8. ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "8. ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ"

Transcript

1 8. ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ Τηλεοπτικοί δέκτες ονομάζονται οι συσκευές με τις οποίες κάνουμε λήψη και αναπαραγωγή τηλεοπτικών προγραμμάτων. Τα τηλεοπτικά προγράμματα περιέχουν εικόνες και ήχους, και γι' αυτό οι τηλεοπτικοί δέκτες διαθέτουν ξεχωριστά τμήματα αναπαραγωγής εικόνας και ήχου. Οι τηλεοπτικοί δέκτες χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες, τους ασπρόμαυρους και τους έγχρωμους. Οι πρώτοι αναπαράγουν μονόχρωμες εικόνες, ενώ οι δεύτεροι πολύχρωμες. Οι έγχρωμοι δέκτες αποτελούν εξέλιξη των ασπρόμαυρων και είναι συμβατοί μ' αυτούς. Αυτό σημαίνει ότι ένας ασπρόμαυρος δέκτης μπορεί να αναπαράγει έγχρωμο τηλεοπτικό πρόγραμμα σε μονόχρωμη μορφή και ένας έγχρωμος δέκτης μπορεί να αναπαράγει ασπρόμαυρο πρόγραμμα σαν να ήταν ασπρόμαυρος. Για την εξασφάλιση της συμβατότητας, ένα μεγάλο μέρος από τα κυκλώματα των τηλεοπτικών δεκτών είναι κοινό στους δύο τύπους. Για το λόγο αυτό συνήθως εξετάζουμε πρώτα τους ασπρόμαυρους δέκτες και κατόπιν μελετούμε τα πρόσθετα κυκλώματα που απαιτούνται για να λειτουργήσουν οι δέκτες ως έγχρωμοι. 8.1 Μπλοκ διάγραμμα τηλεοπτικού δέκτη Οι τηλεοπτικοί δέκτες είναι, χωρίς καμιά εξαίρεση, δέκτες υπερετερόδυνοι. Μονάχα αυτός ο τύπος δέκτη είναι σε θέση να ε- ξασφαλίσει τον απαιτούμενο συνδυασμό υψηλής ευαισθησίας και επιλεκτικότητας, που είναι απαραίτητος για τη σωστή αναπαραγωγή του τηλεοπτικού προγράμματος. Τα κυκλώματα εισόδου του τηλεοπτικού δέκτη και συγκεκριμένα ο ενισχυτής υψηλής συχνότητας, ο μείκτης και ο τοπικός ταλαντωτής είναι κλεισμένα μέσα σε μεταλλικό περίβλημα και αποτελούν ιδιαίτερη μονάδα, που ονομάζεται συντονιστής ή τιούνερ (tuner). Το μεταλλικό περίβλημα παρέχει ηλεκτρική θωράκιση στο συντονιστή και εξασφαλίζει μεγάλη σταθερότητα συντονισμού στην επιθυμητή συχνότητα λήψης. Τα κυκλώματα που περιλαμβάνονται στο συντονιστή είναι παρόμοια μ' εκείνα οποιουδήποτε άλλου υπερετερόδυνου δέκτη. Επειδή τα εξετάσαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο, δεν θα τα περιγράψουμε ξανά. Το απλοποιημένο μπλοκ διάγραμμα ενός τηλεοπτικού δέκτη φαίνεται στο σχήμα 8-1. Παρατηρήστε ότι ο δέκτης χωρίζεται σε σαφώς καθορισμένα τμήματα εισόδου, σάρωσης και συγχρονισμού εικόνας και ήχου. Όλα τα τμήματα τροφοδοτούνται με ηλε-

2 8-2 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ κτρική ενέργεια μέσω μιας γενικής τροφοδοτικής διάταξης. Λεπτομερέστερη περιγραφή αυτών των τμημάτων δίνεται παρακάτω. Τμήμα ήχου Τμήμα εικόνας Ενισχυτής Ε.Σ. ήχου Φωρατής ήχου Ενισχυτής ήχου Τιούνερ Ενισχυτής ενδιάμεσης συχνότητας Φωρατής εικόνας Αποκωδ/τής χρώματος Ενισχυτές εικόνας Δίκτυο 220V~ Τμήμα εισόδου Γενικό τροφοδοτικό Τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού Διαχωριστής παλμών συγχρονισμού Γεννήτρια κατακόρυφης σάρωσης Γεννήτρια οριζόντιας σάρωσης Ενισχυτής εξόδου πεδίων Ενισχυτής εξόδου γραμμών Γεννήτρια υψηλής τάσης Σχήμα 8-1. Απλοποιημένο μπλοκ διάγραμμα τηλεοπτικού δέκτη Το τμήμα εισόδου του δέκτη Το τμήμα εισόδου του τηλεοπτικού δέκτη περιλαμβάνει τα στάδια που φαίνονται στο σχήμα 8-2. Ενισχυτής υψηλής συχνότητας Μίκτης Ενισχυτής ενδιάμεσης συχνότητας Τιούνερ Τοπικός ταλαντωτής Σχήμα 8-2. Μπλοκ διάγραμμα τμήματος εισόδου τηλεοπτικού δέκτη Αυτά τα στάδια έχουν παρόμοια λειτουργία με τα στάδια εισόδου των ραδιοφωνικών δεκτών που εξετάσαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο. Σ' ένα τηλεοπτικό δέκτη όμως υπάρχουν ιδιομορφίες, οι οποίες οφείλονται στους εξής λόγους: Η συχνότητα λήψης των τηλεοπτικών προγραμμάτων είναι κατά κανόνα υψηλότερη απ' αυτή των ραδιοφωνικών.

3 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-3 Όλοι οι τηλεοπτικοί δέκτες είναι πλέον τηλεχειριζόμενοι και ο συντονισμός τους στην επιθυμητή συχνότητα δε γίνεται με μηχανικά μέσα. Οι μεταδιδόμενες πληροφορίες ανά δευτερόλεπτο για την αναπαραγωγή κινούμενης τηλεοπτικής εικόνας είναι πολύ περισσότερες απ' ό,τι για την αναπαραγωγή ήχου. Για τους λόγους αυτούς, τα κυκλώματα εισόδου του τηλεοπτικού δέκτη έχουν δυσκολότερη σχεδίαση και κατασκευή απ' ό,τι του ραδιοφωνικού. Ο συντονισμός του τιούνερ γίνεται με τη χρήση διόδων μεταβλητής χωρητικότητας (βάρικαπ) και το εύρος ζώνης συχνοτήτων των κυκλωμάτων εισόδου είναι πολύ μεγαλύτερο απ' ό,τι σ' ένα ραδιοφωνικό δέκτη. Ειδικά ο ενισχυτής ενδιάμεσης συχνότητας έχει ιδιόμορφη καμπύλη απόκρισης συχνοτήτων, για να μπορεί να επεξεργάζεται ταυτόχρονα τα σήματα εικόνας και τα σήματα ήχου, που αποτελούν το σήμα εκπομπής ενός τηλεοπτικού προγράμματος. Πρέπει να σημειωθεί ότι η εικόνα και ο ήχος εκπέμπονται από δύο διαφορετικούς πομπούς για κάθε τηλεοπτικό πρόγραμμα και έχουν φέρουσες συχνότητες που διαφέρουν ελαφρά μεταξύ τους (η φέρουσα ήχου είναι κατά 5,5 MHz μεγαλύτερη από τη φέρουσα εικόνας στο πρότυπο CCIR, που χρησιμοποιούμε και στη χώρα μας). Έτσι, η καμπύλη απόκρισης του ενισχυτή ενδιάμεσης συχνότητας του τηλεοπτικού δέκτη έχει τη μορφή του σχήματος 8-3. Παρατηρήστε ότι το σήμα ήχου ενισχύεται πολύ λιγότερο από το σήμα εικόνας. Έτσι, το σήμα ήχου δεν επηρεάζει την αναπαραγωγή της εικόνας. Η ενδιάμεση συχνότητα ήχου είναι μικρότερη από την ενδιάμεση συχνότητα εικόνας, γιατί η διαδικασία της μείξης στον υπερετερόδυνο δέκτη αντιστρέφει τη σειρά των συχνοτήτων. Ενίσχυση 100% 80% 60% 40% 20% f 33,4 MHz 5,5 MHz 38,9 MHz MHz Ενδιάμεση συχνότητα ήχου Ενδιάμεση συχνότητα εικόνας Σχήμα 8-3. Απόκριση ενισχυτή ενδιάμεσης συχνότητας τηλεοπτικού δέκτη

4 8-4 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ Το τμήμα εικόνας του δέκτη Το τμήμα εικόνας του τηλεοπτικού δέκτη χωρίζεται στο τμήμα φωτεινότητας και στο τμήμα χρωμικότητας και περιλαμβάνει τα στάδια του φωρατή εικόνας, του αποκωδικοποιητή χρώματος, των ενισχυτών εικόνας και της βαθμίδας αυτόματου ελέγχου της απολαβής (AGC). Το μπλοκ διάγραμμα αυτού του τμήματος φαίνεται στο σχήμα 8-4. Προς τμήμα ήχου Από τμήμα εισόδου Φωρατής εικόνας Προενισχυτής σήματος εικόνας Γραμμή καθυστέρησης Ενισχυτής σήματος φωτεινότητας Προς ενισχυτές υψηλής και ενδιάμεσης συχνότητας Βαθμίδα AGC Παλμοί επιστροφής από ενισχυτή σάρωσης γραμμών Προς τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού Αποκωδικωποιητής χρώματος Ενισχυτής R Ενισχυτής G Ενισχυτής B Σχήμα 8-4. Μπλοκ διάγραμμα τμήματος εικόνας Στις τηλεοπτικές εκπομπές το σήμα εικόνας διαμορφώνει τη φέρουσα συχνότητα εικόνας κατά πλάτος. Έτσι, ο φωρατής εικόνας είναι ένας κοινός φωρατής με δίοδο, όπως αυτός που είδαμε ότι υπάρχει στους ραδιοφωνικούς δέκτες ΑΜ. Το κύκλωμα αυτό, εκτός από φώραση, πραγματοποιεί και μείξη των ενδιάμεσων συχνοτήτων εικόνας και ήχου που έρχονται από το τμήμα εισόδου. Η διαδικασία της μείξης παράγει τη διαφορά των δύο συχνοτήτων, η οποία, όπως είδαμε, είναι 5,5 MHz. Η συχνότητα αυτή ονομάζεται υπενδιάμεση συχνότητα ήχου (ΥΣΗ) και οδηγείται στο τμήμα ήχου για περαιτέρω επεξεργασία. Το αποδιαμορφωμένο σήμα εικόνας οδηγείται σ' ένα προενισχυτή, όπου ενισχύεται, για να αποκτήσει πλάτος κατάλληλο για τη λειτουργία των επόμενων σταδίων. Από την έξοδο του προενισχυτή το σήμα εικόνας οδηγείται στα εξής διαφορετικά κυκλώματα: 1. Στο τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού. Εκεί διαχωρίζονται από το σήμα εικόνας και αξιοποιούνται οι παλμοί συγχρονισμού γραμμών και πεδίων, που εξετάσαμε στο κεφάλαιο Στη βαθμίδα AGC. Εκεί ανιχνεύεται το πλάτος των παλμών συγχρονισμού που, όπως είδαμε στο κεφάλαιο 2, αντιστοιχεί στο 100% του πλάτους του σήματος εικόνας. Έτσι, προκύπτει

5 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-5 ένα σήμα διόρθωσης της ενίσχυσης των σταδίων εισόδου του δέκτη. Όταν το λαμβανόμενο σήμα έχει μεγάλο πλάτος, η ενίσχυση μειώνεται, ενώ όταν έχει μικρό πλάτος, η ενίσχυση αυξάνεται. Η βαθμίδα AGC ενεργοποιείται από τους παλμούς επιστροφής γραμμών, οι οποίοι συμπίπτουν με τους παλμούς συγχρονισμού γραμμών. 3. Στον αποκωδικοποιητή χρώματος. Εκεί οι πληροφορίες χρωμικότητας του κόκκινου και του μπλε διαχωρίζονται από το υπόλοιπο σήμα εικόνας και αποκωδικοποιούνται, για να δώσουν τις χρωμοδιαφορές του κόκκινου, του πράσινου και του μπλε (R-Y, G-Y, B-Y). Οι χρωμοδιαφορές ενισχύονται από τους τρεις ενισχυτές χρώματος και εφαρμόζονται στην έγχρωμη οθόνη. Εδώ με τη βοήθεια του σήματος φωτεινότητας παράγονται οι συνδυασμοί των τριών βασικών χρωμάτων που σχηματίζουν την έγχρωμη εικόνα. 4. Στον ενισχυτή φωτεινότητας. Εκεί διαχωρίζονται και ενισχύονται οι πληροφορίες φωτεινότητας του σύνθετου τηλεοπτικού σήματος. Κατόπιν εφαρμόζονται στην έγχρωμη οθόνη όπου μαζί με τις τρεις χρωμοδιαφορές σχηματίζουν τα τρία βασικά χρώματα της εικόνας. Παρατηρήστε ότι το σήμα εφαρμόζεται στον ενισχυτή φωτεινότητας μέσω μιας γραμμής καθυστέρησης. Η καθυστέρηση που εισάγει είναι ίση με την καθυστέρηση την οποία υφίσταται το σήμα που περνά από τον αποκωδικοποιητή χρώματος. Αυτό γίνεται για να φτάνουν ταυτόχρονα στην έγχρωμη οθόνη τα σήματα φωτεινότητας και χρωμικότητας, ώστε η αναπαραγωγή των χρωμάτων να είναι σωστή. Ο αποκωδικοποιητής χρώματος είναι ένα κύκλωμα που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και γι' αυτό αξίζει να το σχολιάσουμε λίγο περισσότερο. Όπως είδαμε στο κεφάλαιο 2, η έγχρωμη τηλεόραση προέκυψε από εξέλιξη της ασπρόμαυρης και, για λόγους συμβατότητας μεταξύ των δύο, τα σήματα χρωμικότητας που απαιτούνται για την αναπαραγωγή των χρωμάτων "στριμώχτηκαν" μέσα στην ίδια περιοχή συχνοτήτων, που προηγουμένως καταλάμβαναν μόνο τα σήματα φωτεινότητας. Αυτό έγινε με τη βοήθεια πρόσθετων φερουσών συχνοτήτων, οι οποίες διαμορφώνονται από τα σήματα χρωμικότητας και βρίσκονται στην περιοχή μεταξύ της φέρουσας συχνότητας εικόνας και της φέρουσας συχνότητας ήχου του τηλεοπτικού πομπού. Αυτές οι πρόσθετες φέρουσες συχνότητες ονομάζονται χρωμοφέρουσες. Η ακριβής τιμή και ο τρόπος διαμόρφωσης των χρωμοφερουσών δεν έγινε ποτέ παγκοσμίως αποδεκτό πρότυπο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν σήμερα σε χρήση τρία συστήματα κωδικοποί-

6 8-6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ ησης αποκωδικοποίησης του τηλεοπτικού χρώματος. Αυτά είναι το Αμερικανικό NTSC, το Γερμανικό PAL και το Γαλλικό SECAM. Το NTSC (National Television System Committee εθνική επιτροπή συστημάτων τηλεόρασης) χρησιμοποιεί δύο χρωμοφέρουσες που έχουν την ίδια συχνότητα 3,58 MHz μεγαλύτερη από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας, αλλά διαφέρουν μεταξύ τους σταθερά κατά 90 0 στη φάση. Οι χρωμοφέρουσες αυτές διαμορφώνονται με μια μέθοδο διαμόρφωσης πλάτους, που ονομάζεται ισοσταθμισμένη διαμόρφωση. Το PAL (Phase Alternation by Line εναλλαγή φάσης ανά γραμμή) χρησιμοποιεί επίσης δύο χρωμοφέρουσες που έχουν την ίδια συχνότητα 4,43 MHz μεγαλύτερη από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας, αλλά η φάση της δεύτερης μετατοπίζεται ως προς την πρώτη από σε 90 0 και αντίστροφα, κάθε φορά που αρχίζει μια νέα γραμμή σάρωσης της εικόνας. Οι χρωμοφέρουσες αυτές διαμορφώνονται όπως και στο NTSC. Το SECAM (SÉquentiel Couleur À Mémoire διαδοχικό χρώμα στη μνήμη) χρησιμοποιεί και αυτό δύο χρωμοφέρουσες, που έχουν όμως διαφορετικές συχνότητες 4,406 και 4,25 MHz περισσότερο από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας και δεν εκπέμπονται ταυτόχρονα, αλλά διαδοχικά, η μια μετά την άλλη, σε κάθε νέα γραμμή σάρωσης της εικόνας. Οι χρωμοφέρουσες αυτές διαμορφώνονται με διαμόρφωση συχνότητας. Το σύστημα NTSC είναι το παλιότερο από τα τρία. Το σύστημα αυτό χρησιμοποιεί μια επεξεργασμένη μορφή των χρωμοδιαφορών (R-Y) και (B-Y), που ονομάζονται σήματα I και Q αντίστοιχα. Το μπλοκ διάγραμμα του αποκωδικοποιητή NTSC φαίνεται στο σχήμα 8-5. Σήμα φωτεινότητας Φίλτρο διέλευσης χρώματος Σήμα από τον προενισχυτή εικόνας fc 3,58 MHz Συγχρονοφωρατής Q Συγχρονοφωρατής I E Q E I Αποκωδικοποιητική μήτρα R G B Φίλτρο επιλογής χρωμοφέρουσας Ταλαντωτής PLL Φασοστροφέας 90 0 Σχήμα 8-5. Μπλοκ διάγραμμα αποκωδικοποιητή NTSC

7 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-7 Ο αποκωδικοποιητής λειτουργεί ως εξής: Το σήμα που έρχεται από τον προενισχυτή εικόνας εφαρμόζεται σε δύο φίλτρα. Το φίλτρο χρώματος απομονώνει τα σήματα των χρωμοδιαφορών από τα σήματα φωτεινότητας. Το φίλτρο επιλογής της χρωμοφέρουσας απομονώνει τη συχνότητα των 3,58 MHz που έχουν οι χρωμοφέρουσες του NTSC. Επειδή αυτό το σήμα δεν εκπέμπεται διαρκώς, αλλά κατά διακεκομμένα δείγματα, το αναπαράγει ένας ειδικός ταλαντωτής PLL έτσι, ώστε να έχει την ίδια συχνότητα και φάση με τη χρωμοφέρουσα που χρησιμοποιήθηκε στον τηλεοπτικό πομπό. Κατόπιν περνά από ένα φασοστροφέα 90 0 και έτσι προκύπτουν δύο παραλλαγές του, οι οποίες έχουν την ίδια συχνότητα αλλά διαφέρουν μεταξύ τους κατά Αυτές οι δύο χρωμοφέρουσες εφαρμόζονται στους συγχρονοφωρατές I και Q. Τα κυκλώματα αυτά αποδιαμορφώνουν μόνο εκείνα τα σήματα που έχουν την ίδια συχνότητα και φάση με τις αντίστοιχες χρωμοφέρουσες. Τα αποδιαμορφωμένα σήματα E I και E Q εφαρμόζονται κατόπιν μαζί με το σήμα φωτεινότητας σε μια αποκωδικοποιητική μήτρα. Εκεί προσθαφαιρούνται μεταξύ τους κατάλληλα και δίνουν τα σήματα των τριών βασικών χρωμάτων R, G και B. Το σύστημα PAL μοιάζει πολύ με το NTSC. Αναπτύχθηκε, για να διορθώσει ένα ελάττωμα που εμφανίζει το NTSC στην αναπαραγωγή των χρωμάτων, όταν μεταβληθεί κατά την εκπομπή η φάση των δειγμάτων της χρωμοφέρουσας 3,58 MHz. Όπως είδαμε, η φάση της μιας χρωμοφέρουσας στο PAL μεταβάλλεται από γραμμή σε γραμμή κατά (από σε 90 0 ). Ο αποκωδικοποιητής PAL συγκρίνει τις φάσεις των διαμορφωμένων χρωμοδιαφορών μεταξύ των διαδοχικών γραμμών και, αν διαπιστώνει κάποια απόκλιση από το κανονικό, τη διορθώνει. Το PAL χρησιμοποιεί και αυτό μια επεξεργασμένη μορφή των χρωμοδιαφορών (R-Y) και (B- Y) που ονομάζονται σήματα V και U αντίστοιχα. Το μπλοκ διάγραμμα του αποκωδικοποιητή PAL φαίνεται στο σχήμα 8-6. Σήμα από τον προενισχυτή εικόνας Φίλτρο διέλευσης χρώματος f c Γραμμή καθυστέρησης 64 μsec Ταλαντωτής PLL 4,43 MHz Αφαιρέτης (-V) Αθροιστής (U) Φασοστροφέας Φασοστροφέας 90 0 Φίλτρο χρωμοφέρουσας Συγχρονοφωρατής V Συγχρονοφωρατής U Σήμα φωτεινότητας E V Μεταλλά κτης φάσης E U Αποκωδικοποιητική μήτρα R G B Σχήμα 8-5. Μπλοκ διάγραμμα αποκωδικοποιητή PAL

8 8-8 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ Για να μπορέσει ο αποκωδικοποιητής PAL να συγκρίνει τις φάσεις των χρωμοδιαφορών σε διαδοχικές γραμμές της εικόνας, αποθηκεύει κάθε προηγούμενη γραμμή μέσα σε μια γραμμή καθυστέρησης 64 μsec. Στη συνέχεια προσθέτει και αφαιρεί τα σήματα των δύο γραμμών. Επειδή η χρωμοδιαφορά V έχει φάση που αλλάζει από γραμμή σε γραμμή κατά 180 0, ενώ η χρωμοδιαφορά U διατηρεί τη φάση της σταθερή, η πρόσθεση των δύο γραμμών καταργεί το σήμα V, ενώ η αφαίρεσή τους καταργεί το U. Εκτός από αυτό, η προσθαφαίρεση διορθώνει και οποιαδήποτε μικρή ολίσθηση έχει συμβεί στη φάση των σημάτων κατά τη διαδικασία της εκπομπής. Τα υπόλοιπα τμήματα του διαγράμματος είναι παρόμοια με τα αντίστοιχα του αποκωδικοποιητή NTSC. Οι φασοστροφείς 90 0 και μαζί με το μεταλλάκτη φάσης ανά γραμμή χρησιμοποιούνται, για να δέχονται οι συγχρονοφωρατές V και U τις χρωμοφέρουσες με την κατάλληλη φάση για τη λειτουργία τους. Το σύστημα SECAM είναι εντελώς διαφορετικό από τα προηγούμενα. Το μπλοκ διάγραμμα του αποκωδικοποιητή SECAM φαίνεται στο σχήμα 8-7. Παλμοί μεταγωγής Σήμα φωτεινότητας Φίλτρο διέλευσης χρώματος Σήμα από τον προενισχυτή εικόνας Φίλτρο κουδουνιού Γραμμή καθυστέρησης 64 μsec ER-Y EB-Y Διευκρινιστής R-Y Διευκρινιστής B-Y Αποέμφαση Αποέμφαση R-Y B-Y Αποκωδικοποιητική μήτρα R G B Μεταγωγέας Σχήμα 8-7. Μπλοκ διάγραμμα αποκωδικοποιητή SECAM Στο SECAM οι χρωμοφέρουσες είναι διαμορφωμένες κατά συχνότητα και μπορούν να αποδιαμορφωθούν με απλά μέσα. Έτσι, δεν υπάρχουν οι γεννήτριες PLL, οι φασοστροφείς κλπ. που συναντάμε στα άλλα συστήματα και μαζί τους λείπουν και τα προβλήματα που προκαλούνται από τα σφάλματα στη φάση. Το σήμα εικόνας, αφού περάσει από το φίλτρο διέλευσης χρώματος, οδηγείται στο φίλτρο κουδουνιού όπου ενισχύονται επιλεκτικά οι χρωμοφέρουσες. Επειδή στο SECAM οι δυο χρωμφέρουσες εκπέμπονται διαδοχικά, αποθηκεύονται τα σήματα χρώματος κάθε προηγούμενης γραμμής σάρωσης σε μια γραμμή καθυστέρησης 64 μsec. Κατόπιν, ένας ηλεκτρονικός μεταγωγέας φροντίζει για τη διοχέτευση των σωστών σημάτων χρώματος στους κατάλληλους αποδιαμορφωτές.

9 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-9 Όταν η τρέχουσα γραμμή περιέχει τη χρωμοφέρουσα του κόκκινου και η προηγούμενη τη χρωμοφέρουσα του μπλε, ο μεταγωγέας συνδέει τις εισόδους με τις εξόδους του μέσω της ευθείας διαδρομής. Όταν η τρέχουσα γραμμή περιέχει τη χρωμοφέρουσα του μπλε και η προηγούμενη τη χρωμοφέρουσα του κόκκινου, ο μεταγωγέας συνδέει τις εισόδους με τις εξόδους του μέσω της διασταυρωμένης διαδρομής. Έτσι, στο διευκρινιστή του κόκκινου πηγαίνουν πάντα οι χρωμοφέρουσες του κόκκινου και στο διευκρινιστή του μπλε πάντα οι χρωμοφέρουσες του μπλε. Τα κυκλώματα α- ποέμφασης είναι μέρος των κυκλωμάτων αποδιαμόρφωσης συχνότητας και χρησιμοποιούνται για να επαναφέρουν στη σωστή στάθμη τις υψηλότερες συχνότητες των σημάτων χρωμοδιαφοράς Το τμήμα ήχου του δέκτη Το τμήμα ήχου του τηλεοπτικού δέκτη είναι ουσιαστικά ένας τροποποιημένος δέκτης FM, γιατί τα σήματα ήχου των τηλεοπτικών προγραμμάτων εκπέμπονται με διαμόρφωση συχνότητας. Περιλαμβάνει τα στάδια που φαίνονται στο σχήμα 8-8. Από φωρατή εικόνας Φίλτρο 5,5 MHz Ενισχυτής υπενδιάμεσης συχνότητας ήχου Περιοριστής Αποδιαμορφωτής FM Ενισχυτής ακουστικών συχνοτήτων Σχήμα 8-8. Μπλοκ διάγραμμα τμήματος ήχου του τηλεοπτικού δέκτη. Το σήμα από το φωρατή εικόνας περιέχει, όπως είδαμε, τα προϊόντα μείξης των ενδιάμεσων συχνοτήτων εικόνας και ήχου, μεταξύ των οποίων είναι και το σήμα της διαφοράς των συχνοτήτων τους 5,5 MHz. Η συχνότητα αυτή απομονώνεται με τη βοήθεια ενός φίλτρου και ονομάζεται υπενδιάμεση συχνότητα ήχου. Κατόπιν, ενισχύεται από τον ενισχυτή υπενδιάμεσης συχνότητας ήχου και οδηγείται στον περιοριστή. Εκεί αποκόπτονται οι μεταβολές πλάτους, που οφείλονται στην επίδραση του σήματος εικόνας, και διατηρούνται μόνο οι μεταβολές συχνότητας. Στη συνέχεια, το σήμα οδηγείται στον αποδιαμορφωτή FM όπου αναπαράγεται το σήμα ήχου του τηλεοπτικού προγράμματος. Το σήμα αυτό ενισχύεται από τον ενισχυτή ακουστικών συχνοτήτων και οδηγείται στο μεγάφωνο. Αν ο δέκτης είναι στερεοφωνικός, αμέσως μετά τον αποδιαμορφωτή FM υπάρχει ένας αποκωδικοποιητής FM Stereo, που α- κολουθείται από δύο ενισχυτές ακουστικών συχνοτήτων και δύο μεγάφωνα.

10 8-10 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ Το τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού του δέκτη Το τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού συνεργάζεται στενά με το τμήμα εικόνας του δέκτη, για να παράγει σταθερές και σωστά τοποθετημένες εικόνες στην οθόνη της συσκευής. Περιλαμβάνει τα στάδια που φαίνονται στο σχήμα 8-9. Από φωρατή εικόνας Προς AGC Προς πηνία οριζόντιας απόκλισης Προς πηνία κατακόρυφης απόκλισης Προς άνοδο οθόνης Διαχωρισμός παλμών συγχρονισμού από το σήμα εικόνας Διαχωριστής παλμών πεδίων Διαχωριστής παλμών γραμμών Φασικός φωρατής Ταλαντωτής PLL Ρυθμιστικό στοιχείο Ταλαντωτής πεδίων Ταλαντωτής γραμμών Ενισχυτής εξόδου πεδίων Ενισχυτής εξόδου γραμμών Ανορθωτής υπερυψηλής τάσης Σχήμα 8-9. Μπλοκ διάγραμμα τμήματος σάρωσης και συγχρονισμού Το σήμα από το φωρατή εικόνας εφαρμόζεται σ' ένα κύκλωμα που διαχωρίζει τους παλμούς συγχρονισμού από το υπόλοιπο τηλεοπτικό σήμα. Ο διαχωρισμός βασίζεται στο ότι οι παλμοί συγχρονισμού έχουν μεγαλύτερο πλάτος από κάθε άλλο συστατικό του τηλεοπτικού σήματος. Κατόπιν, οι παλμοί διαχωρίζονται μεταξύ τους σε παλμούς συγχρονισμού γραμμών και παλμούς συγχρονισμού πεδίων με κριτήριο τη διαφορά τους στη διάρκεια. Οι παλμοί συγχρονισμού πεδίων οδηγούνται στον ταλαντωτή πεδίων όπου διεγείρουν την παραγωγή της πριονωτής τάσης κατακόρυφης σάρωσης. Η άφιξη κάθε παλμού προκαλεί την παραγωγή μιας νέας περιόδου της τάσης. Η τάση αυτή ενισχύεται από τον ενισχυτή εξόδου πεδίων, ο οποίος τροφοδοτεί με ρεύμα πριονωτής μορφής τα πηνία οριζόντιας απόκλισης που βρίσκονται τοποθετημένα στο "λαιμό" της λυχνίας οθόνης. Οι παλμοί συγχρονισμού γραμμών, αντίθετα, εφαρμόζονται πρώτα σ' ένα φασικό φωρατή όπου συγκρίνεται η συχνότητα και η φάση τους με τη συχνότητα και τη φάση της πριονωτής τάσης οριζόντιας σάρωσης από την έξοδο του ταλαντωτή γραμμών. Οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ τους διορθώνεται αυτόματα από το ρυθμιστικό στοιχείο. Αυτό είναι απαραίτητο, γιατί η οριζόντια σάρωση είναι πολύ ευαίσθητη σε κάθε μορφής παράσιτα, που θα μπορούσαν να

11 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-11 αλλοιώσουν το συγχρονισμό και να καταστρέψουν την αναπαραγωγή της εικόνας. Η δράση των παραπάνω κυκλωμάτων, τα οποία αποτελούν ένα ταλαντωτή PLL παρόμοιο με αυτόν που υπάρχει στους αποκωδικοποιητές NTSC και PAL, απομακρύνει αυτό το ενδεχόμενο. Στη συνέχεια η τάση οριζόντιας σάρωσης εφαρμόζεται στον ενισχυτή εξόδου γραμμών, ο οποίος παράγει ρεύμα πριονωτής μορφής για τα πηνία οριζόντιας σάρωσης. Ένα μέρος αυτού του ρεύματος ανορθώνεται και πολλαπλασιάζεται κατάλληλα, ώστε να παράγει συνεχή τάση μεγέθους kv. Η τάση αυτή είναι α- παραίτητη για τη λειτουργία της λυχνίας οθόνης. Το κύκλωμα που την παράγει ονομάζεται ανορθωτής υπερυψηλής τάσης και αξιοποιεί το μέρος του ρεύματος σάρωσης που προκαλεί την οριζόντια επιστροφή της δέσμης. Το μέρος αυτό αποτελεί τους λεγόμενους παλμούς επιστροφής. Οι ίδιοι παλμοί, όπως είδαμε σε προηγούμενη παράγραφο, χρησιμοποιούνται, για να ανοιγοκλείνουν το κύκλωμα παραγωγής της τάσης AGC Το τροφοδοτικό του δέκτη Οι σύγχρονοι τηλεοπτικοί δέκτες περιέχουν όλοι ηλεκτρονικές διατάξεις τροφοδοσίας. Τα κλασικά τροφοδοτικά δε χρησιμοποιούνται πλέον, γιατί είναι βαριά, ογκώδη και αντιοικονομικά. Το τροφοδοτικό ενός σύγχρονου δέκτη περιλαμβάνει τα στάδια που φαίνονται στο σχήμα Ηλεκτρονική ασφάλεια Ανορθωτής Τάση δικτύου 220V~ Ανορθωτής τάσης δικτύου Ηλεκτρονικός διακόπτης 40 khz Ανάδραση Πρωτεύον Ανορθωτής Ανορθωτής Ανορθωτής Τάσεις εξόδου Σχήμα Μπλοκ διάγραμμα τροφοδοτικού ενός τηλεοπτικού δέκτη Η τάση δικτύου των 220 Volt ανορθώνεται και οδηγείται σ' έναν ηλεκτρονικό διακόπτη, ο οποίος ανοιγοκλείνει με συχνότητα περίπου 40 khz και τροφοδοτεί με ρεύμα το πρωτεύον ενός μετασχηματιστή. Με τέτοια συχνότητα λειτουργίας ο μετασχηματιστής

12 8-12 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ και οι ανορθωτές που ακολουθούν μπορούν να κατασκευαστούν με μικρό όγκο, βάρος και κόστος. Ένα από τα δευτερεύοντα τυλίγματα του μετασχηματιστή παρέχει ανάδραση στο διακόπτη και τροποποιεί το λόγο της περιόδου ανοικτού προς κλειστό, για να διατηρούνται σταθερές οι τάσεις εξόδου του τροφοδοτικού. Σ' ένα άλλο τύλιγμα συνδέεται ηλεκτρονική ασφάλεια, η οποία αναστέλλει τη λειτουργία του διακόπτη (άρα και ολόκληρου του τροφοδοτικού), αν ξεπεραστούν τα όρια τάσης και ρεύματος στις εξόδους. Ένα τυπικό τροφοδοτικό παρέχει πολλές τάσεις εξόδου, γιατί οι περισσότεροι τηλεοπτικοί δέκτες απαιτούν πολλές διαφορετικές τάσεις τροφοδοσίας για να λειτουργήσουν. 8.2 Η οθόνη του τηλεοπτικού δέκτη Οθόνη ονομάζουμε την επιφάνεια πάνω στην οποία παρακολουθούμε την τηλεοπτική εικόνα. Η λέξη οθόνη σημαίνει ύφασμα και είναι δανεισμένη από τον κινηματογράφο. Παρ' όλο που η οθόνη της τηλεόρασης δεν έχει καμιά σχέση με ύφασμα, έχει επικρατήσει να ονομάζεται έτσι και θα χρησιμοποιούμε αυτό το όνομα σε όλο το υπόλοιπο κεφάλαιο. Σχεδόν όλες οι οθόνες των τηλεοράσεων είναι πλέον έγχρωμες. Ασπρόμαυρα προγράμματα δεν παράγονται πια και έτσι μπορούμε να συναντήσουμε μονόχρωμες οθόνες μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως σε μικροσκοπικούς φορητούς δέκτες, σε τηλεοράσεις συστημάτων ασφαλείας κλειστού κυκλώματος ή σε δέκτες άνω της εικοσαετίας παλιούς, που τυχόν έχουν απομείνει ακόμη σε χρήση. Επειδή οι έγχρωμες οθόνες είναι πρωτογενείς πηγές παραγωγής φωτός, λειτουργούν, όπως είδαμε στο κεφάλαιο 2, βάσει του προσθετικού συστήματος μείξης των χρωμάτων. Στη σημερινή κατάσταση της τεχνολογίας (2000) η συντριπτική πλειονότητα των οθονών τηλεόρασης στηρίζει τη λειτουργία της στη λυχνία καθοδικών ακτίνων. Ανταγωνιστικές τεχνολογίες, όπως οι οθόνες υγρών κρυστάλλων (LCD) και οι οθόνες πλάσματος, υπάρχουν εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά δεν έχουν καταφέρει να διαδοθούν αρκετά στο χώρο της τηλεόρασης. Εν τούτοις υπόσχονται πολλά στο μέλλον και γι' αυτό θα περιγράψουμε με συντομία τις αντίστοιχες οθόνες στο τέλος αυτού του κεφαλαίου Ο καθοδικός σωλήνας Ο καθοδικός σωλήνας είναι γνωστός ήδη από τον προηγούμενο αιώνα. Αποτελείται από ένα κλειστό γυάλινο σωλήνα, μέσα από τον οποίο έχει αφαιρεθεί σχεδόν όλος ο αέρας. Στο ένα άκρο

13 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-13 του σωλήνα υπάρχει μεταλλικό ηλεκτρόδιο, το οποίο συνδέεται με τον αρνητικό πόλο μιας ηλεκτρικής πηγής υψηλής τάσης, που ο- νομάζεται κάθοδος. Ο θετικός πόλος της πηγής συνδέεται σε ένα ηλεκτρόδιο στο πλάι του σωλήνα, που ονομάζεται άνοδος. Η κατασκευή αυτή ονομάζεται και λυχνία καθοδικών ακτίνων (σχήμα 8-11). Καθοδικές ακτίνες Κάθοδος -V Φωτοβολία Αερόκενος γυάλινος σωλήνας Άνοδος +V Σχήμα Καθοδικός σωλήνας Κατά τη λειτουργία του σωλήνα εκπέμπονται αόρατες ακτίνες, οι οποίες ξεκινούν κάθετα από την κάθοδο και διαδίδονται ευθύγραμμα, ανεξάρτητα από τη θέση της ανόδου. Όταν αυτές οι α- κτίνες πέφτουν στο απέναντι γυάλινο τοίχωμα, το κάνουν να φωτοβολεί μ' ένα αχνό γαλαζοπράσινο φως. Εδώ και πολλά χρόνια είναι γνωστό ότι οι καθοδικές ακτίνες είναι ηλεκτρόνια που κινούνται με πολύ μεγάλες ταχύτητες, οι οποίες φτάνουν μέχρι και το 30% της ταχύτητας του φωτός. Η ενέργεια που μεταφέρουν προκαλεί διάφορα φυσικά και χημικά φαινόμενα στα σώματα πάνω στα οποία προσκρούουν, μεταξύ των οποίων είναι, κατά περιπτώσεις, και η εκπομπή φωτοβολίας. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φθορισμός. Τις παραπάνω ιδιότητες τις εκμεταλλευόμαστε για τη λειτουργία των οθονών καθοδικών ακτίνων, οι οποίες ονομάζονται και λυχνίες CRT από τα αρχικά των λέξεων Cathode Ray Tube (σωλήνας καθοδικών ακτίνων) Η λυχνία καθοδικών ακτίνων (CRT) Η λυχνία CRT είναι ένας τροποποιημένος καθοδικός σωλήνας. Στη θέση της απλής καθόδου υπάρχει ένα ηλεκτρονικό πυροβόλο, ίδιο με αυτό που γνωρίσαμε στο κεφάλαιο 2, το οποίο εκπέμπει μια λεπτή και ισχυρά εστιασμένη δέσμη ηλεκτρονίων. Το γυάλινο τοίχωμα απέναντι από την κάθοδο είναι εσωτερικά επιχρισμένο με ειδική ουσία, η οποία εμφανίζει έντονα το φαινόμενο του φθορισμού. Ο ίδιος ο καθοδικός σωλήνας έχει χοανοειδή μορφή,

14 8-14 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ για να προσφέρει μεγάλη επιφάνεια απεικόνισης. Η μορφή μιας λυχνίας CRT φαίνεται στο σχήμα Ακροδέκτης υψηλής τάσης Σύστημα εστίασης Φθορίζον επίχρισμα Ηλεκτρονικό πυροβόλο Πηνία απόκλισης Εσωτερική επιμετάλλωση Σχήμα Λυχνία καθοδικού σωλήνα (CRT) Η λυχνία περιλαμβάνει: 1. Το ηλεκτρονικό πυροβόλο, που παράγει την ηλεκτρονική δέσμη. 2. Το σύστημα εστίασης, που εξασφαλίζει την εστίαση της δέσμης πάνω στο φθορίζον επίχρισμα. Η εστίαση γίνεται, όπως είδαμε, με τη βοήθεια ηλεκτροστατικών φακών 3. Το σύστημα απόκλισης, που μεταβάλλει τη διεύθυνση της η- λεκτρονικής δέσμης, ώστε να προσπίπτει στα διάφορα σημεία του φθορίζοντος επιχρίσματος. Το σύστημα αυτό είναι ηλεκτρομαγνητικό και χρησιμοποιεί εξωτερικά πηνία τοποθετημένα γύρω από το ηλεκτρονικό πυροβόλο. Μ' αυτά τα πηνία μπορούμε να πετύχουμε γωνία απόκλισης της δέσμης μέχρι και ±55 0, που απαιτούν οι σύγχρονες οθόνες. 4. Το φθορίζον επίχρισμα, που μετατρέπει την κινητική ενέργεια των ηλεκτρονίων σε φωτεινή ακτινοβολία. Το επίχρισμα αυτό ονομάζεται φώσφορος, αν και δεν έχει καμιά σχέση με το ομώνυμο χημικό στοιχείο. Το εσωτερικό του κωνικού τμήματος της λυχνίας είναι επιμεταλλωμένο και συνδέεται σε μια πολύ υψηλή θετική τάση (περίπου Volt), έτσι ώστε να μπορεί να συλλέγει τα ηλεκτρόνια της ηλεκτρονικής δέσμης. Η επιφάνεια απεικόνισης έχει καμπυλοειδή παραλληλόγραμμη μορφή και λόγο διαστάσεων πλευρών 4:3 ή

15 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ :9. Οι λυχνίες της δεύτερης κατηγορίας ονομάζονται "ευρείας οθόνης" (σχήμα 8-13). Μέγεθος οθόνης 3 Μέγεθος οθόνης 9 4 (α) (β) 16 Σχήμα Οθόνη 4:3 (α) και 16:9 (β) Οι οθόνες CRT κατασκευάζονται σε διάφορα μεγέθη. Το μέγεθος μετράται σε ίντσες πάνω στη διαγώνιο της οθόνης και μπορεί να κυμαίνεται από 1 έως και 35 περίπου ίντσες. Στο σχήμα 8-14 φαίνονται διάφοροι τύποι λυχνιών CRT. Σχήμα Οθόνες CRT Οι σύγχρονες λυχνίες CRT έχουν μεγάλες γωνίες απόκλισης της δέσμης και, ιδιαίτερα οι έγχρωμες, λειτουργούν με πολύ υψη-

16 8-16 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ λές τάσεις. Για να αντεπεξέλθει το σύστημα απόκλισης στις απαιτήσεις αυτών των λυχνιών, τα πηνία απόκλισης έχουν ειδική μορφή. Τυλίγονται έτσι, ώστε να περιβάλλουν το "λαιμό" και τη βάση του κωνικού τμήματος της λυχνίας. Υπάρχουν δύο τύποι τέτοιων πηνίων, ο σελλοειδής (σχήμα 8-15 α) και ο τοροειδής (σχήμα 8-15 β). (α) (β) Σχήμα Πηνία απόκλισης λυχνιών CRT Η έγχρωμη λυχνία CRT Για αναπαραγωγή έγχρωμης εικόνας πρέπει η οθόνη να είναι σε θέση να παράγει από κάθε σημείο της τα τρία βασικά χρώματα, κόκκινο, πράσινο και μπλε, της προσθετικής μείξης χρωμάτων. Για το λόγο αυτό το φθορίζον επίχρισμα αποτελείται από τρεις διαφορετικές φθορίζουσες ουσίες, που ονομάζονται έγχρωμοι φώσφοροι. Ακροδέκτης υψηλής τάσης Σύστημα εστίασης Έγχρωμοι φώσφοροι Ηλεκτρονικά πυροβόλα Πηνία απόκλισης Σύστημα σκίασης Εσωτερική επιμετάλλωση Σχήμα Έγχρωμη λυχνία CRT

17 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-17 Στις περισσότερες έγχρωμες λυχνίες CRT εκπέμπονται τρεις ηλεκτρονικές δέσμες, μια για κάθε είδος φωσφόρου. Επιπλέον, 1 1,5 cm μπροστά από την εσωτερική επιφάνεια της οθόνης υπάρχει ένα σύστημα σκίασης, που επιτρέπει σε κάθε δέσμη να διεγείρει μόνο τους φωσφόρους του κατάλληλου χρώματος. Στο σχήμα 8-16 φαίνεται η εσωτερική δομή μιας έγχρωμης λυχνίας CRT. Ανάλογα με τον αριθμό των ηλεκτρονικών τους πυροβόλων, οι έγχρωμες λυχνίες CRT μπορούν να διακριθούν σε λυχνίες μ' ένα ή με τρία πυροβόλα. Οι λυχνίες μ' ένα πυροβόλο μπορεί να εκπέμπουν τρεις διαφορετικές ηλεκτρονικές δέσμες ή μία μόνο δέσμη, η οποία διαμορφώνεται κατάλληλα, ώστε να μπορεί να διεγείρει ξεχωριστά τους τρεις φωσφόρους. Έτσι υπάρχουν: Λυχνίες τριδεσμικές με τρία πυροβόλα, που χωρίζονται σε: Λυχνίες με πυροβόλα δέλτα (Delta) και λυχνίες με πυροβόλα ευθυγραμμισμένα (in line). Λυχνίες τριδεσμικές με ένα πυροβόλο. Λυχνίες μονοδεσμικές με ένα πυροβόλο. Ανάλογα με τον τρόπο σκίασης των ηλεκτρονικών δεσμών, οι λυχνίες καθοδικού σωλήνα διακρίνονται σε: Λυχνίες με μάσκα σκιάς. Λυχνίες με σχισμές σκιάς. Λυχνίες με πλέγμα σκιάς. Τέλος, ανάλογα με την τοποθέτηση των έγχρωμων φωσφόρων στην οθόνη, οι λυχνίες καθοδικού σωλήνα διακρίνονται σε: Λυχνίες με μωσαϊκή οθόνη. Λυχνίες με φθορίζουσες λωρίδες. Οι λυχνίες με μωσαϊκή οθόνη έχουν πάντα μάσκα σκιάς και είναι τριδεσμικές με τρία πυροβόλα σε διάταξη δέλτα. Είναι ο παλιότερος τύπος έγχρωμων λυχνιών CRT και σήμερα χρησιμοποιούνται μόνο στις οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι λυχνίες με ευθυγραμμισμένα πυροβόλα ή με ένα πυροβόλο έχουν σχισμές σκιάς ή πλέγμα σκιάς και η οθόνη τους είναι πάντοτε με φθορίζουσες λωρίδες. Οι τριδεσμικές μ' ένα πυροβόλο και πλέγμα σκιάς ο- νομάζονται τρίνιτρον (trinitron), ενώ οι μονοδεσμικές μ' ένα πυροβόλο και πλέγμα σκιάς ονομάζονται χρώματρον (chromatron). Οι λυχνίες με πυροβόλα σε διάταξη δέλτα έχουν τα πυροβόλα τοποθετημένα στις κορυφές ισόπλευρου τριγώνου, του οποίου το επίπεδο είναι κάθετο στον άξονα της λυχνίας. Τα πυροβόλα έχουν μικρή κλίση προς τα μέσα, έτσι ώστε οι δέσμες τους να συγκλίνουν σ' ένα σημείο πάνω στο επίπεδο της μάσκας σκιάς. Οι έγχρωμοι φώσφοροι τοποθετούνται πάνω στην οθόνη σε κόκκους κατά τριά-

18 8-18 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ δες παρόμοιας διάταξης, που ονομάζονται χρωμοτριάδες. Η μάσκα είναι ένα λεπτό μεταλλικό φύλλο με τρύπες που βρίσκονται μπροστά από το κέντρο κάθε χρωμοτριάδας. Καθώς οι ηλεκτρονικές δέσμες σαρώνουν την οθόνη, περνούν από τις τρύπες της μάσκας και προσβάλλουν η κάθε μια τον κατάλληλο κόκκο φωσφόρου, χωρίς να μπορούν να επηρεάσουν τους γειτονικούς. Η δράση της μάσκας σε λυχνία με πυροβόλα σε διάταξη δέλτα φαίνεται στο σχήμα R B G Μάσκα σκιάς Χρωμοτριάδα Οθόνη κουκίδων φωσφόρου B Δέσμες ηλεκτρονίων G R Σχήμα Δομή λυχνίας CRT με πυροβόλα δέλτα και μάσκα σκιάς Οι λυχνίες CRT με πυροβόλα σε διάταξη δέλτα εξασφαλίζουν άριστη ποιότητα εικόνας, αλλά απαιτούν πολλές ρυθμίσεις, για να πετύχουν σύμπτωση των τριών χρωμάτων σε όλα τα σημεία της ο- θόνης. Επιπλέον η μάσκα ελαττώνει τη φωτεινότητα της εικόνας, γιατί απορροφά ένα μεγάλο μέρος από το πλήθος των ηλεκτρονίων που εκπέμπουν τα ηλεκτρονικά πυροβόλα. Για τη μείωση των απαραίτητων ρυθμίσεων, κατασκευάστηκαν λυχνίες με ευθυγραμμισμένα πυροβόλα. Αυτές έχουν τα ηλεκτρονικά πυροβόλα τοποθετημένα σε οριζόντια ευθύγραμμη διάταξη και μάσκα σκιάς με κατακόρυφες σχισμές. Οι έγχρωμοι φώσφοροι τοποθετούνται στην οθόνη έτσι, ώστε να σχηματίζουν κατακόρυφες φθορίζουσες λωρίδες. Οι περισσότερες λυχνίες CRT που βρίσκονται σε χρήση σήμερα ανήκουν σ' αυτό τον τύπο. Η δομή μιας τέτοιας λυχνίας φαίνεται στο σχήμα 8-18.

19 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-19 Ευθυγραμμισμένα ηλεκτρονικά πυροβόλα Μάσκα σχισμών Οθόνη Ηλεκτρονικές δέσμες Ανοίγματα της μάσκας Φώσφοροι στην οθόνη Σχήμα Δομή λυχνίας CRT με ευθυγραμμισμένα πυροβόλα και σχισμές σκιάς Για την αύξηση της φωτεινότητας της οθόνης, κατασκευάστηκαν οι λυχνίες τρίνιτρον. Αυτές, αντί για μάσκα σκιάς, διαθέτουν ένα πλέγμα από κατακόρυφους μεταλλικούς αγωγούς, που χάρη στα μεγάλα του ανοίγματα απορροφά πολύ λιγότερο τα ηλεκτρόνια των ηλεκτρονικών πυροβόλων απ' ό,τι η μάσκα. Επιπλέον οι λυχνίες τρίνιτρον διαθέτουν μόνο ένα ηλεκτρονικό πυροβόλο, το οποίο παράγει τρεις δέσμες. Αυτές οι δέσμες συγκλίνουν και εστιάζονται με τη βοήθεια ενός εσωτερικού συστήματος, το οποίο αποτελείται από δύο ηλεκτρονικούς φακούς μεγάλης διαμέτρου και από τρία ηλεκτρονικά πρίσματα. Το σύστημα αυτό απαιτεί ακόμη λιγότερες ρυθμίσεις σύγκλισης και εστίασης των ηλεκτρονικών δεσμών απ' όσες απαιτούν οι λυχνίες με τρία ευθυγραμμισμένα πυροβόλα. Οι φώσφοροι στις λυχνίες τρίνιτρον έχουν την ίδια κατακόρυφη διάταξη σε λωρίδες που έχουν και στις λυχνίες με σχισμές σκιάς. Η εσωτερική δομή μιας λυχνίας τρίνιτρον φαίνεται στο σχήμα Πλέγμα σκιάς Επιφάνεια φωσφόρων Ηλεκτρονικός φακός Ηλεκτρονικό "πρίσμα" Σχήμα Εσωτερική δομή λυχνίας τρίνιτρον

20 8-20 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ Παρόμοια δομή με τις τρίνιτρον έχουν και οι λυχνίες χρώματρον. Και εδώ υπάρχει ένα ηλεκτρονικό πυροβόλο, το οποίο όμως εκπέμπει μία ηλεκτρονική δέσμη. Εφαρμόζοντας κατάλληλη τάση σ' ένα πλέγμα στο εσωτερικό του πυροβόλου η δέσμη, καθώς σαρώνει, μετατοπίζεται έτσι, ώστε να διεγείρει διαδοχικά τον κόκκινο, τον πράσινο και τον μπλε φώσφορο. Έχει παρατηρηθεί ότι το φως που πέφτει πάνω στην εξωτερική επιφάνεια της οθόνης αντανακλάται από το υλικό των έγχρωμων φωσφόρων και προκαλεί μείωση της αντίθεσης (κοντράστ) της εικόνας. Για να το αποφύγουν αυτό, ορισμένοι κατασκευαστές περιβάλλουν το υλικό των φωσφόρων με σκουρόχρωμη βαφή. Έτσι το εξωτερικό φως απορροφάται και η αντίθεση αυξάνεται. Οι οθόνες αυτού του τύπου ονομάζονται μπλακ μάτριξ (black matrix, σχήμα 8-20). Σχήμα Φώσφοροι σε οθόνες μπλακ μάτριξ Η επίπεδη οθόνη CRT Αν παρατηρήσουμε τα σχήματα 8-12 ή 8-16, θα δούμε ότι οι ηλεκτρονικές δέσμες αποκλίνουν, περιστρεφόμενες γύρω από ένα σημείο που βρίσκεται στο μέσο της απόστασης μεταξύ των πηνίων απόκλισης. Για να διατηρείται η εστίαση των δεσμών, πρέπει όλα τα σημεία της οθόνης να απέχουν εξίσου απ' αυτό το κέντρο περιστροφής. Για το λόγο αυτό, οι οθόνες των λυχνιών CRT κατασκευάζονται έτσι, ώστε να αποτελούν τμήματα επιφάνειας σφαίρας. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι οθόνες των λυχνιών τρίνιτρον, οι ο- ποίες είναι τμήματα επιφάνειας κυλίνδρου (σχήμα 8-21 α, β). (α) (β) Σχήμα Προέλευση κοινής οθόνης CRT (α) και οθόνης τρίνιτρον (β)

21 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-21 Όσο οι οθόνες είναι μικρές, αυτό δε δημιουργεί κανένα πρόβλημα. Στις μεγάλες όμως οθόνες, για να διατηρηθεί μικρό το μήκος της λυχνίας, πρέπει η οθόνη να γίνει υπερβολικά καμπυλωτή (σχήμα 8-22 β με διακεκομμένη γραμμή). Χ Απώλεια σύγκλισης Πηνία σύγκλισης Πηνία απόκλισης Πηνία απόκλισης Πηνία απόκλισης (α) (β) (γ) Με μικρή οθόνη Χωρίς διόρθωση σύγκλισης Με διόρθωση σύγκλισης Σχήμα Λυχνίες CRT με επίπεδες οθόνες Οθόνες με τέτοια καμπυλότητα δυσκολεύουν πολύ την παρατήρηση. Η σύγχρονη τάση είναι να κατασκευάζονται όσο το δυνατό περισσότερο επίπεδες οθόνες, οι οποίες, εκτός των άλλων, προκαλούν και λιγότερες αντανακλάσεις των φωτεινών πηγών του γύρω χώρου. Έτσι, έχουμε οθόνες με πολύ μικρότερη καμπυλότητα απ' όση υπαγορεύει το μήκος της λυχνίας. Αυτές όμως εμφανίζουν απώλεια της εστίασης και της σύγκλισης των ηλεκτρονικών δεσμών στα σημεία που βρίσκονται μακριά από το κέντρο τους (σχήμα 8-22 β, σημείο Χ) καθώς και διάφορες γεωμετρικές παραμορφώσεις της εικόνας. Όλα αυτά αντιμετωπίζονται με τροποποίηση της μορφής των ρευμάτων σάρωσης και με προσθήκη επιπλέον πηνίων στο σύστημα απόκλισης, τα οποία τροφοδοτούνται από ειδικά κυκλώματα διόρθωσης της σύγκλισης (σχήμα 8-22 γ). Πρέπει ακόμη να τονιστεί ότι οι λυχνίες με επίπεδη οθόνη χρειάζονται ιδιαίτερα γερή κατασκευή, γιατί η έλλειψη καμπυλότητας δεν τις βοηθάει να αντιμετωπίσουν τις τεράστιες εξωτερικές δυνάμεις που προκαλούνται από την ατμοσφαιρική πίεση. Παρ' όλα τα παραπάνω προβλήματα, σήμερα κατασκευάζονται αρκετές λυχνίες CRT με εντελώς επίπεδη οθόνη. Όλες τους όμως έχουν το εξής μειονέκτημα: Όταν τις παρατηρούμε από μικρή απόσταση, τα αντικείμενα που απεικονίζονται δίνουν την εντύπωση ότι καμπυλώνουν προς τα μέσα.

22 8-22 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ Άλλες επίπεδες οθόνες Όπως είδαμε στην παράγραφο 8-2, επικρατέστερη εναλλακτική τεχνολογία απέναντι στις λυχνίες CRT αποτελούν οι οθόνες υγρών κρυστάλλων και οι οθόνες πλάσματος. Λόγω του τρόπου κατασκευής τους, αυτές οι οθόνες είναι εντελώς επίπεδες. Οι οθόνες υγρών κρυστάλλων ή οθόνες LCD (ελ σι ντι, από το Liquid Crystal Display) βασίζουν τη λειτουργία τους σε ορισμένες υγρές χημικές ενώσεις, οι οποίες αλλάζουν οπτικές ιδιότητες, ανάλογα με το αν βρίσκονται ή δε βρίσκονται μέσα σε ηλεκτρικό πεδίο. Αυτές οι ουσίες τοποθετούνται με μορφή λεπτού στρώματος ανάμεσα σε διαφανή ηλεκτρόδια και με τη συνεργασία άλλων οπτικών συστημάτων (πολωτών του φωτός, έγχρωμων φίλτρων κλπ.) φαίνονται διαφανείς ή αδιαφανείς, ανάλογα με το αν στα ηλεκτρόδια εφαρμόζεται η δεν εφαρμόζεται τάση. Οι οθόνες φωτίζονται από πίσω με τη βοήθεια μιας επιφανειακής πηγής φωτός. Οι οθόνες LCD χωρίζονται σε εικονοστοιχεία (pixels) τοποθετημένα σε σειρές και στήλες. Στις έγχρωμες οθόνες κάθε εικονοστοιχείο αποτελείται από τρεις ανεξάρτητες διατάξεις υγρών κρυστάλλων, μπροστά σε κάθε μια από τις οποίες υπάρχει έγχρωμο φίλτρο μ' ένα από τα τρία βασικά χρώματα. Η ηλεκτρική τάση ε- φαρμόζεται στα ηλεκτρόδια κάθε διάταξης μέσω ενός τρανζίστορ που λειτουργεί σαν διακόπτης. Έτσι, αν η οθόνη έχει εικονοστοιχεία, υπάρχουν συνολικά τρανζίστορ, καθένα από τα οποία λειτουργεί ανεξάρτητα από τα άλλα. Η διάταξη και η δομή των εικονοστοιχείων μιας οθόνης LCD φαίνεται στο σχήμα Γυάλινη πλάκα Πολωτές φωτός Υγρός κρύσταλλος Έγχρωμα φίλτρα Διαφανή ηλεκτρόδια Γυάλινη πλάκα Πηγή φωτός Τρανζίστορ (α) (β) Σχήμα Εικονοστοιχεία οθόνης LCD (α) και δομή ενός εικονοστοιχείου (β) Όταν διεγείρεται κάποιο τρανζίστορ, ο υγρός κρύσταλλος πάνω από το αντίστοιχο ηλεκτρόδιο γίνεται διαφανής και το φως της πηγής διέρχεται και χρωματίζεται από το έγχρωμο φίλτρο. Η ένταση του φωτός μπορεί να ρυθμιστεί κάνοντας το τρανζίστορ να ανα-

23 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-23 βοσβήνει με υψηλή συχνότητα και διαφορετικό λόγο διάρκειας του ανάματος προς το σβήσιμο. Οι οθόνες LCD χαρακτηρίζονται από τις γεωμετρικά τέλειες απεικονίσεις τους, αλλά η φωτεινότητά τους είναι αρκετά μικρότερη απ' αυτή των οθονών CRT. Από τον τρόπο λειτουργίας τους γίνεται φανερό ότι αυτές οι οθόνες είναι ψηφιακές συσκευές. Για να λειτουργήσουν με το αναλογικό τηλεοπτικό σήμα, χρειάζονται ένα μετατροπέα αναλογικού σε ψηφιακό. Το γεγονός αυτό, αλλά και η μεγάλη δυσκολία κατασκευής τους, κρατούν το κόστος τους υψηλά. Έτσι οι οθόνες LCD τοποθετούνται κυρίως σε φορητούς υπολογιστές, επειδή έχουν μικρό πάχος και βάρος και χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Εν τούτοις έχουν κατασκευαστεί και οθόνες τηλεοράσεων LCD μεγέθους έως και 40 ιντσών με τεράστιο προς το παρόν κόστος. Οι οθόνες πλάσματος βασίζονται στην ίδια αρχή λειτουργίας με τις λάμπες φθορισμού ή τα φώτα νέον. Μια οθόνη πλάσματος αποτελείται από περίπου ένα εκατομμύριο μικροσκοπικές λυχνίες φθορισμού τοποθετημένες πάνω σ' ένα υπόστρωμα. Οι λυχνίες αυτές είναι οργανωμένες σε τριάδες, αποτελούμενες από τα τρία βασικά χρώματα. Το φως που εκπέμπεται από κάθε λυχνία ελέγχεται από το τηλεοπτικό σήμα, με αποτέλεσμα να σχηματίζεται απ' όλες μαζί τις λυχνίες μια πλήρης τηλεοπτική εικόνα. Ο έλεγχος της εκπομπής φωτός γίνεται με τρανζίστορ, ακριβώς όπως στις οθόνες LCD (σχήμα 8-24). Υπεριώδες φως Ορατό φως Γυάλινη πλάκα Μόνωση Ηλεκτρόδια απεικόνισης Υπόστρωμα Φθορίζουσες ουσίες Τρανζίστορ (α) (β) Σχήμα Εικονοστοιχεία οθόνης πλάσματος (α) και δομή ενός εικονοστοιχείου (β) Επειδή οι οθόνες πλάσματος μπορούν να παραχθούν σε μεγάλα μεγέθη με μικρό πάχος, αναμένεται να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον ως οθόνες τηλεόρασης για τοποθέτηση στον τοίχο. Η φωτεινότητά τους είναι μεγαλύτερη από των οθονών LCD, αλλά σαφώς μικρότερη από των οθονών CRT. Προς το παρόν οι οθόνες πλάσματος παραμένουν πολύ ακριβές.

24 8-24 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ Στην κατηγορία των επίπεδων οθονών μπορούν να ενταχθούν και οι προβολικές οθόνες. Αυτές περιέχουν τρεις μικρές μονόχρωμες λυχνίες CRT (5 ή 6 ιντσών) υψηλής φωτεινότητας, που αναπαράγουν την ίδια εικόνα σε κόκκινο, πράσινο και μπλε χρώμα αντίστοιχα. Με τη βοήθεια κατάλληλων φακών και ενός καθρέφτη οι λυχνίες προβάλλουν τις εικόνες τους σε σύμπτωση στο πίσω μέρος μιας επίπεδης οθόνης από θαμπόγυαλο. Με τον τρόπο αυτό παράγεται μια μεγάλη εικόνα σε οθόνη που έχει μέγεθος συνήθως μεταξύ 45 και 50 ιντσών (σχήμα 8-25). Οι προβολικές οθόνες χρησιμοποιούνται κυρίως σε εφαρμογές "οικιακού κινηματογράφου". Καθρέφτης Οθόνη Φακός Λυχνίες CRT Σχήμα Προβολική οθόνη

25 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-25 ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ Οι έγχρωμοι και οι ασπρόμαυροι τηλεοπτικοί δέκτες είναι συμβατοί μεταξύ τους. Καθένας μπορεί να αναπαράγει τα σήματα που προορίζονται για τον άλλο. Για το λόγο αυτό ένα μεγάλο μέρος από τα κυκλώματά τους είναι κοινό στους δύο τύπους. Οι τηλεοπτικοί δέκτες είναι υπερετερόδυνοι. Περιλαμβάνουν τμήμα εισόδου, σάρωσης και συγχρονισμού, εικόνας και ήχου. Το τμήμα εισόδου περιλαμβάνει ενισχυτή υψηλής συχνότητας, μείκτη, τοπικό ταλαντωτή και ενισχυτή ενδιάμεσης συχνότητας. Η καμπύλη απόκρισης του ενισχυτή ενδιάμεσης συχνότητας είναι ιδιόμορφη, για να μπορεί να επεξεργάζεται κατάλληλα τα σήματα εικόνας και ήχου. Το τμήμα εικόνας του τηλεοπτικού δέκτη χωρίζεται στο τμήμα φωτεινότητας και στο τμήμα χρωμικότητας και περιλαμβάνει τα στάδια του φωρατή εικόνας, του αποκωδικοποιητή χρώματος, των ενισχυτών εικόνας και της βαθμίδας αυτόματου ελέγχου της απολαβής (AGC). Ο αποκωδικοποιητής χρώματος αξιοποιεί τα ειδικά σήματα που υπάρχουν στο έγχρωμο τηλεοπτικό πρόγραμμα, για να παράγει έγχρωμη εικόνα. Τα σήματα αυτά εκπέμπονται κωδικοποιημένα, για να μην επηρεάζουν τη λειτουργία των ασπρόμαυρων τηλεοπτικών δεκτών. Υπάρχουν τρία συστήματα κωδικοποίησης - αποκωδικοποίησης χρώματος. Το Αμερικανικό NTSC, το Γερμανικό PAL και το Γαλλικό SECAM. Αυτά διαφέρουν μεταξύ τους στον τρόπο διαμόρφωσης αποδιαμόρφωσης της πληροφορίας χρώματος, στο πλήθος και την τιμή των χρωμοφερουσών συχνοτήτων. Ο ήχος του τηλεοπτικού προγράμματος μεταδίδεται με διαμόρφωση FM πάνω σε μια φέρουσα συχνότητα, που ονομάζεται "υπενδιάμεση συχνότητα ήχου". Έτσι, το τμήμα ήχου είναι ένας τροποποιημένος δέκτης FM. Το τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού του δέκτη αξιοποιεί τους παλμούς συγχρονισμού που υπάρχουν στο σύνθετο τηλεοπτικό σήμα, για να διεγείρει τις γεννήτριες οριζόντιας και κατακόρυφης σάρωσης. Ο ενισχυτής οριζόντιας σάρωσης χρησιμοποιείται και για την παραγωγή της υπερυψηλής τάσης που χρειάζεται για τη λειτουργία της οθόνης. Το τροφοδοτικό του δέκτη είναι ηλεκτρονικό και προσφέρει οικονομία στην κατασκευή και ενσωματωμένο κύκλωμα ηλεκτρονικής ασφάλειας.

26 8-26 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ Η συντριπτική πλειονότητα των τηλεοπτικών δεκτών χρησιμοποιεί για οθόνη τη λυχνία καθοδικών ακτίνων (CRT). Αυτή περιλαμβάνει ένα ηλεκτρονικό πυροβόλο, μια φθορίζουσα επικάλυψη, ένα σύστημα εστίασης και ένα σύστημα απόκλισης της ηλεκτρονικής δέσμης. Οι έγχρωμες οθόνες CRT έχουν κατά κανόνα τρεις ηλεκτρονικές δέσμες, που προέρχονται από τρία (ή ένα) ηλεκτρονικά πυροβόλα, και φθορίζουσα επικάλυψη οργανωμένη σε τριάδες διαφορετικών "φωσφόρων", που εκπέμπουν κόκκινο, πράσινο και μπλε φως. Η οργάνωση των ηλεκτρονικών πυροβόλων και των έγχρωμων φωσφόρων στην οθόνη δίνει διάφορους τύπους λυχνιών CRT. Απ' αυτούς ο πιο διαδεδομένος τύπος έχει ευθυγραμμισμένα ηλεκτρονικά πυροβόλα και τριάδες φωσφόρων σε κατακόρυφες λωρίδες. Οι οθόνες CRT κανονικά έχουν σφαιρική επιφάνεια. Για να βελτιωθεί η άνεση της παρατήρησης, οι οθόνες κατασκευάζονται περισσότερο επίπεδες. Αυτές απαιτούν ειδικά συστήματα διόρθωσης των παραμορφώσεων της εικόνας που προκαλούν. Για την κατασκευή εντελώς επίπεδων οθονών χρησιμοποιούνται και οι τεχνολογίες υγρών κρυστάλλων και πλάσματος. Αυτές δίνουν οθόνες με ελάχιστο πάχος και χωρίς καθόλου γεωμετρικές παραμορφώσεις, αλλά με πολύ μεγάλο, προς το παρόν, κόστος. Οι προβολικές οθόνες είναι και αυτές εντελώς επίπεδες. Χρησιμοποιούν μικρές λυχνίες CRT, των οποίων προβάλλουν την εικόνα στο πίσω μέρος μιας μεγάλης οθόνης από θαμπόγυαλο.

27 ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΔΕΚΤΕΣ 8-27 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗΣ Τι σημαίνει ότι οι έγχρωμοι κι οι ασπρόμαυροι τηλεοπτικοί δέκτες είναι συμβατοί μεταξύ τους; Τι μορφή έχει και τι περιλαμβάνει το τιούνερ ενός τηλεοπτικού δέκτη; Ποιο είναι το απλοποιημένο μπλοκ διάγραμμα ενός τηλεοπτικού δέκτη; Ποια μορφή έχει η καμπύλη απόκρισης του ενισχυτή ενδιάμεσης συχνότητας του τηλεοπτικού δέκτη και για ποιο λόγο είναι έτσι; Ποια είναι η λειτουργία της βαθμίδας AGC στον τηλεοπτικό δέκτη; Ποια είναι η λειτουργία του ενισχυτή φωτεινότητας και ποιος είναι ο ρόλος της γραμμής καθυστέρησης που τοποθετείται στην είσοδό του; Τι ονομάζουμε χρωμοφέρουσες συχνότητες και ποιος είναι ο ρόλος τους; Ποια συστήματα κωδικοποίησης του τηλεοπτικού χρώματος υπάρχουν παγκοσμίως; Πόσες χρωμοφέρουσες και ποιο τύπο διαμόρφωσης χρησιμοποιεί το κάθε σύστημα; Πώς λειτουργεί ο αποκωδικοποιητής NTSC; Πώς λειτουργεί ο αποκωδικοποιητής PAL; Πώς λειτουργεί ο αποκωδικοποιητής SECAM; Τι ονομάζεται υπενδιάμεση συχνότητα ήχου και πώς λειτουργεί το τμήμα ήχου του τηλεοπτικού δέκτη; Πώς αξιοποιούνται οι παλμοί συγχρονισμού γραμμών του τηλεοπτικού σήματος; Πώς επηρεάζουν την παραγωγή υπερυψηλής τάσης και τη λειτουργία του AGC; Πώς λειτουργεί το ηλεκτρονικό τροφοδοτικό του τηλεοπτικού δέκτη; Ποια στοιχεία περιλαμβάνει μια λυχνία CRT και ποιο σκοπό εξυπηρετεί το καθένα; Σε ποιους τύπους διακρίνονται οι έγχρωμες οθόνες CRT; Ποιο σκοπό εξυπηρετούν η μάσκα, το πλέγμα και οι σχισμές σκιάς; Ποια προβλήματα δημιουργεί η απεικόνιση πάνω στις επίπεδες οθόνες λυχνιών CRT και πώς τα αντιμετωπίζουμε; Πώς λειτουργούν οι οθόνες υγρών κρυστάλλων; Πώς λειτουργούν οι οθόνες πλάσματος; Πώς λειτουργούν οι προβολικές οθόνες;

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 6 60 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τηλεόραση είναι σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά επικοινωνιακά συστήματα Δεν υπάρχει άνθρωπος, στις ανεπτυγμένες χώρες, που να μην αφιερώνει ορισμένες ώρες την ημέρα μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο και κινούµενα σχέδια

Βίντεο και κινούµενα σχέδια Βίντεο και κινούµενα σχέδια Περιγραφή του βίντεο Ανάλυση του βίντεο Κωδικοποίηση των χρωµάτων Μετάδοση τηλεοπτικού σήµατος Συµβατικά τηλεοπτικά συστήµατα Τεχνολογία Πολυµέσων 06-1 Περιγραφή του βίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Διατάξεων Εκπομπής σε Συστήματα Ψηφιακής Τηλεόρασης Υψηλής Ευκρίνειας

Ανάλυση Διατάξεων Εκπομπής σε Συστήματα Ψηφιακής Τηλεόρασης Υψηλής Ευκρίνειας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ Ανάλυση Διατάξεων Εκπομπής σε Συστήματα Ψηφιακής Τηλεόρασης Υψηλής Ευκρίνειας Φλώρος Άγγελος ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1 Βίντεο Εισαγωγή Χαρακτηριστικά του βίντεο Απόσταση θέασης Μετάδοση τηλεοπτικού σήματος Συμβατικά τηλεοπτικά συστήματα Ψηφιακό βίντεο Εναλλακτικά μορφότυπα Τηλεόραση υψηλής ευκρίνειας Κινούμενες εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις µε παλµογράφο

Μετρήσεις µε παλµογράφο Η6 Μετρήσεις µε παλµογράφο ΜΕΡΟΣ 1 ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Α. Γενικά Κατά την απεικόνιση ενός εναλλασσόµενου µεγέθους (Σχήµα 1), είναι γνωστό ότι στον κατακόρυφο άξονα «Υ» παριστάνεται το πλάτος του µεγέθους, ενώ

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α Α.1 Από τις παρακάτω πέντε προτάσεις τρεις είναι λανθασµένες. Να τις εντοπίσετε και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. α. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6).

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6). ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΑ Η στερεοσκοπία είναι μια τεχνική που δημιουργεί την ψευδαίσθηση του βάθους σε μια εικόνα. Στηρίζεται στο ότι η τρισδιάστατη φυσική όραση πραγματοποιείται διότι κάθε μάτι βλέπει το ίδιο αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Β2.5 Οθόνες. Εικόνα 46 Μια οθόνη αποτελείται από εικονοστοιχεία, το καθένα από αυτά έχει τρείς φωτεινές πηγές, για κόκκινο, πράσινο και μπλε χρώμα

Β2.5 Οθόνες. Εικόνα 46 Μια οθόνη αποτελείται από εικονοστοιχεία, το καθένα από αυτά έχει τρείς φωτεινές πηγές, για κόκκινο, πράσινο και μπλε χρώμα Β2.5 Οθόνες Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναγνωρίζουμε και να αναφέρουμε τα κύρια χαρακτηριστικά μιας οθόνης (τεχνολογία, ανάλυση, μέγεθος, κόστος, κ.λπ.) Να αναγνωρίζουμε και να αναφέρουμε τις μονάδες μέτρησης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Σφάλματα Μετρήσεων Συμβατικά όργανα μετρήσεων Χαρακτηριστικά μεγέθη οργάνων Παλμογράφος Λέκτορας Σοφία Τσεκερίδου 1 Σφάλματα μετρήσεων Επιτυχημένη μέτρηση Σωστή εκλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ 1. Ποµπός ΑΜ εκπέµπει σε φέρουσα συχνότητα 1152 ΚΗz, µε ισχύ φέροντος 10KW. Η σύνθετη αντίσταση της κεραίας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Η προοπτική εικόνα, είναι, όπως είναι γνωστό, η προβολή ενός χωρικού αντικειμένου, σε ένα επίπεδο, με κέντρο προβολής, το μάτι του παρατηρητή. Η εικόνα αυτή, θεωρούμε ότι αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Εργαστήριο 10 Μετάδοση και Αποδιαμόρφωση Ραδιοφωνικών Σημάτων Λευκωσία, 2010 Εργαστήριο 10

Διαβάστε περισσότερα

Κύριες λειτουργίες ραδιοφωνικών δεκτών

Κύριες λειτουργίες ραδιοφωνικών δεκτών Εμπορικοί δέκτες Κύριες λειτουργίες ραδιοφωνικών δεκτών Αποδιαμόρφωση λήψη του σήματος πληροφορίας Συντονισμός φέροντος επιλογή του σταθμού Φιλτράρισμα απαλοιφή θορύβου και παρεμβολών Ενίσχυση αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ 4.1 ΑΣΚΗΣΗ 4 ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ A. ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΘΕΤΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥΣ Η σύνθεση δύο καθέτων ταλαντώσεων, x x0 t, y y0 ( t ) του ίδιου πλάτους της ίδιας συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ 7.1 ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ ΘΕΩΡΙΑ Όταν φωτεινή παράλληλη δέσμη διαδιδόμενη από οπτικό μέσο α με δείκτη διάθλασης n 1 προσπίπτει σε άλλο οπτικό μέσο β με δείκτη διάθλασης n 2 και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να εξηγείς τις αρχές λειτουργίας των οπτικών αποθηκευτικών μέσων. Να περιγράφεις τον

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Τεχνολογία Τεχνικών Σχολών Ι, Θεωρητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάγκη των ανθρώπων για ασύρματη επικοινωνία από απόσταση έδωσε το έναυσμα στους επιστήμονες της εποχής, πριν περίπου 116 χρόνια, να ασχοληθούν περαιτέρω με την εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Ηλεκτρικών Βιομηχανικών Διατάξεων και Συστημάτων Αποφάσεων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι Σημειώσεις Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 006 Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Τεχνολογία Ι, Πρακτικής Κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κεραίες είναι βασικό εξάρτημα της ασύρματης επικοινωνίας. Στον πομπό του ασύρματου επικοινωνιακού συστήματος, υπάρχει η κεραία εκπομπής και στο δέκτη υπάρχει η κεραία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Σελίδα 1 από 13

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Σελίδα 1 από 13 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Σελίδα από 3 ΦΥΛΛΑ ΙΟ 4 ο η : Το δοµικό διάγραµµα του ποµπού ΑΜ φαίνεται στο παραπάνω σχήµα. Με βάση αυτό η διαδικασία της διαµόρφωσης αποτελείται από δύο λειτουργικά τµήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Χρώµα: κλάδος φυσικής, φυσιολογίας, ψυχολογίας, τέχνης. Αφορά άµεσα τον προγραµµατιστή των γραφικών. Αν αφαιρέσουµε χρωµατικά χαρακτηριστικά, λαµβάνουµε ασπρόµαυρο φως. Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ραδιοφωνία Περιέχομενα 1.Ιστορική Αναδρομή 2.Μονοφωνικό Σήμα 3.Στερεοφωνικό Σήμα 4.Σύγκριση Μονοφωνικό και Στερεοφωνικό σήματος 5.Ψηφιακή Μετάδοση Μηνύματος - Radio

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun)

Σχήμα 1 Απόκλιση στον πυκνωτή (σωλήνας Braun) Άσκηση Η3 Επαλληλία κινήσεων (Μετρήσεις με παλμογράφο) Εκτροπή δέσμης ηλεκτρονίων Όταν μια δέσμη ηλεκτρονίων εισέρχεται με σταθερή ταχύτητα U0=U,0 (παράλληλα στον άξονα z) μέσα σε έναν πυκνωτή, του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ 1 3.1 Η αρχιτεκτονική του ΗΥ Υλικό : οτιδήποτε έχει μια υλική - φυσική υπόσταση σε ένα υπολογιστικό σύστημα Αρχιτεκτονική του ΗΥ: η μελέτη της συμπεριφοράς και της δομής του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ 1 3.1 Η αρχιτεκτονική του ΗΥ Υλικό : οτιδήποτε έχει μια υλική - φυσική υπόσταση σε ένα υπολογιστικό σύστημα Αρχιτεκτονική του ΗΥ: η μελέτη της συμπεριφοράς και της δομής του

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΜΑΘ.. 12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ Οι μετατροπείς συνεχούς ρεύματος επιτελούν τη μετατροπή μιας τάσης συνεχούς μορφής, σε συνεχή τάση με ρυθμιζόμενο σταθερό πλάτος ή και πολικότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH).

ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH). ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH). Η σχετική υγρασία είναι ο λόγος επί τοις εκατό (%) της μάζας των υδρατμών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΚΑNΤΑΡΤΖΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΦΛΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ιούνιος 2010 1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Θερμική ενέργεια Q και Ισχύς Ρ Όταν μια αντίσταση R διαρρέεται από ρεύμα Ι για χρόνο t, τότε παράγεται θερμική ενέργεια Q. Για το συνεχές ρεύμα η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα : Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Τεχνολογία ΙΙ Τεχνικών Σχολών, Θεωρητικής Κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών Μ7 Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών 1. Σκοπός Τα διαστημόμετρα, τα μικρόμετρα και τα σφαιρόμετρα είναι όργανα που χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της διάστασης του μήκους, του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 23 Ηλεκτρικό Δυναµικό. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 23 Ηλεκτρικό Δυναµικό. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 23 Ηλεκτρικό Δυναµικό Διαφορά Δυναµικού-Δυναµική Ενέργεια Σχέση Ηλεκτρικού Πεδίου και Ηλεκτρικού Δυναµικού Ηλεκτρικό Δυναµικό Σηµειακών Φορτίων Δυναµικό Κατανοµής Φορτίων Ισοδυναµικές Επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ Φυσικά φαινόμενα και τεχνολογία Το λευκό φως Το ουράνιο τόξο Το πολικό σέλας Το χρώμα του ουρανού Το ηλιοβασίλεμα Οι επιγραφές ΝΕΟΝ Το χρώμα στους υπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική Γνωρίζουμε τα βασικά Δηλαδή, πως το φως διαδίδεται και αλληλεπιδρά με σώματα διαστάσεων πολύ μεγαλύτερων από το μήκος κύματος. Ανάκλαση: Προσπίπτουσα ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

Κάμερες CCTV Ευαισθησία Ανάλυση Αντιστάθμιση οπίσθιου φωτισμού (BLC, Back Light Control) Ισορρόπηση χρώματος Συντελεστής Gamma

Κάμερες CCTV Ευαισθησία Ανάλυση Αντιστάθμιση οπίσθιου φωτισμού (BLC, Back Light Control) Ισορρόπηση χρώματος Συντελεστής Gamma Κάμερες CCTV Ευαισθησία Η ευαισθησία μιας κάμερας CCD, είναι η μέτρηση της απόδοσής της σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Οι περισσότεροι κατασκευαστές δηλώνουν τη στάθμη ευαισθησίας των καμερών τους, ως μια

Διαβάστε περισσότερα

www.philips.com/welcome

www.philips.com/welcome Register your product and get support at www.philips.com/welcome SDV6122/12 EL Εγχειρίδιο χρήσης Πίνακας περιεχομένων 1 Σημαντικό 4 Ασφάλεια 4 Ανακύκλωση 4 2 Το SDV6122 5 Επισκόπηση 5 3 Ξεκινώντας 6 Εγκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Εισαγωγή Πως λειτουργούν οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες: Ένα βασικό μοντέλο ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται απλά από ένα πόμπο, το δίαυλο μεταδόσεως, και το δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ220: Εργαστήριο ψηφιακών κυκλωμάτων

ΗΥ220: Εργαστήριο ψηφιακών κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ220: Εργαστήριο ψηφιακών κυκλωμάτων Γιώργος Δημητρακόπουλος Ελεγκτής VGA οθόνης και αντιμετώπιση μεγαλύτερων κυκλωμάτων Συνεχίζοντας από την 3 η άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. 2 η ενότητα ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. ρ. Λάμπρος Μπισδούνης. Καθηγητής

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. 2 η ενότητα ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. ρ. Λάμπρος Μπισδούνης. Καθηγητής ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ρ. Λάμπρος Μπισδούνης Καθηγητής 2 η ενότητα ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ T.E.I. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. 1 Περιεχόμενα 2 ης ενότητας Το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Τι συσχετίζεται με τον ήχο

Τι συσχετίζεται με τον ήχο ΗΧΟΣ Τι συσχετίζεται με τον ήχο Υλικό Κάρτα ήχου Προενυσχιτής Equalizer Ενισχυτής Ηχεία Χώρος Ανθρώπινη ακοή Ψυχοακουστικά φαινόμενα Ηχητική πληροφορία Σημείο αναφοράς 20 μpa Εύρος συχνοτήτων Δειγματοληψία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα: Τεχνολογία Αναλογικών και Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Τεχνολογία Τεχνικών Σχολών

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Στοιχεία ομάδας: Ονοματεπώνυμο Α.Μ. Ημερομηνία: Τμήμα: Απαραίτητες Θεωρητικές Γνώσεις: Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη που μετατρέπει τη φωτεινή ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ )

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) 5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) Μεταβλητοί αντιστάτες Η τιμή της αντίστασης των μεταβλητών αντιστατών σε αντίθεση με αυτή των σταθερών, δε διατηρείται σταθερή αλλά μεταβάλλεται, είτε μηχανικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν.

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν. ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι αριθμητική παράσταση; Με ποια σειρά εκτελούμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση ώστε να βρούμε την τιμή της; Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΩΤΙΣΜΟ ΔΙΑΔΡΟΜΟΥ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑ ΜΕ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ανάλυση

ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΩΤΙΣΜΟ ΔΙΑΔΡΟΜΟΥ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑ ΜΕ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ανάλυση ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΩΤΙΣΜΟ ΔΙΑΔΡΟΜΟΥ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑ ΜΕ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ανάλυση συστημάτων Διευκρινήσεις και οδηγίες για τον έλεγχο των

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης. Έγχρωμη Κάμερα για Εντοιχιζόμενη Μπουτονιέρα 1265..

Οδηγίες χρήσης. Έγχρωμη Κάμερα για Εντοιχιζόμενη Μπουτονιέρα 1265.. Οδηγίες χρήσης Έγχρωμη Κάμερα για Εντοιχιζόμενη Μπουτονιέρα 1265.. Περιγραφή συσκευής Η έγχρωμη κάμερα ανήκει στο σύστημα επικοινωνίας εισόδου Gira και εξυπηρετεί στην επέκταση της εντοιχιζόμενης μπουτονιέρας.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ Σαν ήχος χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε μηχανικό ελαστικό κύμα ή γενικότερα μία μηχανική διαταραχή που διαδίδεται σε ένα υλικό μέσο και είναι δυνατό να ανιχνευθεί από τον άνθρωπο μέσω της αίσθησης της ακοής.

Διαβάστε περισσότερα

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ 10 - ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Ηλεκτρική μηχανή ονομάζεται κάθε διάταξη η οποία μετατρέπει τη μηχανική ενεργεια σε ηλεκτρική ή αντίστροφα ή μετατρεπει τα χαρακτηριστικά του ηλεκτρικού ρεύματος. Οι ηλεκτρικες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι Λαμίας Τμήμα Ηλεκτρονικής

Τ.Ε.Ι Λαμίας Τμήμα Ηλεκτρονικής Τ.Ε.Ι Λαμίας Τμήμα Ηλεκτρονικής 2 η ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΠΤΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Μπαρμπάκος Δημήτριος Τζούτζης Έλτον-Αντώνιος Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Κώτσος Λαμία 2013 Περιεχόμενα 1. Οπτική πηγή 1.1 Χαρακτηριστικές καμπύλες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/2013. ΘΕΜΑ 1 ο

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/2013. ΘΕΜΑ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 01-013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/013 ΘΕΜΑ 1 ο 1) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ) 1. ιαµόρφωση Πλάτους. Στην άσκηση αυτή θα ασχοληθούµε µε τη ιαµόρφωση Πλάτους (Amplitude Modulation) χρησιµοποιώντας τον ολοκληρωµένο διαµορφωτή

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σχολικό Εργα στήριο Φυσικών Επιστημών

2 ο Σχολικό Εργα στήριο Φυσικών Επιστημών 5ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΣΧ. ΕΤΟΣ 009 10 ο Σχολικό Εργα στήριο Φυσικών Επιστημών Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός Τάξη Β' Θετικής και Τεχνολογικής κατεύθυνσης ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΤΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο. α. τα μήκη κύματος από 100m έως 50m ονομάζονται κύματα νύχτας και τα μήκη κύματος από 50m έως 10m ονομάζονται κύματα ημέρας.

ΘΕΜΑ 1 ο. α. τα μήκη κύματος από 100m έως 50m ονομάζονται κύματα νύχτας και τα μήκη κύματος από 50m έως 10m ονομάζονται κύματα ημέρας. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ 1 ο ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1) Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του ΑΡΧΗ ης ΣΕΛΙΔΑΣ Προτεινόμενο Τελικό Διαγώνισμα Στη Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυσης Γ Λυκείου Διάρκεια: 3ώρες ΘΕΜΑ A Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας Κέντρο εκπαίδευσης ISC July 2009 > Ανίχνευση κίνησης και παρουσίας Περιεχόμενα Τι είναι ο ανιχνευτής κίνησης? Ανιχνευτές κίνησης & οφέλη για τον πελάτη Ανιχνευτές κίνησης στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (14) Θέμα 1 ο Α. Σε ιδανικό κύκλωμα ηλεκτρικών ταλαντώσεων LC σε κάποια χρονική στιγμή που το ρεύμα στο κύκλωμα είναι ίσο με το μισό της μέγιστης τιμής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταία(μεταβολή:(Αύγουστος(2013( 11

Τελευταία(μεταβολή:(Αύγουστος(2013( 11 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Χ.Γ.ΜΠΑΧΑΡΙΔΗΣ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Ο παλμογράφος είναι το πιο πολύπλοκο όργανο που θα συναντήσει ένας φοιτητής στα εργαστήρια ηλεκτρισμού. Η πλήρης εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel Μέτρηση Γωνίας Bewse Νόμοι του Fesnel [] ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο πείραμα, δέσμη φωτός από διοδικό lase ανακλάται στην επίπεδη επιφάνεια ενός ακρυλικού ημι-κυκλικού φακού, πολώνεται γραμμικά και ανιχνεύεται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα