Ισοζυγισμένες Μεταθέσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ισοζυγισμένες Μεταθέσεις"

Transcript

1 Ισοζυγισμένες Μεταθέσεις

2 Tι είναι μια ισοζυγισμένη μετάθεση; Tο σώμα μας είναι φτιαγμένο από δισεκατομμύρια κύτταρα. Σε κάθε κύτταρο υπάρχει ένα σετ δομών, τα οποία ονομάζονται χρωμοσώματα και φέρουν πάνω τους τις οδηγίες (γονίδια) λειτουργίας του κυττάρου. Γενικά έχουμε 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων και φυσιολογικά κληρονομούμε ένα από κάθε ζεύγος, από τον κάθε μας γονιό. Κάποιες φορές ένα κομμάτι από ένα χρωμόσωμα ενός συγκεκριμένου ζεύγους αλλάζει θέση με ένα κομμάτι ενός χρωμοσώματος από ένα άλλο ζεύγος. Όταν τα δύο σημεία θραύσης της ανταλλαγής αυτής δεν περνούν μέσα από ένα γονίδιο και όταν ο έλεγχος στο μικροσκόπιο δείχνει πως δεν υπάρχει απόκτηση επιπρόσθετου γενετικού υλικού ή απώλεια τέτοιου, τότε αυτό ονομάζεται ισοζυγισμένη μετάθεση. Όταν κάποιος έχει μια ισοζυγισμένη μετάθεση (φορέας) συνήθως δεν έχει προβλήματα υγείας ή αναπτυξιακά προβλήματα, αλλά μερικές φορές συναντά δυσκολίες όταν θέλει να αποκτήσει παιδιά. Στα αριστερά είναι δύο ζεύγη φυσιολογικών χρωμοσωμάτων. Τα άκρα δύο χρωμοσωμάτων έχουν αλλάξει θέση. Στα δεξιά, είναι μία ισοζυγισμένη μετάθεση. Αυτό ονομάζεται αμοιβαία μετάθεση. Οι περισσότεροι φορείς ισοζυγισμένης μετάθεσης δεν γνωρίζουν ότι τα χρωμοσώματά τους είναι διαφορετικά από των υπολοίπων. Όταν το ανακαλύπτουν, έχουν διάφορες ερωτήσεις για το μέλλον της οικογένειάς τους. Μερικοί άνθρωποι το ανακαλύπτουν από μια ανάλυση αίματος επειδή έχουν αποκτήσει ένα μωρό ή παιδί με ειδικές ανάγκες ή προβλήματα υγείας εξαιτίας μιας χρωμοσωμικής ανωμαλίας. Άλλοι έχουν επανειλημμένες αποβολές ή άλλα προβλήματα γονιμότητας. Κάποιοι κάνουν την ανάλυση αίματος σαν μέρος της διαδικασίας ελέγχου της οικογένειας. Άλλοι πάλι το ανακαλύπτουν τυχαία όταν κάνουν έλεγχο χρωμοσωμάτων για άλλους λόγους. Περιστασιακά, μία ισοζυγισμένη μετάθεση ανακαλύπτεται σε ένα μωρό κατά την κύηση. Για αυτή την περίπτωση γίνεται λόγος στη σελίδα 11. Σε αυτό το φυλλάδιο βρίσκονται οι απαντήσεις στις πιο συχνές ερωτήσεις που έχουν κάνει τα μέλη της Unique.Προφανώς δεν αντικαθιστά τις διαβουλεύσεις με το Κέντρο Γενετικής που σας παρακολουθεί. Ο γενετικός σας σύμβουλος ή ο γενετιστής σας είναι το πιο κατάλληλο πρόσωπο για να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με την προσωπική σας κατάσταση. Γιατί συνέβη; Που ξεκίνησε; Οι ισοζυγισμένες μεταθέσεις συμβαίνουν φυσικά. Αποτελούν μέρος της φυσικής εξέλιξης όλων των ειδών, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων. Οι μεταθέσεις μπορεί να είναι καινούριες ή να μεταφέρονται σε μια οικογένεια από γενιά σε γενιά. Αλλά ακόμη και μια οικογενής μετάθεση κάποτε εμφανίστηκε ως νέα, παρόλο που αυτό μπορεί να συνέβη πολλές γενιές πίσω. Νέες μεταθέσεις συμβαίνουν κατά τον σχηματισμό των ωαρίων ή των σπερματοζωαρίων ή λίγο μετά τη γονιμοποίηση κατά τη δημιουργία και την αντιγραφή των πρώιμων κυττάρων από τα οποία θα προέλθει το έμβρυο και μετά το νεογνό. Μία έρευνα υποστηρίζει ότι οι περισσότερες νέες ισοζυγισμένες μεταθέσεις δημιουργούνται κατά την παραγωγή των σπερματοζωαρίων και ιδίως σε γηραιότερους πατέρες. Δεν προκαλούνται από τον τρόπο ζωής των αντρών, το περιβάλλον ή τη δουλειά τους. 2

3 Ο γενετιστής σας θα χρειαστεί να εξετάσει και άλλα μέλη της οικογένειά σας για να διαπιστώσει αν η μετάθεσή σας είναι νέα ή οικογενής. Για το τεστ χρειάζεται ένα μικρό δείγμα αίματος. Έλεγχος και των δυο γονιών σας ίσως είναι αρκετό, αλλά αν αυτό δεν είναι δυνατόν μπορεί να ζητηθεί και από άλλα μέλη της οικογένειάς σας να ελεγχθούν. Γιατί σ εμένα; Είναι δικό μου λάθος; Αν σας έχει γνωστοποιηθεί ότι έχετε μια ισοζυγισμένη μετάθεση, ίσως αναρωτηθείτε Γιατί σ εμένα; Θυμηθείτε πως η μετάθεση προφανώς συνέβει κατά το σχηματισμό του ωαρίου ή του σπερματοζωαρίου που προοριζόταν να σας δημιουργήσει. Το αργότερο που μπορεί να συνέβει είναι οι πρώτες μέρες εγκυμοσύνης της μητέρας σας. Οπότε δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να κατηγορείτε τον εαυτό σας ή να αισθάνεστε ένοχοι γι αυτό. Όλα τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τις ισοζυγισμένες μεταθέσεις υποστηρίζουν πως είναι θέμα τύχης το αν αποκτήσεις μία ή όχι. Δεν υπάρχουν γνωστοί περιβαλλοντικοί παράγοντες, διατροφικές συνήθειες, συνθήκες εργασίας, τρόπος ζωής που να τις προκαλούν. Αυτές τυχαίνουν και σε άντρες και σε γυναίκες, όλων των κοινωνικών βαθμίδων, οικονομικών τάξεων και εθνικοτήτων. Επίσης όπως δεν αποτελούν αυτές λάθος δικό σας, έτσι δεν αποτελούν λάθος και κανενός από την οικογένεια σας. Μερικοί άνθρωποι με μια ισοζυγισμένη μετάθεση αισθάνονται ένοχοι. Μερικοί άνθρωποι με μια ισοζυγισμένη μετάθεση ανακαλύπτουν ότι ο γονιός που τους την κληρονόμησε αισθάνεται ένοχος. Δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να αισθάνονται έτσι. Όποτε λέω σε κάποιον πως έχω μια χρωμοσωμική διαταραχή νιώθω ότι τους λέω πως είμαι σοβαρά άρρωστη Απλά λέω στους άλλους πως έχω ένα πρόβλημα που αυτόματα με βάζει στην ομάδα υψηλού κινδύνου για προσυμπτωματικό έλεγχο κατά την εγκυμοσύνη Πόσο συχνές είναι οι ισοζυγισμένες μεταθέσεις; Περίπου ένα άτομο στα 560 έχει μια ισοζυγισμένη μετάθεση, οπότε δεν είναι καθόλου σπάνιες. Υπάρχουν περίπου 12 εκατομμύρια φορείς ισοζυγισμένων μεταθέσεων σε ολόκληρο τον κόσμο. Όταν γραφόταν αυτός ο οδηγός πληροφοριών, η Unique είχε 860 μέλη με μια ισοζυγισμένη μετάθεση. Οποιοδήποτε χρωμόσωμα μπορεί να κάνει ανταλλαγή γενετικού υλικού με ένα άλλο χρωμόσωμα, οπουδήποτε καθ όλο το μήκος του. Συνεπώς, οι περισσότερες γνωστές ισοζυγισμένες μεταθέσεις είναι σπάνιες και μπορεί να είναι και μοναδικές. Μόνο μία ισοζυγισμένη μετάθεση συναντάται επανειλημμένα. Αυτή είναι μία ισοζυγισμένη μετάθεση μεταξύ του ενός χρωμοσώματος 11 και του ενός χρωμοσώματος 22 και είναι γνωστή ως η 11q;22q μετάθεση. Η Unique βρίσκεται στη διαδικασία συγγραφής ενός ξεχωριστού οδηγού πληροφοριών για τη μετάθεση 11q;22q. Πόσο συχνή είναι η δική μου ισοζυγισμένη μετάθεση; Πολλές μεταθέσεις είναι τόσο ασυνήθιστες που δεν μπορούμε να υπολογίσουμε πόσο συχνές είναι. Οποιαδήποτε κι αν είναι η μετάθεσή σας, οι παρόμοιες περιπτώσεις που θα ξέρει ο γενετιστής σας, κι αυτές επειδή έχουν δημοσιευτεί στην ιατρική βιβλιογραφία, θα είναι πολύ λίγες, μονάχα η κορυφή του παγόβουνου, αν μπορούσαμε να τις παρομοιάσουμε με ένα. Είναι πολύ πιθανόν να υπάρχουν και άλλες οικογένειες με την ίδια μετάθεση οι οποίες όμως δεν έχουν εντοπιστεί. Μερικές φορές ένα Κέντρο Γενετικής έχει κι άλλες οικογένειες με την ίδια μετάθεση, όπως επίσης και η Unique κάποιες φορές. Για να βρείτε αν υπάρχουν κι άλλες οικογένειες με την ίδια μετάθεση με τη δική σας ρωτήστε το γενετιστή σας ή/και τη Unique. 3

4 Μπορούμε να κάνουμε παιδιά; Οι περισσότεροι άντρες και γυναίκες με μια ισοζυγισμένη μετάθεση μπορούν και κάνουν παιδιά. Συνήθως υπάρχουν τέσσερα πιθανά ενδεχόμενα όταν ένα ζευγάρι με μια ισοζυγισμένη μετάθεση προσπαθεί να κάνει ένα παιδί. Αυτά τα ενδεχόμενα θα εξαρτηθούν λίγο έως πολύ από τη δικιά σας ιδιαίτερη μετάθεση. Ο γενετικός σας σύμβουλος ή ο γενετιστής σας θα σας βοηθήσει λέγοντάς σας ποια είναι τα πιο πιθανά ενδεχόμενα για εσάς ένα παιδί με φυσιολογικά χρωµοσώµατα ένα παιδί με την ίδια ισοζυγισμένη μετάθεση όπως ο γονιός αποτυχία εγκυμοσύνης, ή προβλήματα γονιμότητας λόγω επαναλαμβανόμενων κυήσεων με μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα 4 μια εγκυμοσύνη με ανισοζυγισμένα χρωμοσώματα η οποία μπορεί να μην συνεχιστεί μέχρι το τέλος ή μπορεί να οδηγήσει στη γέννηση ενός παιδιού με σωματικά ή μαθησιακά προβλήματα Μερικοί άνθρωποι αναρωτιόνται αν η ύπαρξη μιας ισοζυγισμένης μετάθεσης κάνει πιο πιθανή την παρουσία άλλων γενετικών διαταραχών στο παιδί τους. Δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για κάτι τέτοιο. H μητέρα έχει μια ισοζυγισμένη μετάθεση, κληρονομημένη από τον πατέρα της (πίσω). Μετά από δύο αποβολές και δύο διακοπές κυήσεων λόγω χρωμοσωμικής ανισοζυγίας απέκτησε μια κόρη με την οικογενή μετάθεση. Ο πατέρας φέρει μια ισοζυγισμένη μετάθεση. Αυτή η οικογένεια είχε τρεις αποβολές πριν αποκτήσει τις δυο κόρες τους: μία από αυτές με την ισοζυγισμένη μετάθεση (αριστερά) και μία με φυσιολογικά χρωμοσώματα (δεξιά). Υπάρχει μια ισοζυγισμένη μετάθεση σε όλες τις γενιές της οικογένειάς μου, η οποία δεν σχετίζεται με κάποιο πρόβλημα υγείας σε κανέναν από εμάς. Από τις τρεις εγκυμοσύνες μας, είχαμε μια αποβολή ενός εμβρύου με τη μετάθεση σε μη ισοζυγισμένη μορφή, ένα παιδί με την ισοζυγισμένη μετάθεση και ένα παιδί με τη μετάθεση σε μη ισοζυγισμένη μορφή και ειδικές ανάγκες. 4 Η μητέρα έχει μια ισοζυγισμένη μετάθεση. Τα δύο παιδιά της γεννήθηκαν με μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα και δυστυχώς η κόρη, πέντε χρονών στη φωτογραφία,απεβίω σε.

5 Κάνοντας παιδιά: μια οικογένεια με μια ισοζυγισμένη μετάθεση Ο γενετιστής σας μπορεί να σας πει ποιό από αυτά τα ενδεχόμενα είναι πιο πιθανό για την οικογένειά σας. Ο κάθε γονιός συνεισφέρει ένα χρωμόσωμα από κάθε ζεύγος. Γονιός με φυσιολογικά χρωμοσώματα Είτε ή 1 2 Φυσιολογικά χρωμοσώματα Σε αυτή την οικογένεια, αυτές οι χρωμοσωμικές συνθέσεις δεν θα προκαλούσαν προβλήματα υγείας ή ειδικές μαθησιακές ανάγκες Ίδια ισοζυγισμένη μετάθεση όπως ο γονιός Γονιός με μια ισοζυγισμένη μετάθεση ή ή 3 ή 4 Μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα: περίσσεια από ένα χρωμόσωμα, έλλειψη από ένα άλλο 3 ή 4 Μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα: έλλειψη από ένα 5 χρωμόσωμα, περίσσεια από ένα άλλο. Αυτές οι χρωμοσωμικές συνθέσεις με περίσσεια και έλλειψη χρωμοσωμικού υλικού μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα γονιμότητας, απώλεια εγκυμοσύνης ή γέννηση παιδιού με ειδικές ανάγκες και μερικές φορές προβλήματα υγείας.

6 Ένα παιδί με την ίδια ισοζυγισμένη μετάθεση όπως ο γονιός: κληρονομώντας μια ισοζυγισμένη μετάθεση Εάν εσείς ή ο σύντροφός σας κληρονομήσετε σε κάποια από τα παιδιά σας την οικογενή ισοζυγισμένη μετάθεση, δεν θα έπρεπε εκείνα να έχουν κάποιο καινούριο πρόβλημα υγείας ή ειδικές ανάγκες εξαιτίας της μετάθεσης αυτής. Όταν τα παιδιά σας αποφασίσουν να τεκνοποιήσουν θα βρεθούν στην ίδια θέση με εσάς: μπορεί να κάνουν παιδιά με φυσιολογικά χρωμοσώματα, παιδιά με την ίδια ισοζυγισμένη μετάθεση όπως κι εκείνα, μπορεί να έχουν προβλήματα γονιμότητας ή εγκυμοσύνες στις οποίες το μωρό να φέρει μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα. Είναι πιθανόν τα διαθέσιμα τεστ για την ανίχνευση χρωμοσωμικών ανισοζυγιών να πραγματοποιούνται τότε σε νωρίτερο Μητέρες και παιδιά με μια οικογενή ισοζυγισμέν η ετάθεση. αναλύσεις και υπηρεσίες είναι διαθέσιµες σε αυτόν. στάδιο της εγκυμοσύνης, να είναι πιο ακριβή από τότε που ήσασταν εσείς έγκυος και η αναμονή για τα αποτελέσματα να είναι πιο μικρή. Κάθε ενήλικας που έχει κληρονομήσει μια ισοζυγισμένη μετάθεση μπορεί να κλείσει ένα ραντεβού σε ένα Κέντρο Γενετικής για να μάθει ποιές Αισθανόμαστε πολύ πιο προετοιμασμένοι απ ότι ήμασταν για να στηρίξουμε την κόρη μας (η οποία έχει μια ισοζυγισμένη μετάθεση σαν τη Μαμά) όταν ξεκινήσει να σκέφτεται να κάνει τα δικά της παιδιά Θα μπορούσα να έχω ένα παιδί με την οικογενή ισοζυγισμένη μετάθεση, το οποίο όμως να έχει ειδικές ανάγκες; Σε μια οικογένεια με μια κληρονομημένη ισοζυγισμένη μετάθεση, είναι σχεδόν απίθανο να κάνει κανείς ένα παιδί με ειδικές ανάγκες που να τις έχει προκαλέσει η οικογενής μετάθεση. Όσο περισσότερα άτομα υπάρχουν στην οικογένεια με την ισοζυγισμένη μετάθεση και χωρίς ειδικές ανάγκες, τόσο πιο σίγουροι μπορείτε να είστε. Ενίοτε αποδεικνύεται ότι μια φαινομενικά ισοζυγισμένη μετάθεση στην πραγματικότητα περιλαμβάνει μια ανισοζυγία, τόσο μικρή που δεν είναι ορατή στο μικροσκόπιο. Νέες και πιο ευαίσθητες μοριακές τεχνικές διερεύνησης των χρωμοσωμάτων, όπως οι μικροσυστοιχίες, μπορούν να βοηθήσουν στην ανίχνευση πολύ μικρών κομματιών χρωμοσωμάτων που βρίσκονται σε πλεόνασμα ή έλλειψη. Σε αυτή την πολύ σπάνια περίπτωση, ο φορέας ίσως να έχει κάποιες ειδικές ανάγκες. 6

7 Οι άντρες και οι γυναίκες με μια ισοζυγισμένη μετάθεση θα έχουν προβλήματα γονιμότητας; Οι περισσότεροι άντρες και γυναίκες με μια ισοζυγισμένη μετάθεση μπορούν να κάνουν παιδιά. Μπορεί να τους πάρει περισσότερο χρόνο να έχουν μια επιτυχημένη εγκυμοσύνη καθώς ένα ποσοστό των σπερματοζωαρίων ή των ωαρίων τους έχουν μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα και τα σχηματιζόμενα έμβρυα δεν μπορούν να επιβιώσουν. Αποβολή και απώλεια εγκυμοσύνης Η αποβολή είναι εκπληκτικά συνηθισμένη, συχνά πριν ακόμη μια γυναίκα συνειδητοποιήσει πως είναι έγκυος. Όταν μια γυναίκα ανακαλύπτει πως είναι έγκυος, υπάρχει μια στις εφτά πιθανότητες η κύηση να καταλήξει σε αποβολή. Συχνά η αιτία της αποβολής είναι άγνωστη γι αυτό το λόγο και οι γιατροί προβαίνουν σε περαιτέρω εξετάσεις μετά τη δεύτερη ή τρίτη αποβολή. Όταν το ένα μέλος του ζευγαριού έχει μια ισοζυγισμένη μετάθεση, η πιθανότητα να χαθεί η εγκυμοσύνη, συνήθως στους τρεις πρώτους μήνες αλλά μερικές φορές και λίγο αργότερα, φτάνει το 20-30% ενώ περιστασιακά ξεπερνάει το 50%. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι αποβολές συμβαίνουν γιατί το έμβρυο έχει μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα πλεόνασμα χρωμοσωμικού υλικού ή έλλειψη αυτού. Όσο μεγαλύτερη η ανισοζυγία τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να μην πετύχει μια εγκυμοσύνη ή να χαθεί. Κάθε φορά που προσπαθείτε για μια εγκυμοσύνη, οι πιθανότητες είναι οι ίδιες - ένα μωρό με φυσιολογικά ή ισοζυγισμένα χρωμοσώματα, ή ένα μωρό με περίσσεια ή έλλειψη χρωμοσωμικού υλικού. Εάν έχετε πολλαπλές επαναλαμβανόμενες αποβολές χωρίς επιτυχημένες εγκυμοσύνες, ίσως να θέλετε να το συζητήσετε με το γενετικό σας σύμβουλο ή το γενετιστή σας. Ερωτήσεις που μπορεί να θέλετε να απαντηθούν είναι εάν ένα έμβρυο με μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματα μπορεί να επιβιώσει μέχρι τη γέννηση του, εάν είναι πιθανόν να πεθάνει λίγο μετά τη γέννησή, ή στην περίπτωση που επιζήσει, πόσο σοβαρά θα επηρεαστεί, τόσο νοητικά όσο και σωματικά. Εάν γνωρίζετε ότι έχετε μια οικογενή ισοζυγισμένη μετάθεση κληρονομημένη από έναν από τους γονείς σας, έχετε μια καθησυχαστική απόδειξη ότι το παιδί που θα κάνετε είναι πολύ πιθανόν να είναι υγιές. Μετά από μια αποβολή ίσως σας ζητηθεί να στείλετε τα προϊόντα για γενετική ανάλυση. Αυτή είναι μια αρκετά δύσκολη απόφαση σε μια πολύ τραυματική στιγμή αλλά μπορεί να βοηθήσει να σχηματιστεί μια εικόνα του τι συμβαίνει, καθώς επίσης και να προάγει τις γνώσεις της γενετικής. Το ότι βρέθηκα στη σύσκεψη της Unique και συνάντησα κι άλλους ανθρώπους με ισοζυγισμένη μετάθεση μου έδωσε κουράγιο να προσπαθήσω και πάλι να μείνω έγκυος. Έχω μέχρι τώρα εννέα αποβολές και δύο υγιέστατα και πανέμορφα παιδιά! 7

8 Είστε έγκυος: πόσο σύντομα μπορείτε να μάθετε σχετικά με τα χρωμοσώματα του μωρού σας; Το νωρίτερο τεστ προς το παρόν που μπορεί να δείξει τη χρωμοσωμική σύσταση του μωρού σας κατά την κύηση βασίζεται σε βιοψία χοριακών λαχνών (CVS) στις εβδομάδες περίπου. Με μία λεπτή βελόνα συλλέγεται λίγος ιστός από τον πλακούντα (ύστερο). Συνήθως τα αποτελέσματα δίνονται μέσα σε τρεις μέρες με δύο εβδομάδες. Η λήψη των χοριακών λαχνών αυξάνει λίγο την πιθανότητα της αποβολής περίπου 1%. Αν αυτό συμβεί, θα συμβεί μέσα σε πέντε μέρες από την ημέρα της λήψης. Τα χρωμοσώματα του μωρού σας μπορούν επίσης να ελεγχθούν με αμνιοπαρακέντηση. Με μία λεπτή βελόνα συλλέγεται λίγο από το υγρό που περιβάλλει το μωρό στη μήτρα. Αυτό γίνεται περίπου κατά τη 16 η εβδομάδα της κύησης και συνήθως τα προκαταρκτικά αποτελέσματα δίνονται μέσα σε μερικές μέρες και ακολουθούνται από επιβεβαίωση της χρωμοσωμικής σύστασης του μωρού σε μέρες. Η αμνιοπαρακέντηση έχει συσχετιστεί με μια λίγο αυξημένη πιθανότητα αποβολής της τάξης του 0,5-1%. Αυτοί οι έλεγχοι μπορούν να δείξουν αν το μωρό σας έχει περίσσεια ή έλλειψη χρωμοσωμικού υλικού, αλλά δεν μπορούν να υποδείξουν το κατά πόσο θα επηρεαστεί το μωρό σας. Ένα παιδί με ανισοζυγισμένα χρωμοσώματα είναι πολύ πιθανόν να έχει ειδικές ανάγκες. Ένας υπέρηχος εμβρύου για ανωμαλίες μπορεί να βοηθήσει και να δείξει αν υπάρχει σοβαρός λόγος ανησυχίας για την υγεία του εμβρύου σε περίπτωση που εντοπίσει δομικά προβλήματα της καρδιάς ή άλλων βασικών οργάνων. Παρ όλα αυτά, το κατά πόσο ένα μωρό επηρεάζεται από τα μη ισοζυγισμένα χρωμοσώματά του φαίνεται μετά τη γέννησή του. Έχετε τη δυνατότητα να μιλήσετε με τη μαία σας ή το γυναικολόγο σας για το τι περιλαμβάνουν αυτοί οι έλεγχοι. Αυτοί είναι σε θέση να σας παραπέμψουν σε ένα γενετικό σύμβουλο ή γενετιστή αν χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με οποιαδήποτε μη φυσιολογικά αποτελέσματα. Εάν οι αναλύσεις δώσουν ανώμαλα αποτελέσματα, θα έχετε την επιλογή να συνεχίσετε την κύηση και να προετοιμάσετε τον εαυτό σας για τη γέννηση ενός παιδιού με ειδικές ανάγκες ή να διακόψετε την κύηση. Πολλά από τα μέλη της Unique έχουν έρθει αντιμέτωποι με αυτές τις αποφάσεις. Το να διακόψουμε την κύηση ήταν μια αγωνιώδης απόφαση για εμένα και το σύζυγό μου, αλλά το έκανε πιο εύκολο το γεγονός ότι και άλλα ζευγάρια έχουν πάρει την ίδια απόφαση. Άλλες επιλογές αναπαραγωγής Ίσως να θέλετε να διερευνήσετε άλλες επιλογές αναπαραγωγής. Το τι υπηρεσίες είναι διαθέσιμες και αν χρειάζεται να πληρώσετε γι αυτές εξαρτάται από τη χώρα στην οποία ζείτε, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν: Προ-εμφυτευτική γενετική διάγνωση (ΠΓΔ) Η προ-εμφυτευτική γενετική διάγνωση δίνει τη δυνατότητα να επιλεχθεί για μεταφορά στη μήτρα ένα έμβρυο που δε φέρει την ανισοζυγισμένη μετάθεση. 8

9 Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τον έλεγχο των χρωμοσωμάτων των εμβρύων κατά την τρίτη μέρα της ανάπτυξής τους και τη μεταφορά στη μήτρα μόνο εκείνων με φυσιολογικά ή ισοζυγισμένα χρωμοσώματα. Η μέθοδος που χρησιμοποιείται προς το παρόν δεν μπορεί να διαχωρίσει τα έμβρυα με φυσιολογικά χρωμοσώματα από εκείνα με την ισοζυγισμένη μετάθεση. Η Unique έχει μέλη που έχουν κάνει χρήση της ΠΓΔ και είναι χαρούμενοι να μοιραστούν την εμπειρία τους. Η διαθεσιμότητα της ΠΓΔ ποικίλλει μεταξύ χωρών και δεν είναι διαθέσιμη για χρωμοσωμικές μεταθέσεις σε όλα τα κέντρα γενετικής που κάνουν ΠΓΔ. Τα ποσοστά επιτυχίας είναι 20% σε κάθε νέο κύκλο και 30% για κάθε έμβρυο που μεταφέρεται στη μήτρα (το ποσοστό αφορά κυήσεις που φτάνουν μέχρι το τέλος με τη γέννηση ενός μωρού). Στο Ηνωμένο Βασίλειο η διαδικασία είναι ακριβή αλλά το 85% των ζευγαριών επιδοτούνται. Κάποιοι άνθρωποι βρίσκουν τη διαδικασία αρκετά ψυχοφθόρα. Γι αυτό η συμβουλευτική υποστήριξη είναι απαραίτητη καθ όλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τις επιλογές σας σχετικά με την ΠΓΔ επικοινωνήστε με ένα Κέντρο Γενετικής. Ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπέρματος (ICSI = intracytoplasmic sperm injection) Στις περιπτώσεις που υπάρχει ανησυχία για την γονιμότητα, υπάρχουν τρόποι να επιλεχθούν τα πιο δραστήρια, γρήγορα σπέρματα με μια ανάλυση σπέρματος και να χρησιμοποιηθούν αυτά για ή έγχυση σπέρματος στη μήτρα ή ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπέρματος (ICSI). Στη μέθοδο ICSI ένα μεμονωμένο σπερματοζωάριο προεπιλέγεται. Αυτό τοποθετείται με ένεση μέσα στο ωάριο, το οποίο έχει ωριμάσει και συλλεχθεί από τη μητέρα με τον ίδιο τρόπο που θα γινόταν αν αυτή έκανε εξωσωματική γονιμοποίηση. Αυτή η διαδικασία μπορεί να συνδυαστεί με την προ-εμφυτευτική διάγνωση για να εξασφαλιστεί η μεταφορά στη μήτρα μόνο εκείνων των εμβρύων που έχουν ισοζυγισμένα ή φυσιολογικά χρωμοσώματα. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΓΔ Φάρμακα χορηγούνται στη μητέρα για να διεγείρουν τις ωοθήκες της > πολλά ωάρια παράγονται και συλλέγονται> τα ωάρια γονιμοποιούνται με τεχνητή γονιμοποίηση για να παράγουν έμβρυα > τα έμβρυα αναπτύσσονται για 3 μέρες, τότε 1 κύτταρο αφαιρείται από το έμβρυο των 6-10 κυττάρων και ελέγχεται για την ύπαρξη μη ισοζυγισμένης μετάθεσης > 1 ή 2 έμβρυα με την ισοζυγισμένη μετάθεση/ φυσιολογικά χρωμοσώματα μεταφέρονται στη μήτρα > μέρες αργότερα γίνεται ένα τεστ εγκυμοσύνης > εάν η εγκυμοσύνη είναι επιτυχής, πραγματοποιείται προγεννητικός γενετικός έλεγχος γίνεται με βιοψία χοριακών λαχνών ή αμνιοπαρακέντηση. Δωρητής ωαρίου ή σπερματοζωαρίου Τα ζευγάρια μπορεί να σκεφτούν τη χρήση ωαρίου ή σπερματοζωαρίου από δότη εάν δεν μπορούν να κάνουν οι ίδιοι ένα υγιές παιδί. Σπέρμα από δότη μπορεί να δοθεί με έγχυση αυτού στη μήτρα της γυναίκας ακολουθώντας τον φυσικό της κύκλο ή μετά από φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών αυτής και επακόλουθη ωορρηξία. Ωάρια μπορούν δοθούν από κάποιον που γνωρίζετε ή να σας δοθούν από μια κλινική. Το ωάριο της δότριας συνδυάζεται με φρέσκο δείγμα σπέρματος από το σύντροφο της γυναίκας-λήπτη και όταν η μήτρα αυτής είναι κατάλληλα προετοιμασμένη με τη χρήση ορμονών, τότε το έμβρυο μεταφέρεται στη μήτρα χρησιμοποιώντας τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. 9

10 Υιοθεσία Κάποιες οικογένειες ίσως διαλέξουν να υιοθετήσουν παιδιά. Μετά από 6 αποβολές, αποφασίσαμε μαζί με το σύζυγό μου να κινήσουμε διαδικασίες υιοθεσίας. Τώρα είμαστε περήφανοι γονείς δύο πανέμορφων παιδιών (υιοθετημένα) και δεν το μετανιώνουμε. Η υιοθεσία είναι ένας τρόπος να δώσεις στα όχιτόσο τυχερά παιδιά μια οικογένεια που τα αγαπάει. Ένα αδημιούργητο παιδί δεν έχει την ανάγκη να δημιουργηθεί ή να ζήσει. Ενώ ένα παιδί που έχει γεννηθεί έχει το δικαίωμα να ζήσει. Τα παιδιά σας: Περισσότερες ερωτήσεις Τα υπόλοιπα παιδιά σας Τα υπόλοιπα παιδιά σας μπορούν κι αυτά να ελέγξουν τα χρωμοσώματά τους όταν είναι αρκετά μεγάλα και αποφασίσουν ότι θέλουν να ξέρουν. Αν εσείς θέλετε να μάθετε για τα χρωμοσώματα των παιδιών σας, αλλά εκείνα είναι ακόμα μικρά σε ηλικία για να αποφασίσουν για τον εαυτό τους, τότε απευθυνθείτε στα Κέντρα Γενετικής που έχετε κοντά σας. Οι κανόνες για το πότε είναι καλύτερο να τα ελέγξετε και να τους το πείτε είναι ελαστικοί και είναι τέτοιοι ώστε να εξασφαλίζουν το καλό της οικογένειας. Εάν το παιδί σας αναπτύσσεται φυσιολογικά, τότε είναι πολύ πιθανόν να έχουν φυσιολογικά χρωμοσώματα ή να είναι φορείς της οικογενούς ισοζυγισμένης μετάθεσης. Ένα φυσιολογικά αναπτυσσόμενο κορίτσι ή αγόρι με την οικογενή ισοζυγισμένη μετάθεση αναμένεται να είναι ανεπηρέαστο από αυτή, έως τη στιγμή που θα θελήσει να κάνει δικά του παιδιά. Πότε και πώς πρέπει να πούμε σε ένα παιδί για την ισοζυγισμένη του μετάθεση; Η Unique είναι στη διαδικασία προετοιμασίας ενός ξεχωριστού οδηγού πληροφοριών για το πώς να πείτε στα παιδιά ότι έχουν μια ισοζυγισμένη μετάθεση. Έχουμε ένα παιδί με ειδικές ανάγκες. Εάν έχουμε κι άλλο ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, θα είναι και τα δύο επηρεασμένα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο; Εάν αποκτήσετε κι άλλο παιδί με έλλειψη ή πλεόνασμα χρωμοσωμικού υλικού, είναι πολύ πιθανό να έχει ειδικές ανάγκες. Αλλά οι ανάγκες του δεν θα είναι ακριβώς οι ίδιες με αυτές του αδερφού ή της αδερφής του. Τα παιδιά αυτά μπορεί να έχουν την ίδια μη ισοζυγισμένη χρωμοσωμική σύσταση μεταξύ τους ή διαφορετική. Αυτό εξαρτάται από την μετάθεσή σας. Ακόμη και αν τα δυο παιδιά έχουν την ίδια χρωμοσωμική σύσταση, το αποτέλεσμα του πλεονάσματος ή της έλλειψης χρωμοσωμικού υλικού μπορεί να ποικίλλει κατά πολύ όπως διαφέρουν πολύ και τα αδέρφια με φυσιολογικά χρωμοσώματα μεταξύ τους. 10

11 Η ισοζυγισμένη μετάθεσή μου θα επηρεάσει την υγεία μου; Η πλειονότητα των εκατομμυρίων των ανθρώπων με μια ισοζυγισμένη μετάθεση δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας εξαιτίας αυτής. Τα παιδιά που κληρονομούν μια οικογενειακή ισοζυγισμένη μετάθεση δεν θα έπρεπε επίσης να έχουν κανένα πρόβλημα με την υγεία τους εξαιτίας αυτής. Γενικά οι ισοζυγισμένες μεταθέσεις συνήθως δεν έχουν κάποιο αντίκτυπο στην υγεία ή την ανάπτυξη του ατόμου γιατί στη πλειονότητα των περιπτώσεων τα σημεία θραύσης και επανασύνδεσης των χρωμοσωμάτων δεν διαταράσσουν την ομαλή λειτουργία του γενομικού υλικού. Είναι δυνατόν μια ισοζυγισμένη μετάθεση να θεραπευτεί; Όχι δεν είναι δυνατόν. Αλλά μία ισοζυγισμένη μετάθεση είναι πολύ απίθανο να προκαλέσει κάποιο πρόβλημα μέχρι ο φορέας να θελήσει να κάνει παιδιά. Μια ισοζυγισμένη μετάθεση ανιχνεύεται σε ένα έμβρυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Περιστασιακά, μια ισοζυγισμένη μετάθεση ανιχνεύεται σε ένα έμβρυο κατά τη βιοψία χοριακών λαχνών ή την αμνιοπαρακέντηση. Το πρώτο που πρέπει να γίνει σε αυτή την περίπτωση είναι να ελεγχθούν τα χρωμοσώματα των γονέων για να επιβεβαιωθεί αν η μετάθεση έχει κληρονομηθεί από εκείνους. Εάν έχει κληρονομηθεί από έναν από τους γονείς και αν εκείνος δεν έχει κανένα πρόβλημα από τη μετάθεση, είναι πιθανόν το μωρό να μην έχει κανένα πρόβλημα υγείας επίσης. Εάν και οι δύο γονείς έχουν φυσιολογικά χρωμοσώματα, τότε η μετάθεση του εμβρύου είναι νέα ( εξ αρχής- de novo). Στις περισσότερες περιπτώσεις το μωρό δεν θα επηρεαστεί από αυτή. Παρ όλα αυτά υπάρχει κίνδυνος τα σημεία θραύσης των χρωμοσωμάτων να διαταράζουν σημαντικά γονίδια ή να μην είναι τόσο ξεκάθαρα όσο φαίνονται. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να γίνει λεπτομερής υπερηχογραφικός έλεγχος για την ανίχνευση πιθανών σωματικών ανωμαλιών του εμβρύου. Τα ζευγάρια μπορούν επίσης να επικοινωνήσουν με ένα γενετικό σύμβουλο ο οποίος θα τους μιλήσει για τα πιθανά προβλήματα μιας τέτοιας κύησης. Κάποιες φορές βοηθάει το να μελετούνται τα χρωμοσώματα με πιο ευαίσθητες μοριακές τεχνικές οι οποίες δείχνουν εάν κάποια συγκεκριμένα γονίδια έχουν χαθεί, έχουν προστεθεί ή διακόπτονται από τα σημεία θραύσης των χρωμοσωμάτων. Σε αντίθεση με αυτούς τους ανθρώπους, οι περισσότεροι από τα 12 εκατομμύρια φορείς μιας ισοζυγισμένης μετάθεσης δεν γνωρίζουν ότι φέρουν μια ασυνήθιστη χρωμοσωμική ανακατάταξη. 11

12 Υποστήριξη και Πληροφορίες Για πληροφορίες και υποστήριξη Rare Chromosome Disorder Support Group, PO Box 2189, Caterham, Surrey CR3 5GN, UK Tel/Fax: +44(0) Το Unique είναι μία φιλανθρωπική οργάνωση, χωρίς χρηματοδότηση από την κυβέρνηση, και βασίζεται εξολοκλήρου σε δωρεές και επιχορηγήσεις. Αν μπορείτε να στηρίξετε τη δουλειά μας με οποιοδήποτε τρόπο, όσο μικρός κι αν είναι αυτός, σας παρακαλούμε να κάνετε μια δωρεά μέσω της ιστοσελίδας μας html/makingadonation.asp Σας παρακαλούμε βοηθείστε μας να σας βοηθάμε! Αυτός ο οδηγός πληροφοριών επικεντρώνει στις ισοζυγισμένες αμοιβαίες μεταθέσεις. Η Unique μπορεί επίσης να δώσει πληροφορίες και στοιχεία επικοινωνίας οικογενειών με μια ισοζυγισμένη μετάθεση με ενδοχρωμοσωμική προσθήκη υλικού. Η Unique δημοσιεύει έναν ξεχωριστό οδηγό πληροφοριών για τις μεταθέσεις τύπου Robertsonian. Αυτό το φυλλάδιο δεν αποτελεί υποκατάστατο της προσωπικής ιατρικής συμβουλής. Οι οικογένειες θα πρέπει να συμβουλευτούν έναν ιατρό καταρτισμένο σε θέματα γενετικής διάγνωσης, διαχείρισης και υγείας. Πιστεύεται πως οι παρούσες πληροφορίες είναι οι καλύτερες διαθέσιμες την περίοδο της δημοσίευσης. Η σύνταξη έγινε από την Unique σε συνεργασία με την καθηγήτρια Γενετικής της Αναπαραγωγής του Πανεπιστημίου Warwick, Professor Maj Hultén, Ηνωμένο Βασίλειο Ελληνική μετάφραση: Μαρία Μουρίκη, ΒSc., Πιστοποιημένη από το UK Health Professions Council Κλινική Κυτταρογενετίστρια, DNA Biolab, Κέντρο έρευνας και ανάπτυξης εφαρμογών γενετικής και μοριακής βιολογίας Κρήτης, Ελλάδα. Copyright Unique 2011 Rare Chromosome Disorder Support Group Charity Number Registered in England and Wales Company Number

Ισοζυγισμένες Μεταθέσεις

Ισοζυγισμένες Μεταθέσεις Υποστήριξη και Πληροφορίες Για πληροφορίες και υποστήριξη Rare Chromosome Disorder Support Group, PO Box 2189, Caterham, Surrey CR3 5GN, UK Tel/Fax: +44(0)1883 330766 info@rarechromo.org www.rarechromo.org

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Orphanet Ιστοσελίδα ελεύθερης πρόσβασης που παρέχει πληροφορίες για τις σπάνιες παθήσεις, τα κλινικά πειράµατα, τα φάρµακα και συνδέσµους για οµάδες υποστήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιστοσελίδα: www.orpha.net

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη.

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. 12 Γενετικό γλωσσάριο Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιηµένο από το γλωσσάριο που αρχικά δηµιουργήθηκε από το Πάρκο Γενετικής Γνώσης London IDEAS (London

Διαβάστε περισσότερα

prenatal Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος

prenatal Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος prenatal Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος 1 Είστε έγκυος. Συγχαρητήρια! 2 Αγαπητοί μελλοντικοί γονείς, Αυτή είναι μια πολύ συναρπαστική περίοδος για εσάς και είναι πολύ φυσικό να ανησυχείτε για την

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Γράφει: Ματκάρης Τ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Πώς πρέπει να υπολογίζω τον κύκλο και την ωορρηξία μου; Ο κύκλος μιας γυναίκας μετριέται από την πρώτη μέρα της περιόδου της μέχρι την

Διαβάστε περισσότερα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα 1 Όπως όλοι γνωρίζουμε κάθε ζωντανός οργανισμός αποτελείται από κύτταρα. Μέσα στον πυρήνα των κυττάρων υπάρχουν τα χρωμοσώματα, τα οποία αποτελούν to γενετικό υλικό (DNA). Στα χρωμοσώματα αυτά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη γυναικολογική πάθηση που λέγεται "ενδομητρίωση". Έχει δύσκολο όνομα, άγνωστη προέλευση, ποικιλία στη εμφάνιση και τη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β Τετράμηνο. Θέμα: Προγεννητικός Έλεγχος (Κεφάλαιο 12) Ονοματεπώνυμο: Κ. Κυριακή Τμήμα: Α2 Καθηγητής: κ.

Εργασία Βιολογίας. Β Τετράμηνο. Θέμα: Προγεννητικός Έλεγχος (Κεφάλαιο 12) Ονοματεπώνυμο: Κ. Κυριακή Τμήμα: Α2 Καθηγητής: κ. Εργασία Βιολογίας Β Τετράμηνο Θέμα: Προγεννητικός Έλεγχος (Κεφάλαιο 12) Ονοματεπώνυμο: Κ. Κυριακή Τμήμα: Α2 Καθηγητής: κ.πιτσιλαδής Βασίλης Τι είναι ο προγεννητικός έλεγχος; Ο προγεννητικός έλεγχος αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

αμινοξύ. Η αλλαγή αυτή έχει ελάχιστη επίδραση στη στερεοδιάταξη και τη λειτουργικότητα της πρωτεϊνης. Επιβλαβής

αμινοξύ. Η αλλαγή αυτή έχει ελάχιστη επίδραση στη στερεοδιάταξη και τη λειτουργικότητα της πρωτεϊνης. Επιβλαβής Κεφάλαιο 6: ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ -ΘΕΩΡΙΑ- Μεταλλάξεις είναι οι αλλαγές που συμβαίνουν στο γενετικό υλικό ενός οργανισμού, τόσο σε γονιδιακό επίπεδο (γονιδιακές μεταλλάξεις) όσο και σε χρωμοσωμικό επίπεδο (χρωμοσωμικές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Παρακάτω θα αναφερθούμε χωριστά στις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση (α) του

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58 Από: K-Life (Καθημερινή) Τα γενετικά νοσήματα είναι ιδιαίτερα σπάνιες ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις γονιδίων. Τα παιδιά που πάσχουν από αυτά χρειάζονται φροντίδα, ψυχολογική στήριξη αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Χάρης Χηνιάδης, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, τ. Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Παν/κού Νοσοκομείου St Bart's, London

Γράφει: Χάρης Χηνιάδης, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, τ. Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Παν/κού Νοσοκομείου St Bart's, London Γράφει: Χάρης Χηνιάδης, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, τ. Επιμελητής Μονάδας Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Παν/κού Νοσοκομείου St Bart's, London Στη διαδικασία της τεχνητής γονιμοποίησης (IVF) μεταφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Πεπτικό σύστημα Αναπνευστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα γονίδια Ι Α και i που καθορίζουν τις ομάδες αίματος: Α. είναι ατελώς επικρατή Β. είναι συνεπικρατή

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος φορέων. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Έλεγχος φορέων. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 16 Έλεγχος φορέων Αισθανόµαστε ιδιαίτερη υποχρέωση στα άτοµα που µας επέτρεψαν να τους πάρουµε συνεντεύξεις για να φτιαχτεί αυτό το φυλλάδιο. Τα ονόµατα έχουν τροποποιηθεί για την προστασία προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ:ΜΕΙΩΣΗ- ΓΑΜΕΤΟΓΕΝΕΣΗ. Μητρογιάννη Ευαγγελία Βαμβούνης Ιωάννης

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ:ΜΕΙΩΣΗ- ΓΑΜΕΤΟΓΕΝΕΣΗ. Μητρογιάννη Ευαγγελία Βαμβούνης Ιωάννης ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ:ΜΕΙΩΣΗ- ΓΑΜΕΤΟΓΕΝΕΣΗ Μητρογιάννη Ευαγγελία Βαμβούνης Ιωάννης 5/3/2013 Η κυτταρική διαίρεση είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα αρχικό κύτταρο διαιρείται σε δύο θυγατρικά. Στους πολυκύτταρους

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ

ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ Σύνδροµο Down Το σύνδροµο Down είναι µια γενετική ανωµαλία ου εριλαµβάνει συνδυασµό χαρακτηριστικών, ό ως νευµατική καθυστέρηση, συγκεκριµένα χαρακτηριστικά ροσώ ου και συχνά καρδιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα γονίδια Ι Α και i που καθορίζουν τις ομάδες αίματος:

Διαβάστε περισσότερα

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες Χρωμοσωματικές ανωμαλίες ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ: 50% ΤΩΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 60 ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ~0.7% ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ 2 % ΤΩΝ ΚΥΗΣΕΩΝ ΜΗΤΕΡΩΝ ΑΝΩ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΣΤΟ ΓΟΝΙ ΙΟ Χ

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΣΤΟ ΓΟΝΙ ΙΟ Χ ΜΥΪΚΗ ΥΣΤΡΟΦΙΑ ΤΥΠΟΥ DUCHENNE Τι είναι η µυϊκή δυστροφία (Μ ) τύπου Duchenne; Υπάρχουν πολλοί τύποι Μ και όλοι προκαλούνται από ελαττώµατα στα γονίδια (οι κληρονοµικές µονάδες που µεταβιβάζουν οι γονείς

Διαβάστε περισσότερα

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων ΚεφόΑηιο 5 ΜενδεΠική κπηρονουικότηϊα 1. Συμπληρώστε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο: Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση των ομόλογων χρωμοσωμάτων και ελέγχουν την ίδια ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής

Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής Κεφάλαιο 12ο Αναπαραγωγή Ανάπτυξη Μαυροματάκης Γιώργος- Βιολόγος σχολική χρονιά 2011-2012 1ο Μάθημα Κεφ. 12 Οι ζωντανοί οργανισμοί, ανεξάρτητα εάν ανήκουν στα Βακτήρια,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2014

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2014 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ΩΡΕΣ Ονοματεπώνυμο:...Τμήμα:... Αριθμός:...

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατά τη µεταγραφή του DNA συντίθεται ένα α. δίκλωνο µόριο DNA. β. µονόκλωνο µόριο DNA. γ. δίκλωνο RNA. δ. µονόκλωνο RNA.

1. Κατά τη µεταγραφή του DNA συντίθεται ένα α. δίκλωνο µόριο DNA. β. µονόκλωνο µόριο DNA. γ. δίκλωνο RNA. δ. µονόκλωνο RNA. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

Νομικό Πλαίσιο. Γενικές Αρχές

Νομικό Πλαίσιο. Γενικές Αρχές Νομικό Πλαίσιο Η ειδική ελληνική νομοθεσία Νόμοι 3089 / 2002 : «Ιατρική υποβοήθηση στην ανθρώπινη αναπαραγωγή» και νόμος 3305 / 2005 «Εφαρμογή της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής» Γενικές Αρχές Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση

Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση Η προγεννητική διάγνωση Ενδείξεις: -Προχωρημένη ηλικία μητέρας (πιο συχνό: σύνδρομο Down) -Προγενέστερο παιδί με de novo χρωμοσωμική ανωμαλία -Ύπαρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 14: Συνοψίζοντας...

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 14: Συνοψίζοντας... ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 14: Συνοψίζοντας... Είναι ΠΟΛY σημαντικό να καταλαβαίνουμε ότι: Χρωμόσωμα - γονίδιο - DNA Jkjk kjkjk jkjkjk hjjhj hjhjh - Ομόλογα χρωμοσώματα - αλληλόμορφα γονίδια

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο Υπερηχογραφικά καθοδηγούμενος επεμβατικός έλεγχος στη Μαιευτική Νικόλαος Δ. Βραχνής Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εμβρυομητρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Αρεταίειο Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α κ Θέµα 1 ο Από τις παρακάτω πολλαπλές απαντήσεις να επιλέξετε τη σωστή. 1. Αν ένα γονίδιο βακτηριακού DNA έχει µήκος 1500 ζεύγη βάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Τι συµβαίνει σε ένα Εργαστήριο Γενετικής?

Τι συµβαίνει σε ένα Εργαστήριο Γενετικής? 12 εργαστήριο ίσως ελέγξει τα αποθηκευµένα δείγµατα (ιδιαίτερα εάν ο αρχικός έλεγχος δεν έδωσε αποτέλεσµα), αλλά µόνο εάν έχετε δώσει τη γραπτή σας συγκατάθεση για κάτι τέτοιο. Με αυτό τον τρόπο οι ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Β. Σιωπηλές μεταλλάξεις: όταν προκύπτει συνώνυμο κωδικόνιο, οπότε το αμινοξύ που προκύπτει από τη μετάφραση είναι ίδιο με το φυσιολογικό

Β. Σιωπηλές μεταλλάξεις: όταν προκύπτει συνώνυμο κωδικόνιο, οπότε το αμινοξύ που προκύπτει από τη μετάφραση είναι ίδιο με το φυσιολογικό Θέμα 1 ο 1. α 2. γ 3. γ 4.β 5. δ Θέμα 2 ο Α. Οι νόμοι του Mendel δεν ισχύουν σε πολυγονιδιακούς χαρακτήρες και σε συνδεδεμένα γονίδια (μη ανεξάρτητα), ενώ οι αναλογίες δεν είναι οι αναμενόμενες σε φυλοσύνδετα

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ

Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ (Ληψη) Βιοψια Χοριακων Λαχνων (Εξεταση ιστου πλακουντα) Αμνιοπαρακεντηση (Εξεταση αμνιακου υγρου) Απαντησεις στις ερωτησεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξέταση για το σύνδροµο Down στην εγκυµοσύνη

Εξέταση για το σύνδροµο Down στην εγκυµοσύνη Greek Translation Εξέταση για το σύνδροµο Down στην εγκυµοσύνη Η επιλογή εάν θα κάνετε τις εξετάσεις είναι µια σηµαντική απόφαση για εσάς και το µωρό σας Το φυλλάδιο αυτό σας παρέχει µερικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6: Μεταλλάξεις

Κεφάλαιο 6: Μεταλλάξεις Κεφάλαιο 6: Μεταλλάξεις ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΝΩΣΕΩΝ 1. Τι ονομάζονται μεταλλάξεις και ποια τα κυριότερα είδη τους; 2. Ποιες οι διαφορές μεταξύ γονιδιακών και χρωμοσωμικών μεταλλάξεων; 3. Οι μεταλλάξεις στα σωματικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣ:ΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ Λυκείου 23 Φεβρουάριοου 2014

ΔΙΑΓΩΝΙΣ:ΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ Λυκείου 23 Φεβρουάριοου 2014 ΔΙΑΓΩΝΙΣ:ΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ Λυκείου 23 Φεβρουάριοου 2014 Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου:. ΘΕΜΑ 1 Ο Να απαντήσετε στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής: 1. Η ανευπλοειδία είναι είδος μετάλλαξης που οφείλεται:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 ΘΕΜΑ 1ο 1. δ, ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 2. β, 3. β, 4. γ, 5. δ. ΘΕΜΑ2ο 1. Σχολικό βιβλίο, σελίδα 31: «Υπάρχουν τέσσερα είδη μορίων RNA και το μεταφέρει στη θέση της πρωτεϊνοσύνθεσης».

Διαβάστε περισσότερα

Η πιθανότητα για «κορώνα-γράμματα» είναι «50-50». Αν στρίψω το νόμισμα 10 φορές, πόσες φορές θα έρθει κορώνα και πόσες φορές θα έρθει γράμματα;

Η πιθανότητα για «κορώνα-γράμματα» είναι «50-50». Αν στρίψω το νόμισμα 10 φορές, πόσες φορές θα έρθει κορώνα και πόσες φορές θα έρθει γράμματα; ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ «ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» Μ. Εργαζάκη Ομάδα εργασίας 1. 2. 3. Ημερομηνία: 22-12-16 Φύλλο εργασίας 3: Η ιδέα της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 1) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ ΕΥΠΛΟΕΙΔΙΑ: ΚΑΘΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Ν (ΑΠΛΟΕΙΔΕΣ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑ) 3Ν ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 4Ν τριπλοειδία Α) Γονιμοποίηση ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ 1 ο ΑΠΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΥ ΕΝΙΑΙΥ ΛΥΚΕΙΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΥΝΙΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΜΕΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΛΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ 1 (δ) µονόκλωνο RNA 2. (β) αντίγραφα των mrna όλων των γονιδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΒΑΚΑΛΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΒΑΚΑΛΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΒΑΚΑΛΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο 1. α 2. γ 3. β 4. β 5. β ΘΕΜΑ 2 Ο Α. Ένας αυτοσωμικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 20 / 02 / 2016 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ:. ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 12: Βασικές έννοιες γενετικής. Συνοψίζοντας & Επεκτείνοντας τις γνώσεις των τριών εργαστηριακών ασκήσεων

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 12: Βασικές έννοιες γενετικής. Συνοψίζοντας & Επεκτείνοντας τις γνώσεις των τριών εργαστηριακών ασκήσεων ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 12: Βασικές έννοιες γενετικής Συνοψίζοντας & Επεκτείνοντας τις γνώσεις των τριών εργαστηριακών ασκήσεων Όλοι έχουμε αναρωτηθεί κάποια στιγμή Γιατί μοιάζουμε με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ,, 4, 5 και 6 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 0 / 0 / 06 ΘΕΜΑ Ο -γ -4 3-δ 4-δ 5-β ΘΕΜΑ Ο Α. Παρατηρούμενη Φ.Α

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/03/12 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.10159 Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 Σύνδρομο Down ή αλλιώς Τρισωμία 21 ή Τρισωμία G είναι η περιγραφή μια ανωμαλίας, που περικλείει ένα σύνολο χαρακτηριστικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡ. : 19/05/2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ (120 ΛΕΠΤΑ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:.. ΑΡ.: ΠΡΟΣΟΧΗ ΚΑΘΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡ. : 19/05/2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ (120 ΛΕΠΤΑ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:.. ΑΡ.: ΠΡΟΣΟΧΗ ΚΑΘΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015-2016 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΒΑΘΜΟΣ.../35 ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ ΥΠΟΓΡΑΦΗ:. ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡ. : 19/05/2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Γενετική (Medical Genetics) Γενετική Ανθρώπου

Ιατρική Γενετική (Medical Genetics) Γενετική Ανθρώπου Ιατρική Γενετική (Medical Genetics) Γενετική Ανθρώπου Εφαρμογή των αρχών της γενετικής στην ιατρική πρακτική Γενετικά νοσήματα (ΑΥ/ΑΕ/Φ-σ) Μελέτη του τρόπου κληρονόμισης νοσήματος σε οικογένεια Χαρτογράφηση

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται α. εσώνια β. εξώνια γ. υποκινητές δ. 5 αμετάφραστες περιοχές.

Α1. Οι περιοχές του DNA που μεταφράζονται σε αμινοξέα ονομάζονται α. εσώνια β. εξώνια γ. υποκινητές δ. 5 αμετάφραστες περιοχές. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας

Διαβάστε περισσότερα

5. Η μεταγραφή σ ένα ευκαρυωτικό κύτταρο γίνεται α. στα ριβοσώματα. β. στο κυτταρόπλασμα. γ. στον πυρήνα. δ. στο κεντρομερίδιο.

5. Η μεταγραφή σ ένα ευκαρυωτικό κύτταρο γίνεται α. στα ριβοσώματα. β. στο κυτταρόπλασμα. γ. στον πυρήνα. δ. στο κεντρομερίδιο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ «ΕΝΑ» ΓΙΟΜΠΛΙΑΚΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΠΕΤΡΟΜΕΛΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ «ΕΝΑ» ΓΙΟΜΠΛΙΑΚΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΠΕΤΡΟΜΕΛΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ «ΕΝΑ» ΓΙΟΜΠΛΙΑΚΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΠΕΤΡΟΜΕΛΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ο µέγιστος αριθµός διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Το DNA μέσα στον πυρήνα των κυττάρων είναι οργανωμένο σε χρωμοσώματα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Το DNA μέσα στον πυρήνα των κυττάρων είναι οργανωμένο σε χρωμοσώματα Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους 2016-2017 Γ. Αμπατζίδης Το DNA μέσα στον πυρήνα των κυττάρων είναι οργανωμένο σε χρωμοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

"Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde

Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι. Oscar Wilde 1 Αγαπημένε μου φίλε/η, "Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde Θα ήθελα να σε καλωσορίσω σε αυτό το σεμινάριο. Είναι πολύ σημαντικό για εμένα να ξέρεις πώς δεσμεύομαι με το πέρας

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

CERVICAL SCREENING The Facts

CERVICAL SCREENING The Facts CERVICAL SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση τραχήλου; Η εξέταση τραχήλου δεν είναι εξέταση διάγνωσης του καρκίνου του τραχήλου. Είναι µια εξέταση που ελέγχει

Διαβάστε περισσότερα

Οι κυριότερες τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης

Οι κυριότερες τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης Μαρία Βενετίκου 1, Σοφία Σκυλοδήμου και Φερενίκη Κοσμά 12 Οι κυριότερες τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης εξωσωματική γονιμοποίηση (in vitro fertilization, IVF) αποτελεί την πλέον εξελιγμένη μέθοδο υποβοηθούμενης

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 1Α. Να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ενότητα 11: Ηθική θεώρηση της εξωσωματικής γονιμοποίησης Μιλτιάδης Βάντσος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ, ΕΚΤΡΩΣΕΙΣ, ΤΟΚΕΤΟΣ Ποιοι παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 2) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ Αποτέλεσμα θραύσης και ανώμαλης ανασύστασης χρωμοσωμάτων Αφορούν ή ένα χρωμόσωμα περισσότερα χρωμοσώματα Είναι ή Ισοζυγισμένες (διατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

Οι μονογονιδιακοί χαρακτήρες στον άνθρωπο και ο τρόπος κληρονόμησης.

Οι μονογονιδιακοί χαρακτήρες στον άνθρωπο και ο τρόπος κληρονόμησης. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΕΡΑΤΕΑΣ Οι μονογονιδιακοί χαρακτήρες στον άνθρωπο και ο τρόπος κληρονόμησης. Μαθητές: Όλγα Ντριζάη, Κυριακή Πρίφτη 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό και εύκολα µπορεί να παρατηρηθεί ότι όλα τα άτοµα

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα