Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ ΤΟΥ ΝΙΤΣΕ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ ΤΟΥ ΝΙΤΣΕ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ"

Transcript

1 Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΣ ΤΟΥ ΝΙΤΣΕ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ «Το φιλοσοφικό μας σύστημα δεν είναι συνήθως παρά η ιστορία της καρδιάς μας» Φίχτε «Είχα καλό ταξίδι, ναυάγησα.» Νίτσε Ο Γερμανός ποιητής, στοχαστής και φιλόσοφος Φρειδερίκος Νίτσε ( ) είναι παγκόσμια γνωστός για την ρωμαλέα, ρηξικέλευθη σκέψη και την πρωτότυπη, ανατρεπτική αντίληψή του σε πολλά θέματα. Η φιλοσοφία του, με τους δύο βασικούς άξονες σλόγκαν που κυριάρχησαν στον 20 ο αιώνα, όπως Gott ist tot (ο Θεός είναι νεκρός) και Τάδε έφη Ζαρατούστρα, δηλαδή, η επιβολή της «θέλησης της δυνάμεως του υπέρ ανθρώπου με μια ηθική πέραν του καλού και του κακού, είναι ιδιαίτερα γνωστή. Η ανθρωπότητα έδρεψε ακριβώς τους καρπούς τέτοιων συνθημάτων, που υλοποιήθηκαν μέσω του ναζισμού, του λεγόμενου κοινωνικού δαρβινισμού και φυσικά του αναρχισμού μηδενισμού, αφού η φιλοσοφία του υπήρξε προδρομική... Είπε αρκετά ενδιαφέροντα και ίσως σωστά πράγματα ο Νίτσε, πάνω σε θέματα τέχνης, φιλοσοφίας, μεταφυσικής. Άσκησε καταλυτική κριτική σε κονφορμισμούς και αποκάλυψε κάποιες οδυνηρές αλήθειες χτυπώντας αλύπητα την υποκρισία και γκρεμίζοντας τα γνωστά είδωλα. Ωστόσο, θα πρέπει κανείς να εστιάσει το ενδιαφέρον του στον αντι-χριστιανισμό του και να τον ερμηνεύσει. Και τούτο, διότι, κατ αρχάς είναι παράξενο, πώς ένα λαμπρό πνεύμα σαν του Νίτσε παγιδεύτηκε σε έναν αντι-χριστιανισμό που εξελίχθηκε τελικά σε μίσος προς τη χριστιανική θρησκεία. Η ζωή του, οι σπουδές του (ξεκίνησε σαν γιος πάστορα για να γίνει και ο ίδιος) και η νοοτροπία του για μια απεριόριστη ελευθερία απέναντι στον εαυτό του ακόμα και η αρχαιολατρία του (θαύμαζε το διονυσιακό και απολλώνιο πνεύμα και τους αρχαίους Έλληνες γιατί είχαν δούλους και επιδίωκαν με πάθος τη δύναμη), ρίχνουν ασφαλώς κάποιο φως... στο θέμα. Οι μελετητές του έργου του, εκτός απ τις ποικίλες και πολλές παλινωδίες και αντιφάσεις του χαρακτηριστικό στοιχείο άλλωστε των απανταχού και πάσης φύσεως φιλοσόφων -, επεσήμαναν κι άλλα στοιχεία του ιδιόρρυθμου στοχασμού του την έντονη υποκειμενικότητα απόψεων, την εμπαθή κριτική της συμβατικότητας, το μεταφορικό ή μετωνυμικό τρόπο παραγωγής συλλογισμών και την ειρωνεία μια σαρκαστική μάσκα. 1 Η πολεμική του κατά πάντων και η χλεύη του εναντίον μεγάλων προσωπικοτή- 1 Όλα αυτά ο Γιώργος Μπλάνας τα χαρακτήρισε ως ιαμβικό ποιητικό στοχασμό. Βλ. Ελευθεροτυπία,

2 Ο Φρειδερίκος Νίτσε των της ιστορίας (Σωκράτη, Ιησού, Καντ) στηρίζεται περισσότερο σε ψυχολογικές αναλύσεις και συσχετισμούς παρά σε πνευματικά και ιστορικά δεδομένα... Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου, όλα αυτά δεν επαρκούν. Φαίνεται ότι εδώ ισχύει αυτό που είπε ο άγιος Παύλος ότι, «ο Θεός του κόσμου τούτου ετύφλωσε τον νουν των ανθρώπων για να μη επιλάμψει το φως του ευαγγελίου του Χριστού». Και ο νους του ανθρώπου τυφλώνεται κυρίως από την προκατάληψη, τις εσφαλμένες και ελλιπείς γνώσεις, από την οίηση, την έπαρση, τον εγωισμό και άλλους παράγοντες. Ιδίως από την οίηση. Ο ίδιος ο Νίτσε έγραψε ότι μακάρι να υπήρχε Θεός, γιατί μόνον αυτός θα μπορούσε να τον καταλάβει. Και σ ένα γράμμα προς τον Α. Στρίντμπεργκ (7/12/1888) έγραφε: «...Διότι είμαι αρκετά δυνατός επί του προκειμένου, ώστε να σπάσω την ιστορία της ανθρωπότητας σε δυο κομμάτια». «Ich bin kein Mensch in bin dynamit» (δεν είμαι άνθρωπος, είμαι δυναμίτης) έγραφε κάπου αλλού. Τις βασικές του αντιλήψεις και την σφοδρή κριτική εναντίον του Χριστιανισμού κάνει ο Νίτσε σχεδόν με όλο του το έργο. Κυρίως, όμως, με το βιβλίο του Ο αντίχριστος. Έργο που γράφτηκε το 1888 και θεωρείται τελευταίο γόνιμο έτος της παραγωγής του λίγο πριν ο Νίτσε καταρρεύσει. Το έργο αυτό φέρει και τον υπότιτλο: Μια απόπειρα κριτικής του Χριστιανισμού. 2 Αν μελετήσει κανείς προσεχτικά το βιβλίο αυτό του Γερμανού στοχαστή φιλόσοφου, θα διαπιστώσει ότι ένα μεγάλο μέρος της κριτικής του κατά του Χριστιανισμού, αναλίσκεται σε υποκειμενικούς στοχασμούς του ιδίου, αναπόδεικτες φιλοσοφικές προϋποθέσεις και σε ξεπερασμένες από καιρό επιστημονικές θέσεις. Ο Νίτσε ασφαλώς διάβασε τη Βίβλο πριν βουτήξει την πένα του στο μελάνι και εκτοξεύσει τα βέλη του χλευασμού, της πικρόχολης ειρωνείας, του σαρκασμού και της σκληρής αρνητικής του κριτικής σε οτιδήποτε χριστιανικό. Πρωτίστως, όμως, φρόντισε να διαβάσει βιβλία αρνητικών κριτικών της Γραφής, όπως του Ιουλίου Βελχάουζεν που θεωρείται πατέρας της αρνητικής κριτικής της Παλαιάς Διαθήκης και του David Stauss το βιβλίο του οποίου Η μυθική ζωή του Ιησού, επηρέασε σημαντικά τη σκέψη του. Το λέει ο ίδιος: «Απολάμβανα αργά με την τέχνη ενός εκλεπτυσμένου φιλόλογου το έργο του ασύγκριτου Στράους» (σελ. 36). Αξίζει να κάνουμε τον κόπο να δούμε την σπονδυλική στήλη της επιχειρηματολογίας του, γιατί ατυχώς, οι ιδέες 2 Χρησιμοποιώ την μετάφραση του Ζήση Σαρίκα, Εκδοτική Θεσσαλονίκης. 2

3 του Νίτσε παρόλο που επιστημονικά δεν ευσταθούν, εξακολουθούν και προβάλλονται μέχρι σήμερα κατά κόρον από πολλούς πολέμιους του Χριστιανισμού, αν και διαφορετικής ιδεολογίας από αυτήν του Νίτσε. *** Τα κύρια επιχειρήματα, σκέψεις θέσεις του Νίτσε κατά του Χριστιανισμού, μπορούν να συνοψισθούν στα επόμενα κύρια σημεία που ακολουθούν. Σ αυτά ασκείται και η δριμεία κριτική του. Και αυτά θα παρακολουθήσουμε, εδώ, τοποθετούμενοι κριτικά, με βάση τα δεδομένα (ιστορικά βιβλικά επιστημονικά). 1. Κατά τον Νίτσε ο Χριστιανισμός είναι θρησκεία των αδύναμων και των αποτυχημένων. Ως θρησκεία της ευσπλαχνίας, προκαλεί κατάπτωση, γιατί χάνουμε δύναμη όταν νιώθουμε ευσπλαχνία. Επικράτησε με άθλιο λιβάνισμα προσωπικής κενοδοξίας. Μ αυτό προσέλκυσε όλους τους αποτυχημένους, όλους τους απόκληρους, τα αποβράσματα και τα σκουπίδια της ανθρωπότητας... Το δηλητήριο του δόγματος των ίσων δικαιωμάτων για όλους διασκορπίστηκε κυρίως από το Χριστιανισμό (σελ. 10, 12, 53, 55 56). Επίσης, χριστιανικός λόγος, είναι μόνον ο άρρωστος λόγος. «Ο Χριστιανισμός συμμαχεί με κάθε τι ηλίθιο, ξεστομίζει κατάρες εναντίον του πνεύματος, εναντίον της ανωτερότητας του υγιούς πνεύματος...» Εδώ είναι ξεκάθαρο, ότι ο Νίτσε, συγχέοντας τον ιστορικό Χριστιανισμό της εποχής του με τις διδαχές του Ευαγγελίου και του πρώτο Χριστιανισμού, της Χριστιανοσύνης καλύτερα, εκφράζοντας έναν έντονο και αυθαίρετο υποκειμενισμό, καταλήγει στα παραπάνω άτοπα συμπεράσματά του. Γιατί μέσα από τις σελίδες της Καινής Διαθήκης, δεν διαφαίνεται κανένας αναιμικός Χριστιανισμός. Ο ίδιος ο Ιησούς, ο ταπεινός και πράος κήρυκας, ήταν δυναμικός χαρακτήρας και δεν δίστασε ούτε να τα βάλει με το ιερατικό πολιτικό κατεστημένο της εποχής του, ούτε να ανατρέψει τις τράπεζες των αργυραμοιβών. Ούτε οι πρώτοι οπαδοί του Ιησού ήταν απόκληροι και αποβράσματα της κοινωνίας, όπως νόμιζε ο Νίτσε. Σαφώς και δεν ήταν οι πλούσιοι, οι σοφοί και οι ισχυροί του κόσμου τούτου, όπως θα το ήθελε ο Νίτσε. Γιατί; Την απάντηση τη δίνει ο απόστολος Παύλος για να μη φανεί ότι η επιτυχία του Χριστιανισμού ήταν έργο ανθρώπων και όχι έργο του πνεύματος του Θεού. Ο Θεός εξέλεξε τα μωρά και εξουθενωμένα του κόσμου τούτου και τα μη όντα για να καταργήσει τα όντα, για να μην καυχηθεί ενώπιον του καμία σάρξ (1 Κορ. 1:27 28). Ένας καλά πληροφορημένος αναγνώστης δεν μπορεί παρά να διερωτηθεί: Ήταν άραγε αποβράσματα της ανθρωπότητας, ο ιατρός Λουκάς, ο νομικός Σαούλ και μετέπειτα απόστολος των Εθνών Παύλος, ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, ο Απολώς, ο κράτιστος Θεόφιλος, ο Έραστος ο οικονόμος της Κορίνθου, ο ανθύπατος Σέργιος Παύλος, η Λυδία η πορφυροπώλις, οι εκ της οικίας του Καίσαρος και τόσοι άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι πρωτοχριστιανοί; Ήταν αποβράσματα όλοι όσοι εγκολπώθηκαν τη δύναμη της αγάπης ξεπερνώντας την αγάπη για δύναμη, ξεπερνώντας τον εαυτό τους; Όπως σωστά παρατήρησε ο Ερρίκος Μάν 3 : «Δεν εξηγείται (από το Νίτσε), ούτε και θίγεται το θαύμα, με το οποίο η νίκη της αδυναμίας μπόρεσε όχι μόνο να επιζήσει 3 Ο Νίτσε, (μεταφρ. Ε. Πανέτσου) σελ

4 επί δύο χιλιάδες χρόνια, αλλά και να δώσει έργα πνευματικά ισχυρότερα από τα των προηγουμένων ιστορικών περιόδων. Κ ένα άλλο ζήτημα: «Αφού νίκησαν οι άρρωστοι και οι αδύναμοι, ήταν πράγματι αυτοί άρρωστοι και αδύνατοι;» Ακόμα, απορεί κανείς με τη θέση του Νίτσε, ότι το δόγμα των ίσων δικαιωμάτων για την εφαρμογή του οποίου αγωνίζεται ακόμα η ανθρωπότης μετά από 2000 χρόνια, είναι δηλητήριο (!) και ότι ο χριστιανικός λόγος είναι άρρωστος λόγος. Είναι άρρωστος ίσως, γι αυτούς που δεν τον κατανοούν, γι αυτούς που δεν αποδέχονται τη σημασία και την αξία της πίστης και της αγάπης στη ζωή του ανθρώπου. 2. Ο Χριστιανισμός σύμφωνα με τον Γερμανό φιλόσοφο επικριτή του στηρίζεται όχι στην πραγματικότητα, αλλά σε φανταστικά αίτια και φανταστικές έννοιες (Θεός, ψυχή, εγώ, πνεύμα, ελεύθερη βούληση), σε φανταστικά αποτελέσματα (αμαρτία, λύτρωση, χάρη, τιμωρία, άφεση αμαρτιών) και σε φανταστική ψυχολογία και τελολογία (βασιλεία Θεού αιώνια ζωή). Η άποψη αυτή του Νίτσε για το Χριστιανισμό, είναι και πάλι ένα κράμα υποκειμενισμού, προκατάληψης και «απόδειξης διά του αποδεικτέου». Γιατί ο Χριστιανισμός, όπως έχει γίνει αποδεκτό από τους ερευνητές και τους θρησκειολόγους, είναι η μοναδική ιστορική θρησκεία αν τον ονομάσουμε θρησκεία. Είναι η μόνη θρησκεία που συνδυάζει αρμονικά ιστορία δόγμα ηθική, σε αντίθεση με όλες τις άλλες θρησκείες (αρχαίες και νέες) που είναι αφηρημένα φιλοσοφικά (ηθικο)συστήματα και που μπορούν να υπάρξουν χωρίς τον ιδρυτή τους και χωρίς τα ιστορικά γεγονότα που τις παρήγαγαν. Όλες τις σελίδες της Βίβλου από την αρχή μέχρι το τέλος, τις διατρέχει ένα πνεύμα η ιστορία της σωτηρίας του ανθρώπου από το θείο (Heilsgeschichte), το οποίο ακριβώς θείο εισβάλλει δυναμικά στην ιστορική κονίστρα και διαμορφώνει την ιστορία, οδηγώντας την σ ένα τέλος (=σκοπό). Ασφαλώς και υπάρχουν έννοιες υπερβατικές, υπερ λογικές, μεταφυσικές στη χριστιανοσύνη. Αλλά και σε πιο μεταφυσικό σύστημα δεν υπάρχουν; Είναι γνωστό ότι ακόμα και στις θετικές επιστήμες υπάρχουν αξιωματικές προτάσεις θέσεις τα περίφημα «αξιώματα», τα οποία γίνονται αποδεκτά αναπόδεικτα. Η πίστη, η εμπιστοσύνη (όχι η ανέλεγκτη ευπιστία), είναι η βάση πολλών πραγμάτων στην ορθολογική ζωή μας. Και όπως σωστά παρατήρησε αρχαίος χριστιανός συγγραφέας, η πίστη προηγείται κάθε επιστήμης και μάθησης. «Απάντων πραγμάτων η πίστις προηγείται» (Θεόφιλος Αντιόχειας). Εξάλλου, η «βασιλεία του Θεού», δεν είναι φανταστική τελολογία, όπως νομίζει ο Γερμανός φιλόσοφος, αλλά ζώσα πραγματικότης, αφού δεν είναι μια καλή εσωτερική κατάσταση της καρδιάς (εντός ημών), όπως την ερμηνεύει σε άλλο σημείο ο Νίτσε, αλλά η εκκλησία των πιστών αποστόλων και μαθητών που σύναξε ο ίδιος ο Ιησούς με επικεφαλής τον ίδιο, και που ολοκληρώνεται εσχατολογικά (πρβλ. Λουκ. 11:20, 4 Η άποψη του Νίτσε για το Χριστιανισμό, είναι ένα κράμα υποκειμενισμού, προκατάληψης και «απόδειξης δια του αποδεικτέου»

5 Ματθ. 12:28). 3. Ο Νίτσε χαρακτηρίζει την χριστιανική αντίληψη περί Θεού «μια από τις πιο διεφθαρμένες αντιλήψεις που εμφανίστηκαν ποτέ στη γη! Γιατί; «Διότι είναι ο Θεός των αρρώστων, ο Θεός ως αράχνη, ο Θεός πνεύμα, ο Θεός ως κήρυξη πολέμου ενάντια της ζωής» (σελ. 23, 24). Πολλές φορές ο Νίτσε δηλητηριασμένος από τις ίδιες τις ιδέες του περί μηδενισμού, υπερανθρώπου, επικράτησης της βίας και της ωμής δύναμης, φροντίζει να είναι επικριτικός, ειρωνικός και δηκτικός, χωρίς όμως να μπαίνει στον κόπο να εξηγεί και να αναλύει τις θέσεις του. Τις παρουσιάζει τόσο συνοπτικά, αυθαίρετα και υποκειμενικά, ώστε να μην υπάρχει λόγος να ασχοληθεί κανείς σοβαρά για να τις εννοήσει. Δεν είχε άδικο ο Τόμας Μαν που είπε «όποιος παίρνει στα σοβαρά τον Νίτσε, όποιος τον πιστεύει, είναι χαμένος...» Και το κάνει αυτό ο Νίτσε όπως μπορεί κανείς να παρακολουθήσει τις σκέψεις του σαν φιλόσοφος που ήταν, παραβιάζοντας την πρώτη βασική αρχή στο χώρο της επιστημονικής σκέψης: Sapiens nihil affirmat quod non probet (ο σοφός τίποτα δεν βεβαιώνει χωρίς ν αποδεικνύει). Έτσι παρουσιάζει τον χριστιανικό Θεό, τον πρωτουργό της ζωής, σαν εχθρό της ζωής... αντιστρέφοντας και διαστρέφοντας τα πράγματα... αποδεικνυόμενος «σοφός» εν τη μωρία του. 4. Στο ερώτημα, πώς μπορεί να εξηγηθεί ιστορικά το φαινόμενο του Χριστιανισμού, ο Νίτσε έχει μίαν απάντηση κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του σύμφωνα με τη φιλοσοφία του και τις αντιλήψεις των ορθολογιστών κριτικών της Βίβλου της εποχής του. Ο Χριστιανισμός κατανοείται μόνο στο έδαφος που μεγάλωσε ως «προϊόν του εβραϊκού λαού, του πιο περίεργου και πιο καταστρεπτικού λαού της παγκόσμιας ιστορίας...» (σελ. 30, 31). Σ αυτήν την αιτίαση, εδώ θα αρκεστούμε να παρατηρήσουμε, ότι, αν ο χριστιανισμός είναι προϊόν του εβραϊκού λαού (και όχι θείον καθίδρυμα του μοναδικού ιδρυτού Του), τότε πώς εξηγείται ότι ο Ιουδαϊκός λαός απέρριψε τον Ιησού ως Μεσσία, πώς εξηγείται ότι ο ίδιος ο Ιουδαίος Ιησούς ήρθε σε ρήξη με τους Ιουδαίους, προφήτευσε την καταστροφή της Ιερουσαλήμ και του ιερατείου της και τον διασκορπισμό των Ιουδαίων σ όλη τη γη; 4 Ακόμα, πώς εξηγείται ότι οι Ιουδαίοι έχουν ιερό βιβλίο μαζί με το Ταλμούδ την Παλαιά Διαθήκη στις σελίδες της οποίας υπάρχουν προφητείες των προφητών της εναντίον του Ιουδαϊκού λαού, οι οποίες προδιαγράφουν την τύχη του στην περίπτωση ανυπακοής, ώστε να θεωρείται κατά τον Νίτσε, ο πιο περίεργος λαός της ιστορίας, αφού εξακολούθησε να υπάρχει παρά τον διασκορπισμό του, επί χρόνια; Αντί να θεωρείται ο Ιουδαϊκός λαός η πηγή του χριστιανισμού, θα πρέπει λόγω της διαφορετικής θρησκείας του, των δικών του ιερών βιβλίων και της διαφορετικής πορείας του, να θεωρείται η καλύτερη απόδειξη της θείας προέλευσης του χριστιανισμού όπως παρατήρησε εύστοχα ο Γάλλος μαθηματικός και φιλόσοφος Μπλεζ Πασκάλ. 5 Γιατί ο χριστιανισμός είναι η μόνη θρησκεία που αποδεικνύει τις αλήθειες της, βασιζόμενος όχι στα δικά του ιερά βιβλία, αλλά στη θρησκεία και τα ιερά βιβλία 4 Λουκ. 19:43 44, 21: Σκέψεις 620, 641, 737, 750,

6 μιας άλλης, εχθρικής, της Ιουδαϊκής! Να σημειώσουμε όμως, ότι, ενώ ο Νίτσε θεωρεί τον χριστιανισμό ως προϊόν του εβραϊκού λαού, σ άλλο σημείο του βιβλίου του (σελ. 43) αντιφάσκοντας, λέει ότι, από το Ευαγγέλιο εκθρονίστηκε ο Ιουδαϊσμός των εννοιών της αμαρτίας, της άφεσης των αμαρτιών, της πίστης, της σωτηρίας μέσω της πίστης, ενώ, βεβαίως, αυτές οι έννοιες είναι κατ εξοχήν έννοιες χριστιανικές Με τέτοιου είδους αντιλήψεις, δεν είναι καθόλου παράξενο ότι ο Νίτσε δεν θα έτρεφε κάποια ιδιαίτερη εκτίμηση για τα ιερά κείμενα του Χριστιανισμού, τη Βίβλο. «Το βιβλίο των βιβλίων», γράφει σ έναν άλλο αφορισμό του, 6 «είναι σχεδόν η μεγαλύτερη προσβολή και αμαρτία για το πνεύμα». Στον 22 ο στοχασμό της Γενεαλογίας της ηθικής λέγει: «Δεν αγαπώ την Καινή Διαθήκη, κάτι που το μαντεύει κιόλας κανείς... Έχω το θάρρος του κακού μου γούστου». Για το φιλόσοφό μας, η Βίβλος είναι προϊόν του εβραϊκού ιερατείου, που την παραποίησε... Τα ευαγγέλια είναι και αυτά παραποιημένα, «δεν λένε την αλήθεια», μάς εισάγουν σε έναν παράξενο και αρρωστημένο κόσμο, και «πρέπει να βάζει κανείς γάντια όταν διαβάζει την Καινή Διαθήκη» (σελ. 33, 36, 39). «Μάταια», γράφει, «έψαξα σ όλη την Καινή Διαθήκη να διακρίνω ένα μονάχα συμπαθητικό χαρακτηριστικό... Σ αυτήν δεν υπάρχει τίποτε ελεύθερο, καλό, ντόμπρο, έντιμο... Υπάρχουν μόνο κακά ένστικτα... Σ ολόκληρη την Καινή Διαθήκη υπάρχει μία μόνο μορφή που απαιτεί σεβασμό, ο Πιλάτος, ο Ρωμαίος κυβερνήτης! (σελ. 59, 60). Τώρα, τι να πρωτοθαυμάσει κανείς σ αυτά τα λόγια του Νίτσε; Την ηθελημένη άγνοιά του; Την διαστροφή των πραγμάτων; Το απύθμενο μίσος του για το Χριστιανισμό; Τα κακά ένστικτα που προφανώς έχει ο ίδιος και «εξ ιδίων κρίνει τα αλλότρια»; Αν διάβαζε με απροκάλυπτο μάτι τη Βίβλο και όχι με τους παραμορφωτικούς φακούς της προσωπικής του εμπάθειας και της ορθολογιστικής (;) παρερμηνείας, θα διεπίστωνε ότι το μεγαλύτερο μέρος της Βίβλου δεν γράφτηκε από το Εβραϊκό ιερατείο, αλλά από ευσεβείς πιστούς διαφόρων επαγγελμάτων (αρχηγούς, βασιλείς, ψαράδες, ποιμένες, ένα γιατρό, ένα τελώνη κ.ά.) και κυρίως προφήτες, οι οποίοι μάλιστα, συχνά πυκνά στρέφονταν ενάντια στους ιερείς καυτηριάζοντας την έκνομη διαγωγή τους (Ησαΐας, Ιωήλ, Μιχαίας, Ιεζεκιήλ). Αν η Βίβλος ήταν προϊόν του ιερατείου παραποιημένο, ερωτάται, γιατί οι ιερείς άφησαν να υπάρχουν χωρία ολόκληρα που να εκθέτουν τα έργα τους και να τους αποκαλούν «κύνες άλαλους και διεφθαρμένους;» 7 Στ αλήθεια ποιος είναι ο άρρωστος και παράξενος κόσμος της Καινής Διαθήκης; Ο κόσμος της ταπεινοφροσύνης, της αγάπης, της φιλαλληλίας, της θυσίας, του ελέους... Ο κόσμος της πνευματικής ελευθερίας, της απελευθέρωσης του ανθρώπου και της γυναίκας, το κήρυγμα εναντίον των φυλετικών διακρίσεων και του ρατσισμού. 8 Είναι γνωστό, ότι σ ολόκληρη την κλασική φιλολογία το ουσιαστικό αγάπη υπάρχει γύρω στις 10 φορές. Αντίθετα στο Δευτερονόμιο υπάρχει γύρω στις 20 φορές και στην Καινή Διαθήκη υπάρχει 250 φορές! Αλλά βέβαια, για το Νίτσε το κήρυγμα της αγάπης προσιδιάζει στην ηθική των σκλάβων, εκούσια παραβλέποντας ότι η ανυπό- 6 Φ. Νίτσε, Πέραν του καλού και του κακού (μεταφρ. Ε. Καλκάνη) σελ Ησ. 56:10, 11, Σοφ. 3:4, Ιερ. 8:10. 8 Γαλ. 3:28, Κολ. 3:11. 6

7 κριτη αγάπη είναι παντοδύναμη ακριβώς... γιατί είναι αδύναμη. Και ότι όπου υπάρχει αγάπη δεν χρειάζεται δύναμη, εξουσία, γιατί η ίδια η αγάπη είναι η υπερδύναμη που λάτρευε ο Νίτσε. Είναι στ αλήθεια ν απορεί κανείς ακόμη για την κρίση του Νίτσε ότι υπάρχει τόση βρωμιά στην Καινή Διαθήκη ώστε πρέπει κανείς να φοράει γάντια... Εδώ, ίσως, ισχύει αυτό που είχε πει ο απόστολος Παύλος για όσους αποστρέφονται την αλήθεια: «Πάντα καθαρά τοις καθαροίς τοις δε μεμιασμένοις και απίστοις ουδέν καθαρόν, αλλά μεμίανται αυτών και ο νους και η συνείδησις...» 9 Ο Νίτσε, σαν αριστοκράτης φιλόσοφος, απομακρύνεται από την «οσμή των μικρών ψυχών» που Στ αλήθεια ποιος είναι ο άρρωστος και παράξενος κόσμος της Καινής Διαθήκης; Ο κόσμος της ταπεινοφροσύνης, της αγάπης, της φιλαλληλίας, της θυσίας, του ελέους... βρίσκει στην Καινή Διαθήκη, αλλά αντί επιχειρημάτων, χρησιμοποιεί «την καλλιτεχνική του διάθεση» όπως έλεγε ο ίδιος. 6. Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε, ότι ο Νίτσε δεν αρνείται την ιστορικότητα του Ιησού, όπως έκαναν άλλοι ομοεθνείς του φιλόσοφοι και κυρίως ο Στράους τον οποίο θαύμαζε. Ωστόσο, ενώ φαίνεται να ομιλεί με κάποια συμπάθεια για το πρόσωπό του, τον αποκαλεί μεγάλο και συμβολιστή (σελ. 44) που «έζησε και πέθανε όπως δίδαξε», δεν μπορεί καθόλου να κατανοήσει και να δικαιολογήσει τη στάση του Ιησού πάνω στο σταυρό, γιατί απαντάει με αγάπη στο μίσος και στο κακό. Το ότι δεν οργίζεται, δεν αμύνεται, δεν ζητά ευθύνες, αλλά λέει «Πάτερ άφες αυτοίς...», τούτο για το Νίτσε είναι αδυναμία... Ακόμα, ο Ιησούς επλανήθη, γιατί ένιωθε τον εαυτό του αναμάρτητο... Δεν θα περίμενε κανείς από το Νίτσε τον κήρυκα του υπεράνθρωπου, το θαυμαστή της δύναμης και της βίας, να εννοήσει τον ταπεινό «Υιόν του ανθρώπου» που ήρθε να σώσει το απολωλός και να δώσει τη ζωή του λύτρον αντί πολλών. Πως να κατανοήσει ένας τέτοιος νους τον «αμνό του Θεού», την μεγαλοσύνη του και την ασύγκριτη δύναμη που κρύβει η μη αντεκδίκηση, η πράξη συγχωρητικότητας; Ποιος στ αλήθεια είναι πιο δυνατός; Αυτός που απαντά στη βία με βία, ή αυτός που ενώ είχε τη δύναμη να εξαλείψει τον Πιλάτο, τον Ηρώδη, τους Ρωμαίους δίνει το υπόδειγμα της ανοχής, της αυτο ταπείνωσης και της συγχωρητικότητας; 7. Για το Νίτσε, τα Ευαγγέλια είναι παραποιημένα, και οι μαθητές του Ιησού βάλαν στο στόμα του δασκάλου τους λόγια και διδασκαλίες που δεν είπε ποτέ ο ίδιος, ούτε μπορούσε να πει... Φυσικά, για μια ακόμη φορά δεν μπαίνει στον κόπο να τεκμηριώσει ιστορικά, χειρογραφικά, εν πάση περιπτώσει, επιστημονικά τον ισχυρισμό του. Αφού υπάρχει η φιλοσοφία οι «αεριώδεις στοχασμοί», τι χρειάζεται η επιστημονική έρευνα; Ο Νίτσε δεν μπορεί να δεχθεί τον Ιησού να εκφέρει κρίσεις εναντίον της Χοραζίν και της Βηθσαϊδά, εναντίον των αμετανόητων αμαρτωλών κ.λπ. και γι αυτό απορρίπτει τα λόγια αυτά σαν πλαστά. Προφανώς, ο Νίτσε κατενόησε τον Ιησού ως ένα αδύναμο ανθρωπάκι, έναν «γλυκύ 9 Τίτ. 1:15. 7

8 Ιησού», όπως τον φαντάστηκαν και οι ρομαντικοί συγγραφείς του 18 ου αιώνα, και όχι ως ρωμαλέο κήρυκα του ευαγγελίου. Δεν κατενόησε ο Νίτσε ότι ο Ιησούς είναι κήρυκας της αγάπης, αλλά και ο κήρυκας της κρίσης, της δικαιοσύνης του Θεού. Αυτό το τελευταίο, η δικαιοσύνη, το «αποδίδειν εις έκαστον το ίδιον αυτού δίκαιον», όπως έλεγαν οι Ρωμαίοι νομοδιδάσκαλοι, και «κατά τα έργα του», τον ενοχλεί πολύ. Και γι αυτό το θεωρεί επινόηση των Ευαγγελιστών. Και ιδίως της ηθικής του αποστόλου Παύλου. «Πρέπει να διαβάσει κανείς τα Ευαγγέλια σαν βιβλία εκμαύλισης μέσω της ηθικής», γράφει Τελικά, για τον Γερμανό φιλόσοφο, η αιτία του κακού στον πρωτόγονο Χριστιανισμό εστιάζεται στον απόστολο Παύλο. Τον ταπεινότατο απόστολο των εθνών, τον υμνητή της αγάπης, το θυσιαστικό κήρυκα του ευαγγελίου του Χριστού, που έφερε αλύσεις για τον Χριστό και την αγάπη του, τον περιγράφει με πλήρη εμπάθεια και με βαρύτατους, υβριστικούς χαρακτηρισμούς. Τον αποκαλεί κιβδηλοποιό, τρελό, τρομακτικό απατεώνα, κομιστή κακών ειδήσεων (sic!) που εμπνέετο από το μίσος, τον μεγαλύτερο απ όλους τους αποστόλους της εκδίκησης... Οποία διαστροφή, οποία κατάπτωση ενός θεωρούμενου μεγάλου φιλοσόφου... Εδώ, όπου κι αν ανοίξει κανείς, σε οποιαδήποτε επιστολή του αποστόλου Παύλου, θα διαβάσει λόγια αγάπης, ταπεινοφροσύνης, τρυφερότητας, παρηγοριάς, στήριξης, ελπίδας... Ανοίγω έτσι τυχαία στις επιστολές του και διαβάζω: «Αδελφοί εάν άνθρωπος απερισκέπτως, πέση εις κανέν αμάρτημα, εσείς οι πνευματικοί διορθώνετε τον τοιούτον με πνεύμα πραότητος». Και αλλού: «Ενδύθητε σπλάχνα οικτιρμών, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία. 10 Και αλλού: «Παρακαλώ δε υμάς αδελφοί, διά του κυρίου ημών Ιησού Χριστού και διά της αγάπης του Πνεύματος, να συναγωνίσασθαί μοι εν ταις προσευχαίς υπέρ εμού προς τον Θεόν». 11 Και πάλι: «Οργίζεσθε και μη αμαρτάνετε... Γίνεσθε δε εις αλλήλους χρηστοί, εύσπλαχνοι, χαριζόμενοι εαυτοίς, καθώς ο Θεός εν Χριστώ εχαρίσατο υμίν. 12 «Ολόκληρες οι επιστολές του Παύλου είναι ένας ύμνος, μια προσευχή στο Θεό», γράφει ένας μεγάλος μελετητής του έργου του, ο ομοεθνής του Νίτσε, Χόλζνερ (I. Holzner). Αυτά φαίνεται ότι δεν τα διάβασε ο Νίτσε, ή δεν τα «έβλεπε» διαβάζοντάς τα... Και είναι φανερό τι τον ενοχλεί, και λέει ότι ο Θεός που εδημιούργησε ο Παύλος είναι η άρνηση του Θεού. Τον ενοχλεί η ηθική δικαιοσύνη που κηρύττει ο απόστολος, όπως και ο Ιησούς, και ότι ο Θεός της αγάπης δεν παύει να είναι Όπου κι αν ανοίξει κανείς, σε οποιαδήποτε επιστολή του αποστόλου Παύλου, θα διαβάσει λόγια αγάπης, ταπεινοφροσύνης, τρυφερότητας, παρηγοριάς, στήριξης, ελπίδας Κολ. 3: Ρωμ. 15: Εφεσ. 4:32. 8

9 ταυτόχρονα και Θεός κρίσης, ο οποίος θα κάνει «εκδίκησι εν πυρί φλογός εις τους μη γνωρίζοντας Θεόν», 13 γιατί «αγαπά δικαιοσύνη και μισεί ανομίαν» Τελικά, ο Νίτσε ξεσπαθώνει σύσσωμος και εν πλήρει εξαρτήσει κατά του χριστιανισμού. Τον θεωρεί το βαμπίρ της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας... που έκλεψε τη συγκομιδή της αρχαίας κουλτούρας. Είναι αυτός που έχει κακούς σκοπούς την άρνηση της ζωής, την περιφρόνηση για το σώμα. «Δεν μπορεί να είναι κανείς φιλόλογος ή γιατρός», γράφει, «χωρίς να είναι την ίδια στιγμή αντι-χριστιανός» (σελ. 61). Ο Χριστιανισμός με την πίστη ως προσταγή είναι εχθρός της «σοφίας αυτού του κόσμου» δηλαδή της επιστήμης. Και καταλήγει: «Μ αυτά έχω φτάσει στο τέλος και εκφέρω τη κρίση μου. Καταδικάζω τον Χριστιανισμό... Είναι για μένα η πιο μεγάλη διαφθορά που μπορεί να διανοηθεί το ανθρώπινο μυαλό... Η χριστιανική εκκλησία δεν άφησε τίποτε άθικτο με τη διαφθορά της...» (σελ. 86). Για μια ακόμη φορά συγχέοντας ηθελημένα τα έργα φαύλων Χριστιανών, το ιερατείο, και τον ιστορικό χριστιανισμό που γνώριζε με τις αγνές και υπέροχες διδασκαλίες του Ιησού και του πρωτοχριστιανισμού, ο Νίτσε διαστρέφει τα γεγονότα τα ιστορικά και τα θεολογικά. Λίγη ιστορία να ξέρει κανείς απ τις πρώτες πηγές 15 γνωρίζει, ότι όχι μόνο ο χριστιανισμός δεν ήπιε το αίμα της Ρώμης σαν βαμπίρ, αλλά η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία κήρυξε τους σκληρούς διωγμούς της κατά των χριστιανών Ο Νίτσε διαστρέφει τα γεγονότα τα ιστορικά και τα θεολογικά από το 64 μ.χ. με τον παράφρονα Νέρωνα μέχρι τον Διοκλητιανό το 311 μ.χ., και έχυσε το αίμα δεκάδων αθώων μαρτύρων στο Κολοσσαίο και αλλού καίγοντάς τους σαν δάδες για να φωτίζουν τη Ρώμη... Το ότι βεβαίως, αργότερα, η λεγόμενη μετα κωνσταντίνεια εκκλησία ανεμίχθη με την πολιτική εξουσία, υιοθέτησε παγανιστικά στοιχεία και σκέψεις από την αρχαία Ελληνική φιλοσοφία αυτό είναι «κοινό μυστικό»... Σ αυτό όμως δεν έχει καμιά σχέση ο Ιησούς και η εκκλησία των πρωτοχριστιανών. Άλλωστε, ο ίδιος ο Ιησούς και ο απόστολος Παύλος προφήτεψαν ότι κάπως έτσι θα εξελίσσονταν τα πράγματα και προειδοποίησαν τους αληθινούς χριστιανούς να προφυλαχτούν από τους κινδύνους που θα διέτρεχαν. 16 Συνέβη, δηλαδή, αυτό που επεσήμανε ο Μπερντιάγιεφ: «Ο Χριστιανισμός υπέστη τριπλή προδοσία από τους ανθρώπους. Στην αρχή τον παραμόρφωσαν, στη συνέχεια τον εγκατέλειψαν και στο τέλος τον αιτιώνται για το κακό που οι ίδιοι δημιούργησαν». Ο Χριστιανισμός που παρέλαβε και αφομοίωσε ελληνικές νεοπλατωνικές δοξασίες και μάλιστα των Γνωστικών από τον 2ο αιώνα μ.χ. και κυρίως αργότερα, αρνήθηκε την αξία και τη χαρά της επίγειας ζωής και περιφρόνησε το σώμα, θεωρώντας ακόμα και το σεξ μέσα στο γάμο σαν αμαρτία... Αυτός ο κίβδηλος Χριστιανισμός που έκο Θεσ. 1: Δευτ. 32:4. 15 Τάκιτος, Σουητώνιος, Πλίνιος, Ευσέβιος. 16 Πρξ. 20:29 30, 1 Τιμ. 4:1-3. 9

10 Οι δάδες του Νέρωνα, του Henryk Siemiradzki βε και έραβε με τους Πάπες και άλλους επίγειους εκπροσώπους του στον Μεσαίωνα, καταπολέμησε την ελευθερία σκέψης και την επιστήμη. 17 Η αληθινή Χριστιανοσύνη, δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από την αληθινή επιστήμη, αν και βεβαίως, διαφωνεί οριζόντια και κάθετα με τις αυθαίρετες υποκειμενικές και αναπόδεικτες φιλοσοφίες τύπου Σοπενχάουερ και Νίτσε που είναι κατά τον απόστολο Παύλο «κενή απάτη». 18 Η τελική κρίση του Νίτσε περί διαφθοράς της εκκλησίας δεν αφήνει περιθώριο παρερμηνείας για το ποιον εννοεί κυρίως ως Χριστιανισμό, αν και τα βέλη της κριτικής του στρέφονται αδιακρίτως και κατά του Θεού της Βίβλου και των διδασκαλιών της... και του Ιησού... Κυρίως κατά του Ιησού, ο οποίος ανά τους αιώνες αποτέλεσε πέτρα σκανδάλου και λίθο προσκόμματος, στον οποίον προσέκρουσαν πολλά ορθολογιστικά κεφάλια... *** Ο Νίτσε καυχόταν ότι ανήκε στους «αεροναύτες του πνεύματος». Ήθελε να πει μ αυτό, ότι καυχότανε για την ελεύθερη αντι-κονφορμιστική αναρχική του σκέψη, γιατί έφτασε να είναι χωρίς Θεό, χωρίς πίστη, χωρίς πατροπαράδοτες πεποιθήσεις, χωρίς φίλους. Ίδιος ο ήρωάς του ο Ζαρατούστρα, που τραγουδούσε: «Μοναξιά, μοναξιά πατρίδα μου». Έγινε γνωστός ως ο «φονιάς του Θεού», ασκώντας δριμεία κριτική πάνω 17 Γαλιλαίος, Τζορτάνο Μπρούνο, Ιωάννης Χους. 18 Κολ. 2:8. 10

11 στο διεφθαρμένο Χριστιανισμό της εποχής του. Ανατρέπει τα φρούρια της ηθικής, ανοίγοντας έτσι τους ασκούς του Αιόλου, γιατί μαζί με το ξερό έκαψε και το χλωρό. Παρά την καύχησή του για την ειλικρίνεια και την αναζήτηση της αλήθειας, τα πυρά της κριτικής του ξέφυγαν και εστιάστηκαν αλλού στην Βίβλο και στο πρωτοχριστιανισμό, με εσφαλμένες αφετηρίες και ελλιπή γνώση των πραγμάτων. Έφθασε, τελικά, σε ένα τέτοιο σημείο, ώστε να υποκαταστήσει την αγάπη του Θεού και την ελεύθερη και αδέσμευτη από τη φύση βούληση του Θεού, με την αγάπη της μοίρας, της αιώνιας ανακύκλωσης, στην οποία πίστευε σαν τους αρχαίους Στωικούς Ηράκλειτο και Βούδα. Διακηρύσσοντας την αιωνιότητα του κόσμου, ήθελε να έρθει σε ρήξη ιστορική ανάπτυξη, την κυρίαρχη παράδοση του Ιουδαίο χριστιανισμού. Ήδη στα 1862 έγραφε: «Ο Θεός, η αθανασία, η αυθεντία της Βίβλου, το Θεόπνευστον, θα μείνουν πάντοτε προβλήματα. Εδοκίμασα να τα αρνηθώ όλα. Ω! Είναι εύκολον κανείς να καταστρέφει, αλλά είναι δύσκολον να οικοδομεί». Αυτό που έλεγε ο Νίτσε ότι «μόνον εκείνες τις γνώμες επιζητούμε που ταιριάζουν στο χαρακτήρα μας», είναι προφανές ότι εφαρμόζεται στον ίδιο. Έτσι, στα τελευταία χρόνια της ζωής του η τρέλα τον επισκέφτηκε, γιατί προσπάθησε να ζήσει με συνέπεια μια αθεϊστική ζωή (Ζακ Μαριταίν). Αλλά, είναι γνωστό επίσης, ότι έπασχε από μια παθολογική μεγαλομανία η οποία στην αρχή τον οδήγησε σε μεγάλου βεληνεκούς συλλήψεις, ιδίως ποιητικές, στο τέλος όμως, εκδηλώθηκε ως στοιχείο της αρρώστιας του, όταν στα τελευταία του γράμματα υπέγραφε ως Ο Εσταυρωμένος ή Διόνυσος (Χρ. Μαλεβίτσης). Δεν μπορούσε να ανεχθεί ο Νίτσε τον Σωκράτη και τον Ιησού κυρίως, γιατί ίσως τον πρόλαβαν. Μισούσε ό,τι θα έπρεπε να αγαπήσει γιατί προφανώς το μίσος του ήταν ένα ανεστραμμένο είδος αγάπης, ένα είδος θαυμασμού κρυφού. Ύψωσε τα δικά του ιερά κατά τον αφορισμό του, γκρεμίζοντας τα προηγούμενα του Σωκράτη και ιδίως του χριστιανισμού και του Ιησού, κάνοντας αμείλικτη χρήση της σφύρας της φιλοσοφίας του... Ωστόσο, κάποιος άλλος συγγραφέας παρατήρησε, ότι όλη η φιλοσοφία του Νίτσε και ιδιαίτερα η θέληση για δύναμη, αντικαθρεφτίζεται στην πορεία της ασθενείας του που υπήρχε από τα νεανικά του χρόνια. Η γενική παράλυση, ασθένεια απ την οποία πέθανε, είναι μια ύπουλη αρρώστια που κρύβεται πολλά χρόνια χωρίς να εκδηλώνεται... προκαλεί στον άνθρωπο μια υπερβολική διέγερση... μια φρενιτική ένταση... Συνήθως όσοι υποφέρουν από αυτή καταλήγουν στη μεγαληγορία ή στις προσβολές... Μπορεί κανείς να διερωτηθεί μήπως η αρρώστια του Νίτσε ερμηνεύει σ ένα μεγάλο μέρος το χαρακτήρα της φιλοσοφίας του. 19 Και προσφάτως, ο βιογράφος Γιόακιμ Κόλερ, αναφερόμενος στην παράνοια του Νίτσε των τελευταίων 10 χρόνων της ζωής του (έστελνε γράμματα στον Κάϊζερ, για να του δώσει οδηγίες του κόσμου) υποστηρίζει ότι τα έργα του και η ζωή του ερμηνεύονται καλύτερα από την μαζοχιστική ομοφυλοφιλία του... Ίσως, τίποτα άλλο δεν αποδίδει καλύτερα την εσωτερική του διαμάχη, την αγωνία, το ιλιγγιώδες κενό του, μετά από την απόρριψη των πάντων και την έκφραση 19 Ε. Brehier, Οι μεγάλοι φιλόσοφοι, (μεταφρ. Ε. Ανδρουλιδάκη), σελ. 287,

12 του μηδενισμού του, 20 όσο το ποίημά του που φέρει τον τίτλο τω αγνώστω θεώ. Ένα ποίημα που αποκαλύπτει τον κλυδωνισμό του κι ότι δεν μπορούσε ν αποφύγει αυτό που πολεμούσε... Την αναζήτηση του Θεού! Να η τελευταία αποκαλυπτική στροφή του ποιήματος του: Να σε γνωρίσω Άγνωστε, θέλω, Εσέ που βαθιά αγγίζεις την ψυχή μου και διαπερνάς σαν καταιγίδα τη ζωή μου, Εσέ, άπιαστε, συγγενή μου! Να σε γνωρίσω να σ υπηρετήσω θέλω. Ο τραγικός αρνητής του θείου, ο προφήτης του νεκρού Θεού, ήθελε να γνωρίσει τον Θεό που εκουσίως αγνοούσε και να τον υπηρετήσει. Αυτό τα λέει όλα... Τσινικόπουλος Δημήτριος Website: Ο ίδιος ο Νίτσε ορίζει έτσι το μηδενισμό: «Έρχεται ολοένα η αντίθεση αναμεσίς του κόσμου που σεβόμαστε και του κόσμου που ζούμε, που βρισκόμαστε. Μας απολείπεται ή να εξαφανίσουμε το σεβασμό μας ή να εξαφανιστούμε εμείς. Το δεύτερο τούτο είναι μηδενισμός... Ώστε τί σημαίνει ο μηδενισμός, ότι οι ανώτερες αξίες ξεπέφτουν» (Ο ευρωπαϊκός μηδενισμός, μεταφ. I. Ζερβού 1962, σελ. 17 και 19). 12

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος Κωδικός προϊόντος: 00092

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία. (Philosophical Fragments)

Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία. (Philosophical Fragments) Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία (Philosophical Fragments) Αν όμως κηρύττουμε ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί, πώς μερικοί ανάμεσά σας ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Αν δεν υπάρχει ανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος και Φιλήμονας

Παύλος και Φιλήμονας Παύλος και Φιλήμονας Έχετε ποτέ διαβάσει την επιστολή του Παύλου προς τον Φιλήμονα; Είναι η πιο μικρή επιστολή του Παύλου. Μόλις και μετά βίας γεμίζει μια σελίδα Α4! Δεν το πιστεύετε; Ας τι διαβάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο)

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) 1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα Οι μαθητές/μαθήτριες να: - εξετάζουν το φαινόμενο της αθεΐας ως άρνηση/απόρριψη του Θεού, διακρίνουν την επίδραση της αθεΐας σε διαμόρφωση πεποιθήσε

Διαβάστε περισσότερα

Kalogirou, Dimitra. Neapolis University

Kalogirou, Dimitra. Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Health Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ¹ º ¹½É½¹º Â Ä ¾µ¹Â Äɽ þÿãä ÃŽ ÀĹº º±¹ ÃÄ ½ ɱ½ Kalogirou, Dimitra þÿ Á̳Á±¼¼±

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εμπιστεύομαι τον εαυτό μου! Είμαι παρόν στη ζωή. Εμπιστεύομαι τη ζωή! Είμαι εγώ και είμαι καλά. Επιλέγω να κοιτάζω με όμορφο τρόπο τον εαυτό μου

Εμπιστεύομαι τον εαυτό μου! Είμαι παρόν στη ζωή. Εμπιστεύομαι τη ζωή! Είμαι εγώ και είμαι καλά. Επιλέγω να κοιτάζω με όμορφο τρόπο τον εαυτό μου Εμπιστεύομαι τον εαυτό μου! Είμαι παρόν στη ζωή Επιλέγω να κοιτάζω με όμορφο τρόπο τον εαυτό μου Εμπιστεύομαι τη ζωή! Έφτασα εδώ με το ένστικτό μου, κι αυτό ξέρει Είμαι εγώ και είμαι καλά Κάθε εμπόδιο

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Η πραγματικότητα της Εκκλησίας, έτσι όπως τη ζούμε σήμερα, δεν έγινε με κάποιον αυτόματο και ανώδυνο τρόπο. Η θεμελίωση και η εξάπλωση της Εκκλησίας επιτεύχθηκαν με αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η : ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ Περιεχόμενα Διάγραμμα Ένα διάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το διάγραμμα το μαθήματος, σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 3: Ιουδαϊκά αποκαλυπτικά κείμενα σύγχρονα με την Καινή Διαθήκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού.

Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού. ΕΝΑ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΝΑΖΑΡΕΤ ΜΕ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού. Τι ονομάζουμε Βασιλεία του Θεού; Μιλώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

"Η φανέρωσις των λόγων σον φωτίζει συνετίζει τους απλούς." (Ψαλμοί ριθ:13

Η φανέρωσις των λόγων σον φωτίζει συνετίζει τους απλούς. (Ψαλμοί ριθ:13 Into His Marvelous Light "Η φανέρωσις των λόγων σον φωτίζει συνετίζει τους απλούς." (Ψαλμοί ριθ:13 1 Η Προετοιμασία Η παρακάτω βιβλική μελέτη δημιουργήθηκε για να εξηγήσει το σχέδιο της σωτήριας σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Σωτηριολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου αδελφοί, έχει μεγίστη σημασία για την πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες Ποίοι ήταν οι τρεις Ιεράρχες και γιατί τους τιμούμε; Με τον όρο Τρεις Ιεράρχες, αναφερόμαστε συνοπτικά στους τρεις επιφανείς Αγίους και θεολόγους, Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Βάλε ένα Ο εάν η απάντηση είναι λάθος.

Βάλε ένα Ο εάν η απάντηση είναι λάθος. Όνομα Ημερομηνία Μάθημα Υπακοή σε Ανθρώπους Διαγώνισμα 5 η Έκδοση Βαθμολογία Ερωτήσεις Σωστό-Λάθος (1 βαθμός η κάθε μια) Οδηγίες: Βάλε ένα X εάν η απάντηση είναι σωστή. Βάλε ένα Ο εάν η απάντηση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού Ημερομηνία 20/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link vivlio-life.gr Βιργινία Αυγερινού http://vivlio-life.gr/%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae- %CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF-

Διαβάστε περισσότερα

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει:

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει: ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 116. Το προοίμιο της παρακάτω Ευχαριστιακής ευχής δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με άλλο, διότι συνολικά παρουσιάζει σε περίληψη την ιστορία της σωτηρίας μας. Ο Κύριος να είναι μαζί

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα.

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. 1 Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. Κάποτε, στην αρχαία Εποχή, στην Αθήνα υπήρχε ευημερία σημαντική, κανένας άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Οι φιλολογικές πηγές της Πεντατεύχου (Φιλολογικά στρώματα): Οι τέσσερις πηγές της Πεντατεύχου είναι: η Γιαχβική, η Ελωχειμική, το Δευτερονόμιο και ο Ιερατικός Κώδικας.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα;

Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα; Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα; Κάθε χρόνο, μέσα στο μήνα Ιανουάριο υπάρχει η εβδομάδα αφιερωμένη στην προσευχή για την ενότητα των χριστιανών. Κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας χριστιανοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη).

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). 1. Σ ένα πολιτισμό όπου επικρατεί το εμπορικό πνεύμα και η

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα