ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ"

Transcript

1 ΠΜΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Χ. ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ «ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΥΨΗΛΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 6 ος -11 ος αιώνας» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ Στο έργο παρουσιάζεται με γνώμονα το επιστημονικό κεκτημένο των διεθνών σχέσεων και της στρατηγικής ανάλυσης η υψηλή στρατηγική της βυζαντινής αυτοκρατορίας που αποτέλεσε τη μακροβιότερη αυτοκρατορία στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού από τον 6 ο έως και τον 11 ο αιώνα. Αρχικά τίθεται το θεωρητικό πλαίσιο της υψηλής στρατηγικής που περιλαμβάνει αφενός το πλαίσιο ανάλυσης των πολέμων και αφετέρου τις μακροσκοπικές υψηλές στρατηγικές των κρατών τόσο σε ειρηνικές όσο και σε περιόδους πολέμου. Η μακροσκοπική υψηλή στρατηγική δεν αφορά μόνο το στοιχείο της σύγκρουσης στη διεθνή πολιτική αλλά αφορά επίσης και την αύξηση της επιρροής ενός κράτους στη διεθνή πολιτική μέσω της προώθησης θεσμών συνεργασίας και επιδίωξης προώθησης πανανθρώπινων αξιών. Η υψηλή στρατηγική στον πόλεμο αναφέρεται στο σύνολο των μέσων που χρησιμοποιούν οι αντιμαχόμενοι για να προωθήσουν τους αντικειμενικούς σκοπούς που έχουν θέσει και περιλαμβάνει πέντε διαστάσεις την στρατιωτική στρατηγική, την οικονομία, την εσωτερική πολιτική, την διεθνή νομιμοποίηση και την διπλωματία. Η στρατιωτική στρατηγική αναφέρεται στη χρήση της ένοπλης βίας για την προώθηση των πολιτικών σκοπών και περιλαμβάνει τις χερσαίες, ναυτικές και εναέριες δυνάμεις. Ο πόλεμος υπακούει με ελάχιστες εξαιρέσεις στους πολιτικούς αντικειμενικούς σκοπούς οι οποίοι εάν επιτευχθούν ή εκπληρωθούν η χρήση βίας δεν θα έχει νόημα. Η χρήση ένοπλης βίας έχει τρεις βασικούς επιχειρησιακούς στόχους με σκοπό την κάμψη της θέλησης του αντιπάλου. Α) Καταστροφή των ένοπλων δυνάμεων του αντιπάλου που αποτελεί και το σημαντικότερο κομμάτι των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Β) Κατάκτηση και υπεράσπιση εδάφους Γ) Καταστροφή συντελεστών ισχύος του αντιπάλου πλην τον ένοπλων δυνάμεων του. Η τακτική νίκη στη μάχη καλείται να εξυπηρετεί σε κάθε περίπτωση τους αντικειμενικούς πολιτικούς σκοπούς σε αντίθετη περίπτωση οι τακτικές νίκες θα είναι χωρίς αντίκρισμα. Παράλληλα η στρατηγική πρέπει να προσαρμόζεται στις τακτικές δυνατότητες σε αντίθετη περίπτωση αυτό θα οδηγήσει σε ήττες σε τακτικό επίπεδο και κατ επέκταση σε στρατηγική ήττα. Η ναυτική στρατηγική έχει συμπληρωματικό ρόλο προς τις χερσαίες επιχειρήσεις προσδίδοντας στις δυνάμεις της ξηράς κινητικότητα (μεταφορά, ανεφοδιασμός) και αυξημένη συγκέντρωση πυρός μέσω βομβαρδισμών. Με τον έλεγχο μιας θαλασσιάς περιοχής να είναι σαφώς δυσκολότερη από τον έλεγχο μιας χερσαίας περιοχής ο πόλεμος στη θάλασσα χαρακτηρίζεται από μεγάλη κινητικότητα. Η οικονομία του πολέμου αφορά την χρηματοδότηση των ενόπλων δυνάμεων τον εξοπλισμό καθώς και ζητήματα διοικητικής μέριμνας. Για την υψηλή στρατηγική θα

2 πρέπει να λαμβάνεται υπ όψην και η υπονόμευση της οικονομικής υποστήριξης των εχθρικών ενόπλων δυνάμεων. Συνήθως αποδίδουν περισσότερο οι επιχειρήσεις που έχουν να κάνουν με την καταστροφή των οικονομικών μέσων που έχουν άμεση σχέση με την υποστήριξη των εχθρικών ενόπλων δυνάμεων και όχι με την καταστροφή των γενικότερων οικονομικών υποδομών του αντιπάλου αφού ο λαός σε κατάσταση πολέμου είναι διατεθειμένος να υποβληθεί σε τέτοιου είδους θυσίες. Στον τομέα της εσωτερικής πολιτικής η ικανότητα ενός πολιτικού συστήματος να εξασφαλίζει τη λαϊκή υποστήριξη ηθική και υλική για την ενίσχυση των ένοπλων δυνάμεων αποτελεί σημαντικό παράγοντα της υψηλής στρατηγικής Η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα που εξαρτάται άμεσα πολιτική οργάνωση του κράτους και τη συνοχή του πολιτικού συστήματος. Σημαντικό παράγοντα αποτελεί και η εσωτερική νομιμοποίηση που συνίσταται στην ανοχή ή την υποστήριξη των πολεμικών προσπαθειών από τον λαό που εξαρτάται από τους πολιτικούς αντικειμενικούς σκοπούς του πολέμου ( η υπεράσπιση των εθνικών συνόρων αποσπά συνήθως καθολική λαϊκή νομιμοποίηση) ενώ ποικίλει ανάλογα και με τη μορφή του πολιτεύματος (πχ. Στο φεουδαρχικό σύστημα ο μονάρχης πρέπει να εξασφαλίσει την υποστήριξη των βαρόνων) Η διεθνής νομιμοποίηση εξαρτάται από το κατά πόσο ο σκοπός και τα μέσα του πολέμου συμβαδίζουν με τις διεθνείς αξίες. Συνίσταται λοιπόν στη στάση των υπολοίπων κρατών απέναντι στους εμπολέμους και στοχεύει στον θετικό επηρεασμό της διεθνούς κοινής γνώμης. Η διπλωματία αφορά την προσπάθεια για άμεση (εμπλοκή) ή έμμεση σύμπραξη στον πόλεμο τρίτων κρατών. Η διπλωματία εδράζεται στο υπολογισμό του εθνικού συμφέροντος και όχι στις κρατούσες διεθνείς αξίες όπως η διεθνής νομιμοποίηση αφού για την σύμπραξη ενός κράτους στον πόλεμο ή την έμμεση υποστήριξη σε έναν εκ των αντιμαχομένων απαιτείται ο ορθολογικός υπολογισμός του εθνικού συμφέροντος. Σε πόλεμο περισσοτέρων κρατών η διπλωματία έχει να κάνει με τον συντονισμό των συμμάχων για την επίτευξη των πολιτικών σκοπών και τη χρήση των μέσων, ενώ αφορά επίσης και τη σύναψη ευνοϊκής συνθήκης ειρήνης για τον τερματισμό του πολέμου. Για την μακροσκοπική υψηλή στρατηγική καθοριστικό ρόλο παίζει το στοιχείο του ανταγωνισμού σε ένα άναρχο διεθνές σύστημα όπου οι δρώντες (κράτη) προσπαθούν πρωτίστως και με κάθε τρόπο να αποφύγουν την πιθανή ήττα στον πόλεμο και τις συνέπειες που το γεγονός αυτό συνεπάγεται για την επιβίωση τους και τα ζωτικά συμφέροντα τους. Στο πλαίσιο αυτό τα κράτη ακολουθούν διαχρονικά τέσσερα πρότυπα στρατηγικών. Α) Στρατιωτική ανάσχεση επέκταση η στρατηγική αυτή συνίσταται στη χρήση της ισχύος του κράτους είτε για να αμυνθεί (ανάσχεση), είτε για να επιβληθεί σε αυτούς που του απειλούν ή ακόμα και να προχωρήσει σε ένα επιθετικό πόλεμο. Β) Συμμαχίες Ένα κράτος συμμαχεί με αλλά είτε για την αντιμετώπιση μιας απειλής είτε λόγω της ύπαρξης άλλων κοινών συμφερόντων. Οι συμμαχίες συγκεντρώνουν πόρους και ισχύ για την προώθηση κοινών σκοπών στα πλαίσιο ενός διεθνούς ανταγωνιστικού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο των συμμαχιών περιορίζεται η αυτονομία δράσης των συμμετεχόντων κρατών σε ένα βαθμό ενώ είναι ευάλωτες στο σύνδρομο του τζαμπατζή αφού το κάθε κράτος έχει συμφέρον να μεγιστοποιεί τα

3 οφέλη από τις συμμαχίες και να ελαχιστοποιεί το κόστος που οι συμμαχίες συνεπάγονται. Γ) Εξισορρόπηση: εξουδετέρωση απειλών μέσω ισορροπιών μεταξύ άλλων μονάδων του συστήματος ώστε να μην μπορεί ο αντίπαλος να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του εναντίον μας. Οι συμμετέχοντες δεν περιορίζονται από ελευθερία δράσης όπως στις συμμαχίες ενώ δεν επωμίζονται και το κόστος που απορρέει από την συμμετοχή σε συμμαχίες. Οι εξισορροπήσεις θα μπορούσαν να αποβούν ιδιαίτερα επωφελείς εάν τα κράτη προσαρμόζονται γρήγορα και ευέλικτα στους εκάστοτε συσχετισμούς ισχύος. Μειονέκτημα της συγκεκριμένης στρατηγικής αποτελεί ο μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας που εμπεριέχει Δ) Κατευνασμός : Προσπάθεια άμβλυνσης της απειλής μέσω παραχωρήσεων μονομερών ή αμοιβαίων με στόχο είτε τον πρόσκαιρο κατευνασμό μιας δευτερεύουσας απειλής για την συγκέντρωση των προσπαθειών στην κύρια απειλή είτε σε μακροπρόθεσμο πλαίσιο την υπέρβαση της αντιπαλότητας. Το πλεονέκτημα εφόσον η στρατηγική αυτή επιτευχθεί είναι η μείωση του συγκρουσιακού στοιχείου στις εξωτερικές σχέσεις ενός κράτους. Ωστόσο μπορεί εύκολα να εκληφθεί ως ένδειξη αδυναμίας και να ωθήσει τον αντίπαλο να αυξήσει τις απαιτήσεις του. Κατά κανόνα οι παραπάνω στρατηγικές συνδυάζονται και δεν είναι αλληλοαποκλειόμενες. Ο συγγραφέας παρακάτω προχωρεί στην εξέταση κάποιων χαρακτηριστικών συνδυασμών των παραπάνω στρατηγικών όπως ο συνδυασμός της στρατιωτικής ανάσχεσης-επέκτασης με συμμαχία φέροντας σαν χαρακτηριστικό παράδειγμα το ΝΑΤΟ κατά την περίοδο του Ψυχρού πολέμου που όμως οι διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών μελών απείλησαν κατά καιρούς την συνοχή της συμμαχίας όπως ο κίνδυνος κατάρρευσης της νοτιοανατολικής πτέρυγας από την έντονη αντιπαράθεση Ελλάδας-Τουρκίας σε Κύπρο και Αιγαίο αντίστοιχα. Συνδυασμός στρατιωτικής επέκτασης ανάσχεσης με εξισορροπήσεις φέροντας σαν χαρακτηριστικό παράδειγμα την Βρετανική υψηλή στρατηγική του 18 ου αιώνα. Το πρόβλημα εδώ αφορά τον τομέα της εσωτερικής νομιμοποίησης καθώς η πολιτική των εξισορροπήσεων λειτουργεί με γνώμονα τους συσχετισμούς ισχύος και όχι μέσω μιας ιδεολογικής φόρτισης που συνεπάγεται αρκετές φορές η στρατηγική της στρατιωτικής ανάσχεσης-επέκτασης. Ο συνδυασμός της στρατιωτικής ανάσχεσηςεπέκτασης με τον κατευνασμό αποτελεί ουσιαστικά μια στρατηγική «μαστίγιου και καρότου» ωστόσο δυνητικά προβλήματα αποτελούν η αλληλοϋπονόμευση της αξιοπιστίας των δύο στρατηγικών αφενός και αφετέρου η δημιουργία προβλημάτων εσωτερικής νομιμοποίησης που απορρέουν από την ιδεολογική φόρτιση μιας στρατηγικής της ανάσχεσης-επέκτασης. Ο συνδυασμός συμμαχίας και εξισορροπήσεων προϋποθέτει την επιτυχή μείξη των συμμαχικών δεσμεύσεων με την ελευθερία δράσης εξισορροπητικών ελιγμών αφετέρου. Προβληματική καθίσταται όμως η συμμαχική δέσμευση όταν δεν παρέχει δυνατότητα εξισορροπητικών ελιγμών με χαρακτηριστικό παράδειγμα την αδυναμία της Ελλάδας να προβεί σε εξισορροπητικούς ελιγμούς για την αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής (Συρία, Ιράν) ελέω των δεσμεύσεων που απορρέουν από την συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Ο συνδυασμός κατευνασμού και εξισορρόπησης είναι δύσκολο να επιτευχθεί από πλευράς διπλωματίας, λόγω του αντιφατικού χαρακτήρα των δύο στρατηγικών, καθώς ένα κράτος δεν μπορεί από τη μια πλευρά να προβαίνει σε υποχωρήσεις και από την άλλη να προσπαθεί να πείσει τρίτες δυνάμεις να κινηθούν εναντίον του αντιπάλου.

4 Τα κριτήρια αξιολόγησης της υψηλής στρατηγικής που παραθέτει ο συγγραφέας είναι: Α) καταλληλότητα Συνίσταται στη δυνατότητα μιας υψηλής στρατηγικής να προσαρμόζεται στις ευκαιρίες ή τις απειλές του διεθνούς περιβάλλοντος καθώς και τις εσωτερικές συνθήκες για την καλύτερη προώθηση των στόχων που έχουν τεθεί. Β) Εσωτερική συνοχή Αναφέρεται στις πτυχές της υψηλής στρατηγικής και κατά πόσο αυτές αλληλοϋποστηρίζονται ή αλληλοϋπονομεύονται. Γ) Αποδοτικότητα Συνίσταται στην προώθηση των πολιτικών σκοπών με το οικονομικότερη χρήση πόρων. Δ) Συσχετισμός ικανοτήτων και στόχων Η σωστή εκτίμηση των μέσων που διατίθενται για τον καθορισμό των πολιτικών σκοπών συχνά η υπερκετιμηση των δυνατοτήτων οδηγεί σε υπερεπέκταση με αποτέλεσμα να ακολουθεί η κρίση χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η στρατηγική που υιοθέτησε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός τον 6 ο αιώνα. Ε) Αντοχή σε σφάλματα Συνίσταται στην απορρόφηση των κραδασμών που προκαλούν τυχόν λάθη η απρόβλεπτα γεγονότα στην υψηλή στρατηγική ενός κράτους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Βιετνάμ για την αμερικάνικη υψηλή στρατηγική. Μετά την πτώση της δυτικής αυτοκρατορίας το 476 μ.χ. το κέντρο βάρους μετατοπίζεται πλέον στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και η βυζαντινή αυτοκρατορία λαμβάνει έναν τελείως διαφορετικό γεωπολιτικό προσανατολισμό από αυτόν της Ρωμαϊκής. Ο κρατικός μηχανισμός της αυτοκρατορίας λειτουργούσε οργανωμένα με την φορολογία να παρέχει τους πόρους για την άμυνα καθώς και τα σημαντικά δημόσια έργα που συντελέστηκαν. Στις αρχές του 6 ου αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία περιλάμβανε όλες τις περιοχές στη λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου (Βαλκάνια, Μ. Ασία, Συρία, Παλαιστίνη, Αίγυπτος) η πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη βρισκόταν στο σταυροδρόμι της Ευρασίας και Μεσογείου- Ευξείνου Πόντου. Από οικονομικής άποψης η Αίγυπτος ήταν από η πλουσιότερη περιοχή της αυτοκρατορίας χωρίς να αντιμετωπίζει ελέω και της γεωγραφικής της θέσης (περιστοιχισμένη από ερήμους) σημαντικές εξωτερικές απειλές πλην κάποιων φυλών στις όχθες του Άνω Νείλου που πληρώνονταν από του Βυζαντινούς για να μην προχωρούν σε επιθετικές ενέργειες. Η περιοχή της Υπερκαυκασίας αποτέλεσε χώρο αυξημένου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος για την Βυζαντινή Αυτοκρατορία καθώς η ύπαρξη της Περσίας ως αναθεωρητικής δύναμης στην περιοχή οδήγησε σε ένα ανταγωνισμό για την επέκταση των σφαιρών επιρροής χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα για κανένα από τους δύο. Η παρουσία των νομαδικών φύλων στην ουκρανική στέπα που θα μπορούσαν να απειλήσουν την αυτοκρατορία αποτέλεσε ένα ακόμα πεδίο γεωπολιτικού ενδιαφέροντος για τους βυζαντινούς αφού θα έπρεπε στον διπλωματικό τομέα να παρακολουθούν τα τεκτενόμενα στην περιοχή προλαβαίνοντας ή αποτρέποντας δυσάρεστες εξελίξεις. Στα Βαλκάνια η μορφολογία του εδάφους από τη μια πλευρά καθιστούσε δυσκολότερο τον αυτοκρατορικό έλεγχο των τοπικών πληθυσμών από την άλλη όμως διευκόλυνε την άμυνα έναντι των εξωτερικών απειλών.

5 Η υψηλή στρατηγική που ακολούθησε ο Ιουστινιανός οδήγησε στη στρατηγική υπερεπέκταση του Βυζαντίου με οδυνηρές συνέπειες για την ασφάλεια της αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια και την Κάτω Ιταλία. Καθώς μπορεί να περιέσωσε την Αυτοκρατορία ακόμα και σε περιπτώσεις τριμέτωπων πολέμων δεν ήταν όμως σε θέση να εξασφαλίσει μια μακρά περίοδο ειρήνης και δεν ήταν ανθεκτική σε σφάλματα όπως απέδειξε η συνέχεια με τον Ιουστίνο τον Β. Τα διαθέσιμα μέσα δεν ήταν ικανά να ανταποκριθούν τελικά στους μεγαλόπνοους στόχους. Οι πολιτικές που διαμόρφωσε ο ίδιος επηρέασαν ακόμα βαθιά την μετέπειτα βυζαντινή στρατηγική σκέψη. Παρά τις απειλές από την Περσία καθώς και από βαρβαρικά φύλα στα δυτικά ο Ιουστινιανός ο οποίος διέθετε μικρότερο στράτευμα κατάφερε να ανταπεξέλθει με την κατάλληλη κινητοποίηση πόρων. Η Βυζαντινή αμυντική στρατηγική βασίστηκε σε δύο πυλώνες αφενός τον τακτικό στρατό για άμυνα σε βάθος και αφετέρου τις αμυντικές οχυρώσεις με την πολιτοφυλακή και κατώτερες μονάδες πεζικού να έχουν κυρίαρχο ρόλο επί Ιουστινιανού μάλιστα υλοποιήθηκε πρόγραμμα κατασκευής ή επιδιόρθωσης 600 περίπου οχυρών διάσπαρτών σε όλες τις παραμεθόριες περιοχές κυρίως των Βαλκανίων για την προστασία των τοπικών πληθυσμών. Ο τακτικός στρατός ήταν τοποθετημένος στο εσωτερικό της επικράτειας και λειτουργούσε ως στρατηγική εφεδρεία ικανή να κινηθεί (λόγω της ύπαρξης ευρύτατου οδικού δικτύου αλλά και βυζαντινής ναυτικής ισχύος) σε οποιοδήποτε σημείο της αυτοκρατορίας μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Οι βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία όχι στην αριθμητική υπεροχή αλλά στην ποιοτική στρατηγική και τακτική ανωτερότητα. «Το Στρατηγικόν Του Μαυρίκιου» ένας στρατιωτικός κανονισμός που συντάχθηκε μια γενιά αργότερα περιγράφει τον πυρήνα της στρατηγικής σκέψης του Ιουστινιανού και των στρατηγών του Βελισάριου, Ναρσή και Σίτα «η στρατηγική χρησιμοποιεί χρόνους, τόπους αιφνιδιασμούς και τεχνάσματα για να ξεγελά τον εχθρό ωστέ ιδανικά να επιτυγχάνει τους στόχους της ακόμα και χωρίς μάχη». Παρατηρούμε στο στρατηγικόν του Μαυρίκιου την έμφαση στην αποφυγή του ρίσκου και την εξοικονόμηση προσωπικού. Ο συγγραφέας σημειώνει τρία είδη οδηγιών που χρήζουν ιδιαίτερη μνείας. 1) Πληροφόρηση και παραπλάνηση στοιχεία που έχουν βαθύτατα επηρεάσει την στρατηγική σκέψη της Ανατολής διαχρονικά (Σουν Τσου) 2) Πορείες και στρατόπεδα με έμφαση στην ασφάλεια και την αποφυγή ρίσκου υπογραμμίζει μεταξύ άλλων την αναγκαιότητα ύπαρξης περιπόλων και παρατηρητών που να προηγούνται του στρατεύματος. 3) Παράταξη μάχης Με ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο του ιππικού που αποτελούσε και τον πυρήνα του Βυζαντινού στρατού. Η παράταξη του ιππικού στη μάχη περιλάμβανε την παράταξη πρώτης γραμμής βάθους μερικών ιππέων και την ύπαρξη δεύτερης γραμμής ως εφεδρεία. Το πεζικό είχε έναν περισσότερο επικουρικό ρόλο τόσο σε τακτικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο. Κύρια αποστολή του ήταν να παρασύρει τον εχθρό σε μάχη σε ευνοϊκό χρόνο και τόπο και η πραγματοποίηση ελιγμών με σκοπό την ψυχολογική κατάρρευση του εχθρικού στρατεύματος ή την διακοπή της γραμμή επικοινωνιών του με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη τακτική του Βελισάριου κατά ενός δεκαπλάσιου σε μέγεθος περσικού στρατεύματος που οδήγησαν στην υποχώρηση του και σε μια βυζαντινή νίκη χωρίς μάχη την οποία αργότερα «αποθέωσε» ο Liddell Hart. O τακτικός στρατός βασιζόταν για την αντιμετώπιση πολλαπλών εχθρών στην υιοθέτηση διαφορετικής στρατηγικής αντιμετώπισης για κάθε αντίπαλο. Όπως για παράδειγμα με τους Πέρσες επεδίωκαν την μάχη του ιππικού σώμα με σώμα, με τα Γερμανικά φύλα ωστόσο επεδίωκαν τις ενέδρες και τις αιφνιδιαστικές επιθέσεις, με τα Νομαδικά φύλα αποσκοπούσαν στη μάχη σώμα με σώμα κατά την προέλαση ενώ κατά την υποχώρηση θα έπρεπε να διατηρούν ισχυρή αμυντική θέση, με τα Σλαβικά

6 φύλα τέλος επεδίωκαν τη μάχη σώμα με σώμα καθώς και ενέδρες και αιφνιδιαστικές επιθέσεις ενώ με τη μέθοδο της εξαγοράς προσπαθούσαν να κατευνάσουν κάποιες σλαβικές κοινότητες ώστε να αντιμετωπίζουν μικρότερες δυνάμεις. Oι Βυζαντινοί διατήρησαν το Ρωμαϊκό πεπρωμένο του οικουμενισμού και το γεγονός αυτό δικαιολογούσε και η έκταση της αυτοκρατορίας τους τουλάχιστον όταν αυτή εκτεινόταν από το Γιβραλταρ έως τον Καύκασο. Κάθε παρέκκλιση όπως η πτώση της Δυτικής Αυτοκρατορίας τον 5 ο αιώνα και η ένταση της Περσικής απειλής τον 6 ο ερμηνευόταν ως θεϊκή τιμωρία για τις αμαρτίες τους και την απομάκρυνση τους από το ορθό δόγμα. Ο όρος Βυζαντινή κοινοπολιτεία αναφέρεται στην ανάδειξη μιας διεθνούς κοινωνίας με κέντρο αναφοράς το Βυζάντιο και εκπροσωπεί την μετεξέλιξη του βυζαντινού οικουμενισμού. Όλοι οι ανεξάρτητοι άρχοντες των δυνάμεων εκτός των βυζαντινών συνόρων ήταν υποτελείς του αυτοκράτορα ενώ στηριζόταν σε ένα καθεστώς διεθνούς νομιμοποίησης σύμφωνα με το οποίο η νομιμοποίηση ενός ανεξάρτητου ηγεμόνα στηριζόταν από την αναγνώριση του τίτλου του από την Κωνσταντινούπολη. Ο εκχριστιανισμός των βαρβαρικών περιοχών με την αποστολή ιεραποστόλων όπως για παράδειγμα στην Αιθιοπία στις αρχές του 6 ο αιώνα βοήθησαν αποφασιστικά και τη Βυζαντινή διπλωματία. Ο Ιουστινιανός χρησιμοποίησε τόσο την ιεραποστολική διπλωματία όσο και τις οικονομικές διαστάσεις της διπλωματίας είτε μέσω τεχνικής και οικονομικής βοήθειας είτε μέσω εμπορικών αποκλεισμών για να εξασφαλίσει συμμαχίες να αποτρέπει εισβολές και να αποδυναμώνει τους εχθρούς. Το διπλωματικό δίκτυο του Βυζαντίου ήταν εξαιρετικά ανεπτυγμένο για τα δεδομένα της εποχής ενώ ιδιαίτερα στο βόρειο μέτωπο που οι απειλές προέρχονταν από πολλές ετεροβαρείς βαρβαρικές δυνάμεις ο Ιουστινιανός προέβη σε εξισορροπητικούς ελιγμούς καθώς και διπλωματικές ακροβασίες για παρακολουθεί τις πολιτικές εξελίξεις και να επεμβαίνει αποτρεπτικά όπου αυτό απαιτούνταν. Ο Ιουστινιανός χρησιμοποίησε και τη στρατηγική του κατευνασμού που ως προς το σκέλος της Περσικής απειλής είχε στόχο την μακροπρόθεσμη βελτίωση των σχέσεων μέσω μονομερών παραχωρήσεων εκ μέρους του Βυζαντίου παρόλα αυτά απέτυχε μακροπρόθεσμα. Από την άλλη πλευρά ο κατευνασμός χρησιμοποιήθηκε συχνά με επιτυχία για να μειώσει μια δευτερεύουσα απειλή όπως για παράδειγμα στα Βαλκάνια και στη δυτική Μεσόγειο όσο το Βυζάντιο διέθετε τις δυνάμεις του για την ανάσχεση μιας σοβαρότερης απειλής (εξαίρεση εδώ αποτελούν οι Άβαροι επί Ιουστίνου του Β). Στη συνέχεια ο συγγραφέας αναφέρεται στον μεγάλο Βυζαντινό-περσικό πόλεμο ( ) που έκανε φανερές της συνέπειες της υπερεπέκτασης με τους Πέρσες να κινούνται εναντίον του Βυζαντίου σε συνδυασμό με τους Αβάρους. Ο αυτοκράτορας Φωκάς ανατρέπεται και τη θέση του αναλαμβάνει ο Ηράκλειτος κύριος σκοπός του οποίου ήταν η διατήρησης του status quo ante bellum. Mε τους υπάρχοντες πόρους να είναι μειωμένοι καθώς και σοβαρά προβλήματα εσωτερικής συνοχής ο Ηράκλειτος επιχειρεί την αναδιοργάνωση του στρατεύματος και προχωρά σε μια κίνηση αντιπερισπασμού επιτιθέμενος στην Υπερκαυκασία, ενώ παράλληλα προχωρά σε εξισορροπητικούς ελιγμούς κατευνασμό και συμμαχίες. Εν τέλει καταφέρνει να καταλάβει την περσική πρωτεύουσα Κτησιφώντα και να επαναφέρει το status quo ante bellum αποκρούοντας παράλληλα και τους Αβάρους. Η μέθοδος που ακολούθησε ο Ηράκλειτος βασιζόταν στις παραδόσεις του 6 ου αιώνα τόσο για την διπλωματία όσο και για τη στρατιωτική στρατηγική. Ο συνδυασμός μιας

7 θρησκευτικό-πατριωτικής κινητοποίησης με τις κρατικές δομές και πρακτικές του 6 ου οδήγησαν τον Ηράκλειτο στην περίφημη νίκη του 628. Η αραβική έκρηξη έμελε να ανατρέψει εκ νέου τους συσχετισμούς ισχύος στην Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο. Κατά τον 7 ο αιώνα το Βυζάντιο είχε συρρικνωθεί εδαφικά ενώ και οι δημοσιονομικοί πόροι του κράτους ήταν περιορισμένοι και υπήρχε κυβερνητική αστάθεια με συχνές στάσεις και αλλαγές αυτοκρατόρων είναι χαρακτηριστικό ότι την περίοδο υπήρξαν 7 αλλαγές αυτοκρατόρων. Η στρατηγική που υιοθετήθηκε απέναντι στην αραβική απειλή ήταν αυτή της έμμεσης παρενόχλησης με σκοπό την διατήρηση των εδαφών στη Μ. Ασία με το στρατό να συγκεντρώνεται σε οχυρά και πόλεις, εγκαταλείποντας την ύπαιθρο στις αραβικές επιδρομές, που αντιμετωπίζονταν με ενέδρες και αιφνιδιαστικές επιθέσεις. Ωστόσο υπήρξαν σημαντικές απώλειες επαρχιών στα Βαλκάνια και τη βόρειο Αφρική. Με την ύπαρξη ενός αραβικού στόλου ισάξιο του βυζαντινού οι προσπάθειες των Βυζαντινών επικεντρώθηκαν στην διατήρηση των γραμμών εφοδιασμού της Κωνσταντινούπολης ενώ η τεχνολογική εξέλιξη του «υγρού πυρός» επέφερε μεγάλες καταστροφές στον αντίπαλο ιδιαίτερα στην κλειστή θάλασσα καθώς στην ανοιχτή θάλασσα ήταν αναποτελεσματικό. Η παράδοση του 6 ου αιώνα σε ότι αφορά την διπλωματία με τις συμμαχίες, τους εξισορροπητικούς ελιγμούς, και τον κατευνασμό συνεχίστηκε. Ο αραβικός επεκτατισμός κορυφώνεται το πρώτο μισό του 8 ου αιώνα Το Βυζάντιο κατέχει σημαίνουσα θέση απέναντι σε μια αναδυόμενη αυτοκρατορία που εκτεινόταν από την Ισπανία έως και την κεντρική Ασία. Το Βυζάντιο λοιπόν απορροφά όλες τις επιθέσεις των Αράβων στην περίπτωση που αυτό έπεφτε τότε τίποτα πλέον δεν θα σταματούσε την περαιτέρω επέκτασης τους. Την περίοδο της εικονομαχίας το Βυζάντιο θέτει τις βάσεις για την ανάκαμψη του τον 10 ο αιώνα. Μετά την αποτυχημένη πολιορκία της Κωνσταντινούπολης ( ) Ο Λέων ο Γ έρχεται σε ευθεία ρήξη με τους εσωτερικούς αντιπάλους του και καταφέρνει να σώσει την Μ. Ασία. Οι ανατολικές επαρχίες υποστήριζαν την απαγόρευση των εικόνων ενώ οι δυτικές αντέδρασαν με αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα την αποξένωση της λατινικής Δύσης. Η διάσπαση των Αράβων το 750 οδήγησε στον πολλαπλασιασμό των απειλών για την Βυζαντινή αυτοκρατορία με την παράλληλη ισχυροποίηση των Βουλγάρων. Η δημιουργία πολλών αραβικών κρατών στην περιοχή της βορείου Αφρικής που ανέπτυξαν ισχυρή ναυτικό οδήγησε στην κατάληψη της Κρήτης και ενός τμήματος της Σικελίας. Την περίοδο το Βυζάντιο ανακάμπτει σταδιακά κυρίως λόγω της στρατιωτικών επιτυχιών κατά των Αράβων στη Μ. Ασία με αποτέλεσμα την αύξηση των φορολογικών εσόδων, της πληθυσμιακής αύξησης, της μεταφοράς πληθυσμών σε προβληματικές περιοχές, καθώς και την αύξηση της κυριαρχίας στην περιοχή των Βαλκανίων και του εξελληνισμού των σλάβικων πληθυσμών. Ο Βυζαντινός στρατός υπερτερούσε ποιοτικά των Αράβων παρά την αριθμητική τους υπεροχή. Στα τέλη του 8 ου αιώνα η αυτοκρατορία του Καρλομάγνου απειλούσε επίσης την ασφάλεια της αυτοκρατορίας όχι όμως με τόσο άμεσο τρόπο. Η κυβερνητική αστάθεια με αποκορύφωμα την περίοδο με συχνές στάσεις και αλλαγές αυτοκρατόρων παρ όλα αυτά η βυζαντινή υψηλή στρατηγική επικεντρώθηκε στην υπεράσπιση της Μ. Ασίας και την διεύρυνση της κυριαρχίας στη Βαλκανική κυρίως μέσω της προσπάθειας εσωτερικής κινητοποίησης πόρων για την στήριξη των πολεμικών

8 προσπαθειών. Χαρακτηριστική είναι η προσπάθεια αναδιοργάνωσης τους στρατεύματος από τον Κωνσταντίνο τον Ε που προέβλεπε αφενός τη δημιουργία επαγγελματικού στρατεύματος (τάγματα) και την υπαγωγή του στον άμεσο έλεγχο της αυτοκρατορικής εξουσίας και αφετέρου την διάσπαση και τον πολλαπλασιασμό των θεμάτων που θα βρίσκονταν κοντά στην Κωνσταντινούπολη για την αποτροπή νέων στάσεων. Σε ότι αφορά την Βαλκανική το Βυζάντιο προσπάθησε δύο φορές αποτυχημένα (επί Κωνσταντίνου του Ε και επί Νικηφόρου του Ά) να εκδιώξει τους Βουλγάρους από την περιοχή Νότια του Δούναβη και έτσι αρκέστηκε στην ομαλοποίηση των σχέσεων με γνώμονα το status quo. Στον τομέα της ναυτικής στρατηγικής ο Λέων ο Γ διέσπασε τη ναυτική διοίκηση σε δύο τμήματα την ναυτική διοίκηση της Κωνσταντινούπολης και στο ναυτικό Θέμα των Κιβυρραιωτών στη περιοχή της Μ. Ασίας. Μετά το 820 η ναυτική ισορροπία αλλάζει σε βάρος του Βυζαντίου. Η εικονομαχία οδήγησε το Βυζάντιο σε μια πολιτιστική εσωστρέφεια που έφερε τη σύγκρουση με τη Δύση. Μετά την απόκρουση των Λομβάρδων από τον Καρλομάγνο και τον Πιπίνο ο Πάπας το 800 με πραξικοπηματικό τρόπο αναγορεύει τον Καρλομάγνο σε αυτοκράτορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πράγμα που αποτέλεσε πλήγμα για τη Βυζαντινή νομιμοποίηση στη Δύση. Το 812 ο Καρλομάγνος αναγνωρίζεται από την βυζαντινή αυτοκρατορία ως αυτοκράτορας των Φράγκων. Από εκεί και πέρα ο Πάπας προσπάθησε να αποκτήσει το αποκλειστικό δικαίωμα να χρήζει τους αυτοκράτορες του Βυζαντίου. Ισχυροποιώντας τη θέση του από τη ρήξη του 800 και μετά. Στο διπλωματικό τομέα συνεχίστηκε η συμμαχία με τους Χαζάρους ενώ ακολουθήθηκαν κατευναστικές πολιτικές από την αυτοκράτειρα Ειρήνη με το Χαλιφάτο έναντι πληρωμών, τους Φράγκους (812) και τους Βουλγάρους μετά τις αποτυχημένες εκστρατευτικές προσπάθειες των Κωνσταντίνου του Ε και Νικηφόρου του Α. Η υψηλή στρατηγική του Βυζαντίου την περίοδο της εικονομαχίας υπήρξε αποτελεσματική για την προάσπιση των ζωτικών συμφερόντων μιας μεσαίας περιφερειακής δύναμης που αντιμετώπιζε θανάσιμες απειλές ωστόσο δεν κατάφερε να διατηρήσει την πολιτική και πολιτισμική ακτινοβολία που κληρονόμησε από την ύστερη αρχαιότητα. Η προσπάθεια επικεντρώθηκε στην προάσπιση της Μ. Ασίας από τις αραβικές επιθέσεις και κατά δεύτερο λόγο στην διεύρυνση της Βυζαντινής κυριαρχίας στα Βαλκάνια ώστε να είναι ασφαλέστερή η ενδοχώρα της Κωνσταντινούπολης. Αυτό κατέστη δυνατό λόγω της εσωτερικής κινητοποίησης πόρων για την υποστήριξη των πολεμικών προσπαθειών. Κατά την περίοδο της ανόδου της βυζαντινής Ηγεμονίας ( ) το Βυζάντιο γνώρισε μια αξιόλογη πολιτιστική άνθιση και εξωστρέφεια που ξεκίνησε επί Καίσαρα Βάρδα και πατριάρχη Φωτίου και συνεχίστηκε από το 867 με τη δυναστεία των Μακεδόνων. Η ανάκαμψη του Βυζαντίου σηματοδότησε την εκ νέου άνθηση της Βυζαντινής κοινοπολιτείας και τη δημιουργία νέων συμμαχιών, την εκπόνηση μιας φιλόδοξης ισορροπίας δυνάμεων καθώς και την στρατιωτική αντεπίθεση για ανακατάληψη των εδαφών από τους Άραβες. Οι μακροπρόθεσμες τάσεις της Βυζαντινής υψηλής στρατηγικής ερμηνεύονται με το αφαιρετικό σχήμα των τριών ομόκεντρων κύκλων. Με τον εσωτερικό να αποτελεί η επικράτεια της αυτοκρατορίας τον ενδιάμεσο οι συμμαχίες και τον εξωτερικό η ισορροπία δυνάμεων. Το αφαιρετικό

9 σχήμα αυτό ενώ γνώρισε ευρύτατη εφαρμογή απέτυχε στην ανατολική Μεσόγειο με την υψηλή στρατηγική εκεί να βασίζεται αποκλειστικά στη στρατιωτική στρατηγική. Σε επίπεδο διεθνούς συστήματος το Βυζάντιο αποκτά ηγεμονική επιρροή λόγω των υλικών του πόρων της κρατικής του οργάνωσης και της υψηλής του στρατηγικής το σύστημα με την παρακμή του Χαλιφάτου μετατρέπεται σε πολυπολικό. Στον τομέα της στρατιωτικής στρατηγικής με την υιοθέτηση της στρατηγικής της έμμεσης προσέγγισης και των ελιγμών πέτυχε την κατάληψη Αραβικών εδαφών στο κεντρικό και βόρειο μέρος του ανατολικού μετώπου με αποτέλεσμα την εξασφάλιση της Μ. Ασίας. Το Βυζάντιο με τον εκχριστιανισμό των Βουλγάρων, Σέρβων, Κροατών καθώς και άλλων μικρότερων εθνοτήτων της Βαλκανικής και της Υπερκαυκασίας με την έναρξη του εκχριστιανισμού των Ρώσων αφήνει πίσω την περίοδο του απομονωτισμού του κατά την εικονομαχία. Η διαμόρφωση συσχετισμών ισχύος μεταξύ των βαρβαρικών φύλων καθώς και η επέκταση στα ανατολικά με την κατάληψη εδαφών των Αράβων ήταν αποτέλεσμα των συστηματικών και μακροπρόθεσμων προσπαθειών της βυζαντινής υψηλής στρατηγικής. Μέσω της διεθνούς νομιμοποίησης και της ποιότητας του κρατικού μηχανισμού της που μεγιστοποιούσε την κινητοποίηση των πόρων της βυζαντινής κοινωνίας για την εκπλήρωση των σκοπών της υψηλής στρατηγικής της πολιτικής των συμμαχιών και των εξισορροπήσεων απέκτησε διεθνή επιρροή ενώ μετά τους πολέμους του Συμεών εξασφάλισε συνθήκες ασφάλειας στα βόρεια και βαλκανικά της μέτωπα που επέτρεψαν την επικέντρωση των πολεμικών προσπαθειών κατά των Αράβων στα ανατολικά. Η επεκτατική υψηλή στρατηγική της περιόδου ( ) οδήγησε κατά τον συγγραφέα σε έναν ενάρετο κύκλο ανόδου των βυζαντινών συντελεστών ισχύος και της βυζαντινής ασφάλειας σε αντίθεση με την υψηλή στρατηγική του Ιουστινιανού τον 6 ο αιώνα. Η περίοδος της κορύφωσης της βυζαντινής ηγεμονίας ( ) χαρακτηρίζεται από την προσάρτηση της Κρήτης, της Κύπρου, της Παλαιστίνης, τμημάτων της Υπερκαυκασίας καθώς και της καθυπόταξης της Βουλγαρικής αυτοκρατορίας του Τσάρου Σαμουήλ. Η αίγλη του στρατού δημιούργησε μια νέα στρατιωτική αριστοκρατία στη Μ. Ασία που αναδύθηκε ως δεύτερος πόλος πολιτικής ισχύος με σοβαρές συνέπειες για το εσωτερικό της αυτοκρατορίας που οδήγησε σε εμφύλια διαμάχη για το θρόνο. Η εδαφική επέκταση οδήγησε όχι μόνο στην αύξηση της έκτασης της αυτοκρατορίας αλλά και στην διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος αυξημένης ασφάλειας και ευημερίας και ιδιαίτερα για τους λαούς της Μικράς Ασίας. Η βασιλεία του Βασιλείου Β Βουλγαροκτόνου αποτέλεσε το αποκορύφωμα της διεθνούς ισχύος της μεσαιωνικής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, με μοναδικό όμως πλεονέκτημα ότι η υψηλή επεκτατική του στρατηγική κατέληξε να εξαρτάται από τη δική του παρουσία. Κατά συνέπεια μετά το θάνατό του τη δυναμική του επεκτατισμού διαδέχθηκε η στασιμότητα. Ο συγγραφέας εξηγεί την κατάρρευση του 11 ου αιώνα υπό το πρίσμα του επιχειρήματος της ηγεμονικής ιδεολογίας του Κrasner. Συγκεκριμένα η απουσία εξωτερικών απειλών επέτρεψε στους διαδόχους του Βουλγαροκτόνου να αφοσιωθούν σε θέματα εσωτερικής πολιτικής παραμελώντας την άμυνα. Οι εσωτερικές έριδες έλαβαν μεγάλες διαστάσεις γεγονός που θα είχε αποφευχθεί με την ύπαρξη εξωτερικών απειλών που θα επέφεραν συσπείρωση. Όταν τελικά αυτές εμφανίσθηκαν (Ούνοι, Σελτζούκοι, Νορμανδοί) οι εσωτερικές συγκρούσεις είχαν κλιμακωθεί τόσο

10 ώστε να μην μπορούν να παραμεριστούν σύντομα. Η Αυτοκρατορία επέστρεψε στον παραδοσιακό της προσανατολισμό αφού είχε ήδη υποστεί καταστρεπτική συρρίκνωση. Η Βυζαντινή αυτοκρατορία επεδίωξε ως μεγάλη δύναμη να πετύχει την οικουμενική διάδοση του πολιτισμού της και να συγκροτήσει μια διεθνή τάξη με γνώμονα τις δικές της αξίες και να αντιμετωπίσει τις εξωτερικές απειλές για την επιβίωση της. Συμπερασματικά οι Βυζαντινοί κατάφεραν να ανταπεξέλθουν αντιμετωπίζοντας διαχρονικά τουλάχιστον μια δύναμη πιο ισχυρή στρατιωτικά ενώ η επιτυχημένη υψηλή στρατηγική που ακολούθησαν κατέστησε το Βυζάντιο την μακροβιότερη αυτοκρατορία στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού. Εκτός της προώθησης της οικουμενικής τους ιδεολογίας μακροπρόθεσμα η βραχυπρόθεσμη πολιτική τους ευελιξία συνέβαλε αποφασιστικά στην επιτυχία της υψηλής τους στρατηγικής. Στον τομέα της στρατιωτικής στρατηγικής ακολούθησαν σε γενικές γραμμές την έμμεση προσέγγιση (Σουν Τσου, Λίντελ Χαρτ) που συνήθως απέφευγε τις μετωπικές συγκρούσεις προβαίνοντας σε ελιγμούς, ενέδρες και αιφνιδιαστικές επιθέσεις. Κατά τον συγγραφέα, η στρατηγική της εκμηδένισης και της άμεσης προσέγγισης που εφαρμόστηκε ως επί το πλείστον από τους πολέμους της Γαλλικής Επανάστασης και του Ναπολέοντα μέχρι και τους δύο παγκοσμίους πολέμους στους οποίους η στρατηγική της εκμηδένισης προϋπέθετε ολοκληρωτικό πόλεμο τερματίστηκε με την ανακάλυψη της ατομικής βόμβας. Η στρατηγική επικεντρώθηκε στην έμμεση εξουθένωση του αντιπάλου δίνοντας έμφαση σε μη στρατιωτικές στρατηγικές έτσι καθίσταται επίκαιρη η ρήση της Άννας Κομνηνής «Εφόσον δεν είμαστε σε θέση να υλοποιήσουμε μετωπική επίθεση αλλάζουμε την τακτική μας και επιδιώκουμε να επικρατήσουμε χωρίς αιματοχυσία. Η νίκη σημαίνει πάντοτε το ίδιο αλλά τα μέσα με τα οποία επιτυγχάνεται είναι διάφορα.» Τέλος ο συγγραφέας καταλήγει με μια σύντομη σύγκριση της νικηφόρας στρατηγικής των ΗΠΑ κατά τον Ψυχρό Πόλεμο και της Βυζαντινής υψηλής στρατηγικής καθιστώντας σαφή τα διαχρονικά συμπεράσματα που απορρέουν από τη μελέτη της Βυζαντινής Υψηλής Στρατηγικής.

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense»

Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense» Παρέμβαση Α/ΓΕΕΘΑ στο Συμπόσιο «Energy Security and Defense» ΘΕΜΑ: Η Θέση των Ενόπλων Δυνάμεων στο Νέο Περιβάλλον Ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου Προκλήσεις και Απαντήσεις Κύριε Υπουργέ, κύριε πρόεδρε,

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 1 ο : Από το θάνατο του Ιουστινιανού ως την αποκατάσταση των εικόνων & τη συνθήκη του Βερντέν Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Κυρίως μέρος

Πρόλογος. Κυρίως μέρος ΘΕΜΑ : Έχετε μελετήσει ως τώρα τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια του Εγχειριδίου Μελέτης και του Συνοδευτικού Βιβλίου του Henig. Στη δεύτερη γραπτή Εργασία απαντήστε στα εξής ερωτήματα: Εκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΕΔ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΕΔ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΕΔ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Ένας στρατηγός είναι τόσο καλός ή τόσο κακός όσο τον κάνουν τα στρατιωτικά

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών.

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Το σημερινό γεγονός αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13 Σελίδα 1 από 13 Εισαγωγικό σημείωμα Στο πλαίσιο των αρχών που διέπουν την ομαδο-συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας, την εφαρμογή της οποίας ενθαρρύνει και ενισχύει από καιρό η Σχολή Μωραΐτη, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε.

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Η Ελληνική στρατηγική επιλογή του «εξευρωπαϊσμου» των Ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού,

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο 1 6 Μαΐου 2011 www.geostrategy.gr Οι Τούρκοι αµφισβητούν τα δικαιώµατά µας για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο Του Χρήστου Μηνάγια Από 3 έως 5 Μαΐου 2011 οι τουρκικές ένοπλες δυνάµεις πραγµατοποίησαν τη

Διαβάστε περισσότερα

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret Μάος Δημήτρης Παρουσίαση του δοκιμίου Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Ο ναυτικός ιστορικός, Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: από τον Μακιαβέλλι στην Πυρηνική Εποχή, Peter Paret Στο πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη.

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη. The Economist 19 th Roundtable with Government of Greece EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? Brainstorming with the new Greek government and world leaders Ξενοδοχείο InterContinental, 14-15/5/2015

Διαβάστε περισσότερα

Από τις εξαγωγές στην Εξωστρέφεια: Θέσεις και Προτάσεις Σάκης Παπακωνσταντίνου Γενικός ιευθυντής Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 6.10.2006 Αποστολή ΣΕΒΕ Υποστήριξη της διεθνούς επιχειρηµατικότητας

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;».

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». 25 Ιουνίου 2014 Venue Centre, Columbia Plaza, Λεμεσός Έντιμε Υπουργέ Ενέργειας, Εμπορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (2002-2006)

ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (2002-2006) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΖΑΧΟΣ, Δρ. Βιβλιοθηκονομίας Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (2002-2006) ΑΘΗΝΑ 2002 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύμφωνα με τις

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 8 Ιουνίου 2015 08:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση FRANCHISING Γενικά Ως franchising νοείται το σύνολο των δικαιωμάτων βιομηχανικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορούν εμπορικά σήματα και επωνυμίες, πινακίδες καταστημάτων, πρότυπα χρήσεως, σχέδια, δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ

Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* Στρατής Β. Κωνσταντινίδης ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟ EIΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΗ 4 ΚΡΑΤΟΣ ΕΘΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ [1] ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Χώρες του Α κόσμου ΗΠΑ Δυτική ευρώπη Ιαπωνία Χώρες του Β κόσμου Πρώην σοσιαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης,

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Εκδήλωση απονομής του Βραβείου για το 2014 στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Ομιλία:

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εκδήλωση της Δομής Ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 Ισόρροπη και σταθερή ανάπτυξη των οικονοµικών µεγεθών τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Περαιτέρω βελτίωση των περιθωρίων κέρδους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ Dr. NABIL DMAIDI MINISTER OF TRANSPORTATION, PALESTINE TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η Μεγάλη Ιδέα 19 ος αιώνας : εθνικά οράματα και εθνικές αποτυχίες Στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος του 1830 δεν περιλαμβανόταν παρά ένα μικρό τμήμα των περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΙΡΜΠΑ.

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΙΡΜΠΑ. ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΙΡΜΠΑ. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Τοπική Ανάπτυξη δεν είναι,μόνο και κυρίως, μεγέθυνση Παραγωγικών συντελεστών, πολύ δε περισσότερο Οικονομικών Μέσων Όρων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο. ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843 μ.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο. ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843 μ.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843 μ.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία υφίσταται μεγάλες εδαφικές απώλειες ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία: Συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Που αποβλέπουν και τι επιτυγχάνουν.

Πτυχιακή Εργασία: Συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Που αποβλέπουν και τι επιτυγχάνουν. Πτυχιακή Εργασία: Συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Που αποβλέπουν και τι επιτυγχάνουν. Πάρις - Θεόδωρος Καραγιαννίδης. Α.Μ. 01/056 Υπευθ. Καθ.- Δρ. Ι. Χατζηκιάν Τμήμα Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. 1. Από τον «Νουθετικό λόγο» του Κεκαυμένου* προς τον αυτοκράτορα

Φύλλο εργασίας. 1. Από τον «Νουθετικό λόγο» του Κεκαυμένου* προς τον αυτοκράτορα Κεφ. 3. Από το σχίσμα των δύο εκκλησιών ως την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (1054-1204) Υποκεφάλαιο 1. Εσωτερική κρίση και εξωτερικοί κίνδυνοι (1054-1081) Φύλλο εργασίας 1. Από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος: Στην υπηρεσία του «επιχειρείν» & των πολιτών. Γεώργιος Ζαλίδης Καθηγητής Α.Π.Θ. Επιστημονικός Υπεύθυνος ΔΚΠ

Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος: Στην υπηρεσία του «επιχειρείν» & των πολιτών. Γεώργιος Ζαλίδης Καθηγητής Α.Π.Θ. Επιστημονικός Υπεύθυνος ΔΚΠ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος: Στην υπηρεσία του «επιχειρείν»

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ Μ Ε Τ Α Ρ Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Τ Ι Κ Ε Σ Δ Ρ Α Σ Ε Ι Σ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ Αθήνα, 1 Μαρτίου 2013 Υφιστάμενο Οργανόγραμμα (σε επίπεδο Δ/νσης) ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Επώνυμο Όνομα Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Μιχαήλ Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1984. Σφραγίδα Σφραγίδα Μιχαήλ Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης (Εισήγηση προς την ΟΣΕΠ ΤΕΙ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η «άναρχη» ανάπτυξη της Ανώτατης Εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της ίδρυσης νέων τμημάτων, παραρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θετικές Επιστήμες στο Βυζάντιο Μέρος 1: Η πολιτικοκοινωνική κατάσταση

Οι Θετικές Επιστήμες στο Βυζάντιο Μέρος 1: Η πολιτικοκοινωνική κατάσταση Οι Θετικές Επιστήμες στο Βυζάντιο Μέρος 1: Η πολιτικοκοινωνική κατάσταση Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσική Τμήμα Φυσικής ΕΚΠΑ www..manosdanezis.gr Πως δημιουργείται ένα πολιτισμικό ρεύμα

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Ποιοι είμαστε Οι διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσυπογράφουμε τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδέσμευσης Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα