Αρχαίος Ελληνικός κόσμος και Βυζάντιο στο έργο του Ρήγα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρχαίος Ελληνικός κόσμος και Βυζάντιο στο έργο του Ρήγα"

Transcript

1 Αρχαίος Ελληνικός κόσμος και Βυζάντιο στο έργο του Ρήγα ΛΟΥΚΑΣ ΑΞΕΛΟΣ, Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής των Εκδόσεων ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ και του περιοδικού ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ, Ελλάς Εισαγωγικά Είναι τέτοιο το εύρος αλλά και το βάθος του πολιτισμικού, ιδεολογικού και πολιτικού κόσμου του Ρήγα, που φυσικό ως ένα βαθμό είναι, θα έλεγα, να οδηγεί σε προσεγγίσεις διαφορετικές ή σε εν μέρει διαφορετικές αποτιμήσεις του έργου του. Η επιμονή των μελετητών να αναδείξουν την «δική τους» εκδοχή, ενώ είναι καθ όλα θεμιτή στον βαθμό που στηρίζεται, βαδίζει ή συμβαδίζει με τις πηγές και το λοιπό αποδεικτικό υλικό, αρκετά συχνά αποκλίνει ή και εκτροχιάζεται με το να αποσπά από το όλον έργο ένα επιμέρους τμήμα του, που είναι κατά τον συγγραφέα «η μεγάλη πραγματική εικόνα που όλοι μέχρι τώρα δεν είχαμε ανακαλύψει». Μια ανάλογη περίπτωση παραγνώρισης «του δάσους», αποτελεί και η περίπτωση με την οποία θα ασχοληθώ στο παρόν κείμενο, προσπαθώντας με βάση το υπαρκτό-γραπτό υλικό να ανιχνεύσω το βάρος της παρουσίας του αρχαίου ελληνικού κόσμου και του Βυζαντίου στο έργο του Ρήγα. Ως εκ τούτου, ο στόχος μου πρωτίστως επικεντρώνεται στην παράθεση του όποιου υλικού προκύπτει από την συστηματικά επαναληπτική ανάγνωση του έργου του και, δευτερευόντως, στην έκθεση των συμπερασμάτων που η ίδια η καταγραφή θα μας αναδείξει. Οι απαντήσεις βρίσκονται στα κείμενα Ως αφετηριακό τεκμήριο της σχέσης του Ρήγα με τον αρχαίο ελληνικό κόσμο μπορεί να θεωρηθεί ένα βιβλίο που ανήκε στην προσωπική, νεανική βιβλιοθήκη του και το οποίο διασώζεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Πρόκειται για μιαν έκδοση αρχαίων γεωγράφων (Πρόκλου, Αράτου, Κλεομήδου, κ.ά.) που εκδόθηκε στην Βασιλεία το 1561 και στο οποίο σε μια λευκή σελίδα καταγράφεται η ταυτότητα του κατόχου (Ρήγα Κυρίτζη Βελεστίνου ἁτάροισι ποτί ἐντί καί τοὺτο). [1] Το 1790 ο Ρήγας κατά την πρώτη του επίσκεψη στην Βιέννη εκδίδει, ως γνωστόν, τα δύο πρώτα του έργα. Το σχολείον των ντελικάτων εραστών και το Φυσικής Απάνθισμα. 21

2 Το Σχολείον περιλαμβάνει έξι διηγήματα-νουβέλες, αντλημένα από τους τέσσερεις πρώτους τόμους των Contemporaines του Ρετίφ ντε λα Μπρετόν. Όπως είναι φανερό, ο Ρήγας ανασύρει από την «ανεξάντλητη» πηγή διηγημάτων (261 διηγήματα εν συνόλω, συγκεντρωμένα σε 42 τόμους) του Μπρετόν μόνον έξι και ανάμεσα σε αυτά τον Νέο Πυγμαλίωνα, που αποτελεί αφορμή για μια νοητή μεταφορά στην αρχαία Ελλάδα, δίνοντας την δυνατότητα στον Ρήγα να αναπτύξει μέσω εμβόλιμων αρχαιογνωστικών σημειώσεων [2] συνειρμούς και αναγωγές για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Στο δεύτερο βιβλίο του το Φυσικής Απάνθισμα, ο Ρήγας στον εμβληματικό «Προς αναγνώστας» πρόλογό του, αποκαλύπτει σαφώς στο πού εστιάζεται η ματιά του όσον αφορά το παρελθόν. «Κάθε νουνεχὴς φιλόπατρις λυπεῖται βλέποντας τοὺς δυστυχεῖς ἀπογόνους τῶν εὐκλεεστάτων Ἀριστοτέλους καὶ Πλάτωνος ἢ πάντη γεγυμνωμένους ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς φιλοσοφίας ἤ, αφοῦ ἐγήρασαν ἐπικεκυφότες εἰς μόνα τὰ σπάνια τῆς ἑλληνικῆς διαλέκτου βιβλία, ἐκαρποφορήθησαν πολλὰ ἢ ὀλίγον ἢ παντελῶς... Ὄντας φύσει φιλέλλην, δὲν εὐχαριστήθην μόνον ἁπλῶς νὰ θρηνήσω τὴν κατάστασιν τοῦ Γένους μου, ἀλλὰ καὶ συνδρομὴν νὰ ἐπιφέρω ἐπάσχισα...» [3] Και στο Φυσικής Απάνθισμα, ένα έργο σταθερά προσηλωμένο στα σύγχρονα (της εποχής του) επιστημονικά δεδομένα και επιτεύγματα, οι υπομνήσεις, συγκρίσεις και αναγωγές με τα επιστημονικά δρώμενα του αρχαίου ελληνικού κόσμου είναι εμφανείς με τις αναφορές του στο κεφάλαιο «Περί γης» στον Πτολεμαίο και την υπόμνηση ότι πολύ πριν τον Γαλιλαίο οι Νικήτας ο Συρακούσιος, Φιλόλαος και Αρίσταρχος ο Σάμιος επενόησαν πρώτοι «τὴν καθημερινὴν περίοδον τῆς Γῆς περὶ τὸν ἄξονά της». Σε αυτό το πνεύμα βρίσκονται και οι παρατηρήσεις του για την αναφορά του Πλάτωνα στην Ατλαντίδα στον Τίμαιο, στον σιφώνα του Αρχιμήδη, αλλά και τις παρατηρήσεις του Αριστοτέλη πάνω στα οστρακόδερμα. [4] Το 1796 ο Ρήγας επιστρέφει στην Βιέννη όπου και αναπτύσσει έντονη εκδοτική και πολιτική δραστηριότητα, θέτοντας σε εφαρμογή το συνολικότερο εκδοτικό του πρόγραμμα με τελικό στόχο την κάθοδο στην Ελλάδα. Στο σύντομο διάστημα της παραμονής του στην Βιέννη, πριν την κάθοδό του στην Τεργέστη και την σύλληψή του στις 19 Δεκεμβρίου 1797, εκδίδει τις μεταφράσεις Ηθικός Τρίπους, Νέος Ανάχαρσις, τα κατασχεθέντα από την αυστριακή αστυνομία Νέα Πολιτική Διοίκησις και Εγκόλπιον [Στρατιωτικόν], τους χάρτες η Χάρτα της Ελλάδος, Νέα Χάρτα της Βλαχίας, Γενική Χάρτα της Μολδοβίας και τέλος σε μονόφυλλο την εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το πρώτο από τα κυκλοφορήσαντα το 1797 έργο του Ρήγα είναι, όπως ήδη αναφέρθηκε, ο Ηθικός Τρίπους. Πρόκειται για την συγκέντρωση σε έναν ενιαίο τόμο τριών διαφορετικών έργων. Τα δύο πρώτα μεταφρασμένα από τον Ρήγα είναι Τα Ολύμπια του Μεταστάσιου και Η Βοσκοπούλα των Άλπεων του Μαρμοντέλ, το δε τρίτο μεταφρασμένο από τον σύντροφό του Αντώνη Κορωνιό είναι ο Πρώτος Ναύτης του Γκέσνερ. Και μόνο ως επιλογή τα Ολύμπια του Μεταστάσιου αποκαλύπτουν τον σαφή προσανατολισμό του Ρήγα. Ως εκ 22

3 τούτου, είναι προφανές ότι το σύνολο σχεδόν των υποσημειώσεων έχουν ως σημείο αναφοράς τον χώρο της αρχαία Ολυμπίας όπου εξελίσσεται η υπόθεση του έργου. Όμως αυτό που αποτελεί το ιδιαίτερο στοιχείο για την επιλογή του Ρήγα, γεγονός που συνάγεται και από την συνδυαστική ανάγνωση του Νέου Ανάχαρση [5] είναι η έντονη αναφορά του στους Ολυμπιακούς Αγώνες, α- ναφορά που δεν είχε ακαδημαϊκό ή συναισθηματικό απλώς χαρακτήρα, αλλά συνδεόταν άμεσα με τους προσανατολισμούς της Γαλλικής Επανάστασης και των εν γένει ριζοσπαστικών ιδεών, που στα πλαίσια συγκρότησης μιας αντιφεουδαρχικής-κοσμικής ιδεολογίας, προσέφευγαν στην αρχαία Ελλάδα, επιζητώντας, ανάμεσα στα άλλα και την αναβάπτισή τους στο πνεύμα των Ολυμπιακών Αγώνων και του καθόλου ολυμπιακού ιδεώδους. Κοινωνός αυτού του πνεύματος και αυτής της λογικής, ο Ρήγας την εισάγει με όχημα τα Ολύμπια, ανοίγοντας ενενήντα οκτώ χρόνια πριν τον δρόμο στον βαρόνο ντε Κουμπερτέν και τον Δημήτριο Βικέλα. [6] Στο δεύτερο έργο του κύκλου, την Βοσκοπούλα των Άλπεων, οι αναφορές στον αρχαίο κόσμο ή το Βυζάντιο απουσιάζουν παντελώς. Αντιθέτως, ο Πρώτος Ναύτης μας παραπέμπει στον αρχαίο ελληνικό κόσμο στα Κύθηρα όπου (Ὑψηλοὶ πύργοι καὶ ναοὶ ἔρριπτον τὴν λάμψιν τους βαθιὰ μέσα εἰς τὴν Λακωνικὴν θάλασσαν), χωρίς όμως συγκεκριμένες ή ιδιαίτερες παρεμβολές ή προεκτάσεις. Το δεύτερο έργο που ο Ρήγας κυκλοφόρησε στην Βιέννη το 1797 ήταν ο τέταρτος τόμος του Νέου Ανάχαρση, σε μετάφραση του ιδίου και του Γεωργίου Βεντότη. Δεν αποτελεί υπερβολή, κατά την γνώμη μου, ότι το καλύτερο όχημα προς επιβεβαίωση της καθοδηγητικής αρχής του Ρήγα «Παράδειγμά μας εἶναι τῶν προπατόρων μνῆμαι», [7] ήταν η επιλογή μετάφρασης και έκδοσης του Νέου Ανάχαρση του Αββά Μπαρτελεμύ, ένα έργο που γνώρισε επανειλημμένες εκδόσεις και μεταφράστηκε στις κυριότερες ευρωπαϊκές χώρες, ένα έργο που μέσα από τα μάτια του νεαρού Σκύθη Ανάχαρση αναστηλώνεται σε όλο του το εύρος και την λάμψη ο αρχαίος ελληνικός κόσμος. Αν στα προαναφερθέντα έργα ο Ρήγας, μέσω της αφετηριακής επιλογής και των εμβόλιμων υποσημειώσεων αποκαλύπτει ως ένα βαθμό και εμμέσως την οπτική του προς το κεντρικό, όσον αφορά το παρελθόν, σημείο αναφοράς του, στον Νέο Ανάχαρση η όλη παρέμβασή του είναι σαφής και αποκαλυπτική. Εδώ πλέον, οι εμβόλιμες υποσημειώσεις του δεν έχουν απλά επεξηγηματικό, πληροφοριακό ή διευκρινιστικό χαρακτήρα, αλλά εμπεριέχουν και θέση συγκεκριμένη, που οδηγεί στην σαφή αναγωγή. Θα σταθώ σε δύο από τις πλέον χαρακτηριστικές: Αναλύοντας στην πρώτη, με θαυμαστή γνώση και ακρίβεια τα ποικίλα είδη αρχαίων ελληνικών χόρων σημειώνει χαρακτηριστικά δίκην επιλόγου «Ἀφοῦ ἐχάσαμεν τὸ πᾶν, συνεχάθησαν καὶ τὰ ὀνόματα τῶν χόρων». [8] 23

4 Στην δεύτερη υποσημείωση, η κριτική του έχει ονοματεπώνυμο. Εδώ, με αφορμή την περιγραφή της Κοιλάδας των Τεμπών από τον Μπαρτελεμύ, βρίσκει την ευκαιρία να ασκήσει αυστηρή κριτική στα αναφερόμενα από τον Γερμανό κληρικό Κορνέιγ ντε Παβ, συγγραφέα του έργου Φιλοσοφικές έρευνες περί των Ελλήνων, στηλιτεύοντας τον εμφανή μισελληνισμό και εμπάθειά του. [9] Ως κατακλείδα της όλης παρεμβάσεώς του, μπορεί να θεωρηθεί η όχι, κατά την γνώμη μου, τυχαία «Εἴδησις» που παραθέτει κλείνοντας το έργο, με την οποία καλεί κάθε ενδιαφερόμενο για την διατήρηση της κλασικής κληρονομιάς μας να διασώσει στην Ιωλκό «ἕν μάρμαρον, ἐφ οὗ εἶναι τρία πρόσωπα μέχρι τῆς ζώνης τὸ μεσαῖον αὐτῶν μὲ περικεφαλαίαν καὶ βασιλικὴν κορώναν ἔχει ἐπιγραφὴν τοιαύτην: Ἐλπὶς Ἀχιλλέως Ἥρως χρηστὲ χαῖρε. Οἱ ἐκεῖσε κάτοικοι Τοῦρκοι τὸ ἐσύντριψαν εἰς δύο. Προτοῦ λοιπὸν νὰ χαλασθοῦν καὶ τὰ πρόσωπα, παρακαλεῖται παρὰ τῶν φιλολόγων ὅστις εἰς Μαγνησίαν ἐνδημεῖ ζωγράφος, νὰ τὰ ζωγραφίσῃ καὶ νὰ τὰ στείλῃ νὰ τυπωθῶσιν». [10] Το έργο όμως εκείνο, σε συνδυασμό με τον Νέο Ανάχαρση, στο οποίο αποτυπώνεται με τον εμφανέστερο και ουσιαστικότερο τρόπο η σχέση του Ρήγα με το παρελθόν, είναι η δωδεκάφυλλη Χάρτα της Ελλάδος. [11] Πρόκειται για ένα έργο «μνημεῖο πραγματικὸ γιὰ τὴν ἐποχή του, ἆθλο ἐκδοτικό, πραγματικὴ πατριδογνωστικὴ ἐγκυκλοπαίδεια», όπως εύστοχα το χαρακτήρισε ο Λέανδρος Βρανούσης, ένα έργο έμφορτο και κατάστικτο από την αρχαία, βυζαντινή και νεότερη ελληνική ιστορία, ένα έργο στο οποίο δίνεται η δυνατότητα στον Ρήγα να κάνει μιαν αποσπασματική αποτίμηση του ιστορικού βάθους και βάρους του παρελθόντος. [12] Θεωρώντας άλλης τάξης εργασία, που ήδη σε μεγάλο βαθμό έχει πλέον επικαλυφθεί από την ογκώδη έκδοση της Χάρτας του Ρήγα το 1998 που επιμελήθηκε ο Δημήτριος Καραμπερόπουλος, δεν θα σταθώ στην παράθεση των αρχαίων κ.λπ. τοπωνυμίων που αποτελούν έναν πραγματικό ερευνητικό άθλο, αλλά στις επιμέρους εμβόλιμες παρεμβάσεις, τόσο μέσω των επιπεδογραφιών, σχεδίων, νομισμάτων, αλλά και σχολίων για να σχηματίσουμε μια πιο συγκεκριμένη γνώμη για το πού ο Ρήγας εστιάζει το προς έμπνευση παράδειγμά του από τον ουσιαστικό αυτόν περίπλου στην καθόλου ιστορία μας. Αρχής γενομένης από το πρώτο φύλλο της Χάρτας, το ενδιαφέρον μας επικεντρώνεται στην Επιπεδογραφία της Κωνσταντινουπόλεως, που είχε κυκλοφορήσει και ως αυτοτελής χάρτης το 1796 και που αποτελεί, ενδεχομένως, την κορύφωση της όλης του εργασίας. Πρόκειται για μιαν εντυπωσιακή γεωγραφική αποτύπωση του ευρύτερου περί την Πόλη γεωγραφικού χώρου, που αποκτά όμως βαθύτερη και ουσιαστικότερη σημασία στον βαθμό που ο Ρήγας συνειδητά, δίπλα στο παρόν, επιμένει δίκην αναστηλώσεως-αποκαταστάσεως να καταγράψει την αρχαία και βυζαντινή κληρονομιά της πόλης, για να καταλήξει στο τέλος επιγραμματικά στο πικρό δίστιχο «Θωρῶντας τὴν Ἑφτάλοφη, τὴ ρήγισσα τοῦ κόσμου, κλάψε και στέναξε βαριὰ γιὰ τὴν πικρὴ της μοῖρα», κατά την εύστοχη απόδοσή του από τον Λέανδρο Βρανούση. [13] 24

5 Στο δεύτερο φύλλο της Χάρτας περίοπτη θέση κατέχουν στην αριστερή πλευρά δύο μεγάλες επιπεδογραφίες. Η πρώτη είναι του Περάσματος των Θερμοπυλών με ακριβή παράθεση του επιγράμματος του Λεωνίδα και των τριακοσίων, η δε δεύτερη αφορά την Σπάρτη και των περί αυτήν, με πλήθος αρχαίων, πελοποννησιακών κυρίως, νομισμάτων. Στο τέταρτο φύλλο, πέραν του πλήθους των νομισμάτων, που υπάρχουν, άλλωστε, σε όλα τα φύλλα της Χάρτας, δεσπόζουν η Επιπεδογραφία των περί τας Αθήνας και κυρίως η εξαιρετική αποτύπωση, αντίστοιχη τηρουμένων των αναλογιών με εκείνη της Κωνσταντινουπόλεως, της Επιπεδογραφίας της Φεράς λεγόμενης νυν Βελεστίνος αποτύπωση που δίνει επάξια στον Ρήγα τον τίτλο του ερασιτέχνη αρχαιολόγου και πιστού πινακογράφου-επιπεδογράφου, σύμφωνα με την διαπίστωση του Σπυρίδωνος Λάμπρου. [14] Στο έβδομο φύλλο κυρίαρχη θέση κατέχουν τα σχέδια αναπαραστάσεως της Μάχης των Πλαταιών, η Επιπεδογραφία της εν Σαλαμίνι ναυμαχίας και η εντυπωσιακή ως προς την ακρίβεια αποτύπωση ενός Αρχαίου Ελληνικού Θεάτρου. Στο όγδοο φύλλο που καλύπτει τον ευρύτερο μακεδονικό χώρο, εντυπωσιακές είναι οι εμβόλιμες παρατηρήσεις ως: «Πέλλα πατρὶς Ἀλεξάνδρου», «Ἔδεσσα. Ἐδῶ ἐθάπτοντο οἱ βασιλεῖς τῶν Μακεδ.[όνων]», «Ἄβδηρα, λαγός, πατρίς, Δημοκρίτου, Πρωταγόρου», «Στάγειρα. σιδεροκάψια, Πατρὶς Ἀριστοτέλους», κ.λπ. Μια θαυμάσια Τοπογραφία της Ολυμπίας και της περί τον Αλφειό περιοχής κοσμεί το ένατο φύλλο, ενώ στο κάτω δεξιό μέρος του δωδέκατου φύλλου παρεμβάλλονται η Θέα των Δελφών και των δύο βράχων του Παρνασσού, ως και μια τοπογραφία των Τα περί τους Δελφούς. Είναι, φρονώ, προφανές ότι ο Ρήγας με την Χάρτα της Ελλάδος αποκαθιστά τις ασυνέχειες, ρίχνοντας το γάντι στο άθλιο παρόν με όρους αναμέτρησης ανάμεσα «στο χθες και το σήμερα». Ο πλούτος των αναφορών, σχολίων και απεικονίσεων διαμορφώνει από μόνος του το κριτήριο στην αποτίμηση των πραγμάτων. Το α- ποτέλεσμα είναι προφανές και αποτυπώνεται στον χρονολογικό κατάλογο των βασιλέων και μεγάλων ανδρών που παραθέτει. Εκατόν είκοσι περίπου σοφοί, στρατηλάτες, ήρωες, ποιητές και καλλιτέχνες του αρχαίου ελληνικού κόσμου, τριάντα του ρωμαϊκού, περίπου ενενήντα του βυζαντινού και είκοσι τέσσερεις μόνο από την οθωμανική περίοδο, αποτελούν το πάνθεον μιας εντυπωσιακής ιστορικής βεντάλιας στην οποία κυριαρχούν εμμέσως ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Ιουλιανός. [15] Και το ίδιο αποτέλεσμα προκύπτει όχι μόνον από τις επιπεδογραφίες, αλλά και το πλήθος των εικόνωναπεικονίσεων που κοσμούν την Χάρτα. Από την εντυπωσιακή παράσταση νίκης του ροπαλοφόρου Ηρακλή κατά της «βαρβάρου Ασιάτισσας» έφιππης Αμαζόνας, την αναπαράσταση της Αργοναυτικής Εκστρατείας, τις απεικονίσεις των Δελφών, του Θησείου, της Ακρόπολης, του Παρθενώνα, των Μακρών Τειχών, του αγάλματος της Αθηνάς, αλλά και του Κολοσσού της Ρόδου, μέχρι τους τόπους διπλού συμβολισμού των αγώνων για την ελευθερία (Θερμοπύλες, 25

6 Πλαταιές, Σαλαμίνα) και για την δημοκρατία (Άρειος Πάγος, Πνύκα, Αγορά Αθηνών), παντού και σε όλα τα επίπεδα ξεδιπλώνεται το λαμπρό παρελθόν που ενισχύει τα αναπόφευκτα ερωτήματα στον Έλληνα υπόδουλο για το «τι έχασε, τι έχει, τι του πρέπει». Σε αυτό το πλαίσιο θα έλεγα ότι κινείται και το ξεχωριστής σημειολογίας και συμβολισμού έργο του η Εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, χαλκογραφία πλαισιωμένη από τις εικόνες των Σέλευκου, Αντίγονου, Κάσσανδρου και Πτολεμαίου και σκηνές από τα κατορθώματα του μεγάλου στρατηλάτη που «ἐχάλασε τὴν αὐτοκρατορίαν [τῶν Περσῶν]». Ο Ρήγας, αν και συνειδητός φορέας των γαλλικών επαναστατικών ιδεών, προτάσσει την στήριξη στις δικές μας δυνάμεις. Γι αυτό και επιλέγει ως πρότυπο έναν κορυφαίο Έλληνα στρατηλάτη, που κατετρόπωσε τον Ασιάτη κατακτητή κατοχυρώνοντας την ανεξαρτησία των Ελλήνων, σε μια πολιτική συγκυρία που οι πλείστοι των συμπατριωτών και συμμαχητών του είχαν τα βλέμματά τους στραμμένα στον Ναπολέοντα, αναμένοντας την απελευθέρωση από τα έξω. [16] Απουσία διακριτής αναφοράς στο παρελθόν, πλην του εμβλήματος του Ηρακλέους, της αφετηριακής διατύπωσης για τον λαό, απόγονο των αρχαίων Ελλήνων, των εμμέσων αναφορών στο άρθρο 22 (Νὰ ἐξηγοῦνται οἱ παλαιοὶ ἱστορικοὶ συγγραφεῖς) και το άρθρο 35 όπου σε μια πρωτότυπη παρέμβασή του που δεν υπάρχει στο αντίστοιχο γαλλικό άρθρο επαναφέρει, αντλώντας ευθέως από τον Σόλωνα, το μέτρο της σεισάχθειας, συναντάμε στην Νέα Πολιτική Διοίκηση συμπεριλαμβανομένου και του Θουρίου. [17] Αντίθετα στον Πατριωτικό Ύμνο, μοναδικό διασωσμένο τμήμα από το απωλεσθέν έργο του Εγκόλπιον [Στρατιωτικόν] οι στίχοι των στροφών 33 και 34 μιλούν από μόνοι τους καθαρά: Ἀλέξανδρε, τώρα νὰ βγῇς ἀπὸ τὸν τάφον, καὶ νὰ ἰδῇς. τῶν Μακεδόνων πάλιν ἀνδρείαν τὴν μεγάλην, πῶς τοὺς ἐχθροὺς νικοῦνε, μὲ χαρὰ στὴ φωτιά! Ὁ Λεωνίδας ποῦ να ζῇ μὲ τοὺς τρακόσιους του μαζί, νὰ ἰδῇ τὸν Σπαρτιάτη πῶς ρίχνεται σάν ἄτι τρώγει, πατεῖ, ξεσχίζει τὴν Τουρκιά, μπρὲ παιδιά! [18] 26

7 Η κύρια πλευρά στο έργο του Ρήγα και η διαλεκτική της σχέση με τις υπόλοιπες Δεν είναι, φρονώ, ανάγκη να επιβεβαιώσω το αυτονόητο. Το γεγονός, δηλαδή, ότι στα αδιαμφισβήτητα έργα του Ρήγα η αναφορά-παρουσία του αρχαίου ελληνικού κόσμου σε σχέση με τον βυζαντινό είναι συντριπτική. Ουσιαστικά, αν εξαιρεθεί η Χάρτα, στην οποία ο Ρήγας έχει σαφείς-ουσιαστικές αναφορές στον βυζαντινό κόσμο με κορύφωση την Επιπεδογραφία της Κωνσταντινουπόλεως, ο απλός αναγνώστης θα μπορούσε να βγάλει το συμπέρασμα ότι το Βυζάντιο σχεδόν απουσιάζει από το καθόλου έργο του. Είναι, λοιπόν, προφανές με βάση τα κείμενα ότι οι απόψεις που προσπάθησαν ή προσπαθούν να θεμελιώσουν έναν «Βυζαντινό» ή έναν «χριστιανό βυζαντινό» Ρήγα σε αντίθεση, υποτίθεται, με έναν «κλασικιστή» ή έναν «εθνικό-κλασικιστή» Ρήγα, βρίσκονται, στην καλύτερη των περιπτώσεων, σε πραγματική αμηχανία στο να βρουν το «απαραίτητο υλικό» για να θεμελιώσουν την άποψή τους. Η αδυναμία στήριξης στην υπαρκτή ύλη τους οδηγεί σε υποθέσεις εργασίας, ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα στην πολιτική του αν, με την οποία δεν θεωρούμε αναγκαίο να ασχοληθούμε. [19] Αντιθέτως, ίσως έχει νόημα να επανέλθω σε μια παλαιότερη τοποθέτησή μου αναφορικά με τις συνιστώσες που συγκροτούν τον ιδεολογικό και πολιτικό κόσμο του Ρήγα, δεδομένου ότι η στην πορεία του χρόνου εισροή νέων στοιχείων πιστεύω ότι όχι μόνο δεν αποδυνάμωσε, αλλά τουναντίον ενίσχυσε την αρχική τοποθέτηση. Χωρίς απολυτοποιήσεις όσον αφορά τον αριθμό, έχω συστηματικά σταθεί στις «τέσσερεις βασικές συνιστώσες που συγκροτούν το οικοδόμημα που ο Ρήγας ανήγειρε, αφήνοντάς το ημιτελές και με πολλά ερωτηματικά για το ποια θα ήταν η έκταση και η τελική αρχιτεκτονική του». [20] Οι συνιστώσες αυτές είναι: Ι. Ο αρχαίος ελληνικός κόσμος ΙΙ. Ο ενιαίος ιστορικός χώρος. Οι εθνικοί και κοινωνικοί αγώνες των βαλκανικών λαών. ΙΙΙ. Ο Διαφωτισμός στην ευρωπαϊκή και νεοελληνική εκδοχή του και IV. Οι σύγχρονες επαναστατικές ιδέες ιδέες που αποτελούσαν σημείο συνάντησης και σύνθεσης της βαλκανικής επαναστατικής παράδοσης με το ορμητικό κύμα διεύρυνσης, ενίσχυσης, ανανέωσης και προσδοκίας που εκόμισαν και σε ολόκληρη την Χερσόνησο του Αίμου οι ιδέες των Γάλλων επαναστα-τών. [21] Είναι σαφές ότι η άποψή μου αυτή αποκλίνει από την τοποθέτηση του δασκάλου όλων μας πάνω στον Ρήγα, Λέανδρου Βρανούση. 27

8 Ο Βρανούσης ως γνωστόν στην εξαίρετη πραγματεία του για τον Ρήγα, θεωρεί ότι ο Βελεστινλής αρδεύει το πνευματικό και ιδεολογικό του έδαφος από τρεις πηγές: την βυζαντινή παράδοση, την κλασική δόξα των προγόνων και τις νεωτερίστικες ιδέες της επαναστατικής Γαλλίας. [22] Μιλώντας για την βυζαντινή παράδοση την οποίαν κατ επιλογήν προτάσσει των τριών πηγών (Πρώτη και 88 σειρές έναντι 10 σειρών για το αρχαιοελληνικό ιδεώδες και 4 σειρών για τις επαναστατικές ιδέες), ο Λ. Βρανούσης στο πρώτο μέρος της ανάλυσής του εκτιμά ως μείζον στοιχείο το βάρος της «χιλιόχρονης χριστιανικής αυτοκρατορίας της Ανατολής» και τις επιπτώσεις του στην σκέψη των ραγιάδων και κατ επέκταση του Ρήγα. Στην συνέχεια παραθέτει το μοναδικό ουσιαστικά γραπτό αποδεικτικό στοιχείο, αναλύοντας την Επιπεδογραφία της Κωνσταντινουπόλεως και στέκεται σε δυο συμπληρωματικού χαρακτήρα αναφορές ενισχυτικές κατά την γνώμη του της λογικής για την βυζαντινή παράδοση ως κεντρικό στοιχείο της λογικής του Ρήγα. Συγκεκριμένα γράφει: «Ἔχουμ ἐπίσης τὴν πληροφορία ὅτι τὴν ἴδια ἐποχή, στὴ Βιέννη ὁ Ρήγας παραστάθηκε στὴν ἔκδοση του Χρονικοῦ του Φραντζῆ, του ἀπομνημονευματογράφου που ἐξιστορεῖ τὴν Ἄλωση...» για να συμπληρώσει λίγο παρακάτω ότι: «Σ αὐτὰ ὅλα δὲν ξέρουμε ἂν μπορῆ νὰ προστεθῆ καὶ ἡ ἀποδιδόμενη στὸ Ρήγα ἔκδοση τοῦ Ἀγαθαγγέλου». [23] Ας σταθούμε λοιπόν στις δύο επιμέρους πληροφορίες-αναφορές του Λ. Βρανούση. Η πρώτη πληροφορία, μη κατονομαζόμενης προέλευσης, για παράσταση του Ρήγα στην έκδοση του Χρονικού του Γεωργίου Φραντζή, πέραν του γεγονότος ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί με την προσκόμιση του οποιουδήποτε νέου στοιχείου, πέραν του γεγονότος ότι ο ίδιος ο Λ. Βρανούσης δεν επανήλθε ποτέ σε αυτήν, τι μας λέει στην πραγματικότητα; Μας λέει ότι ο Ρήγας ως φίλος και σύντροφος των Μαρκίδων Πούλιου, συχνάζων αλλά και εκδίδων βιβλία στο τυπογραφείο τους, παρέστη στην έκδοση του Χρονικού που τυπωνόταν την εποχή εκείνη στο τυπογραφείο τους. Τι πιο φυσιολογικό όσον αφορά την παρουσία γνώση των αφορώντων την εκτύπωση του Χρονικού, που προφανώς θα την έβλεπε απολύτως θετικά. Από το σημείο αυτό όμως και πέρα, η αναγωγή του ενδεχόμενου περιστατικού σε στοιχείο στήριξης άποψης για τον «βυζαντινό Ρήγα», αποτελεί υπέρβαση, ανεπαρκή αλλά θεμιτή για τον ακριβολόγο Βρανούση, αλλά άκριτη για τους μετ αυτόν πλειοδοτούντες. Τα αυτά ισχύουν και για την επόμενη περίπτωση του Αγαθάγγελου. Εδώ όμως ο μεν Βρανούσης αναφερόμενος στην «ἀποδιδόμενη στὸ Ρήγα ἔκδοση τοῦ Ἀγαθαγγέλου» διερωτάται και ο ίδιος αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως στοιχείο η εν λόγω αναφορά και, πενήντα χρόνια μετά, το 2011, κυκλοφορεί ολόκληρο βιβλίο που στηρίζει την όλη επιχειρηματολογία και οπτική στο κατά την γνώμη του συγγραφέα «δεδομένο στοιχείο» ότι ο Ρήγας ήταν εκδότης του Αγαθάγγελου στην Βιέννη. [24] 28

9 Στο δεύτερο μέρος του κειμένου του, ο Λ. Βρανούσης αναπτύσσοντας την όλη του προβληματική περί επιρροής της βυζαντινής μας παράδοσης, στέκεται ιδιαιτέρως στην κληροδοσία προς τους νεότερους Έλληνες του «σχήματος τοῦ οἰκουμενικοῦ κράτους τῆς Ἀνατολῆς», όπου αφού αναπτύσσει την προβληματική του για το όλον ζήτημα καταλήγει αναφορικά με τον Ρήγα στην παρακάτω διατύπωση: «Ὁ Ρήγας, γόνος τῶν ταπεινῶν ἀνθρώπων τοῦ θεσσαλικοῦ κάμπου, ἀλλὰ καὶ τρόφιμος τῶν φαναριωτικῶν αὐλῶν τῆς βυζαντινῆς ἀριστοκρατίας, ἔζησε ἀπὸ κοντὰ τὶς ἀντιλήψεις καὶ τὰ ὄνειρα τῶν λαϊκῶν στρωμάτων καὶ τῶν ἡγετικῶν τάξεων τοῦ Γένους. Ἀναμφισβήτητοι εἶναι οἱ συναισθηματικοὶ δεσμοὶ του με τὴν βυζαντινὴ παράδοση. Οἱ νέοι προσανατολισμοί του ὅμως τὸν τράβηξαν σ εὐρύτερους ὁρίζοντες. Μ ἀποστροφὴ ἔβλεπε τὴν παρακμάζουσα ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία τῆς ἀνατολῆς ὁ αἰώνας του Διαφωτισμοῦ. Ὁ βυζαντινὸς δεσποτισμὸς δεν μπορεῖ νὰ συγκινῆ το Ρήγα», [25] για να συνεχίσει με τις αναφορές του στις δύο άλλες, κατά την γνώμη του, πηγές το αρχαιοελληνικό ιδεώδες και τις επαναστατικές ιδέες, που ενέπνευσαν τον Ρήγα. [26] Σε αυτό το συγκεκριμένο πλαίσιο στηρίζεται η ανάλυση του Λέανδρου Βρανούση για τον «βυζαντινό Ρήγα», αυτοϋπονομευόμενη όμως από την χαρακτηριστική και χωρίς περαιτέρω εμβάθυνση κατάληξή του ότι «ὁ βυζαντινὸς δεσποτισμὸς δὲν μπορεῖ νὰ συγκινῆ τὸ Ρήγα». Η ανάδειξη της σχέσης ιστορικής συνέχειας / α-συνεχειας του ελληνικού έθνους και η σύνθεσή τους σε μια ριζοσπαστική πρόταση για το παρόν και το μέλλον Έχοντας συστηματικά σταθεί στο παρελθόν στην ανάλυση του όλου ζητήματος, προς οικονομία των πραγμάτων και με κίνδυνο κάποιας αυτοεπανάληψης και δυστυχώς αυτοαναφοράς, θα επισημάνω ότι η μελέτη των στοιχείων που παρατέθηκαν δεν ενισχύει την επιχειρηματολογία «περί βυζαντινού Ρήγα». Αναφορικά λοιπόν με τον αρχαίο ελληνικό κόσμο ως βασική συνιστώσα του ιδεολογικού και πολιτικού κόσμου του Ρήγα μπορούμε συμπερασματικά να επαναλάβουμε την διατύπωση πως «η ενασχόληση του Ρήγα, από τα νεανικά του χρόνια, με την αρχαία πολιτιστική-πολιτική μας κληρονομιά, δεν ήταν μια τυχαία επιλογή, αλλά μια εδραία πεποίθηση που γιγάντωσε βαθμιαία. Με αυτή την έννοια, στηριγμένοι στο ίδιο του το έργο, δεν θεωρούμε παρακινδυνευμένο το συμπέρασμά μας, ότι η ουσιαστική από πλευράς του γνώση του κόσμου των αρχαίων Ελλήνων και των ιδεών τους, αποτελούσε στην φάση της ωριμότητάς του μιαν εύκολα διαβατή διαδρομή που συνέδεσε οργανικά την «αφετηριακή» αρχαιογνωσία αρχαιολατρία του με τα κείμενα του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης, που λόγω των ιδιαιτεροτήτων που συγκεκριμένα 29

10 έχουμε επισημάνει, του φαίνονταν όχι απλώς οικεία, αλλά και προέκταση ή τμήμα της δικής του εθνικής κληρονομιάς. [27] Το ξεχωριστό βάρος που έχουν στην καθόλου δραστηριότητά του οι εκδόσεις έργων που άμεσα ή έμμεσα αναδεικνύουν το αρχαιοελληνικό κλασικό ιδεώδες, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι βασική επιδίωξη του Ρήγα ήταν η αποκατάσταση της ιστορίας του ελληνικού έθνους μέσω της επιβεβαίωσης της ιστορικής συνέχειας και η ενδυνάμωση της εθνικής συνείδησης ως αποτέλεσμα της ενίσχυσης της ιστορικής αυτογνωσίας και αυτοπεποίθησης. Με την καθοριστική όμως επισήμανση, ότι αν υπάρχει κάτι που διαφοροποιεί τον Ρήγα από πολλούς αρχαιολάτρες της εποχής του, είναι το γεγονός ότι η βαθιά αρχαιογνωσία του δεν αποτελούσε όχημα ταξιδιού στο παρελθόν, αλλά την «πρώτη ύλη» με την οποία έπλασε το σύγχρονο ιδεολογικό και πολιτειακό του πρότυπο. Είμαστε, φρονούμε, σε θέση να υπερασπιστούμε την άποψη ότι πουθενά στο έργο του, η προγονοπληξία και ο στείρος κλασικισμός δεν βρίσκουν έρεισμα. Για τον Ρήγα, η κατάκτηση της νεωτερικότητας δεν έρχεται από το πουθενά, αλλά επαναβαπτίζεται και ξαναγονιμοποιείται σε ένα, οικείο σε αυτόν, έδαφος που για αιώνες είχε μείνει χέρσο». [28] Έχοντας τοποθετηθεί συγκεκριμένα στο πρώτο ερώτημα σχέση Ρήγα αρχαίου ελληνικού κόσμου, οφείλω ακολουθώντας την οδό των κειμένων να ασχοληθώ και με το δεύτερο ερώτημα, της σχέσης δηλαδή του Ρήγα με το Βυζάντιο. Αν και η απάντηση έχει ήδη κατ ουσίαν εμμέσως δοθεί, θεωρώ απαραίτητες κάποιες διευκρινίσεις που διαφορίζουν την όλη μου λογική από τις αφοριστικές προσεγγίσεις και τα «μαξιμαλιστικού χαρακτήρα δίπολα». Αυτό λοιπόν που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι ότι τόσο η συστηματική ανάγνωση του έργου του, όσο και η εξαντλητική αναδίφηση στις άμεσες και πρωτογενείς αναφορές που γίνονται σε αυτόν, δεν δικαιώνουν την άποψη της βυζαντινής παραμέτρου ως βασικής και μάλιστα ως πρώτης τη τάξει πηγής άδρευσης του πολιτιστικού-πολιτικού και ιδεολογικού εδάφους και υπεδάφους του Ρήγα. Πολλώ μάλλον τις αναπόδεικτες μεταγενέστερες σύγχρονες προεκτάσεις της «λογικής του αν», που θέλουν τον «βυζαντινό Ρήγα» να αποτελεί τον διαπρύσιο κήρυκα μιας χρησμολογικής (βυζαντινής υποτίθεται) παράδοσης και λογικής. Αυτό, φυσικά, δεν οδηγεί στο συμπέρασμα αποδοχής της άλλης μεταμοντέρνας και εξίσου καταχρηστικής λογικής για τον «αντιβυζαντινό Ρήγα». Και οι δύο εκδοχές, γνήσια τέκνα του πολυπλόκαμου μεταπρατισμού, στηρίζονται σε μιαν ανιστόρητη και αντιδεοντολογική λογική τεμαχισμού και επιλογής κατά το δοκούν ό,τι εξυπηρετεί τις επιμέρους ιδεολογικοπολιτικές στοχεύσεις τους. 30

11 Αλλά ιστορία είναι, πάνω απ όλα, η αποδοχή των αδιαμφισβήτητων πεπραγμένων που αναδεικνύει η σχολαστική έρευνα των πηγών. Η συστηματική μελέτη του Ρήγα αποδεικνύει ότι στο έργο του υπάρχουν στοιχεία της βυζαντινής παράδοσης την οποία ο Ρήγας σαφώς τιμά και την οποία την θεωρεί, όπως και την χριστιανική, αναπόσπαστο κρίκο της ιστορίας του ελληνικού έθνους, οργανικό ταυτοτικό του στοιχείο. Κανένα «μεταμοντέρνο» σόφισμα δεν μπορεί να ανατρέψει την πραγματικότητα αυτή. Το αδιαμφισβήτητο αυτό γεγονός, δεν αναιρεί όμως την επίσης εκ των κειμένων προκύπτουσα πραγματικότητα, ότι τα στοιχεία βυζαντινής προέλευσης τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά δεν είναι κυρίαρχα ώστε εμφαντικά να τα προτάξει κανείς ή να τα θέσει σε δυναμική αντιδιαστολή με τις βασικές συνιστώσες που συγκροτούν τον ιδεολογικό του κόσμο. Γι αυτό και νομίζω ότι δεν χρήζει επαναδιατύπωσης η παλαιότερη επισήμανσή μου ότι η έρευνα των πηγών αλλά και όλης της μεταγενέστερης προβληματικής που έχει αναπτυχθεί επιβεβαιώνουν ότι η έννοια του οικουμενικού κράτους της Ανατολής που ενυπάρχει στο έργο του Ρήγα και αποτυπώνεται και στην Ελληνική Δημοκρατία του της Νέας Πολιτικής Διοίκησης, προσλαμβάνεται από τον ίδιο με όρους διιστορικούς. «Η λεπτομερειακή ανάγνωση και εξέταση της Χάρτας του, μας οδηγεί, στο θεμελιωμένο στα ίδια τα στοιχεία που παραθέτει, συμπέρασμα, ότι η προσέγγισή του δεν γίνεται βυζαντινά, αλλά διϊστορικά. Ο Ρήγας με συνέπεια αναδεικνύει το ιστορικό γεγονός ότι οι απαρχές του οικουμενικού αυτού κράτους ανάγονται στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, περνούν από την ρωμαιοκρατία στο Βυζάντιο για να καταλήξουν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η απλή και μόνο ανάγνωση μας επιβεβαιώνει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι ο Ρήγας σαφώς συμπεριλαμβάνει το Βυζάντιο και δεύτερον ότι εξίσου σαφώς όχι μόνο δεν το προτάσσει, αλλά το αφήνει να υπολείπεται αισθητά του αρχαίου κόσμου. Ο Ρήγας με το να προβάλλει εμφαντικά τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, περνάει «δια παραλήψεως» σε δεύτερη μοίρα τον βυζαντινό. Ο αρχαίος ελληνικός κόσμος, δεσπόζει, ως βασική συνιστώσα της όλης του «φιλοσοφίας» αν και είναι προγενέστερος του βυζαντινού. Ο Βελεστινλής ως γνήσιο τέκνο του Διαφωτισμού, συνδέει όπως και οι Ευρωπαίοι ομοϊδεάτες του, το σύγχρονο παρόν με την κλασική αρχαιότητα. Το αφετηριακό υπόστρωμα της Ελληνικής Δημοκρατίας του ανάγεται κατά πρώτο λόγο στον Σόλωνα, τον Κλεισθένη, τον Λυκούργο και τον Περικλή και όχι στους Βυζαντινούς αυτοκράτορες. Ως εκ τούτου, φρονούμε, ότι η περίπτωση του Ρήγα με βάση την ριζική πολιτειακή του πρόταση, την σαφή ανεξίθρησκη οπτική του, αλλά και την καθ όλα νεωτερική στάση του και οπτική, σηματοδοτεί το τέλος του υστερογενούς «βυζαντινού κύκλου», ταυτιζόμενη με τις απαρχές της νεωτερικότητας τις επιδιώξεις δηλαδή για την συγκρότηση ενός νεοελληνικού προσώπου με σαφή σύγχρονα κοσμικά και δημοκρατικά χαρακτηριστικά». [29] 31

12 [1] Για περ. βλέπε Α) Λ.Ι. Βρανούσης, Ρήγας, εκδ. «Αετός», Αθήνα 1954, σελ. 399, Β) Λέανδρος Βρανούσης, Άγνωστα νεανικά χειρόγραφα του Ρήγα, «Υπέρεια», τόμ. Β, μέρ. Β, Αθήνα 1994, σελ. 564 επ. και Γ) Δημήτριος Απ. Καραμπερόπουλος, Όνομα και καταγωγή του Ρήγα Βελεστινλή, εκδ. «Ε.Ε.Μ.Φ-Β-Ρήγα», Αθήνα-Βελεστίνο 1997, σελ. 22 επ. [2] «Μυθολογοῦν ὅτι νὰ ἐστάθη εἰς τὴν Κύπρον ἕνας βασιλεὺς ὀνομαζόμενος Πυγμαλίων, ὅστις ἔκαμεν ἕνα πολλὰ εὔμορφον ἄγαλμα τῆς νύμφης Γαλάτειας διὰ τὸ ὁποίον συνέλαβεν ἕναν τόσον σφοδρὸν ἔρωτα, ὁποὺ ἐδεήθη μεθ ὅλης ψυχῆς τὴν Ἀφροδίτην νὰ τὸ ἐμψυχώσῃ, διὰ νὰ τὸ πάρῃ γυναῖκα του τὸν ὑπήκουσεν ἡ θεά, καὶ παίρνοντάς το ὁ Πυγμαλίων, ἐγέννησε τὸν Πάφον καὶ Κινύραν», αναφέρει σε μια από τις τέσσερεις αρχαιοελληνικού περιεχομένου υποσημειώσεις του ο Ρήγας στο διήγημα αυτό, ενώ δύο ανάλογου χαρακτήρα υποσημειώσεις θα βρούμε στον Ερωτικό Θάνατο και μία στο Τζιράκι του εργαστηρίου. Για περ. βλέπε: Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα του Ρήγα, επ. Λ. Βρανούσης, τόμ. Α, εκδ. «Ε.Ε.Ε.», Αθήνα 1968, σελ. 49, 65 επ. και 154. [3] Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., ό.π., σ [4] Ό.π., σελ. 205, 225, 249, [5] Για περ. βλέπε Κεφάλαιον ΛΗ : «Οδοιπορία εις την Ηλείαν Ολυμπιακοί Αγώνες», στο Ρήγας Βελεστινλής- Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., τόμ. Β, ό.π., σελ. 516 επ. [6] Για περ. βλέπε Λουκάς Αξελός, Ρήγας Βελεστινλής. Σταθμοί και όρια στην διαμόρφωση της εθνικής και κοινωνικής συνείδησης στην Ελλάδα, Γ έκδοση, εκδ. «Στοχαστής», Αθήνα 2012, σελ. 264 επ. [7] Για περ. βλέπε Ύμνος Πατριωτικός, στο Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., τόμ. Β, ό.π., σελ [8] Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα, κ.λπ., ό.π., σελ. 457 επ. [9] «Ὁ κὺρ Πὰβ πρέπει να ἔβγῃ ἀπό τὸ βόρειον φροντιστήριό του, νὰ γίνῃ αὐτόπτης τῆς τοποθεσίας ἐκείνης, καὶ τότε, πειθόμενος ἀνυπερθέτως, θέλει ὁμολογήσει, ὡς ὁ Τὸτ, τὴν ὑπεροχήν των ἀπὸ κάθε ἄλλην. Εἰδὲ καὶ ἀπιστῆ εἰς τοὺς αὐτόπτας καὶ λογομαχεῖ ἰσχυρογνομονῶν, εἶναι ἄδικος». Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., ό.π., σελ. 469 επ. και Λουκάς Αξελός, Ρήγας Βελεστινλής κ.λπ., ό.π., σελ. 300 επ. [10] Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., ό.π., σελ [11] Θα σταθώ αποκλειστικά στην Χάρτα, η οποία κατ ουσίαν επικαλύπτει και τις δύο επιμέρους πρώτες χαρτογραφικές εκδόσεις του την Νέα Χάρτα της Βλαχίας και μέρους της Τρανσυλβανίας και την Γενική Χάρτα της Μολδοβίας και μέρους των γειτνιαζουσών αυτή επαρχιών. Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., ό.π., σελ. 645 επ. [12] Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., ό.π. σελ , Λ.Ι. Βρανούσης, Ρήγας, ό.π., σελ. 49, το κεφάλαιο «Μεγάλη Χάρτα της Ελλάδος ή μεγάλος πατριδογνωστικός οδηγός του ελληνικού έθνους;» στο Λουκάς Αξελός, Ρήγας Βελεστινλής κ.λπ., ό.π., σελ και κυρίως την Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή, επιμ. Δημήτριος Καραμπερόπουλος, εκδ. «Ε.Ε.Μ.Φ-Β-Ρήγα», Αθήνα 1998, όπου περιλαμβάνονται τρία, αυτοτελή μεταξύ τους, μέρη. Α) Η Δωδεκάφυλλη Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή, και Β) και Γ) οι εργασίες του Δ. Καραμπερόπουλου, Η Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή και Ρήγα Βελεστινλή, Χάρτα της Ελλάδος, Βιέννη 1796,1797. Ευρετήριο ονομάτων, προσώπων, τόπων και πραγμάτων. [13] Ας σημειωθεί ότι στο ίδιο φύλλο, στο κάτω δεξιά μέρος, υπάρχουν έξι νομίσματα, στο μεγαλύτερο εκ των οποίων όπου απεικονίζεται στην μία του όψη ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, υπάρχει η χαρακτηριστική φράση «Μαλαγμ: και ἐδουλώθημεν». Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., ό.π., σελ. 581 και 584. [14] Για περ. βλέπε Σ. Λάμπρος, «Η πατρίς του Ρήγα», περ. «Νέος Ελληνομνήμων», τόμ. 15, Αθήνα 1921, σελ. 56 επ. [15] Είναι εμφανής για τον μελετητή του Ρήγα η όχι τυχαία αναγραφή των ονομάτων τους, κατ εξαίρεσιν σε σχέση με τους υπόλοιπους, με κεφαλαία γράμματα. Για περ. βλέπε Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος, Τα έργα κ.λπ., ό.π., σελ [16] Ό.π., σελ [17] Ό.π., σελ. 681, 691 και 695. [18] Ό.π., σελ [19] «Η πολιτική του αν έχει πολλούς οπαδούς... γιατί τους απαλλάσσει από το να σκέφτονται και να μελετούν». Για περ. βλέπε Αντόνιο Γκράμσι, Για την αλήθεια ή για το να λέμε την αλήθεια στην πολιτική, εκδ. «Στοχαστής», Αθήνα 2012, σελ [20] Για περ. βλέπε Λουκάς Αξελός, Ρήγας Βελεστινλής, κ.λπ., ό.π., σελ. 447 επ. [21] Ό.π., σελ. 34 επ. και σελ. 447 επ. [22] Επικεντρώνω τις παρατηρήσεις μου στον Λ. Βρανούση ως κατεξοχήν αφετηριακό αναλυτή της παραπάνω οπτικής. Προφανώς και δεν είναι ο μόνος. Τόσο ο Διονύσιος Ζακυθηνός, όσο και ο Απόστολος Δασκαλάκης ανέπτυξαν πριν από αυτόν στοιχεία της όλης προβληματικής. Προβληματικής που συνεχίστηκε και φτάνει ως τις μέρες μας αναπαράγοντας σε πολύ κατώτερο επίπεδο την προβληματική Βρανούση. Αυτό γιατί κατά πρώτο λόγο δεν προσκομίζει το παραμικρό νεότερο στοιχείο στα ήδη κατατεθέντα και κατά δεύτερο γιατί όλα όσα ο προσεκτικός Βρανούσης θέτει ως μη επαληθευμένα και μετά πολλών επιφυλάξεων, με συγκρατημένες διατυπώσεις του τύπου: «Ἔχουμ ἐπίσης τὴν πλη- 32

13 ροφορία» ή «δὲν ξέρουμε ἂν μπορῆ νὰ προστεθῆ καὶ ἡ αποδιδόμενη στὸ Ρήγα ἔκδοση τοῦ Ἀγαθαγγέλου», η νεόκοπη εκδοχή του «βυζαντινού Ρήγα», τα θεωρεί ως αδιαμφισβήτητα δεδομένα. Για περ. βλέπε Λ.Ι. Βρανούσης, Ρήγας, ό.π., σελ. 110 επ., Διον. Α. Ζακυθηνός, «Ο Ρήγας και το όραμα του Οικουμενικού Κράτους της Ανατολής», περ. «Εκλογή», τόμ. Δ, Αθήνα 1948, σελ. 670 επ., Απ. Β. Δασκαλάκης, «Η βυζαντινή παράδοσις εις την επαναστατικήν απόπειραν του Ρήγα», περ. «Ελληνική Δημιουργία», τόμ. Η, τεύχ. 84, σελ. 183 επ. και Γιώργος Καραμπελιάς, Η ανολοκλήρωτη επανάσταση του Ρήγα, «Εναλλακτικές Εκδόσεις», Αθήνα 2011, σελ. 55 επ. [23] Για περ. βλέπε Λ.Ι. Βρανούση, Ρήγας, ό.π., σελ [24] Για το ζήτημα της έκδοσης του Αγαθάγγελου, έχει ήδη αναπτυχθεί ένας προβληματισμός τόσο από την πλευρά των βασικών συνηγόρων ότι η έκδοση της Βιέννης ήταν έργο του Ρήγα, όσο και εκείνων που κατά την γνώμη μου απέδειξαν ότι ο Ρήγας δεν είχε σχέση με την έκδοση αυτή. Για περ βλέπε Αλέξης Πολίτης, «Η προσγραφόμενη στον Ρήγα πρώτη έκδοση του Αγαθάγγελου. Το μόνο γνωστό αντίτυπο», περ. «Ο Ερανιστής», έτος Ζ, τεύχ. 42, Αθήνα 1969, Γιώργος Καραμπελιάς, Η ανολοκλήρωτη επανάσταση του Ρήγα, ό.π., Δημήτρης Καραμπερόπουλος, Ήταν τελικά ο Ρήγας εκδότης του Αγαθάγγελου;», εκδ. «Ε.Ε.Μ.Φ-Β-Ρήγα», Αθήνα 2009, Αστέριος Αργυρίου, «Τα πατριωτικά έργα του Ρήγα Βελεστινλή στο Χρησμολόγιον του Νικολάου Παρπαρίγου. Η ιδεολογική διάσταση του γεγονότος», ανακοίνωση στο 6ο Διεθνές Συνέδριο Φεραί-Βελεστίνο-Ρήγας, Βελεστίνο, 4-7 Οκτωβρίου 2012 (ανέκδοτο) και Λουκάς Αξελός, «Η στήριξη στις δικές μας δυνάμεις ως θεμέλιος λίθος της εθνικής στρατηγικής του Ρήγα και όψιμες απόπειρες στρέβλωσής της», ανακοίνωση στο 6ο Διεθνές Συνέδριο Φεραί-Βελεστίνο-Ρήγας, Βελεστίνο, 4-7 Οκτωβρίου 2012 (ανέκδοτο). [25] Για περ. βλέπε Λ.Ι. Βρανούσης, Ρήγας, ό.π., σελ [26] Ό.π., σελ [27] Επιβεβαιωτική όλων των παραπάνω, είναι και η κατάθεση του γιατρού Νικολίδη, που δεν αποκρύπτει ότι «ἔκαμε λόγον περὶ τῶν γαλλικῶν θεσμῶν καὶ ὑπεραπολογήθη τοῦ σημερινοῦ αὐτῶν πολιτεύματος, ἐπειδὴ τοῦτο ἔχει μεγάλην ὁμοιότητα πρὸς τὸ παλαιὸν πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος». Για περ. βλέπε Αιμίλιος Λεγράνδ, Ανέκδοτα έγγραφα περί Ρήγα Βελεστινλή και των συν αυτώ μαρτυρησάντων. Εκ των εν Βιέννη Αρχείων εξαχθέντα και δημοσιευθέντα, μτφ. Σπυρίδωνος Π. Λάμπρου, τυπ. «Αδελφών Περρή», Αθήνα 1891, σελ. 85. [28] Για περ. βλέπε Λουκάς Αξελός, Ρήγας Βελεστινλής, κ.λπ., ό.π., σελ. 34 επ. και 449 επ. [29] Για περ. βλέπε Λουκάς Αξελός, Ρήγας Βελεστινλής, κ.λπ., ό.π., σελ. 35 επ. και 461 επ. 33

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Όσο μικρό σε μέγεθος είναι το κύπελλο που αθλοθέτησε ο Μισέλ Μπρεάλ και. κέρδισε ο Σπύρος Λούης με τη νίκη του στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς

Όσο μικρό σε μέγεθος είναι το κύπελλο που αθλοθέτησε ο Μισέλ Μπρεάλ και. κέρδισε ο Σπύρος Λούης με τη νίκη του στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Κείμενο Ομιλίας Κιτροέφ Όσο μικρό σε μέγεθος είναι το κύπελλο που αθλοθέτησε ο Μισέλ Μπρεάλ και κέρδισε ο Σπύρος Λούης με τη νίκη του στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, τόσο μεγάλη είναι η συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο Ελληνικό Δράμα: Αισχύλος - Σοφοκλής Ενότητα 13: Αναγνώσεις της Ἀντιγόνης του Σοφοκλή

Αρχαίο Ελληνικό Δράμα: Αισχύλος - Σοφοκλής Ενότητα 13: Αναγνώσεις της Ἀντιγόνης του Σοφοκλή Αρχαίο Ελληνικό Δράμα: Αισχύλος - Σοφοκλής Ενότητα 13: Αναγνώσεις της Ἀντιγόνης του Σοφοκλή Ευφημία Καρακάντζα Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Πρόταση αξόνων

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Ο συγγραφέας εστιάζει στη σημασία των κλασικών μνημείων, τονίζοντας τους λόγους που τα καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Α/Α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΤΟΜΟΙ ΕΤΟΣ 1 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΦΡΟΣ ΑΘΗΝΑ 8 1957-1965 2 ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 3 1971-1977 3 ΚΡΙΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΑΘΗΝΑ 3 1971-1976 4 ΕΚΛΟΓΗ 6 1953-1955 5 ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ Εκδόσεις Ψυχογιός Τον Γιώργο Πιντέρη, τον γνώρισα πολλά χρόνια πριν. Συγκεκριμένα σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Ηρακλείου, όπου με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α. Στο κείµενο αυτό η συγγραφέας πραγµατεύεται την αρχαία ελληνική τέχνη και την προσφορά της στον άνθρωπο. Αρχικά επισηµαίνει την ιδιαιτερότητά

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15 ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΙΙ Μελέτες των: Ιωάννη Βαβούρα- Νικολάου Καραβίτη Αύγουστου Μπαγιόνα Φίλιππου Νικολόπουλου Γεωργίου Τσουρβάκα Αντώνη Μαγγανά Βαλεντίνης Ρήγα Εμμανουήλ

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ίδρυσαν οι Έλληνες. Τώρα για ποιο λόγο παράλληλα µε αυτές τις σχολές λειτουργούσαν και κρυφά σχολεία είναι ένα άλλο, κάπως προφανές ερώτηµα.

ίδρυσαν οι Έλληνες. Τώρα για ποιο λόγο παράλληλα µε αυτές τις σχολές λειτουργούσαν και κρυφά σχολεία είναι ένα άλλο, κάπως προφανές ερώτηµα. Κρυφό Σχολειό Πρόκειται για έναν άκρο διαδεδοµένο και ανθεκτικό ελληνικό εθνικό µύθο. Όπως και ο µύθος της Αγίας Λαύρας, ξεκίνησε όχι από Έλληνα αλλά από το γερµανό φιλέλληνα Κάρολο Ίκεν (Karl Iken). Ο

Διαβάστε περισσότερα

δεκατομο ιστορικο εργο ΠΕΡΙΚΛΗΣ του Παναγιώτη Πασπαλιάρη

δεκατομο ιστορικο εργο ΠΕΡΙΚΛΗΣ του Παναγιώτη Πασπαλιάρη δεκατομο ιστορικο εργο ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΕΝΑΤΟΣ τομοσ του Παναγιώτη Πασπαλιάρη ellines_periklhs.indd 7 13/4/2009 11:28:19 πμ περιεχομενα Πρόλογος έκδοσης - 13 1 2 3 4 Εισαγωγή βιβλίου - 15-44 Προς τον αιώνα του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα