγους, εκ των ο- ποίων ο ένας εξ αυτών όταν τέλεσε το γάμο του ήταν έλληνας και απέβαλε κατόπιν την ελληνική του ιθαγένεια, πολιτογραφηθείς νόμιμα, σε άλλη χώρα, το εάν έχουν διεθνή δικαιοδοσία τα ελληνικά δικαστήρια, αυτό θα κριθεί με βάση τη διάταξη του άρθρου 611 παρ. 1 ΚΠολΔ και όχι με βάση αυτήν του άρθρου 612 παρ. 1 ΚΠολΔ. 21 Δηλαδή γάμοι που να είναι έγκυρα κατά το δίκαιο ιθαγένειας του ενός συζύγου και άκυροι κατά το δίκαιο ιθαγένειας του άλλου συζύγου. 20

24 ελληνικό δίκαιο και ο οποίος δεν θα μπορούσε να λυθεί στην αλλοδαπή πολιτεία καθώς εκεί χαρακτηρίζεται ως ανυπόστατος ή ά- κυρος. Δ. Κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου των κρατών μελών. Η ενοποίηση των κρατών μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τα ζητήματα διαζυγίου και δικαστικού χωρισμού έχει προχωρήσει μόνο μέχρι του σημείου καθορισμού των βάσεων της διεθνούς δικαιοδοσίας. Έτσι, σήμερα η αρμοδιότητα για την εκδίκαση των ανωτέρω διαφορών ρυθμίζεται από το άρθρο 3 του Κ 2201 που υποκαθιστά τους εσωτερικούς κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας των κρατών μελών. Από τη στιγμή όπως που μια υπόθεση διαζυγίου ή δικαστικού χωρισμού εισαχθεί ενώπιον των δικαστηρίων ενός κράτους μέλους, αυτά είναι που θα καθορίσουν το εφαρμοστέο ουσιαστικό δίκαιο επί της διαφοράς με βάση τους εθνικούς τους κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου. Το τελευταίο συμβαίνει επειδή ο Κ 2201 δεν προβλέπει την εναρμόνιση των κανόνων ιδιωτικού διεθνούς δικαίου των κρατών μελών. Υπό το παρών νομοθετικό καθεστώς πολλά είναι τα προβλήματα που ενδέχεται να προκύψουν και τελικά να θέσουν σε κίνδυνο την ενότητα που επιδιώκει ο Κ Οι εθνικές κωδικοποιήσεις του ιδδδ των διάφορων κρατών μελών ποικίλλουν. Η υιοθέτηση διακριτών συνδέσμων οδηγεί στην 22 Βλ. παρακάτω Πράσινο βιβλίο (σελ.34). 21

25 εφαρμογή διαφορετικών κάθε φορά ουσιαστικών νομοθεσιών για το διαζύγιο και το δικαστικό χωρισμό. Χαρακτηριστικά μπορούμε να αναφέρουμε τον πρόσφατα τροποποιημένο βελγικό κανόνα ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, όπου στο άρθρο 55 που δημοσιεύτηκε στις δίνει τη δυνατότητα στους συζύγους να επιλέξουν είτε το δίκαιο ιθαγένειας ενός εκ των συζύγων είτε το βελγικό δίκαιο( lex fori ). Η ευκαμψία αυτή που παρουσιάζει ο βελγικός νόμος είναι ενδεικτική της τάσης να παρέχεται εξουσία στα εμπλεκόμενα μέρη να αποφασίζουν για την πορεία του διαζυγίου τους. Σε αντίθεση με την ευκαμψία του βελγικού νόμου, η ακαμψία είναι αυτή που χαρακτηρίζει τον ιρλανδικό και τον φιλανδικό κανόνα ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που ορίζουν ότι το ιρλανδικό και το φιλανδικό δίκαιο αντίστοιχα( lex fori ) θα είναι αποκλειστικά εφαρμοστέα στην ρύθμιση ενός διαζυγίου ανεξαρτήτως της ιθαγένειας και της συνήθους διαμονής των συζύγων. Δηλαδή τόσο για τους ημεδαπούς όσο και για τους αλλοδαπούς. Τα περισσότερα βέβαια δίκαια των κρατών μελών υιοθετούν ως κύριο σύνδεσμο αυτό της κοινής ιθαγένειας των συζύγων (και ορισμένα εξ αυτών και της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής όπως το γερμανικό και το ουγγρικό) και εν ελλείψει αυτού ως επικουρικό τον σύνδεσμο της κοινής συνήθους διαμονής (και τα προαναφερόμενα δίκαια επικουρικά της τελευταίας κοινής συνήθους διαμονής). Ορισμένες από τις χώρες που επιλέγουν αυτή την ιεραρχική σχέση στον κανόνα ιδιωτικού διεθνούς δικαίου για το διαζύγιο είναι η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ουγγαρία, η Αυστρία, η Ολλανδία, η Πολωνία και η Ελλάδα. Ως τελευταίο σύν- 22

26 δεσμο η Ισπανία, η Αυστρία, η Πολωνία και η Ουγγαρία υιοθετούν τη lex fori (το δίκαιο του δικάζοντος δικαστή) ενώ η Γερμανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα αυτόν του δικαίου της χώρας με την ο- ποία οι σύζυγοι συνδέονται στενότερα. Η Ιταλία το 1995 προχώρησε στην υιοθέτηση ενός πρωτοφανούς κανόνα συγκρούσεως αφού μετά τον κύριο σύνδεσμο της κοινής ιθαγένειας των συζύγων προβλέπει ως επικουρικό το δίκαιο του κράτους στο οποίο έχει κατά κύριο λόγο ζήσει το ζεύγος. Η υιοθέτηση από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαφορετικών κανόνων συγκρούσεως οδηγεί στην δημιουργία ποικίλων προβλημάτων τα οποία θα αναλυθούν παρακάτω. Ε. Άρθρο 16 ΑΚ του ελληνικού ιδιωτικού διεθνούς δικαίου Σύμφωνα με το άρθρο 16 ΑΚ το διαζύγιο και ο δικαστικός χωρισμός ρυθμίζονται από το δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις των συζύγων κατά την έναρξη της διαδικασίας του διαζυγίου ή του χωρισμού. Το άρθρο 16 ΑΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 14 ΑΚ που ρυθμίζει τις προσωπικές σχέσεις των συζύγων μεταφράζεται ως εξής: «Το διαζύγιο και ο δικαστικός χωρισμός ρυθμίζονται: α) από το δίκαιο της τελευταίας κατά τη διάρκεια του γάμου και κατά την έναρξη της διαδικασίας του διαζυγίου ή του δικαστικού χωρισμού κοινής ιθαγένειας των συζύγων, εφόσον ο ένας από τους δύο, κατά το χρονικό αυτό σημείο, τη διατηρεί, β) από το δίκαιο της τελευταίας κατά τη διάρκεια του γάμου και κατά την έναρξη της διαδικασίας του διαζυγίου ή του δικαστικού χωρισμού κοινής συνήθους διαμο- 23

27 νής των συζύγων (χωρίς να ενδιαφέρει αν ένας από τους συζύγους τη διατηρεί), γ) από το δίκαιο προς το οποίο οι σύζυγοι συνδέονται στενότερα κατά την έναρξη της διαδικασίας του διαζυγίου ή του δικαστικού χωρισμού». Οι εν λόγω σύνδεσμοι τίθενται σε ιεραρχική θέση που σημαίνει ότι ο δικάζων δικαστής θα χρησιμοποιήσει πρωταρχικά τον κύριο σύνδεσμο της κοινής ιθαγένειας των συζύγων και μόνο εάν δεν μπορεί αυτός να εφαρμοστεί θα καταφύγει στον δεύτερο και εάν ούτε αυτός μπορεί να λειτουργήσει επικαλείται τον τρίτο επικουρικό σύνδεσμο. Με τον όρο η τελευταία κοινή ιθαγένεια εφόσον ο ένας από τους δύο τη διατηρεί 23 υποδηλώνεται η κοινή ιθαγένεια την οποία είχαν οι σύζυγοι κάποια στιγμή κατά την διάρκεια του γάμου τους προτού κατατεθεί στη Γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου το δικόγραφο της αγωγής διαζυγίου. Δεν αρκεί όμως μόνο αυτή η προϋπόθεση, αν ένας σύζυγος μετέβαλε μετά την ιθαγένεια του. Ο κύριος σύνδεσμος εξακολουθεί να εφαρμόζεται ακόμα και στην περίπτωση που ο ένας εκ των συζύγων μετέβαλε την κοινή τους ιθαγένεια με την πρόσθετη όμως προϋπόθεση να τη διατηρεί ο άλλος σύζυγος. 23 Ζ. Παπσιώπη- Πασιά. Το εφαρμοστέο δίκαιο επί του διαζυγίου στις ελληνικές και διεθνείς συγκρούσεις νόμων. σελ Με τον όρο τελευταία κοινή ιθαγένεια(εφόσον ο ένας από τους δύο τη διατηρεί), ο νομοθέτης μας υπονοεί την κατά χρόνο εγγύτερη προς το δημιουργούμενο πρόβλημα εφαρμοστέου δικαίου τοιαύτη. Δηλαδή, στην περίπτωση που οι σύζυγοι είχαν μεταβάλει αμφότεροι την αρχική ιθαγένειά τους (π.χ. γαλλική) και απέκτησαν λ.χ. με πολιτογράφηση, την ιθαγένεια άλλου κράτους (π.χ. πολωνική), θα εφαρμοσθεί η τελευταία ιθαγένεια, επειδή αυτή είναι «η τελευταία κοινή κατά τη διάρκεια του γάμου και κατά την έναρξη της διαδικασίας του διαζυγίου (δικαστικού χωρισμού) ιθαγένεια των συζύγων». 24

28 Ως δεύτερος επικουρικός σύνδεσμος χρησιμοποιείται η τελευταία κοινή συνήθης διαμονή των συζύγων χωρίς να μας ενδιαφέρει εάν ένας από τους δύο τη μετέβαλε την κατάθεση της αγωγής διαζυγίου. Αρκεί να υπήρχε κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια του γάμου ένας τόπος όπου το ζευγάρι διέμενε μαζί είτε αυτή τη διαμονή τη διατήρησε ο ένας ή και οι δύο μετά το διαζύγιο είτε όχι. Με τον όρο συνήθη διαμονή εννοούμε το πραγματικό στοιχείο της παραμονής των συζύγων σε έναν τόπο για χρονικό διάστημα τέτοιο που να δείχνει πρόθεση της δημιουργίας εκεί του πυρήνα των έννομων σχέσεών τους 24. Το χρονικό αυτό διάστημα θα πρέπει να ξεφεύγει από την απλή παρουσία ενός ατόμου σε μια χώρα για προσωρινούς συνεδριακούς, ταξιδιωτικούς ή άλλους σκοπούς. Το χρονικό διάστημα που θα δώσει στη διαμονή το χαρακτηρισμό της ως συνήθως κρίνεται ανά περίπτωση και μπορεί να ποικίλλει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ως τρίτος επικουρικός σύνδεσμος ορίζεται το δίκαιο με το οποίοι οι σύζυγοι συνδέονται στενότερα. Ο σύνδεσμος αυτός τα τελευταία χρόνια προβλέπεται σε πολλές αλλοδαπές πολιτείες αλλά και σε διεθνείς συμβάσεις. Τούτο δικαιολογείται από το γεγονός ότι ο εν λόγω σύνδεσμος παρουσιάζει μια ευκαμψία με αποτέλεσμα προσαρμοζόμενος στα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης να μπορεί να ρυθμίσει τις περιπτώσεις που ο νομοθέτης δεν μπορούσε να προβλέψει και να καλύψει με τους άλλους συνδέ- 24 Σε αντίθεση με τη συνήθη διαμονή, ο όρος κατοικία περιλαμβάνει και το πραγματικό στοιχείο της εγκατάστασης (corpus) αλλά επιπλέον και το βουλητικό στοιχείο (animus). Η κατοικία ορίζεται ως η μόνιμη εγκατάσταση ενός προσώπου σε μια χώρα, στην οποία εργάζεται, διαθέτει περιουσία και ζει με την οικογένειά του. 25

29 σμους. Ωστόσο, η ευκαμψία αυτού του συνδέσμου πρέπει να χρησιμοποιείται με πολύ προσοχή διότι ελοχεύει ο κίνδυνος να οδηγηθεί ο δικαστής σε δίκαια χωρών με τα οποία οι σύζυγοι δεν συνδέονται πραγματικά στενά 25. ΣΤ. Αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων Ο Κ 2201 αναφέρεται στην αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων στο τρίτο του κεφάλαιο. Σκοπός των σχετικών διατάξεων είναι να επιταχύνει και να διευκολύνει την κυκλοφορία των αποφάσεων οικογενειακού δικαίου στα πλαίσια των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καταρχήν, οι ρυθμίσεις για την αναγνώριση και εκτέλεση ε- φαρμόζονται τόσο σε αποφάσεις που εκδίδονται από δικαστήρια κράτους όσο και σε «διαταγές» ή «διατάξεις»που εκδίδονται από τις αρμόδιες αρχές (άρθρο 2 παρ. 4). Η αναγνώριση του Κ 2201 αναφέρεται μόνο σε αποφάσεις που δέχονται το διαζύγιο, τον δικαστικό χωρισμό και την ακύρωση του γάμου ενώ δεν αφορά τις απορριπτικές αποφάσεις Όπως αναφέρθηκε από την καθηγήτρια Α. Γραμματικάκη-Αλεξίου «...θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι ένας τέτοιος αόριστος σύνδεσμος δεν εξυπηρετεί την ανάγκη σταθερότητας του προσωπικού θεσμού, ή ότι το δίκαιο στο οποίο ενδέχεται να οδηγήσει μπορεί τελικά να συνδέεται εντελώς χαλαρά και περιστασιακά με τους συζύγους». «Απλά», όπως συνεχίζει πιο κάτω η ίδια, «ακριβώς αυτή η ελευθερία χρησιμοποιημένη ορθά και συνδυασμένη με τα συγκεκριμένα περιστατικά κάθε περίπτωσης μπορεί να εξασφαλίσει την ανεύρεση του δικαίου με το οποίο τα μέρη συνδέονται πραγματικά στενότερα». Το απόσπασμα αυτό αναφέρεται στο βιβλίο της Ζ. Παπασιώπη- Πασιά, Το εφαρμοστέο δίκαιο επί του διαζυγίου στις ελληνικές και διεθνείς συγκρούσεις νόμων σελ Αν και δεν γίνεται ρητή μνεία στον Κ2201 ότι η αναγνώριση στις γαμικές διαφορές περιορίζεται μόνο στις αποφάσεις που δέχονται τις σχετικές αγωγές, εντούτοις το συμπέρασμα αυτό βγαίνει από το Προοίμιο του Κ 1347 που έκανε ρητή αναφορά στο σχετικό ζήτημα. Εξάλλου ο 26

30 Ο Κ 2201 προβλέπει στο άρθρο 21 ότι οι αποφάσεις αναγνωρίζονται στο έδαφος κάθε κράτους μέλους αυτόματα, δηλαδή χωρίς άλλη περαιτέρω διαδικασία 27. Σημαντική είναι η διάταξη 21 παρ. 2 για την «ληξιαρχική α- ναγνώριση» σύμφωνα με την οποία, με βάση την απόφαση που αναγνωρίζεται μπορούν αμέσως και χωρίς καμμία άλλη διαδικασία να επέλθουν οι αναγκαίες τροποποιήσεις στα ληξιαρχικά βιβλία Κ 2201 επανέλαβε ουσιαστικά τις διατάξεις του κ 1347 που αφορούσαν τις γαμικές διαφορές, συνεπώς χωρίς να μεταβάλλει και το ποιες αποφάσεις αφορά η αναγνώριση. Σε αντίθεση με τις γαμικές διαφορές, όσον αφορά την αναγνώριση των διαφορών της γονικής μέριμνας ο Κ 2201 αφορά τόσο τις αποφάσεις που δέχονται την αγωγή όσο και αυτές που την απορρίπτουν. Βλ. την Έκθεση Μποράς στο άρθρο Η άποψη που παλαιότερα επικρατούσε στην ελληνική νομολογία ήταν ότι η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 905 παρ. 4 για την αναγνώριση αλλοδαπής απόφασης ήταν υποχρεωτική. Ωστόσο, πρόσφατη νομολογία Ελλ.Δικ σελ ΕφΑθ υπ αριθμ. 7359/2005. «...επιβάλλεται, να εφαρμόζεται πάντοτε το άρθρο 323 ΚΠολΔ... με το άρθρο 205 παρ. 4 παρέχεται απλή διευκόλυνση και δεν είναι υποχρεωτική η εφαρμογή του... η αλλοδαπή περί προσωπικής κατάστασης απόφαση, παράγει δεδικασμένο ανεξαρτήτως της τηρήσεως της διαδικασίας του άρθρου 905 παρ. 4». Ειδικότερα ως προς το δεδικασμένο αλλοδαπής απόφασης που αφορά την προσωπική κατάσταση των διαδίκων γίνεται δεκτόν ότι, κατ αντίθεσιν με την εκτελεστότητα, της οποίας η πραγμάτωσις έχει ανατεθεί στα ασκούντα δημόσια εξουσία όργανα της εκτελέσεως, δεν υφίστανται κανένα θεωρητικό κώλυμα προκειμένου οι αλλοδαπές αποφάσεις να παράγουν αυτομάτως συνέπειες, μεταξύ των οποίων πρωτεύουσα θέση κατέχει το δεδικασμένο. Γι αυτό το λόγο το άρθρο 323 ΚΠολΔ καθορίζει τις προϋποθέσεις της αναγνωρίσεως της ισχύος και του δεδικασμένου της αλλοδαπής αποφάσεως, χωρίς να παρεμβάλλει ιδιαίτερη προηγούμενη διαδικασίας αναγνωρίσεως. Κατά συνέπειαν όπως ακριβώς οιαδήποτε αλλοδαπή δικαστική απόφαση έτσι και η περί προσωπικής καταστάσεως απόφαση οιουδήποτε αλλοδαπού δικαστηρίου ισχύει και παράγει δεδικασμένον με μόνη την παρεμπίπτουσα εξέταση, παρά των Ελληνικών δικαστηρίων, η οιασδήποτε αρχής (όπου προσάγεται η απόφαση), της συνδρομής των ουσιαστικών προϋποθέσεων του άρθρου 323. Έτσι, παρεσχέθη απλή διευκόλυνση και δεν ετέθη ως υποχρεωτική η τήρησις της διαδικασίας του άρθρ. 905 παρ. 4, αφ ετέρου δε η αλλοδαπή περί προσωπικής καταστάσεως απόφαση παράγει δεδικασμένον ανεξαρτήτως της τηρήσεως της διαδικασίας του άρθρου 905 παρ. 4 εφόσον βεβαίως, συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 323, τις οποίες εξετάζει παρεμπιπτόντως οιοδήποτε ελληνικό δικαστήριο ενώπιον του οποίου προσάγεται η αλλοδαπή απόφαση. Η εφαρμογή του άρθρου 905 παρ. 4 ΚΠολΔ είναι προαιρετική. 27

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ής Δεκεμβρίου 2010 για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα του δικαίου που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ E.E., Παρ. I, Αρ. 2643, 1.11.91 1843 Ν. 187/91 Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

κανονισμού Βρυξέλλες ΙΙα

κανονισμού Βρυξέλλες ΙΙα Πρακτικός οδηγός για την εφαρμογή του κανονισμού Βρυξέλλες ΙΙα Δικαιοσύνη 2 Πρακτικός οδηγός για την εφαρμογή του κανονισμού Βρυξέλλες ΙΙα Πίνακας περιεχομένων 1. Γενική εισαγωγή...4 1.1. Γεωγραφικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Θεματική μονάδα 2 Διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως σε διαδικασίες οικογενειακού δικαίου περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου xna Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ Δελτίο διαμονής πολίτη τρίτης χώρας που είναι σύζυγος πολίτη χώρας μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Χειριστές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βιβλιογραφία... 25 1. Γενικά... 31 2. Φύση - αρχές... 35 3. Θεμελιώδεις έννοιες... 37 4. Έννομες σχέσεις - οικογενειακό δικαίωμα... 41 5. Δικαιώματα... 43 6. Δικαιώματα-καθήκοντα

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Ιούνιος 2011 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Αναφέρετε, κατά συνοπτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 12ης Δεκεμβρίου 1973 * Στην υπόθεση 131/73, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunale του Τρέντο προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Υφιστάμενες ελλείψεις και μελλοντικές προοπτικές του ευρωπαϊκού ιδιωτικού διεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση. Άρθρο 2 Προϋποθέσεις

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση. Άρθρο 2 Προϋποθέσεις ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση Η συμφωνία δύο ενηλίκων προσώπων, διαφορετικού ή του ιδίου φύλου, με την οποία οργανώνουν τη συμβίωσή τους (σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης) καταρτίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 16.3.2011 COM(2011) 126 τελικό 2011/0059 (CNS) C7-0093/11 Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση και εκτέλεση

Διαβάστε περισσότερα

: ERA. : Innsbruck. : Workshop on cross-border divorce and maintenance: jurisdiction and application law

: ERA. : Innsbruck. : Workshop on cross-border divorce and maintenance: jurisdiction and application law Φορέας Υλοποίησης : ERA Τόπος ιεξαγωγής : Innsbruck Ηµεροµηνία : 13-15/3/2013 Τίτλος Σεµιναρίου : Workshop on cross-border divorce and maintenance: jurisdiction and application law Συµµετοχή : Αντώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Ο Α και η Β τέλεσαν το γάμο

Διαβάστε περισσότερα

και οι εργασίες που διεξάγονται ως προς το ίδιο αυτό ζήτηµα και σε κοινοτικό επίπεδο.

και οι εργασίες που διεξάγονται ως προς το ίδιο αυτό ζήτηµα και σε κοινοτικό επίπεδο. Ερώτηµα 1 α) Η απάντηση που αρµόζει ως προς το σηµείο αυτό είναι ότι κάθε θέµα σχετικό µε τις προσωπικές σχέσεις των συζύγων θα πρέπει να εξαιρεθεί του πεδίου εφαρµογής της µελλοντικής κοινοτικής πράξης

Διαβάστε περισσότερα

B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Εισαγωγή... 23 Πορίσματα της θεωρίας και της νομολογίας... 24 I. Η αρμοδιότητα... 24 II. Περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι : ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι : ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ 1 Υιοθετήθηκε στο Στρασβούργο στις 6.11.1997 Έναρξη ισχύος: 1.3.2000, σύμφωνα με το άρθρο 27 Κείμενο: European Treaty Series, No. 166 Προοίμιο Τα Κράτη μέλη του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

36431/2009 ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛ ( 576152)

36431/2009 ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛ ( 576152) 36431/2009 ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛ ( 576152) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Αναγνώριση δεδικασμένου από αλλοδαπή απόφαση. Απόφαση διαζυγίου. Ελληνοσοβιετική Σύμβαση δικαστικής συνδρομής. Η εν λόγω Σύμβαση εισάγει μία ρήτρα αυτόματης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 1056/2015 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 1056/2015 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 1056/2015 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από το Δικαστή Απόστολο Τσουκαλά, Πρωτοδίκη, τον οποίον όρισε ο Πρόεδρος του Τριμελούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Υποπαράγραφος ΣΤ.1.

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Υποπαράγραφος ΣΤ.1. ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υποπαράγραφος ΣΤ.1. Στην περίπτωση α) της παραγράφου 2 του άρθρου 146Β του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Εργασιακά Θέματα Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΣΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΕΠΩΝΥΜΟΥ

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΣΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΕΠΩΝΥΜΟΥ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΣΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΕΠΩΝΥΜΟΥ Ο Ο.Π.Υ.Κ.Ε. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για την αλλαγή επωνύμου; O O.Π.Y.K.E είναι οργανισμός υποστήριξης καταναλωτών και επιχειρήσεων με έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική Ν. 2522/8-9-97 (ΦΕΚ-178 Α') : Δικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεως δημόσιων έργων, κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών σύμφωνα με την οδηγία 89/665 ΕΟΚ 'Αρθρο 1 : Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν.3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, αρ. 4 παρ.6] Βραβεία και υποτροφίες Ι.Κ.Υ. σε αλλοδαπούς φοιτητές Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΚΔΟΣΗ: 28 Νοεμβρίου 2008 (σελίδα 1) ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ (+ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΛΟΓΟΤΥΠΟ) 1 (σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ.

1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ. 1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ. 2), (2006) 1Β Α.Α.Δ 1389 Εφεσείουσα-Αιτήτρια, Εφεσιβλήτου-Καθ ου

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ. ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να εξασφαλίσουν την κατά το δυνατόν ομοιόμορφη ερμηνεία της παρούσας πράξης,

ΠΡΟΟΙΜΙΟ. ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να εξασφαλίσουν την κατά το δυνατόν ομοιόμορφη ερμηνεία της παρούσας πράξης, 10.6.2009 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 147/5 ΣΥΜΒΑΣΗ για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.3.2010 COM(2010) 105 τελικό 2010/0067 (CNS) C7-0102/10 Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση ενισχυµένης συνεργασίας στον τοµέα του δικαίου που είναι εφαρµοστέο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ, ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ, ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ, ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ CONV/JUD/el 1 ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ, ΑΠΟΦΑΣΙΣΜΕΝΑ για

Διαβάστε περισσότερα

απορροφώσας και της απορροφώµενης τράπεζας και τη µε αριθµό 38385/25-6-2013 πράξη του συµβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίου

απορροφώσας και της απορροφώµενης τράπεζας και τη µε αριθµό 38385/25-6-2013 πράξη του συµβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίου Σελίδα 1 από 5 Αριθµός απόφασης 4595/2014 Αριθµός κατάθεσης ανακοπής 20220/2013 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟ ΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙ ΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τη ικαστή Πολυξένη - Μαρία Παπασαραντοπούλου, Πρωτοδίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Θεματική μονάδα 1 Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα περιεχόμενο 1. Γονική μέριμνα: Δικαιοδοσία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4 16.12.2004 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 310/261 7. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΣΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, σύμφωνα με το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α8Ω4691ΩΓ-3ΤΜ. e-mail : diefpar@ika.gr

ΑΔΑ: 4Α8Ω4691ΩΓ-3ΤΜ. e-mail : diefpar@ika.gr ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αθήνα, 13/09/2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣH ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΥΡΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Αριθ. Πρωτ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ταχ. Δ/νση: Αγ. Κων/νου 8 (10241)

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ

Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ Κων/νος Τσουμάνης, Δικηγόρος, Νομικός Σύμβουλος ΣΠΕΔΕΘ & ΚΜ Οι πρόσφατες τροποποιήσεις στην εργατική νομοθεσία και η δι αυτών παρεχόμενη ευχέρεια στον εργοδότη της εξαρτημένης σύμβασης εργασίας Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Οκτώβριος 2010 Η 17χρονη σήμερα Α, δημοσιεύει,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ. Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ. Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές Κάθε χρόνο μισό εκατομμύριο οικογένειες εμπλέκονται σε διασυνοριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ.

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Άρθρο πρώτο Στη θέση των ήδη καταργηµένων µε το άρθρο 17 του Ν. 1329/1983 άρθρων 1455-1460 του Αστικού Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία ΕΝ ΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Οι δικαστικές αποφάσεις υπόκεινται σε αιτήσεις διόρθωσης ουσιαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ LEGAL INSIGHT ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Βασιλική Ζαροκανέλλου Στις φορολογικές διαφορές σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης Άρθρο 23 του 94/14.04.2014) ν. 4258/2014 Ακίνητα του Δημοσίου Περιφερειακών Πάρκων προστασίας και αξιοποίησης (ΦΕΚ Α Δημιουργία περιβαλλοντικής 1. Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 29.1.2013 COM(2013) 35 final 2013/0019 (NLE) C7-0045/13 Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση των παραρτημάτων ΙΙ και ΙΙΙ της απόφασης του Συμβουλίου της 9ης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015. Ονοματεπώνυμο:. Α.Μ.: /..

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015. Ονοματεπώνυμο:. Α.Μ.: /.. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 01.09.2015 ΟΜΑΔΑ Α Ονοματεπώνυμο:. Α.Μ.: /.. ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι απαντήσεις δίνονται κάτω από κάθε ζήτημα. Δεν επιτρέπεται η χρήση άλλης κόλλας και δεν παραλαμβάνεται παρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή Αυστρία 1998 0 0 1999 1.1 1.7 2000 1.1 1.7 2001 0 0 2002 1.1 1.7 2003 0 0 2004 0 0 Βέλγιο 1998 0 0 1999 0 0 2000 1.2 2.2 2001 1.3 2.2 2002 1.3 2.2 2003 1.2 2.2 2004 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρα Σελ. Κεφάλαιο Α. Δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων 1-6 1 Κεφάλαιο Β. Προσδιορισμός της αξίας του αντικειμένου της δίκης 7-11 2 Κεφάλαιο Γ. Καθ ύλην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2485 της 2ας ΜΑΡΤΙΟΥ 1990 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2485 της 2ας ΜΑΡΤΙΟΥ 1990 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ν, 21/90 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2485 της 2ας ΜΑΡΤΙΟΥ 1990 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ο περί Πολιτικού Γάμου Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός 180(Ι) του 2002 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΝΟΜΟ. Για σκοπούς εναρμόνησης με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητος με τίτλο

Αριθμός 180(Ι) του 2002 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΝΟΜΟ. Για σκοπούς εναρμόνησης με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητος με τίτλο .Ε. Παρ. Ι(Ι) Αρ. 3 638, 27. 9.2002 Ν. 1 80 (Ι)/2002 Ο περί Δικηγόρων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη Ερμιόνη Πριμικύρη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Κατόπιν αυτού, δεν εκδόθηκε απόφαση επί της αγωγής.

Κατόπιν αυτού, δεν εκδόθηκε απόφαση επί της αγωγής. Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Αρείου Πάγου Αξιότιμε κύριε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αξιότιμε κύριε Αντιπρόεδρε του Αρείου Πάγου Όπως γνωρίζετε, η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου άσκησε κατά του Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ν. 55/84 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ο Κυρωτικός της Σύμβασης Νομικής Συνεργασίας μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ :.90./2012 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ :.90./2012 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ :.90./2012 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από το Δικαστή Ελευθέριο Τοπαλνάκο, Πρωτοδίκη, τον οποίο όρισε η Πρόεδρος Πρωτοδικών και από την Γραμματέα Ευαγγελία

Διαβάστε περισσότερα

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Θέμα : Η απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος. Έγκριση των καταστατικών ιατρικών εταψειών από το ΔΙ του ΙΣΑ. Η νέα εγκύκλιος και οι περαιτέρω δυνατότητες. (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Αθήνα, 20-11 -2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Αθήνα, 20-11 -2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Αθήνα, 20-11 -2012 Αρ. Πρωτ. : Κ1-1960 Δ/ΝΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ταχ. Δ/νση: Ακτή Μιαούλη & Μ. Μπότσαρη 2-8 Τ.Κ.: 185 38, Πειραιάς Πληροφορίες: Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα:

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: «Αντιμετώπιση θεμάτων λόγω κεφαλαιακών ελέγχων») ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ Aθήνα, 10 Απριλίου 2008 ΠΟΡΙΣΜΑ Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 Κατόπιν διερεύνησης της µε αριθµό πρωτοκόλλου 2015/2008 αναφοράς της κυρίας *** και της ανεπαρκούς αιτιολόγησης που παρείχε το Προξενείο Καϊρου,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δηµοσίευση) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2201/2003 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δηµοσίευση) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2201/2003 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 23.12.2003 L 338/1 Ι (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δηµοσίευση) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2201/2003 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 27ης Νοεµβρίου 2003 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΘΗΝΑ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ 41 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103808079 FAX 2103828958 Κινητό 6977650982 ΠΡΟΣ Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία Η

Διαβάστε περισσότερα

(Aναθεωρητική Εφεση Αρ. 59/07) 1 Φεβρουαρίου, 2010. [ΑΡΤΕΜΗΣ, Π., ΝΙΚΟΛΑЇΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, ΠΑΜΠΑΛΛΗΣ, Δ/στές] YOUSIFE MOHAMAD,

(Aναθεωρητική Εφεση Αρ. 59/07) 1 Φεβρουαρίου, 2010. [ΑΡΤΕΜΗΣ, Π., ΝΙΚΟΛΑЇΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, ΠΑΜΠΑΛΛΗΣ, Δ/στές] YOUSIFE MOHAMAD, This document was reproduced from http://www.cylaw.org/cgi-bin/open.pl?file=apofaseis/aad/meros_3/2010/3-201002-59-07.htm (accessed 16 August 2013) (2010) 3 ΑΑΔ 18 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή

Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους. Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, η κομισιόν και οι λειτουργίες τους Κωνσταντίνα Μαυροειδή Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο ονομάζεται το εκλεγμένο κοινοβουλευτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκλέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 Σελ. Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Δικαιοδοσία πολιτικών δικαστηρίων επί αυτοκινητικού ατυχήματος, στο οποίο ενεπλάκη αυτοκίνητο του δημοσίου [Παρατηρήσεις υπό ΕφΘεσ 2013/1994]... 17 2.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ισχύς των γνωματεύσεων των Υγειονομικών Επιτροπών του ΚΕ.Π.Α.

Α. Ισχύς των γνωματεύσεων των Υγειονομικών Επιτροπών του ΚΕ.Π.Α. ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ: ΠΑΡΟΧΩΝ & ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ταχ. Δ/νση: Αγ. Κων/νου 8 (10241) Αριθ. Τηλεφώνου: 210 5215000 e-mail: diefpar@ika.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Αθήνα 21 Ιουνίου 2005 Αριθμ. Πρωτ.: 18811/2004 Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Η ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ, ΣΕ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΤΗΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 21 ο /30-7-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 836/2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 21 ο /30-7-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 836/2012 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 21 ο /30-7-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 836/2012 ΘΕΜΑ: 95 ο ΕΚΤΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ: Παραίτηση από το ένδικο μέσο της αναίρεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΔΑ: 7ΤΑΠΗ-ΔΡ8 ΦΕΚ: Β 377/18-03-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ C 273/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 16.9.2011 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 23ης Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 2001/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα