Μέρος Πρώτο. Πληροφορική και Εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μέρος Πρώτο. Πληροφορική και Εκπαίδευση"

Transcript

1 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 13 Μέρος Πρώτο Πληροφορική και Εκπαίδευση Θεωρητικές προσεγγίσεις και µελέτες περίπτωσης

2 14 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση

3 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 15 Εκπαιδευτική Πολιτική και Εισαγωγή των Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση Προσκεκληµένη οµιλία «Βλέπουµε τη ζωή στραβά και µετά λέµε πως µας απατάει» Ρ. Ταγκόρ Αρ. Ράπτης & Αθ. Ράπτη Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήµιο Αθηνών Χαρακτηριστικά του γενικότερου πλαισίου Έχουµε ήδη διανύσει µια κρίσιµη εικοσαετία και το ζήτηµα της αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση - παρά τη γενναία οικονοµική και πολιτική υποστήριξη της ΕΕ και τις φιλότιµες προσπάθειες των τελευταίων χρόνων εκ µέρους των υπευθύνων εκπαιδευτικών φορέων - δεν έχει ακόµη τεθεί πραγµατικά σε σωστές και στέρεες βάσεις. Βρισκόµαστε µάλιστα και πάλι σε µια νέα καµπή, κατά την οποία χρειάζεται να ληφθούν κρίσιµες αποφάσεις, το αποτέλεσµα των οποίων θα έχει για τη χώρα µας σηµαντικές επιπτώσεις από άποψη εκπαιδευτική, πολιτιστική, οικονοµική και κοινωνική. Το πρόβληµα της αξιοποίησης των δυνατοτήτων των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση ασφαλώς δεν είναι άσχετο από τα προβλήµατα του εκπαιδευτικού µας συστήµατος, των οποίων τα βαθύτερα αίτια είναι ιστορικά και κοινωνικά και έχουν σχέση µε την εξέλιξη και τη φυσιογνωµία της νεοελληνικής κοινωνίας. Κρίνοντας από κάποια απόσταση σήµερα τις διάφορες εκπαιδευτικές µεταρρυθµίσεις που πραγµατοποιήθηκαν κατά καιρούς για την αντιµετώπιση των διαφόρων εκπαιδευτικών και κοινωνικών κρίσεων διαπιστώνουµε ότι αυτές, άλλοτε πέτυχαν µερικές µόνον σηµαντικές τοµές για την εξυγίανση του συστήµατος µε κριτήρια δηµοκρατικά και ανθρωπιστικά, άλλοτε επιχείρησαν απλές επιφανειακές δοµικές αλλαγές, χωρίς πραγµατικό πολιτιστικό και κοινωνικό αντίκρισµα, όχι πάντοτε εξαιτίας κάποιων κατακριτέων προθέσεων των εµπνευστών τους, όσο εξαιτίας του γεγονότος ότι οι πολιτικοί ιθύνοντες δεν έβλεπαν καθαρά το πρόβληµα από όλες του τις πλευρές και, όπως ενδεικτικά θα φανεί παρακάτω, του ότι το ίδιο το σκεπτικό τους αποτελούσε µέρος µιας προβληµατικής εκπαιδευτικής θεώρησης, πράγµα βεβαίως ανθρώπινο και αναµενόµενο, αφού η Εκπαίδευση είναι ένα σύστηµα πολυσύνθετο, πολυσήµαντο και δυναµικό, που αντανακλά τα προβλήµατα του ευρύτερου κοινωνικού συστήµατος µε αποτέλεσµα να είναι σχεδόν αδύνατον να προτείνει κανείς σχέδιο λύσεων απαλλαγµένο από µειονεκτήµατα και χωρίς την εκούσια ή ακούσια αποφυγή νέων παρενεργειών και προβληµάτων. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους, για τον οποίο τα τελευταία χρόνια µιλάµε για την ανάγκη ολοκληρωµένης διεπιστηµονικής, δι-ιστορικής και συγκριτικής µελέτης του προβλήµατος της Παιδείας, καθώς και συνεργασίας και συναίνεσης µεταξύ όλων των εµπλεκοµένων εταίρων, παρόλο που η διαδικασία αυτή είναι δύσκολη, πρωτόγνωρη και - βραχυπρόθεσµα µόνον χρονοβόρα. Έτσι και το αποτέλεσµα της συνεργασίας θα είχε τα πλεονεκτήµατα της συλλογικής πολυφωνίας και όλοι οι εµπλεκόµενοι φορείς θα συµµετέχουν αντιπροσωπευτικά στην ευθύνη για τα µειονεκτήµατα της οποιασδήποτε εκπαιδευτικής πολιτικής, ενώ συγχρόνως δεν θα δίδονταν στους εκάστοτε αντιφρονούντες τόσες ευκαιρίες για δηµαγωγική πολιτική εκµετάλλευση των αναπόφευκτων λαθών ή παραλείψεων, πράγµα που αποβαίνει τελικά σε βάρος της εκπαίδευσης και της κοινωνίας. Μια τέτοια πολιτική απόφαση όµως χρειάζεται τόλµη, ανοιχτές αντιλήψεις και µεγαλοψυχία, που και αυτή µε τη σειρά της προϋποθέτει την ύπαρξη ώριµων κοινωνικο-πολιτιστικών συνθηκών.

4 16 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Η αναποτελεσµατικότητα του εκπαιδευτικού συστήµατος και η γενικότερη δυσαρέσκεια από αυτό δεν αποτελεί βεβαίως ελληνικό...προνόµιο, αφού πρόκειται για φαινόµενο που το συναντάµε σε όλες τις χώρες, ακόµη και τις πιο «ανεπτυγµένες». Γι αυτό και δεν θα περιοριστούµε σε µια απλή γενικόλογη κριτική, κάτι που δεν είναι άλλωστε και τόσο δύσκολο, αφού το πεδίο εµφανίζεται πλούσιο σε αφορµές για αρνητικές κριτικές γενικού επιπέδου. Ούτε όµως και θα επιχειρήσουµε µια βαθιά και εµπεριστατωµένη ανάλυση του φαινοµένου, αφού αυτό δεν ανήκει στους στόχους της παρούσας συζήτησης. εδοµένου µάλιστα ότι τα προβλήµατα της γενικότερης εκπαιδευτικής πολιτικής συνδέονται µε εκείνα της εισαγωγής των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση, θα αρχίσουµε από τα πρώτα εξετάζοντας ορισµένα λάθη ή παραλείψεις που βρίσκονται στην καρδιά της διαιωνιζόµενης εκπαιδευτικής κρίσης και συνθέτουν ένα επαναλαµβανόµενο µοτίβο και θλιβερό ελληνικό «προνόµιο» σε σύγκριση µε όσα συµβαίνουν σε άλλες ανεπτυγµένες χώρες, στον όµιλο των οποίων φιλοδοξεί και η χώρα µας να ανήκει. Οι παραλείψεις αυτές - και οι σχετικές παρανοήσεις που τις συνοδεύουν - είναι βεβαίως γνωστές σε όλους, όµως θεωρούµε ότι η επαναφορά τους στο τραπέζι της συζήτησης, αφενός µεν εξακολουθεί να είναι επίκαιρη και τέτοιας σηµασίας, που µε τον τονισµό τους δεν κινδυνεύει κανείς να φθάσει στα όρια της υπερβολής και της κοινοτοπίας, αφετέρου δε αυτή συνδέεται άµεσα µε το πρόβληµα της εισαγωγής των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση και οδηγεί στην αναγκαιότητα της έγκαιρης επανόρθωσης σηµαντικών λαθών, όπως αυτά που επιλεκτικά θα αναφερθούν παρακάτω. Προτεραιότητες της εκπαιδευτικής πολιτικής Από τη µελέτη της εκπαιδευτικής πολιτικής από τα µέσα του περασµένου αιώνα διαπιστώνουµε ότι οι περισσότερες µεταρρυθµίσεις, άλλοτε στο επίπεδο των εξαγγελιών τους και άλλοτε στο επίπεδο της εφαρµογής τους, περιορίζονταν σε επιφανειακές λύσεις, αφού ως επί το πλείστον είχαν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός τους τα συστήµατα αξιολόγησης των µαθητών και των εκπαιδευτικών, εντοπίζοντας σε αυτά τα αίτια και τα µέσα θεραπείας των εκπαιδευτικών και οικονοµικών κρίσεων 1, ενώ στις περιόδους ανάµεσα στις µεταρρυθµίσεις αποκλειστικό σχεδόν µέληµα της σχολικής υποστήριξης υπήρξε η εκπόνηση γενικόλογων και κλειστών αναλυτικών προγραµµάτων συγκεντρωτικού χαρακτήρα και, πάνω απ όλα, ο καθορισµός και η οργάνωση της διδακτέας ύλης, η συγγραφή δηλαδή σχολικών εγχειριδίων, που συνοδεύονταν από µερικές οδηγίες για το δάσκαλο. Ο δάσκαλος δεν είχε καµία προτεραιότητα. Παρέµενε στο περιθώριο, περιορισµένος στο να ασκεί ένα ρόλο υπαλληλικό, χωρίς ουσιαστικά εφόδια, χωρίς τη δυνατότητα να αναπτύσσει δηµιουργικές πρωτοβουλίες και να συµβάλλει περισσότερο στην παραγωγή της γνώσης από τους µαθητές και από τον ίδιο, µε προωθηµένες διαδικασίες ή επίπεδα µάθησης και δράσης. Η ενασχόληση µε τα ζητήµατα αυτά βεβαίως δεν είναι κατακριτέα, αφού η αξιολόγηση µε τη µορφή ανάδρασης είναι χρήσιµη και θα µπορούσε µάλιστα να µετατραπεί σε διαδικασία µάθησης, το δε περιεχόµενο του αναλυτικού προγράµµατος ως ύλη που απευθύνεται σε µαθητές χρειάζεται µεγάλη προσοχή. Η επιδίωξη όµως αναβάθµισης της παιδείας µέσω της επιλογής των αρίστων και της αυστηρότερης αξιολόγησης για τον εντοπισµό των 1 Η Ιστορία και η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης δίδουν αρκετές ερµηνείες για τους λόγους αυτής της προτίµησης τεκµηριώνοντας την άποψη ότι οι θεσµοθετηµένες αξιολογικές και επιλεκτικές διαδικασίες λειτουργούσαν πάντα για διαφόρους λόγους ως οι πλέον καλυµµένοι και κοινωνικά αποδεκτοί µηχανισµοί αναπαραγωγής των κοινωνικών ανισοτήτων, που νοµιµοποιούνται µε την προβολή του κριτηρίου της αξιοκρατίας, η οποία µέσα από βαθύτερη κοινωνιολογική ανάλυση αποδεικνύεται επίπλαστη και παραπλανητική σε ένα πλαίσιο, όπου οι κοινωνικές και πολιτιστικές ανισότητες «κληρονοµούνται» στην οικογένεια και ενισχύονται - αντί να αµβλύνονται - µέσα στο σχολείο µέσω µιας εκπαίδευσης ανυψωτικής και αναπτυξιακής για όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής και κοινωνικής προέλευσης. Στην εργασία αυτή εντούτοις τα επιχειρήµατα θα είναι περισσότερο παιδαγωγικής και διδακτικής φύσεως, για να τονιστεί και αυτή η διάσταση της εκπαιδευτικής πολιτικής, που δεν χρειάζεται ιδιαίτερες κοινωνιολογικές γνώσεις για να γίνουν κατανοητά τα «λάθη», εκούσια ή ακούσια, και οι παρανοήσεις των διαφόρων κυβερνήσεων και των εκπαιδευτικών σχεδιαστών τους.

5 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 17 «ικανοτέρων», ανεξάρτητα από το πώς γίνεται η διδασκαλία, ποιο είναι το πλαίσιο της µάθησης και ποια τα κριτήρια της αξιολόγησης, είναι, κατά τη γνώµη µας ένα είδος αντιστροφής της πραγµατικότητας: η αξιολόγηση είναι συνυφασµένη µε την ποιότητα της διδασκαλίας, το «φυσικό» επακόλουθο της εκπαιδευτικής διαδικασίας (για το οποίο ευθύνη φέρουν ο δάσκαλος και οι φορείς της αγωγής) και όχι το αίτιό της. 1 Η αγωνία θα έπρεπε να βρίσκεται περισσότερο στο τι θα δώσει και πώς - το σχολείο στους αναπτυσσόµενους νέους (το µείζον δηλαδή θέµα του εκπαιδευτικού σχεδιασµού, της διδακτικής και της αγωγής) και λιγότερο στο πώς το σχολείο θα µετρά πιο «αντικειµενικά» αυτό που συχνά δεν δίνει το ίδιο στους περισσοτέρους ή στο πώς θα τους ανακόπτει τις βλέψεις και τα φτερά για συνέχιση σε ανώτερα επίπεδα εκπαίδευσης 2. 1 Τα συµβατικά κριτήρια, τα µέσα, οι τρόποι και οι διαδικασίες αξιολόγησης των πραγµατικών δυνατοτήτων γνωστικής ανάπτυξης όλων των µαθητών, που εφαρµόζονται στο σχολείο είναι αµφισβητήσιµης επιστηµονικής αξιοπιστίας και καθόλου αντικειµενικά, όπως συνήθως εµφανίζονται, προκειµένου να αποδοθούν οι αντίστοιχες αµοιβές ή τιµωρίες για τη σχολική τους επίδοση. Είναι οπωσδήποτε ένα αναγκαίο κακό και µια αναπόφευκτη λόγω των πιέσεων της κοινωνικής πραγµατικότητας συµβατικότητα. Άλλο όµως να το αναγνωρίζουµε αυτό και άλλο να επικαλούµαστε την αντικειµενικότητα, την αµεροληψία και το αδέκαστο του εξεταστικού µας συστήµατος ή το επιχείρηµα της ανάγκης για επιβράβευση και επιλογή των ικανοτέρων για λόγους πραγµατικά αξιοκρατικούς.. ιότι, αφενός µεν τώρα γνωρίζουµε ότι πολλά από τα αίτια της σχολικής επιτυχίας/αποτυχίας είναι κοινωνικά και πολιτιστικά καθορισµένα και ότι το σχολείο ελάχιστα κάνει για να αµβλύνει τα προβλήµατα ανισότητας ευκαιριών, που παρουσιάζονται, αφετέρου δε έχει φανεί ότι πολλά εξαρτώνται από το πλαίσιο µέσα στο οποίο γίνονται οι εξετάσεις και οι αξιολογήσεις. Στις περιπτώσεις που, για παράδειγµα, η εκπαιδευτική διαδικασία και η εξέταση περιορίζονται σε αναµάσηµα γνώσεων ή απλή εξάσκηση σε συνταγές έτοιµων λύσεων σε γνωστικά προβλήµατα, το εξεταστικό σύστηµα ελάχιστα θα εντοπίσει τους πραγµατικά ικανούς και είναι το πιθανότερο να παραγάγει αριστούχους πολύ λιγότερο ικανούς για επιστηµονική σταδιοδροµία, από ό,τι άλλοι µαθητές ή υποψήφιοι φοιτητές, που είναι λιγότερο κονφορµίστες, µε περισσότερο ανήσυχο πνεύµα, αποκλίνουσα σκέψη, ίσως και ιδιόρρυθµη συµπεριφορά. εν είναι εξ άλλου τυχαία η διαπίστωση, αν µελετήσει κανείς τις βιογραφίες µεγάλων προσωπικοτήτων στην ιστορία της σκέψης και της τέχνης, ότι αυτές, πέραν του ότι είχαν δεχθεί κάποιες ευνοϊκές επιρροές από το κοινωνικό τους περιβάλλον, δεν εµφάνιζαν εξαιρετικές επιδόσεις στο σχολείο, πολλές φορές µάλιστα χαρακτηρίζονταν ως µη ικανοί και απροσάρµοστοι... Ένα επίσης παράδειγµα επιβεβαίωσης της βιγκοτσιανής προσέγγισης, που δίνει µεγάλη σηµασία στην καταλληλότητα του κοινωνικού πλαισίου, ένα στοιχείο του οποίου είναι και η γλώσσα (ή, κατά τον B. Bernstein, ο κώδικας της διδακτικής και αξιολογικής επικοινωνίας) αποτελεί και το γεγονός ότι πολλοί µαθητές που αποτυγχάνουν να απαντήσουν σωστά σε ορισµένες ερωτήσεις γραπτής δοκιµασίας είναι δυνατόν να απαντήσουν επιτυχώς, φθάνει µόνον να αλλάξει η διατύπωση της ερώτησης ή ο τρόπος εξέτασης, έτσι ώστε αυτός να γίνει περισσότερο διευκολυντικός για την άντληση της λανθάνουσας, της διαισθητικής, της εµπειρικής µάθησης. 2 Σχετικό µε τα παραπάνω είναι και το γεγονός ότι εδώ και πολλές δεκαετίες η κοινωνική ζήτηση στη χώρα µας για ανώτερες σπουδές παρουσιαζόταν ως πρόβληµα, ακόµη και σε εποχές που η αθρόα εγκατάλειψη των γυµνασιακών σπουδών δηµιουργούσε εκατοµµύρια αναλφάβητων και χαµηλής εκπαίδευσης εργατικό δυναµικό στη χώρα µας. Οι έλληνες γονείς δέχθηκαν δηµοσία ανελέητες κατηγορίες, χωρίς όµως κανείς να ενδιαφερθεί για τη δηµιουργία αξιόλογων εναλλακτικών διεξόδων, είτε στο εκπαιδευτικό σύστηµα είτε στην αγορά εργασίας, ενώ το κύριο µέληµα των πολιτικών ιθυνόντων υπήρξε η δηµιουργία φραγµών για τη συνέχιση των σπουδών, αρχικά των γυµνασιακών και αργότερα των µεταλυκειακών, καθώς και το - βασισµένο σε µια προσχηµατική λογική της δήθεν αξιοκρατίας - σκληρό φιλτράρισµα των φιλόδοξων µαθητών, που στην πραγµατικότητα έπληττε τα κατώτερα κοινωνικά στρώµατα. Τελευταία µόνον έγινε αντιληπτό το λάθος αυτό, όµως για διαφόρους λόγους, µερικοί από τους οποίους είναι υπεράνω της θελήσεως των εκπαιδευτικών σχεδιαστών (όπως π.χ. η συνταγµατική απαγόρευση για ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστηµίων µε αυστηρές προδιαγραφές σε συνδυασµό µε την ύπαρξη συστήµατος ελέγχου για σπουδές υψηλού επιπέδου, οι διάφορες συντεχνιακές πιέσεις µε ισχυρές επιρροές κά) και άλλοι οφείλονται σε έλλειψη πολιτικής βούλησης και φαντασίας (π.χ, η εύρεση νοµότυπης φόρµουλας για την παράκαµψη των τυπικών εµποδίων µε τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η δηµιουργία αυτοεπιδοτούµενων κύκλων σπουδών για αλλοδαπούς φοιτητές µε στόχο την εξασφάλιση πόρων που δεν επιβαρύνουν τον µη επωφελούµενο των αγαθών της «δωρεάν παιδείας» έλληνα φορολογούµενο κ.ά) µε αποτέλεσµα το συγκεκριµένο πρόβληµα να µην έχει βρει ακόµη ικανοποιητική λύση. Η οικονοµική αφαίµαξη της ελληνικής κοινωνίας από τη σπουδαστική µετανάστευση στο εξωτερικό των µη επιτυχόντων στις εισαγωγικές εξετάσεις (το µεγαλύτερο ποσοστό των οποίων σηµειωτέον µπορεί να µην είναι αριστούχοι, όµως αποδεικνύεται ικανό για φοίτηση στα ξένα πανεπιστήµια) και από την έξαρση της παραπαιδείας και της ιδιωτικής µεταλυκειακής εκπαίδευσης, λόγω του συνεχώς αυξανόµενου ανταγωνισµού, πλήττει κοινωνικά στρώµατα, που δεν είναι οπωσδήποτε προνοµιούχα και στερεί την οικονοµία και την εκπαίδευση της χώρας από σηµαντικές αναπτυξιακές επενδύσεις. Ακόµη και αν αιτία ήταν, όπως υποστηρίζεται από πολλούς, η αποστροφή στη χειρωνακτική εργασία (Κασσωτάκης, 1979, Μηλιός, 1986) και η προτίµηση επαγγελµάτων αίγλης και πολιτιστικού και κοινωνικού κύρους, θα µπορούσαν να προσφερθούν εναλλακτικές διέξοδοι µε περισσότερο κύρος, όπως είναι τα εκσυγχρονισµένα µεταλυκειακά προγράµµατα κατάρτισης τύπου ΙΕΚ, που θα ήταν όµως αρκετά για να ανταποκριθούν στη ζήτηση σπουδών σε πανελλήνιο επίπεδο

6 18 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Αυτό επίσης που χρειάζεται να παράσχει η πολιτεία στους µαθητές και τους εκπαιδευτικούς δεν εξαντλείται στην ποσότητα και την οργάνωση της ύλης, ένα µεγάλο ποσοστό της οποίας στην εποχή µας ούτως ή άλλως γρήγορα παλαιώνεται ή µεταβάλλεται. Η αξία της εξάλλου εξαρτάται από την αντιληπτική οπτική του αναγνώστη. Το ζήτηµα πλέον δεν είναι µόνον αν έχουν οι µαθητές και οι δάσκαλοι βιβλίο, εν προκειµένω και υπολογιστή - αλλά τι κάνουν µε αυτό. Αυτό βρίσκεται στην καρδιά του προβλήµατος και απασχολεί όλες τις σχετιζόµενες µε τη µάθηση και την εκπαίδευση επιστήµες, κάτι που και το ίδιο είναι προϊόν µάθησης - εποµένως ευθύνη όλων των φορέων της αγωγής και όχι µια τόσο απλή υπόθεση. Όµως είναι πιο εύκολο και παραδοσιακά πιο δηµοφιλές το να αποδίδονται ευθύνες στο µαθητή, µε το αιτιολογικό της τεµπελιάς, της ανικανότητας της αδιαφορίας, ανεξάρτητα από τη διαµεσολάβηση της µάθησης, η οποία σήµερα πια γνωρίζουµε ότι δεν είναι µια διαδικασία µετάδοσης γνώσεων, αλλά µια επικοινωνιακή διαδικασία, πρωτίστως αλληλεπιδραστική, κοινωνική, ενεργός, βιωµατική και εξελικτική. Εκείνο που προέχει στη µάθηση είναι η δηµιουργία µέσα στο σχολείο ενός γόνιµου και φιλικού για όλους τους µαθητές µαθησιακού περιβάλλοντος, που θα ευνοεί την εργασία των µαθητών σε ανώτερα επίπεδα ενεργού, διερευνητικής, δηµιουργικής και συνεργατικής µάθησης (πέραν της αποστήθισης πληροφοριών και στην καλύτερη περίπτωση - της εξάσκησής τους σε έτοιµες συνταγές επίλυσης προβληµάτων). Ένα περιβάλλον, που, µεταξύ άλλων, θα δηµιουργεί συνθήκες ολόπλευρης κοινωνικής και ψυχολογικής ανάπτυξης για µαθητές και δασκάλους, µε έµφαση όχι µόνον στην αφοµοίωση µιας κεντρικά ελεγχόµενης και ενιαίας διδακτικής και διδακτέας ύλης, όπως συνέβαινε µέχρι τώρα, αλλά και στις σύγχρονες, µαθητοκεντρικές µεθόδους και διαδικασίες, στο κλίµα, τις ουσιαστικά αναβαθµισµένες σχέσεις, τις ανοιχτές, συµµετοχικές δοµές επικοινωνίας και σχολικής οργάνωσης. Όλα αυτά βέβαια προϋποθέτουν τις ανάλογες, καινοτόµες δραστηριότητες και µαθησιακές εµπειρίες και δεν αναπτύσσονται, ούτε πιστοποιούνται µόνον µέσα από γραπτές δοκιµασίες πανελλήνιου χαρακτήρα, όπου η υπερβολική µαζικότητα, η έµφαση στην οµογενοποίηση και την οµοιοµορφία των όρων εξέτασης προς χάριν του αδιάβλητου των εξετάσεων, σκοτώνει τελικά το πραγµατικά ζητούµενο, που είναι, για παράδειγµα, η κριτική σκέψη, η δηµιουργική και εποικοδοµιστική µάθηση, η απελευθέρωση των δηµιουργικών και συνεργατικών δυνάµεων του δασκάλου και του µαθητή. άσκαλος, ο διαχρονικός και αναντικατάστατος καταλύτης της µάθησης Όλες αυτές λοιπόν οι απαραίτητες προϋποθέσεις αναδεικνύουν έναν από τους πιο βασικούς παράγοντες της εκπαιδευτικής διαδικασίας, που είναι ο δάσκαλος. ιότι το µαθησιακό περιβάλλον, που περιγράφηκε προηγουµένως, δεν το δηµιουργούν οι υπουργοί και οι εκπαιδευτικοί σχεδιαστές µε τις γενικόλογες προθέσεις τους, µε τη λήψη διοικητικών µέτρων και µε την εκπόνηση ενός συνόλου απρόσωπων γραπτών οδηγιών ή την πραγµατοποίηση σύντοµων ενηµερωτικών σεµιναρίων και µόνον. Το δηµιουργεί ο δάσκαλος, σε συνεργασία µε τους µαθητές και τους άλλους φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας. Εκείνο όµως στο οποίο θα δώσει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να ανταποκριθεί στον πολύπλευρο και δύσκολο ρόλο του είναι κυρίως, εκτός από τη θετική προδιάθεση και το λεγόµενο µεράκι, οι εκπαιδευτικές και επαγγελµατικές εµπειρίες του, καθώς και οι ευκαιρίες συνεχούς επιµόρφωσης, κατάρτισης και κατάλληλης συµβουλευτικής Ένα θετικό βήµα σ αυτή την κατεύθυνση είναι η θέσπιση του Ανοιχτού Πανεπιστηµίου και των ΠΣΕ, καθώς και η αύξηση των θέσεων για τους υποψήφιους στην τριτοβάθµια εκπαίδευση. Το πρόβληµα όµως της φοίτησης σε σχολές που δεν ενδιαφέρουν τους υποψηφίους εξακολουθεί να παραµένει όχι τόσο επειδή δεν εισάγονται όλοι στις σχολές που επιθυµούν, όσο διότι δεν έχει βρεθεί ακόµη ένα σύστηµα που να συνδυάζει τη διασφάλιση του αδιάβλητου των εξετάσεων και συγχρόνως να επιλέγει τους πραγµατικά ικανούς. (βλ. σχετικά, Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, 1989, Κασσωτάκη 1990)

7 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 19 υποστήριξης. ιότι, όσα αναγκαία αναφέρθηκαν παραπάνω για τη γνωστική και ολόπλευρη ανάπτυξη των µαθητών ισχύουν και για την ανάπτυξη του δασκάλου. Είναι δε τουλάχιστον ειρωνικό και υποκριτικό το να θεσπίζει η πολιτεία µέτρα αξιολόγησης και επιλογής των εκπαιδευτικών (τουλάχιστον της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης) µε παιδαγωγικά κριτήρια, τη στιγµή που δεν έχει φροντίσει για την παροχή προς αυτούς ενός προωθηµένου συστήµατος παιδαγωγικής και διεπιστηµονικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σε επίπεδο βασικών και µεταπτυχιακών σπουδών, καθώς και σε επίπεδο συνεχιζόµενης εκπαίδευσης και κατάρτισης. 1 Την ευθύνη για την κατάσταση αυτή φέρουν οι πολιτικοί φορείς, το σύστηµα σχολικής συµβουλευτικής, αλλά και τα πανεπιστήµια, τα οποία σε µεγάλο βαθµό είναι αποκοµµένα από τις ανάγκες της κοινωνίας και της σχολικής πραγµατικότητας και δεν παρέχουν, στο βαθµό που θα έπρεπε, ούτε πρότυπα διδακτικής πράξης συνεπή προς τις «διδασκόµενες» θεωρίες, ούτε ευκαιρίες απόκτησης σύγχρονων µαθησιακών και διδακτικών εµπειριών κατά τρόπο βιωµατικό. 2 Στη σύγχρονη εποχή ιδιαίτερα, έχει γίνει πλέον γενικά παραδεκτό ότι η επιµόρφωση είναι αναγκαία για όλους τους επαγγελµατίες και ότι η συνεχιζόµενη εκπαίδευση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση, όχι µόνον για την παρακολούθηση από µέρους τους των επιστηµονικών, τεχνολογικών και κοινωνικών εξελίξεων, αλλά και για τη συµβολή τους στις 1 Στη χώρα µας, όπως επανειληµµένα τονίστηκε και πιο πάνω, δεν είχε µέχρι πρόσφατα δοθεί ιδιαίτερη σηµασία στη ψυχοπαιδαγωγική µόρφωση των εκπαιδευτικών µας, κυρίως της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης. Ο επιστήµονας, που σπουδάζει µια επιστήµη, π.χ. τα Μαθηµατικά, θεωρείται αυτόµατα ότι είναι και παιδαγωγός και ότι θα πρέπει να µάθει µόνος του πώς να διδάσκει, πώς να προσεγγίζει τους µαθητές κτλ.. Όσον αφορά τη βασική εκπαίδευση των νηπιαγωγών και των δασκάλων, παρόλο που δεν έχουν ακόµη προχωρήσει τα πράγµατα όσο θα έπρεπε, αυτή βρίσκεται σε ένα σχετικά καλό δρόµο. Η κατάσταση όµως είναι απελπιστική, όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, που εισέρχονται, κατά τη γνώµη µας, ανειδίκευτοι στο επάγγελµα αυτό, τουλάχιστον από την ψυχοπαιδαγωγική και κοινωνιολογική του σκοπιά. ιότι το να παρακολουθούν και να εξετάζονται γραπτώς πάνω στο περιεχόµενο δύο ή τριών εγχειριδίων των επιστηµών της εκπαίδευσης δεν είναι - κατά τη γνώµη µας - επαρκής κατάρτιση. Για το λόγο αυτό, το έργο της επιµόρφωσης καθίσταται, για την κατηγορία αυτή, δυσκολότερο ( ιότι πάνω σε ποια βάση θα γίνει η επί µόρφωση;). Χρειάζεται λοιπόν για µεν τους δασκάλους και νηπιαγωγούς αναβάθµιση του επιστηµονικού επιπέδου των βασικών τους σπουδών, για δε τους καθηγητές της µέσης εκπαίδευσης αναδιάρθρωση των σπουδών, έτσι ώστε µετά το τρίτο έτος οι σπουδαστές να ακολουθούν διάφορες ειδικεύσεις ετήσιας διάρκειας, µεταξύ των οποίων και εκείνη του εκπαιδευτικού, ή να τους δίνεται πραγµατικά η ευκαιρία να ολοκληρώσουν έναν ετήσιο κύκλο ειδικών µεταπτυχιακών σπουδών, που θα συνδυάζει τη θεωρία µε την πράξη και την εκπαιδευτική εµπειρία, προκειµένου να εισαχθούν στην εκπαίδευση. Η δε επιλογή τους για την άσκηση του λειτουργήµατος είναι προτιµότερο να γίνεται µε την αξιολόγηση της επίδοσής τους στις ειδικές αυτές σπουδές µε συνεξέταση και άλλων αξιοκρατικών κριτηρίων του βιογραφικού τους, παρά µε τα αποτελέσµατα µιας και µόνον για πολλούς λόγους αµφιβόλου αξίας και υποτιµητικής για τον αυτοσεβασµό των υποψηφίων γραπτής εξέτασης. Οι λόγοι της παραµέλησης του παράγοντα του δασκάλου στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης έχουν επανειληµµένα αναφερθεί από τους µελετητές, οι κυριότεροι των οποίων αποδίδονται στην προσπάθεια του στρεβλά αναπτυσσόµενου νεοελληνικού και µετεµφυλιακού κράτους για αυστηρό κοινωνικό και ιδεολογικό έλεγχο µέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία, πράγµα που θα εµποδιζόταν µε έναν εκπαιδευµένο και σκεπτόµενο δάσκαλο και µε ένα αποκεντρωµένο αναλυτικό πρόγραµµα, που θα του έδινε ελευθερίες ιδεών, πρωτοβουλιών και δράσεων. Στις µέρες µας βέβαια αυτός ο λόγος έπαψε να υπάρχει, όµως τόσο οι τάσεις αυτοσυντήρησης του συστήµατος, όσο και η άγνοια των πολιτικών ιθυνόντων για το τι πραγµατικά σηµαίνει µάθηση, πώς µαθαίνουν πραγµατικά οι δάσκαλοι και οι µαθητές, ποιες οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη θετικού κλίµατος και ανθρώπινης επικοινωνίας µέσα στην τάξη κτλ., τους κάνει να θεωρούν ικανοποιητικές τις πρόχειρες λύσεις που δίνουν, όπως είναι τα ΠΕΚ και τα σύντοµα σεµινάρια που γίνονται µε την ευκαιρία της απορρόφησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων. 2 Γιατί η γνώση που χρειάζονται σήµερα οι εκπαιδευτικοί - όπως εξ άλλου και κάθε άλλος εκπαιδευόµενος - δεν µαθαίνεται µε συνταγές, µε διάβασµα κάποιων βιβλίων ή µε παρακολούθηση διαλέξεων και µόνον. Αποκτάται κυρίως µε τη βίωση εµπειριών και ευνοϊκών για τη µάθησή τους όρων, ανάλογων µε εκείνους που θα επιθυµούσαµε να δηµιουργήσουν και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί για τους µαθητές τους. Αυτού του είδους η γνώση δεν υπάρχει κάπου έτοιµη και µονοσήµαντη, ούτε χαρακτηρίζεται από τη βεβαιότητα που οι ηµιµαθείς πιστεύουν ότι διαθέτουν, όπως δεν υπάρχει και ένα µόνον είδος «καλού δασκάλου». Γι αυτό η διδακτική γνώση και εµπειρία κατακτάται µε πολύπλευρες, µακροχρόνιες προσπάθειες από όλους τους εµπλεκόµενους φορείς και από τον καθένα χωριστά. Το ίδιο βεβαίως ισχύει κατά κάποιον τρόπο και για τους πανεπιστηµιακούς δασκάλους και τους επιµορφωτές των εκπαιδευτικών, που, λίγο-πολύ, είναι και αυτοί «προϊόν» του ίδιου του εκπαιδευτικού συστήµατος, µε τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατά του, γι αυτό υπάρχει ανάγκη να καθιερωθεί και για τους ίδιους οργανωµένο σύστηµα επιµόρφωσης, αφού η γνώση που τους αφορά δεν έχει οπωσδήποτε «ολοκληρωθεί» και έχουν και αυτοί ανάγκη ευκαιριών µετεκπαίδευσης.

8 20 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση εξελίξεις αυτές, καθώς και τη δυναµική επιβίωσή τους στο συνεχώς µεταβαλλόµενο κόσµο της τεχνολογικής και επιστηµονικής επανάστασης. Το ίδιο ισχύει - κατά τη γνώµη µας πολύ περισσότερο - και για τους εκπαιδευτικούς, αφού αυτοί είναι από τους πιο βασικούς κοινωνικοποιητικούς φορείς, το «άλας» της κοινωνίας µας, καθώς και σηµαντικότατοι διαµεσολαβητές, τόσο για τη µάθηση και την ανάπτυξη των νεαρών ατόµων, όσο και για τη διαµόρφωση του αυριανού ηγετικού, εργασιακού και πολιτιστικού δυναµικού της χώρας µας. Είναι όµως πλέον γενικά παραδεκτό ότι η χρήση των γνωστικών και επικοινωνιακών εργαλείων που παρέχει ο υπολογιστής δεν είναι εύκολη και αυτονόητα εποικοδοµητική. Ο δάσκαλος είναι εκείνος, που µε τις κατάλληλες µαιευτικές µεθόδους, τις ιδέες του, την ενθάρρυνση, την επινόηση κινήτρων, τις ερωτήσεις, το συντονισµό της συζήτησης και την υποβοήθηση των παιδιών που «σκαλώνουν» (και προπάντων µε την κατανόηση και την αξιολόγηση του παιδαγωγικού νοήµατος των διαφόρων δραστηριοτήτων) θα κατορθώσει να µετατρέψει ένα άψυχο µηχάνηµα σε εργαλείο γνωστικής ανάπτυξης.. Με τις διάφορες χρήσεις του υπολογιστή ο ρόλος του δασκάλου είναι δυνατόν να αλλάξει και από µεταδότης γνώσεων να γίνει συντονιστής, οργανωτής, διευκολυντής και υποστηρικτής της µάθησης, µερικές φορές µαθητευόµενος και ο ίδιος, στο πλευρό των µαθητών του. Είναι εξάλλου τόσο απέραντο το πεδίο των πληροφοριών και των δεξιοτήτων που µπορεί να αποκτήσει κανείς ασχολούµενος µε τις νέες τεχνολογίες, που δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει τα πάντα, αλλά ούτε και τα ίδια πράγµατα µε τους άλλους. Η σχέση µαθητή - δασκάλου µπορεί να αλλάξει επίσης ποιοτικά, αφού αλλιώς είναι, παραδείγµατος χάριν, για το µαθητή ένας δάσκαλος που κάνει διάλεξη στην άκρη της αίθουσας και αλλιώς ένας δάσκαλος που στέκεται δίπλα του για να τον βοηθήσει. Ο νέος ρόλος όµως παρουσιάζει και νέου είδους απαιτήσεις και δυσκολίες. Η διαχείριση του χρόνου, η σύνθεση των εµπειριών και η κατάλληλη χρήση διαφόρων περιφερειακών συστηµάτων και διασυνδεδεµένων µε τον υπολογιστή πολυµέσων είναι µερικές από τις απαιτήσεις αυτές. Η πιο σηµαντική συµβολή του δασκάλου όµως έγκειται στην ικανότητά του να οργανώνει κατάλληλα το µαθησιακό περιβάλλον, να ανταποκρίνεται στις διαφορετικές µαθησιακές ανάγκες των µαθητών, να υιοθετεί σύγχρονες στρατηγικές και κατάλληλες µεθόδους και να αξιοποιεί τις ποικίλες ευκαιρίες για προβληµατισµό και µάθηση τη στιγµή που αυτές αναδύονται κατά τη διάρκεια της σχετικά αυτόνοµης, βιωµατικής και σύνθετης εργασίας των µαθητών µέσα στο εργαστήρι της τάξης. Καθίσταται λοιπόν φανερή η σηµασία της εκπαίδευσης και της συνεχούς επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών όχι µόνον πάνω σε θέµατα της ειδικότητας των νέων τεχνολογιών, αλλά κυρίως σε θέµατα που έχουν σχέση µε την έννοια του καλού δασκάλου, ο οποίος χρειάζεται να διαθέτει σφαιρική µόρφωση, να µάθει να αναπτύσσει πρωτοβουλίες επιστηµονικού πειραµατισµού και να λειτουργεί µε νέους ρόλους και πρότυπα διδασκαλίας. Αυτό δεν έχει δεόντως εκτιµηθεί από τους ενδιαφεροµένους φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας, διότι, αν το είχαν πραγµατικά κατανοήσει, θα ασκούσαν πιέσεις διεκδικώντας τον εκσυγχρονισµό µας προς αυτή την κατεύθυνση. Αποτέλεσµα αυτής της κατάστασης είναι ο κίνδυνος αναπαραγωγής των παραδοσιακών διδακτικών µοντέλων, µε κάποιες ασφαλώς εξαιρέσεις. ιότι, όπως έχει πλέον γίνει φανερό, η αξιοποίηση των επιστηµονικών και τεχνολογικών επιτευγµάτων που µας προσφέρει η χρήση της πληροφορικής - τα οποία είναι συνήθως αποτέλεσµα διεπιστηµονικών συνεργασιών δεν έρχεται να καλύψει, αλλά να αποκαλύψει, την παιδαγωγική ανεπάρκεια, στην οποία έχει καταδικάσει µέχρι τώρα τον έλληνα εκπαιδευτικό το ελληνικό κράτος. Νέες τεχνολογίες και εκπαιδευτική πολιτική Η παραπάνω διαπίστωση της απουσίας µιας καίριας, ολοκληρωµένης και σύγχρονης εκπαιδευτικής πολιτικής στη χώρα µας, που να προχωρεί πέραν των αποσπασµατικών µέτρων και των τυχαίων ή ευκαιριακών σχεδιασµών συνδέεται προφανώς και µε την εισαγωγή της

9 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 21 Πληροφορικής στην Εκπαίδευση. Αν παρατηρήσουµε τη µέχρι τώρα επίσηµη εκπαιδευτική φιλοσοφία της εισαγωγής της πληροφορικής στην εκπαίδευση, θα διαπιστώσουµε ότι σ αυτή κυριαρχεί το σκεπτικό του εκπαιδευτικού εκσυγχρονισµού όχι µε την έννοια της εισαγωγής ενός νέου γνωστικού εργαλείου για την εναρµόνιση του σχολείου µε τις νέες απαιτήσεις της σύγχρονης εκπαιδευτικής, οικονοµικής και κοινωνικής πραγµατικότητας αλλά µε µια τεχνοκρατική αντίληψη που στερείται στόχων αφού δεν είχαν προηγηθεί εξ όσων γνωρίζω από τη σχετική βιβλιογραφία επιστηµονική έρευνα και µελέτες σκοπιµότητας που θα εξέταζαν, µεταξύ άλλων: α) πώς θα µπορούσαν να αξιοποιηθούν παιδαγωγικά και µορφωτικά οι δυνατότητες του υπολογιστή και των δικτύων β) µε ποιο τρόπο είναι σκόπιµο να ενταχθούν στο εκπαιδευτικό σύστηµα και µε ποιες επιπτώσεις στο αναλυτικό πρόγραµµα και τον τρόπο διδασκαλίας γ) ποια θα µπορούσε να είναι η συµµετοχή του µαχόµενου εκπαιδευτικού στο σχεδιασµό και την εφαρµογή των προγραµµάτων δ) ποιες οι ενδεικνυόµενες προτεραιότητες της εκπαιδευτικής µας πολιτικής ως προς την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθµίδες. Μερικές προτάσεις Βρισκόµαστε και πάλι σε µια κρίσιµη καµπή, κατά την οποία θα πρέπει να παρθούν αποφάσεις µε υπαρκτά ακόµη τα προβλήµατα των εκπαιδευτικών στόχων και της επιµόρφωσης. Η Κυβέρνηση έχει ήδη δεσµευθεί απέναντι στη Ε.Ε. για θέµατα που σχετίζονται µε τον εκσυγχρονισµό στην Εκπαίδευση και προβλέπεται α) µέχρι το 2001 όλα τα σχολεία της χώρας να συνδεθούν µε το διαδίκτυο β) µέχρι το τέλος του 2002 να επιµορφωθούν σε θέµατα Πληροφορικής όλοι οι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης και µέχρι το 2006 όλοι οι εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. Οι ανάγκες ειδικής τεχνολογικής κατάρτισης είναι πολλές και οι ειδικευµένοι εκπαιδευτικοί µας λιγοστοί. εν υπάρχουν όµως περιθώρια επανάληψης των λαθών του παρελθόντος. Είναι ανάγκη η Πολιτεία να βασιστεί στην επιστηµονική έρευνα και να εµπιστευθεί τα πανεπιστήµια και όχι µόνον ορισµένους «ηµέτερους επιστήµονες», που ισχυρίζονται ότι τα κατέχουν όλα και χαράζουν εκπαιδευτική πολιτική. Χρειάζεται διασταύρωση ιδεών και σύνθεση τεκµηριωµένων προτάσεων. Με βάση το παραπάνω σκεπτικό, εξάγονται ορισµένα συµπεράσµατα, που µπορούν να διατυπωθούν ως προτάσεις: 1 ον Η εισαγωγή της υπολογιστικής και δικτυακής τεχνολογίας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση σε πειραµατικό επίπεδο, τουλάχιστον, θα πρέπει να γίνει στόχος υψηλής προτεραιότητας στο πλαίσιο ενός ολοκληρωµένου εκπαιδευτικού σχεδιασµού. Πεποίθησή µας είναι ότι, αν η φιλοσοφία της εισαγωγής της Πληροφορικής στα σχολεία (που άρχισε στη χώρα µας από το Γυµνάσιο και επεκτάθηκε στο Λύκειο και την Τεχνική Εκπαίδευση µε τη µορφή µάλιστα ξεχωριστού µαθήµατος, που αποβλέπει κυρίως στον τεχνολογικό αλφαβητισµό) συνεχιστεί κατά τον ίδιο τρόπο και η Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση εξακολουθήσει να µένει στο περιθώριο µετά από 20 χρόνια χαµένης εµπειρίας για τη χώρα µας,, θα είναι µεγάλη παράλειψη από πολλές απόψεις. Καταρχήν, θα µαρτυρούσε την υπερίσχυση µιας υστερούσας από παιδαγωγική άποψη φιλοσοφίας, που βλέπει την εισαγωγή των Νέων Τεχνολογιών από τη σκοπιά µιας απλοϊκής τεχνοκρατικής αντίληψης, που περιορίζεται στο µαθησιακό στόχο της ανάπτυξης του τεχνολογικού αλφαβητισµού (στο Γυµνάσιο) ή της προεπαγγελµατικής κατάρτισης των µαθητών (στο Λύκειο) µε τη διδασκαλία ενός µαθήµατος ως ξεχωριστής «ειδικότητας» και που υποτιµά το ρόλο του υπολογιστή ως γνωστικού εργαλείου, οι δυνατότητες του οποίου µπορούν να αξιοποιηθούν για την υλοποίηση σύγχρονων, προοδευτικών παιδαγωγικών αρχών και αιτηµάτων, κατά τρόπο που θα συνέβαλε καθοριστικά στην καλώς εννοούµενη επαναστατικοποίηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. 1 Η δηµιουργική αξιοποίηση αυτού του 1 βλ. σχετικά, Ράπτης και Ράπτη 1999:35-52

10 22 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση γνωστικού εργαλείου βρίσκει εξαιρετικά πρόσφορο έδαφος στο δηµοτικό, όπου και η πίεση για προετοιµασία για πανεπιστηµιακές σπουδές δεν είναι τόσο µεγάλη και οι δάσκαλοι, τα τελευταία χρόνια τουλάχιστον, έχουν αποκτήσει ορισµένες βασικές παιδαγωγικές γνώσεις, κυρίως όµως διδάσκουν περισσότερα µαθήµατα και πολλές ώρες στην ίδια τάξη, εποµένως έχουν και πολλές ευκαιρίες για οργανωµένη χρήση του υπολογιστή. Η ύπαρξη µάλιστα γωνιάς υπολογιστή µέσα στην τάξη θα άµβλυνε το πρόβληµα της ταυτόχρονης διάσπασης της φροντίδας σε πολλούς µαθητές, κάτι που είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, ενώ συγχρόνως θα έδινε µια διέξοδο στο πρόβληµα της ανάγκης για διαφοροποίηση της σχολικής εργασίας µέσα στην τάξη και της παραγωγικής απασχόλησης των µαθητών µε φυσιολογικές µαθησιακές δυσκολίες. Η παράλειψη αυτή θα αποτελούσε επίσης ένα άναρχο και µη σύµφωνο προς τα διεθνώς κρατούντα φαινόµενο, αφού από τη µελέτη της διεθνούς βιβλιογραφίας φαίνεται ότι στις προηγµένες χώρες το βάρος του παιδαγωγικού ερευνητικού ενδιαφέροντος πέφτει στις µικρές, τις κατεξοχήν διαµορφώσιµες και θεµελιακές ηλικίες, κατά τις οποίες δηµιουργούνται οι βάσεις κάθε είδους µάθησης, οι καθοριστικές στάσεις και εµπειρίες. Γι αυτό και τόσο οι σχετικές έρευνες, όσο και οι πρώτες δηµιουργικές εφαρµογές εκπαιδευτικού λογισµικού, έχουν ως αποδέκτες συνήθως το µαθητικό πληθυσµό της πρωτοβάθµιας και τις πρώτες τάξεις της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, όπως εξάλλου συµβαίνει και µε όλες σχεδόν τις θεωρίες της µάθησης. Στη Βρετανία π.χ., το 1995 αναλογούσε στο δηµοτικό σχολείο ένας υπολογιστής σε 18 µαθητές σε όλη της χώρα και εκφραζόταν γι αυτό δυσαρέσκεια. Η ανάπτυξη της επιστήµης της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση και των εφαρµογών της δεν έχει σχέση µόνο µε την ευκαιριακή κατανάλωση ενός τεχνολογικού ή επιστηµονικού προϊόντος, αλλά και µε τον πειραµατισµό, τη δηµιουργία παράδοσης σε µια χώρα, καθώς και µε ένα προγραµµατισµό πνοής στο συγκεκριµένο τοµέα. ιότι, αν περάσουν και άλλα χρόνια χωρίς την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του υπολογιστή στο χώρο της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης, θα είναι δύσκολο αργότερα να βρεθεί εµπειρία, που θα στηρίζεται στο γόνιµο έδαφος πλούσιων επιστηµονικών εφαρµογών στο ιδιαίτερο κοινωνικό πλαίσιο της ελληνικής πραγµατικότητας, αφού χρειάζεται πάντα να έχει προηγηθεί µια διαδικασία αξιολόγησης και του πολλαπλασιασµού των αποτελεσµάτων τους, η επακόλουθη διόρθωση των λαθών και, ενδεχοµένως, η κριτική αναθεώρηση της ασκούµενης πολιτικής. 2 ον. Είναι ανάγκη να απαντήσουµε όλοι οι φορείς, ο καθένας µε το δικό του τρόπο, στο διαχρονικό και διεθνώς αναγνωρισµένο αίτηµα της εισαγωγής του επιστηµονικού πειραµατισµού και της καινοτοµίας στο σχολείο, προκειµένου να υπερβούµε τα µειονεκτήµατα του ισχύοντος µοντέλου εκπαιδευτικού σχεδιασµού, µε τα γνωστά χαρακτηριστικά του συγκεντρωτισµού, των κλειστών δοµών και της δυσκαµψίας των αναλυτικών προγραµµάτων. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο είναι καλό να αξιοποιηθούν σύγχρονα µοντέλα σχολείου, διδασκαλίας και µάθησης, που υιοθετούν δυναµικές, αλληλεπιδραστικές, δοµητιστικές και ολοκληρωµένες θεωρητικές προσεγγίσεις. (βλ. σχετικά, Ματσαγγούρας 1998, Ράπτης και Ράπτη, 1999: ). Με το σκεπτικό αυτό, θεωρούµε ότι θα ήταν ένα ακόµη τραγικό λάθος να µην εφαρµοστεί και στο Γυµνάσιο, τουλάχιστον, αυτό το µοντέλο εισαγωγής και αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών µέσα από όλα τα µαθήµατα και να ξοδευτούν άσκοπα πολύτιµα κονδύλια για µια απλή τεχνολογική κατάρτιση των καθηγητών αυτής της ειδικότητας, ακόµη και όλων των ειδικοτήτων, γιατί αυτή, όπως προαναφέρθηκε, αν δεν συνοδεύεται και από ουσιαστική επιµόρφωση (για το πώς θα µπορούσαν να γίνουν καλύτεροι δάσκαλοι και να αναβαθµίσουν την εκπαιδευτική διαδικασία, σε θέµατα δηλαδή γενικής και διεπιστηµονικής διδακτικής, βασισµένης σε εµπειρικές εφαρµογές και δραστηριότητες) δεν θα πρόσφερε ουσιαστική ανταπόδοση και µαθησιακό νόηµα. Ας µη γίνουν όλα σε µία µέρα. Ας αρχίσουν όµως να γίνονται σωστά. Το πρόσχηµα ότι η ΕΕ προτείνει τον περιορισµό της επιµόρφωσης σε τεχνολογική κατάρτιση δεν ευσταθεί, αφού στη χώρα µας το επίσηµο εκπαιδευτικό σύστηµα δεν έχει εφοδιάσει επαρκώς τους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθµιας, κυρίως, εκπαίδευσης µε διδακτική κατάρτιση και την απαραίτητη ψυχοπαιδαγωγική εκπαίδευση σε επίπεδο βασικών

11 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 23 και µεταπτυχιακών σπουδών, όπως συµβαίνει µε τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το να µάθει λοιπόν ένας φιλόλογος, ένας µαθηµατικός ή θεολόγος επεξεργαστή κειµένου, ή λογιστικό φύλλο, το να µάθει να χρησιµοποιεί έτοιµα ή ανοιχτά λογισµικά, τι να το κάνει, αν δεν γνωρίζει και πώς να τα αξιοποιήσει, ποια παιδαγωγικά οφέλη θα έχει µε τη µία ή την άλλη χρήση, πώς θα κρίνει την εκπαιδευτική αξία των πακέτων εκπαιδευτικού λογισµικού και ποιοι οι ευνοϊκοί ή µη όροι του όλου πλαισίου της εφαρµογής, πώς θα µπορέσει να ξεφύγει από τα δεσµά της παραδοσιακής εµπειρίας κατασκευάζοντας τα δικά του πολυµεσικά κείµενα ή διδακτικά προγράµµατα µε τους µαθητές έχοντας επίγνωση των παιδαγωγικών κριτηρίων που καταξιώνουν ή, αντίθετα, απαξιώνουν την όλη δραστηριότητά του, πώς θα αναπτύξει συνεργασίες µε άλλους φορείς και συναδέλφους µέσω των δικτύων ή διαφόρων συλλογικών projects; Μια τέτοιου είδους όµως διεπιστηµονική κατάρτιση και επιµόρφωση για τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθµίδων δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί στα επιµορφωτικά κέντρα των Π.Ε.Κ. κάτω από τις ισχύουσες συνθήκες. Η επιµόρφωση στα κέντρα αυτά είναι κυρίως ακροαµατική και καθόλου συµµετοχική, βιωµατική, εξελικτική. Από την άλλη µεριά, η στενή τεχνολογική εξοικείωση που αναλαµβάνουν να κάνουν ορισµένες ιδιωτικές εταιρείες για λογαριασµό του δηµοσίου είναι απλώς ακατάλληλη και χωρίς νόηµα για εκπαιδευτικούς. Στην προσπάθεια αυτή όλοι θα πρέπει να πάρουν µέρος και πρώτα απ όλα τα πανεπιστήµια, το ΥΠΕΠΘ και το ΠΙ, οι κατέχοντες θέσεις κλειδιά στην εκπαιδευτική διοίκηση, καθώς και οι σχολικοί σύµβουλοι. Οι τελευταίοι µάλιστα θα πρέπει να είναι οι πρώτοι που θα καταρτιστούν µέσα από ένα συνδυαστικό πρόγραµµα επιµόρφωσης, όπως αυτό που προτείνουµε. 3 ον : Οι φορείς λήψης εκπαιδευτικών αποφάσεων, και συγκεκριµένα του ΥΠΕΠΘ και του ΠΙ, είναι ανάγκη να συνδεθούν µε το Πανεπιστήµιο και να αξιοποιούν συνθετικά τη διεθνή επιστηµονική γνώση. Αλλά και το Πανεπιστήµιο θα πρέπει να βγει από την αποµόνωση, να συνδεθεί µε τη ζώσα εκπαιδευτική πραγµατικότητα και να αναπτύξει δίκτυα συνεργατικής αλληλεπίδρασης µε τα σχολεία κατά τρόπο ώστε όλες οι πλευρές να ωφεληθούν µαθαίνοντας ο ένας από τον άλλο, µέσα από ένα συνεχές ταξίδι ανάµεσα στη θεωρία και την πράξη. Τα επιχειρήµατα που υποστηρίζουν την ιδέα αυτή είναι πολλά και δεν είναι της παρούσης η πλήρης ανάλυσή της. Είναι εξάλλου δύσκολο να αµφισβητηθεί η σηµασία της ιδέας αυτής, αφού αποτελεί πρακτική των ανάλογων φορέων σε όλες σχεδόν τις προηγµένες χώρες. Η διαπανεπιστηµιακή συνεργασία, αλλά και η συνεργασία µε φορείς της λεγόµενης ηµι-δηµόσιας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας (όπως στη δική µας περίπτωση υπήρξε το ΙΤΥ και το ΙΜΛ) έχει ήδη λειτουργήσει µε πολύ θετικά αποτελέσµατα, όπως είναι η αλληλοσυµπληρωµατικότητα, η πολυφωνία, η σφαιρικότητα και η βιωσιµότητα της πειραµατικής γνώσης. 4 ον Όπως έχει ήδη επανειληµµένα τονιστεί, κεντρική θέση της φιλοσοφίας µιας εµπνευσµένης εκπαιδευτικής πολιτικής αποτελεί επίσης, µεταξύ άλλων, και η ανάγκη της εµπλοκής του δασκάλου ως ενεργού µετόχου σε όλα τα επίπεδα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αφού του παρασχεθούν ευκαιρίες σφαιρικής παιδαγωγικής κατάρτισης, παράλληλα µε την κατάρτισή του σε θέµατα τεχνολογικού αλφαβητισµού και πληροφορικής. Αυτό είναι και µία από τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την αποτελεσµατικότητα και τη βιωσιµότητα οποιασδήποτε εκπαιδευτικής πολιτικής. Η παράδοση της συγκεντρωτικής δοµής του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήµατος δεν είναι εύκολο να υποχωρήσει. Έχει φανεί όµως ότι µε την ευκαιρία και την ενθάρρυνση των ευρωπαϊκών προγραµµάτων για ανάπτυξη καινοτοµιών στο σχολείο έχει προσφερθεί µία διέξοδος παράκαµψης του αρτηριοσκληρωτισµού του συστήµατος και οι εκπαιδευτικοί ανταποκρίθηκαν σε όλα τα κίνητρα. Πιστεύεται όµως ότι η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση µε τους όρους που περιγράφηκαν παραπάνω θα δώσει το έναυσµα µιας σταδιακής, αλλά ριζικότερης αλλαγής στην εκπαιδευτική διαδικασία κατά τρόπο που καµία συντηρητική δύναµη δεν θα µπορούσε να ανακόψει.

12 24 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση Συνεπείς µε τη φιλοσοφία µας και µε τις προαναφερθείσες προτάσεις εκπαιδευτικής πολιτικής είναι και οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράµµατος µε την επωνυµία «Το Νησί των Φαιάκων», το οποίο θα ήθελα να σας παρουσιάσω σε γενικές γραµµές στη συνέχεια, ως εκπρόσωπος του Παιδαγωγικού Τµήµατος Ε και επιστηµονικός Υπεύθυνος του προγράµµατος αυτού, αφού βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη µε θετικά αποτελέσµατα. Η ανακοίνωση αυτή γίνεται για ενηµέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας, εφόσον θεωρούµε σκόπιµο και επιθυµητό να ζητήσουµε την επέκταση αυτού του προγράµµατος µε ενδεχόµενη συνέχιση της χρηµατοδότησής του, µε διεύρυνση της οµάδας των συµµετεχόντων φορέων και µε παράλληλη αύξηση του αριθµού των σχολείων που θα επιλεγούν για να λάβουν µέρος σ αυτό. Βασικότερος λόγος όµως αυτής της παρουσίασης είναι η πρόθεσή µας να δείξουµε ότι αυτά τα οποία θεωρητικά υποστηρίζουµε δεν απέχουν πολύ από την πραγµατικότητα της έµπρακτης εφαρµογής στο πλαίσιο όχι ενός προνοµιούχου, αλλά ενός τυπικού δηµοσίου σχολείου, που εξεδήλωσε απλώς επιθυµία συµµετοχής και υποστηρίχτηκε µέσω του προγράµµατος µε υπολογιστικό και δικτυακό εξοπλισµό. «Το Νησί των Φαιάκων»: Ένα παράδειγµα παιδαγωγικής αξιοποίησης των δυνατοτήτων της Υπολογιστικής και ικτυακής Τεχνολογίας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση. Το Έργο ΕΕ15 «Νησί των Φαιάκων» (υποπρόγραµµα του Έργου «Οδύσσεια») είναι ένα πρόγραµµα πιλοτικής εφαρµογής της εισαγωγής των Νέων Τεχνολογιών σε 14 σχολεία της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης για την αναβάθµιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, του οποίου το σχεδιασµό και την υλοποίηση έχει αναλάβει οµάδα επιστηµονικών φορέων 1 υπό την ευθύνη του Παιδαγωγικού Τµήµατος Ε του Πανεπιστηµίου Αθηνών Πιο συγκεκριµένα, επιχειρείται η αξιοποίηση των δυνατοτήτων του υπολογιστή, των πολυµέσων και των δικτύων µε στόχους παιδαγωγικούς και αναπτυξιακούς στο πλαίσιο όλων των µαθηµάτων και των σχολικών δραστηριοτήτων της Ε και ΣΤ του ηµοτικού. Στόχοι του προγράµµατος «Το Νησί των Φαιάκων» θα δηµιουργήσει την ευκαιρία ανάπτυξης και διάχυσης σηµαντικής από εκπαιδευτική και παιδαγωγική άποψη εµπειρίας, που θα αποδειχθεί χρήσιµη για την ευρύτερη αξιοποίηση των υπολογιστικών και δικτυακών τεχνολογιών στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση της χώρας µας. Η πρωτοβουλία αυτή έχει σκοπό, µεταξύ άλλων:! να συµβάλει στη θεαµατική αναβάθµιση της µαθησιακής διαδικασίας µε µία περισσότερο ανοιχτή προσέγγιση της γνώσης και µε την εισαγωγή νέων προτύπων διδασκαλίας, µάθησης και σχολικής οργάνωσης.! να ενισχύσει την κατάρτιση εκπαιδευτικών και µαθητών σε θέµατα σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορίας, η οποία θα συνδέεται στενά µε τις δικές τους µαθησιακές και αναπτυξιακές ανάγκες.! να διευκολύνει την επικοινωνία και να ενθαρρύνει τη δια-σχολική συνεργασία (µέσω δικτύων), αλλά και την εκπαιδευτική συνεργασία των σχολείων µε την τοπική, εθνική και διεθνή κοινότητα! να εισαγάγει βιώσιµα πρότυπα συστήµατος εξ αποστάσεως τεχνολογικής υποστήριξης των σχολικών µονάδων για την απρόσκοπτη λειτουργία των υπολογιστικών συστηµάτων και την παιδαγωγική αξιοποίησή τους 1 που απαρτίζεται από το ΠΤ Ε του Πανεπιστηµίου Αθηνών, το ΠΤ Ε του Πανεπιστηµίου Κρήτης, το ΠΤΝ του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας και το ΙΜΛ µε τη συνεργασία του ΥΠΕΠΘ και του ΙΤΥ.

13 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 25 Ο χαρακτήρας και τα επίπεδα της παρέµβασης Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, οι καινοτοµίες που επιχειρούνται στο πλαίσιο του Έργου «Το Νησί των Φαιάκων» δεν έχουν απλώς ποσοτικό χαρακτήρα, ούτε στοχεύουν σε µεγάλες αλλαγές της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αφού µας ενδιαφέρουν περισσότερο τα ποιοτικά εκείνα και βιώσιµα αποτελέσµατα, που είναι δυνατόν να µεταφερθούν και στα άλλα σχολεία της χώρας µας και που εναρµονίζονται τόσο µε την υπάρχουσα, όσο και την εν εξελίξει επιθυµητή πραγµατικότητα. Οι καινοτοµίες επιχειρούνται σε πολλά επίπεδα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ήτοι στο επίπεδο: των στόχων και του περιεχοµένου των αναλυτικών προγραµµάτων των σχολείων, οι οποίοι άλλοτε έχουν υποστηρικτικό και βελτιωτικό χαρακτήρα και άλλοτε συµπληρωµατικό και καθαρά νεωτερικό, εφόσον εισάγονται για πρώτη φορά στο ελληνικό σχολείο, εξ αιτίας του συγκεκριµένου εγχειρήµατος. των µέσων και των µεθόδων, που αξιοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρονται από τη χρήση του υπολογιστή, των πολυµέσων και των δικτύων του παιδαγωγικού κλίµατος και της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας, του ρόλου του δασκάλου και της οργανωτικής δοµής του σχολείου. Το όλο εγχείρηµα του Έργου στηρίζεται σε µεγάλο βαθµό στο δάσκαλο, γι αυτό και δίνεται µεγάλη σηµασία στην ποιότητα του επιµορφωτικού προγράµµατος των συµµετεχόντων στο πρόγραµµα δασκάλων, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν ποικίλες διδακτικές πρωτοβουλίες µε τη συµβουλευτική στήριξη των υπευθύνων της επιµόρφωσης του προγράµµατος επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών το οποίο έχει όλα τα χαρακτηριστικά της βιωµατικής επιµόρφωσης που περιγράφηκαν παραπάνω. Η επιµόρφωση των εκπαιδευτικών των σχολείων που θα συµµετάσχουν στο πρόγραµµα, αλλά και των υπολοίπων συναδέλφων τους που θα ενδιαφερθούν να συµµετάσχουν. Η επιµόρφωση θα είναι συνεχής και εξελικτική και θα έχει µορφή: α) ενδοσχολική, β) σεµιναριακή σε χώρους των συνεργαζοµένων φορέων και γ) εξ' αποστάσεως υποστήριξη των εκπαιδευτικών του σχεδιασµού των πιλοτικών εφαρµογών µε τους όρους της επιστηµονικής έρευνας-δράσης και της µελέτης περιπτώσεων. Η όλη προσέγγιση είναι όσο γίνεται περισσότερο ολιστική (integrative), στο βαθµό βέβαια που το επιτρέπουν οι υπάρχουσες συνθήκες. Έτσι, ένας γενικός µαθησιακός στόχος, όπως είναι για παράδειγµα η γλωσσική ανάπτυξη των µαθητών, θα είναι δυνατόν να επιδιώκεται συνειδητά µέσα από τις δραστηριότητες ή τις µεθόδους και του µαθήµατος της ιστορίας, της γεωγραφίας, της µελέτης του περιβάλλοντος, των µαθηµατικών κ.ά. Γενικά, καταβάλλεται προσπάθεια, ώστε να ευνοηθεί η εφαρµογή των γνωστότερων εκείνων «προοδευτικών» διδακτικών και ερευνητικών αρχών, που πολύ συχνά επικαλούµαστε, αλλά είναι δύσκολο να τις εφαρµόσουµε στο πλαίσιο της τυπικής παραδοσιακής τάξης. Μερικές προτεραιότητες Όσον αφορά τις προτεραιότητες, σύµφωνα µε τις οποίες θα γίνουν οι προτεινόµενες παρεµβάσεις στο πιλοτικό αυτό πρόγραµµα και µε βάση τις οποίες θα κατασκευαστεί ή θα χρησιµοποιηθεί το ανάλογο λογισµικό, αυτές γίνεται προσπάθεια να εναρµονιστούν µε τις γενικά διαπιστωµένες ανάγκες του ελληνικού σχολείου στη σύγχρονη πραγµατικότητα. ίνεται έµφαση επίσης περισσότερο στην παροχή ευκαιριών προς τους µαθητές για ανάπτυξη βασικής, ποιοτικής και µετατρέψιµης γνώσης, στη διαµόρφωση ανοιχτών και

14 26 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση εποικοδοµητικών στάσεων απέναντι στη σχολική γνώση και τη µάθηση γενικότερα, καθώς και στην ψυχοκοινωνική και προσωπική τους ανάπτυξη και λιγότερο στην απόκτηση γνώσεων φροντιστηριακού χαρακτήρα. Βασισµένο στην ολιστική φιλοσοφία του προγράµµατος είναι και ένα καινοτόµο χαρακτηριστικό του: η σφαιρική και ενιαιοποιητική προσέγγιση της γνώσης και του αναλυτικού προγράµµατος. Όπως προκύπτει από τη µελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας, οι παιδαγωγικές χρήσεις του υπολογιστή και των δικτύων, που έχουν δει το φως της δηµοσιότητας, αναφέρονται συνήθως σε συγκεκριµένες και περιορισµένου εύρους γνωστικές περιοχές, στη δοκιµή συγκεκριµένων παιδαγωγικών αρχών και µοντέλων διδασκαλίας πάνω σε κάποιο θέµα, ενώ στη δική µας περίπτωση γίνεται απόπειρα παρέµβασης σε πολλές και ποικίλες δραστηριότητες και σε ένα σχετικά αντιπροσωπευτικό δείγµα σχολείων της χώρας µας. Κατά τη διαδικασία διαµόρφωσης των αντικειµενικών µαθησιακών στόχων, αλλά και κατά την παραγωγή ή αξιολόγηση του σχετικού εκπαιδευτικού λογισµικού, έχει δοθεί κυρίως έµφαση, µεταξύ άλλων, και σε προσπάθειες, που έχουν σχέση µε: α) την ανάπτυξη των γλωσσικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων των µαθητών, καθώς και τη γνωστική τους ανάπτυξη στον τοµέα της λογικοµαθηµατικής σκέψης και των φυσικών φαινοµένων κατά τρόπο εµπειρικό, αυθεντικό, κριτικό και συγχρόνως επιστηµονικό. β) τη διευκόλυνση των µαθητών να υπερβούν φυσιολογικές, για την εµπειρία και το γνωστικό στάδιο ανάπτυξής τους, µαθησιακές δυσκολίες σε διάφορες γνωστικές περιοχές των αναλυτικών προγραµµάτων µε τη βοήθεια του κατάλληλου λογισµικού, των πολυµέσων και των δικτύων γ) την κοινωνική, διαπολιτισµική και αισθητική αγωγή, καθώς και τη συναισθηµατική και προσωπική ανάπτυξη των µαθητών. δ) την ανάπτυξη του τεχνολογικού αλφαβητισµού όχι τόσο µέσα από τη διδασκαλία του υπολογιστή ως γνωστικού αντικειµένου (του γνωστού ως µαθήµατος της πληροφορικής), όσο µέσα από τη µάθηση των πρακτικών εφαρµογών και της δηµιουργικής χρήσης του υπολογιστή, των πολυµέσων και των δικτύων, ως γνωστικών, επικοινωνιακών και αναπτυξιακών εργαλείων. Ενδεικτικά πακέτα εκπαιδευτικού λογισµικού Εκτός από τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισµικού, που πρόκειται να παραχθεί ή να προσαρµοστεί και βελτιωθεί στο πλαίσιο της σχετικής ενότητας του Έργου για να χρησιµοποιηθεί από τους εκπαιδευτικούς των επιλεγέντων σχολείων, προτείνεται στους δασκάλους και η δηµιουργική χρήση ανοιχτών, ως επί το πλείστον, εργαλείων, στα οποία είναι εύκολο να έχουν πρόσβαση όλα τα σχολεία της χώρας, έτσι ώστε η όλη εµπειρία να βρίσκεται κοντά στην ελληνική σχολική πραγµατικότητα και η διάχυσή της να είναι επίσης ευκολότερη. Έχουν µάλιστα σχεδιαστεί πολλές ενδεικτικές δραστηριότητες, τις οποίες έχουν ήδη εφαρµόσει οι δάσκαλοι και οι µαθητές, που έχουν ενθαρρυνθεί να αναπτύξουν και πολλές άλλες, µε δική τους πρωτοβουλία. Τα µαθησιακά αποτελέσµατα των εµπειριών µε ερευνητικό ενδιαφέρον µελετώνται µε τους όρους της επιστηµονικής έρευνας και πρόκειται σύντοµα να ανακοινωνούν από τους συνεργάτες ερευνητές του προγράµµατος. Τέτοιο λογισµικό είναι: # οι επεξεργαστές κειµένων, # πακέτα ζωγραφικής, όπως το Art Studio # το λογιστικό φύλλο # η γλώσσα Logo, # «Cabri, ο Γεωµέτρης» # «Ψηφίδες», κ.ά Στο πλαίσιο του προγράµµατος γίνεται επίσης προσπάθεια να µάθουν οι εκπαιδευτικοί να χρησιµοποιούν διάφορα πακέτα λογισµικού για τον καλύτερο σχεδιασµό ορισµένων

15 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 27 µαθηµάτων και για την ανάπτυξη και εφαρµογή διδακτικών πρωτοβουλιών σε όλα τα µαθήµατα. Για το σκοπό αυτό χρησιµοποιείται το «Hyper-studio», συγγραφικό πακέτο για δασκάλους. Παρόµοιο κατασκευαστικό πρόγραµµα είναι και το λογισµικό που προαναφέρθηκε, το οποίο έχει ευρέως χρησιµοποιηθεί από τους µαθητές. Τα αποτελέσµατα είναι ήδη πολύ θετικά και ενδιαφέροντα και επιβεβαιώνουν τις ερευνητικές υποθέσεις της ανθρωποκεντρικής και δοµητιστικής φιλοσοφίας του προγράµµατος. Γίνεται επίσης χρήση και άλλων έτοιµων προγραµµάτων, που έχουν κατασκευαστεί από έµπειρους φορείς όπως το ΙΤΥ και τα πανεπιστήµια και στα οποία υπάρχει ευκολότερη πρόσβαση, ενώ άλλα διατίθενται στο εµπόριο. Παραδείγµατα τέτοιου λογισµικού είναι: # «Με τα Φτερά του Πήγασου» µε συνοδευτική # Βάση εδοµένων Παιδικής Λογοτεχνίας # «Ιδεοκατασκευές» # «Κοµµάτια και Ολόκληρα» # «Κυκλοφοριακή Αγωγή» Τα δίκτυα επίσης στο «Νησί των Φαιάκων» αξιοποιούνται παιδαγωγικά και λειτουργούν ως περιβάλλοντα πληροφόρησης, επικοινωνίας και συνεργασίας µεταξύ των σχολείων, των µαθητών και των εκπαιδευτικών µε όλα τα γνωστά οφέλη των δικτύων και θα παρασχεθούν στους εκπαιδευτικούς ευκαιρίες εκπαίδευσης εξ αποστάσεως και µείωσης της ακαδηµαϊκής και κοινωνικής τους αποµόνωσης. Γενικά θα λέγαµε ότι µέσω του επιµορφωτικού προγράµµατος και κατά τη διάρκεια των πρακτικών εφαρµογών παρέχονται στους συµµετέχοντες εκπαιδευτικούς ευκαιρίες για ανάπτυξη τέτοιων γνώσεων, εµπειριών και δεξιοτήτων, που θα προκαλέσουν αλλαγές σ όλο το µαθησιακό και κοινωνικό περιβάλλον του σχολείου. Μέσα από τη φιλοσοφία, τους στόχους, την ακολουθούµενη µεθοδολογία και τις οργανωµένες δράσεις του προγράµµατος έχουν ήδη επιτευχθεί δραστηριότητες, τα αποτελέσµατα των οποίων µελετώνται ερευνητικά και θα παράσχουν χρήσιµη εµπειρία τόσο θεωρητικού, όσο και πρακτικού ενδιαφέροντος. Βιβλιογραφικές αναφορές Κασσωτάκης, Μ. (1990) Η Πρόσβαση στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση και η Εκπαιδευτική κρίση στην Ελλάδα. ΕΛΕΣΥΠ, τ. 16, σσ 14-15, Αθήνα: εκδ. Γρηγόρη Kassotakis, M. (1979) Le développement économique le problème de l orientation scolaire et professionnelle en Grèce. Athènes, Laboratoire de Pédagogie Expérimentale de l Université d Athènes. Κοντογιαννοπούλου Πολυδωρίδη, Γ. (1989). Τα κύρια χαρακτηριστικά των εισαγωγικών εξετάσεων και πρόταση για ένα σύστηµα επιλογής. (ΣΑΒ), Η Μετάβαση από το Λύκειο στο Πανεπιστήµιο, Αθήνα,, σσ Ματσαγγούρας, Η. (1989). Στρατηγικές ιδασκαλίας. Η Κριτική Σκέψη στη ιδακτική Πράξη. Αθήνα. Gutemberg. Μηλιός, Γ. (1986). Εκπαίδευση και Εξουσία. Αθήνα, εκδ. Θεωρία. Ράπτης, Αρ. και Ράπτη, Αθ. (1999) Πρακτικά Πανελληνίου Συνεδρίου µε τίτλο «Πληροφορική και Εκπαίδευση», που πραγµατοποίησε στα Γιάννενα ο Σύλλογος Καθηγητών Πληροφορικής Ηπείρου σε συνεργασία µε πανεπιστηµιακούς και άλλους εκπαιδευτικούς φορείς, στις Μαίου1999 σσ Ράπτης, Αρ. και Ράπτη, Αθ. (1999). Πληροφορική και Εκπαίδευση. Συνολική Προσέγγιση. Αθήνα.

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;»

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;» Αθήνα, 19 Σεπτεμβρίου 2014 ΠΡΟΣ: Τον Υπουργό Παιδείας & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ.: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Δ.Ο.Ε., Ο.Λ.Μ.Ε. Εκπαιδευτικά Δίκτυα Ενημέρωσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ Δημόσια Διαβούλευση ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή Η εισαγωγή υπολογιστών στην εκπαίδευση μόνο καλό μπορεί να φέρει: Στην απλούστερη περίπτωση να σταματήσουν να τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

1 ος Άξονας: Σύνδεση με ΑΕΙ και ΠΙ

1 ος Άξονας: Σύνδεση με ΑΕΙ και ΠΙ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ (Βασικοί άξονες) Κατά την άποψή μας, η αναβάθμιση του ρόλου της Δημόσιου Σχολείου προϋποθέτει την ύπαρξη ειδικών Πειραματικών Σχολείων

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Κιούσης

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Δομή της παρουσίασης Επαγγελματική μάθηση: τι αλλάζει; Πώς τα σχολεία μπορούν να συνεργαστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ΚΔΝΣΡΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας ευπωπαϊκό ππόηυπο Κλίμα & Σχέσεις στο Σχολείο Σχέσεις μεταξύ Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1998 Συντάκτες του φυλλαδίου Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 3.1: Ενθάρρυνση Επιχειρηματικής Δράσης (Ενέργεια 3.1.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Η ελληνική εκπαίδευση δεν έχει δώσει, μέχρι σήμερα την απαιτούμενη βαρύτητα στα θέματα απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ :

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Παιδαγωγικής Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής Ακαδημαϊκό έτος: 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

πρόταση Αναδόµησης µε άξονα την Ερευνητική ιαθεµατική Εργασία στην Κοινωνία της Γνώσης»

πρόταση Αναδόµησης µε άξονα την Ερευνητική ιαθεµατική Εργασία στην Κοινωνία της Γνώσης» «Η εισαγωγή της µεθόδου Project στη Μέση Γενική Εκπαίδευση: Μια πρόταση Αναδόµησης µε άξονα την Ερευνητική ιαθεµατική Εργασία στην Κοινωνία της Γνώσης» Επιλεκτικά προτεινόµενες εφαρµογές Λιάνα Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Τ.Θ. 13801 ΤΚ 104310, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων Βουλευτές Ελληνικού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑ Open Discovery Space «Ανοιχτές Εκπαιδευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου Το ολοήµερο σχολείο έχει έντονο εκπαιδευτικό και κοινωνικό περιεχόµενο. Σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει υψηλούς παιδαγωγικούς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΤΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ/NΣΗ : ΑΧΙΛΛΕΩΣ 37 Τ.Κ 10436 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210 5238973-210 5121399 6932798177 FAX: 210 5202798-210 5121399 ΗΛΕΚΤ/ΚΗ ΣΕΛΙΔΑ: http://www.oltee.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) AB ΑΛΗ Α. (1989): Οι Βαθµοί είναι Αναγκαίοι; Παιδαγωγικές και Κοινωνιολογικές Απόψεις και Προσεγγίσεις για την Αξιολόγηση και Βαθµολογία στο Σχολείο, Σύγχρονη Εποχή,

Διαβάστε περισσότερα