Αυτοάνοσα νοσήματα με εκδηλώσεις από το έσω ους - παρουσίαση περιστατικού με σύνδρομο Cogan

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αυτοάνοσα νοσήματα με εκδηλώσεις από το έσω ους - παρουσίαση περιστατικού με σύνδρομο Cogan"

Transcript

1 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 66 ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ CASE REPORT Αν. Βασιλείου Φ. Ζάππας Κ. Δημητρίου Γ. Καρατζιάς Α. Ευσταθίδης Ι. Μυριοκεφαλιτάκης Μ. Ανδρουλάκης Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Γ. Ν. Ασκληπιείο Βούλας Ρευματολογική Κλινική Γ. Ν. Ασκληπιείο Βούλας An. Vasiliou F. Zappas K. Dimitriou G. Karatzias A. Eftsathidis I. Miriokefalitakis M. Androulakis ENT Department and Department of Rheumatology, General Hospital Asklepieio of Voula Αυτοάνοσα νοσήματα με εκδηλώσεις από το έσω ους - παρουσίαση περιστατικού με σύνδρομο Cogan Cochleovestibular disorders in autoimmune diseases. Cogan syndrome - Case report Περίληψη Το έσω ους μπορεί να προσβληθεί από πολλές αυτοάνοσες παθήσεις, όπως η Κοκκιωμάτωση Wegener, ο Ερυθηματώδης Λύκος, το οζώδες ερύθημα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, το σύνδρομο Cogan κ' άλλα. Οι παθήσεις αυτές εκδηλώνονται συνήθως με νευροαισθητήρια βαρηκοΐα, η οποία είναι αμφίπλευρη, με διακυμάνσεις και προοδευτική. Επίσης, πολύ συχνές είναι οι αμφίπλευρες εκδηλώσεις από το αιθουσαίο σύστημα, οι οποίες σε ένα μεγάλο ποσοστό μπορεί να οδηγήσουν σε αταξία ή oschillopsia. Ασθενής ηλικίας 19 ετών, γυναίκα, προσήλθε με εκκριτική ωτίτιδα, αιφνίδια βαρηκοΐα και αιθουσαία συνδρομή στο δεξί ους και στη συνέχεια και στο αριστερό, με διαφορά ημερών μεταξύ τους. Μετά την υποχώρηση των αιθουσαίων συμπτωμάτων η ασθενής παρουσίασε οξεία επιπεφυκίτιδα αμφοτερόπλευρα. Ετέθη η διάγνωση του συνδρόμου Cogan και η ασθενής υποβλήθηκε σε φαρμακευτική αγωγή με υψηλές δόσεις κορτιζόνης μεθοτρεξάτη και infliximab, στην οποία ανταποκρίθηκε πολύ καλά. Το σύνδρομο Cogan είναι μια σπάνια αυτοάνοση νόσος που εμφανίζεται κλινικά με την εικόνα της διάμεσης κερατίτιδας και διαταραχές της αιθουσαίας και κοχλιακής λειτουργίας. Οφείλεται σε μία αντίδραση υπερευαισθησίας σε λοιμογόνους παράγοντες που συνδέονται με την αγγειίτιδα, όπως επίσης και με την μεταμόρφωση των λεμφοκυττάρων κατά την έκθεση αυτών στο αντιγόνο του κερατοειδούς ή του έσω ωτός. Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ειδική εξέταση που να καθιερώνει τη διάγνωση του συνδρόμου και ως εκ τούτου η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική τού εικόνα. Η θεραπεία τού, όπως και των άλλων αυτοάνοσων παθήσεων στηρίζεται στα κορτικοειδή και τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Λέξεις κλειδί : αυτοάνοσα νοσήματα, σύνδρομο Cogan, διάγνωση, θεραπεία Abstract Many autoimmune disorders like Wegener granulomatosis, Sistemic Lupus Erythematosus (SLE), Polyarteritis nodosa (PAN), Rheumatoid Arthritis (RA), Cogan Syndrome etcetera, may have cochleovestibular manifestations. These diseases usually are presented with sensorineural hearing loss which is bilateral, progressive and fluctuating. The vestibular manifestations are very common too. They are bilateral and often may present as an oschillopsia. Female patient, 19 years old presented with middle serous otitis and sensorineural hearing loss with vestibular manifestations in one ear and a few days later in the other one also. Later she presented conjunctivitis bilaterally. She was diagnosed as Cogan's syndrome and therapy with high dose prednizolone, methotrexate and anti-tnf blocker has started. After the last therapy there was a significant improvement clinically. Cogan's syndrome is a rare autoimmune disease, characterized by vestibuloauditory symptoms in association with non-syphilitic intersticial keratitis, that occurs most commonly in young adults. It is mediated by means of a hypersensitivity response to one or more infectious agents associated with vasculitis. Further more, lymphocyte transformation has reportedly been detected when the patient's lymphocytes are exposed to corneal antigen, scleroprotein and inner ear antigen, suggesting the presence of cell mediated autoimmune reactivity. Diagnosis of Cogan's syndrome is based in clinical symptoms of ocular and audiovestibular system. Therapy consists of high dose corticosteroids, immunosuppressant and anti-tnf drugs. Key worlds: autoimmune disease, Cogan's syndrome, diagnosis, therapy. Εισαγωγή Στο παρελθόν επικρατούσε η άποψη ότι ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός προστατεύει το έσω ους από τα αυτοάνοσα νοσήματα. Σήμερα η άποψη αυτή δεν είναι αποδεκτή και πολλές μελέτες έχουν αποδείξει πώς τα αυτοάνοσα νοσήματα μπορεί να προσβάλουν και το έσω ους. Η περίλεμφος του έσω ωτός περιέχει αντισώματα τα οποία προέρχονται από την συστηματική κυ- 66

2 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 67 Αυτοάνοσα νοσήματα με εκδηλώσεις από το έσω ούς - παρουσίαση περιστατικού με σύνδρομο Cogan κλοφορία και από το εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Η συγκέντρωσή τους στην περίλεμφο αντιστοιχεί στο 1/1000 σε σχέση με την συστηματική κυκλοφορία. 1 Tο αντίσωμα που βρίσκεται σε μεγαλύτερη ποσότητα στην περίλεμφο είναι η IgG ανοσοσφαιρίνη και ακολουθούν η IgM και IgA ανοσοσφαιρίνη, οι οποίες συμμετέχουν σε αυτοάνοσες δραστηριότητες όπως, η ουδετεροποίηση, οψωνινοποίηση και καθήλωση συμπληρώματος, προστατεύοντας έτσι το έσω ούς από διάφορα παθογόνα. Σημαντικός είναι ο ρόλος του ενδολεμφικού σάκου στην αυτοάνοση απάντηση του έσω ωτός, στον οποίο βρίσκονται ανοσοαντιδραστικά (immunocompetent) κύτταρα, όπως κατασταλτικά και βοηθητικά T κύτταρα, μακροφάγα και Β κύτταρα, που η περίλεμφος δεν περιέχει. 2 Επίσης στον ενδολεμφικό σάκο υπάρχουν μεσολαβητές όπως η ιντερλευκίνη-2 η οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν βρίσκεται στην περίλεμφο, αλλά σε περίπτωση αυτοάνοσης αντίδρασης απελευθερώνεται από τα ανοσοαντιδραστικά κύτταρα στον ενδολεμφικό σάκο, περνώντας στη συνέχεια στην περίλεμφο για να συμμετάσχει στην άμυνα του οργάνου. Παρά τα παραπάνω, ο ρόλος του ενδολεμφικού σάκου δεν είναι ακόμα ξεκάθαρος. Υπάρχουν άλλες μελέτες που αναφέρουν πως τα λεμφοκύτταρα που φτάνουν στο έσω ους κατά την διάρκεια μίας αυτοάνοσης αντίδρασης δεν προέρχονται από τον ενδολεμφικό σάκο αλλά από την συστηματική κυκλοφορία, διαμέσου της ελικοειδούς φλέβας (spiral modiolar vein). 1 Οι βασικοί μηχανισμοί μέσω των οποίων δρουν οι αυτοάνοσες παθήσεις είναι: - Αντισώματα έναντι αντιγόνων ιστών - Εναπόθεση συμπλέγματος αντιγόνου-αντίσωματος σε ιστούς - Διήθηση και καταστροφή των ιστών από ειδικά κυτταροτοξικά Τ κύτταρα. Διάφορα αντιγόνα, ιογενή ή μικροβιακά πυροδοτούν μια αυτοάνοση αντίδραση κατά την διάρκεια της οποίας, τα ανοσοαντιδραστικά κύτταρα απελευθερώνουν διάφορους μεσολαβητές. Ταυτόχρονα δημιουργείται ένα συμπυκνωμένο εξωκυττάριο στρώμα υγρού. Το έσω ους δεν έχει την δυνατότητα απομάκρυνσης του συμπυκνωμένου αυτού υγρού, γεγονός το οποίο έχει ως αποτέλεσμα στη συνέχεια το υγρό αυτό να οστεοποιηθεί και η λειτουργία του έσω ωτός να επηρεασθεί σοβαρά. Φαίνεται πως οι αυτοάνοσες αντιδράσεις εί- ναι καταστροφικές για το έσω ους, προκαλώντας δυστροφία του οργάνου του Corti, της αγγειώδης ταινίας και του ελικοειδούς γαγγλίου. Το 1979 ο McCabe παρουσίασε στοιχεία για μία διαφορετική κλινική οντότητα την οποία την αποκάλεσε αυτοάνοση νευροαισθητήρια βαρηκοΐα. 3 Υπάρχουν μελέτες που υποδεικνύουν την συμμετοχή στον αυτοάνοσο μηχανισμό των νοσημάτων αυτών ενός αυτοαντισώματος με μοριακό βάρος dalton, το οποίο ανιχνεύεται στην Western blot ανάλυση, heat shock protein 70 (anti-hsp-70). 4.5 Σε μια από τις μελέτες αυτές παρατηρήθηκε ότι το 89% των ασθενών, οι οποίοι είχαν προοδευτική η ενεργό αυτοάνοση νόσο, ήταν θετικοί στην ανίχνευση των αντισωμάτων, ενώ οι ασθενείς οι οποίοι είχαν ανενεργό νόσο ήταν αρνητικοί. 6 Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής, 19 ετών, γυναίκα, προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία της Κλινικής μας με αναφερόμενο ίλιγγο και ωταλγία δεξιά από 36 ωρών. Στο ιστορικό της, τις τελευταίες ημέρες, αναφέρθηκε προηγηθείσα οξεία λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. Στην κλινική εξέταση που έγινε διαπιστώθηκε εκκριτική ωτίτιδα στο δεξί ους. Οι τονοδότες ήταν ενδεικτικοί βαρηκοΐας αγωγής (Weber προς το πάσχον ους) και το τυμπανόγραμμα τύπου Β. Ετέθη η υποψία ορώδης λαβυρινθίτιδας και ως εκ τούτου στη συνέχεια έγινε μυριγγοτομή δεξιά και η ασθενής υποβλήθηκε σε θεραπευτική αγωγή με: inj. Κεφτριαξόνη 2gr x2 i/v, inj. πιρακετάμη 2gr x4 i/v, inj dogmatyl 50mg x2 i/m. Παρόλο που τα ευρήματα από το έσω ους αρχικά δεν συμβάδιζαν με τη διάγνωση της ορώδης λαβυρινθίτιδας (νυσταγμός παραλυτικού τύπου και βαρηκοΐα αγωγής), 24 ώρες μετά την μυριγγοτομή, στην δοκιμασία Weber, ο τονοδότης πλάγιαζε στην αντίθετη πλευρά. Εικόνα 1: Έλεγχος της ακοής τις πρώτες ημέρες νοσηλείας. 67

3 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 68 Αν. Βασιλείου, Φ. Ζάππας, Κ. Δημητρίου, Γ. Καρατζιάς, Α. Ευσταθίδης, Ι. Μυριοκεφαλιτάκης, Μ. Ανδρουλάκης Μετά τον έλεγχο της ακοής, που έγινε μόλις το επέτρεψε η γενική κατάσταση της ασθενούς, διαπιστώθηκε μεγάλου βαθμού νευροαισθητήρια βαρηκοΐα δεξιά (εικόνα 1) και η ασθενής υποβλήθηκε σε θεραπευτική αγωγή της αιφνίδιας βαρηκοΐας με πρεδνιζολόνη 25mg x3 i/v, με σταδιακή μείωση για 12 ημέρες και tb Zovirax 800 mg x5 για 5 ημέρες. Με την ολοκλήρωση της θεραπευτικής αγωγής η κλινική εικόνα όσον αφορά τον ίλιγγο βελτιώθηκε, ενώ στην ακοή δεν υπήρχε καμία ανταπόκριση. Για τον λόγο αυτό στη συνέχεια έγιναν 3 συνεδρίες ενδοτυμπανικής έγχυσης με δεξαμεθαζόνη, μετά τις οποίες υπήρξε ελάχιστη βελτίωση στις χαμηλές συχνότητες 250 και 500 Hz. Την δωδέκατη μέρα της νοσηλείας η ασθενής παρουσίασε άλγος του δεξιού οφθαλμού με συνοδό φωτοφοβία, αίσθημα ξένου σώματος και ερυθρότητα του επιπεφυκότητα. Μετά την οφθαλμολογική εξέταση που έγινε διαπιστώθηκε επιπεφυκίτιδα. Στη συνέχεια (48 ώρες μετά) η ίδια κλινική εικόνα παρουσιάστηκε στον αριστερό οφθαλμό. Αντιμετωπίστηκε συντηρητικά με τοπικές οφθαλμικές σταγόνες με αντιβιοτικό και κορτιζόνη, μετά την χορήγηση των οποίων η κλινική εικόνα βελτιώθηκε. Εφτά ημέρες από την έξοδό της από το νοσοκομείο και μετά από μία γαστρεντερίτιδα η ασθενής επανήλθε με την ίδια κλινική εικόνα στο αριστερό αυτί (η νευροαισθητήρια βαρηκοϊα στο αριστερό ους ήταν μικρότερη από το δεξί). Κατά την διάρκεια της δεύτερης νοσηλείας η ασθενής υποβλήθηκε στην ίδια φαρμακευτική αγωγή, χωρίς όμως να προχωρήσουμε σε μυριγγοτομή, αν και το τυμπανόγραμμα ήταν και αυτή τη φορά τύπου Β και ωτοσκοπικά υπήρχε εκκριτική ωτίτιδα. Παρόλο ότι η ασθενής ήταν υπό φαρμακευτική αγωγή με μεγάλη δόση κορτιζόνης η ακοή στο αριστερό αυτί την τρίτη ημέρα της νοσηλείας επιδεινώθηκε και οι τονοδότες στη δοκιμασία Weber άλλαξαν κατεύθυνση προς το δεξί ους, το οποίο είχε πλέον την καλύτερη ακοή, (εικόνα 2). Από τον εργαστηριακό έλεγχο η γενική εξέταση αίματος, ο πλήρης βιοχημικός έλεγχος και ο έλεγχος της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα ήταν εντός των φυσιολογικών ορίων. Από τον έλεγχο της πηκτικότητας διαπιστώθηκε αυξημένη τιμή του ινωδογόνου (458mg/dl) και aptt (25.4 sec). Ο ανοσολογικός έλεγχος (ANA, ASMA, Anti-DNA), έλεγχος RFn και C3, C4 ήταν εντός των φυσιολογικών ορίων. Οι δείκτες φλεγμονής ήταν σε υψηλότερα επίπεδα (TKE= 48 mm/h, CRP=73.1mg/l). Ο ιολογικός έλεγχος έδειξε παλιά λοίμωξη για CMV, HSV-1, HSV-2 και EBV. Επίσης τα αντισώματα για τοξόπλασμα έδειξαν παλιά λοίμωξη, ενώ το MONO- TEST και το VDRL ήταν αρνητικά. Ο έλεγχος για ανίχνευση αντιγόνου για Chlamydia trachomatis από τον επιπεφυκότα ήταν αρνητικός. Η ακτινογραφία θώρακος ήταν φυσιολογική. Η αξονική τομογραφία λιθοειδών, η μαγνητική τομογραφία λιθοειδών και εγκεφάλου δεν έδειξαν παθολογικά ευρήματα. Βάσει της κλινικής εικόνας και του εργαστηριακού ελέγχου ετέθη η διάγνωση του συνδρόμου Cogan. Επιπλέον, στην επανάληψη της οφθαλμολογικής εξέτασης που έγινε, υπήρξε η υποψία εναπόθεσης χρωστικής στον κερατοειδή, που ενισχύει την διάγνωση του συνδρόμου Cogan. Για τον αποκλεισμό μιας πιθανής προσβολής ειδικά της αορτικής βαλβίδας από τη νόσο στη συνέχεια έγινε υπερηχογράφημα της καρδιάς, το οποίο ήταν αρνητικό για παθολογία. Εικόνα 2: Έλεγχος της ακοής μετά την αιφνίδια βαρηκοΐα στο αριστερό ους. Εικόνα 3: Βελτίωση της ακοής μετά την θεραπεία με μεθοτρεξάτη και infliximab. 68

4 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 69 Αυτοάνοσα νοσήματα με εκδηλώσεις από το έσω ούς - παρουσίαση περιστατικού με σύνδρομο Cogan Η ασθενής υποβλήθηκε σε ενδοφλέβια φαρμακευτική αγωγή με μεθυλπρεδνιζολόνη i/v 1 gr bolus για 3 ημέρες και στη συνέχεια tb μεθυλπρεδνιζολόνη 16 mg x 3 / 24ωρο per os. Μετά την αλλαγή της φαρμακευτικής αγωγής παρατηρήθηκε βελτίωση της ακοής αμφίπλευρα, περισσότερο στο αριστερό ους. Στη συνέχεια παραπέμφθηκε σε εξειδικευμένη ρευματολογική κλινική για περαιτέρω αντιμετώπιση, όπου η ασθενής υποβλήθηκε σε θεραπεία με μεθοτρεξάτη 17,5 mg/εβδομάδα από το στόμα και anti- TNF-alpha bloker (infliximab) 300mg i/v κάθε 15 ημέρες τις πρώτες δυο δόσεις και κάθε μήνα τις υπόλοιπες δύο. Ένα μήνα μετά την έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα και την σταδιακή μείωση της δόσης της κορτιζόνης, ο ακοολογικός έλεγχος έδειξε περαιτέρω βελτίωση της ακοής και στα δύο ώτα (εικόνα 3), ενώ παρέμενε αμετάβλητο το αίσθημα της αστάθειας για την αντιμετώπιση της οποίας συνεστήθησαν οι ασκήσεις Cawthorne-Cooksey. Συζήτηση Το έσω ους μπορεί να προσβληθεί από πολλές μη ειδικές για το όργανο (non-organ-specific) αυτοάνοσες παθήσεις. Η Κοκκιωμάτωση Wegener μπορεί να προσβάλει το έσω και μέσω ους. Επίσης ο Ερυθηματώδης Λύκος μπορεί να εκδηλωθεί με χρόνια μέση ωτίτιδα, νεκρωτική αγγεϊτιδα, νευροαισθητήρια βαρηκοϊα ή εκδηλώσεις από το αιθουσαίο σύστημα. Το οζώδες ερύθημα προσβάλει σπάνια το έσω ους. Παρόλο αυτό η νευροαισθητήρια βαρηκοϊα μπορεί να είναι η μοναδική εκδήλωση της νόσου. Αν και αναφέρεται ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα προσβάλει το έσω ους, πολλοί άλλοι συγγραφείς το αμφισβητούν. Το σύνδρομο Cogan μπορεί να επηρεάζει τη διάκριση μεταξύ ειδικών και μη ειδικών για το έσω ους αυτοάνοσων νοσημάτων. Το σύνδρομο εμφανίζεται κλινικά με την εικόνα της διάμεσης κερατίτιδας και διαταραχές της αιθουσαίας και κοχλιακής λειτουργίας. Πιστεύεται ότι οφείλεται σε αντίδραση υπερευαισθησίας σε λοιμογόνους παράγοντες που συνδέονται με την αγγειίτιδα, όπως επίσης και με την μεταμόρφωση των λεμφοκυττάρων κατά την έκθεση αυτών στο αντιγόνο του κερατοειδούς ή του έσω ωτός, υποδεικνύοντας μια ειδική αυτοάνοση πάθηση. Φαίνεται λοιπόν πως παρόλο ότι οι αυτοάνοσες παθήσεις του έσω ωτός περιγράφονται συνήθως ως μέρος μίας μη ειδικής για το όργανο νόσου, το έσω ους μπορεί να δρα και ως στόχος για τις αυτοάνοσες παθήσεις. Τo σύνδρομο Cogan περιγράφτηκε για πρώτη φορά σαν ξεχωριστή οντότητα από τον Cogan το 1945, ο οποίος παρουσίασε πέντε ασθενείς με μη συφιλιδική διάμεση κερατίτιδα και συμπτώματα από το αιθουσαίο και ακουστικό σύστημα. 7 Από τότε περισσότερα από 100 περιστατικά με το σύνδρομο αυτό έχουν περιγραφτεί στην αγγλική διεθνή βιβλιογραφία. 8 Εμφανίζεται συνήθως σε άτομα νεαρής ηλικίας, με μέσο όρο ηλικίας τα 25 έτη. Υπάρχουν όμως αναφορές στη διεθνή αγγλική βιβλιογραφία που περιγράφουν ασθενείς με σύνδρομο Cogan με ηλικία εκδήλωσης της νόσου από 2,5 ετών έως και 60 ετών. 9,10,11 Οι Orsoni et al 2004 αναφέρουν πως η κλινική εκδήλωση στα παιδιά έχει ιδιαιτερότητες και διαφέρει από τους ενήλικες. Οι συγγραφείς παρουσιάζουν δύο παιδιά με σύνδρομο Cogan στα οποία παρατήρησαν πως οι βλάβες της διάμεσης κερατίτιδας ήταν πολύ πιο διάχυτες από ότι στους ενήλικες, συμπεραίνοντας πως εάν η θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα στα παιδιά δεν ξεκινά έγκαιρα, μπορεί να προκληθούν σοβαρές μόνιμες βλάβες της ακοής και της όρασης, έως και τύφλωση ή κώφωση. Η τυπική μορφή του συνδρόμου χαρακτηρίζεται από την διάμεση κερατίτιδα και διαταραχές της αιθουσαίας και κοχλιακής λειτουργίας. Οι εκδηλώσεις από το έσω ους μπορεί να έχουν την εικόνα της νόσου Meniere, όπως επίσης και τη μορφή επαναλαμβανόμενων επεισοδίων αιφνίδιας βαρηκοΐας με διακυμάνσεις και προοδευτική πτώση της ακοής, η οποία μπορεί να είναι μονόπλευρη η αμφίπλευρη (συνήθως όμως αμφίπλευρη). Η καμπύλη στο ακοομετρικό διάγραμμα συνήθως έχει μορφή downsloping. Οι εκδηλώσεις από τον οπίσθιο λαβύρινθο συχνά προηγούνται των συμπτωμάτων από το κοχλία και υποχωρούν με την εμφάνιση της βαρηκοΐας. Οι ομοιότητα της συμπτωματολογίας του συνδρόμου Cogan με τη νόσο Meniere, οφείλεται στον ενδολεμφικό ύδρωπα που συνοδεύει συνήθως την πάθηση. Πολλές είναι οι έρευνες που έχουν γίνει για την μελέτη των παθολογοανατομικών αλλοιώσεων στο έσω ους σε άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα μεταξύ των οποίων και πολλοί με σύνδρομο Cogan. Τα αποτελέσματα της 69

5 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 70 Αν. Βασιλείου, Φ. Ζάππας, Κ. Δημητρίου, Γ. Καρατζιάς, Α. Ευσταθίδης, Ι. Μυριοκεφαλιτάκης, Μ. Ανδρουλάκης πλειοψηφίας αυτών είναι ίδια και αναδεικνύουν σοβαρές αλλοιώσεις του έσω ωτός, ενδεικτικές του ύδρωπα του λαβυρίνθου, όπως είναι η εναπόθεση ινώδης ιστού και νέου οστού στο έσω ους, όπως και η δυστροφία του οργάνου του Corti και του αισθητήριου οργάνου του οπισθίου λαβυρίνθου. 12,13,14 Επίσης αναφέρονται αλλοιώσεις όπως αγγειίτιδα της έσω ακουστικής αρτηρίας και απομυελίνωση της όγδοης εγκεφαλικής συζυγίας. 12,15 Το τελευταίο, πιθανά να εξηγεί αναφορές στη διεθνή αγγλική βιβλιογραφία περιστατικών με σύνδρομο Cogan με ευρήματα από τον έλεγχο του οπισθίου λαβυρίνθου και από τα προκλητά δυναμικά του εγκεφαλικού στελέχους ενδεικτικά οπισθοκοχλιακής βλάβης. 16 Εκτός από την τυπική μορφή του συνδρόμου, περιγράφονται στη διεθνή αγγλική βιβλιογραφία και οι άτυπες μορφές του, που μπορεί κλινικά να εμφανιστούν με επιπεφυκίτιδα, σκληρίτιδα, επισκληρίτιδα, χοριοειδίτιδα, αγγειίτιδα του αμφιβληστροειδούς και άλλα. Πολύ συχνά το σύνδρομό Cogan προσβάλει και άλλα συστήματα, όπως το γαστρεντερικό, το μυοσκελετικό, το ουροποιητικό και άλλα, των οποίων η συμπτωματολογία είναι άτυπη και καθιστά πιο δύσκολη τη διάγνωση της νόσου. Η συχνότερη όμως και πιο σοβαρή προσβολή άλλων οργάνων από τη νόσο, είναι η αορτίτιδα, η ανεπάρκεια της αορτικής βαλβίδας και η βαριά καρδιακή ανεπάρκεια, η οποία εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως μπορεί να αποβεί μηριαία ακόμα και για την ζωή του ασθενούς. Το ποσοστό εμφάνισης μίας τέτοιας επιπλοκής αναφέρεται στο 10%. 17 Το σύνδρομο Cogan μπορεί ακόμα να αποτελεί και εκδήλωση μίας άλλης συστηματικής πάθησης, όπως είναι η Κοκκιωμάτωση Wegener, το Οζώδες ερύθημα και η σαρκοείδωση. 18 Η διάγνωση του συνδρόμου Cogan είναι κλινική και βασίζεται κυρίως στις εκδηλώσεις από τους οφθαλμούς και από το έσω ους. Οι εκδηλώσεις από το έσω ους μπορεί να προηγούνται των συμπτωμάτων από τους οφθαλμούς ή να ακολουθούν αυτές. Το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των εκδηλώσεων από τα δύο αυτά συστήματα μπορεί να διαρκέσει από μερικές ημέρες έως 2 χρόνια στην τυπική μορφή του συνδρόμου, ενώ στις άτυπες μορφές το διάστημα αυτό μπορεί να είναι και μεγαλύτερο. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα την συχνή καθυστέρηση της διάγνωσης του συνδρόμου και ως εκ τούτου, πολλές φορές όταν τίθεται η διάγνωση, η νόσος είναι προχωρημένη με μη αναστρέψιμες βλάβες του έσω ωτός, που συχνά οδηγούν στην κώφωση. Από τις παρακλινικές εξετάσεις, διάφορα τεστ έχουν βρεθεί παθολογικά σε ασθενείς με σύνδρομο Cogan. Καμία από τις εξετάσεις αυτές όμως δεν είναι παθογνωμονική για τη νόσο. Σε περιόδους ενεργής νόσου μπορεί να παρατηρηθεί λευκοκυττάρωση, θρομβοκυττάρωση, αύξηση της ταχύτητας καθίζησης των ερυθρών και του ινωδογόνου (όπως συνέβη και στο περιστατικό μας). Επίσης μπορεί να παρατηρηθούν διάφορες ανωμαλίες του ανοσολογικού ελέγχου, όπως του ρευματοειδή παράγοντα, των αντισωμάτων ΑΝΑ και ASMA και των επιπέδων του συμπληρώματος (C3, C4). Tα ευρήματα αυτά όμως που αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία, αφορούν ένα μικρό ποσοστό ασθενών με σύνδρομο Cogan, τα οποία δεν επιβεβαιώνονται από άλλους συγγραφείς και ως εκ τούτου δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να θέσουν τη διάγνωση της νόσου. Κατά καιρούς έχουν αναφερθεί διάφορα τεστ για την διάγνωση του συνδρόμου, όπως lymphocyte inhibition test και lymphocyte transformation test, τα οποία όμως δεν χρησιμοποιούνται ευρέως, λόγω της χαμηλής ειδικότητας και ευαισθησίας που έχουν. Ένα από τα τεστ που χρησιμοποιείται είναι η ανίχνευση του αντισώματος anti-hsp-70. Ακόμα όμως και αυτό σε ασθενείς με ανενεργό νόσο, όπως αναφέραμε μπορεί να είναι αρνητικό και ως εκ τούτου η διάγνωση του συνδρόμου Cogan παραμένει κλινική. Το περιστατικό που αναφέρουμε δεν αποτελεί μία τυπική μορφή του συνδρόμου Cogan καθώς η νόσος στην ασθενή εκδηλώθηκε στους οφθαλμούς με επιπεφυκίτιδα αντί της τυπικής εικόνας της διάμεσης κερατίτιδας χωρίς όμως αυτή να μπορεί να αποκλειστεί μιας και ο οφθαλμίατρος κατά την εξέταση δεν ήταν ευαισθητοποιημένος για την πιθανότητα του συνδρόμου. Εκτός αυτού, η εκδήλωση της νόσου αρχικά με την εικόνα εκκριτικής ωτίτιδας και στα δύο ώτα, αν και περιγράφεται σε άλλες αυτοάνοσες παθήσεις, για το σύνδρομο Cogan είναι σπάνια. Στη διεθνή αγγλική βιβλιογραφία βρήκαμε ένα μόνο περιστατικό με σύνδρομο Cogan και αμφίπλευρη μέση ωτίτιδα

6 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 71 Αυτοάνοσα νοσήματα με εκδηλώσεις από το έσω ούς - παρουσίαση περιστατικού με σύνδρομο Cogan Πολύ συχνά περιγράφεται στην βιβλιογραφία προηγηθείσα ιογενής λοίμωξη που πυροδοτεί την κλινική εκδήλωση της νόσου, όπως συνέβη και στη δική μας περίπτωση. Το ποσοστό αυτό φτάνει έως και 23% των ασθενών.1 Πιθανών, η εκκριτική ωτίτιδα που παρατηρήθηκε στην ασθενή μας να οφείλεται στις λοιμώξεις αυτές, παρόλο που την δεύτερη φόρα η λοίμωξη δεν αφορούσε το ανώτερο αναπνευστικό αλλά το γαστρεντερικό σύστημα. Το σύνδρομο Cogan είναι σπάνιο και οι αναφορές στη διεθνή αγγλική βιβλιογραφία είναι συνήθως παρουσίαση περιστατικών. Λίγες είναι οι αναδρομικές μελέτες ασθενών που αναφέρονται στο σύνδρομο αυτό. Οι Gluth et al μελέτησαν αναδρομικά 60 ασθενείς διαγνωσμένους με σύνδρομο Cogan από το 1940 έως το Η μελέτη τούς έδειξε ότι η μέση ηλικία εμφάνισης της νόσου ήταν 38 χρόνια. Η αιφνίδια βαρηκοΐα ήταν η πρώτη κλινική εκδήλωση σε 50 % των ασθενών, ενώ σε 85% παρατηρήθηκαν εκδηλώσεις από το αιθουσαίο, ακουστικό και οπτικό νεύρο μέσα σε ένα χρονικό διάστημα 2 ετών. Στις περισσότερες όμως περιπτώσεις η εκδήλωσή τους ήταν παρούσα τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες. Όλοι οι ασθενείς κατά την πορεία της νόσου παρουσίασαν βαρηκοΐα, η οποία ήταν αμφίπλευρη σε όλους, αλλά σε διαφορετικό βαθμό. Επιπλέον η βαρηκοΐα κατά κανόνα ήταν αιφνίδια, διακυμαινόμενη, και προοδευτική. Η μορφή της καμπύλης στο ακοόγραμμα ήταν ποικίλη, η συχνότερη μορφή όμως ήταν η downsloping. Σε 52% των ασθενών η βαρηκοΐα εξελίχτηκε σε πλήρη κώφωση αμφίπλευρα, ενώ σε 18% σε μονόπλευρη κώφωση. Από τους 60 ασθενείς, 90% είχαν εκδηλώσεις από το αιθουσαίο σύστημα και το 25% παρουσίαζαν oschillopsia. Από τις εκδηλώσεις από τους οφθαλμούς 80% παρουσίασαν διάμεση κερατίτιδα. Σε μερικούς από αυτούς, όπου η πάθηση δεν είχε εκδηλωθεί στην πρώτη εξέταση, εμφανίστηκε κάποια στιγμή στην πορεία της νόσου. Παρόλο αυτό στο τέλος της παρακολούθησης κανένας ασθενής δεν είχε διαταραχές της όρασης. Η θεραπεία των αυτοάνοσων παθήσεων βασίζεται στην κορτιζόνη σε υψηλές δόσεις. Η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας με 60 mg ημερήσια δόση κορτιζόνης για ένα μήνα με σταδιακή μείωση στη συνέχεια, είναι η θεραπεία που χρησιμοποιείται συνήθως σήμερα. Η θεραπεία με μεγάλες δόσεις κορτιζόνης για σύντομο χρονικό διάστημα ή με μικρές δόσεις για μεγάλη διάρκεια έχουν αποδειχτεί μη αποτελεσματικές και ο κίνδυνος για υποτροπές είναι μεγαλύτερος. Αν κατά την διάρκεια της σταδιακής μείωσης της δόσης της κορτιζόνης υπάρχει υποτροπή της νόσου, ενδείκνυται ξανά η έναρξη της θεραπείας εφόδου. Σε περίπτωση που η σταδιακή μείωση της κορτιζόνης οδηγεί σε υποτροπές είναι απαραίτητη η θεραπεία με κυτταροτοξικά φάρμακά. Τα πιο συνηθισμένα φάρμακα της κατηγορίας αυτής που χρησιμοποιούνται είναι η μεθοθρεξάτη (ΜΤΧ) και η κυκλοφωσφαμίδη (Cytoxan). H MTX ενδείκνυται σε δόση mg/ εβδομάδα μαζί με φυλλικό οξύ και υπό στενή παρακολούθηση του ασθενούς για τυχών παρενέργειες του φαρμάκου. 21 Η ΜΤΧ απαιτεί ένα διάστημα δυο μηνών ώστε να αποδειχθεί η αποτελεσματικότητά του και ως εκ τούτου συνίσταται η ταυτόχρονη χορήγηση κορτιζόνης για το διάστημα αυτό. Σε μία μελέτη που έγινε σε ασθενείς με αυτοάνοσες παθήσεις, το 75% των ασθενών αντι-hsp-70-θετικοί ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία με κορτιζόνη σε αντίθεση με μόνο 18% των ασθενών που ήταν αντι-hsp-70 αρνητικοί, υποδεικνύοντας το ρόλο του τεστ στην ανταπόκριση του οργανισμού στην θεραπεία.6 Παράλληλα, υπάρχουν εργασίες που επισημαίνουν ότι σε περίπτωση που δεν θα υπάρχει ανταπόκριση στην ακοή με την κορτιζόνη σε μεγάλες δόσεις, πιθανότατα δεν θα υπάρχει βελτίωση ούτε με την ΜΤΧ. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, σε ασθενείς με προχωρημένη βαρηκοΐα και θετικούς στο αντίσωμα έναντι του έσω ωτός αντι-hsp- 70, ενδείκνυται η έναρξη της θεραπείας με κυκλοφωσφαμίδη από το στόμα σε δόση 1-2 mg/kg/24h. Τελευταία αναφέρονται με καλά αποτελέσματα στην θεραπεία των αυτοάνοσων νοσημάτων, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τα TNF-άλφα-blocker. 22 Σε ασθενείς με προχωρημένη βαρηκοΐα, που τα ακουστικά δεν μπορούν να βοηθήσουν, αναφέρεται με πολύ καλά αποτελέσματα η τοποθέτηση κοχλιακού εμφυτεύματος. 23,24 Το γεγονός όμως ότι σε προχωρημένα στάδια της νόσου εγκαθίσταται η οστεοποίηση του κοχλία σε ποικίλο βαθμό, η τοποθέτηση του εμφυτεύματος μπορεί να είναι δύσκολη και να απαιτεί τροποποίηση της χειρουργικής τεχνικής τοποθέτησης του. Στο δικό μας περιστατικό παρατηρήσαμε ότι κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, ενώ η ασθενής ήταν υπό αγω- 71

7 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 72 Αν. Βασιλείου, Φ. Ζάππας, Κ. Δημητρίου, Γ. Καρατζιάς, Α. Ευσταθίδης, Ι. Μυριοκεφαλιτάκης, Μ. Ανδρουλάκης γή με πρεδνιζολόνη i/v σε δόση 1mg/kg, παρουσίασε επιδείνωση της ακοής. Με την αύξηση της δόσης της κορτιζόνης σε 1g μεθυλπρεδνιζολόνη i/v bolus ημερησίως παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση. Επιπλέον παρατηρήθηκε ότι, μετά την έναρξη της θεραπείας με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα (ΜΤΧ και anti- TNF - alpha bloker) υπήρχε περαιτέρω βελτίωση. Το γεγονός αυτό δείχνει πως η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας με μεγάλη δόση κορτιζόνης και με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, έχει μεγάλη σημασία στην αντιμετώπιση του συνδρόμου Cogan για την αποφυγή εγκατάστασης μόνιμων βλαβών του έσω ωτός και μη αναστρέψιμης πτώσης της ακοής και βλάβης του αιθουσαίου οργάνου. Εκτός αυτού η καλύτερη ανταπόκριση στη θεραπεία με 1g μεθυλπρεδνιζολόνη i/v bolus ημερησίως για τρεις ημέρες της ασθενούς μας σε σχέση με την θεραπεία με πρεδνιζολόνη i/v σε δόση 1mg/kg, δείχνει πως η χρήση της μέγιστης επιτρεπτής δόσης κορτιζόνης στο σύνδρομο Cogan, πιθανών να έχει καλύτερα αποτελέσματα στην θεραπεία του. Συμπέρασμα Οι αυτοάνοσες παθήσεις του έσω ωτός έχουν σχετικά πρόσφατα περιγραφτεί ως μία νέα οντότητα, η αιτιοπαθογένεια, η διάγνωση και η θεραπεία της οποίας παραμένει ακόμα και σήμερα άγνωστη. Πολλές μελέτες κατά καιρούς έχουν προσπαθήσει να διερευνήσουν και να εξηγήσουν τον αυτοάνοσο μηχανισμό και τον τρόπο διάγνωσης και θεραπείας των νοσημάτων αυτών, χωρίς όμως ομοφωνία στα συμπεράσματα τους, επιδεικνύοντας την ανάγκη περισσότερης έρευνας στον τομέα αυτό. Παρόλο αυτό, οι ωτορινολαρυγγολόγοι πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένοι πως για την πλειοψηφία των αυτοάνοσων παθήσεων και ειδικότερα για το σύνδρομο Cogan, δεν υπάρχει συγκεκριμένη εργαστηριακή εξέταση που να καθιερώνει τη διάγνωση. Η κλινική τους εικόνα, η πλήρη εκδήλωση της οποίας απαιτεί βάθος χρόνου και καθυστερεί πολλές φορές λόγω της άτυπης μορφής τους, αποτελεί το βασικό στοιχείο στην διάγνωσή. Επιπλέον, βάσει των έως σήμερα αναφορών της διεθνής αγγλικής βιβλιογραφίας, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των νοσημάτων αυτών είναι σημαντική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών, όπως είναι η πλήρη κώφωση και η τύφλωση, η σοβαρή ανεπάρκεια της αορτικής βαλβίδας και άλλες σοβαρές συστηματικές εκδηλώσεις. Αυτό καθιστά την ενημέρωση του ωτορινολαρυγγολόγου απαραίτητη προϋπόθεση για την επάρκειά του στην αντιμετώπιση ενός τέτοιου ασθενούς. μπμ π ƒ ºπ 1. õharris JP, Sharp P. Fundamental immune mechanisms of the brain of the inner ear. Otolaryngol Head Neck Surg 1995; 6: Takahashi M, Harris JP. Analysis of immunocompetent cells following inner ear immune stimulation. Laryngoscope 1998; 98: McCabe BF. Autoimmune sensorineural hearing loss. Ann Otol Rhinol Laryngol 1979; 88: Orozco CR, Niparko JK, Richardson BC, et al. Experimental model of immune-mediated hearing loss using cross-species immunization. Laryngoscope 1990; 100: Harris JP, Sharp P. Inner ear autoantibodies in patients with rapidly progressive sensorineural hearing loss. Laryngoscope 1990; 97: Moscicki RA, San Martin JE, Quintero CH, et al. Serum antibody to inner ear proteins in patients with progressive hearing loss. JAMA 1994;272: Cogan DA. Syndrome of nonsyphilitic interstitial keratitis and vestibuloauditory symptoms. Arch Ophthalmol 1945; 33: Cundiff J, Kansal S, Kumar A, et al. Cogan's syndrome: a cause of progressive hearing loss. Am J Otolaryngol. 2006; 27: Massinger C, Keilmann A. Cogan-I-Syndrome. A rare differential diagnosis in progressive sensorineural hearing loss. HNO.2003; 51: Kundell SP, HD Ochs: Cogan's syndrome in childhood. J Pediatr 1980; 97: Orsoni JG, Zavota I, Vincenti V, et al. Cogan syndrome in children; early diagnosis and treatment is critical to prognosis. Am J Ophthalmol 2004; 137: Fisher ER, Hellstrom HR. Cogan's syndrome and systemic vascular disease: Analysis of pathologic features with reference to its relationship to thromboangiitis obliterans (Buerger). Arch Pathol 1961; 72: Wolff D, Bernhard WG, Tsutsumi S, et al The pathology of Cogan's syndrome causing profound deafness. Trans Am Otol Soc 1965; 53: Rarey KE, Bicknell JM, Davis LE. Intralabyrinthine osteogenesis in Cogan's syndrome. Am J Otolaryngol 1986; 7: Schuknecht HF, Nadol JB. Temporal bone pathology in a case of Cogan's syndrome. Laryngoscope 1994; 104:

8 000_000_BASILEIOU2-8 26/6/ :04 ÂÏ 73 Αυτοάνοσα νοσήματα με εκδηλώσεις από το έσω ούς - παρουσίαση περιστατικού με σύνδρομο Cogan 16. Benitez JT, Arsenault MD, Licht JM, et al. Evidence of central vestibule-auditory dysfunction in atypical Cogan's syndrome: A case report. Am J Otol 1990; 11: Haynes BF, Kaiser-Kupfer MI, Mason P, et al. Cogan syndrome :studies in thirteen patients, long term follow-up, and a review of the literature. Medicine (Baltimore) 1980;59: Laude A, Fauchais AL, Hachulla E, et al. Cogan syndrome or sarcoidosis? Rev Med Interne 2002; 23: Ikeda M, Okazaki H, Minota S. Cogan's syndrome with antineutrophil cytoplasmic autoantibody. Annals of the rheumatic diseases 2002; 61: Gluth MB, Baratz KH, Matteson EL, Driscoll CL. Cogan syndrome: a retrospective review of 60 patients throughout a half century. Mayo Clin Proc. 2006; 81: Sismanis A, Wise CM, Johnson GD, et al. Methotrexate management of immune-mediated cochleovestibular disorders. Otolaryngol Head Neck Surg 1997; 116: Fricker M, Baumann A, Wermelinger F et al. A novel therapeutic option in Cogan disease? TNF-alpha bloker. Rheumatol Int 2007; 27: Vishwakarma R, Shawn TJ. Cochlear implant in Cogan's syndrome. Oto Rhino Laryngol 2007; 264: Pasanisi E, Vincenti V, BacciuA, et al. Cochlear implantation and Cogan syndrome. Otol Neurotol 2003; 24:

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα Συχνότητα παρουσίας αυτοαντισωμάτων 1. Έχει σχέση με το ίδιο το φάρμακο 2. Την οδό χορήγησης 3. Την συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, M. Imazio, Χ. Βλαχόπουλος, Ε. Οικονόμου,

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Ποιοί είναι οι τύποι της αγγειίτιδας? Πως γίνεται η κατάταξη

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ 6ΟΥ ΕΤΟΥΣ (ΤΡΙΜΗΝΟ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ 6ΟΥ ΕΤΟΥΣ (ΤΡΙΜΗΝΟ) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ 6ΟΥ ΕΤΟΥΣ (ΤΡΙΜΗΝΟ) Η κλινική άσκηση στην Παθολογία 6ου έτους είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την εξέλιξη του φοιτητού σε νέο ιατρό με ουσιαστική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Εναλλακτικές Θεραπείες Παράγοντες στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που βλάπτουν το οπτικό νεύρο, προκαλώντας διαταραχές όρασης, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να εξελιχθούν και να επιφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παθήσεις των νεφρών: 5. α. Σπειραματοπάθεια ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ Μορφολογικές (ιστολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 DIP RB-ILD Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών

Διαβάστε περισσότερα

Από: Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο LaserVision. Τι είναι το γλαύκωμα;

Από: Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο LaserVision. Τι είναι το γλαύκωμα; Από: Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο LaserVision Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα αποτελεί βασικό αίτιο απώλειας της όρασης στις ΗΠΑ, και ιδιαίτερα ανάμεσα στα πιο ηλικιωμένα άτομα. Ωστόσο η απώλεια της οράσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου Σπονδυλαρθρίτιδες Σπονδυλαθρίτιδες (SpA) οικογένεια διαταραχών που μοιράζονται κοινά κλινικά, ακτινολογικά και γεννετικά στοιχεία Ρευματολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας Κυριακή Μποκή Λευκάδα 23-6-2012 Κύριες κλινικές εκδηλώσεις της Ψωριασικής Αρθρίτιδας, σύμφωνα με την ομάδα GRAPPA 94% % 53% 46%

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος 2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Γυναίκα, 32 ετών, πωλήτρια Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 10, SJC= 8 ΤΚΕ: 54mm/1h CRP: 7,9 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ 1, ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 2, ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ 1, ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΤΣΑΥΤΙΚΗ 1, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΡΙΟΚΕΦΑΛΙΤΑΚΗΣ 1 1-Α ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan

Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan Γράφει: Νικόλαος Κανέλης, Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Metropolitan Τι συμβαίνει, με αποτέλεσμα ο ήχος να φτάνει στα αυτιά μας ελαφρώς έως βαρύτατα ασθενής και οι λέξεις ανυπόφορα

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αγγειΐτιδα του ΚΝΣ- Σ. Cogan- Erythema elevatum diutinum

Πρωτοπαθής αγγειΐτιδα του ΚΝΣ- Σ. Cogan- Erythema elevatum diutinum Διαπανεπιστηµιακό Πρόγραµµα Εκπαίδευσης στη Ρευµατολογία 7ος κύκλος, 4-2-2012 Πρωτοπαθής αγγειΐτιδα του ΚΝΣ- Σ. Cogan- Erythema elevatum diutinum Δηµήτριος Α. Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική και Οµώνυµο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ ιαβήτης & Οφθαλμός Σακχαρώδης ιαβήτης & Όραση Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία από τις κύριες αιτίες τύφλωσης στις ανεπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Πιθανά Σενάρια Διαταραχών Ακοής του Beethoven. Motzart. German Magazine- late Κατερίνα Βαρδονικολάκη,MD (ΩΡΛ)

Πιθανά Σενάρια Διαταραχών Ακοής του Beethoven. Motzart. German Magazine- late Κατερίνα Βαρδονικολάκη,MD (ΩΡΛ) Πιθανά Σενάρια Διαταραχών Ακοής του Beethoven Motzart Κατερίνα Βαρδονικολάκη,MD (ΩΡΛ) German Magazine- late 1800 Υπ. Διδάκτορας & ΕΚΠΑ Επιστημονικός Συνεργάτης Α ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΓΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 27

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα Π. Κυριάκου, Α. Καραµανώλης, Π. Ρούµελης, Μ. Σωτηριάδου, Χ. Λαζαρίδης, Β. Βασιλικός Γ Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΕ ΑΥΤΟΑΝΟΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΕ ΑΥΤΟΑΝΟΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΕ ΑΥΤΟΑΝΟΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 7ο ΚΡΗΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ "H ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ" ΛΑΡΝΑΚΑ, 23/10/2015 ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΛΛΙΤΣΑΚΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ Άντρας 68 ετών με α/α : ΡΠ σε νεαρή

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Λεμφοϋπερπλασία με παραγωγή IgM ανοσοσφαιρίνης Ταξινόμηση στα λεμφώματα οριακής ζώνης Υβριδικά χαρακτηριστικά μεταξύ λεμφώματος μυελώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN. Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Απαρτιωμένη διδασκαλία 2015

ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN. Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Απαρτιωμένη διδασκαλία 2015 ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Απαρτιωμένη διδασκαλία 2015 ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN Επιδημιολογία - Αιτιοπαθογένεια Δικόρυφη καμπύλη εμφάνισης κορυφές: 15-40 έτη, >60 έτη : = Μικρή υπεροχή (1.5-2.0/1)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias.

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias. ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN ΕΜΒΟΕΣ ΩΤΩΝ Ορισμός - επιδημιολογία Με τον όρο εμβοές εννοούμε την αντίληψη ήχων κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ.

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Σημαντικό παιδιατρικό πρόβλημα Συχνότητα Έως τα 2 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ MMR

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Το αυτί είναι το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Διαιρείται ανατομικά σε έξω, μέσο, και έσω αυτί. Η ικανότητα του ανθρώπου να ακούει και να καταλαβαίνει τους ήχους και τους συνομιλητές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP Aσθενείς με ήπια συμπτώματα που δεν δημιουργούν πρόβλημα στις καθημερινές δραστηριότητες δεν

Διαβάστε περισσότερα

Παγκυτταροπενία και ηπατοσπληνομεγαλία. προ 6μηνου. Παπαποστόλου Ανδρονίκη

Παγκυτταροπενία και ηπατοσπληνομεγαλία. προ 6μηνου. Παπαποστόλου Ανδρονίκη Παρουσίαση περιστατικού Παγκυτταροπενία και ηπατοσπληνομεγαλία σε ασθενή με ιστορικό μελιταίου πυρετού προ 6μηνου. Παπαποστόλου Ανδρονίκη Νέπκα Μάρθα Τσιάμαλος Παντελής Ασθενής 26 ετών, 1. 1. εργαζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ

ΟΞΕΙΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΟΞΕΙΑ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ Πυελονεφρίτιδα είναι η φλεγμονή του νεφρικού παρεγχύματος και της νεφρικής πυέλου. Η διάγνωση τίθεται με βάση τα σημεία και τα συμπτώματα. Πόνος στην πλάτη, στο πλευρό

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013 2014 Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Χρόνος: Δευτέρα έως

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Πότε και πώς χρησιμοποιούμε βιολογικούς παράγοντες στην ΙΦΝΕ. Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Διδάκτωρ Α.Π.Θ.

Πότε και πώς χρησιμοποιούμε βιολογικούς παράγοντες στην ΙΦΝΕ. Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Διδάκτωρ Α.Π.Θ. Πότε και πώς χρησιμοποιούμε βιολογικούς παράγοντες στην ΙΦΝΕ Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Διδάκτωρ Α.Π.Θ. 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΙΦΝΕ Ιωάννινα 3-5 Ιουνίου 2016 Σύγκρουση συμφερόντων με χορηγούς εταιρείες:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ KAWASAKI

ΝΟΣΟΣ KAWASAKI www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΟΣΟΣ KAWASAKI Αυτή η νόσος περιγράφτηκε το 1967 από έναν Ιάπωνα παιδίατρο, τον Tomisaku Kawasaki. Αναγνώρισε µία οµάδα παιδιών µε πυρετό, δερµατικό εξάνθηµα, επιπεφυκίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ Π Φλεβάρη Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα Φυσιολογική βάση DIAGNOSTIC YIELD OF VARIOUS TESTS IN 308 PATIENTS WITH A FINAL DIAGNOSIS ACCORDING TO ESC

Διαβάστε περισσότερα

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 Πρότυπο Ανάπτυξης (pattern) τύπου UIP και NSIP σε Νοσήματα Συνδετικού Ιστού Δρ Ροδούλα Τριγγίδου Παθολογοανατόμος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ν. Wegener. Νεότερα θεραπευτικά δεδομένα

ν. Wegener. Νεότερα θεραπευτικά δεδομένα ν. Wegener. Νεότερα θεραπευτικά δεδομένα Μ. Σιωνίδου, Δ. Λάτσιος, Δ. Σπυράτος, Θ. Κοντακιώτης, Λ. Σιχλετίδης Πνευμονολογική κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Γυναίκα 35 ετών Πυρετός (38,5 ο C) με αιμόφυρτα

Διαβάστε περισσότερα

Στο μη-hodgkin λέμφωμα, το MabThera χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αμφότερων των μορφών της νόσου που επηρεάζουν τα Β-λεμφοκύτταρα:

Στο μη-hodgkin λέμφωμα, το MabThera χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αμφότερων των μορφών της νόσου που επηρεάζουν τα Β-λεμφοκύτταρα: EMA/614203/2010 EMEA/H/C/000165 Περίληψη EPAR για το κοινό ριτουξιμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. 1 Νοσοκομείο Ιασώ General, Aθήνα, Εργαστήριο Φαρμακολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών Εισαγωγή Παρουσίαση Περιστατικού Συμπεράσματα Εισαγωγή Η αιφνίδια βαρηκοΐα μετά από μη ωτολογική χειρουργική επέμβαση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο)

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MKD 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια της μεβαλονικής κινάσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΑΜΕΣΗ COOMBS Θεμελιώδες γνώρισμα του κάθε οργανισμού είναι ότι αναγνωρίζει τα κύτταρα των άλλων οργανισμών ως ξένα Αντιδρά με σκοπό την καταστροφή ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοϋπακουσία : η πιο συχνή αιτία αιφνίδιας βαρηκοΐας στα παιδιά

Ψευδοϋπακουσία : η πιο συχνή αιτία αιφνίδιας βαρηκοΐας στα παιδιά 000-000_KONTORINHS-5 3/10/2008 09:55 ÂÏ 112 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ORIGINAL ARTICLES Γ. Κοντορίνης Γ. Κωσταγιάννη Ειρ. Αυλωνίτου Β. Γκουλίωνη Ι. Ψαρομμάτης Δ. Ντουνιαδάκης Μ. Τσακανίκος Ωτορινολαρυγγολογική

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η αναγκαιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για τους ρευματοπαθείς

Η αναγκαιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για τους ρευματοπαθείς Η αναγκαιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για τους ρευματοπαθείς 13ο ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΕΔΔΥΠΠΥ 7-8/7/17 ΙΔΡΥΜΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ Κατερίνα Τσεκούρα Αντιπρόεδρος Ελληνική Εταιρία Αντιρευματικού Αγώνα Η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΑΛΓΟΣ

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΑΛΓΟΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΑΛΓΟΣ Η. Καπιτσίνης 1, Α. Σιαφάκας 2, Χ. Δοντάς 2, Γ. Μπομπότης 2, Λ. Ζιτιρίδου 2, Ι. Στυλιάδης 2 1. ΠΕΔΥ Μονάδα Υγείας Νεαπόλεως Θεσσαλονίκης ειδικός καρδιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ Σ. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ 2 ή 3 αποβολές προ των 20 wks ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονώδης νόσος εντέρου κι οφθαλμός

Φλεγμονώδης νόσος εντέρου κι οφθαλμός Φλεγμονώδης νόσος εντέρου κι οφθαλμός Ανδρέας Κατσάνος Επίκ. Καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Σύγκρουση συμφερόντων Καμία σύγκρουση συμφερόντων με χορηγούς του συνεδρίου Σχέση ΙΦΝΕ και οφθαλμού

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΩΝΟΥΛΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Δ/ΝΤΗΣ Κ/Δ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί πρόκλησης λοιμώξεων

Μηχανισμοί πρόκλησης λοιμώξεων Μηχανισμοί πρόκλησης λοιμώξεων από τους anti TNF παράγοντες ρ. Γκίκας Κατσιφής Επιμελητής Ρευματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Υπεύθυνος Ιατρικής Eκπαίδευσης και Έρευνας Η πλειοτρόπος δράση

Διαβάστε περισσότερα