Η πολυδιάστατη προσωπικότητα του Βίκτορος Ουγκώ: ο άνθρωπος και το συγγραφικό του έργο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η πολυδιάστατη προσωπικότητα του Βίκτορος Ουγκώ: ο άνθρωπος και το συγγραφικό του έργο"

Transcript

1 Η πολυδιάστατη προσωπικότητα του Βίκτορος Ουγκώ: ο άνθρωπος και το συγγραφικό του έργο Αννα Ταμπάκη Αναπλ. Καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών Φίλοξ. Ερευνήτρια ΚΝΕ/ΕΙΕ Θεωρώ ιδιαιτέρως ευνοϊκή, ευτυχή θα έλεγα, την παρούσα συγκυρία. Με τον δεύτερο κύκλο ομιλιών των Ειδικών Μορφωτικών Εκδηλώσεων του EIE, εγκαινιάζουμε στην Ελλάδα τις επετειακές εκδηλώσεις για τον Βίκτορα Ουγκώ, που θα ξετυλιχθούν κατά την διάρκεια του έτους με την αρωγή της Γαλλικής Πρεσβείας στην Αθήνα. Φαντάζομαι πως είμαστε κατά κάποιο τρόπο στην πρωτοπορία και σε παγκόσμιο επίπεδο, μια και, τύχη αγαθή, ο κύκλος προγραμματίστηκε να πραγματοποιηθεί ακριβώς μετά την έλευση του καινούργιου χρόνου. Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα να ευχαριστήσω από καρδιάς ορισμένους συναδέλφους: πρώτον τον καθηγητή Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη, Διευθυντή του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών, ο οποίος με την ευαισθησία που τον διακρίνει για τα θέματα της ευρωπαϊκής παιδείας σε συνδυασμό με την επιστημονική του διορατικότητα, αγκάλιασε ευθύς εξαρχής την ιδέα, την συνάδελφο κυρία Δέσποινα Πρόβατα, δρ. συγκριτικής φιλολογίας της Σορβόννης, μελετήτρια της πρόσληψης του Ουγκώ στην Ελλάδα, που εγκαίρως συζήτησε μαζί μου τις πολλαπλές δυνατότητες που θα παρείχε ο εορτασμός του έτους Ουγκώ από την Γαλλική Κυβέρνηση, και τους δύο αγαπητούς συναδέλφους του ΚΝΕ, την κυρία Λουκία Δρούλια, Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών και Διευθύντρια επί σειρά ετών στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, και τον κύριο Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, Διευθυντή Ερευνών, που δέχτηκαν, παρόλο τον φόρτο της εργασίας τους, να εμπλουτίσουν με τις γνώσεις τους τον παρόντα κύκλο. 17

2 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Last but not least, επιθυμώ να ευχαριστήσω την αγαπητή συνάδελφο, κυρία Ελένη Γραμματικοπούλου, διοργανώτρια και ψυχή των Ειδικών Μορφωτικών Εκδηλώσεων του EIE. Μας άκουσε και μας βοήθηκε με την γνωστή της αποτελεσματικότητα, την αποτελεσματικότητα και συνάμα το μεράκι που προσέδωσαν στους εκπαιδευτικούς αυτούς κύκλους διαλέξεων την ποιότητα και την σταθερότητα ενός χρήσιμου και αξιόλογου διαύλου επικοινωνίας, θα τολμούσα να πω, ενός θεσμού εκλαΐκευσης και διάχυσης της γνώσης. Να μιλήσουμε τώρα για τον Βίκτορα Ουγκώ, τον άνθρωπο και τον συγγραφέα. Το εγχείρημα είναι πολλαπλά δύσκολο, όπως συμβαίνει άλλωστε πάντοτε με τις σαρωτικές, τις μυθικές και συχνά αντιφατικές προσωπικότητες. Ποιητής που έμελλε να δεσπόσει λόγω της βιολογικής και της λογοτεχνικής του μακροβιότητας και συνάμα λόγω της εκρηκτικής, ανατρεπτικής φυσιογνωμίας του, στον γαλλικό 19ο αιώνα. Παρομοιάζεται, όχι αναίτια, εξαιτίας του εύρους και της διάρκειας της παρουσίας του, με την χυμώδη κι εξίσου εκρηκτική φυσιογνωμία του αιώνα του Διαφωτισμού, τον Βολταίρο. θα μπορούσαμε να πούμε πως η βιολογική μακροβιότητα έπαιξε καθοριστικό ρόλο, αποτελώντας συστατικό και εξελικτικό στοιχείο του έργου του, τροποποιώντας το ή εμπλουτίζοντας το. Ιδίως η ποίηση, επιδέχεται, όπως καλά γνωρίζουμε, τελειοποίηση της τεχνικής της. Ο Ουγκώ διαπερνά τα αισθητικά ρεύματα που ακολουθούν τον ρομαντισμό και, παρόλες τις αντιθέσεις, θεωρείται ένας μεγάλος δημιουργός. Για τον Paul Valéry, στην μακροβιότητα του οφείλει ο Ουγκώ το γεγονός πως με τις τελευταίες του συλλογές καταξιώνεται ως ένας μεγάλος ποιητής, ίσως ο μεγαλύτερος του αιώνα του. 1 Ο Charles Baudelaire επισημαίνει την ανάδυση της παγκοσμιότητας (universalité) μέσα από το έργο του Ουγκώ, καθώς κανείς δεν είναι πιο 1. Βλ. Histoire littéraire de la France, τ. 5ος, Παρίσι, Éditions Sociales, σ

3 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ ικανός να εμβαπτισθεί στις κοσμικές δυνάμεις και να εναρμονιστεί με τις δυνάμεις της φύσης. Μπορεί να είναι ακριβής και φωτεινός και συνάμα κατορθώνει να περιγράψει τις σκιάσεις, να αποδώσει το σκοτεινό και αυτό που μυστηριωδώς αποκαλύπτεται ("Aucun artiste n'est plus universel que lui, plus apte à se mettre en contact avec les forces de la vie universelle, plus disposé à prendre sans cesse un bain de nature. Non seulement il exprime nettement, il traduit littéralement la lettre nette et claire; mais il exprime avec l'obscurité indispensable ce qui est obscur et obscurément révélé"). 2 Μα και ο André Gide αναγκάζεται va τον αναγνωρίσει ως τον μεγαλύτερο γάλλο ποιητή, "αλλοίμονο!": "le plus grand poète français, hélas!...". 3 Κάτω από άλλο πρίσμα, ο Roland Barthes λαμβάνει υπόψη του την μακροβιότητα του ρομαντικού συγγραφέα για να αξιολογήσει το έργο του. Διαπιστώνοντας πως η ρομαντική επανάσταση δεν κατόρθωσε να διασαλεύσει τις αρχές της "αστικής γραφής" (écriture bourgeoise), εξαίρει τον Ουγκώ, καθώς μόνον αυτός, ανέδειξε, μέσα από τα βιολογικά μεγέθη της διάρκειας και της ευρυχωρίας, μια ιδιότυπη θεματική, που δεν είναι πλέον αναγνώσιμη στο πλαίσιο της παράδοσης, μα μονάχα σε συνάρτηση με το προσωπικό του διάνυσμα. Μόνον ο Ουγκώ με το μέγεθος και με την δύναμη του προσωπικού του ύφους, επισημαίνει ο Μπάρτ, στάθηκε ικανός να ασκήσει πίεση στον κλασικό τρόπο γραφής και να οδηγήσει το ύφος σε μια έκρηξη. Όχι μόνον γιατί έγραψε πολύ αλλά και γιατί ασκήθηκε στην γραφή για ένα τόσο μακρό διάστημα, που εκτείνεται στα δύο μισά του αιώνα, με μια σημαντική ενδιάμεση κρίση συνείδησης. Ασκήθηκε τόσο, έγραψε τόσο πολύ ώστε το ίδιο του τό έργο αντικατοπτρίζει την ιστορική εξέλιξη και ενσωματώνεται στο ιστορικό γίγνεσθαι ("Seul Hugo, en tirant des dimensions charnelles de sa durée et de son espace, une thématique verbale particulière, qui ne pouvait plus 2. Βλ. πρόχειρα την συλλογή Le Romantisme Européen, τ. Ι, Παρίσι, Nouveaux Classiques Larousse, σ Le Romantisme Européen, ό. π., σ

4 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) se lire dans la perspective d'une tradition, mais seulement par référence à l'envers formidable de sa propre existence, seul Hugo, par le poids de son style, a pu faire pression sur l'écriture classique et l'amener à la veille d'un éclatement"). 4 Ωστόσο αυτή η διττή μακροβιότητα (βιολογική και συγγραφική) διασαλεύει επίσης και το αξίωμα της νεωτερικότητας, της modernité. Μπορούμε να πούμε πως ο Ουγκώ του β' μισού του 19ου αιώνα, ο άνθρωπος που συνομιλεί πλέον με την ιστορία, ενσαρκώνει έναν αισθητικό όσο και ιδεολογικό αναχρονισμό, που έλαβε τέλος τον Ιούνιο του Μετά το 1850, σε σχέση με τα νεωτερικά ρεύματα και τους συγγραφείς που εκκολάπτονται (π.χ. Baudelaire, Mallarmé, Lautréamont), το πιο μοντέρνο από τα έργα του είναι η συλλογή Τα Τραγούδια των Δρόμων και των Δασών (Les Chansons des rues et des bois, 1865). Αντιθέτως οι Ενατενίσεις (Contemplations, 1856) φαίνονται αναχρονιστικές σε σχέση με τα Άνθη τον Κακού (1857) του Baudelaire, ο Άνθρωπος που Γελά (L'homme qui rit) μοιάζει εκτός χρόνου εάν συγκριθεί με την Αισθηματική Αγωγή του Gustave Flaubert. Και τι να πούμε για την φιλολογική κριτική που θίγει με τον Wiliiam Shakespeare, σε μια εποχή που εμφανίζεται ο Ιππόλυτος Taine. 5 Αντινομίες που διόλου δεν επηρεάζουν ωστόσο την εξέλιξη της μεγαλοφυίας του καθώς διόλου δεν ανακόπτουν την διάδοση του έργου του ή την κατασκευή του μύθου που τον περιβάλλει. Μα ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. CE SIÈCLE AVAIT DEUX ANS Ce siècle avait deux ans! Rome remplaçait Sparte, Déjà Napoléon perçait sous Bonaparte Et du premier consul, déjà, par maint endroit, Le front de l'empereur brisait le masque étroit. 4. Βλ. Histoire littéraire de la France, ό.π., σ Histoire littéraire de la France, ό.π., σ. 176.

5 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ Alors dans Besançon, vieille ville espagnole, Jeté comme la graine au gré de l'air qui vole, Naquit d'un sang breton et lorrain à la fois, Un enfant sans couleur, sans regard et sans voix, Si débile qu'il fut, ainsi qu'une chimère, Abandonné de tous, excepté de sa mère (...) (Από την συλλογή Les feuilles d'automne ) Αυτοβιογραφικό το ποίημα της συλλογής Φθινοπωρινά φύλλα, μας εισάγει στα βασικά στοιχεία που καθόρισαν τον κόσμο του μικρού Βίκτορα. "Αυτός ο αιώνας ήταν δύο χρονών": Γεννιέται το 1802 στην Besançon. Μητέρα του είναι η Sophie Trébuchet από την Νάντη -στην περιοχή της Βανδέας (Vendée), που υπήρξε κατά την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης λίκνο της αντίδρασης και των υποστηρικτών της βασιλείας 6 - συντηρητική και θρησκευόμενη, και πατέρας του ο Joseph- Léopold-Sigisbert Hugo, από την Λορραίνη, δημοκράτης βοναπαρτιστής, που ακολουθώντας στρατιωτική καρριέρα, θα φθάσει στον βαθμό του στρατηγού και θα καταλάβει υψηλά διοικητικά αξιώματα εκτός Γαλλίας (Ισπανία). Η ηρωική φυσιογνωμία του Ναπολέοντα σφραγίζει τους πρώτους στίχους του ποιήματος. Άλλο στοιχείο που διαγράφεται με ένταση: η τρυφερή και στοργική φυσιογνωμία της μητέρας. Η ασυμφωνία του ζεύγους Hugo, που θα καταλήξει σε διαζύγιο, θα αποστερήσει αργότερα και για αρκετά χρόνια τον Βίκτορα από την παρουσία της. Αργότερα, στο Παρίσι, ο Βίκτωρ διαμένει στο οικοτροφείο Cordier, ενώ παρακαλουθεί μαθήματα στο περίφημο Λύκειο Louis-le-Grand ( ). Ευτυχισμένη παρένθεση υπήρξε το χρονικό διάστημα που η κυρία Hugo πέρασε με τα παιδιά της στις Feuillantines: 6. Ο Ουγκώ θα πει χαρακτηριστικά "mon père vieux soldat, ma mère vendéenne". Ο ποιητής, τέκνο της ιστορίας και του έρωτα δύο ανόμοιων ανθρώπων, γεννήθηκε μέσα από την Επανάσταση και ακριβέστερα με αφορμή την εξέγερση της Βανδέας, γεγονός που οδήγησε στην Νάντη ως μαχητήκαταστολέα της Αντεπανάστασης τον Λεοπόλδο Ουγκώ, όπου και συνάντησε την βολταιρική μα και άκρως συντηρητική Σοφία Trébuchet. 21

6 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) "J'eus dans ma blonde enfance, hélas, trop éphémère, Trois maîtres: un jardin, un vieux prêtre et ma mère" (Είχα στην ξανθιά μου παιδική ηλικία, τόσο εφήμερη αλλοίμονο, Τρεις δασκάλους: έναν κήπο, έναν ηλικιωμένο ιερέα και την μητέρα μου). Μαθητής ακόμη συνθέτει τα πρώτα του ποιήματα και φιλοδοξεί να φθάσει στις υψηλές σφαίρες της δημιουργίας. Γράφει στα 1816, μόλις δηλαδή 14 ετών, σπρωγμένος από ακατανίκητη νεανική ματαιοδοξία: "Je veux être Chateaubriand ou rien" (Θέλω να γίνω ή Σατωβριάνδος ή τίποτα). Πρώιμο ταλέντο, αποσπά ενωρίς τις πρώτες βραβεύσεις και διακρίσεις σε διαγωνισμούς (Académie Française, 1817, Académie des Jeux floraux de Toulouse -Ανθεστήρια της Τουλούζης, 1819), που τον βοηθούν να πείσει τον πατέρα του να τον αφήσει να αφοσιωθεί στην λογοτεχνία αντί να ακολουθήσει σπουδές στην Πολυτεχνική Σχολή. Θα εγκαταλείψει για τον ίδιο λόγο και τις σπουδές νομικής που ξεκίνησε δίχως ιδιαίτερο ενθουσιασμό. Η λογοτεχνική του μαθητεία ξεκινά και αυτή ενωρίς. Ιδρύει με τους δύο αδελφούς του, τον Άβελ (Abel) και τον Ευγένιο, το περιοδικό Conservateur littéraire. Εκείνη την εποχή είναι θρησκευόμενος καθολικός και μοναρχικός. Επιδιώκει την αποδοχή και την υποστήριξη του Chateaubriand. Οι πολιτικές του μετατοπίσεις είναι ενδιαφέρον και οπωσδήποτε πολύπλοκο ζήτημα, στο οποίο θα επανέλθουμε και θα αναλυθεί βαθύτερα σε άλλη ομιλία που θα ακολουθήσει. Ας συγκρατήσουμε, ωστόσο, πως ο ίδιος θα τις κατα- Ο Β. Ουγκώ το & ό ξ ής lglg. Προσωπογραφία τον Achille Deveria. ' * Ύ * ' * ΤΙ

7 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ monarchiste (μοναρχικός) : royaliste libéral (μοναρχικός φιλελεύθερος) : libéral socialiste (φιλελεύθερος σοσιαλιστής) : libéral socialiste démocrate (φιλελεύθερος σοσιαλιστής δημοκράτης) : libéral socialiste démocrate républicain (φιλελεύθερος σοσιαλιστής ριζοσπαστικός δημοκράτης). Αυτή είναι η καμπύλη της πολιτικής του εξέλιξης και ωρίμανσης, σύμφωνα με τα δικά του λόγια, με χρονολογίες που θεωρούνται αμφίβολες από τους μελετητές του και ορολογία αρκετά διάτρητη. 7 Στις 12 Οκτωβρίου 1822 παντρεύεται, μετά από σφοδρό έρωτα, με την Adèle Foucher, στην παρισινή εκκλησία του Saint-Sulpice. Συνεργάζεται με την Muse Française, που ιδρύεται το 1823, και συχνάζει στο φιλολογικό σαλόνι του Charles Nodier, όπου συναναστρέφεται με τον Alfred de Vigny και τον Λαμαρτίνο. Το 1822 εκδίδει την πρώτη του συλλογή, Ωδές (Odes), που συνοδεύεται από σημαντικό Πρόλογο. Αναλύεται η ενότητα της ποίησης και η ουσία της. Από την αρχή του ποιητικού του έργου, ο Ουγκώ τοποθετεί το έργο του μέσα στην Ιστορία και επιδιώκει να αποβεί καθρέφτισμα, προφητική αντανάκλαση της. Ήδη στον πρώτο Πρόλογο (η συλλογή επανεκδίδεται λίγο αργότερα με την προσθήκη των Ballades - Ωδές και Μπαλλάντες), εκχωρεί στην πολιτική καίρια θέση και συνάμα εντάσσει την ποίηση στην ροή της ανθρωπότητας. 8 Η οριστική έκδοση της συλλογής αναπτύσσεται γύρω από τρεις ομάδες: πολιτικοί και ηθικοί στοχασμοί, ποιητική τέχνη, προσωπικός λυρισμός. Διαιρείται σε έξι βιβλία. Το πρώτο τοποθετεί τον ποιητή στην ροή της 7. Jacques Body (επιμ.), Quatrevingt-treize, Παρίσι, Gamier Flammarion, 1965, Préface, σ Στον πρώτο Πρόλογο (Ιούνιος 1822) αποφαίνεται ως προς την "ουσία" της ποίησης: "Le domaine de la poésie est illimité. Sous le monde réel, il existe un monde idéal qui se montre resplendissant à l'œil de ceux que des méditations graves ont accoutumés à voir dans les choses plus que les choses". Ενώ στον Πρόλογο του 1824, αναφέρεται στην "αποστολή" του ποιητή και στον καθοδηγητικό του ρόλο: "Telle est la mission du poète; ses élus sont ces sentinelles laissées par le Seigneur sur les tours de Jérusalem et qui ne se tairont ni jour ni nuit" (...). [Le poète] "doit marcher devant les peuples comme une lumière et leur montrer le chemin (...)". 23

8 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) ιστορίας ("dans les révolutions") υμνεί τις στιγμές δόξας της "παλαιάς Γαλλίας" και τους μονάρχες (βασιλείς και αυτοκράτορες) που συνέβαλαν στην λαμπρότητα της. Τα υπόλοιπα τρία τοποθετούν διαδοχικά τον ποιητή, σε συνάρτηση με την ιστορική, την ηθική και την προφητική του αποστολή, το πέμπτο αφιερώνεται στον προσωπικό ποιητικό λυρισμό ενώ οι Μπαλλάντες διακηρύσσουν το αναφαίρετο δικαίωμα στην μαγεία. Ο Ουγκώ αφοσιώνεται στην ποίηση-δημιουργία, όπως οι προφήτες της Βίβλου στην ιερή αποστολή τους. 9 Δοκιμάζεται τότε και στο μυθιστόρημα: το 1823 εκδίδει τον Χάν της Ισλανδίας (Han d'islande) και το 1826 το Μπούγκ-Ζαργκάλ (Bug-Jargal), α' γραφή το Αρχίζει να παίρνει ενεργά μέρος στο ρομαντικό κίνημα, αν και το 1824, σε νέο Πρόλογο των Ωδών, τοποθετείται στο ζήτημα με μετριοπάθεια, δηλώνοντας πως δεν είναι ούτε κλασσικός μα ούτε και ρομαντικός, αλλά συμβιβαστικός και συμφιλιωτικός με τις δύο τάσεις. Στα 1829, καθώς τον απασχολεί η καθαρή ποίηση, θίγει στον πρόλογο της συλλογής Τα Ανατολίτικα (Les Orientales), στην οποία συμπλέκεται η ροπή του ανατολισμού 10 με την εκδήλωση φιλελληνικών αισθημάτων, 11 το ζήτημα της ελευθερίας της έμπνευσης. "Le poète est libre", δηλώνει απερίφραστα. Αποκηρύσσει 9. Histoire littéraire de la France, O.K., τ. 4ος, σσ "Les études orientales n'ont jamais été poussées si avant. Au siècle de Louis XIV on était helléniste, maintenant on est orientaliste (...). Il résulte de tout cela que l'orient, soit comme image, soit comme pensée, est devenu pour les intelligences autant que pour les imaginations une sorte de préoccupation générale à laquelle l'auteur de ce livre a obéi peut-être à son insu. Les couleurs orientales sont venues comme d'elles-mêmes empreindre toutes ses pensées, toutes ses rêveries; et ses rêveries et ses pensées se sont trouvées tour à tour, et presque sans l'avoir voulu, hébraïques, turques, grecques, persanes, arabes, espagnoles mêmes (...)" (Préface, Janvier 1829), Victor Hugo, Odes et Ballades. Les Orientales, Παρίσι, Garnier Flammarion, 1968, σ Αναφέρει στον Πρόλογο: "Déjà la mémorable guerre des Grecs avait fait se retourner tous les peuples de ce côté. Voici maintenant que l'équilibre de l'europe paraît prêt à se rompre; le statu quo européen, déjà vermoulu et lézardé, craque au côté de Constantinople. Tout le continent penche à l'orient. Nous verrons de grandes choses. La vieille barbarie asiatique n'est peut-être pas 24

9 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ την επέμβαση της κριτικής, που επιχειρεί να προσδιορίσει κανονιστικά τα όρια της τέχνης (les limites de l'art). 12 Σταθήκαμε στα πρώτα βήματα. Ας δούμε στην συνέχεια με γρήγορες πινελιές τους κυριότερους σταθμούς της ζωής και του έργου του για να μπορέσουμε, εν συνεχεία, να αναλύσουμε τους βασικούς άξονες του στοχασμού του. Η δημιουργική του ηλικία διαιρείται σε δύο, μεγάλα τμήματα: το πρώτο αντιστοιχεί με την εμπλοκή του στην ρομαντική μάχη ( ), όπου καθοριστικό ρόλο έπαιξε το δραματικό του έργο και η διατύπωση της "θεωρίας του δράματος" ("Préface de Cromwell", Hernani ). Ο "Πρόλογος στον Κρόμβελ" συνιστά ένα από τα πλέον σημαντικά κείμενα επεξεργασίας της θεωρίας του ρομαντικού δράματος. Ο Ουγκώ ενσωματώνει αρκετές από τις διάχυτες απόψεις της εποχής του, που κυοφορήθηκαν μετά από την γνωριμία με το σαιξπηρικό έργο, το γερμανικό θέατρο και την δραματουργία του Schlegel, και συγκλίνει, σε αρκετά σημεία, με τις θέσεις που_αναπτύσσει ο Stendhal (Racine et Shakespeare, ). Με τον Κρόμβελ, ο Ουγκώ προτείνει ένα υπόδειγμα σύγχρονου ιστορικού δράματος που υπακούει στην σαιξπηρική τεχνική. Τα βασικά στοιχεία της προβληματικής συνοψίζονται ως εξής: α. Διάκριση των τριών ηλικιών της ανθρωπότητας (les trois âges de l'humanité): οι πρωτόγονοι χρόνοι είναι λυρικοί, οι αρχαίοι χρόνοι είναι επικοί και οι μοντέρνοι χρόνοι είναι δραματικοί, β. Η έλευση του χριστιανισμού επέβαλε το δράμα. γ. Η μίξη των ειδών, του τραγικού με το κωμικό, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ολική απεικόνιση της πραγματικότητας και τον εμπλουτισμό της δραματικής τέχνης, ώστε να aussi dépourvue d'hommes supérieurs que notre civilisation le veut croire. Il faut se rappeler que c'est elle qui a produit le seul colosse que ce siècle puisse mettre en regard de Buonaparte, si toutefois Buonoparte peut avoir un pendant; cet homme de génie, turc et tartare à la vérité, cet Ali-pacha qui est à Napoléon ce que le tigre est au lion, le vautour à l'aigle" {ό.π., σσ ). 12. Το ίδιο, σσ

10 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) φθάσει στην ολοκλήρωση της (poésie complète), δ. Κατάργηση των αριστοτελικών, κλασικών ενοτήτων του τόπου και του χρόνου και διατήρηση μόνον της ενότητας δράσης (unité d'action), ε. Η ελευθερία στην τέχνη και η αποδέσμευση της μεγαλοφυίας του καλλιτέχνη: δεν υπάρχουν ούτε κανόνες, ούτε πρότυπα, ς. Η ζωή μετουσιωμένη σε τέχνη: ό,τι υπάρχει στην φύση υπάρχει και στην τέχνη. Απορρέει η μίξη, συνύπαρξη του υψηλού με το γελοίο (le sublime à côté du grotesque). Αυτή η ρήση δεν σημαίνει ωστόσο αποδοχή και προσχώρηση σε έναν απόλυτο ρεαλισμό. Η τέχνη δεν είναι δουλικό αντίγραφο της πραγματικότητας, αλλά αποτελεί επιλογή και ερμηνεία, ζ. Το δράμα αντικατοπτρίζει την φύση μα είναι ένας καθρέφτης πύκνωσης, ένα σημείο οπτικής, στο οποίο βρίσκεται επεξεργασμένη μια ανώτερη πραγματικότητα, η. Ο ποιητής επιλέγει όχι το ωραίο αλλά το χαρακτηριστικό. Αναζήτηση της βαθύτερης ουσίας της ιδιοτυπίας, της couleur locale, θ. Το δράμα ως έργο τέχνης πρέπει να είναι έμμετρο. Αυτήν την τελευταία αρχή δεν την σεβάστηκε όμως στο σύνολο του δραματικού του έργου. Ο Ουγκώ επιβάλλεται ως ο εκπρόσωπος του ρομαντικού κινήματος. Συγγραφείς και καλλιτέχνες συρρέουν, κατακλύζοντας το σαλόνι του ποιητή. Με ορμή και βιασύνη επιθυμούν να γκρεμίσουν τις παλιές αξίες. Πρόκειται για μια λογοτεχνική επανάσταση, που παίρνει σάρκα και οστά λίγο πριν από την πολιτική επανάσταση του Ιουλίου. Ο Ουγκώ μοιάζει άλλωστε να την προαγγέλλει, γράφοντας στον περίφημο Πρόλογο του Ερνάνη πως ο ρομαντισμός δεν είναι στην πραγματικότητα παρά ο φιλελευθερισμός στην λογοτεχνία ("Le romantisme n'est, à tout prendre, que le libéralisme en littérature"). Ακολούθησε η περίοδος της λογοτεχνικής του καταξίωσης ( ), όπου καθοριστικό ρόλο στην προσωπική του ζωή έπαιξε η δυσαρμονία του με την σύζυγο του Adèle Hugo και η γνωριμία του με την σύντροφο για τα κατοπινά χρόνια και πνευματική του συνοδοιπόρο, την Juliette Drouet, και στον δημόσιο βίο, η πλούσια παραγωγή του στον χώρο του μυθιστορήματος: Παναγία των Παρισίων (Notre-Dame de Paris, 1831), και στην λυρική ποίηση Φθινοπωρινά φύλλα (Les Feuilles 26

11 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ d'automne, 1831), Τραγούδια τον Δειλινού (Les Chants du Crépuscule, 1835), Εσωτερικές Φωνές, (Les Voix Intérieures, 1837), Ακτίνες και Σκιές (Les Rayons et les Ombres, 1840). Από την μία συλλογή στην άλλη παρακολουθούμε τις εσωτερικές μεταλλαγές και μεταπτώσεις, την διφορούμενη ενίοτε κίνηση του ποιητή προς τα εμπρός και τους κλυδωνισμούς του εσωτερικού του κόσμου. Παρατηρείται εξέλιξη και ωρίμανση των ιδεών του, βαθμιαία ανάδυση της πρωτοτυπίας του και προσδιορισμός της ποιητικής του αντίληψης. Στον τομέα της δραματουργίας, παρουσιάζει αρκετά νέα έργα, εμπνευσμένα από θέματα της νεώτερης ιστορίας, άλλα έμμετρα και άλλα συνθεμένα σε πεζό λόγο: Ο Βασιλιάς διασκεδάζει (Le Roi s'amuse, 1833 τοποθετείται στην αυλή του Φραγκίσκου του Α'), Lucrèce Borgia, Marie Tudor (1833), Άγγελος, τύραννος της Πάδονας (Angelo, 1835), το αριστούργημα του Ρονΐ Μπλάς (Ruy Blas, 1838) και τους Burgraves [Στρατιωτικοί Διοικητές], 1843, που μας μεταφέρει στην μεσαιωνική Γερμανία. Το 1841 εκλέγεται στην Γαλλική Ακαδημία. Αυτό το τμήμα της ζωής του σφραγίζεται από μία οδυνηρή εμπειρία, τον απροσδόκητο θάνατο από πνιγμό στον Σηκουάνα, της νιόπαντρης τότε νεαρής κόρης του Léopoldine (1843) και του συζύγου της Charles Vacquerie. Ο χωρισμός από την αγαπημένη κόρη, της fßä οποίας διατηρεί ευλαβικά την ενθύμηση ώς το τέλος της ζωής του, τον συγκλονίζει. Αφωνος U στην αρχή, θα αποτυπώσει στην συνέχεια αυτήν την ανθρώπινη εμπειρία στις συλλογές Les Rayons et les Ombres και στις Cnntemnìationç ^ Léopoldine. Στο κάτω μέρος τον σχεδίου, κομματάκι ' υφάσματος από το φόρεμα της, που κρατούσε ως ευλαβική ενθύμηση ο Ουγκώ. (Μουσείο V. Hugo, Παρίσι). 27

12 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Είπαμε ήδη πως ο Ουγκώ πιστεύει βαθειά στην προφητική και εκπολιτιστική αποστολή (mission civilisatrice) του ποιητή. Αγγελιαφόρος του μέλλοντος (l'annonciateur de l'avenir), ο ποιητής εμπνέεται από την αιώνια αλήθεια και δεν θα ήταν δυνατόν, δίχως να προδώσει την αποστολή του, να περιοριστεί στην καθαρή ποίηση (poésie pure). O ποιητής οφείλει να οδηγεί τους λαούς (guider les peuples). Le poète en des jours impies Vient préparer des jours meilleurs. (...) Peuples! écoutez le poète! Écoutez le rêveur sacré! (...) Il rayonne! il jette sa flamme Sur l'éternelle vérité! (...) ("Fonction du poète", από την συλλογή Les Rayons et les Ombres, 1839) Ο Ουγκώ στρέφεται στην πολιτική. Υποστηριστής στην αρχή του Louis-Philippe, συνδέεται μετά φιλικά με την νεαρή duchesse d'orléans, ενθουσιώδη θαυμάστρια του έργου του. Ίσως πίστευε πως η άνοδος του due d'orléans στην εξουσία θα του απέφερε κάποιο υπουργείο, ελπίδες που ανατράπηκαν από τον θάνατο του δούκα (1842). Ο Ουγκώ ονομάζεται Pair de France (μέλος της Άνω Βουλής)*, το Παρεμβαίνει στην Βουλή υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων την κατάργηση της θανατικής ποινής και κατακεραυνώνοντας την κοινωνική αδικία. Το 1845, επιχειρεί ματαίως να φέρει στην Αντιβασιλεία την φίλη του duchesse d'orléans. Βουλευτής των Παρισίων στην Συνταγματική και ακολούθως στην Νομοθετική Συνέλευση, γίνεται αρχικά θερμός οπαδός του Louis- * Αποδίδεται στα ελληνικά και ως Βουλή των Ομότιμων. 28

13 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ Napoléon. Ανήκει σε αυτούς που προετοίμασαν την πολιτική άνοδο του Λουδοβίκου-Ναπολέοντα, συμβάλλοντας στην διάδοση του ναπολεόντειου θρύλου, κυρίως με την συλλογή του Les Chants du Crépuscule. Υποστήριξε ένθερμα την υποψηφιότητα του στην Προεδρεία της Δημοκρατίας. Φαίνεται μάλιστα πως για μια στιγμή δεν απέκρουσε την ιδέα της εγκαθίδρυσης ενός αυταρχικού καθεστώτος, που θα λειτουργούσε ευνοϊκά υπέρ του πρίγκηπα. Ωστόσο, ξαφνικά παύει να συμπλέει. Ιδεολογικοί και προσωπικοί λόγοι τον ωθούν προς την αριστερά. Καταγγέλλει τώρα ανοιχτά τις φιλοδοξίες και τα τεχνάσματα του Πρίγκηπα- Προέδρου, μάχεται τον καισαρισμό στην εφημερίδα που έχει ιδρύσει με τίτλο L'Événement (Το Γεγονός). Στο πραξικόπημα της 2ας Δεκεμβρίου 1851, προσπαθεί ανεπιτυχώς να ξεσηκώσει τον παρισινό λαό κινδυνεύοντας να συλληφθεί, περνά τα βελγικά σύνορα και καταφεύγει στις Βρυξέλλες. Αρχίζει μία μακρά και επώδυνη περίοδος εξορίας που διαρκεί σχεδόν είκοσι χρόνια ( ). Η προσωπική, η πατρική συντριβή, η πολιτική οδύνη και η μακρόχρονη εξορία αποτελούν τα δύο συστατικά στοιχεία, τα δύο κυρίαρχα βιώματα που θα οδηγήσουν την δεύτερη περίοδο της ζωής και του έργου του στην ωρίμανση αλλά και στην ανάδυση, από την μυστικιστική ροπή που διακατέχει την ιδιοσυγκρασία του, ενός βαθύτατου εσωτερισμού και θρησκευτικότητας. Η περίοδος της εξορίας διαιρείται και αυτή σε δύο άνισα τμήματα: καταρχήν, στα λίγα χρόνια που θα ζήσει στο αγγλονορμανδικό νησί του Jersey ( ), όπου θα εγκατασταθεί με την οικογένεια του στην Marine-Terrasse. Με το έργο του κεραυνοβολεί τον σφετεριστή, τον Ναπολέοντα Γ', τον Napoléon le Petit, όπως θα γράψει χαρακτηριστικά, που ανέτρεψε την δεύτερη Δημοκρατία, στην οποία είχε ορκιστεί πίστη. Sonnez, sonnez toujours clairons de la pensée ("Jéricho", από την συλλογή Les Châtiments, 1853) "Ηχείτε, ηχείτε πάντοτε σάλπιγγες της σκέψης": Ο γνωστός αυτός στίχος είναι από το ποίημα "Ιεριχώ", στο οποίο χρησιμοποιώντας ως 29

14 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) πρώτη ύλη την ιστορία της Βίβλου, αναδεικνύει την δύναμη της σκέψης εμπρός στην καταπίεση και στην στρατιωτική δύναμη. Είναι η εποχή των Châtiments (Τιμωρίες), μιας "στρατευμένης" ποιητικής συλλογής, όπου σμίγει ο επικός με τον λυρικό τόνο, μίξη που επαγγέλλεται το αναγεννώμενο μέλλον, το φως και τον θρίαμβο της παγκόσμιας Δημοκρατίας. Ο nations! Je suis la Poésie ardente. J'ai brillé sur Moïse et j'ai brillé sur Dante. (...) Car celui qui m'envoie en avant la première, C'est l'ange Liberté, c'est le géant Lumière! ("Stella", από την συλλογή Les Châtiments ) Ο ποιητής είναι προφήτης, με την βιβλική έννοια του όρου, είναι ένας αναμορφωτής-οραματιστής. Το έργο διαδίδεται κρυφά στην Γαλλία, ατσαλώνει το πνεύμα της αντίστασης και η δημοκρατική παράταξη αναγνωρίζει τον εξόριστο ποιητή ως πνευματικό ηγέτη. Στο Jersey, ο Le brise-lames (Ο κυματοθραύστης). Σχέδιο 7 w Β. Ουγκώ από την περίοδο της εξορίας. Ουγκώ αποπερατώνει και την συλλογή του Contemplations. Τον Σεπτέμβριο του 1853, μια φίλη που επισκέπτεται το Marine-Terrasse, η Delphine de Girardin, τον μυεί στον πνευματισμό (στην επικοινωνία με τα πνεύματα των νεκρών με τα περιστρεφόμενα και ομιλούντα τραπέζια) τους σκοτεινούς χειμωνιάτικους μήνες που ακολουθούν, στις κακοκαιρίες και κατά την διάρκεια των καταιγίδων, που είναι συχνό φαινόμενο, ο Ουγκώ διακατέχεται από την εμμονή του θανάτου, τον απασχολεί το μυστήριο της ψυχής και του κόσμου. Τότε 30

15 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ απελευθερώνεται πλήρως η λανθάνουσα τάση του για την ποίηση-ενόραση και σχεδιάζει με την μορφή αποκαλυπτικών οραμάτων, ένα φιλοσοφικό έπος που προσεγγίζει το πρόβλημα του Κακού, Το Τέλος τον Σατανά (La Fin du Satan) και το κοσμολογικό πρόβλημα του Απείρου, Θεός (Dieu). Και τα δύο θα εκδοθούν μετά τον θάνατο του (1886, 1891). Οι κινήσεις των εξόριστων που συσπειρώνονται γύρω από την προσωπικότητα του ποιητή, προκαλούν ανησυχία στις τοπικές αρχές. Ο Ουγκώ αναγκάζεται να εγκαταλείψει το Jersey, τον Οκτώβριο του 1855, για το νησί του Guernesey, όπου θα παραμείνει ώς το Μένει στο Hauteville-House η θέαση της θάλασσας και των γαλλικών ακτών, στο βάθος του ορίζοντα, τροφοδοτεί την φαντασία του με ιδανικό τρόπο. Η εμπειρία της θάλασσας θα αποτυπωθεί σε ορισμένα από τα ποιήματα της επικής συλλογής του Ο θρύλος των αιώνων (La Légende des Siècles). Στον δεύτερο τόπο της εξορίας του, ο Ουγκώ, εγκαταλείποντας προς στιγμήν τις μεταφυσικές του αγωνίες θα στραφεί στην αποτύπωση της ανθρώπινης εποποιίας μέσα από δύο λογοτεχνικά είδη, τον στίχο με την Légende des Siècles (1859) και την πρόζα, με τους Αθλίους (Les Misérables, 1862). Είπαμε για την Légende des Siècles πως πρόκειται για μια επική τοιχογραφία της ιστορίας της ανθρωπότητας. Αφετηρία της σύλληψης και αρχικός πυρήνας οι Petites Épopées, έργο που τον παρότρυνε ο εκδότης του να επεξεργαστεί και να παραδόσει. Δεν πρόκειται για έργο συνεχές αλλά για συλλογή από πολυάριθμα κομμάτια που σκιαγραφούν τα διαδοχικά ίχνη της ανθρώπινης φυσιογνωμίας, χαλκευμένα μέσα στους αιώνες ("... d' empreintes successives du profil humain... moulées sur le masque des siècles"). H φιλοδοξία του Ουγκώ δεν γνωρίζει όρια: επιχειρεί να απεικονίσει, σε μια ενορχήστρωση συνόλου, να εκφράσει την επική κίνηση της ανθρωπότητας, την ανοδική πορεία της προς το φως μέσα από ένα έργο κυκλικό, όπου διαδοχικά εμφανίζονται όλες της οι όψεις: ιστορία, μύθος, φιλοσοφία, θρησκεία και επιστήμη. Γράφει χαρακτηριστικά: "Exprimer l'humanité dans une espèce d'œuvre cyclique: la peindre successivement et simultanément sous tous ses aspects, histoire, fable, 31

16 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) philosophie, religion, science...; faire apparaître... cette grande figure une et multiple, lugubre et rayonnante, fatale et sacrée, l'homme". H ιστορία και ο θρύλος, το υπερφυσικό στοιχείο και το φανταστικό, ο μυστικισμός και η πίστη στην πρόοδο συμπλέκονται και αποκτούν μεγαλειώδη και συμβολική διάσταση. Πιστός στις αντιθέσεις, που αποτελούν άλλωστε δομικό στοιχείο της ποιητικής του σύλληψης, θέλει να αναδυθεί εντέλει αυτή η μεγάλη μορφή, μια και πολυδιάστατη, σκοτεινή και ακτινοβολούσα, μοιραία και συνάμα καθαγιασμένη, ο Άνθρωπος. Ας περάσουμε τώρα στο μυθιστορηματικό εγχείρημα. Ασφαλώς οι Άθλιοι ανήκουν στις όψιμες συνθέσεις του, όπου κυριαρχεί η διάσταση της ανθρώπινης εποποιίας. Στην περίοδο που προηγήθηκε, ήδη στο πρωτόλειο του, τον Han d'islande, κυρίως εμπνευσμένο από τον Shakespeare, διακρίνουμε στοιχεία της τεχνικής του από τα πλέον βασικά είναι οι αντιθέσεις αλλά και η παρουσία του τερατώδους. Έχει ειπωθεί πως εκμεταλλεύθηκε την φλέβα του roman noir. Στο Bug-Jargal (1818, 1826) μιμείται τον Walter Scott. Ιστορικό υπόβαθρο αποτελεί μια επανάσταση των νέγρων στον Αγιο Δομίνικο. Στην δεύτερη εκδοχή, η ίδια η υπόθεση στηρίζεται στην αντίθεση: στην φιλία και τον έρωτα που νοιώθουν ένας λευκός και ένας μαύρος για μια λευκή. Έχουμε επίσης την πρώτη μεταφυσική εμμονή του Ουγκώ για το ζωώδες, το τερατώδες με τον Habibrah, που θα αποτυπωθεί αργότερα στην περίφημη φιγούρα του Quasimodo αλλά και στον Άνθρωπο που Γελά (το πρόσωπο του είναι καταδικασμένο σε ένα μόνιμο σπασμό γέλιου). Στην Τελευταία Ημέρα ενός Καταδίκου (Le Dernier Jour d'un Condamné, 1829), όπως και στον Claude Gueux (1834), που στηρίζεται σε αληθινό περιστατικό, ο Ουγκώ κηρύττει την ανθρώπινη αδελφοσύνη και την κοινωνική πρόοδο. Στο πρώτο, σε συνάρτηση με το θέμα της ζωής και του θανάτου, στις περιγραφές κυριαρχεί το διπολικό όραμα του κόσμου που παραπαίει ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι (στο δικαστήριο, στην φυλακή, στο δημαρχείο, τόποι όπου η κοινωνία εξαγγέλλει τον θάνατο, κυριαρχούν οι σκιάσεις στις περιγραφές). Αυτό το παιγνίδισμα ανάμεσα στο φως και στο σκότος γίνεται ιδιαιτέρως αισθητό σε 32

17 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ ένα μυθιστόρημα, όπως η Παναγία των Παρισίων (1831), στην οποία κυριαρχεί το μοιραίο αλλά και η συμβολική κατασκευή. Πρόκειται για μια αλληγορική σύνθεση συμβόλων και χρωμάτων. Καθένας από τους πρωταγωνιστές εκφράζει ένα χρώμα. Η Εσμεράλόα είναι φως, εκπέμπει φως και είναι ντυμένη στα άσπρα. Ο Φοίβος (Phœbus) είναι ήλιος και λάμπει. Στους όυό ήρωες που ακτινοβολούν αντιστοιχούν, αντιτίθενται τα πρόσωπα του σκότους, που τείνουν προς το φως, όπως ο Quasimodo, και άλλα, όπως ο Claude Frollo, "une âme obscure", "l'homme noir". Μοιάζει επίσης με τα οράματα του Ουγκώ ως προς την συνύπαρξη και μίξη του υψηλού (sublime) και του γελοίου (grotesque). Η Παναγία των Παρισίων αποτελεί την πρώτη απόπειρα σύνθεσης ενός μυθιστορήματος πλήθους, όπου υπερτερούν τα συλλογικά και αφηρημένα πρόσωπα των ατόμων. Και είναι σημαντικός σταθμός στην εξέλιξη ορισμένων σταθερών χαρακτηριστικών του ουγκολικού έργου (η αίσθηση του ήχου μέσω της όρασης, το τερατώδες και ζωώδες, το μοτίβο της αβύσσου). 13 Τους Αθλίους τους κυοφορούσε ο Ουγκώ δεκαετίες, ίσως και από το Γράφει σχεδόν το μισό κατά την διάρκεια των ετών που παρακμάζει η μοναρχία του Ιουλίου. Η επανάσταση του Φεβρουαρίου 1848 τον αναγκάζει να διακόψει την συγγραφή. Ειπώθηκε πως δεν είναι παράτολμο να εικάσει κανείς πως ίσως αυτό το κείμενο οδήγησε "<**ραίτο «" Β - ^κώ 0 Ζ σί ΖΖΖ r ' περ. «Ζακννθως Ανθών», τ. Γ ( ). 13. Βλ. Η. Meschonnic, στην Histoire littéraire de la France, ό.π., τ. 4ος, σσ

18 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) τον συγγραφέα του στην πολιτική του μεταστροφή από τον συντηρητισμό προς την αριστερά. Κοινωνικό και επικό μυθιστόρημα, σύμφωνα με την βούληση του συγγραφέα του, με επικές τοιχογραφίες, όπως αυτή του Βατερλώ (το οποίο είχε επισκεφθεί ο Ουγκώ), ή της εξέγερσης του 1832, που συγχέεται με αυτήν του 1848, χρησιμοποιώντας αναχρονιστικά στοιχεία της δεύτερης, ή ακόμη με την περίφημη "δαντική" περιγραφή των υπονόμων του Παρισιού, αυτή η εποποιία μιας ψυχής, το πιο σημαντικό από τα "λαϊκά μυθιστορήματα" του αιώνα του, προκάλεσε σκάνδαλο με την έκδοση του. Θεωρήθηκε κακογραμμένο, ψεύτικο ή και επικίνδυνο. Η επιτυχία του στα λαϊκά στρώματα λειτούργησε αρνητικά ως προς την πρόσληψη του από τους λόγιους κύκλους. Ιστορικό μυθιστόρημα ενός νέου τύπου, το πλέον δημοφιλές ανάγνωσμα του 19ου αιώνα, είναι ίσως το πρώτο μοντέρνο μυθιστόρημα. Καθρεφτίζει τον αιώνα του αλλά και το ανθρώπινο γένος. Είναι ένα μυθιστόρημα ποιητικό, που περιγράφει έναν τρελλό έρωτα, και ταυτοχρόνως επικό, αφού η ατομικότητα των προσώπων διαλύεται. Τέλος τα περίφημα παρισινά οδοφράγματα εμπερικλείουν κάτι δυνατότερο από το επικό στοιχείο της αφήγησης, προσλαμβάνουν τις διαστάσεις μιας εποποιίας ενώ ελλοχεύει ίσως αιωρούμενη η δυνητική εισαγωγή σε ένα μελλοντικό ανατρεπτικό γεγονός. 14 Ακολουθούν οι Εργάτες της Θάλασσας (Les Travailleurs de la mer, 1866), και ο Άνθρωπος που γελά (L'Homme qui rit, 1869). Το πρώτο συνθέτει την εποποιία της εργασίας και της πάλης με τον Ωκεανό, με την Άβυσσο, μια πάλη ακραία που θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, την πάλη με τον Άγγελο. Το δεύτερο, που διακατέχεται από πνεύμα μπαρόκ, μεταπλάθει σε δράση την κοινωνική καταγγελία, το ανώφελο της ωραιότητας. Έχει λεχθεί πως γραμμένο στις παραμονές της παρισινής Κομμούνας, αποτελεί μια ολοκληρωμένη πράξη, όπως κάθε εξέγερση, που παρέχει την ελπίδα αλλά και την απόγνωση της Επανάστασης. 15 Ο λυρικός παλμός του Ουγκώ εκδηλώνεται στην συλλογή Les chansons des Rues et des Bois (Τα Τραγούδια των Δρόμων και των Δασών, 1865) 14. Βλ. Α. Ubesfeld, στην Histoire littéraire de la France, ό.π., τ. 5ος, σσ Βλ. G. Rosa, στην Histoire littéraire de la France, ό.π., σσ

19 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ και η αγάπη του στις αντιθέσεις, στην οιπολικότητα του σκότους και του φωτός, και στην πολυμορφία του σαιξπηρικού έργου, στο Le Théâtre en Liberté, που εκδόθηκε στα Όμως σήμανε η ώρα της επιστροφής. Μόλις άρχισε ο πόλεμος του 1870, ο Ουγκώ σκέφτεται να γυρίσει στην Γαλλία. Πηγαίνει στις Βρυξέλλες τον Αύγουστο και επιστρέφει στο Παρίσι την επαύριο της εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας. Θλιβερή επιστροφή αφού την ακολουθεί Φωτογραφία τον Ουγκώ μετά από λίγο η πολιορκία από την περίοδο της εξορίας (1861) του Παρισιού και η ήττα. Βουλευτής της Εθνοσυνέλευσης ψηφίζει κατά της ειρήνης και αμέσως μετά παραιτείται. Κατά την διάρκεια της Κομμούνας, ζεί στις Βρυξέλλες, μετά στο Λουξεμβούργο. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, δεν εκλέγεται στις νομοθετικές εκλογές, όμως ονομάζεται ισόβιος Γερουσιαστής (Sénateur), στα Είναι το είδωλο της ριζοσπαστικής αριστεράς και ένας κατεξοχήν δημοφιλής λαϊκός συγγραφέας. Έχει την εξαιρετική τύχη να διατηρήσει.ακμαίες τις πνευματικές του δυνάμεις σχεδόν ως το τέλος του βίου του. Το 1872 εκδίδει σε στίχους το Τρομερό Έτος (L'Année Terrible) πρόκειται για την χρονιά της πολιορκίας, της ήττας και μιας ακόμη προσωπικής συντριβής, του θανάτου του γιου του Charles. Από τα ύστερα έργα του, συγκρατούμε τις λυρικές, τρυφερές νότες της Τέχνης να είσαι παππούς (L'Art d'être grand père, 1877), και το ιστορικό του μυθιστόρημα Ενενήντα τρία 35

20 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) (Quatrevingt-treize, 1874). Από το ποικίλο έργο που άφησε και που γνώρισε μεταθανάτιες εκδόσεις ας αναφέρουμε τις ποιητικές συλλογές Toute la lyre, Les Années funestes, Dernière gerbe, τις αυτοβιογραφικές σημειώσεις: Choses vues και τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις: Alpes et Pyrénées, France et Belgique. Ξαναγυρνώ στο Quatrevingt-treize. Από πολύ παλιά, ο Ουγκώ, αισθα νόταν την ανάγκη να μελετήσει σε βάθος την περίοδο της Συμβατικής (Convention), ένα θέμα που χρήζει, έγραφε, ενδελεχούς μελέτης, θέμα σκο τεινό και πένθιμο, φρικώδες μα και υψηλό ("sujet de contemplation sombre, lugubre, effrayant mais sublime"). Το αβυσσαλέο έτος 1793 του φαινόταν κόλαση, και πως άλλωστε αυτός ο εχθρός της θανατικής ποι- 36

21 Η ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒίΚΤΟΡΟΣ ΟΥΓΚΩ νής θα μπορούσε να ξεχάσει τις φρικαλεότητες της Τρομοκρατίας; Όμως ανακαλύπτει σιγά σιγά την αναγκαιότητα και το αναπόφευκτο της περιόδου, που θεωρεί πως έχει πλέον ολοκληρωθεί. Ήδη το 1849, διακηρύσσει: "Nous ne sommes plus le peuple de '93, nous n'avons plus à faire cette rude besogne de liquider, en trois ou quatre années, huit siècles d'opposition et de malaise". Μετά το 1848, η καθιέρωση της καθολικής ψηφοφορίας και η κατάργηση της θανατικής ποινής για πολιτικά αδικήματα, τον κάνουν να σκεφθεί πως ο 19ος αιώνας ολοκλήρωσε το έργο της Συμβατικής. Μετά το 1851 αναθεωρεί ωστόσο και στηρίζει πλέον τις ελπίδες του στον 20ό αιώνα. Βαθειά μέσα του επιθυμεί να συμφιλιώσει την Επανάσταση με την Φιλανθρωπία και την Επιείκεια τέτοιες απηχήσεις βρίσκουμε στους Άθλιους. Όμως έρχεται αργότερα η Κομμούνα. Ανάμεσα στην Συμβατική και στην Κομμούνα πολυάριθμα νήματα υφαίνονται, συγκρίσεις και αντιθέσεις. Ξεκινά την συγγραφή τον Δεκέμβριο του 1872 και σε έξι μήνες ολοκληρώνει το έργο. Σε πολλά σημεία συμπλέει, όπως έχει ειπωθεί, με τις περιγραφές του Michelet και στην μυθιστορηματική τεχνική συναντά τον Walter Scott. 16 Τον Φεβρουάριο του 1881, όταν γιορτάζει τα ογδοηκοστά του γενέθλια, ο παρισινός λαός τον επευφημεί κάτω από τα παράθυρα του. Πέθανε στις 22 Μαΐου 1885, σε ηλικία 83 ετών. Η κηδεία του, την 1η Ιουνίου και η μεταφορά της σωρού του από την Αψίδα του θριάμβου στο Πάνθεον, ήταν πραγματική Αποθέωση. Μεγάλο πλήθος παρισινού λαού ακολούθησε την νεκρώσιμη πομπή. 16. Jacques Body, Quatrevingt-treize, ό.π., Préface. 37

Βίκτωρ Ουγκώ: «Για να είσαι λεύτερος, πρέπει να μάθεις να είσαι φτωχός.»

Βίκτωρ Ουγκώ: «Για να είσαι λεύτερος, πρέπει να μάθεις να είσαι φτωχός.» Βίκτωρ Ουγκώ: «Για να είσαι λεύτερος, πρέπει να μάθεις να είσαι φτωχός.» Σαν σήμερα γεννιέται ο Β. Ουγκώ. Ο Βίκτωρ Ουγκώ (26 Φεβρουαρίου 1802 22 Μαΐου 1885) ήταν Γάλλος μυθιστοριογράφος, ποιητής και δραματουργός,

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Σαμπάνη 2013. Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας

Βασιλική Σαμπάνη 2013. Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας Βασιλική Σαμπάνη 2013 Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας 200 Διαγλωσσικές Θεωρήσεις μεταφρασεολογικός η-τόμος Interlingual Perspectives translation e-volume ΜΑΝΤΑΜ ΜΠΟΒΑΡΥ: ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εργασίας: Η διάκριση των εξουσιών

Θέμα εργασίας: Η διάκριση των εξουσιών Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο Εξάμηνο: Α Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Δημητρόπουλος Ανδρέας Θέμα εργασίας: Η διάκριση των εξουσιών Ονοματεπώνυμο: Τζανετάκου Βασιλική Αριθμός μητρώου: 1340200400439 Εξάμηνο: Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο Στρατής Πασχάλης, µεταφραστής του Ρακίνα

Ο Στρατής Πασχάλης, µεταφραστής του Ρακίνα Άννα Ταµπάκη Καθηγήτρια στο Τµήµα Θεατρικών Σπουδών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Ο Στρατής Πασχάλης, µεταφραστής του Ρακίνα Ι. Η γνωριµία µου µε τον Ρακίνα σε τρεις χρονικότητες Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Session novembre 2009

Session novembre 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ MINISTÈRE GREC DE L ÉDUCATION NATIONALE ET DES CULTES CERTIFICATION EN LANGUE FRANÇAISE NIVEAU ÉPREUVE B1 sur l échelle proposée

Διαβάστε περισσότερα

«La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse».

«La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse». AERITES. «La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse». En 2003, j ai entrepris de mettre en images la collection de poèmes de mon ami Dimitris Chalazonitis,

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ NAIF ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ. Ι ΣΤΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΑΝ ΘΕΜΑ ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (Τµήµα Α1 και Α2) Méthode : Action.fr-gr1, σελ. 8-105 (Ενότητες 0, 1, 2, 3 µε το λεξιλόγιο και τη γραµµατική που περιλαµβάνουν) Οι διάλογοι και οι ερωτήσεις κατανόησης (pages 26-27, 46-47,

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης Αντώνης Χασάπης 839 Αντώνης Χασάπης Εκπαιδευτικός, Μεταπτυχιακός ΠΔΜ, Ελλάδα Résumé Dans le domaine de la didactique des langues vivantes l intérêt de la recherche scientifique se tourne vers le développement

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ

ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ 8 Raimon Novell ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ Η ΜΑΡΙΑΝΉ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 1.- ΑΠΟΣΤΟΛΗ, ΧΑΡΙΣΜΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Γεννήθηκε στην πόλη Αιάκειο της Κορσικής, μόλις ένα χρόνο αφού η κυριαρχία του νησιού μεταβιβάστηκε από τη Δημοκρατία της Γένοβας στη Γαλλία. Ο πατέρας του Κάρλος Βοναπάρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

"Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά"

Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά "Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους εκπροσώπους της

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Mission d entreprises Françaises sur le salon ENERGY PHOTOVOLTAIC 2010

Mission d entreprises Françaises sur le salon ENERGY PHOTOVOLTAIC 2010 Mission d entreprises Françaises sur le salon ENERGY PHOTOVOLTAIC 2010 Une mission d entreprises françaises en Grèce a été organisée par la ME Ubifrance, à l occasion du salon International ENERGY PHOTOVOLTAIC

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιµη κυρία ιευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, αγαπητή Πολυξένη, Αξιότιµες κυρίες, αξιότιµοι κύριοι,

Αξιότιµη κυρία ιευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, αγαπητή Πολυξένη, Αξιότιµες κυρίες, αξιότιµοι κύριοι, Tελετή επίδοσης του παρασήµου του Ιππότη του Τάγµατος Γραµµάτων και Τεχνών στην κα Πολυξένη Αδάµ-Βελένη Θεσσαλονίκη, 14 Μαρτίου 2013 Αξιότιµη κυρία ιευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, αγαπητή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Συμμαθητές, συμμαθήτριες, Στα πλαίσια της συζήτησής μας για την τέχνη, θα παρουσιαστούν περιληπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Οι Αγγελιοφόροι... 9

Περιεχόμενα. Οι Αγγελιοφόροι... 9 Περιεχόμενα Οι Αγγελιοφόροι... 9 1. Πνευματική Ανανέωση... 13 2. Ο Ανισέτο... 19 3. Στο Κέντρο των Αγγελιοφόρων... 25 4. Η ιστορία του Βισέντι... 31 5. Λαμβάνοντας Οδηγίες... 37 6. Σημαντικές Προειδοποιήσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous. Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous

Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous. Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous Ηαχόρταγη μικρή κάμπια La chenille qui fait des trous Ηαχόρταγη μικρή κάμπια La chenille qui fait des trous Μια νύχτα με φεγγάρι κάποιο μικρό αυγoυλάκι ήταν ακουμπισμένο πάνω σ ένα φύλλο. Dans la lumière

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι

Κυριε Γενικέ Πρόξενε. Αγαπητες φιλες και φιλοι Κυριε Γενικέ Πρόξενε Αγαπητες φιλες και φιλοι Όταν πριν από πολλα χρονια, περιπου στην ηλικια των 7 χρονων, ο πατερας μου Ζαχαριας Δουλαμης αποφασισε να μας στειλει, εμενα και την αδερφη μου, να μαθουμε

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 321 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΚΟΣΣΥΒΑΚΗ Αθηνά καθηγήτρια Γαλλικής Δ. Ε., Επιμορφώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ E.E., Παρ. I, Αρ. 2643, 1.11.91 1843 Ν. 187/91 Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα