ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ. Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ Σοφία Σπανού. Βιολόγος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ. Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ Σοφία Σπανού. Βιολόγος"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΙΟΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ Σοφία Σπανού Βιολόγος ΠΑΤΡΑ 2010

2 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΙΟΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑ ΑΘΗΝΩΝ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ Σοφία Σπανού Βιολόγος ΠΑΤΡΑ 2010

3 UNIVERSITY OF PATRAS DEPARTMENT OF BIOLOGY SECTION OF PLANT BIOLOGY ECOLOGICAL EVALUATION AND CREATION OF AN EXEMPLAR BIOMONITORING PROGRAMME FOR THE WIDER ATHENS INTERNATIONAL AIRPORT AREA Ph.D. THESIS Sofia Spanou Βiologist PATRAS 2010

4 Συµβουλευτική Επιτροπή: 1. Γεωργιάδης Θεόδωρος, Καθηγητής, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. 2. Αρτελάρη Πανωραία, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. 3. Τηνιακού Αργυρώ, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. Εξεταστική Επιτροπή: 1. Γεωργιάδης Θεόδωρος, Καθηγητής, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών (Επιβλέπων). 2. Ιατρού Γρηγόριος, Καθηγητής, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. 3. Τζανουδάκης ηµήτριος, Καθηγητής, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. 4. Αρτελάρη Πανωραία, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. 5. Γεωργίου Ουρανία, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. 6. Τηνιακού Αργυρώ, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Βιολογίας Πανεπιστήµιο Πατρών. 7. Πανίτσα Μαρία, Λέκτορας, Τµήµα ιαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων.

5 Στη µητέρα µου, που µου εµφύσησε την αγάπη της για τη φύση...

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΕΥΝΑΣ... 1 KEΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 2.1. ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ- ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Υ ΡΟΛΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΛΙΜΑ- ΒΙΟΚΛΙΜΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚA ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ 3.1. EΡΓΑΣΙΑ ΠΕ ΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ (ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΊΑ GIS) ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ KEΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ - ΣΥΖΗΤΗΣΗ 4.1. ΧΛΩΡΙ ΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΛΩΡΙ ΙΚΗ ΑΝAΛΥΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΙΟΜΟΡΦΩΝ ΒΙΟΦΑΣΜΑΤΑ ΧΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΧΩΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝ ΗΜΙΚΑ TAXA ΕΊ Η ΣΕ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΑ TAXA ΚΑΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ ΕΙ Η ΕΙΚΤΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛOΓΗΣΗ ΒΛAΣΤΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛOΓΗΣΗ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΕΙΚΤΕΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ - ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΥ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΟΣ (ΓΕΩ- ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ) i

7 4.6. ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟ- ΧΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΩΝ (SITES) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ (SITES) ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ (SITES) ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΤΑ-ΣΗ ΤΩΝ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ / ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 5.1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΧΛΩΡΙ Α ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΩΝ (SITES) ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΒΙΟΠΑΡΑΚΟΛΟYΘΗΣΗ ΠΡΟΤAΣΕΙΣ, ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑ- ΣΜOΣ ΕΙΣΑΓΩΓH ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΑΡΑΜEΤΡΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘO ΩΝ ΒΙΟΠΑΡΑΚΟΛOYΘΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΩΝ ΒΙΟΠΑΡΑΚΟΛΟYΘΗΣΗ ΤΥΠΩΝ ΕΝ ΙΑΙΤΗΜAΤΩΝ ΤΎΠΟΙ ΕΝ ΙΑΙΤΗΜAΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΛEΧΘΗΚΑΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΤΥΠΩΝ ΕΝ ΙΑΙΤΗΜΑΤΩΝ XΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΟΜΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΥΠΩΝ ΕΝ ΙΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ 288 ΦΥΛΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΒΙΟΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΖΩΝΩΝ ΒΙΟΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ / ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ- ΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΛΟΓΟΣ/ΣΥΝΟΨΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 293 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑTA ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΙΝΑΚΕΣ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ. 305 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΧΑΡΤΕΣ. 329 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ANAΛΥΣΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΩΝ TWINSPAN. 350 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ (HIERARCHICAL CLUSTER ANALYSIS) ΤΩΝ 178 ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΩΝ ΣΕ ΣΚΛΗΡΟΦΥΛΛΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ. 359 ii

8 Πρόλογος Πρόλογος Η παρούσα διδακτορική διατριβή δε θα µπορούσε να πραγµατοποιηθεί χωρίς τη συµβολή ορισµένων πολύ σηµαντικών ανθρώπων τους οποίους από αυτή τη θέση θα ήθελα να ευχαριστήσω ξεχωριστά. Τον καθηγητή µου και επιβλέποντα της διατριβής Καθηγητή Θεόδωρο Γεωργιάδη για την επιστηµονική καθοδήγηση, τις πολύτιµες συµβουλές, παρατηρήσεις και ιδέες του. Η εµπιστοσύνη του σε µένα ήταν καταλυτική για την ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας και για αυτό τον ευχαριστώ ιδιαίτερα θερµά. Το πιο µεγάλο ευχαριστώ οφείλω να εκφράσω στην Επίκουρη καθηγήτρια Αργυρώ Τηνιακού η οποία ήταν δίπλα µου καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησης της διατριβής, βοηθώντας και καθοδηγώντας µε, µε την ουσιαστική επίβλεψη, τις εύστοχες παρατηρήσεις, υποδείξεις, συµβουλές της καθώς και την αµέριστη ηθική συµπαράσταση και αγάπη που απλόχερα µου προσέφερε. Χωρίς όλα αυτά δε θα µπορούσε να είµαι σε αυτή την ευχάριστη θέση, για αυτό της είµαι εξαιρετικά ευγνώµων. Θερµές ευχαριστίες ανήκουν και στην Αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Πανωραία Αρτελάρη, µέλους της τριµελούς συµβουλευτικής επιτροπής µου, η οποία µου παρείχε τη βοήθειά της κάθε φορά που τη χρειαζόµουν, προσδιόρισε τα δείγµατα του γένους Limonium και Paronychia και είχε αποφασιστική συµβολή στην ολοκλήρωση της παρούσας διατριβής. Η υποστήριξή της και τα θετικά της σχόλια στη διάρκεια των προσπαθειών µου ήταν ιδιαίτερα σηµαντική. Ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω και στα µέλη της πενταµελούς εξεταστικής επιτροπής Καθηγητές Iατρού Γρηγόριο και Τζανουδάκη ηµήτριο για τις πολύ εύστοχες παρατηρήσεις και υποδείξεις τους. Τον κ. Τζανουδάκη επιπροσθέτως για τη βοήθειά του µε τα taxa του γένους Allium. Την Επίκουρη καθηγήτρια Ουρανία Γεωργίου για τη βοήθειά της µε τα γένη Anthemis, Bellis και Malcolmia και για την προσοχή µε την οποία διάβασε και διόρθωσε το κείµενο µου. Την Λέκτορα κ. Μαρία Πανίτσα για τις πολύ σωστές της παρατηρήσεις και υποδείξεις, αλλά και για την υποστήριξή και πίστη της στο πρόσωπο µου. iii

9 Πρόλογος O ρ. Γεώργιος Μηλιαρέσης, τοπογράφος µηχανικός, µε έµαθε όλα όσα ουσιαστικά γνωρίζω γύρω από τα GIS και µε βοήθησε άµεσα και ολόπλευρα σε ότι είχε σχέση µε γεωγραφικά συστήµατα πληροφοριών και τηλεπισκόπηση. Τον ευχαριστώ ιδιαίτερα. Ο ρ. Γεωλογίας κ. Λεονάρδος Τηνιακός, προσέφερε απλόχερα τις γνώσεις του πάνω σε θέµατα γεωλογίας, κλιµατολογίας αλλά και ιστορίας της περιοχής µέσα από τις πολύτιµες συζητήσεις µας και έκανε σηµαντικές παρατηρήσεις και διορθώσεις στα αντίστοιχα κεφάλαια της διατριβής. Η βοήθεια του ήταν καταλυτική και για αυτό τον ευχαριστώ πάρα πολύ. Η Καθηγήτρια κ. Γεωργία Καµάρη µε βοήθησε στον προσδιορισµό του γένους Fritillaria και µε ενεθάρρυνε σε όλη τη διάρκεια της προσπάθειάς µου και για αυτό την ευχαριστώ πολύ. Ιδιαίτερα ξεχωριστές ευχαριστίες ανήκουν στην συνάδερφο µου, αγαπηµένη φίλη και υποψήφια διδάκτωρ Ειρήνη Απλαδά που µε συνόδευσε µε µεγάλη προθυµία στις περισσότερες εξορµήσεις στο πεδίο προσφέροντας µου απλόχερα τις γνώσεις της στη συστηµατική βοτανική, βοηθώντας µε στον προσδιορισµό των περισσότερων taxa. Ένα πολύ θερµό ευχαριστώ ανήκει στον συνάδερφό και πολύτιµο φίλο µου ρ. Γεώργιο Βέρροιο για τις πρωτότυπες ιδέες του και την βοήθειά του, πάντοτε µε µεγάλη προθυµία, στην στατιστική επεξεργασία των αποτελεσµάτων µου. Στον επίσης συνάδερφο ρ. Γεώργιο ηµητρέλλο για τη βοήθεια του στην επιβεβαίωση προσδιορισµών αρκετών ειδών και για την ηθική του συµπαράστασή σε ολόκληρη την πορεία της διατριβής µου. Ξεχωριστές ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω και στην Υπηρεσία Περιβάλλοντος του ιεθνούς Αερολιµένα Αθηνών και ιδιαίτερα στους κυρίους Παναγιώτη Καραµάνο και Αναστάσιο Αναγνωστόπουλο οι οποίοι, µεταξύ άλλων, µου παρείχαν πολύτιµα κλιµατολογικά και στατιστικά δεδοµένα, µε διευκόλυναν και µε βοήθησαν ουσιαστικά και πολύπλευρα καθ όλη τη διάρκεια της διατριβής µου. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω όλα τα µέλη του Εργαστηρίου Βοτανικής του τµήµατος Βιολογίας του Πανεπιστηµίου Πατρών που µου παρείχαν οποιαδήποτε βοήθεια χρειάστηκα µε τον καλύτερο και ευγενικότερο τρόπο. iv

10 Πρόλογος Τέλος, θα ήθελα να εκφράσω ένα µεγάλο ευχαριστώ στην οικογένεια µου για την συνεχή υποστήριξη και κατανόησή της όλο αυτό το χρονικό διάστηµα. Είναι για µένα η δύναµή µου για να συνεχίζω. v

11 vi Πρόλογος

12 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή - Αντικείµενο έρευνας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΕΥΝΑΣ Η περιοχή της Αττικής δέχθηκε από την αρχαιότητα ακόµα, µεγάλες πιέσεις και επεµβάσεις στο φυσικό της περιβάλλον, ως συνέπεια της πληθυσµιακής συγκέντρωσης, και της οικονοµικής και πολιτιστικής της ανάπτυξης. Παρά ταύτα, διατηρούσε έως τα µέσα του 20 ου αιώνα ένα εξαιρετικό τοπίο µε ποικίλα οικοσυστήµατα. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες η Αττική δέχτηκε τα µεγαλύτερα από κάθε άλλη περιοχή της Ελλάδας, πλήγµατα στο φυσικό της περιβάλλον. Η πληθυσµιακή συγκέντρωση, η άναρχη οικιστική επέκταση, η ρύπανση της ατµόσφαιρας, η καταπάτηση και δόµηση των ακτών, η λατοµική δραστηριότητα, ο αφανισµός των ρεµάτων και η συρρίκνωση της γεωργικής γης, οι µεγάλες πυρκαγιές στα δάση, υποβάθµισαν το φυσικό της περιβάλλον. Το περίφηµο αττικό τοπίο που υµνήθηκε από πολλούς και υπήρξε στοιχείο έµπνευσης του κλασικού πολιτισµού έχασε την παλιά του αίγλη. ιασώθηκαν όµως σηµαντικοί θύλακες, κυρίως στα βουνά και στα νησιά της, ορισµένοι από τους οποίους έχουν ενταχθεί σε κάποιο ειδικό καθεστώς προστασίας. Τα Μεσόγεια, σχετικά µακριά από τους κύριους οδικούς άξονες που συνέδεαν την Αθήνα µε την Ελληνική ενδοχώρα και αποκοµµένα από το Λεκανοπέδιο, µε την παρεµβολή του ορεινού όγκου του Υµηττού, αποτελούσαν αξιόλογο φυσικό πόρο τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο, ως προς την ποιότητα και αποδοτικότητα των εδαφών τους αλλά και ως προς το παραγόµενο προϊόν. Το µεγαλύτερο τµήµα της έκτασής τους καταλαµβανόταν από αγροτική και όπου υπήρχε δασική γη. Τα όρια της δοµηµένης έκτασης ήταν σαφώς καθορισµένα και η µόνη δόµηση που υπήρχε εκτός αυτών ήταν κυρίως πάνω στους µεγάλους οδικούς άξονες. Με την πάροδο του χρόνου, η περιοχή άρχισε να δέχεται πιέσεις από τη διάχυση του αστικού ιστού της Αθήνας. Έτσι, η αγροτική και δασική γη µε τους µικρούς οικιστικούς θύλακες άρχισε να µετατρέπεται σε περιοχή δεύτερης κυρίως αλλά και, µετέπειτα, πρώτης κατοικίας και µικρών εγκαταστάσεων µεταποίησης, εµπορίου κλπ. Τα τελευταία είκοσι χρόνια στην ευρύτερη περιοχή των Μεσογείων, συντελείται µια ραγδαία και µε επιταχυνόµενους ρυθµούς διαδικασία αστικοποίησης και συρρίκνωσης της αγροτικής δραστηριότητας. Στα µέσα της δεκαετίας του 80 οι αρχικοί οικισµοί της 1

13 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή - Αντικείµενο έρευνας περιοχής άρχισαν να περικλείονται από αυθαίρετες κατοικίες και ηµιπαράνοµες βιοτεχνίες. Η επέκταση των οικισµών όµως δεν συνοδεύτηκε από τα απολύτως αναγκαία έργα υποδοµής (αποχετευτικά δίκτυα, συστήµατα βιολογικού καθαρισµού αστικών λυµάτων κ.ά.) µε αποτέλεσµα η αστικοποίηση και αποαγροτοποίηση να λάβουν χαρακτήρα θεσµισµένο, µε καταστροφικά αποτελέσµατα για το φυσικό περιβάλλον. Επιπλέον, η χωροθέτηση και κατασκευή του Αεροδροµίου "Ελευθέριος Βενιζέλος" και της Αττικής Οδού κατέστησε την ευρύτερη περιοχή το σηµαντικότερο ίσως χερσαίο διαµετακοµιστικό κέντρο της χώρας και σε κάθε περίπτωση άκρως ενδιαφέρουσα για παντός είδους επιχειρηµατική δραστηριότητα, ιδίως εκείνες του τριτογενούς τοµέα. Η περιοχή έχει απασχολήσει κατά καιρούς πολλούς ερευνητές διαφόρων ειδικοτήτων (αρχαιολόγους, γεωλόγους κ.ά.). Για την περιοχή των Μεσογείων αλλά και την ευρύτερη περιοχή έχουν δηµοσιευτεί οι εξής εργασίες: Halàcsy E., ( ), Conspectus Florae Graecae, Vol. I-III. Mαυροµµάτης Γ., (1976), Αι οικολογικαί διαιρέσεις της Αττικής. Hermjakob G., (1977), Die aktuelle und potentielle natürliche Hartlaubvegetation Attikas, διδακτορική διατριβή στο Πανεπιστήµιο του Münster (Westfalen), Sarlis G.P., (1992), Contribution to the study of the flora of Attica. Arne Strid & Kit Tan, (1997, 2002), Flora Hellenica Vol. 1 & 2. Skilodimou H., et al., (2006), Spatio-temporal changes to the coastal zone of Vari (Greece), using remote sensing and GIS techniques. Paraskeuopoulos Study of Management and Protection of the coastal zone from the construction and operation of Spata airport Vol. I-III (1992). Στην ευρύτερη περιοχή: Georgiadis Th., Theocharopoulos M. (1984), Contribution à l étude de la végétation de l Attique orientale (Nea Makri) en Gréce. (Prise en compte des impacts urbains et touristiques). Γκούβας Μ., (2001) Οι φυτοκοινωνίες του όρους Υµηττός. ιδακτορική ιατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Τέλος, κατά τα χρονικά διαστήµατα και πραγµατοποιήθηκε από τον τοµέα Βιολογίας Φυτών του Πανεπιστηµίου Πατρών, ερευνητικό πρόγραµµα µε τίτλο: Biomonitoring Programme Phase I & ΙΙ (Πρόγραµµα Βιοπαρακολούθησης Φυτικών ειδών και ενδιαιτηµάτων - Φάσεις Ι και ΙΙ). Παρότι βρίσκεται πολύ κοντά στο µεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας και ενώ άλλες περιοχές όπως η Πάρνηθα και η Πεντέλη έχουν µελετηθεί, ως προς τη χλωρίδα και τη βλάστησή τους σε βάθος, δεν υπάρχει ακόµη και σήµερα αντίστοιχη ολοκληρωµένη µελέτη για την περιοχή των Μεσογείων και την ανατολική Αττική γενικότερα. Το κενό αυτό προσπαθεί να καλύψει η συγκεκριµένη διδακτορική διατριβή µε την µελέτη της 2

14 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή - Αντικείµενο έρευνας χλωρίδας, της βλάστησης και των φυσικών οικοσυστηµάτων και την οικολογική αξιολόγηση αυτής της περιοχής. Η περιοχή µελέτης, συνολικής έκτασης 247,27 Κm 2 (συγκεκριµένα: ,72 m 2 ), περιλαµβάνει κυρίως την πεδιάδα των Μεσογείων και τις πλησίον αυτής περιοχές βορείως και νοτίως, οι οποίες και επιλέχθηκαν µε βάση τη θέση τους ως προς το Νέο ιεθνή Αερολιµένα Αθηνών. Οριοθετείται στο βορρά από τις νότιες παρυφές του Πεντελικού όρους, δυτικά από τις ανατολικές παρυφές του όρους Υµηττού, στο νότο από το Σαρωνικό κόλπο (όρµος Βάρης) και ανατολικά από τον λόφο Μερέντα και τις περιοχές της Βραυρώνας, της Ραφήνας και της Αρτέµιδος. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από το εξαιρετικά ήπιο ανάγλυφο, το οποίο συνίσταται από µία πεδινή περιοχή στο κέντρο την πεδιάδα των Μεσογείων ενώ περιφερειακά εµφανίζονται διάσπαρτες εδαφικές εξάρσεις από χαµηλούς λόφους, µε ψηλότερο αυτόν της Μερέντας νοτιοανατολικά, µε υψόµετρο 587m. Περιλαµβάνει σηµαντικές από οικολογικής άποψης περιοχές, όπως: ο υγρότοπος της Βραυρώνας, που είναι περιοχή Natura 2000 (GR300004), η αλυκή της Αρτέµιδος (Λούτσα) και ο λόφος Μερέντα. Μόνο στον υγρότοπο της Βραυρώνας έχουν καταγραφεί 176 είδη πουλιών, σύµφωνα µε την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, καθώς και σπάνια είδη ζώων, ενώ έχει χαρακτηριστεί από την Αρχαιολογική υπηρεσία ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Άλλες περιοχές NATURA2000 πλησίον της περιοχής µελέτης είναι ο Σχινιάς, το Ακρωτήριο Σούνιο και η Πάρνηθα. Λόγω της σηµαντικότητας της περιοχής και των πολλαπλών ανθρώπινων επιδράσεων που αυτή δέχεται στην παρούσα διατριβή, προτείνεται ένα ολοκληρωµένο πρόγραµµα βιοπαρακολούθησης της χλωρίδας και της βλάστησης προκειµένου να διασωθεί, και ενδεχοµένως αναβαθµιστεί, ότι έχει αποµείνει. Για τη σχεδίαση ενός τέτοιου προγράµµατος, που αποτελεί πλέον τη βάση όλων των σχεδίων διαχείρισης φυσικών περιοχών, πρέπει να προηγηθεί επισταµένη µελέτη και αξιολόγηση της χλωρίδας και της βλάστησης, ούτως ώστε να επιλέξουµε τα είδη και τους τύπους βλάστησης που θα παρακολουθήσουµε. Στην παρούσα διατριβή παρουσιάζονται: 1. Τα αποτελέσµατα από τη µελέτη της χλωρίδας και της βλάστησης της περιοχής. 2. Η αξιολόγηση των τύπων οικοτόπων και των επί µέρους περιοχών (sites) στις οποίες υποδιαιρέθηκε η περιοχή προκειµένου να µελετηθεί καλύτερα. 3. Προτάσεις για ένα ολοκληρωµένο πρόγραµµα βιοπαρακολούθησης ειδών και οικοτόπων που βασίζεται σε αυτά τα δεδοµένα. 3

15 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή - Αντικείµενο έρευνας 4. Μία σειρά ειδικών χαρτών που κατασκευάσαµε και απεικονίζουν την παρούσα κατάσταση της περιοχής καθώς και την κατάστασή της κατά το παρελθόν. 4

16 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης KEΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Τα Μεσόγεια, όπου και εντοπίζεται το µεγαλύτερο τµήµα της περιοχής µελέτης, είναι συγκρότηµα δήµων της Ανατολικής Αττικής που αναπτύσσονται ανατολικά του Υµηττού, όρους που τα διαχωρίζει από το λεκανοπέδιο των Αθηνών. Έδρα του συγκροτήµατος είναι τα Σπάτα και επίνειο ο αναπτυσσόµενος λιµένας της Ραφήνας ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ- ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η Αττική αποτελεί το νοτιοανατολικό άκρο της Στερεάς Ελλάδας. Συνορεύει µε τη Βοιωτία, από την οποία τη χωρίζουν τα όρη Κιθαιρώνας και Πάρνηθα. Από τη γραµµή αυτή των δύο βουνών, η Αττική προχωρεί προς Νότο µεταξύ του Σαρωνικού και του Ευβοϊκού κόλπου και καταλήγει στο ακρωτήριο Σούνιο, ενώ στη νοτιοδυτική της πλευρά βρέχεται από τον Κορινθιακό Κόλπο και συνορεύει µε την Κορινθία (Εικόνα 2.1). Έχει έκταση km 2 και είναι γενικά ορεινή, µε βουνά που υψώνονται απότοµα και σχηµατίζουν ανάµεσά τους τέσσερις πεδιάδες: της Ελευσίνας, του λεκανοπεδίου της Αττικής, του Μαραθώνα και αυτή των Μεσογείων. Η τελευταία έχει έκταση 145 Km 2 και περιλαµβάνεται σχεδόν στο σύνολό της στην περιοχή µελέτης. Στο νοτιότερο τµήµα της Αττικής βρίσκονται τα όρη του Λαυρίου (Πάνειον 648 m και Όλυµπος 487 m) ( ΟΜΗ, 1972). Η περιοχή της νοτιοανατολικής Αττικής καλύπτει όλο το νότιο τµήµα του νοµού, και υποδιαιρείται σε δύο ενότητες: τα Μεσόγεια (Γέρακας, Ανθούσα, Γλυκά Νερά, Παλλήνη, Πικέρµι, Ραφήνα, Αρτέµιδα, Σπάτα, Παιανία, Κορωπί, Μαρκόπουλο) και τη Λαυρεωτική (Καλύβια, Κερατέα, Κουβαράς, Παλαιά Φώκαια, Άγιος Κωνσταντίνος, Σαρωνίδα, Ανάβυσσος, Λαύριο). Ο πληθυσµός της περιοχής, από κατοίκους που ήταν το 1991, σύµφωνα µε την απογραφή του 2001 ανερχόταν σε κατοίκους. Ο αριθµός αυτός εκτιµάται ότι τα τελευταία 3 χρόνια έχει αυξηθεί κατά πολύ. Ενδεικτικά αναφέρουµε τον πληθυσµό της κοινότητας Πικερµίου, ο οποίος από κατοίκους που ήταν το 2001, το 2007 εκτοξεύθηκε στους κατοίκους, αριθµός που αντιστοιχεί σε ποσοστό αύξησης: 411,77%. (Πηγή: Κοινότητα Πικερµίου, 5

17 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Εικ Τοπογραφικός χάρτης Αττικής. 6

18 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης 2.2. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η Αττική δοµείται από πετρώµατα παλαιοζωικής-µεσοζωικής ηλικίας και ιζήµατα φλύσχη. Η περιοχή µελέτης ανήκει γεωλογικά στην Αττικοκυκλαδική µάζα και συνίσταται από πετρώµατα της Πελαγονικής Υποπελαγονικής ζώνης, τα οποία αντιπροσωπεύονται από µάρµαρα, δολοµίτες, ασβεστόλιθους, φυλλίτες, σχιστόλιθους και κροκαλοπαγή του φλύσχη, ηλικίας Άνω Παλαιοζωικού Παλαιογενούς. Η διαµόρφωση της Αττικοκυκλαδικής µάζας, η οποία συµπεριλαµβάνει το µεγαλύτερο τµήµα της Αττικής, οφείλεται στη µεταµόρφωση των πετρωµάτων συνεπεία της Αλπικής τεκτονικής εξέλιξης (Παπαδέας 2002). Στα γεωµορφολογικά βυθίσµατα του Αττικού διαµερίσµατος τα προαναφερόµενα πετρώµατα καλύπτονται από αποθέσεις του Πλειο-Πλειστοκαίνου, µέσα στις οποίες διακρίνονται κροκαλοπαγή, άµµοι, άργιλοι, µαργαϊκοί ασβεστόλιθοι, πηλοί, ερυθροχώµατα καθώς και άλλοι σχηµατισµοί θαλάσσιων, λιµναίων και χερσαίων φάσεων. Οι λιθολογικοί σχηµατισµοί έχουν υποστεί την επίδραση αλλεπάλληλων τεκτονικών κινήσεων και βαθιάς διάβρωσης τόσο κατά την κατακόρυφη, όσο και κατά την οριζόντια εξάπλωσή τους. Σύµφωνα µε τον Μαριολάκο (1973), είναι δύσκολο να αποσαφηνιστεί η στρωµατογραφική διάρθρωση της Αττικής. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι τα πετρώµατα που αρχικώς σχηµατίσθηκαν ως ιζηµατογενή, υπέστησαν στη συνέχεια την επίδραση πολλών παραµορφωτικών φάσεων, που είχαν ως αποτέλεσµα τη µεταµόρφωσή τους και κατά συνέπεια την αλλοίωση του αρχικού ιστού και την καταστροφή των απολιθωµάτων που περικλείονταν σε αυτά. Το ανατολικότερο τµήµα της Αττικής, όπου και εντοπίζεται η περιοχή µελέτης, καταλαµβάνεται από τη λεκάνη των Μεσογείων και την οµαλή παράκτια ζώνη Ραφήνας - Μαραθώνα (ΕΜΠ 2007). Η πεδιάδα των Μεσογείων καλύφθηκε κατά το ανώτερο Μειόκαινο-Κατώτερο Πλειόκαινο από ποταµολιµναία και θαλάσσια ιζήµατα (Παπαδέας 2002). Η Σειρά σχηµατισµών της περιοχής Υµηττού Νότιας Αττικής και, γενικότερα, της Αττικής, διακρίθηκε από τον Lepsius (1893) σε διάφορους λιθοστρωµατογραφικούς ορίζοντες, προκρητιδικής ηλικίας. Η διάρθρωση αυτή διατηρείται και σήµερα (Eικ. 2.2.α). Οι ορίζοντες σχηµατισµών στους οποίους διακρίνεται η Σειρά Υµηττού-Νότιας Αττικής, από νότο προς βορρά, είναι: i) Οι σχιστόλιθοι Βάρης, ii) Οι ολοµίτες Πυρναρής, iii) To Kατώτερο Μάρµαρο, iv) Oι Σχιστόλιθοι Καισαριανής, v) To Aνώτερο Μάρµαρο 7

19 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης και vi) τα Ποταµολιµναία και θαλάσσια ιζήµατα. Οι λιθοστρωµατογραφικοί αυτοί ορίζοντες έχουν ως παρακάτω: i) Oι Σχιστόλιθοι Βάρης: Πρόκειται κυρίως για ασβεστιτικούς σχιστόλιθους, που απαντώνται κυρίως στην περιοχή της Βάρης, οι οποίοι από πολλούς ερευνητές έχουν περιληφθεί στα κατώτερα µέλη του ορίζοντα του Κατώτερου Μαρµάρου. ii) Οι ολοµίτες Πυρναρής: Είναι δολοµίτες και δολοµιτικοί σχιστόλιθοι στη βάση του Κατώτερου Μαρµάρου και συνήθως περιλαµβάνονται στον ορίζοντα του µαρµάρου αυτού. iii) Το Κατώτερο Μάρµαρο: Το κατώτερο µάρµαρο αποτελεί τον στρωµατογραφικώς κατώτερο σχηµατισµό που εµφανίζεται στην περιοχή της µεταµορφωµένης Αττικής (Παπαδέας 2002). Είναι ο σηµαντικότερος σε πάχος και επιφανειακή εξάπλωση σχηµατισµός της σχετικά αυτόχθονης Σειράς Υµηττού-Νότιας Αττικής. Ολόκληρος σχεδόν ο κύριος όγκος του Υµηττού και της Μερέντας δοµείται από µάρµαρα του ορίζοντα αυτού, τα οποία είναι συνήθως αδροκρυσταλλικά, υπόλευκα ή τεφροκυανά και κατά θέσεις ροδόχρωµα. Είναι λεπτόκοκκα (µέγεθος κόκκων 0,4-0,6 mm) µε ζαχαρώδη υφή µε παχυστρωµατώδεις ενστρώσεις (πάχος > 5m) (Παπαδέας 2002). Τα µάρµαρα στην περιοχή του λόφου της Μερέντας χαρακτηρίζονται από την πάρα πολύ χαµηλή τους περιεκτικότητα σε Si και Μg (Κουµαντάκης et al. 1986). Το µέγιστο πάχος του Κατώτερου Μαρµάρου, συµπεριλαµβανοµένων και των Σχιστόλιθων Βάρης και των ολοµιτών Πυρναρής, υπερβαίνει τα 800 m. iv) Οι Σχιστόλιθοι Καισαριανής: Είναι κυρίως µοσχοβιτικοί και ασβεστιτικοί σχιστόλιθοι και φυλλίτες, µε ενστρώσεις µαρµάρων, συνήθως λεπτοστρωµατωδών, που υπέρκεινται του ορίζοντα του Κατώτερου Μαρµάρου ή αποτελούν πλευρική µετάβαση των ανώτερων µελών του ορίζοντα αυτού, µε αποτέλεσµα τη µεγάλη διακύµανση του πάχους των σχιστόλιθων αυτών. Ακριβέστερα, το πάχος των Σχιστόλιθων Καισαριανής κυµαίνεται από λίγα µέχρι και 300m περίπου. Οι Σχιστόλιθοι Κασαριανής καταλαµβάνουν µεγάλες εκτάσεις ανατολικά και νοτιοανατολικά της Παιανίας. Στην περιοχή του Κορωπίου εµφανίζουν οφιολιθικά σώµατα (Παπαδέας 2002). 8

20 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης v) Το Ανώτερο Μάρµαρο: Έχει σηµαντική ανάπτυξη στη βορειοδυτική πλευρά του Υµηττού, όπου τα µάρµαρα του ορίζοντα αυτού υπέρκεινται των Σχιστόλιθων Καισαριανής και εκτείνονται νότια έως την περιοχή της Βάρης- Βουλιαγµένης και Βάρκιζας, ενώ ανατολικά επεκτείνονται στο Κορωπί, στα Καλύβια, στο Πάνειο όρος, στο λόφο Μερέντα και στη Βραυρώνα (Παπαδέας 2002). Συνήθως είναι µάρµαρα λεπτο- έως µεσοστρωµατώδη, χρώµατος τεφρού και σπάνια λευκού. Σε µάρµαρα και κυρίως σε δολοµίτες του ορίζοντα αυτού βρέθηκαν απολιθώµατα, τα οποία δίνουν στον ορίζοντα αυτόν τριαδική ιουρασική ηλικία. (Κατσικάτσος 2002). vi) Ποταµολιµναία και θαλάσσια ιζήµατα: Τα ιζήµατα αυτά έχουν ανωµειοκαινική κατωπλειοκαινική ηλικία. Λιµναία ιζήµατα του ανώτερου Μειοκαίνου κατώτερου Πλειοκαίνου έχουν διαπιστωθεί στη Ραφήνα και στη λεκάνη των Μεσογείων. Στις ακτές της Ραφήνας έχουν επίσης διαπιστωθεί θαλάσσια ιζήµατα κατωπλειοκαινικής ηλικίας πάχους ~20m (Μitzopoulos 1948). Τα θαλάσσια ιζήµατα της Ραφήνας επεκτείνονται προς βορρά στις παραλιακές περιοχές του Μαραθώνα και προς νότο έως την περιοχή της Λούτσας Βραυρώνας. Τα παραπάνω θαλάσσια ιζήµατα (κατώτερο Πλειόκαινο) κάθονται πάνω σε ποταµοχερσαία πετρώµατα και καλύπτονται από εναλλαγές συνεκτικών κροκαλοπαγών, µαργαϊκώνψαµµιτικών ενστρώσεων ασβεστοψαµµίτη, καστανοκκόκινων αργίλων και άλλων ιζηµάτων (Παπαδέας 2002). 9

21 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Εικ. 2.2.α. Σχηµατική αναπαράσταση των κυριότερων λιθοστρωµατογραφικών οριζόντων της Αττικής (κατά Αυδή 1990). Γενικά µπορούµε να πούµε ότι χαρακτηριστικό της γεωµορφολογίας των Μεσογείων και γενικότερα της περιοχής µελέτης είναι η συνύπαρξη πεδινών και σχετικά εύφορων τµηµάτων γης (Μεσόγεια) και ηµιορεινών άγονων ή εκτάσεων µε θαµνώδη βλάστηση και συστάδες πεύκων. Η περιοχή παρουσιάζει ελαφρώς κυµατοειδές ανάγλυφο το οποίο δηµιουργείται από διάσπαρτες εδαφικές εξάρσεις και µικρούς λόφους. Για λόγους που θα αναπτυχθούν παρακάτω, η περιοχή µελέτης έχει χωριστεί σε τέσσερα επί µέρους τµήµατα, µε κριτήριο τη θέση τους ως προς τον Αερολιµένα: το Ανατολικό, το Νότιο, το υτικό και το Κεντρικό (Eικ. 2.2.β). Εδώ θα παρουσιαστεί µια συνοπτική περιγραφή των γεωλογικών χαρακτηριστικών για κάθε ένα από αυτά τα τµήµατα ξεχωριστά. 10

22 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Εικ. 2.2.β. Η περιοχή µελέτης και τα 4 τµήµατα στα οποία χωρίστηκε. 11

23 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Ανατολικό τµήµα Πρόκειται για το τµήµα που βρίσκεται ανατολικά του αεροδροµίου και περιλαµβάνει παραλιακές κυρίως περιοχές, όπως αυτές της Βραυρώνας, της Αρτέµιδος και της Ραφήνας και χαρακτηρίζεται από έντονα κολπώδεις ακτές (Εικ. 2.2.γ). α. β. Εικ. 2.2.γ. Γεωλογία του ανατολικού τµήµατος της περιοχής µελέτης, α) Βραυρώνα, Άρτεµις (Λούτσα), β) Ραφήνα (ΙΓΜΕ 1992). 12

24 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Νότιο τµήµα Πρόκειται για το τµήµα που βρίσκεται νοτίως του αεροδροµίου και περιλαµβάνει λοφώδεις περιοχές - µε κύριους λόφους αυτούς της Μερέντας και του Κάστρου, της Γωνιάς, της Στρογγύλης, της Στρογγυλοπούλας, του Κέδρου και του συµπλέγµατος λόφων Μπαράκο- ερβίση-καψάλα - καθώς και παραλιακές περιοχές, όπως του όρµου Βάρης και της Αγίας Μαρίνας (Κορωπίου) (Εικ. 2.2.δ). Εικ. 2.2.δ. Γεωλογία του νότιου Τµήµατος της περιοχής µελέτης (ΙΓΜΕ 1992). 13

25 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης υτικό τµήµα Εικ. 2.2.ε. Γεωλογία του υτικού Τµήµατος της περιοχής µελέτης (ΙΓΜΕ 1992). Πρόκειται για το τµήµα που βρίσκεται δυτικά του αεροδροµίου και περιλαµβάνει πεδινές και λοφώδεις περιοχές µε κύριους λόφους αυτούς της Μπούρας και το σύµπλεγµα των λόφων Πυργάρι-Λοφίο- άσος, που βρίσκονται πολύ κοντά στον Υµηττό (Εικ. 2.2.ε). 14

26 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Κεντρικό τµήµα Πρόκειται για το τµήµα που βρίσκεται γύρω από το αεροδρόµιο και περιλαµβάνει κυρίως πεδινές περιοχές, όπως η Κοκκινάδεζα, τα Λεξανά, το Βαθύ Πηγάδι και ο Πύργος της Βραυρώνας (Εικ. 2.2.στ). Εικ. 2.2.στ. Γεωλογία του Κεντρικού Τµήµατος της περιοχής µελέτης (ΙΓΜΕ 1992). Η παλαιοντολογική έρευνα των στρωµάτων όλης της περιοχής µελέτης έδειξε να κυριαρχούν τα παρακάτω στρώµατα (Εικ. 2.2.γ., 2.2.δ., 2.2.ε. και 2.2.στ., ΙΓΜΕ 1992): 1. Του αδιαίρετου Μεσοζωικού που αντιπροσωπεύεται από τα Μάρµαρα Ραφήνας. 2. Του Ιουρασικού που αντιπροσωπεύεται από το Κατώτερο Μάρµαρο. 3. Του Ανώτερου Κρητιδικού που αντιπροσωπεύεται από ασβεστόλιθους εναλλασσόµενους µε ασβεστιτικούς και µαρµαρυγιακούς σχιστόλιθους και από σχιστόλιθους και φυλλίτες µε ενστρώσεις κλαστικών ασβεστόλιθων. 4. Του Νεογενούς που αντιπροσωπεύεται από µάργες, πηλούς, ψαµµίτες, κροκαλοπαγή µε παρεµβολές από ερυθροχώµατα και τραβερτινοειδείς 15

27 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης ασβεστόλιθους του Ανώτερου Μειόκαινου καθώς και από τις θαλάσσιες αποθέσεις Ραφήνας και θαλάσσιους παράκτιους σχηµατισµούς του Ανώτερου Πλειόκαινου. 5. Του Τεταρτογενούς που αντιπροσωπεύεται από: - Καστανόχρωµες χερσαίες και ποταµοχερσαίες αποθέσεις του Πλειστόκαινου - Παλαιούς και νέους κώνους κορηµάτων και πλευρικά κορήµατα και - Αποθέσεις στις κοίτες των χειµάρρων και σύγχρονους παράκτιους σχηµατισµούς του Ολόκαινου που περιέχουν απολιθώµατα των Pyrgona multicostatum, Fissurella graeca, Cerithium vulgatum, Arca clathrata, Cardium pausicostatum, Spondylus gaederopus, S. crassicosta, Ostrea lamellosa, Pecten raghiensis, P. benedictus, Flabellipecten bosniacski, F. micromagnus, F. flabelliformis, F. alessi, Amussium cristatum, Chlamys scabrella. Πρέπει να σηµειωθεί, ότι στην κοίτη του χειµάρρου Μεγάλο Ρέµα βρέθηκαν απολιθωµένα οστά θηλαστικών και σπονδυλωτών γενικότερα (Πικερµική πανίδα). Η ηλικία των σχηµατισµών που περικλείουν τα λείψανα αυτά είναι το ανώτατο Μειόκαινο. Πρόκειται για χερσαίες αποθέσεις που είναι αντίστοιχης ηλικίας µε τις θαλάσσιες του Μεσσηνίου. Η απόλυτη ηλικία των σχηµατισµών είναι 6,5 εκατ. έτη πριν από το παρόν (Gaudry 1862). Το σύστηµα των ιζηµάτων µέσα στα οποία βρίσκονται τα οστά, των ζώων αυτών είναι κυρίως ερυθρωπές άργιλοι. Αυτό αποδεικνύει ότι υπήρχε αναπτυγµένο έδαφος πάνω στο οποίο ζούσαν οι ζωικοί και φυτικοί οργανισµοί, καθώς επίσης ψαµµιτοκροκαλοπαγή και ελειογενείς άργιλοι µε οστά µικροθηλαστικών. Τα οστά στο Μεγάλο Ρέµα βρίσκονται συγκεντρωµένα σε φακοειδείς φωλεές µεγάλου σχετικά µεγέθους. Οι ανασκαφές έδειξαν ότι πολυπληθή ήταν τα ελάφια, οι δορκάδες και οι αντιλόπες που ζούσαν σε µεγάλες αγέλες. Το πιο χαρακτηριστικό ζώο της περιοχής είναι το µικρό αλογάκι «Ιππάριον το χαρίεν» που αργότερα πήρε το όνοµα Μεσογειακό (Μπορνόβας 1999). 16

28 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης 2.3. Υ ΡΟΛΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Η Αττική είναι γενικά άνυδρη. ύο ποταµοί διαρρέουν το λεκανοπέδιο των Αθηνών: ο Ιλισός, που πηγάζει από τον Υµηττό, και ο Κηφισός, που πηγάζει από την Πάρνηθα. Και οι δύο αυτοί ποταµοί είναι στην πραγµατικότητα χείµαρροι, των οποίων η κοίτη έχει σχεδόν εξ ολοκλήρου διευθετηθεί. Αξιόλογες πηγές υπάρχουν µόνο στις υπώρειες της Πάρνηθας και της Πεντέλης. Αλλά και στις άλλες πεδιάδες της Αττικής δεν υπάρχουν αξιόλογα ποτάµια, παρά µόνο χείµαρροι, όπως ο Χάραδρος, που χύνεται στην τεχνητή λίµνη του Μαραθώνα, ο Θριάσιος Κηφισός στον Ελευσίνιο κόλπο και ο χείµαρρος Ιαπίς στα όρια Αττικής και Μεγαρίδος. Εξαίρεση αποτελεί ο Ασωπός, στην πεδιάδα Ωρωπού, που είναι κυρίως βοιωτικό ποτάµι. ( ΟΜΗ 1972). Οι ελάχιστες πηγές του Υµηττού (Καλλοπούλας, Μονής Καισαριανής, Μονής Αγ. Ιωάννου Καρέα), που αποτελεί το δυτικό όριο της περιοχής µελέτης, τροφοδοτούν δύο ποταµούς, τον Ιλισό και τον Ηριδανό, οι οποίοι σήµερα βρίσκονται κάτω από µεγάλες οδικές αρτηρίες της Αθήνας (Οδ. Μιχαλακοπούλου, Οδ. Καλλιρόης, Λεωφ. Συγγρού). Στην αρχαιότητα οι δύο αυτοί ποταµοί έδιναν σε µεγάλο βαθµό το νερό για τις καλλιέργειες στις παρυφές του Υµηττού αν και, σύµφωνα µε τον γεωγράφο Παυσανία, ο Ηριδανός είχε τόσο βρώµικα νερά, ώστε τον απέφευγαν ακόµη και τα ζώα. Ο επίσης γεωγράφος Στράβων λέει για τον Ιλισό ότι, ήταν «χειµαρρώδης το πλέον, θέρος δε µειούται τελέως», ενώ ο Πλάτων τον αποκαλεί «υδάτιον» (ρεµατάκι) (Σχίζας 1991). Στα Μεσόγεια υπάρχει µόνο ο ποταµός Ερασίνος. Η λεκάνη των Μεσογείων και η οµαλή παράκτια ζώνη Ραφήνας-Μαραθώνα καταλαµβάνει το ανατολικότερο τµήµα του υδατικού διαµερίσµατος της Αττικής. Το υδρογραφικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής µελέτης είναι ιδιαίτερα πλούσιο αν και οι βροχοπτώσεις που εµφανίζονται είναι περιορισµένες. Το υδρογραφικό δίκτυο αποστραγγίζει τον ανατολικό Υµηττό και αποτελείται από παράλληλης µορφής υδατορεύµατα, που σχηµατίζουν µικρές και επιµήκεις λεκάνες απορροής, γενικής διεύθυνσης -Α που ξεκινούν από το όρος του Υµηττού. Όλα τα υδατορεύµατα της ευρύτερης περιοχής µελέτης είναι µη µόνιµης ροής και µετατρέπονται σε χείµαρρους κατά την εµφάνιση ραγδαίων βροχοπτώσεων. Τα σηµαντικότερα από αυτά είναι (Αργυρόπουλος 2006): Το Μεγάλο ρέµα (Ραφήνας), που εκτείνεται βόρεια της Παιανίας και των Σπάτων. 17

29 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Το ρέµα του Ερασίνου νοτίως του αεροδροµίου, που διέρχεται από τον αρχαιολογικό χώρο της Βραυρώνας και εκβάλλει στον κόλπο της Βραυρώνας. H ονοµασία του προέρχεται από το Εράω-εραστός = αγαπητός ή από το έρση = δροσιά. Το ρέµα Αγίου Γεωργίου που δέχεται τα ρέµατα των Κουβαρά, Καλυβιών και του Μαλέξη και συµβάλλει στο ρέµα του Ερασίνου. Σήµερα είναι δύσκολο σε ορισµένες περιοχές να ανιχνευτεί το ίχνος της κοίτης του που έχει καλυθεί από καλλιέργειες, επιχωµατώσεις κλπ. Για αυτούς τους λόγους συχνά παρατηρείται το φαινόµενο της κατάκλυσης των εδαφών και των οδών µετά από καταιγίδες, ιδιαίτερα στην περιοχή του Μαρκόπουλου. Το ρέµα Κοπρισιά - Τζώτη, που διέρχεται µέσα από τον οικισµό της Παιανίας. Το ρέµα Χαλιδού ανατολικά του Κορωπίου. Το ρέµα Ντούκα, που διέρχεται νότια του ρέµατος της Χαλιδούς, στην περιοχή του Κορωπίου και καταλήγει στο ρέµα Κοπρισιά Τζώτη της Παιανίας. Το ρέµα Παναγίτσας. Το Μεγάλο Ρέµα ή Ρέµα Ραφήνας, στην αρχαιότητα ήταν γνωστό ως Ρέµα του Βαλανάρη, έχει µήκος περίπου 19 Km και εκβάλλει στον όρµο της Ραφήνας. Η λεκάνη απορροής του καταλαµβάνει περίπου 138 Km 2 (Εικ. 2.3.α). Το Ρέµα είναι διευθετηµένο σε µεγάλο σχετικά τµήµα της διαδροµής του και για τέσσερα περίπου χιλιόµετρα από την εκβολή του έχει διαµορφωµένη κοίτη. 18

30 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης ΛΕΚΑΝΗ ΡΕΜΑΤΟΣ ΡΑΦΗΝΑΣ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΡΕΜΑΤΟΣ ΡΑΦΗΝΑΣ Εικ. 2.3.α. Λεκάνη Ρέµατος Ραφήνας. Η µεγαλύτερη αλλαγή στην υδρολογική εικόνα της Αττικής οφείλεται κυρίως στην κατασκευή της Αττικής Οδού. Η Αττική Οδός, στα 65 χιλιόµετρα της πορείας της, «συνάντησε» και επηρέασε 32 µικρά και µεγάλα ρέµατα, στα οποία έγιναν σηµαντικά έργα. Η πιο µεγάλη αλλαγή αφορά την εκτροπή τµήµατος του Ποδονίφτη προς τη Ραφήνα. Υπόγεια νερά πηγές Στην ευρύτερη περιοχή µελέτης, οι υδροφόροι ορίζοντες αναπτύσσονται είτε µέσα σε κοκκώδεις σχηµατισµούς (τεταρτογενή και νεογενή ιζήµατα και µανδύας αποσάθρωσης των σχιστολίθων), είτε µέσα σε καρστικά πετρώµατα. Όσον δε αφορά το υπόγειο υδροδυναµικό της περιοχής των Μεσογείων, οι εντατικές αντλήσεις για την κάλυψη των συνεχώς επεκτεινόµενων οικιστικών περιοχών, κυρίως παλαιότερα, έχουν χαµηλώσει τη στάθµη του υδροφόρου ορίζοντα (Αργυρόπουλος 2006). Λόγω της αυξηµένης ζήτησης για νερό στην περιοχή της Πρωτεύουσας, οι συνεχείς και ανεξέλεγκτες αντλήσεις επηρέασαν τόσο τα επιφανειακά όσο και τα υπόγεια νερά (Εικ. 2.3.β). Επίσης η συνεχής αύξηση του πληθυσµού στην Ανατολική Αττική όπου ακόµα δεν υπάρχει δίκτυο αποχέτευσης ή κάποια µονάδα βιολογικού καθαρισµού λυµάτων, έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια σε αύξηση του ρυπαντικού φορτίου των υδάτων. Σύµφωνα µε τις δύο µελέτες που πραγµατοποιήθηκαν για την εγκατάσταση µονάδων βιολογικών καθαρισµών στα κεντρικά Μεσόγεια και στη Ραφήνα, των οποίων η 19

31 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης κατασκευή δεν έχει προχωρήσει, και µε τη µελέτη του ΕΜΠ το 2008 (Εικ. 2.3.γ.) υπολογιζόταν ότι κατά τις ώρες αιχµής το 2030 από κατοίκους θα έφταναν στις εισόδους τον µονάδων περί τα λίτρα ακάθαρτων λυµάτων το δευτερόλεπτο. Σήµερα, ο πληθυσµός των Μεσογείων, της Λαυρεωτικής και της Βορειοανατολικής Αττικής προσεγγίζει τις , ενώ ο µόνος βιολογικός καθαρισµός στην Κερατέα και το Λαύριο εξυπηρετεί περίπου κατοίκους. Αναλογικά εκτιµάται ότι πάνω από λίτρα ακάθαρτων υγρών λυµάτων το δευτερόλεπτο κατά τις ώρες αιχµής καταλήγουν στο έδαφος και τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα των Μεσογείων µέσω απορροφητικών βόθρων (Εφηµ. ΤΑ ΝΕΑ, 14/04/2009). 20

32 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Εικ. 2.3.β. Υδατικοί πόροι, Ζήτηση νερού του Υδατικού διαµερίσµατος Αττικής (πηγή: ΕΜΠ-ΥΠΕΧΩ Ε 2008). 21

33 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Εικ. 2.3.γ. Ρυπαντικά φορτία του Υδατικού διαµερίσµατος Αττικής (πηγή: ΕΜΠ- ΥΠΕΧΩ Ε 2008). 22

34 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης 2.4. ΚΛΙΜΑ- ΒΙΟΚΛΙΜΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ένας από τους σπουδαιότερους παράγοντες που επηρεάζουν τη χλωρίδα και τη βλάστηση µίας περιοχής είναι το κλίµα. Στοιχεία που προσδιορίζουν το κλίµα είναι η θερµοκρασία, η υγρασία, οι βροχοπτώσεις, το φως καθώς και η κατανοµή τους κατά τη διάρκεια του έτους. Για την περιγραφή του κλίµατος της περιοχής µελέτης χρησιµοποιήθηκαν στοιχεία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (Ε.Μ.Υ.) και του ιεθνούς Αερολιµένα Αθηνών (.Α.Α.). Ως αντιπροσωπευτικότεροι µετεωρολογικοί σταθµοί (Μ.Σ.) της πεδιάδας των Μεσογείων επιλέχθηκαν οι σταθµοί της ΕΜΥ: Ελληνικού, Ραφήνας και Σπάτων και οι σταθµοί του.α.α.: Κορωπί, Γλυκά Νερά, Μαρκόπουλο, Σπάτα και Παλλήνη. Στον Πίνακα α. που ακολουθεί φαίνονται τα στοιχεία της θέσης του κάθε σταθµού και στην Εικόνα α. η θέση τους στην Αττική. Επίσης, στον Πίνακα β παρουσιάζονται συγκεντρωτικά οι κυριότερες κλιµατικές παράµετροι του κάθε σταθµού. Εικ α. Η θέση των υπό εξέταση Μετεωρολογικών Σταθµών. 23

35 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Πίνακας α. Πληροφορίες για τους υπό εξέταση Μ.Σ. Μ.Σ. Γεωγραφικό Πλάτος Γεωγραφικό Μήκος Υψόµετρο (m) ιάρκεια παρατήρησης Φορέας Ελληνικό 37º 54' 23º 45' Ε.Μ.Υ. Ραφήνα 38º 01' 24º 00' Ε.Μ.Υ. Σπάτα (αεροδρόµιο) 37 56' 23 56' Ε.Μ.Υ. Κορωπί (Κέντρο Υγείας) 37 54' 23 52' Α.Α. Γλυκά Νερά (Λόφος Φούρεσι) 38 00' 23 50' Α.Α. Μαρκόπουλο (Γυµνάσιο Μαρκόπουλου) 37 53' 23 56' Α.Α. Σπάτα (Κέντρο Υγείας) 37 57' 23 55' Α.Α. Παλλήνη (Λύκειο Παλλήνης) 38 0' 23 53' Α.Α. 24

36 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Πίνακας β. Κλιµατικές παράµετροι για κάθε µετεωρολογικό σταθµό. Ε Τ Η Σ Ι Ε Σ Τ Ι Μ Ε Σ Μέση θερµ/σία ( C) Μέση µέγιστη θερµ/σία ( C) Μέση ελάχιστη θερµ/σία ( C) Θερµότερος µήνας Ψυχρότερος µήνας Μέση σχετική υγρασία (%) Μέσο ύψος υετού (mm) ηµέρες βροχής ηµέρες οµίχλης ηµέρες δρόσου πιο υγρός µήνας Επικρ/σα διεύθυνση ανέµου Μέση ένταση ανέµου (knots) Ελληνικό (ΕΜΥ) 18,5 22,0 14,3 Ιούλ. & Αύγ. Ιαν. 60,5 384,7 95,0 0,4 43,3 εκ. Β 7,1 Ραφήνα (ΕΜΥ) 17,5 20,4 13,6 Ιούλ. Ιαν. 68,8 404,7 69,0 0,5 40,7 Οκτ. Β 7,2 Σπάτα (ΕΜΥ) 17,2 21,2 11,6 Ιούλ. Ιαν. 61,5 268,4 42,2 0,8 14,7 εκ. ΒΒΑ Κορωπί ( ΑΑ) Γλυκά Νερά ( ΑΑ) Μαρκόπουλο ( ΑΑ) Σπάτα ( ΑΑ) Παλλήνη ( ΑΑ) 17,2 Μ * Μ Αύγ. Ιαν. 17,2 Μ Μ Ιούλ. Φεβρ. 16,7 Μ Μ Αύγ. Ιαν. 17,8 Μ Μ Ιούλ. Φεβρ. 17,3 Μ Μ Ιούλ. Φεβρ. 57,5 Μ 70,8 Β 55,2 Μ 71,2 Β 57,1 Μ 65,25 ΑΒΑ 56,7 Μ 66,25 ΒΒΑ 55,4 Μ 71,25 Α * Μ : Μη ιαθέσιµο 25

37 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Με τον όρο βιοκλίµα εννοείται η σύνθεση των κλιµατικών παραγόντων που έχουν πρωταρχική σηµασία για τη βλάστηση και η συσχέτισή τους µε αυτή (Μαυροµµάτης 1980). Για τη Μεσογειακή περιοχή οι πιο αποδεκτές προσεγγίσεις προσδιορισµού του βιοκλίµατος είναι: i. Η µέθοδος βιοκλιµατικών ορόφων µε βάση το βροχοθερµικό πηλίκο του EMBERGER και το κλιµατικό διάγραµµα για το Μεσογειακό βιοκλίµα των Emberger- Sauvage, ii. Η µέθοδος διάκρισης των χαρακτήρων του Μεσογειακού κλίµατος της UNESCO- FAO (1963) µε βάση τη διάρκεια και την ένταση της ξηρής περιόδου και iii. Η µέθοδος διάκρισης των χαρακτήρων του µεσογειακού βιοκλίµατος (Gaussen & Bagnouls). Χρησιµοποιώντας τη µέθοδο του Emberger, υπολογίζεται αρχικά ο βιοκλιµατικός δείκτης Q 2 (βροχοθερµικό πηλίκο) µέσω του τύπου : 2000 P Q 2 = (M² - m²) Όπου : Ρ, η ετήσια βροχόπτωση σε χιλιοστά (mm) Μ, η µέση τιµή των µεγίστων θερµοκρασιών του θερµότερου µήνα σε απόλυτους βαθµούς (0 C = 273,2 Κ) m, η µέση τιµή των ελάχιστων θερµοκρασιών του ψυχρότερου µήνα σε απόλυτους βαθµούς. Τα δεδοµένα που διαθέτουµε είναι πλήρη ώστε να υπολογιστεί ο Q 2 µόνο για τους σταθµούς της Ε.Μ.Υ. [(Ελληνικό, Ραφήνα, Σπάτα (αεροδρόµιο)], των οποίων το βροχοθερµικό πηλίκο Q 2 είναι αντίστοιχα: Ελληνικό: Q 2 = 52,83 Ραφήνα: Q 2 = 60,55 Σπάτα (αεροδρόµιο): Q 2 = 35,6 26

38 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Για τον προσδιορισµό, λοιπόν, των βιοκλιµατικών ορόφων και υπoρόφων της περιοχής µελέτης, υπολογίστηκαν οι τιµές του Q 2 και εντοπίστηκε η τιµή του m για τους σταθµούς της Ε.Μ.Υ.: Ελληνικό, Ραφήνα και Σπάτα καθώς τα αποτελέσµατα τοποθετήθηκαν στο Κλιµατικό διάγραµµα Emberger (Εικόνα ). Οι συγκεκριµένοι µετεωρολογικοί σταθµοί επιλέχθηκαν προκειµένου να υπάρξει όσο το δυνατόν πληρέστερη καταγραφή των συνθηκών που επικρατούν την περιοχή µελέτης. Πρέπει να σηµειωθεί εδώ, όσον αφορά τα δεδοµένα των σταθµών του.α.α., αν και καλύπτουν χρονικό διάστηµα µικρότερο των δέκα ετών ( ) παρατίθονται εδώ για να µας δώσουν µία πιο πρόσφατη προσεγγιστική εικόνα του κλίµατος της περιοχής. Πίνακας α. Κατάταξη σε βιοκλιµατικούς ορόφους και υπορόφους των µετεωρολογικών σταθµών πλησίον των περιοχών µελέτης. Μ.Σ. Φορέας Q 2 m ( C) όροφος Ελληνικό Ε.Μ.Υ. 52,83 7,0 Μεσογειακός ηµίξηρος Ραφήνα Ε.Μ.Υ. 60,55 6,1 Μεσογειακός ηµίξηρος Σπάτα (αεροδρόµιο) Ε.Μ.Υ. 35,6 4,5 Μεσογειακός ξηρός Βιοκλιµατικός υποόροφος Χειµώνας ήπιος Χειµώνας ήπιος Χειµώνας ήπιος Κορωπί.Α.Α Γλυκά Νερά.Α.Α Μαρκόπουλο.Α.Α Σπάτα.Α.Α Παλλήνη.Α.Α

39 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Εικ α. Κλιµατικό διάγραµµα Emberger. Παρατηρώντας τον Πίνακα α. και την Εικόνα α., προκύπτει πως οι τρεις µετεωρολογικοί σταθµοί της Ε.Μ.Υ. παρουσιάζουν παρόµοια βιοκλιµατικά χαρακτηριστικά. Παρά ταύτα, ο Μ.Σ. του Ελληνικού βρίσκεται στα όρια µεταξύ των υπορόφων µε χειµώνα ήπιο και χειµώνα θερµό έχοντας την υψηλότερη τιµή m=7 C, λόγω της θέσης του νοτιότερα των υπολοίπων και του χαµηλού του υψοµέτρου. Επίσης, ο Μ.Σ. των Ραφήνας είναι εκείνος που βρίσκεται πλησιέστερα στο όριο µε το Μεσογειακό ύφυγρο βιοκλιµατικό όροφο, διότι βρίσκεται κοντά στη θάλασσα, και έχει αρκετά µικρή µέση ελάχιστη θερµοκρασία αέρα. Τέλος, ο σταθµός των Σπάτων µε m=4,3 C βρίσκεται στον ξηρό αλλά και πολύ κοντά στον ηµίξηρο Μεσογειακό όροφο, γεγονός που σηµαίνει ξηρό καλοκαίρι και ήπιο χειµώνα. Ωστόσο, για την οικολογία της βλάστησης µιας περιοχής σηµασία δεν έχει µόνο ο βαθµός ξηρότητας του κλίµατος της περιοχής, αλλά και η διάρκεια της ξηρής περιόδου. Ο 28

40 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης χαρακτήρας του βιοκλίµατος κατά UNESCO-FAO ορίζεται µε βάση το οµβροθερµικό διάγραµµα και τον ξηροθερµικό δείκτη. Το οµβροθερµικό διάγραµµα γίνεται µε τη µέθοδο Bagnouls-Gaussen και οριοθετεί τη βιολογικώς ξηρή περίοδο (Ρ<2Τ, όπου Τ η µέση θερµοκρασία σε C) (Μαυροµάτης 1980). Ο ξηροθερµικός δείκτης είναι το άθροισµα των βιολογικώς ξηρών ηµερών των µηνών της ξηρής περιόδου και υπολογίζεται για κάθε µήνα από τον εµπειρικό τύπο: X m jr b = jm ( jp + ) fh 2 Όπου: jm, ο συνολικός αριθµός ηµερών του µήνα, jp, οι ηµέρες βροχής του µήνα, jr b, οι ηµέρες δρόσου ή οµίχλης. Μια ηµέρα δρόσου ή οµίχλης θεωρείται ως µισή ηµέρα βροχής. fh, o συντελεστής σχετικής υγρασίας (Η%), που ορίζεται ανάλογα µε τη σχετική υγρασία Η: όταν: 40% < Η < 60 % τότε fh = 0,9 60% < Η < 80 % τότε fh = 0,8 80% < Η < 90 % τότε fh = 0,7 90% < Η < 100% τότε fh = 0,6. Στις Εικόνες β, γ, δ, ε, στ, 2.4.ζ., η, θ που ακολουθούν παρουσιάζονται τα οµβροθερµικά διαγράµµατα για τους οκτώ υπό εξέταση Μ.Σ. Τ (oc) 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 ΕΛΛΗΝΙΚΟ {47-60} Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Ι Μήνες 18,7 0 C 384,7mm 100,0 Εικ β. Οµβροθερµικό διάγραµµα για τον Μ.Σ. Ελληνικού (Ε.Μ.Υ.). 80,0 60,0 40,0 20,0 0,0 Ρ (mm) 29

41 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης ΡΑΦΗΝΑ {10-10} 17,6 0 C 404,7mm Τ (oc) 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Ι Μήνες 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0,0 Ρ (mm) Εικ γ. Οµβροθερµικό διάγραµµα για το Μ.Σ. Ραφήνας (Ε.Μ.Υ.). Εικ δ. Οµβροθερµικό διάγραµµα για το Μ.Σ. Σπάτων (Ε.Μ.Υ.). Εικ ε. Οµβροθερµικό διάγραµµα για το Μ.Σ. Κορωπίου (.Α.Α.). 30

42 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης 50,0 ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ { } 17.4 o C 468 mm 120,0 40,0 100,0 T (ºC ) 30,0 20,0 10,0 80,0 60,0 40,0 20,0 P (mm).. 0,0 0,0 Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Ι Μήνες Εικ στ. Οµβροθερµικό διάγραµµα για το Μ.Σ. Γλυκών Νερών (.Α.Α.). 50,0 ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ { } 17,9 o C 384,58 mm 120,0 T (ºC ).. 40,0 30,0 20,0 10,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 P (mm).. 0,0 Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Ι Μήνες 0,0 Εικ ζ. Οµβροθερµικό διάγραµµα για το Μ.Σ. Μαρκόπουλου (.Α.Α.). T (ºC ) 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 ΣΠΑΤΑ { } Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Ι Μήνες 18 o C 439,6 mm 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0,0 P (mm).. Εικ η. Οµβροθερµικό διάγραµµα για το Μ.Σ. Σπάτων ( ΑΑ). 31

43 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης T (ºC ) 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 ΠΑΛΛΗΝΗ { } Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Ι Μήνες 17,5 o C 379,62 mm 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0,0 P (mm).. Εικ θ. Οµβροθερµικό διάγραµµα για το Μ.Σ. Παλλήνης ( ΑΑ). Εξετάζοντας ταυτόχρονα τα οµβροθερµικά διαγράµµατα και τον Πίνακα α διαπιστώνουµε για την περιοχή µελέτης ότι: Οι Μ.Σ. των Σπάτων, του Μαρκόπουλου, της Παλλήνης, των Γλυκών Νερών του και του Ελληνικού παρουσιάζουν τη µεγαλύτερη ξηρά περίοδο, η οποία διαρκεί περίπου έξι µήνες και µία εβδοµάδα (αρχές Απριλίου έως µέσα Οκτωβρίου) και τον υψηλότερο ξηροθερµικό δείκτη (σταθµός Ελληνικού). Ο σταθµός των Σπάτων λόγω της θέσης του σχεδόν στο κέντρο της περιοχής µελέτης έχει µεγάλη αξία για την περιγραφή του κλίµατος αυτής. Ο δε σταθµός του Ελληνικού κρίνεται πως δίνει αξιόπιστες πληροφορίες, για τις µετεωρολογικές συνθήκες της νότιας πλευράς της περιοχής µελέτης. Ακόµη, για τα Σπάτα, το Μαρκόπουλο, την Παλλήνη και τα Γλυκά Νερά διαπιστώνουµε επιπλέον την επικράτηση αρκετά υψηλών θερµοκρασιών κατά τη διάρκεια της ξηρής περιόδου κάτι αναµενόµενο δεδοµένης της θέσης τους στην πεδιάδα των Μεσογείων. Ο Μ.Σ. Ραφήνας έχει σχεδόν έξι µήνες ξηρά περίοδο (αρχή Απριλίου έως µέσα Σεπτεµβρίου) και εντάσσεται οριακά στον έντονο θερµοµεσογειακό χαρακτήρα µεσογειακού βιοκλίµατος κυρίως εξ αιτίας του αυξηµένου ποσοστού σχετικής υγρασίας που παρουσιάζει λόγω της θέσης του κοντά στη θάλασσα. Βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της περιοχής µελέτης δίνοντας επαρκείς πληροφορίες για το βιοκλίµα αυτής. Τέλος ο σταθµός του Κορωπίου (καλύπτει το δυτικό τµήµα της περιοχής µελέτης) έχει τη µικρότερη ξηρά περίοδο (αρχές Μαρτίου έως τέλος Αυγούστου), το γεγονός αυτό κάνει την περιοχή να ξεχωρίζει και οφείλεται στη θέση του Κορωπίου κοντά στους πρόποδες του Υµηττού. 32

44 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης Στην περιοχή µελέτης, δεν ήταν εφικτή η ανεύρεση των απαιτούµενων παραµέτρων (ηµέρες βροχής, δρόσου, οµίχλης και σχετική υγρασία αέρα) για τους µετεωρολογικούς σταθµούς του.α.α. Για τους υπόλοιπους τρεις Μ.Σ. της Ε.Μ.Υ. [(Ελληνικό, Ραφήνα, Σπάτα (αεροδρόµιο)], ο ξηροθερµικός δείκτης ξηράς περιόδου και ο χαρακτήρας µεσογειακού βιοκλίµατος, που προκύπτει για τον καθένα, παρουσιάζονται στον Πίνακα β. Πίνακας β. Ξηροθερµικός δείκτης ξηράς περιόδου και χαρακτήρας µεσογειακού βιοκλίµατος για τους Μ.Σ. πλησίον της περιοχής έρευνας. Μ.Σ. Ξηροθερµικός είκτης Χαρακτήρας Μεσογειακού Βιοκλίµατος Ελληνικό (ΕΜΥ) 137,1 Έντονος Θερµοµεσογειακός Ραφήνα (ΕΜΥ) 125,7 Έντονος Θερµοµεσογειακός Σπάτα (ΕΜΥ) 140,3 Έντονος Θερµοµεσογειακός Κορωπί ( ΑΑ) - - Γλυκά Νερά ( ΑΑ) - - Μαρκόπουλο ( ΑΑ) - - Σπάτα ( ΑΑ) - - Παλλήνη ( ΑΑ) - - Παρατηρούµε ότι τα Σπάτα έχουν τον µεγαλύτερο ξηροθερµικό δείκτη γεγονός που εξηγείται από τη θέση τους στην περιοχή µελέτης (κεντρικά και µακριά από τη θάλασσα), ενώ η Ραφήνα τον µικρότερο για τον ίδιο λόγο, δηλαδή λόγω θέσης (πολύ κοντά στη θάλασσα). 33

45 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης 2.5. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Είναι βέβαιο ότι η Αττική ήταν πυκνά κατοικηµένη από τους νεολιθικούς χρόνους ως την ύστατη αρχαιότητα. Οι κυριότερες θέσεις που έχουµε προϊστορικά λείψανα είναι: Μαραθώνας, Ν. Μάκρη, Ραφήνα, Βραυρώνα, Σπάτα (Eικ. 2.5.α), Ζάγανη, Θορικός, Αγ. Κοσµάς, Ελευσίνα, Μενίδι, Μαρκόπουλο, Βελανιδέζα, Αφίδναι και φυσικά, Αθήνα. Όλες αυτές οι θέσεις αποτελούσαν σηµαντικούς οικισµούς, µερικοί από τους οποίους γνώρισαν σηµαντική ακµή κυρίως κατά τους µυκηναϊκούς χρόνους. Η περιοχή της Μεσογαίας κατοικήθηκε πολύ παλιά, από την παλαιολιθική ίσως εποχή, όπως δείχνουν ευρήµατα, εργαλεία κλπ., που έχουν ανακαλυφθεί και που χρονικά τοποθετούνται περίπου στο π.χ. Αυτήν την περίοδο ο άνθρωπος δεν είχε µόνιµη κατοικία και περιφερόταν παντού ακολουθώντας τα ζώα που κυνηγούσε και µαζεύοντας καρπούς χωρίς να τους καλλιεργεί. Στη Νεολιθική περίοδο που ακολουθεί και εκτείνεται περίπου από το π.χ. αρχίζει η καλλιέργεια του εδάφους, εποµένως και η µόνιµη εγκατάσταση σε µικροοικισµούς. Ευρήµατα αυτής της περιόδου έχουν βρεθεί σε πολλές περιοχές της Ν.Α. Αττικής, όπως στη Βραυρώνα, την Παλλήνη, τη Λούτσα, τα Σπάτα (Μπούρα) κ.ά. Ο σηµαντικότερος και πιo οχυρωµένος οικισµός είναι αυτός που βρέθηκε στην περιοχή Ζάγανη των Σπάτων (3.000 π.χ., τέλος της Νεολιθικής περιόδου) (Παλικισιάνος 2001). Σηµαντικά ευρύµατα στο σπήλαιο Χόνι-Λιάγκι που εντοπίζεται στο λόφο Μερέντα, σε µικρή απόσταση από το λατοµείο, αποτελούν απόδειξη κατοίκησης κατά την προϊστορική περίοδο, γύρω στο π.χ. Η περιοχή που σήµερα καταλαµβάνουν τα Μεσόγεια έχει να επιδείξει σηµαντικότατα ιστορικά και αρχαιολογικά µνηµεία, που µαρτυρούν την πρώιµη κατοίκησή της. Το αµπέλι και η ελιά, οι κατεξοχήν αγροτικές καλλιέργειες των Μεσογείων, αποτέλεσαν τη βάση από όπου ξεκίνησε και αναπτύχθηκε, η οικονοµική, κοινωνική και πνευµατική άνθηση της αρχαίας Αθήνας. Οι τεχνικές κατακτήσεις της Πρώιµης Εποχής του Χαλκού (3η χιλιετία π.χ.), και ιδιαίτερα η ανάπτυξη της µεταλλουργίας, βελτίωσαν πολλούς τοµείς της καθηµερινής ζωής και ειδικά την παραγωγή, µε αποτέλεσµα την αύξηση του πληθυσµού, γεγονός που τεκµηριώνεται από την πυκνότητα και το µέγεθος των οικισµών. Η µείωση του αριθµού των οικισµών στην περιοχή κατά τη Μέση Εποχή του Χαλκού δε σηµαίνει και τη µείωση του πληθυσµού. Αντίθετα, οι συνεχείς τεχνικές κατακτήσεις ευνοούν την πληθυσµιακή αύξηση η οποία και καθρεφτίζεται στην ύπαρξη τεσσάρων µεγάλων οικισµών, προϊόν συνοικισµού περισσότερων οικισµών προς 34

46 Κεφάλαιο 2 Περιγραφή Περιοχής Μελέτης αντιµετώπιση σύνθετων προβληµάτων (οικιστικά, ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης του συνεχώς αυξανόµενου αγροτικού προϊόντος κλπ.). Με το λεγόµενο «συνοικισµό του Θησέως», όλοι αυτοί οι ανεξάρτητοι οικισµοί υποτάσσονται στο κράτος των Αθηνών και, χάνοντας την ανεξαρτησία τους. Όσον αφορά την ιστορία των πέντε αιώνων περίπου της Μυκηναϊκής Περιόδου, είναι γνωστή περισσότερο από τα νεκροταφεία παρά από τους ελάχιστους οικισµούς, ενώ από το πλήθος των παλαιοχριστιανικών βασιλικών συνάγεται το συµπέρασµα ότι στην περιοχή ζούσαν ακµάζουσες κοινότητες. Τέλος, στην Αρχαϊκή περίοδο η ανάπτυξη του χώρου είναι µεγάλη. Από όλα τα παραπάνω διαφαίνεται ότι οι περιοχές των Μεσογείων ήταν αναπτυγµένες σε σηµαντικό βαθµό και ότι οι οικισµοί τους, παρά το γεγονός ότι ήταν κατά βάση αγροτικοί, ήταν αρκετά πλούσιοι. Κατά τη διάρκεια της Κλασικής περιόδου, από τις µεγαλύτερες καλλιέργειες στην Αττική ήταν εκείνη της ελιάς που ήταν συνδεδεµένη τόσο µε τη λατρεία, όσο και µε το εµπόριο. Μεγάλες εκτάσεις φυσικής βλάστησης εκχερσώθηκαν προκειµένου να φυτεύουν µε ελιές µιας και το έδαφος ήταν κατάλληλο και το προϊόν τους (λάδι) εξαιρετικής ποιότητας. Η ελιά, αυτοφυής στην Αττική, συνδέθηκε από τα προϊστορικά ακόµα χρόνια µε τη λατρεία της Αθηνάς και θεωρήθηκε το σύµβολο της Αττικής σε όλες τις εποχές. Φηµισµένο ήταν και το µέλι του Υµηττού, ενώ η καλλιέργεια της αµπέλου αποτελούσε έναν από τους σηµαντικούς πόρους των πολιτών και του κράτους. Αν και η Αθήνα ήταν εµπορικό κέντρο, γεγονός που συντέλεσε στην άνθησή της, εντούτοις µόνο οι ιδιοκτήτες γης και αγροτικής περιουσίας µπορούσαν να ανέβουν στην κοινωνική ιεραρχία. Για το λόγο αυτό, σηµαίνουσες προσωπικότητες της πολιτικής ζωής της Αθήνας είχαν εκτάσεις στην Αττική και ειδικά στα Μεσόγεια. Είναι γνωστό δε, ότι τα Μεσόγεια ήταν άνυδρα από αρχαιοτάτων χρόνων, καθώς το ίδιο πρόβληµα φαίνεται να ταλαιπωρούσε και τους κατοίκους των, την εποχή αυτή. Παρόλα αυτά, η εντατική καλλιέργεια των Μεσογείων φαίνεται από το γεγονός ότι στο κέντρο του κάµπου, οι αρχαιότητες που έχουν διασωθεί µέχρι σήµερα είναι στην πλειοψηφία τους αγροτικές κατοικίες, ενώ τα ιερά και οι σηµαντικοί οικισµοί βρίσκονται στην περιφέρεια της πεδιάδας. Γνωρίζοντας, λοιπόν, ότι η βάση του Αθηναϊκού πολιτεύµατος ήταν ο ήµος και έχοντας υπόψη ότι οι περισσότεροι ήµοι της Αττικής βρίσκονταν στο σηµερινό χώρο της Ανατολικής Αττικής, γίνεται αντιληπτή η τεράστια συµβολή της περιφέρειας αυτής στη διαµόρφωση του ισχυρού κράτους της αρχαίας Αθήνας. 35

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείµενο της παρούσας µεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της επίδρασης των σηράγγων του Μετρό επί του υδρογεωλογικού καθεστώτος πριν και µετά την κατασκευή τους. Στα πλαίσια της, παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS ΑΘΗΝΑ 2014 2 3 1) να διαπιστώσει τις αλλαγές που υπέστη ο χώρος κατά την κατασκευή και λειτουργία του αεροδρομίου 2) να αξιολογήσει τις προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ Το κλίμα είναι συνδυασμός των μέσων όρων και των άκρων τιμών των μετεωρολογικών φαινομένων που συμβαίνουν σ έναν τόπο. Υπάρχουν άπειρα κλίματα. Η ταξινόμηση των κλιμάτων σκοπό έχει: 1.Να

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Εισηγητής: Μ. Λιονής, Γεωλόγος Περιβαλλοντολόγος Μελετητής Με την συνεργασία της Κατερίνας Λιονή Γεωλόγου Μελετητή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes.

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Αιολική δράση Ο άνεµος, όπως το νερό και ο πάγος, είναι ένας παράγοντας που επιδρά

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΘΕΣΗ 1 Εισαγωγή - Ιστορικό Στον επαρχιακό οδικό άξονα Τρίπολης Ολυμπίας, στο ύψος του Δήμου Λαγκαδίων, έχουν παρουσιασθεί κατά το παρελθόν αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ α) Παρατηρήσεις ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 Π2 ρόμος που συμπίπτει με γραμμή απορροής ρέματος Φ2 Π3 Μπάζα από οικοδομικά υλικά,

Διαβάστε περισσότερα

ράσεις για την προστασία των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων της Νήσου Κρήτης (LIFE04NAT_GR_000105) ράση Α.2

ράσεις για την προστασία των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων της Νήσου Κρήτης (LIFE04NAT_GR_000105) ράση Α.2 ράσεις για την προστασία των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων της Νήσου Κρήτης (LIFE04NAT_GR_000105) ράση Α.2 Σχέδιο ιαχείρισης Τύπου Οικοτόπου Προτεραιότητας 3170 (Οδηγία 92/43/ΕΕ) σε περιοχές του ικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΟΧΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΛΕΝΗ ΓΙΑΝΝΟΥ ΑΝΑΗ ΜΕΙΜΑΡΟΓΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εργασία

Μεταπτυχιακή Εργασία ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ Μεταπτυχιακή Εργασία Ιωάννης Φλώρος, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ Επιβλέπων : Ν. Μαµάσης, Λέκτορας ΕΜΠ Αθήνα, Μάρτιος 2009 Σκοπός Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση : Στους πίνακες του Υπουργείου Παιδείας που ακολουθούν προσθέσαμε μία στήλη που δείχνει τις διαφορές περικοπές

Σημείωση : Στους πίνακες του Υπουργείου Παιδείας που ακολουθούν προσθέσαμε μία στήλη που δείχνει τις διαφορές περικοπές των αιρετού Κώστα Τουλγαρίδη 6977002645, kostoulgaridis@yahoo.gr, και αναπληρωτή αιρετού Μαρκάκη Γιάννη, 6946389589, gmark1965@yahoo.gr εκλεγμένων με το ΕΝΩΤΙΚΟ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟ από: τους ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π»

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» «Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» Νικήτας Μυλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πηγή της Υπέρειας Κρήνης βρίσκεται στο κέντρο της πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ρ.κυριάκος Κύρου Ανώτερος Υδραυλικός Μηχανικός Τµήµα Αναπτύξεως Υδάτων Νήσος Κύπρος 3 ο µεγαλύτερο νησί της Μεσογείου έκταση

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ»

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ 1: «Εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Συστήματος Στήριξης Αποφάσεων Expert

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ (ΒΑΣΗ ΤΟΥ Ν. 3316/05)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ (ΒΑΣΗ ΤΟΥ Ν. 3316/05) ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 1200Μ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ (ΒΑΣΗ ΤΟΥ Ν. 3316/05) ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 1200Μ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΙΤΛΟΣ ΦΟΡΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ ΗΧΗΤΙΚΟ - ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΕ ΜΟΥ Ο Πενταδάκτυλος είναι επιμήκης ασβεστολιθική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Φ.. ΧΕΛΜΟΥ-ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ Dr. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΑΤΡΟΥ Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πρόεδρος Σ Φ Χελµού-Βουραϊκού Σύντοµο ιστορικό 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ GIS ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΜΙΚΡΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΕΣΠΑ ΑΠΟ ΜΗ-ΣΗΜΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ Λάζαρος

Διαβάστε περισσότερα

Ανώτατη : Τμήμα Αγρονόμων - Τοπογράφων Μηχανικών Ε.Μ.Π. (1991) Κατηγορία 10: Α τάξη

Ανώτατη : Τμήμα Αγρονόμων - Τοπογράφων Μηχανικών Ε.Μ.Π. (1991) Κατηγορία 10: Α τάξη ΟΝΟΜΑ : ΕΠΩΝΥΜΟ : ΣΟΦΙΑ ΛΑΛΟΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ : Ημερομηνία & Χρόνος γέννησης : 3/12/1962 Τόπος γέννησης : Πειραιάς Εθνικότητα & Υπηκοότητα : Ελληνική Οικογενειακή κατάσταση : Έγγαμη, δύο παιδιά Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Ο Δήμος Βιάννου Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Γενικά χαρακτηριστικά Η Βιάννος αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς δήμους της Κρήτης. Ταυτόχρονα όμως, συνδυάζει πρόσβαση στη θάλασσα και μάλιστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Συντονιστική επιτροπή: ΡΟΖΟΣ., Τεχν. Γεωλόγος, Επικ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ Π., Γεωλόγος, Επιστ. Συνεργάτης Ε.Μ.Π. Ερευνητική οµάδα: ΑΛΕΞΟΥΛΗ ΛΕΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αφορά το έργο της εγκατάστασης και λειτουργίας Φωτοβολταϊκού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, συνολικής ισχύος 3,0 MW σε μισθωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή

Πιλοτική Μελέτη. Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ξηρασία, Νερό και Ακτές Πιλοτική Μελέτη Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή Τρεις πιλοτικές μελέτες υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου OrientGate

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΝΤΑΓΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 2007-2013 Ε.Δ.Α. ΑΤΤΙΚΗΣ 1.799.113,00 ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΝΤΑΓΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 2007-2013 Ε.Δ.Α. ΑΤΤΙΚΗΣ 1.799.113,00 ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΤΙΤΛΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΝΤΑΓΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 2007-2013 ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΗΓΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΑΝΑΝΤΙ ΑΤΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΣΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙ ΚΑΙ ΣΤΑ ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ Παρασκευοπούλου Άννα Ζαχαρόπουλος Θανάσης Καραγιάννη Δέσποινα

ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ Παρασκευοπούλου Άννα Ζαχαρόπουλος Θανάσης Καραγιάννη Δέσποινα Χάρτες Χερσαίας Παραλιακής Ζώνης ΡΟΔΟΥ και δημιουργία βάσης Περιβαλλοντικών-χωρικών δεδομένων (GIS) που υλοποιήθηκε στα πλαίσια Διασυνοριακής Συνεργασίας Ελλάδα Κύπρος και στα πλαίσια του εγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων στην Ανατολική Αττική : Διάθεση προϊόντων επεξεργασίας και προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος

Ανάπτυξη εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων στην Ανατολική Αττική : Διάθεση προϊόντων επεξεργασίας και προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος Ανάπτυξη εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων στην Ανατολική Αττική : Διάθεση προϊόντων επεξεργασίας και προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος Ι. Πάσσιος ( ΓενικόςΔιευθυντήςΑνάπτυξης& Παραγωγής Έργων) Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Αίθουσα Πολιτιστικού και Αθλητικού Οργανισμού, Αρχιμήδους 2 (8πμ-10μμ) Αίθουσα Συνεδριάσεων στο Καμίνι, Χρ. Καψάλη 14 και Ρεθύμνης 36 (8πμ-10μμ)

Αίθουσα Πολιτιστικού και Αθλητικού Οργανισμού, Αρχιμήδους 2 (8πμ-10μμ) Αίθουσα Συνεδριάσεων στο Καμίνι, Χρ. Καψάλη 14 και Ρεθύμνης 36 (8πμ-10μμ) Χώροι φιλοξενίας Δήμος Αθηναίων Πολιτιστικός Χώρος, Λένορμαν και Αλεξάνδρειας Λέσχη Φιλίας, Αγίου Μελετίου και Ξεναγόρα 6 Λέσχη Φιλίας, Κίου 5, Κυψέλη Γυμναστήριο Ρουφ, Πειραιώς και Εχελίδων 69 Δήμος Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Άνυδρα νησιά που µελετώνται στις Κυκλάδες

Τα Άνυδρα νησιά που µελετώνται στις Κυκλάδες ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στόχος της διαχείρισης των υδατικών πόρων είναι η ορθολογική αξιοποίηση του νερού και η εφαρµογή δράσεων για την εναρµόνιση των αντιθέσεων που υπάρχουν ανάµεσα στην προσφορά του νερού και τη ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Η Θέση του Aκίνητου στην περιοχή της Μεσογείου Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική. Η θέση του Ακινήτου στην Ελλάδα Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας ΛΙΘΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΟΝΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Μαγνητοστρωματογραφία Σεισμική στρωματογραφία ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ Παραλληλισμός στρωμάτων από περιοχή σε περιοχή με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

1 γυναίκα έχασε την ζωή της (παγιδευμένη στο αυτοκίνητό της πέθανε από καρδιακή προσβολή).

1 γυναίκα έχασε την ζωή της (παγιδευμένη στο αυτοκίνητό της πέθανε από καρδιακή προσβολή). Α Κ Ρ Α ΙΙ Ο Ε Π Ε ΙΙ Σ Ο Δ ΙΙ Ο Β Ρ Ο Χ Ο Π Τ Ω Σ Η Σ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ του ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ: στις 22 Φεβρουαρίου 2013 στην περιοχή της Αττικής. Πολύ ισχυρές καταιγίδες έπληξαν το λεκανοπέδιο της Αττικής στις 22 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Μ. Π. Παπαδοπούλου, ρ. Πολιτικός Μηχανικός,. Κουλός, Φοιτητής Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 6. ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ ΥΔΡΟΦΟΡΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ 13 7.

1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 6. ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ ΥΔΡΟΦΟΡΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ 13 7. 1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 4.1 ΓΕΝΙΚΑ 4 4.2 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 5 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 5.1 ΓΕΝΙΚΑ 6 5.2 ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS.

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. Σέρρες Φεβρουάριος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...σελ.4 Περίληψη...σελ.5 Κεφάλαιο 1 ο - Γενικά...σελ.7 1.1

Διαβάστε περισσότερα

«Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου»

«Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου» «Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου» «Απόψεις, Επισημάνσεις και προτάσεις του ΤΕΕ Μαγνησίας» ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Άνιση χωρική και χρονική κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΗΓΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 43

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΗΓΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 43 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 2 1.1 Ιστορικό ανάθεσης... 2 1.2 Σκοπός - Αντικείμενο μελέτης... 2 1.3 Μεθοδολογία εκπόνησης της μελέτης... 3 1.4 Ομάδα εκπόνησης της μελέτης... 3 1.5 Θέση, όρια και βασικά

Διαβάστε περισσότερα

πώς θα φτάσετε στα κεντρικά γραφεία

πώς θα φτάσετε στα κεντρικά γραφεία πώς θα φτάσετε στα κεντρικά γραφεία με δημόσια μέσα συγκοινωνίας ΜΕΤΡΟ / ΜΠΛΕ ΓΡΑΜΜΗ / ΠΡΟΣ ΑΕΡΟ ΡΟΜΙΟ Επιλέξτε τη γραµµή 3 (µπλε) του Μετρό µε κατεύθυνση προς Αεροδρόµιο και κατεβείτε στο σταθµό ΚΟΡΩΠΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Πρόγραµµα επίσκεψης Μόρνος (Φράγµα, Υδροληψία, Έξοδος σήραγγας Ευήνου) Σάββατο 16:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση Ανδρέας Ευστρατιάδης, υποψήφιος διδάκτορας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών πόρων Ποσοτική και ποιοτική θεώρηση της λειτουργίας του ταµιευτήρα Πλαστήρα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από Υδραυλικά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος Οδηγίες Χρήσης Εισαγωγή Η εφαρμογή Aratos Disaster Control είναι ένα Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα, σκοπός του οποίου είναι η απεικόνιση δεδομένων καταστροφών(πυρκαγιές), ακραίων καιρικών συνθηκών (πλημμύρες)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΣΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΣΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα. Αγοράς Κατοικίας. Research Department Ιούνιος. Highlights

Έρευνα. Αγοράς Κατοικίας. Research Department Ιούνιος. Highlights Reserch Deprmen Ιούνιος Έρευνα 2010 Αγοράς Κατοικίας Α Ν Α Τ Ο Λ Ι Κ Η Highlighs Α Τ Τ Ι Κ Η Περιορισμένος αριθμός νέων αναπτύξεων και επιβράδυνση στην εξέλιξη των εργασιών των υφιστάμενων κατασκευών.

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΘΗΝΩΝ: ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ, ΝΟΤΙΟΣ, ΒΟΡΕΙΟΣ & ΔΥΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΘΗΝΩΝ: ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ, ΝΟΤΙΟΣ, ΒΟΡΕΙΟΣ & ΔΥΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ Άφιξ ΑΘΗΝΩΝ: ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ, ΝΟΤΙΟΣ, ΒΟΡΕΙΟΣ & ΔΥΤΙΚΟΣ Σ ΔΗΜΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ 1 3 2 9 3 11 4 13 5 14 6 15 ΒΟΡΕΙΟΥ Δρομολόγιο 8 1ο ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Μαρούσι-Μαρούσι ΑΘΗΝΩΝ ΔΗΜΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ - ΣΙΚΙΑΡΙΔΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιας Ζώνης στην κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης

Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιας Ζώνης στην κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιας Ζώνης στην κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης Κάποιες βασικές Αρχές Ευρεία "σφαιρική" προοπτική (θεματική και γεωγραφική): όχι αποσπασματική λήψη αποφάσεων/στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο "Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών - Δυνατότητες και Εφαρμογές, Προοπτικές και Προκλήσεις" ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Τ.Κ ΠΕΡΙΟΧΗ ΔΗΜΟΣ E-MAIL ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΦΑΧ Μονάδα Υγείας Χαλανδρίου Τοπικό Ιατρείο Βριλλησίων Τοπικό Ιατρείο Κ.

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Τ.Κ ΠΕΡΙΟΧΗ ΔΗΜΟΣ E-MAIL ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΦΑΧ Μονάδα Υγείας Χαλανδρίου Τοπικό Ιατρείο Βριλλησίων Τοπικό Ιατρείο Κ. Χαλανδρίου Βριλλησίων Κ.Χαλανδρίου Δημοσθένους 8 15234 Χαλάνδρι ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ pedy.chalandriou@yahoo.gr 2106840027 (τηλ. Κέντρο)-2106840028 (γραμματεία) Λ.Πεντέλης 132 15235 Βριλήσσια ΒΡΙΛΗΣΣΙΩΝ 210-6137671

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Ειδική Γραμματεία Υδάτων Υπουργείο Π.Ε.Κ.Α. Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Κωνσταντίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΣΤΡΥΜΟΝΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΣΤΡΥΜΟΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα