Η ΜΟΝΗ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΕΝΟΣ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΜΟΝΗ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΕΝΟΣ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙ."

Transcript

1 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Δ. ΜΙΧΑΗΛΑΡΗΣ Η ΜΟΝΗ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΕΝΟΣ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙ. Στὸ ἰδιωτικὸ ἀρχεῖο τῆς οἰκογένειας Περούλη 1 ποὺ ἀπόκειται στὸ Κρατικὸ Ἀρχεῖο τῆς Βενετίας, 2 ἀνάμεσα στὰ πολλὰ ἄλλα ντοκουμέντα, ποὺ εἴτε ἔχουν ἄμεση σχέση μὲ τὴν οἰκογένεια αὐτὴ καὶ τὶς ἐμπορικὲς καὶ ἄλλες δραστηριότητές της, εἴτε, κάποτε, δὲν συνάπτονται παρὰ ἔμμεσα μὲ αὐτήν, βρίσκεται καὶ τὸ ἀντίγραφο ἑνὸς ἐγγράφου τῆς μονῆς Πεντέλης, ποὺ κατὰ τὴ γνώμη μας προσφέρει ὁρισμένα στοιχεῖα στὴν ἱστορία τῆς μονῆς, ἀλλά, κυρίως, ἀποτελεῖ μιὰ καλὴ μαρτυρία γιὰ τὶς οἰκονομικὲς πραγματικότητες τῆς Τουρκοκρατίας. Συγκεκριμένα πρόκειται γιὰ ἕνα ἐπιτροπικὸ γράμμα ποὺ συντάχθηκε στὶς 8 Ὀκτωβρίου 1719 μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη ὅλων τῶν μοναχῶν τῆς μονῆς ( ἄπαντες οἱ ἀσκούντες καὶ κοινοβηοτέβοντες ἱερομένοι τε καὶ μοναχοὶ ) καὶ ἐπικυρώθηκε ἀπὸ τὸν μητροπολίτη Ἀθηνῶν Ἰάκωβο 3 καὶ ἀπὸ ὁρισμένα πρόσωπα τῆς ἀνώτερης ἀθηναϊκῆς κοινωνίας, καὶ τοῦ ὁποίου ἴσον καὶ ὅμοιον συντάσσεται στὴ Σμύρνη στὶς 12 Δεκεμβρίου 1719 καὶ ἐπικυρώνεται ἀπὸ τὸν Βενετὸ πρόξενο τῆς πόλης 1. Γιὰ τὴν οἰκογένεια αὐτὴ ἀθηναϊκῆς καταγωγῆς διαθέτουμε τώρα τὸ δημοσίευμα τοῦ Vincenzo Ruzza, La famiglia Perulli da Atene a Venezia, [Vittorio Veneto 2000], σ. 119, τὸ ὁποῖο δὲν ἀποτελεῖ ἐπιστημονικὴ προσέγγιση ἀλλὰ μιὰ συγκινητικὴ κατάθεση ἑνὸς ἀπὸ τὰ τελευταῖα μέλη ἐκ θηλυγονίας τῆς οἰκογένειας Περούλη, ὁ ὁποῖος μετὰ ἀπὸ πολύχρονη καὶ κοπιαστικὴ προσπάθεια, ἀπόσο εἶμαι σὲ θέση νὰ γνωρίζω, συγκέντρωσε ὅλες τὶς βιβλιογραφικὲς ἀναφορὲς στὴν ἑλληνικὴ καὶ ἰταλικὴ γλώσσα σχετικὰ μὲ τοὺς Περούληδες καὶ τὴ δράση τους, φθάνοντας στὸ σημεῖο νὰ μεταφράσει στὰ ἰταλικὰ καὶ ἑλληνόγλωσσες μελέτες γιὰ τοὺς προγόνους του βλ. ἐπίσης Π. Δ. Μιχαηλάρης, «L attività armatoriale di Demetrio Peruli ed il suo intervento al traffico Mediterraneo», Actes du IIe Colloque International d Histoire. Économies Mediterranéennes-Équilibres et Intercommunications XIIIe-XIEe siècles, τ. 1, Ἀθήνα 1987, σ Τὸ ἔγγραφο ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ ἐδῶ ἀπόκειται στὴν ἐκτὸς καταλόγων σειρὰ μὲ τὰ στοιχεῖα, Archivio Privato dei Conti Perulli, S. T. [Serie Terza], b Προσπαθώντας νὰ ἐντοπίσω στοιχεῖα γιὰ τὸν μητροπολίτη αὐτόν, ποὺ συχνὰ συγχέεται μὲ τὸν ὁμώνυμό του ποὺ διετέλεσε μητροπολίτης Ἀθηνῶν κατὰ τὴν εἰσβολὴ τοῦ Μοροζίνη, διαπίστωσα ὅτι ὁ μητροπολιτικὸς κατάλογος τῆς περιοχῆς παρουσιάζει ἀρκετὰ κενά, μολονότι βρισκόμαστε πιὰ στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. Μετὰ λοιπὸν ἀπὸ μιὰ μικρὴ ἔρευνα

2 32 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης Φραγκίσκο Χορτάτζη 4 στὶς 22 Δεκεμβρίου τῆς ἴδιας χρονιᾶς. Αὐτὸ τὸ τελευταῖο λοιπὸν ἐπικυρωμένο ἐπιτροπικὸ ἔγγραφο εἶναι ποὺ ἔχουμε τώρα στὴ διάθεσή μας μέσω τοῦ ἀρχείου Περούλη, γιὰ νὰ παρακολουθήσουμε ἕνα ἐνδιαφέρον ἐπεισόδιο σχετικὰ μὲ τὴν οἰκονομικὴ κατάσταση τῆς μονῆς Πεντέλης στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰώνα. Γιὰ τὴν ἱστορία τῆς μονῆς Πεντέλης (Κοίμηση τῆς Θεοτόκου) ἔχουν γραφτεῖ ἀρκετὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα κατὰ βάση ἀνακυκλώνουν γνωστὰ στοιχεῖα γιὰ τὴν ἵδρυση καὶ τὴν παρουσία τῆς μονῆς. Ἡ κατάσταση αὐτὴ ἐνδεχομένως ἔχει τὴν αἰτιολογία της στὸ γεγονὸς ὅτι τὸ ἀρχεῖο τῆς μονῆς δὲν διασώθηκε 5 καὶ κατὰ συνέπεια οἱ πηγὲς γιὰ τὴν ἱστορία τῆς μονῆς παραμένουν πάντα οἱ ἴδιες: ὁρισμένα πατριαρχικὰ γράμματα, δημοσιευμένα ἀρκαὶ προσφυγὴ κυρίως στὶς πληροφορίες ποὺ μᾶς παρέχει ὁ Ἰωάννης Μπενιζέλος (Ἱστορία τῶν Ἀθηνῶν, μὲ προλεγόμενα Ἰωάννου Γενναδίου, ἐπιμ. Ι. Κόκκωνα-Γ. Μπώκου, ἐπιστημ. ἐποπτεία καὶ παρουσίαση Μ. Ι. Μανούσακας, τ. 1-2, Ἀθήνα 1986), τὰ πατριαρχικὰ γράμματα ἀπὸ τὴν τράπεζα τοῦ Προγράμματος «Θεσμοὶ καὶ Ἰδεολογία στὴ νεοελληνικὴ κοινωνία, 15ος-19ος αἰ.» τοῦ ΚΝΕ/ΕΙΕ καὶ ἄλλες πληροφορίες ἀπὸ τὴν ἀθηναϊκὴ βιβλιογραφία συνθέτω, μὲ κάθε ἐπιφύλαξη, τὸν ἐπισκοπικὸ κατάλογο Ἀθηνῶν, γιὰ τὰ χρόνια ποὺ ἐδῶ μᾶς ἀπασχολοῦν, ὡς ἑξῆς: Ἰάκωβος, πρωτοσύγκ. Μυτιλήνης 1676, Ἰούν. 6-(1687;), Ἀθανάσιος 1687(;)-1689(;), Κύριλλος (;)- Ὀκτ. 1703, Μελέτιος (Μιχαὴλ Μήτρου, ἀπὸ Ἰωάννινα) Ὀκτ , Ἰάκωβος Β (ἀπὸ Κύθνο) , Ζαχαρίας βλ. καὶ Ἰω. Ἀναστασίου, Βιβλιογραφία τῶν ἐπισκοπικῶν καταλόγων τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Θεσσαλονίκη 1979, σ Γιὰ τὴν κρητικῆς καταγωγῆς οἰκογένεια τῶν Χορτάτσηδων βασικὲς παραμένουν πάντα οἱ δύο μελέτες τοῦ Μ. Ι. Μανούσακα: «Συμβολὴ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Κρητικῆς οἰκογενείας Χορτάτση», ΕΕΒΣ 26 (1956) καὶ «Τὰ ἔγγραφα τῶν Χορτάτσηδων τῆς Σμύρνης (Συλλογὴ Whittall)», Μικρασιατικὰ Χρονικὰ 10 (1963) Εἰδικότερα γιὰ τὸν Φραγκίσκο Χορτάτση τοῦ ἐπιτροπικοῦ βλ. «Συμβολή...», ὅ.π., σ σύμφωνα μὲ τὶς πληροφορίες ποὺ μᾶς δίνει ὁ Μ. Μανούσακας ὁ Φρ. Χορτάτσης διορίστηκε πρόξενος τῆς Βενετίας στὴ Σμύρνη στὶς 18 Ὀκτ. 1719, θέση ποὺ διατήρησε ἕως τὸ θάνατό του (περὶ τὸ 1750), μολονότι προσπάθησε ἀνεπιτυχῶς νὰ μετατεθεῖ στὸ προξενεῖο τῆς Θεσσαλονίκης. Τὸ ἔγγραφο λοιπὸν τῆς μονῆς Πεντέλης ποὺ ἐπικυρώνει στὶς 19 Δεκεμβρίου 1719 εἶναι μία ἀπὸ τὶς πρῶτες πράξεις τῆς προξενικῆς του σταδιοδρομίας. Στὴν ἰταλικὴ ἐπικύρωση τοῦ Βενετοῦ προξένου ἀναφέρεται ὅτι τὸ πρωτότυπο ἔφερε ἐπικύρωση καὶ τοῦ Γάλλου προξένου στὴν Ἀθήνα, πράγμα ποὺ ἁπλῶς καταγράφεται στὸ ἀντίγραφό μας. Πάντως πρόξενος τῆς Γαλλίας στὴν Ἀθήνα τὰ χρόνια αὐτὰ εἶναι ὁ Γάσπαρης, ἀπὸ τὴ γνωστὴ ἀθηναϊκὴ οἰκογένεια ποὺ ἤδη ἀπὸ τὸν 17ο αἰ. εἶχε ἀποκτήσει τὴ γαλλικὴ ἰθαγένεια (βλ. Βασ. Κρεμμυδᾶς, Τὸ ἐμπόριο τῆς Πελοποννήσου τὸ 18ο αἰώνα ( ) (μὲ βάση τὰ γαλλικὰ ἀρχεῖα), Ἀθήνα 1972, σ. 47). 5. Ἡ μαρτυρία τοῦ ἡγουμένου τῆς μονῆς Κυρίλλου Δέγλερη (ἡγούμενος ἀπὸ τὸ ) ποὺ ὡς ἀπομνημόνευμα χρησιμοποιεῖται, παρὰ τὴν προφορικότητά της, ἀπὸ πολλοὺς μελετητὲς ὡς ἀσφαλὴς πηγὴ ἀναφέρει καταστροφὴ τοῦ ἀρχείου τῆς μονῆς ἀπὸ τοὺς Τούρκους στρατιῶτες τοῦ Ὀμὲρ Βριόνη, κατὰ τὴν διάρκεια τῶν πρώτων χρόνων τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης.

3 Ἡ Μονὴ Πεντέλης στὴ δίνη ἑνὸς χρέους στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. 33 κετὲς φορές, κάποιες ἐπιγραφές, ἀρκετὲς μαρτυρίες ἀπὸ περιηγητικὰ κείμενα, τὰ «ἀπομνημονεύματα» ἑνὸς ἡγούμενου, καταθέσεις στοιχείων ἀπὸ δικαιοπρακτικὰ ἔγγραφα. 6 Σύμφωνα μὲ αὐτά, λοιπόν, ἡ μονὴ Πεντέλης ἱδρύθηκε στὰ τέλη τοῦ 16ου αἰ. (πιθανώτατα τὸ ἔτος 1578) μὲ μυθιστορηματικὸ τρόπο ὅπως συμβαίνει σὲ πολλὲς ἀνάλογες περιπτώσεις, φέρεται περίπου ὡς ἰδιωτικὴ τῆς οἰκογένειας Δέγλερη 7 καθὼς πολλοὶ ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς ἡγουμένους τῆς πρώτης περιόδου δράσης τῆς μονῆς εἶναι μέλη τῆς οἰκογένειας αὐτῆς, καὶ γενικὰ ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μοναστήρια τῆς Ἀττικῆς ποὺ ἐπιβίωσε ὣς τὶς μέρες μας, ἔχοντας στενοὺς δεσμοὺς μὲ ὁρισμένες ἀπὸ τὶς πρῶτες ἀθηναϊκὲς οἰκογένειες. 8 Φυσικὰ ἐδῶ δὲν εἶναι πρόθεσή μας νὰ παραθέσουμε τὴν ἱστορία τῆς μονῆς, γι αὐτὸ ἂς παρακολουθήσουμε τὸ ντοκουμέντο καὶ τὶς πληροφορίες ποὺ αὐτὸ ἀποδεσμεύει Δημ. Γρ. Καμπούρογλου, Μνημεῖα τῆς ἱστορίας τῶν Ἀθηναίων, τ. 1-3, Ἀθήνα (στὸ ἔργο αὐτὸ ὑπάρχουν διάσπαρτες πληροφορίες γιὰ τὴ μονὴ κυρίως στὶς σελ , 336, τοῦ πρώτου τόμου καὶ σελ τοῦ δευτέρου τόμου) Διονύσιος Σ. Ἀλβανάκης, Ἱστορία τῶν ἱερῶν μονῶν τοῦ κράτους, Α Μοναὶ μητροπόλεως Ἀθηνῶν, τόμος πρῶτος Ἱερὰ μονὴ Πεντέλης, Ἀθήνα 1905 Δ. Γρ. Καμπούρογλου, «Ἡ μονὴ Πεντέλης», Μελέται καὶ Ἔρευναι, Ἀθήνα 1923, σ ὁ ἴδιος, Ἱστορία τῶν Ἀθηνῶν, τ. Β, Ἀθήνα 1890, σ Γ. Προκόπης, «Ἡ ἱερὰ μονὴ Πεντέλης», Ἀθήνα 1967 (ἀνάτυπο ἀπὸ τὸν Ι τόμο τῆς Θρησκευτικῆς καὶ Ἠθικῆς Ἐγκυκλοπαιδείας, στ ) Ἰωάννης Ἠλ. Βολανάκης, Ὁδηγὸς τοῦ Μουσείου τῆς ἱερᾶς μονῆς Κοιμήσεως Θεοτόκου Πεντέλης, β ἔκδ., [Ἀθήνα] Νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἀπὸ τὰ χρόνια ἵδρυσης τῆς μονῆς ἕως τὶς τελευταῖες δεκαετίες τοῦ 19ου αἰ. ἔχουν ἐντοπιστεῖ δέκα τουλάχιστον πρόσωπα ἀπὸ τὴν οἰκογένεια αὐτὴ ποὺ διετέλεσαν ἡγούμενοι τῆς μονῆς, βλ. Βολανάκης, ὅ.π., σ. 7-8 ὅπου κατάλογος τῶν ἡγουμένων ὡστόσο, καὶ τὸ ἔγγραφό μας τὸ ἀποδεικνύει, ὑπάρχουν ἀρκετὲς ἐλλείψεις καὶ στὸν κατάλογο αὐτὸ ἀφοῦ ὁ ἡγούμενος Γρηγόριος τοῦ ἐγγράφου δὲν μαρτυρεῖται ἀπὸ καμιὰ ἄλλη πηγὴ ἢ συγχέεται μὲ κάποιον ἄλλο. Σ αὐτὰ νὰ προστεθοῦν οἱ σχολιασμένες πλέον πληροφορίες ποὺ παραδίδει ὁ Δημ. Γρ. Καμπούρογλου, «Ἡ μονὴ Πεντέλης», ὅ.π., σ. 90 κ.ἑξ. ὅπου τὰ σχετικὰ μὲ τὴ δράση τῶν μελῶν τῆς οἰκογένειας Δέγλερη. 8. Ἡ σύνδεση, καλύτερα ἐξάρτηση, ὁρισμένων μονῶν ἀπὸ πλούσιες οἰκογένειες ποὺ ἐνδεχομένως ἀνάγεται καὶ στὴν ἵδρυσή τους ἀλλὰ κυρίως στὴν οἰκονομικὴ ἐνίσχυσή τους, κατὰ τέτοιο τρόπο ὥστε νὰ χρησιμοποιοῦν τὰ μοναστήρια ὡς καταλύματά τους εἶναι ἕνα ἐνδιαφέρον θέμα, τὸ ὁποῖο, ἀπόσο γνωρίζω, δὲν ἔχει μελετηθεῖ συστηματικά. Ὅσον ἀφορᾶ λ.χ. τὴν μονὴ Πεντέλης εἶναι βεβαιωμένη ἡ στενὴ σχέση της μὲ τὶς ἀρχοντικὲς ἀθηναϊκὲς οἰκογένειες τῶν Μισεραλιώτη, Ταρωνίτη καὶ Μπενιζέλου. 9. Τὸ ἔγγραφο δημοσιεύεται χωρὶς ἀποκαταστάσεις ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἀνάλυση κάποιων βραχυγραφιῶν τῆς ἰταλικῆς ἐπικύρωσης. Ὡστόσο, πρέπει νὰ ἐπισημάνουμε ὅτι ὡς ἐκκλησιαστικὸ ἔγγραφο εἶναι ἀρκετὰ ἀνορθόγραφο ἀκόμα καὶ σὲ ὅρους καθαρὰ ἐκκλησιαστικοὺς τῶν ὁποίων ἡ συχνὴ ἐπανάληψη μᾶλλον ἔπρεπε νὰ εἶχε ἐμπεδώσει καὶ τὴν ὀρθὴ χρήση τους (ἀσκούντες, ἐπήκλην, κοινοβηοτέβοντες, εφρόσυνον, εντρηαδη, ἐκληθήσαμεν κ.λπ.).

4 34 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης ὁ ἀθηνῶν ἰάκωβος βεβαιοῖ: δεκεμβρίου εἰς τὴν σμύρνην, τὸ ἴσον καὶ ὅμοιον ἐκ τοῦ προτοτύπους- ἄπαντες οἱ ἀσκούντες καὶ κοινοβηοτέβοντες ἱερομένοι τε καὶ μοναχοὶ ἐν τῇ ἱερὰ καὶ σεβασμία μονὴ εἰς ὄνομα τιμομένη τῆς δεσποίνης ἡμῶν θεοτόκου τὸ ἐπήκλην Πεντέλης ἔχοντες τὸ εφρόσηνον καὶ χαρὰν τὴν ἔνθεον ὁποῦ ἐκληθήσαμεν εἰς τὸν ἱερὸν ναὸν διὰ νὰ ὑμνοῦμεν τὸν ἐντρηάδη θεὸν καὶ τὴν δεσποινάμας εὐχαρηστοῦμεν θεοτόκον, ὀποῦ ἐστόλησεν ταύτην τὴν ἱερὰν μονὴν μὲ διάφορα υποστατικὰ εἰς ταῖς τῶν πατέρων χρείαις, διὰ τοῦτο δὲν εἶναι τόσον ἀφούμηστη ἀλλὰ ἐπαινεμένη διὰ τὰ ἄλλα χαρήσματα ὁποῦ ἔχη καὶ πλέον διὰ τὴν τῶν ὑποστατικῶν ἀπόκτησιν, ἡ ανωμαλίαις ὄμως τῶν χρόνων ἔφεραν ἔληψιν τῶν εἰσοδημάτων καὶ ὀληγοστεψιν τῆς ἐντράδας, ὄτι ἡ δεκατία ἔγηνεν ἔκπαλαι ἀποκοπὴ διὰ νὰ δίδεται μέλη εἰς τὴν αὐθεντίαν τὸ κατέτος, καὶ τὰ μελήσια ἀφανηστέντα ὑπὸ τῶν ἐναντίον καιρῶν ἐξέπεσεν εἰς χρέος διὰ νὰ ἀναπληρὴ τὴν τελήαν ἀποκοπὴν τοῦ ὀποίου ἡ διαφορὰ ἀκολουθὰ περησὴ καὶ μετὰ καιρὸν φοβερίζη τὸ διάφορον νὰ ὑπερέβη τὸ ἴδιον χρέος καὶ φοβηθέντες μήπως ὑστερηθὴ κανένα ἀπὸ τὰ ὑποστατικὰ αὐτοῦ ὀποῦ ἀμποτες οὔτε νὰ γένη οὔτε νὰ καταφερθῆ. Ταῦτα στοχασθέντες ἡμεὶς ἀπεφασήσαμεν οἱ πατέρες κοινῶς καὶ τὸν καθηγούμενον τῆς ἱερᾶς μονῆς Πεντέλης κὺρ Γρηγόριον, ἐπήτροπον ἐποιήσαμεν καὶ καθολικὸν οἰκοκύρην νὰ ὑπάγη ἢ εἰς τὴν Χίον, ἢ εἰς τὴν Σμύρνην, καὶ ἕως εἰς τὴν Βενετίαν διὰ νὰ ἠμπορέση νὰ εὔρη σολδία μὲ ὀληγότερον τὸ διάφορον νὰ σηκόση τοῦτο τὸ χρέος ὁποῦ ἔχη ἐδῶ, καὶ ἡμεῖς στέργομεν καὶ βεβαιόνομεν ὄτι ἤθελεν κάμη ὁ ἄνωθέν μας ἡγούμενος νὰ εἶναι καλὰ γενομένα, κάντε σολδία ἤθελεν σηκώση, τὰ στέργομεν διὰ χρέος, κάντε τῆς τζέκας τὰ σολδία ὁποῦ εἶναι εἰς τὴν Βενετίαν ἤθελεν τὰ σηκόση ἤθελεν τὰ πουλίση ἢ τὸ διάφορόντου ἤθελεν πουλήση τὰ στέργομεν ὄλα διὰ καλὰ γενομένα. ἀκόμη τοῦ δίδομεν ἀπλὴν ἄδειαν καὶ ἐξουσίαν διὰ νὰ ἤθελεν βάνη ἐπητροπόν του τόσον διὰ τὰ σολδία τῆς Βενετίας ὄσον καὶ διὰ ἄλλην χρείαν ὀποῦ ἤθελεν τοῦ φανηστῆ εὔλογον βεβαιονοντές τον μὲ ταῖς ἴδιαις μας ὑπογραφαῖς διὰ ἴδιον καὶ καθολικὸν ἐπίτροπον τῆς ἄνωθεν εἰρημένης ἱερᾶς μονῆς Πεντέλης: ὀκτωβρίου- 8= ὀκτωβρίου -8 - εἰς τὴν ἀθήνα ὁ ἀθηνῶν ἰάκωβος βεβαιοῖ:- γερμανὸς ἱερομόναχος βεβαιοῖ:- μητροφάνης μοναχὸς βεβαιοῖ:- νεκτάριος ἱερομόναχος βεβαιοῖ:- νεκτάριος μοναχὸς βεβαιοῖ:- διονύσιος ἱερομόναχος βεβαιοῖ:- σεραφὶμ μοναχὸς βεβαιοῖ:- σωφρόνιος μοναχὸς βεβαιοῖ:- θεοδόσιος μοναχὸς βεβαιοῖ:-

5 Ἡ Μονὴ Πεντέλης στὴ δίνη ἑνὸς χρέους στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. 35 Ἡ ταπεινότης ἡμῶν διὰ τοῦ παρόντος δηλοποιῆ μὲ τὰ τῶν κάτωθεν τιμίων μαρτύρων ὄτι τὰ ἄνωθεν γεγραμένα δηνὄτι [=δηλονότι] ἡ ἐπητροπηκὴ τῶν πατέρων τῆς μονῆς Πεντέλης ὀποῦ καταστένουσι τὸν ἡγουμενόντους κὺρ γρηγόριον διὰ ἐπίτροπόν τους ὠς διὰλαμβάνη εἶναι ἀληθηνὴ καὶ βεβαία καὶ οὔτως ὁμολογοῦμεν:- σταμάτιος ἱερεὺς καὶ οἰκονόμος βεβαιοῖ:- νερούτζιος ἱερεὺς σακελλάριος βεβαιοῖ:- δημήτριος ἱερεὺς καὶ σκευοφήλαξ βεβαιοῖ:- ἀντώνιος παλαιολόγος βεβαιοῖ:- μπενιζέλος ἰωάννου βεβαιοῖ:- σωτήρχος λατήνος βεβαιοῖ:- μπερνάρδος παλαιολόγος βεβαιοῖ:- μιχαὴλ γερένης βεβαιοῖ:- μπενάρδος καπετανάκης βεβαιοῖ:- δημήτριος πατούσας βεβαιοῖ:- μπερνάρδος πατησότης βεβαιοῖ:- μιχάλης φωκάς βεβαιόνη:- γεώργιος καπετανάκης βεβαιοῖ:- ἄνγγελος μπενιζέλος βεβαιοῖ:- λεονάρδος καβαλάρης βεβαιοῖ:- Νoi Fran(ces)co Cortazzi per la Serenissima Repub(li)ca Veneta Console in Smirne e sue dependenze havendo perfetta cognitione della lingua e carattere Greco, certifichiamo et attestiamo a qualunque appartenirà qualmente la sopradetta copia è extratta dall originale firmato dal Ρadre superiore et dagl altri religiosi Greci dimoranti nel monasterio della Βeata Vergine di Μendelli d Αthene et dal Rev(erendissi)mo Vescovo Jacobo Greco di Αthene et dal Sig(no)r Console Francese dimorante in Αthene; Ιn fede diche habbiamo firmata la presente di nostra propria mano, e fatto ponere il solito sigillo di questo nostro Consolato - Data in Smirne adi 22 Decembre 1719 S.Ν. Fran(ces)co: Cortazzi Console Veneto Simon Αrrivabene Cancelliere [κάτω ἀριστερὰ πάνω σὲ βουλοκέρι ἡ σφραγίδα τοῦ βενετοῦ προξένου]. Σύμφωνα, λοιπόν, μὲ τὸ ντοκουμέντο μας ἡ μονὴ Πεντέλης εἶχε ὑποχρέωση ἔκπαλαι νὰ καταβάλλει στὸ ὀθωμανικὸ δημόσιο ἀντὶ τῆς δεκάτης μία κατ ἀποκοπὴν ποσότητα σὲ μέλι. Ἐπειδὴ ὅμως οἱ καταστάσεις δὲν εὐνόησαν τὴν παραγωγὴ μελιοῦ ἀναγκάστηκε, πιθανότατα στὰ τέλη τοῦ 17ου καὶ τὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰώνα, νὰ μετατρέψει τὴν καταβολὴ σὲ εἶδος σὲ χρηματικὴ καταβολὴ καὶ ἐπειδὴ δὲν μπόρεσε ἀφ ἑαυτῆς νὰ ἀνταποκριθεῖ στὴν ὑποχρέωση αὐτὴ ἀναγκάστηκε νὰ πέσει σὲ δανεισμὸ (μᾶλλον σὲ τοκογλυφία). Ἡ κατάσταση αὐτὴ δημιούργησε, σύμφωνα μὲ τὸ ἔγγραφό μας, μεγάλο χρέος, ποὺ ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ πολλαπλασιαστεῖ καθὼς οἱ τόκοι ἔτειναν νὰ ὑπερβοῦν τὸ κεφάλαιο («καὶ μετὰ καιρὸν φοβερίζη τὸ διάφορον νὰ ὑπερέβη τὸ ἴδιον χρέος»), πράγμα ποὺ ἐξαναγκάζει τοὺς μοναχούς, προκειμένου νὰ ἀποφύγουν τὴν ἐκποίηση κτη-

6 36 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης ματικῆς περιουσίας τῆς μονῆς, νὰ καταστήσουν ἐπίτροπό τους τὸν ἡγούμενό τους Γρηγόριο ποὺ ἐντέλλεται νὰ μεταβεῖ στὴ Χίο ἢ στὴ Σμύρνη ἀλλὰ καὶ σ αὐτὴν ἀκόμα τὴ Βενετία γιὰ νὰ ἐξασφαλίσει φθηνότερο χρῆμα (νὰ δανεισθεῖ μὲ μικρότερο τόκο), ἢ νὰ χρησιμοποιήσει, μὲ ὅποιον τρόπο κρίνει πρόσφορο, κάποια κεφάλαια ποὺ διαθέτει, ὅπως θὰ δοῦμε παρακάτω, ἡ μονὴ στὴν τζέκα τῆς Βενετίας. Τὸ ἔγγραφο προκειμένου νὰ ἔχει μεγαλύτερη ἰσχὺ ἐπικυρώθηκε αὐθημερὸν ἀπὸ τὸν μητροπολίτη Ἀθηνῶν Ἰάκωβο καὶ ἀπὸ πολλὰ γνωστὰ ὀνόματα τοῦ ἀθηναϊκοῦ ἀρχοντολογίου. Στὴν ἐξέλιξη τῶν πραγμάτων, ὅπως μᾶς δείχνει ἡ ἐπικύρωση τοῦ βενετοῦ προξένου, ὁ ἡγούμενος τῆς Πεντέλης Γρηγόριος ἔφθασε στὴ Σμύρνη, ἀλλὰ ὁ ἐντοπισμὸς τοῦ παρόντος ἐγγράφου στὸ ἀρχεῖο Περούλη πρέπει νὰ σημαίνει ὅτι ὁ Γρηγόριος πῆγε καὶ στὴ Βενετία, ὅπου ἡ πα ρουσία Ἀθηναίων εἴταν ἀνέκαθεν ἰσχυρή, καὶ πιθανότατα θὰ ζήτησε βοήθεια ἀπὸ αὐτοὺς ἢ θὰ πραγματοποίησε κάποιες ἄλλες ἐνέργειες γιὰ τὶς ὁποῖες εἶχε ἐξουσιοδοτηθεῖ, σύμφωνα μὲ τοὺς ὅρους τοῦ κειμένου. Ἡ ἐξέλιξη τῶν γεγονότων δὲν μᾶς εἶναι γνωστή, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ ἀμέσως ἑπόμενα χρόνια οἱ πηγὲς ποὺ ἔχουμε στὴ διάθεσή μας δὲν ἀναφέρονται σὲ ἐκποίηση ὑποστατικῶν τῆς μονῆς, πρέπει νὰ σημαίνει ὅτι οἱ ἐνέργειες τοῦ ἡγουμένου τῆς μονῆς ὁδήγησαν σὲ κάποιο θετικὸ ἀποτέλεσμα. 10 Ἂς δοῦμε ὅμως ἂν οἱ πληροφορίες τοῦ ἐγγράφου εἶναι δυνατὸν νὰ συνδεθοῦν μὲ ἄλλα γνωστὰ στοιχεῖα ὥστε νὰ ἀναδειχθεῖ μὲ σαφέστερο τρόπο τὸ πραγματικὸ γεγονὸς τῶν φορολογικῶν ὑποχρεώσεων καὶ τοῦ χρέους τῆς μονῆς ποὺ καλοῦνται νὰ ἀντιμετωπίσουν οἱ μοναχοὶ καὶ ὁ ἡγούμενός της, καθὼς τὸ ἔτος 1719 πλησιάζει πρὸς τὸ τέλος του. Βρισκόμαστε, λοιπόν, στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰώνα ὅταν ἡ περιοχὴ τῆς Ἀττικῆς ὑπάγεται στρατιωτικὰ ὡς καζὰς στὸ σαντζάκι τοῦ Εὐρίπου ὅπου καὶ ἡ ἕδρα τοῦ πασᾶ εἰδικότερα ἡ περιοχὴ αὐτὴ ἀνήκει στὸ πεδίο ἐποπτείας τοῦ ἀρχιευνούχου τοῦ ὀθωμανικοῦ παλατιοῦ (κισλὰρ ἀγᾶ), ὁ ὁποῖος εἰσπράττει τοὺς φόρους (περίπου γρόσια) τῆς περιοχῆς ἐκμισθώνοντάς τους, μέσω πλειστηριασμοῦ, σὲ ἕνα σούμπαση (βοεβόδα) μὲ ἐτήσια θητεία στὸ ἀξίωμα. 11 Φυσικὰ ἡ εἰσαγωγὴ ἀργότερα (1760) τοῦ συστήματος μαλικιανὲ διαφοροποιεῖ 10. Μάλιστα ἔχουμε πληροφορίες γιὰ τὸ ἀντίθετο συγκεκριμένα γύρω στὸ 1790 πραγματοποιοῦνται ἀρκετὲς ἀγορὲς κτημάτων στὴν περιοχὴ τῆς Ἀττικῆς ἐκ μέρους τῆς μονῆς Πεντέλης, βλ. Καμπούρογλου, Μνημεῖα, ὅ.π., τ. 1, σ Γιὰ τὴν ἔνταξη τοῦ καζᾶ Ἀττικῆς στὸ σαντζάκι τοῦ Εὐρίπου βλ. Ἰωάννης Γ. Γιαννόπουλος, Ἡ διοικητικὴ ὀργάνωσις τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος κατὰ τὴν Τουρκοκρατίαν ( ), Ἀθήνα 1971, κυρίως σ (Βρίσκω τὴν εὐκαιρία ἐδῶ νὰ ἀναφερθῶ στὴν πληροφορία ποὺ παραθέτει ὁ Σπ. Ἀσδραχάς, Μηχανισμοὶ τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας στὴν Τουρκοκρατία (ΙΕ -ΙΣΤ αἰώνας), Ἀθήνα 1978, σ. 277, μὲ παραπομπὴ στὸ δημοσίευμα Rusi Stojkov, La division administrative de l eyalet de Romélie pendant les années

7 Ἡ Μονὴ Πεντέλης στὴ δίνη ἑνὸς χρέους στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. 37 ὣς ἕνα βαθμὸ τὰ πράγματα. Ὅσον ἀφορᾶ τὶς φορολογικὲς ὑποχρεώσεις τῆς μονῆς Πεντέλης οἱ διάσπαρτες πληροφορίες ποὺ ἔχουμε ἀποτυπώνουν, μέσα στὸ γενικὸ σχῆμα, τὴν ὑπαγωγή της στὸ τζαμὶ τῆς Βαλιντὲ σουλτάνας (βασιλομήτορος), 12 στὸ ὁποῖο εἴταν ὑποχρεωμένη νὰ καταβάλλει ἀντὶ τῆς δεκάτης ὁρισμένη ποσότητα μελιοῦ. 13 Εἶναι γνωστὸ ἀπὸ διάφορες μαρτυρίες ὅτι ἡ περιοχὴ τῆς Αττικῆς πα ρήγαγε ἱκανὲς ποσότητες μελιοῦ, προϊὸν ποὺ μαζὶ μὲ τὸ λάδι ἀποτελοῦσαν τὰ δύο σπουδαιότερα προϊόντα ποὺ ἐξάγονταν ἀπὸ τὴν περιοχή. Οἱ σελίδες τοῦ Ἐβλιᾶ Τσελεμπῆ (1667) ἀλλὰ κυρίως τοῦ Φελὶξ Μπωζοὺρ (τέλη 18ου αἰ.), soixante du XVIIe siècle, Studia Balcanica 1 (1970) , μὲ στοιχεῖα «γιὰ μιὰ διαφορετικότερη διοικητικὴ ὀργάνωση τῆς Στερεᾶς στὸν ιζ αἰώνα»). Ἡ ὑπαγωγὴ τῆς πόλης ὑπὸ τὸν ἀρχιευνοῦχο ἀνάγεται, ὅπως καὶ πολλὰ ἄλλα γεγονότα ἄλλωστε, στὴ μεσολάβηση μιᾶς Ἀθηναίας, τῆς Βασιλικῆς, ἡ ὁποία ὡς μέλος τοῦ αὐτοκρατορικοῦ χαρεμιοῦ μεσολάβησε κ.λπ. κ.λπ. (βλ. τὰ σχετικὰ στὸ Γιαννόπουλος, ὅ.π., σ. 120). Ἡ ὑπαγωγὴ αὐτή, φαίνεται νὰ πραγματοποιήθηκε πάντως στὶς ἀρχὲς τοῦ 17ου αἰ. καὶ στὸ σημεῖο αὐτὸ κρίνω σκόπιμο νὰ παραπέμψω στὶς ὀξυδερκεῖς παρατηρήσεις τοῦ Δημητρίου Καμπούρογλου, ὁ ὁποῖος, στὴν προσπάθειά του νὰ ξεκαθαρίσει τὰ τοῦ δημοσίου βίου τῶν Ἀθηναίων κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας, παραθέτει σωρεία ἀποσπασμάτων ἀπὸ περιηγητικὰ κείμενα ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κείμενα ὅσων ἄλλων Ἑλλήνων ἱστορικῶν ἀσχολήθηκαν μὲ τὴν ἱστορία τῆς Ἀθήνας (Σουρμελής, Κωνσταντινίδης, Παπαρρηγόπουλος, Λάμπρος, Περραιβὸς κ.λπ.), ἀντιμετωπίζοντας μὲ κριτικὴ διάθεση τὶς πληροφορίες τους καὶ καταλήγοντας σὲ ὁρισμένα συμπεράσματα γιὰ τὰ διοικητικὰ πράγματα τῆς Ἀθήνας ποὺ ἀξίζουν τὴν προσοχή μας (βλ. Δημ. Καμπούρογλου, Ἱστορία τῶν Ἀθηνῶν, τ. 2, χ.χ., σ ). 12. Μολονότι ἡ ὑπαγωγὴ αὐτὴ τῆς μονῆς μαρτυρεῖται ἀπὸ πολλὲς πηγές, δὲν μπορέσαμε νὰ ἐντοπίσουμε τὴν ἐπίσημη πράξη τοῦ γεγονότος: πιθανότατα τὸ γεγονὸς πρέπει νὰ ἀναζητηθεῖ στὴν τουρκικὴ βιβλιογραφία. Ὡστόσο, ἔχουμε σὲ πατριαρχικὸ γράμμα τοῦ Γερασίμου Γ ποὺ συντάχθηκε τὸν Φεβρουάριο 1796 καὶ ἀφορᾶ τὴ μονὴ Πετράκη, μνεία παρόμοιας ἐξάρτησης. Ἀναφέρεται συγκεκριμένα ὅτι τὸ μοναστήρι τῶν Ἀσωμάτων Πετράκη ἐκτὸς ἀπὸ τὴν σταυροπηγιακή του ἰδιότητα...ὑπετάχθη... μεθ ὅλων τῶν μετοχίων αὐτοῦ, τσιφτιλικίων, ζώων, μελισσίων, δένδρων καὶ πάντων τῶν κινητῶν καὶ ἀκινήτων αὐτοῦ πραγμάτων, βάκφι γεγομένων εἰς τὸν νεωστὶ βασιλικῶς ἀφιερωθέντα τουρμπὲν τῆς περιφανεστάτης... Βαλιδὲς Σουλτάνης κυρίας ἡμῶν, καὶ ἠλευθερώθη τέλεον τῶν κατὰ καιροὺς συδοσιμάτων καὶ λοιπῶν ἐνοχλήσεων τῶν ἐν Ἀθήναις ἐξουσιαστῶν, ὀφεῖλον μόνον δίδοσθαι κατ ἔτος τὸ διορισθὲν αὐτῷ ἐτήσιον εἰς τὸν δαψιλῆ καὶ περιφανῆ Τουρπέι Σερίφ... (Καμπούρογλου, Μνημεῖα, τ. 1, σ. 357). Παράλληλα ἔχουμε καὶ φιρμάνι τοῦ σουλτάνου Σελὶμ Γ ( ) πιθανῶς μὲ τὴν ἴδια ὑπόθεση τῆς μονῆς Πετράκη, στὸ ὁποῖο ἀναφέρεται (σὲ μετάφραση)...ἐπὶ τῷ ὅρῳ ὁ ρηθεὶς ἡγούμενος νὰ δίδη χιλίας ὀκάδας μέλι καθαρὸν καὶ χιλίας ὀκάδας ἔλαιον κατ ἔτος εἰς τὸ πτωχοκομεῖον τὸ ὁποῖον νεωστὶ ἵδρυσεν εἰς Ἐϊοὺπ Ἐνσαρῆ...[ἡ Βαλιδὲ σουλτάνα] (Καμπούρογλου, Μνημεῖα..., τ. 1, σ ). 13. Κώστας Η. Μπίρης, Τὰ Ἀττικὰ τοῦ Ἐβλιᾶ Τσελεμπῆ. Αἱ Ἀθῆναι καὶ τὰ περίχωρά των κατὰ τὸν 17ον αἰῶνα, Ἀθήνα 1959, σ (ὁ συγγραφέας γνωρίζει τὶς προηγούμενες ἐκδοτικὲς προσπάθειες τοῦ Δημοσθένη Τζώρτζογλου καὶ τοῦ Σοφοκλῆ Α. Χουδαβερδόγλου, στὶς ὁποῖες ἐπισημαίνει ὁρισμένες ἀνεπάρκειες ποὺ αἰτιολογοῦν τὴ δική του ἔκδοση τοῦ Τσελεμπῆ).

8 38 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης ὁριοθετώντας μιὰ περίοδο ἑκατὸ χρόνων, ἐκτιμῶ ὅτι ἀποτελοῦν, ἀνάμεσα στὰ ἄλλα, δύο καλὲς μαρτυρίες γιὰ τὴν ἐκτροφὴ μελισσιῶν, τὴν παραγωγὴ καὶ ἐξαγωγὴ τοῦ μελιοῦ τῆς Ἀττικῆς. 14 Ὁ Μπωζοὺρ ποὺ γράφει στὰ τέλη τοῦ 18ου αἰώνα, ἀναφέρεται στὴ φήμη τοῦ μελιοῦ τῆς Ἀττικῆς καὶ ἰδιαίτερα ἐκείνου τοῦ Ὑμηττοῦ, στὸν τρόπο παραγωγῆς, στὴν ποιότητα, στὸν τρόπο ἐπεξεργασίας του. Κάνοντας διάφορους ὑπολογισμοὺς καταλήγει στὸ συμπέρασμα ὅτι τὰ μοναστήρια καὶ οἱ χωρικοὶ τῆς Ἀττικῆς εἶναι σὲ θέση νὰ συντηρήσουν περίπου κυψέλες, δηλαδὴ κάθε μία ἀπὸ τὶς δύο αὐτὲς πληθυσμικὲς ὁμάδες, καὶ ὑπολογίζει τὴ συνολικὴ παραγωγὴ σὲ λίβρες, ποσότητα ποὺ τὴν βρίσκει σύμφωνη μὲ τὰ τουρκικὰ καντάρια ποὺ ἐκτιμοῦν ὡς παραγωγὴ οἱ ἔμποροι (44 ὀκάδες τὸ καντάρι). Ὅσον ἀφορᾶ τὴ μονὴ Πεντέλης καὶ τὴ σχέση της μὲ τὸ μέλι, ὁ Ἐβλιὰ Τσελεμπὴ ἀναφέρει στὰ τέλη τοῦ 17ου αἰώνα ὅτι ἡ μονὴ διαθέτει κυψέλες, προφανῶς στρογγυλεύοντας τοὺς ἀριθμούς, ἐνῶ ὁ Μπωζοὺρ ἑκατὸ περίπου χρόνια ἀργότερα ἀναφέρει ὅτι σὲ σύνολο χιλιάδων κυψελῶν ποὺ διαθέτουν οἱ μονὲς τῆς Ἀττικῆς (στοὺς ὑπολογισμούς του δὲν συμπεριλαμβάνονται τὰ μετόχια τῶν μονῶν στὰ ὁποῖα ἀποδίδει ἱκανότητα συντήρησης ἄλλων κυψελῶν), ἡ μονὴ Πεντέλης ἀπὸ μόνη της διαθέτει κυψέλες. Οἱ ἀριθμοὶ ποὺ παραδίδουν οἱ δύο πηγὲς δὲν παρουσιάζουν σημαντικὲς ἀποκλίσεις καὶ πάντως συμφωνοῦν στὴ διαπίστωση ὅτι ἡ μονὴ Πεντέλης διαθέτει κυριαρχικὴ θέση στὴν ἐκτροφὴ μελισσιῶν καὶ τὴν παραγωγὴ μελιοῦ. Αὐτὸ ἄλλωστε τὸ γεγονὸς συντελεῖ ὥστε ἡ μονὴ νὰ καταβάλλει τὶς ὑποχρεώσεις της σὲ εἶδος, καθὼς ἔχει, θεωρητικὰ τουλάχιστον λόγω τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κυψελῶν, τὴ δυνατότητα νὰ παράγει ἱκανὴ ποσότητα τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐμπλοκὴ αὐτὴ τὸ ἔγγραφό μας καταθέτει μὲ χαρακτηριστικὸ τρόπο ὅτι ἡ δεκατία ἔγηνε ἔκπαλαι ἀποκοπὴ διὰ νὰ δίδεται μέλη εἰς τὴν αὐθεντίαν. Ἡ μετατροπὴ τῆς δεκάτης σὲ χρηματικὸ ποσὸ ἀλλὰ καὶ τὸ ἀντίστροφο δὲν εἶναι μιὰ ἀσυνήθιστη διαδικασία γιὰ τὴν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας. Αλλωστε καὶ ἡ φύση τοῦ προϊόντος εἶναι τέτοια ποὺ ὅταν οἱ πηγὲς 14. Βλ. Κώστας Η. Μπίρης, Τὰ Ἀττικά, ὅ.π., σ Φελὶξ Μπωζούρ, Πίνακας τοῦ ἐμπορίου τῆς Ἑλλάδος στὴν Τουρκοκρατία ( ), μετ. Ἑλένης Γαρίδη, εἰσαγωγή, ἐπιμέλεια, σχολιασμὸς Τάσου Βουρνᾶ, Ἀθήνα 1974, σ Ἂς σημειωθεῖ ἐδῶ ἡ σημασία ποὺ ἔχουν ὁρισμένα ἀγροτικὰ προϊόντα, ἐκτὸς τῶν δημητριακῶν, γιὰ τὸν προσπορισμὸ κάποιου διαφοροποιημένου εἰσοδήματος στὴν οἰκογένεια τοῦ παραγωγοῦ, βλ. Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Ο οικονομικός χώρος των Ελλήνων στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας, Αθήνα 1993, σ. 9 (ανάτυπο από το π. Επιλογή, 1993, σ ): ὁ συγγραφέας ἀναφέρει ὡς παράδειγμα τέτοιων προϊόντων τὶς ἐλιὲς καὶ τὰ σῦκα τῆς Μεσ - σηνίας, τὴ σταφίδα τοῦ Αἰγίου, τὸ μέλι τῆς Ἀττικῆς καὶ τὸν κρόκο τῆς Κοζάνης ἐπισημαίνοντας, παράλληλα, τὸν ρόλο τῆς γεωγραφίας καὶ τοῦ κλίματος γιὰ τὴν καλλιέργεια τῶν προϊόντων αὐτῶν.

9 Ἡ Μονὴ Πεντέλης στὴ δίνη ἑνὸς χρέους στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. 39 ἀναφέρονται σὲ φορολογία ἐπὶ τῶν μελισσίων φυσικὰ ἐννοοῦν τὸ προϊὸν τῆς κυψέλης. 15 Ὅμως τὸ ἔγγραφο δὲν ἀναφέρει τὴν ποσότητα ποὺ ἔπρεπε νὰ καταβληθεῖ ἐτησίως ἐνῶ οἱ μαρτυρίες ποὺ ἔχουμε ἀποκλίνουν σημαντικά. Ὁ Ἐβλιὰ Τσελεμπὴ ἀναφέρει ὅτι ἡ μονὴ ἔχει ὑποχρέωση νὰ καταβάλλει ἐτησίως ὀκάδες μέλι, ἐνῶ ὁ Μπωζοὺρ δὲν ἀναφέρεται καθόλου στὴν ὑποχρέωση αὐτή. Πληροφορίες ἄλλες ἀναφέρουν ὡς ποσότητα τὶς λίτρες 16 ἐνῶ ὁ ἡγούμενος Κύριλλος στὸ κείμενό του κάνει λόγο γιὰ τὴν ὑποχρέωση καταβολῆς ἀρχικὰ χιλιάδων ὀκάδων, στὶς ὁποῖες, μετὰ τὴν προσάρτηση τῆς μονῆς Νταοὺ Πεντέλης καὶ τῶν ἐξαρτημάτων της, προστέθηκαν ἄλλες ὀκάδες ἀνεβάζοντας τὸ σύνολο στὶς ὀκάδες. 17 Γεγονὸς πάντως εἶναι ὅτι ἡ μονὴ Πεντέλης, στὴν ὁποία ἀνήκει πλέον ἡ πε- 15. Βλ. Σπ. Ἀσδραχάς, Μηχανισμοί..., ὅ.π., σ. 37 ὅπου πληροφορίες ἀπὸ τὸν κανουναμὲ τῶν Τρικάλων γιὰ τὴ φορολογία τοῦ μελιοῦ (1 ἀκτσὲς γιὰ κάθε μελίσσι). 16. J. Spon G. Wheler, Voyage d Italie..., τ.2, Λυών 1678, σ Βλ. τὴν σχετικὴ πληροφορία στὰ Ἀπομνημονεύματα τοῦ ἡγούμενου τῆς μονῆς Κύριλλου Δέγλερη (Καμπούρογλου, Μνημεῖα, ὅ.π.., τ. 1, σ ). Τὸ ἐπεισόδιο προσάρτησης τῆς μονῆς Νταοὺ Πεντέλης στὴ μονὴ Πεντέλης ἔχει συνδεθεῖ μὲ τὴν ἐρήμωση τῆς μονῆς Νταού, ἐξαιτίας τῆς ἐπιδρομῆς πειρατῶν (Καμπούρογλου, Μνημεῖα, τ. 1, σ. 396) σὲ μὴ προσδιορισμένο χρόνο περὶ τὰ τέλη τοῦ 17ου αἰ. Φυσικὰ οἱ λεηλασίες ποὺ ἀκολούθησαν τὴν ἀποχώρηση τῶν Βενετῶν τοῦ Μοροζίνη ἀπὸ τὴν Ἀττική, καὶ ἔθιξαν, ἀνάμεσα στὰ ἄλλα, τὰ περισσότερα μοναστήρια τῆς Ἀττικῆς ὀφείλονταν στὴν ἐπιστροφὴ τῶν ὀθωμανικῶν στρατευμάτων καὶ ὄχι σὲ Ἀλγερινοὺς πειρατές. Ὡστόσο, ἀνάγκασαν τοὺς μοναχοὺς τῆς μονῆς Πεντέλης νὰ προσφύγουν τὸ 1691 στὸ Πατριαρχεῖο καὶ νὰ ζητήσουν ἐπιβεβαίωση τῆς σταυροπηγιακῆς ἰδιότητας τῆς μονῆς, προφασιζόμενοι ὅτι οἱ ἐπιδρομεῖς κατέστρεψαν μαζὶ μὲ ὅλα τὰ ἄλλα καὶ τὸ σχετικὸ σιγίλλιο. Τὸ πατριαρχικὸ γράμμα, πράγματι, ἐκδόθηκε ἀπὸ τὸν πατριάρχη Καλλίνικο Β τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1692 (Σπ. Λάμπρος, «Τρία πατριαρχικὰ σιγίλλια μονῶν τῆς Ἀττικῆς», Ν. Ἑλληνομνήμων 4 (1907) 94-97) ἀλλὰ μαζὶ μὲ τὴν ἐπιβεβαίωση τῆς σταυροπηγιακῆς ἰδιότητας ἀναγνώριζε ὡς μετόχια τῆς μονῆς Πεντέλης πολλὰ μοναστήρια τῆς Ἀττικῆς (Νταοὺ Πεντέλη, Ἅγιο Νικόλαο Καλλισίων, Ἁγίους Πάντες στὸν Γέρακα, Ἅγιο Γεώργιο Βραυρώνας, Ἅγιο Γεώργιο Στροφίτζι, Ἁγία Δύναμη Ἀθήνας, Ἁγίους Ἀποστόλους Χαλκίδας). Φυσικὰ τὸ κυρίαρχο γεγονὸς στὴν πράξη αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπαγωγὴ τῆς μονῆς Νταοὺ Πεντέλης ὑπὸ τὴ δικαιοδοσία τῆς μονῆς Πεντέλης, καθὼς τὸ πρῶτο μοναστήρι διέθετε ἱκανὴ κτηματικὴ περιουσία. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ δημιούργησε ὑποψίες ποὺ ἔφθασαν ἕως τὸ σημεῖο νὰ ἀναφέρουν ὑποκινημένη, ἀπὸ τοὺς μοναχοὺς τῆς Πεντέλης, λεηλασία εἰς βάρος τῆς μονῆς Νταού. Πάντως, ἡ ἐπιθετικὴ τακτικὴ τῆς μονῆς Πεντέλης εἰς βάρος τῶν ἄλλων μονῶν καὶ μονυδρίων τῆς Ἀττικῆς εἶναι διαπιστωμένη καὶ ἡ δυσαρέσκεια γιὰ τὶς πράξεις της φαίνεται ἔκδηλα, ἀκόμα καὶ σὲ δημοσιεύματα σχετικὰ πρόσφατα βλ. Γεώργιος Γεω. Λαδᾶς, Ἱστορία τῆς μονῆς τοῦ Παντοκράτορος Σωτῆρος Χριστοῦ τῆς ἐπιλεγομένης Νταοῦ-Πεντέλη, Ἀθήνα 1963, ἀνάτυπο ἀπὸ β τόμο τοῦ π. Συλλέκτης ( ). Σ αὐτὸ τὸ τελευταῖο δημοσίευμα ὁ συγγραφέας ἀναφέρεται σὲ δόλια τακτικὴ τῆς μονῆς Πεντέλης καὶ ἀφήνει αἰχμὲς καὶ ἐναντίον τοῦ Δ. Γ. Καμπούρογλου γιὰ φιλικὴ πρὸς τὴν μονὴ Πεντέλης στάση, λόγω τῆς συγγενείας του μὲ τὸν Κύριλλο Δέγλερη (εἶχε βαφτίσει τὸν Καμπούρογλου), συγγραφέα τῶν Ἀπομνημονευμάτων ποὺ ἔχουμε ἤδη ἀναφέρει.

10 40 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης ριουσία καὶ τῆς μονῆς Νταού, ὅταν δημιουργεῖ τὸ χρέος ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσει ἔτσι κι ἀλλιῶς αὐξημένες καταβολὲς σὲ μέλι ἄς σημειωθεῖ ἐδῶ ἐπιπροσθέτως ὅτι στὸ πατριαρχικὸ γράμμα τοῦ 1692 ἡ μονὴ ὡς σταυροπήγιο εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ καταβάλλει καὶ στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο 25 ὀκάδες μέλι ἐτησίως: παρέχῃ τε τῇ καθ ἡμᾶς τοῦ Χριστοῦ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ... ἐτήσιον κατ ἔθος ὅπερ ἦν διατεταγμένον εἰς σημεῖον ὑποταγῆς, μέλιτος ὀκάδας εἰκοσιπέντε, κατὰ τὴν τῶν σταυροπηγίων συνήθειαν. 18 Οἱ συντάκτες τοῦ ἐγγράφου μας μολονότι ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν ἀπολύτως οἰκονομικὲς καταστάσεις, φόρους, προϊόντα, δάνεια καὶ τόκους, δὲν ἀναφέρονται καθόλου σὲ ἀριθμοὺς καὶ αὐτὸ δυσκολεύει τὰ πράγματα. Βέβαια, ὁ ἡγούμενος ποὺ ξεκινᾶ τὸ ταξίδι ἐξασφάλισης κεφαλαίου γιὰ τὴν ἀποπληρωμὴ τῶν χρεῶν γνωρίζει τὴν πραγματικὴ κατάσταση, ἀλλὰ ἴσως βρισκόμαστε καὶ μπροστὰ σὲ μιὰ νοοτροπικὴ ἐκδήλωση, ὅπου ἡ παράθεση λέξεων ἀντὶ ἀριθμῶν λειτουργεῖ ἀνακουφιστικά. Ἐπιχειρώντας, ὡστόσο, μὲ βάση τὰ ποσοτικὰ στοιχεῖα τοῦ Μπωζοὺρ νὰ φτάσουμε σὲ κάποια ἀριθμητικὴ ἀπεικόνιση τοῦ χρέους ποὺ ἔχει σχηματισθεῖ καὶ ἔχει πανικοβάλλει τοὺς μοναχούς, ὁδηγούμαστε στὸ τελείως παρακινδυνευμένο συμπέρασμα ὅτι ἡ δεκάτη ποὺ ὄφειλε νὰ καταβάλλει ἡ μονὴ ἀντιπροσώπευε ἕνα ποσὸν τῆς τάξης τῶν πιάστρων, δηλαδὴ γροσίων ἐτησίως. Ἂν ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς εἶναι σωστὸς καὶ ἂν καὶ πάλι ὑποθετικὰ θεωρήσουμε ὅτι οἱ δυσκολίες γιὰ τὴ μονὴ εἶχαν ἀρχίσει πρὶν ἀπὸ δέκα χρόνια τουλάχιστον, καὶ ὑπολογίζοντας τοκογλυφικὸ δανεισμὸ μὲ τόκο 40% (βλ. παρακάτω) καὶ ἀνατοκισμό, τὸ ποσὸ τῶν γροσίων φθάνει στὸ έξωφρενικὸ ποσὸν τῶν ἄσπρων. Βέβαια, ὅπως ἔχουμε κιόλας ἀναφέρει, αὐτὲς οἱ ἀναγωγὲς εἶναι ὑποθετικὲς ἀλλὰ ἡ οἰκονομικὴ δυναμικὴ ποὺ ὠθεῖ τοὺς μοναχοὺς νὰ ἀναζητήσουν χρήματα ἐκτὸς Ἀττικῆς δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ κινεῖται μέσα σ αὐτὸ τὸ πλαίσιο. Αλλωστε, οἱ μοναχοὶ ἔχουν ὑπόψη τους βιωμένα παραδείγματα τοκογλυφικοῦ δανεισμοῦ, ὑπερχρέωσης καὶ ἀπώλειας κτηματικῆς γῆς στὴν περιοχὴ τῆς Ἀττικῆς. 19 Κάτω, λοιπόν, ἀπὸ τέτοιες προϋποθέσεις εἶναι λογικὸ ὅτι ὀφείλουν νὰ ἀναζητήσουν χρήματα ἐκτὸς Ἀττικῆς, ἔστω καὶ ἔντοκα, ἀφοῦ οἱ 18. Βλ. Λάμπρος, ὅ.π.. Ἡ συνήθεια αὐτὴ τῶν σταυροπηγίων νὰ καταβάλλουν μικρὴ ποσότητα προϊόντων στὸ Πατριαρχεῖο ὡς ἔνδειξη ὑποταγῆς μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει ἀντικείμενο μιᾶς ἐνδιαφέρουσας μελέτης καθὼς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντληθοῦν στοιχεῖα γιὰ τὰ προϊόντα τῆς περιοχῆς ὅπου καὶ ἡ μονή, τὶς αὐξομειώσεις ποσοτήτων, ἀκόμα καὶ τὶς ἀλλαγὲς προϊόντων σὲ συνδυασμὸ μὲ τὰ δῶρα ποὺ ἀποστέλλουν μητροπολίτες σὲ συναδέλφους τους ἢ ἄλλους παράγοντες τῆς κοινωνικῆς ζωῆς. 19. Βλ. Σπ. Ἀσδραχὰς καὶ ἄλλοι, Ἑλληνικὴ οἰκονομικὴ ἱστορία, ΙΕ -ΙΘ αἰώνας, τ. 1, Ἀθήνα 2003, σ. 346: ὁ Σπ. Ἀσδραχὰς ἀναφέρεται ἀκριβῶς στὸ παράδειγμα τῆς Ἀττικῆς, ὅπου στὸ β μισὸ τοῦ 17ου αἰ. χωρικοὶ τῆς Ἀττικῆς ἔχασαν τὰ κτήματά τους ποὺ εἶχαν ὑποθηκεύσει σὲ πλούσιους Τούρκους τῆς Ἀθήνας, ἀπὸ τοὺς ὁποίους εἶχαν δανειστεῖ χρήματα μὲ τόκο 30%-40% γιὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν στὶς φορολογικές τους ὑποχρεώσεις.

11 Ἡ Μονὴ Πεντέλης στὴ δίνη ἑνὸς χρέους στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. 41 συνθῆκες τοῦ τόπου τους ὁδηγοῦν σὲ καταστάσεις ἐπώδυνες καὶ πάντως τέτοιες ποὺ εἶναι διάχυτος ὁ φόβος μεταξὺ τῶν μοναχῶν «...μήπως ὑστερηθὴ κανένα ἀπὸ τὰ ὑποστατικὰ αὐτοῦ ὀποῦ ἀμποτες οὔτε νὰ γένη οὔτε νὰ καταφερθῆ». Ἕνα ἄλλο στοιχεῖο ποὺ παραμένει ἀσαφὲς ἀπὸ τὸ ἔγγραφο εἶναι ἡ αἰτιολογία τῆς δημιουργίας τοῦ χρέους, μὲ ἄλλα λόγια οἱ λόγοι ποὺ δὲν ἐπέτρεψαν νὰ συνεχιστεῖ ἡ κατάσταση καταβολῆς μελιοῦ ἀντὶ χρημάτων. Ἡ διατύπωση τοῦ ἐγγράφου «...ἡ ανωμαλίαις ὄμως τῶν χρόνων ἔφεραν ἔληψιν τῶν εἰσοδημάτων καὶ ὀληγοστεψιν τῆς ἐντράδας» στὴ γενικότητά της ἀπεικονίζει ἔκτακτα γεγονότα (ἀνωμαλίες) ποὺ ἐπέφεραν ἀνατροπὴ μιᾶς κανονικότητας, ποὺ στὴν περίπτωση τῆς μονῆς βέβαια δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴ δυνατότητα παραγωγῆς τῆς ἀπαραίτητης ποσότητας μελιοῦ ποὺ ἔπρεπε νὰ καταβληθεῖ στὸ ὀθωμανικὸ δημόσιο καὶ βέβαια ἐπέκταση τῆς ἀνωμαλίας αὐτῆς καὶ στὰ ἄλλα προϊόντα (κερί, λάδι, γάλα), τὰ ὁποῖα θὰ μποροῦσαν ἐκχρηματιζόμενα νὰ ἀποδώσουν τὰ ἀπαραίτητα γιὰ τὴ μονὴ χρήματα. Φυσικὰ οἱ ἀνωμαλίες ποὺ ὑπαινίσσεται τὸ ἔγγραφο πρέπει νὰ ἀναφέρονται εἴτε σὲ ἕνα ἔκτακτο σοβαρὸ γεγονὸς ποὺ δημιούργησε σοβαρὲς καὶ πολυχρόνιες ἀνωμαλίες ποὺ μὲ τὴ σειρά τους συνετέλεσαν στὴ διόγκωση τοῦ χρέους τῆς μονῆς, εἴτε σὲ ἀλλεπάλληλα δυσμενῆ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐμπόδισαν τὸ ἀνθρώπινο δυναμικὸ τῆς μονῆς νὰ ἀνταποκριθεῖ στὶς ὑποχρεώσεις του. Τὰ ἀνώμαλα γεγονότα στὴν περιοχὴ τοῦ καζᾶ τῆς Ἀττικῆς ἀλλὰ καὶ στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τοῦ σαντζακιοῦ τοῦ Εὐρίπου εἶναι γνωστὰ καὶ ἔχουν νὰ κάνουν μὲ τὴν εἰσβολὴ τοῦ Μοροζίνη καὶ τὴν ἐν συνεχεία ἀποχώρησή του. Οἱ μοναχοὶ τῆς Πεντέλης, ἤδη μὲ τὴν αἴτησή τους γιὰ τὴν ἀνανέωση τῶν σταυροπηγιακῶν τους δικαιωμάτων τὸ 1692 καὶ τὴν ἔκδοση τοῦ σχετικοῦ σιγιλλίου ἀναφέρονται μὲ τὸ γνωστὸ στρογγυλευμένο τρόπο στὰ ἀνώμαλα γεγονότα ποὺ ἀκολούθησαν τὴν ἀποχώρηση τῶν Βενετῶν:...ὀλοφυρόμενοί τε καὶ δακρυχέοντες, ἐδεήθησαν ἐκκλησιαστικῆς τυχεῖν ἀντιλήψεως καὶ μικρᾶς θεραπείας, ἐν τῇ δεινῇ συμφορᾷ ἣν ὑπέστησαν χαλεπῶς ἐκ τῆς δίκην σκηπτοῦ, παρ ἐλπίδας ἐπισκηψάσης αὐτοῖς πολυοδύνου λεηλασίας καὶ γὰρ τῆς Ἀθήνας μικρὸν ἔμπροσθεν ἅλωσιν ὑποστάσης ἀπροόπτως, ἐπέδραμον τηνικαῦτα κατὰ τῶν σφῶν μοναστηρίου, πλήθη παμμιγῆ, προνομευόντων αἰχμαλωτιστῶν, ἀπό τε τῶν κατὰ τόπον δυναστῶν, καὶ ἄλλων ἀκαθέκτων ἐχθρῶν, συρφετοῦ τε δίκην, οἵα φιλεῖ συμβαίνειν ἐν τοιαύταις ἁλώσεσιν, ἀλλεπαλλήλοις ἐπιφοραῖς καὶ ἀκαταπλήκτοις ὁρμαῖς, χαλεπά, καὶ ἀνύποιστα, ληστρικῶς ἐν αὐτῷ ἐξετέλεσαν, τὰ μὲν γὰρ πυρπολήσαντες, τὰ δὲ συνθλάσαντες καὶ καταστρέψαντες, τὰ δὲ κατασπάσαντες καὶ λεηλατήσαντες, ἀπεκομίσαντο καταστήσαντες τὸ πανάθλιον μοναστήριον ἔρημον, καὶ ἄπορον, γυμνόν τε καὶ ἐστερημένον τῶν ἰδίων καλῶν Σπ. Λάμπρος, ὅ.π., σ Στὴν ἴδια κατάσταση φαίνεται ὅμως νὰ ἀναφέρεται

12 42 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης Σύμφωνα, λοιπόν, μὲ αὐτὲς τὶς πραγματικότητες καὶ ἀκολουθώντας παλαιότερες συνήθειες ὁ ἡγούμενος Γρηγόριος πρέπει νὰ κινήσει γιὰ τὸ δρομολόγιο ποὺ θὰ τοῦ δώσει τὴ δυνατότητα ἀναζήτησης φθηνοῦ, φθηνότερου χρήματος ἢ ὁποιασδήποτε ἄλλης μορφῆς χρηματικῆς ἐνίσχυσης, καὶ τὸ δρομολόγιο αὐτὸ περιλαμβάνει τουλάχιστον τρεῖς σταθμούς: Χίο, Σμύρνη, Βενετία. 21 Ὑποθέτω ὅτι ἡ Χίος ἀποτελεῖ σταθμὸ γιὰ τὸ πέρασμα πρὸς τὴ Σμύρνη, ὅπου ἡ συγκέντρωση ἐμπόρων καὶ κεφαλαίων ἀπὸ ὅλη τὴ Μεσόγειο παρεῖχε τὴ βεβαιότητα ὅτι θὰ εἴταν δυνατὸς ὁ δανεισμὸς μὲ ἕνα λογικὸ ἐπιτόκιο καὶ ὄχι μὲ τοκογλυφικὲς πρακτικές, μολονότι ἡ ἀπευθείας προσφυγὴ πρὸς τὴ βενετικὴ πιάτσα, σύμφωνα μὲ τὶς διαθεσιμότητες σὲ ἀνθρώπους καὶ κεφάλαια, φαίνεται ὡς ἡ καλύτερη κίνηση ποὺ ἐκείνη τὴ στιγμὴ θὰ μποροῦσε νὰ κάνει ἡ μονὴ Πεντέλης. Πιθανότατα, βέβαια, ἡ κίνηση πρὸς τὴ Σμύρνη νὰ ὑποκρύπτει καὶ τὴν κίνηση πρὸς τὴ Βενετία, καθὼς ἐκεῖ εἴταν δυνατὸν ὁ ἡγούμενος Γρηγόριος νὰ ἔλθει σὲ ἐπαφὴ μὲ βενετοὺς ἰθύνοντες ὁ πρόξενος ποὺ ἐπικυρώνει τὸ ἐπιτροπικὸ ἀποτελεῖ τὸ πρῶτο παράδειγμα καθὼς μετὰ τὶς καταστρεπτικὲς γιὰ τοὺς Βενετοὺς ἐξελίξεις στὴ σύγκρουσή τους μὲ τοὺς Τούρκους τῶν ἀρχῶν τοῦ 18ου καὶ τὴν ἀπώλεια τῆς Πελοποννήσου τὰ πράγματα βρίσκονται ἀκόμα σὲ ἀναστάτωση στὶς πλησιέστερες πρὸς τὴν Ἀθήνα περιοχές. Αλλωστε, ἐκεῖ μπορεῖ ὁ ἡγούμενος Γρηγόριος μετὰ ἀπὸ πιθανὴ χρηματοληπτικὴ ἀποτυχία νὰ ἀναζητήσει καὶ νὰ βρεῖ εὔκολα τὸ κατάλληλο πλοῖο ποὺ θὰ τὸν ὁδηγήσει στὴ Βενετία. Ἀναφέραμε τὴ Βενετία σὰν τὸν τόπο ποὺ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσει τὴν πρώτη ἐπιλογὴ γιὰ τὴν ἀνεύρεση κεφαλαίων ἐκ μέρους τῆς μονῆς Πεντέλης. Τὰ πιθανὰ κίνητρα ποὺ ἔπρεπε νὰ κατευθύνουν τὴ σκέψη καὶ τὰ βήματα τῶν μοναχῶν πρὸς τὴν πιάτσα τῆς Βενετίας εἶναι ἀρχικὰ ἡ συγκέντρωση πολλῶν Ἀθηναίων καὶ μάλιστα εὐκατάστατων στὴν πόλη αὐτή, οἱ ὁποῖοι μποροῦσαν νὰ βοηθήσουν ἀπὸ κάθε ἄποψη ἀναφέρω τὰ γνωστὰ ἀθηναϊκὰ ὀνόματα, Περούλη, Μάκολα, Ταρωνίτη, Καπετανάκη. Ἀλλὰ τὸ κυριότερο στοιχεῖο ποὺ ὁδηγοῦσε καὶ ἔγγραφο τῆς Ἱστορικῆς καὶ Ἐθνολογικῆς Ἑταιρείας τῆς Ἑλλάδος τοῦ 1699 ποὺ ἀφορᾶ τὴ μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα: τὸ ἔγγραφο συντάσσεται στὸ Ναύπλιο καὶ στὸ προοίμιό του σημειώνεται: «Ἐπειδὴ καὶ αἱ μεταβολαὶ τοῦ καιροῦ καὶ ἡ ἐρήμωσις τῆς Ἀθήνας, εἰς ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἔγιναν ἀφορμὴ νὰ χαλασθοῦν πολλοὶ τόποι ἀξιοπαίνετοι ὁποῦ ἀνάμεσα εἰς ὅλα εἶναι καὶ τὸ μοναστήριον τοῦ ἁγίου Ἀνδρέα... τὸ ὁποῖον τώρα ἀπὸ ταῖς ἀνωμαλίαις τοῦ καιροῦ ἦλθεν εἰς τὸν καιρὸν τῆς πτωχείας...» (Καμπούρογλου, Μνημεῖα, τ. 1, σ. 178). 21. Γιὰ τὴ λειτουργία τῶν μοναστηριῶν καὶ τὴ διαπλοκή τους μὲ τὴν οἰκονομία, καθὼς καὶ τὶς κινήσεις τῶν μοναχῶν ποὺ εἶναι ἀποτέλεσμα ἀκριβῶς αὐτῆς τῆς διαπλοκῆς βλ. τὴ μεστὴ ἀνάλυση τοῦ Σπύρου Ἀσδραχᾶ (Ἑλληνικὴ οἰκονομικὴ ἱστορία, ὅ.π., σ ): τὰ μοναστήρια, μολονότι κλειστὲς ὁμάδες τῆς κοινωνίας ἀποτελοῦν «... κοινωνίες ποὺ ἔρχονται σὲ ἄμεση ἐπαφὴ μὲ τὸν ἔξω κόσμο, κοντινὸ καὶ μακρινὸ καὶ διαπλέκονται μὲ τὴν οἰκονομία του ὄχι μόνο ζητώντας ἐλεημοσύνες ἢ ἐξαργυρώνοντας τὴ μεσολάβησή τους γιὰ τὴ σωτηρία τῆς ψυχῆς, ἀλλὰ δίνοντας γιὰ καλλιέργεια τὰ κτήματά τους, δανείζοντας καὶ δανειζόμενα».

13 Ἡ Μονὴ Πεντέλης στὴ δίνη ἑνὸς χρέους στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. 43 πρὸς τὴν κατεύθυνση αὐτή, ὅπως ἄλλωστε καὶ τὸ ἐπιτροπικὸ δηλώνει καὶ τώρα μπορέσαμε νὰ τὸ ἐπιβεβαιώσουμε καὶ ἀπὸ ἄλλη πηγή, εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ μονὴ Πεντέλης διαθέτει ἕνα κεφάλαιο ἀπὸ παλιὰ στὴν τζέκα τῆς Βενετίας ποὺ μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει τὴ λύση τοῦ οἰκονομικοῦ ἀδιεξόδου. Οἱ κινήσεις ποὺ ἐντέλλεται νὰ πραγματοποιήσει ὁ ἡγούμενος στὴ Βενετία καλύπτουν ἕνα εὐρύτερο πλέγμα οἰκονομικῶν συναλλαγῶν ἀπὸ τὸν ἁπλὸ δανεισμό: «...κάντε τῆς τζέκας τὰ σολδία ὁποῦ εἶναι εἰς τὴν Βενετίαν ἤθελεν τὰ σηκόση ἤθελεν τὰ πουλίση ἢ τὸ διάφορόντου ἤθελεν πουλήση τὰ στέργομεν ὄλα διὰ καλὰ γενομένα. ἀκόμη τοῦ δίδομεν ἀπλὴν ἄδειαν καὶ ἐξουσίαν διὰ νὰ ἤθελεν βάνη ἐπητροπόν του τόσον διὰ τὰ σολδία τῆς Βενετίας ὄσον καὶ διὰ ἄλλην χρείαν ὀποῦ ἤθελεν τοῦ φανηστῆ εὔλογον». Γίνεται δηλαδὴ φανερὸ ἀπὸ τὴν παραπάνω διατύπωση ὅτι ἡ μονὴ Πεντέλης διαθέτει στὴν τζέκα, τὴν τράπεζα τῆς Βενετίας, ἕνα κεφάλαιο, τὸ ὁποῖο ὁ Γρηγόριος στὴν ὕστατη προσπάθεια γιὰ τὴν ἀνακούφιση τοῦ χρέους μπορεῖ νὰ τὸ χρησιμοποιήσει μὲ ποικίλους τρόπους: νὰ τὸ σηκώσει, νὰ τὸ πουλήσει ὡς κατάθεση, νὰ πουλήσει ἔναντι τὸν τόκο τοῦ κεφαλαίου. Ἀναζητώντας πληροφορίες γιὰ τὴν ὕπαρξη ἑνὸς τέτοιου κεφαλαίου στὶς διαθέσιμες βιβλιογραφικὲς πηγὲς ἔπιασα στὰ χέρια μου ὕστερα ἀπὸ πολὺ καιρὸ ἕνα παλιὸ δημοσίευμα τοῦ Κωνσταντίνου Μέρτζιου, 22 τὸ ὁποῖο ἔρχεται νὰ ἀποκτήσει τώρα μιὰ ὀργανικὴ συνάφεια ἀκριβῶς μὲ αὐτὲς τὶς ὑποθέσεις τῆς μονῆς Πεντέλης. Σύμφωνα, λοιπόν, μὲ τὶς πληροφορίες ποὺ μᾶς παρέχονται ἀπὸ διάφορα ἔγγραφα ποὺ ἐκδίδει ὁ Μέρτζιος ἀπὸ τὸ Κρατικὸ Ἀρχεῖο Βενετίας, ὅταν ὁ Φραγκίσκος Μοροζίνης ἑτοιμαζόταν νὰ ἐκκενώσει τὴν Ἀττικὴ ὁ ἡγούμενος καὶ οἱ μοναχοὶ τῆς Πεντέλης, φοβούμενοι λεηλασίες καὶ ἁρπαγὲς θέλησαν νὰ διασώσουν ἕνα κεφάλαιο ἀπὸ 1.100,5 τσεκίνια ποὺ διέθετε ἡ μονή. Τὰ ἐμπιστεύθηκαν ἔτσι στὸν Ἀθηναῖο πρόκριτο Μιχαὴλ Καλογερᾶ ποὺ μαζὶ μὲ ἄλλους Ἀθηναίους πέρασαν στὸν Μοριὰ ἀκολουθώντας τοὺς Βενετούς, τὰ ὁποῖα μετὰ τὸ θάνατο τοῦ τελευταίου βρέθηκαν στὰ χέρια ἑνὸς ἄλλου Ἀθηναίου, τοῦ Νικολάου Θωμᾶ, ὡς ἐπιτρόπου τῶν ἀνηλίκων παιδιῶν τοῦ Καλογερᾶ. Στὴ συνέχεια (1692) ἡ βενετικὴ διοίκηση ποὺ πληροφορήθηκε τὰ σχετικὰ ὑποχρέωσε τὸν Θωμὰ νὰ τὰ παραδώσει σ αὐτὴν γιὰ νὰ κατατεθοῦν στὸ Δημόσιο Ταμεῖο, πράγμα ποὺ ἔγινε μὲ τὴν παρουσία ἑπτὰ Ἀθηναίων προκρίτων. Φυσικὰ ἡ σχετικὴ ἐντολὴ δὲν ἀφοροῦσε μόνο τὸ συγκεκριμένο κεφάλαιο τῆς μονῆς Πεντέλης, ἀλλὰ ὑπῆρξε γενικὴ διαταγὴ τῶν βενετικῶν ἀρχῶν ποὺ φαίνεται ὅτι βρίσκονταν σὲ δεινὴ οἰκονομικὴ θέση καὶ διέταξαν, σύμφωνα μὲ τὴν ἑλληνικὴ μετάφραση τοῦ Κ. Μέρτζιου, «...οἱονδήποτε κατέχοντα ὑπὸ τύπον παρακαταθήκης, ἐνεχύρου, ἢ ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης αἰτίας, 22. Κ. Δ. Μέρτζιος, «Ἡ μονὴ Πεντέλης καὶ τὰ φλωριά της», Τὰ Ἀθηναϊκὰ 15 (1960) 1-7.

14 44 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης χρήματα ἀνήκοντα εἰς ἰδιώτην, ἐπὶ ποινῇ αὐστηρᾷ, νὰ δώσῃ λεπτομερῆ σημείωσιν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον...». 23 Αὐτὰ ὅλα ἔγιναν στὸ Ναύπλιο, ὅπου δύο χρόνια ἀργότερα (1 Αὐγούστου 1694) ὁ Γενικὸς Προνοητὴς Μαρίνος Μικιὲλ ἀναγκάστηκε νὰ τὰ χρησιμοποιήσει γιὰ τὴ μισθοδοσία τῶν στρατιωτῶν του, ἐνῶ ἕνα χρόνο περίπου πρὶν (16 Ἀπριλίου 1693) ὁ τότε ἡγούμενος τῆς μονῆς Πεντέλης, Μελχισεδέκ, εἶχε κατορθώσει νὰ ἀποσπάσει, σύμφωνα μὲ τὶς πηγές, μόλις 100 τσεκίνια 24 (2.500 λίρες) γιὰ τὶς ἀνάγκες τῆς μονῆς καὶ κατὰ συνέπεια εἶχε λαμβάνειν 1.100,5 τσεκίνια (=25.512,10 λίρες), ποσὸν ποὺ μάταια ἐπιχείρησε τὴν περίοδο αὐτὴ νὰ ἀναλάβει ἡ μονὴ Πεντέλης. Ὁ ἴδιος ἡγούμενος Μελχισεδὲκ θὰ ἐπανέλθει τὸ 1697 καὶ μὲ αἴτημά του ποὺ ὑποβλήθηκε στὶς 3 Ὀκτωβρίου πρὸς τὶς βενετικὲς ἀρχὲς θὰ ἐκλιπαρήσει γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν 1.100,5 τσεκινιῶν ἐπειδή, ὅπως ἀναφέρει στὸ ἔγγραφο, ἡ μονὴ καὶ οἱ τριάντα μοναχοί της πρέπει νὰ συντηρήσουν τὰ κτίριά της ποὺ ἔπαθαν μεγάλες ζημιὲς ἀπὸ τὶς ἐπιδρομὲς τῶν βαρβάρων ὡς ἐναλλακτικὴ πρόταση ὁ ἡγούμενος προτείνει τὴν κατάθεση τῶν ὀφειλομένων «...εἰς τὸ Δημόσιον Θησαυροφυλάκιον τῆς πόλεως ταύτης, ἐπὶ ἐτησίῳ τόκῳ, ὁ ὁποῖος νὰ καταβάλλεται εἰς τοὺς νομίμους ἀντιπροσώπους τῆς Μονῆς» Μέρτζιος, ὅ.π., σ. 4: φυσικὰ τὰ χρήματα τῆς μονῆς Πεντέλης ἐμπίπτουν στὴν κατηγορία τῆς παρακαταθήκης καὶ πρέπει νὰ παραδοθοῦν ἂς σημειωθεῖ ὅτι γιὰ τὴν περίπτωση αὐτὴ δίδεται στὶς 2 Ὀκτωβρίου 1692 καὶ προσωπικὴ ἐντολὴ στὸν Νικόλαο Θωμᾶ νὰ καταθέσει τὰ χρήματα τῆς μονῆς Πεντέλης (ὅ.π., σ. 5). Ἡ παράδοση τῶν χρημάτων τῆς μονῆς στὸ Δημόσιο Ταμεῖο, ποὺ ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ τὸν Προνοητὴ Ναυπλίου Τζιρολάμο Λιπομάνο, ἔγινε δυὸ μέρες ἀργότερα (4 Ὀκτωβρίου 1692) ἐνῶ οἱ Ἀθηναῖοι τοῦ Ναυπλίου ποὺ παραβρέθηκαν ὡς μάρτυρες ἦταν οἱ: Σπυρίδων Περούλης, Μιχαὴλ Ροΐδης, Δημήτριος Γάσπαρης, Ἀνδρέας Φολερός, Νικόλαος Θεοτόκης, Γεωργάκης Ροΐδης καὶ Κοσμᾶς Πασχάλης (ὅ.π., σ. 5-6). Γιὰ παρόμοιους δανεισμούς, στὴν ἴδια πόλη καὶ τὰ ἴδια χρόνια βλ. Ευτυχία Δ. Λιάτα, Μαρτυρίες για την πτώση τ Αναπλιοὺ στους Τούρκους (9 Ιούλη 1715), Μνήμων 5 (1975) 109. Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἔχει νομίζω κάποιο ἐνδιαφέρον νὰ ἀναφέρουμε καὶ τὴν πληροφορία γιὰ τὸν θησαυρὸ τῆς μονῆς ποὺ βρέθηκε τὸ 1950 καὶ ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ ἱκανὸ ἀριθμὸ βενετσιάνικων τσεκινιῶν ποὺ κρύφτηκαν τὸ 1687 γιὰ προφανεῖς λόγους: βλ. Θησαυροὶ νεωτέρων χρόνων τοῦ Νομισματικοῦ Μουσείου (15ος-20ὸς αἰ.), Ἀθήνα 2005, σ Γιὰ κάποιους λόγους εἴτε πρόκειται γιὰ μεμονωμένη ἐνέργεια κάποιου μοναχοῦ εἴτε λησμονήθηκε τὸ μέρος εἴτε ὁ ἀποκρύψας δὲν βρισκόταν πιὰ στὴ ζωὴ εἴτε γιὰ ὁποιονδήποτε ἄλλον λόγο τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν ἀνασύρθηκαν γιὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν σὲ αὐτὴν τὴ δύσκολη περίσταση στὴν ὁποία βρέθηκε ἡ μονή. 24. Μέρτζιος, ὅ.π., σ Στὸ ἴδιο, σ Βέβαια, πέρα ἀπὸ τὶς πολύτιμες πληροφορίες ποὺ ἀντλοῦμε ἀπὸ τὶς πολλὲς καὶ ποικίλες ἐργασίες τοῦ Κωνσταντίνου Μέρτζιου, τὰ προβλήματα ποὺ δημιουργοῦνται ὁρισμένες φορὲς ἀπὸ τὶς δικές του μεταφράσεις τῶν κειμένων εἶναι σοβαρά. Ἔτσι, λοιπόν, πιθανότατα τὸ Δημόσιο Θησαυροφυλάκιο τῆς μετάφρασης εἶναι ἡ τζέκα τῆς Βενετίας.

15 Ἡ Μονὴ Πεντέλης στὴ δίνη ἑνὸς χρέους στὶς ἀρχὲς τοῦ 18ου αἰ. 45 Φθάνουμε ἔτσι στὸ ἔτος 1706 ὅταν οἱ μοναχοὶ τῆς Πεντέλης ἐπανέρχονται στὸ θέμα καὶ μὲ αἴτησή τους στὸ δόγη ἀναφέρουν ὅλο τὸ ἱστορικὸ τοῦ κεφαλαίου τους καὶ παρακαλοῦν νὰ ἐπιστραφοῦν στὴ μονὴ τὰ χρήματα, ἐπειδὴ βρίσκεται σὲ κακὴ οἰκονομικὴ κατάσταση τὸ κεφάλαιό τους, ὅπως ἀναφέρουν, βρίσκεται στὸ Δημόσιο Ταμεῖο, τεκμήριο ὅτι τὸ προηγούμενο αἴτημά τους νὰ μεταφερθεῖ ἐκεῖ καὶ νὰ καταστεῖ ἔντοκο εἶχε γίνει δεκτό. Ἡ ὑπόθεση παραπέμπεται ἀπὸ τὸ δόγη γιὰ νὰ ἐξεταστεῖ στὰ εἰδικὰ ὄργανα (σάβιοι) τῆς Βενετίας καὶ στὸ πλαίσιο τῆς ἔρευνας αὐτῆς ἐπισυνάπτονται ὅλα τὰ ἔγγραφα τῶν ἐπισήμων ἀρχῶν τοῦ Ναυπλίου, στὰ ὁποῖα ἀναφερθήκαμε ἤδη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα γίνεται φανερὸ ὅτι εἶναι ἀληθινὰ ὅσα ὑποστηρίζουν οἱ μοναχοὶ τῆς Πεντέλης καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴ βάση γιὰ τὸ δημοσίευμα τοῦ Μέρτζιου. Ἡ ὑπόθεση, ὅπως ἐκτίθεται ἀπὸ τὸν Μέρτζιο, φθάνει ἕως τὸ ἔτος 1706 καθὼς αὐτὸς δὲν θέλησε νὰ δώσει συνέχεια στὸ θέμα ἤ, τὸ πιθανότερο, δὲν βρῆκε ἄλλα στοιχεῖα γιὰ τὴν ὑπόθεση αὐτή. Ετσι ὁ ἐντοπισμὸς τοῦ ἐγγράφου τῆς μονῆς Πεντέλης τοῦ 1719 ἀποκαθιστᾶ τὴν ἑνότητα τῶν γεγονότων καὶ ὁδηγεῖ στὸ συμπέρασμα ὅτι τουλάχιστον τὸ κεφάλαιο τῶν 1.100,5 τσεκινιῶν ποὺ βρισκόταν κατατεθειμένο στὴ βενετσιάνικη τζέκα πρέπει νὰ χρησιμοποιήθηκε μὲ κάποιο τρόπο γιὰ τὶς ἀνάγκες τῆς μονῆς. Ὁ ἐντοπισμός, ἐξάλλου, τοῦ ἐπιτροπικοῦ στὸ ἀρχεῖο Περούλη μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει στὴ σκέψη ὅτι ὁ ἡγούμενος πούλησε τὸ κεφάλαιο ἔλαβε δηλαδὴ χρήματα ἀπὸ τὸν Περούλη καὶ κατέστησε τὸν δανειστή του διαχειριστὴ τοῦ κεφαλαίου ἢ προεξόφλησε τοὺς τόκους καὶ μέρος τοῦ κεφαλαίου. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Δημ. Περούλη ποὺ αὐτὴν τὴν ἐποχὴ διέθετε κεφάλαια ἱκανά, ἕνα ἄλλο πρόσωπο ποὺ μπορεῖ νὰ ἔλαβε μέρος στὴ διαδικασία εἶναι ὁ ἐπίσης ἀθηναϊκῆς καταγωγῆς Βερνάρδος Μάκολας, πεθερὸς τοῦ Περούλη, ὁ ὁποῖος λόγω ἀκριβῶς αὐτῆς τῆς συγγένειας πέρασε ἀρκετὲς οἰκονομικὲς δραστηριότητες στὸν γαμπρό του. 26 Ετσι, λοιπόν, ὁ ἡγούμενος Γρηγόριος ἐνεργώντας σύμφωνα μὲ τὶς ἐντολὲς τῆς μοναστικῆς κοινότητας χρησιμοποίησε μὲ ὁποιονδήποτε τρόπο τὸ κεφάλαιο τῆς μονῆς καὶ ἄντλησε τὰ χρήματα ποὺ αὐτὴ εἶχε ἄμεση ἀνάγκη. Μὲ ἀφορμὴ καὶ ἀφετηρία ἕνα ἐπιτροπικὸ ἔγγραφο τοῦ 1719 ἔγινε προσπάθεια νὰ ἀποκατασταθοῦν στὴ λειτουργία τους τὰ μέρη ἑνὸς οἰκονομικοῦ μηχανισμοῦ ἤδη γνωστοῦ στὰ περισσότερα στοιχεῖα του, ὁ ὁποῖος βέβαια κάθε φορὰ ποὺ ἐντοπίζεται στὴν κίνησή του, ἀποκτᾶ ἁδρότερα χαρακτηριστικὰ καὶ ἀποκαλύπτει περισσότερο τὰ ἐπιμέρους σημεῖα. Γιατί, βέβαια, ἡ παραγωγὴ με- 26. Παν. Δ. Μιχαηλάρης, «Φεουδαλικὲς καταστιχώσεις στὴ Λευκάδα (18ος αἰώνας)», Από την τοπική ιστορία στη συνολική: το παράδειγμα της Λευκάδας, 15ος-19ος αι., Πρακτικά Δ Συνεδρίου Επτανησιακού Πολιτισμού (Λευκάδα, 8-12 Σεπτεμβρίου 1993), Αθήνα 1996, σ

16 46 Παναγιώτης Δ. Μιχαηλάρης λιοῦ στὴν Ἀττικὴ εἶναι διαδικασία γνωστὴ ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα ἕως τὰ νεότερα χρόνια, ἀλλὰ ἡ ἔνταξή της στοὺς φορολογικοὺς μηχανισμοὺς τῆς ὀθωμανικῆς πραγματικότητας καὶ ἡ ἀνάδειξη ἑνὸς λειτουργικοῦ παραδείγματος τῆς διαδικασίας αὐτῆς καθιστᾶ περισσότερο ἐμφανῆ τὰ πράγματα. Μὲ ἀφορμή, λοιπόν, τὴν περίπτωση τῆς μονῆς Πεντέλης ἡ ἔρευνα ποὺ ἔγι νε ἀποκαλύπτει, ἀπὸ ἤδη δημοσιευμένα στοιχεῖα, ὅτι στὴν περίμετρο τῆς Ἀττικῆς ὁρισμένα μοναστήρια (Καισαριανή, Πετράκη, ἴσως καὶ ἄλλα) ἔχουν τὴ δυνατότητα νὰ καταβάλλουν ἀντὶ τῆς δεκάτης σὲ χρῆμα ἀνάλογη ποσότητα προϊόντος, κυρίως μελιοῦ καὶ λαδιοῦ. Ἀπὸ τοὺς περισσότερους ποὺ ἀσχολήθηκαν μὲ τὴν ἀθηναϊκὴ ἱστορία τὸ γεγονὸς αὐτὸ παρουσιάζεται ὡς προνόμιο λόγω τῆς ἐξάρτησης τῆς περιοχῆς ἀπὸ τὸν Κισλὰρ ἀγασὴ καὶ τὴ Βαλιδὲ σουλτάνα. Ὡστόσο, αὐτὴ ἡ μορφὴ φορολογίας δὲν πρέπει νὰ ἐμπίπτει σὲ προνομιακὲς διευκολύνσεις ἀλλὰ σὲ μιὰ μορφὴ φορολογικῆς ἀπόδοσης ποὺ κατευθύνεται σὲ μιὰ συγκεκριμένη ὑποδοχὴ τῆς ὀθωμανικῆς διοίκησης μὲ πιθανὴ κοινωνικὴ δραστηριότητα. Τοῦτο, ἐπειδὴ τὸ μέλι καὶ κάποτε τὸ λάδι τῶν θρησκευτικῶν ἱδρυμάτων τῆς Ἀττικῆς ἀποδίδονται σὲ τζαμιὰ τῆς Κωνσταντινούπολης, τὰ ὁποῖα βέβαια κατὰ τὴ λειτουργία τους ἀσκοῦν καὶ πράξεις κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης. Ετσι στὴν ἀνέλιξή της ἡ ἔρευνα φέρνει στὸ προσκήνιο μιὰ διπλὴ λειτουργία καὶ ἐξάρτηση τῶν μονῶν τῆς Ἀττικῆς ἐνδεχομένως καὶ ἄλλων περιοχῶν τὰ ὁποῖα ὑπάγονται ταυτόχρονα στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ὡς σταυροπηγιακά, ἀλλὰ ἀνήκουν ὡς φορολογικὲς μονάδες σὲ κάποιο τζαμὶ τῆς Κωνσταντινούπολης, ἰδιότητες ποὺ στὴν πιὸ χαρακτηριστικὴ περίπτωση ἀναγνωρίζονται καὶ σὲ ἐπίσημη πατριαρχικὴ πράξη στὰ τέλη τοῦ 18ου αἰ. 27 Ἡ σχετικὴ αἰτιολογία τοῦ γεγονότος παρουσιάζει βέβαια τὴν ἀπαλλαγὴ τῶν θρησκευτικῶν ἱδρυμάτων ἀπὸ τὴν ὑποχρέωση τῆς καταβολῆς ἄλλων δοσιμάτων ποὺ συνδέονται μὲ τὴν αὐθαίρετη δράση τοπικῶν παραγόντων, ἀλλὰ τὸ παράδειγμα τῆς μονῆς Πεντέλης νομίζω ὅτι ἀποδεικνύει ὅτι ἡ φορολογία αὐτοῦ τοῦ εἴδους δὲν εἴταν ἀμελητέα ὑπόθεση καὶ πάντως μποροῦσε ὑπὸ ἀντίξοες περιστάσεις νὰ δημιουργήσει σοβαρὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα βέβαια καμιὰ προνομιακὴ μεταχείριση δὲν εἴταν δυνατὸν νὰ ἐπιλύσει. Οὔτε, ἐξάλλου, ἡ μετατροπὴ τῆς δεκάτης σὲ χρῆμα κινεῖται σὲ διαφορετικὴ κατεύθυνση, ἀλλὰ μᾶλλον ἀποτελεῖ μιὰ κανονικότητα γιὰ τὴν ἐποχὴ ἡ καταβολὴ αὐτή, ὡστόσο στὴν περίπτωση τῆς Πεντέλης δείχνει μὲ τὸν πιὸ σαφὴ τρόπο τὴν διαδικασία προσφυγῆς σὲ τοκογλυφικὸ δανεισμό, ὑπερχρέωση, ἀναζήτηση χρήματος καὶ ἐνδεχόμενη ἐκποίηση περιουσιακῶν στοιχείων. 27. Βλ. ἐδῶ σημ. 12, ὅπου μνεία τῆς ὑπαγωγῆς τῆς μονῆς Πετράκη σὲ βακούφι τῆς βαλιντὲ σουλτάνας σὲ πατριαρχικὸ ἔγγραφο τοῦ Γερασίμου Γ (Φεβρουάριος 1796). Ἂς σημειωθεῖ ὅτι μαζὶ μὲ τὴ μονὴ Πετράκη ὑπὸ τὸ ἴδιο καθεστὼς ὑπάγονται καὶ τὰ μετόχιά της: ἡ μονὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Προδρόμου (Καρέα), ἡ Ἁγία Τριάδα καὶ ὁ Ἅγιος Νικόλαος (βλ. Καμπούρογλου, Μνημεῖα, τ. 1, σ ).

17 SUMMARY Ρanagiotis D. Μichaïlaris, Τhe monastery of Ρenteli in a turmoil due to a debt at the beginning of the 18th century Ιn 1719, the monks of Ρentelis monastery ask their abbot Gregorios through a document edited by them and confirmed by the Μetropolitan of Αthens Ιacobos to travel to Chios, Ιzmir, Venice and whenever he needs to, in order to settle a serious matter of the monastery. Ιn fact, the monastery of Ρenteli was obliged to give a certain amount of honey every year to the Οttoman state instead of tithe. Νevertheless, due to the irregular situation the honey-bees of the monastery had been destroyed, so it had to borrow money in order to fulfill its annual obligations by paying cash. Ηowever, the practice of borrowing created a high debt which the monastery was unable to pay up, so its abbot had to travel in search of cheap money. Τhis article attempts to present the conditions existing in Αttica at the end of 17th beginning of 18th century, which led the monastery of Ρenteli to this difficult situation: the invasion of Venitians, the Venitian occupation and subsequent withdrawal, the invasion of the Οttoman troops, the plunder of monasteries. Μoreover this article makes an effort to analyse the tax regime to which the monastery of Ρenteli was liable, correlating it with its honey production as well as the overall honey production of Αttica. Τhis practice seems to have come to a dead end, leading the abbot Gregorios away from Αttica, and finally in Venice, at the Ρublic Βank (Ζecca) of which the monastery had deposited a sum of money.

18

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012 εκδοσεισ θεροσ 2012 ποταμιτου ποταμιτου καταλογοσ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ 8,99 σκληρὸ ἐξώφυλλο, 32 σελίδες, 22Χ22 ἑκατοστά Κάθε Σάββατο, ἡ Γιαγιὰ ἀφήνει τὸ καλαθάκι της μὲ τὰ

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ «ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ» ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Ιερός Ναός Αγίου

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ ΦΥΛΗ ΑΤΤΙΚΗΣ Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων Ἀπρίλιος 2013 Κεντρικὴ Διάθεσις: Γεώργιος Χοροζίδης, Ἱ. Μονὴ Ἁγ. Κυπριανοῦ Α.Γ. 112, 133 51 ΦΥΛΗ Τηλέφ: 210 2411380,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων,

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, Sbatti il mostro in prima pagina 1 Η λαγνεία τοῦ «κακοῦ» στὰ ΜΜΕ* Νίκος Βαραλῆς ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, καταστροφῶν καὶ διαστροφῶν σὲ ἀπεριόριστες ποσότητες. Ο δημοσιογραφικὸς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

χρωματιστές Χάντρες».

χρωματιστές Χάντρες». 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τό παρόν πόνημα μου εἶναι ἐμπνευσμένο ἀπό τά συγγραφικά ἔργα τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Φλωρίνης ὅπου δημοσιεύονται στό ἔντυπο (Ἔκδοσις Ε'): «ΠΟΙΚΙΛΑ ΣΥΝΤΟΜΑ -ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ», καί συγκεκριμένα στό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα 63 Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα νικολαοσ κονομησ στὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς τὸ ἀνήμπορο ἑλληνικὸ κράτος δὲν κατόρθωσε νὰ διαχειρισθεῖ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν τεράστια κληρονομιὰ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;*

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;* «Νομιμοποίηση τῆς Ἐλεύθερης Συμβίωσης» (δ ) Ἕνα εἶδος πολιτικοῦ γάμου; Ἕνα εἶδος τρίτου γάμου; Μείωση τῆς ἀπόστασης ἀπὸ τὸν Γάμο; Ἕνα βῆμα πρὸς τὸν Γάμο; Τρίτης κατηγορίας γάμος; Γάμος χωρὶς στεφάνι; Παλλακεία;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ.

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ. Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ. ) Η Βυζαντινὴ παρουσία στὴ Γεωργία* Η Γεωργία κατὰ τὴ μεσαιωνικὴ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων 1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων γ) του στενού δημόσιου τομέα. δ) της συμπεριφοράς ολόκληρης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 17 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πὼς ἡ Ρωσία ξέφυγε ἀπὸ τὰ δόντια τῆς Νέας Τάξης τῶν Rothschilds

Πὼς ἡ Ρωσία ξέφυγε ἀπὸ τὰ δόντια τῆς Νέας Τάξης τῶν Rothschilds Σχῆμα 1: Πὼς ἡ Ρωσία ξέφυγε ἀπὸ τὰ δόντια τῆς Νέας Τάξης τῶν Rothschilds Ὅταν ὁ Βλαντιμὶρ Πούτιν ἐξελέγη πρόεδρος τῆς Ρωσίας τὸ 2000, ἡ Ρωσία εἶχε πέσει σὲ πτώχευση. Ἡ Ρωσία χρωστοῦσε 16,6 δισεκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ*

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Εναγώνια κραυγὴ ἀφυπνίσεως γιὰ ἕνα μεῖζον θέμα ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Τὰ εἰκοσάχρονα ἀπὸ τὴν ψήφιση τοῦ ἀνθρωποκτόνου Νόμου τῶν ἐκτρώσεων 1609/86 Τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου π. Νεκταρίου Ζιόμπολα ΠΟΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου. Ἐνημερωτικὸ Φυλλάδιο. Ἅγιον Ὄρος 2 009

Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου. Ἐνημερωτικὸ Φυλλάδιο. Ἅγιον Ὄρος 2 009 Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου Ἐνημερωτικὸ Φυλλάδιο Ἅγιον Ὄρος 2 009 Ἐνημερωτικὸ Φυλλάδιο γιὰ τὴν Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου Τοὺς τελευταίους μῆνες ἔχει προκληθεῖ ἕνας πρωτοφανὴς θόρυβος, ποὺ σχετίζεται μὲ τὴν ἀξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Βίος καὶ πολιτεία. τοῦ Νέου Μυροβλύτου,

Βίος καὶ πολιτεία. τοῦ Νέου Μυροβλύτου, Βίος καὶ πολιτεία τοῦ ὁσίου καὶ θεοφόρου πατρὸς ἡμῶν Λεοντίου τοῦ Νέου Μυροβλύτου, ποὺ διακρίθηκε γιὰ τὴν ἄσκηση καὶ τὴ λαμπρότητα τοῦ βίου του στὸ Ἁγιώνυμον Ὄρος τοῦ Ἄθωνος, στὴν Μονὴ ποὺ καλεῖται τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΩΠΟΥ ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ μεταμορφωσεωσ του σωτηροσ δημου μεταμορφωσεωσ Χλόης & Λεβαδείας Τ.Κ. 144 52 τηλ.: 210-2850060 & φάξ: 210-2816706 site: www.inmm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Προφητεία καὶ Αποκάλυψις ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Ολεθρία πλάνη Μοναχοῦ διὰ τὴν ἔλευσιν τοῦ Ἀντιχρίστου καὶ τὴν Δευτέραν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΣΙΩΠΗΡΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ καὶ τὰ ἰδιωτικὰ γραπτὰ

ΗΣΙΩΠΗΡΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ καὶ τὰ ἰδιωτικὰ γραπτὰ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΟΡΑΗ Ι Κοινοὶ τόποι στὴν κοραϊκὴ ἀλληλογραφία τῶν ἀρχῶν τοῦ 19ου αἰώνα καὶ στὸν Διάλογο δύο Γραικῶν... 1805 ΗΣΙΩΠΗΡΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ καὶ τὰ ἰδιωτικὰ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΝΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΙΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ κ. Σ. Ἀνδρεᾶ, καθηγήτρια Νοσηλευτικῆς Τ.Ε.Ι. Ἀθηνῶν Τὸ θέμα μας εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ ἐθελοντῆ στὴν παροχὴ ἄνεσης καὶ σίτισης τοῦ ἀσθενοῦς.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΤΟΜΟΣ Β ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΑΘΗΝΑ 2005

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr Πρωτ. 6090 Αριθμ. ΑΘΗΝΗΣΙ 11

Διαβάστε περισσότερα

Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα

Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα Επὶ τῇ Συνάξει Πάντων τῶν ἐν Ἀσκήσει Λαμψάντων Οσίων (Σάββατον τῆς Τυρινῆς) Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα (1840-1915) Αʹ. Σύντομος Βίος Η ΗΓΟΥΜΕΝΗ Ταϊσία, κατὰ κόσμον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιωδης Θεωρια Αριθμων. Ν.Γ. Τζανάκης

Θεμελιωδης Θεωρια Αριθμων. Ν.Γ. Τζανάκης Θεμελιωδης Θεωρια Αριθμων Ν.Γ. Τζανάκης Τμῆμα Μαθηματικῶν - Πανεπιστήμιο Κρήτης 22-5-2012 2 Περιεχόμενα 1 Διαιρετότητα 3 1.1 Βασικὲς προτάσεις........................... 3 1.2 Μέγιστος κοινὸς διαιρέτης......................

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ Διάλεξη τοῦ Ἰωάννου Μ. Φουντούλη ποὺ ἔγινε στὸ Δημοτικὸ Θέατρο Μυτιλήνης στὰ πλαίσια τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς Ἑβδομάδος τῶν Λεσβίων Ἁγίων στὶς 21 Ἰουνίου 1995. «Ὁ Ποιμήν», τ. Ξʹ (1995),

Διαβάστε περισσότερα

Ἀνδρἐας Ἀπ. Σόλιας Κοινωνικός Λειτουργός

Ἀνδρἐας Ἀπ. Σόλιας Κοινωνικός Λειτουργός Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ἀνδρἐας Ἀπ. Σόλιας Κοινωνικός Λειτουργός Γιὰ τὴν Παγκόσμια Ὀργάνωση Ὑγείας ὁ ἄνθρωπος ἀποτελεῖ ΒΙΟ ΨΥΧΟ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ. Κατὰ συνέπεια

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Ο προφήτης τῆς Πονεμένης Ρωμηοσύνης Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Κείμενον Αʹ Βιο-Βιβλιογραφικὰ τοῦ Φώτη Κόντογλου* 1895 Γεννιέται ὁ Φ.Κ. στὶς 8 Νοεμβρίου, στὸ Αϊβαλὶ τῆς Μ. Ασίας (Κυδωνίες). Γονεῖς του ὁ Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΕΙΑ Ἀπαραίτητη. Σημαντική. Ἐφόδιο ζωῆς.

ΠΑΙΔΕΙΑ Ἀπαραίτητη. Σημαντική. Ἐφόδιο ζωῆς. ΠΑΙΔΕΙΑ Ἀπαραίτητη. Σημαντική. Ἐφόδιο ζωῆς. ολλὰ μποροῦμε νὰ ποῦμε γιὰ νὰ κα- πόσο σημαντικὴ εἶναι ἡ Πταδείξουμε παιδεία. Πράγμα ποὺ φαίνεται νὰ γνώριζαν πολὺ καλὰ οἱ κυβερνήσεις καὶ οἱ ἄνθρωποι τῶν γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ὀκτώβριος 2011 14 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 14 - Ὀκτώβριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ Ἡ σύνταξη τῆς ἐργασίας αὐτῆς ἒγινε από τό Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ὁ Θεολόγος» και ἀποτελεί εἰσαγωγή τοῦ έργου «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς Λόγοι επτά» του Ἁγίου Νικόλαου Καβάσιλα ὅπως ἐκδόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 Η στρατηγική ανάπτυξης των αστικών κέντρων αναπτύσσεται ως συνδυασμός τεσσάρων στοιχείων. Πολυκεντρικότητα Δικτύωση Βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Τὸ κομποσκοίνι. Ιερὸ ἀντικείμενο ἢ μέσο ἐπίκλησης τοῦ Θεοῦ; *

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Τὸ κομποσκοίνι. Ιερὸ ἀντικείμενο ἢ μέσο ἐπίκλησης τοῦ Θεοῦ; * Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Τὸ κομποσκοίνι Ιερὸ ἀντικείμενο ἢ μέσο ἐπίκλησης τοῦ Θεοῦ; * «Ποτὲ δὲν ἠσθάνθη τόσην εὐχαρίστησιν ἐκ τῆς προσευχῆς, ὅσην ἐκείνην τὴν νύκτα μαζύ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι:

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: α) Ανεξάρτητα από το ύψος της τιμής των οσπρίων, ο καταναλωτής θα δαπανά πάντα ένα σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Συνοπτικὸ διάγραμμα τοῦ προβλήματος * Σύντομη Ιστορικὴ Ἀναδρομὴ α κ. Ιωάννου Κορναράκη Ομοτίμου Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου τῶν Ἀθηνῶν «Στὶς Θεολογικὲς Σχολὲς τῆς Ελλάδας, ἐδῶ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ-ΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΤΕΧΝΗ ΕΤΟΣ 78 ο = ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΑΡΙΘ. 752 Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΑΥΡΙΟ; Σύγχρονες μορφὲς οἰκογενειακῶν συμβιώσεων Χριστιανικὴ οἰκογένεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς Ὁμιλία Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας & Χερρονήσου κ. Νεκταρίου στὴν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονία τοῦ ιακόνου Νεκταρίου Κιοστεράκη Χερσόνησος, 30 εκεμβρίου 2010 Χειροτονεῖσαι σήμερα ἱερεὺς καὶ συνάπτεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ 109 Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ-ΑΙΜΙΛΙΟΣ Ν. ΤΑχΙΑΟΣ Ἡ ἀκτινοβολία τὴν ὁποία εἶχαν κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ βυζαντινοῦ

Διαβάστε περισσότερα

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται 1. Ο πληθωρισμός ορίζεται ως εξής: (Δ= μεταβολή, Ρ= επίπεδο τιμών, Ρ e = προσδοκώμενο επίπεδο τιμών): α) Δ Ρ e /Ρ β) Ρ e / Ρ γ) Δ Ρ/Ρ δ) (Ρ Ρ e )/Ρ 2. Όταν οι εξαγωγές αυξάνονται: α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο θιασώτης τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ο Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κάλλιστος Αʹ* Ιερὰ Μνήμη: 20ὴ Ιουνίου

Ο θιασώτης τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ο Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κάλλιστος Αʹ* Ιερὰ Μνήμη: 20ὴ Ιουνίου Ο θιασώτης τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ Ο Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κάλλιστος Αʹ* Ιερὰ Μνήμη: 20ὴ Ιουνίου Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Καλλίστου Ηχος αʹ. Τῆς ἐρήμου πολίτης. 1 Βασιλίδος ἐδείχθης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Περίληψη Κεφαλαίου: Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και αφετέρου η σωστή εφαρμογή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΙΝΑ ΚΛΙΜΑΞ

ΛΟΓΟΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΙΝΑ ΚΛΙΜΑΞ ΛΟΓΟΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΣ ΕΠΟΝΟΜΑΖΟΜΕΝΟΣ «ΠΛΑΚΕΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑΙ» ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΙΝΑ τὸν ὁποῖον ἀπέστειλε εἰς τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην, καθηγούμενον τῆς Ῥαϊθοῦ. Εἶναι διηρημένος εἰς τριάκοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

ΤΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Ένα από τα δυσκολώτερα προβλήματα, που έχει να αντιμετωπίσει ο ερευνητής της Κ. Διαθήκης, είναι το λεγόμενο «συνοπτικό πρόβλημα». Το πρόβλημα αυτό δημιουργείται από τις χαρακτηριστικές ομοιότητες των τριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ἐφέτος (2005) τὴν 552α ἐπέτειο τῆς Ἁλώσεως

ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ἐφέτος (2005) τὴν 552α ἐπέτειο τῆς Ἁλώσεως 29η Μαΐου 1453 Η Αλωσις τῆς Βασιλίδος τῶν Πόλεων* Τοῦ Δρος Κωνσταντίνου Β. Χιώλου, Προέδρου Εθνικῆς Ενώσεως Βορείων Ελλήνων ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ἐφέτος (2005) τὴν 552α ἐπέτειο τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 6 IOYΝIOY 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ : ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης και εργαλεία

Πηγές πληροφόρησης και εργαλεία Πηγές πληροφόρησης και εργαλεία αναζήτησης Ένας σύντομος οδηγός για τους φοιτητές του τμήματος Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Σύνταξη : Θεοδώρα Τσώλη, Βιβλιοθηκονόμος MSc Νοέμβριος 2014 Βιβλιοθήκη Παραρτήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκλησις. Κληρικολαϊκὴ Σύναξις Γ τῆς Ιερᾶς Μητροπόλεως Ωρωποῦ καὶ Φυλῆς. «Ἐκκλησία καὶ Πολιτικὴ»

Πρόσκλησις. Κληρικολαϊκὴ Σύναξις Γ τῆς Ιερᾶς Μητροπόλεως Ωρωποῦ καὶ Φυλῆς. «Ἐκκλησία καὶ Πολιτικὴ» Ιερα Μητροπολισ Ωρωπου και Φυλησ Ιερα Συνοδοσ των Ενισταμενων Πρόσκλησις Κληρικολαϊκὴ Σύναξις Γ τῆς Ιερᾶς Μητροπόλεως Ωρωποῦ καὶ Φυλῆς «Ἐκκλησία καὶ Πολιτικὴ» Πέμπτη, 15/28η Νοεμβρίου 2013 Ἁγίων Μαρτύρων

Διαβάστε περισσότερα

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος ιαφορικές Εξισώσεις Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Ατελείς ιδιοτιμές Εκθετικά πινάκων Μανόλης Βάβαλης Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μερικ ε σαγωγικ ε Συχνά στή «Διδαχή», στά πνευματικά μας ἀναγνώσματα, συναντᾶμε τήν ἔννοια τῆς ἄσκησης, εἴτε ὡς προτροπή, εἴτε ὡς μέθοδο πνευματικῆς προκοπῆς.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οσιος Ιωσὴφ ὁ Νέος ὁ ἐν Καππαδοκίᾳ*

Ο Οσιος Ιωσὴφ ὁ Νέος ὁ ἐν Καππαδοκίᾳ* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τῆς Υποδοχῆς τῶν τιμίων αὐτοῦ Λειψάνων στὴν Ιερὰ Μονὴ τῶν Ἁγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης Φυλῆς Ἀττικῆς (Κυριακὴ μετὰ τὰ Φῶτα) Ο Οσιος Ιωσὴφ ὁ Νέος ὁ ἐν Καππαδοκίᾳ* Βίος και Θαύματα α.γόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΤΡΙΜΥΘΟΥΝΤΟΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΤΡΙΜΥΘΟΥΝΤΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΤΡΙΜΥΘΟΥΝΤΟΣ Μητροπολίτης ἡ Α.Π. ὁ Μητροπολίτης Τριμυθοῦντος καὶ Πρόεδρος Λευκάρων κ. Βαρνάβας Ὁ Πανιερώτατος Μητροπολίτης Τριμυθοῦντος κ. Βαρνάβας ἐγεννήθη εἰς Λε- µεσὸν τὴν 10ην Ἰανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου,

Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Μητροπολίτης Ἀντινόης Παντελεήμων Μητροπολίτης Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων Σεραφείμ Μητροπολίτης Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας Κοσμᾶς Μητροπολίτης Πειραιῶς Σεραφείμ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἱερεμίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΗΤΡΗΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ 15ΟΣ 17ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

ΗΜΗΤΡΗΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ 15ΟΣ 17ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΗΜΗΤΡΗΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ 15ΟΣ 17ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ TO ΑΙΓΑΙΟ ΠEΛAΓOΣ τα νησια του αιγαιου την ΕΠοΧη τησ μεταβασησ απο τη Λατινικη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Α. ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ Τὸ Ὂν καὶ ἡ Οὐσία τοῦ Ἐτιὲν Ζιλσὸν πρωτοδημοσιεύτηκε στὰ γαλλικὰ τὸ 1948. 1 Τὴν ἑπόμενη χρονιὰ κυκλοφόρησε στὸν Καναδὰ ἡ συντομευμένη καὶ τροποποιημένη ἔκδοσή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ὁ Θαυματουργὸς*

Ο ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ὁ Θαυματουργὸς* Ἀπὸ τὸ Ἁγιολόγιον τῆς Εκκλησίας τῆς Θεσσαλονίκης Ο ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ὁ Θαυματουργὸς* Μνήμη: 14 Νοεμβρίου 1 Ο ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ἐγεννήθη

Διαβάστε περισσότερα

2014-09. Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας

2014-09. Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας 1/8 2014-09 Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας Nicolaus Cusanus: Η σοφία της αγνωσίας. Ο Θεός, ο κόσμος, ο άνθρωπος (μτφρ. Γ. αρδιώτης, εισ.-επιμ. Ν. Αυγελής Σειρά: Φιλοσοφική Βιβλιοθήκη 2). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΘΑΙΡΕΣΗΣ ΘΕΣΜΟΘΕΤΕΙΤΑΙ ΤΟ 1593

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΘΑΙΡΕΣΗΣ ΘΕΣΜΟΘΕΤΕΙΤΑΙ ΤΟ 1593 ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΘΑΙΡΕΣΗΣ ΘΕΣΜΟΘΕΤΕΙΤΑΙ ΤΟ 1593 Δ ΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟ ΠΟΙΑ ΑΚΡΙΒΩΣ χρονικὴ στιγμή, μέσα πάντως στὸ τελευταῖο τέταρτο τοῦ 16ου αἰώνα, ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ἱερεμίας Β 1 καλεῖ τοὺς

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν προμετωπίδα ἀναπαράγεται ἡ σελίδα τίτλου τῆς πολύγλωσσης ἔκδοσης τοῦ 1825.

Στὴν προμετωπίδα ἀναπαράγεται ἡ σελίδα τίτλου τῆς πολύγλωσσης ἔκδοσης τοῦ 1825. Στὴν προμετωπίδα ἀναπαράγεται ἡ σελίδα τίτλου τῆς πολύγλωσσης ἔκδοσης τοῦ 1825. Γιάννης Δάλλας καὶ Ἐκδόσεις Ἴκαρος, 2011 ISBN 978-960-9527-09-5 ΤΟ ΨΑΛΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΔΑΥΙΔ ΤΟ ΨΑΛΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΔΑΥΙΔ ΜΕΤΑΦΡΑΣΘΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ. 10 βήματα για να κόψεις το κάπνισμα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ. 10 βήματα για να κόψεις το κάπνισμα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΕΡΜΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΏΡΑ ΓΙΑ ΆΣΚΗΣΗ 10 βήματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη Πέμπτη - Τὸ φιλί

Μεγάλη Πέμπτη - Τὸ φιλί Μεγάλη Πέμπτη - Τὸ φιλί «Μισῶν ἐφίλει, φιλῶν ἐπώλει». Μ αὐτὴ τὴ φράση ἡ ὑμνολογία τῆς Ἐκκλησίας μας περιγράφει τὴ στάση τοῦ Ἰούδα ἀπέναντι στὸ Χριστό. Μία φράση κοφτή, σύντομη, ἁπλή, ποὺ κρύβει πόνο. Τὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙ 1 Αλάμαρας Παναγιώτης Στατιστικής & Αναλογιστικών Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Αιγαίου (Σάμος) 2 Αλατσαθιάνος Γιάννης Μοριακής Βιολογίας και

ΑΕΙ 1 Αλάμαρας Παναγιώτης Στατιστικής & Αναλογιστικών Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Αιγαίου (Σάμος) 2 Αλατσαθιάνος Γιάννης Μοριακής Βιολογίας και ΑΕΙ 1 Αλάμαρας Παναγιώτης Στατιστικής & Αναλογιστικών Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Αιγαίου (Σάμος) 2 Αλατσαθιάνος Γιάννης Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής Θράκης(Αλεξανδρούπολη) 3 Αναστασοπούλου Ιωάννα

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιοκρισίες ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ

Βιβλιοκρισίες ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ 264 Βιβλιοκρισίες ας σε μία από τις κυριότερες εξουσίες της, τη φιλανθρωπία, και τη σύγκρουση πόλης και Εκκλησίας με όχημα τη φιλανθρωπία, την περίθαλψη κυρίως: η Εκκλησία την έβλεπε ως μέσο μιας ωμής

Διαβάστε περισσότερα

1 Γενικευµένη µέθοδος Pollard Γενικὴ Αρχή 1.1.

1 Γενικευµένη µέθοδος Pollard Γενικὴ Αρχή 1.1. Παραγοντοποίηση Καθηγητὴς ΝΓ Τζανάκης 12 εκεµβρίου 2007 Στὰ παρακάτω, ὑποτίθεται ὅτι εἶναι ἕνας πολὺ µεγάλος ἀριθµὸς καὶ ἕνας πρῶτος διαιρέτης του, τὸν ὁποῖο δὲν γνωρίζοµε Αὐτὸ ποὺ ἐπιδιώκοµε εἶναι ἡ εὕρεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ. Πανελλαδική Ιδρυτική Συνδιάσκεψη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ. Πανελλαδική Ιδρυτική Συνδιάσκεψη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: kipan@central.ntua.gr Ιστοσελίδα: http://www.ntua.gr/anavathmisi/ Πανελλαδική Ιδρυτική Συνδιάσκεψη 22 και 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 Κτίριο «Κωστής Παλαμάς», Ακαδημίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ

ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΠΡΑΞΗ: ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ: ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ: Αναλυτικός σχεδιασμός πράξης, ανάπτυξη περιεχομένου, δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων ΨΣ19/1/12

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων.

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων. (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ) Οικονομική μονάδα είναι ο συστηματικός συνδυασμός των συντελεστών της παραγωγής (φύση, εργασία, κεφάλαιο) με τον οποίο αποσκοπείται η παραγωγή αγαθών ή η προσφορά υπηρεσιών για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΔΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΟΡΩΝΟΥ ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΣ ΝΙΝΟΛΑΚΗΣ (1912-1935) ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ

Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΔΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΟΡΩΝΟΥ ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΣ ΝΙΝΟΛΑΚΗΣ (1912-1935) ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΡΑΪΛΑΚΗΣ ΒΡΑΝΑΣ Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΔΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΟΡΩΝΟΥ ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΣ ΝΙΝΟΛΑΚΗΣ (1912-1935) ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σύμβουλος Καθηγητὴς: Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ἀρκαλοχωρίου, Καστελλίου

Διαβάστε περισσότερα