ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. Η Αντιμετώπιση της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης ενός Οργανισμού με χρήση Ευφυών Πρακτόρων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. Η Αντιμετώπιση της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης ενός Οργανισμού με χρήση Ευφυών Πρακτόρων"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Η Αντιμετώπιση της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης ενός Οργανισμού με χρήση Ευφυών Πρακτόρων Συγγραφέας: Ιωάννης Κόρδαρης Επιβλέπων Καθηγητής: Γεώργιος Παυλίδης Πάτρα 13 Μαΐου 2014

2 2

3 Περίληψη Η πληροφοριακή υπερφόρτωση των χρηστών αποτελεί βασικό πρόβλημα ενός οργανισμού. Η συσσώρευση μεγάλου όγκου πληροφορίας στα πληροφοριακά συστήματα, προκαλεί στους χρήστες άγχος και υπερένταση, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει την ικανότητά τους για λήψη αποφάσεων. Λόγω αυτού, η επίδραση της πληροφοριακής υπερφόρτωσης στους οργανισμούς είναι καταστροφική και απαιτείται η αντιμετώπισή της. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης της πληροφοριακής υπερφόρτωσης όπως τα συστήματα υποστήριξης λήψης αποφάσεων, τα συστήματα φιλτραρίσματος πληροφορίας, οι αποθήκες δεδομένων και άλλες τεχνικές της εξόρυξης δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης, όπως είναι οι ευφυείς πράκτορες. Οι ευφυείς πράκτορες αποτελούν εφαρμογές που εφάπτονται της τεχνικής νοημοσύνης, οι οποίες έχουν την ικανότητα να δρουν αυτόνομα, συλλέγοντας πληροφορίες, εκπαιδεύοντας τον εαυτό τους και επικοινωνώντας με τον χρήστη και μεταξύ τους. Συχνά, υλοποιούνται πολυπρακτορικά συστήματα προκειμένου να επιλυθεί ένα πρόβλημα του οργανισμού. Στόχος τους είναι να διευκολύνουν τη λήψη αποφάσεων των χρηστών, προτείνοντας πληροφορίες βάσει των προτιμήσεών τους. Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να αναλύσει σε βάθος τους ευφυείς πράκτορες, σαν μία αποτελεσματική μέθοδο αντιμετώπισης της πληροφοριακής υπερφόρτωσης, να προτείνει πειραματικούς πράκτορες προτάσεων και να εξετάσει επιτυχημένες υλοποιήσεις. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται ένα ευφυές σύστημα διδασκαλίας για την ενίσχυση του e-learning/e-teaching, προτείνεται ένα σύστημα πρακτόρων για τον οργανισμό Flickr, ενώ εξετάζεται το σύστημα προτάσεων του Last.fm και ο αλγόριθμος προτάσεων του Amazon. Τέλος, αναλύεται μια πειραματική έρευνα ενός ευφυούς πράκτορα προτάσεων, ο οποίος αντιμετώπισε με επιτυχία την αντιληπτή πληροφοριακή υπερφόρτωση των χρηστών ενός θεωρητικού ηλεκτρονικού καταστήματος. Τα αποτελέσματα του πειράματος παρουσίασαν την επίδραση της αντιληπτής πληροφοριακής υπερφόρτωσης και του φορτίου πληροφορίας στην ποιότητα επιλογής, στην εμπιστοσύνη επιλογής και στην αντιληπτή αλληλεπίδραση μεταξύ ηλεκτρονικού καταστήματος και χρήστη, ενώ παρατηρήθηκε η καθοριστική συμβολή της χρήσης των ευφυών πρακτόρων στην αντιμετώπιση της πληροφοριακής υπερφόρτωσης. 3

4 4

5 Ευχαριστίες Για την εκπόνηση αυτής της διπλωματικής εργασίας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον επιβλέποντα καθηγητή κ. Γεώργιο Παυλίδη για τη συστηματική υποστήριξη και καθοδήγησή του. Η συνδρομή του ήταν καθοριστική σε όλα τα επίπεδα. Επίσης, επειδή με την εργασία αυτή, ολοκληρώνονται οι σπουδές μου ως προπτυχιακός φοιτητής του Πανεπιστημίου Πατρών, θα ήθελα να ευχαριστήσω όσους με βοήθησαν όλα αυτά τα χρόνια και ιδιαιτέρως την οικογένεια μου που με στήριξε σε όλες τις αποφάσεις μου με κάθε τρόπο. 5

6 6

7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 9 Αντικείμενο της Διπλωματικής Εργασίας... 9 Διάρθρωση της Διπλωματικής Εργασίας: Πληροφορία, Πληροφοριακά Συστήματα και Οργανισμός Πληροφορία Πληροφοριακά Συστήματα Οργανισμός Άνθρωπος και Πληροφορία Η Ποιότητα της Πληροφορίας Σχετική Αναφορά Πληροφοριών Προστασία Πολύτιμης Πληροφορίας Η Ψυχολογία της Τεχνολογίας Πληροφοριακή Υπερφόρτωση Οι Αιτίες της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης Ο Νόμος της Φθίνουσας Απόδοσης Πληροφοριακή Υπερφόρτωση και Ψυχολογία Αντιμετώπιση της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης Κρίσιμοι Παράγοντες Επιτυχίας Εξατομίκευση Εξόρυξη Δεδομένων Αποθήκες Δεδομένων Συστήματα Υποστήριξης Λήψης Αποφάσεων Συστήματα Φιλτραρίσματος Πληροφορίας Ευφυείς Πράκτορες Ορισμός και Ιδιότητες Υλοποίηση Ευφυών Πρακτόρων Πολυπρακτορικά Συστήματα (MAS)

8 3.3.1 Μετά-Πράκτορες Πληροφοριακή Λογιστική Διαδικασία (ILP) Παράδειγμα Λειτουργίας Πολυπρακτορικού Συστήματος Ιεραρχία Πρακτόρων Ευφυείς Πράκτορες και Πληροφοριακή Υπερφόρτωση Ποιότητα Επιλογής και Απόφασης Εμπιστοσύνη Επιλογής Αντιληπτή Αλληλεπίδραση Ηλεκτρονικού Καταστήματος Αντιδράσεις Χρηστών στους Ευφυείς Πράκτορες Εφαρμογές Ευφυών Πρακτόρων Προτάσεων Ευφυές Σύστημα Διδασκαλίας για την Ενίσχυση του e-learning/e- Teaching Προτεινόμενο Σύστημα Πρακτόρων για το Flickr Το Σύστημα Προτάσεων του Last.fm Ο Αλγόριθμος Προτάσεων του Amazon Πειραματική Αντιμετώπιση της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης με Ευφυείς Πράκτορες Συμπεράσματα

9 Εισαγωγή Η εποχή μας έχει χαρακτηριστεί ως εποχή της πληροφορίας κι όχι άδικα. Καθημερινά, οι άνθρωποι καλούνται να διαχειριστούν μια τεράστια ποσότητα μη οργανωμένης πληροφορίας και να επιλέξουν αυτή που θα τους βοηθήσει ώστε να λαμβάνουν αναγκαίες αποφάσεις για τη ζωή τους. Αυτή η πληροφοριακή υπερφόρτωση επηρεάζει σωματικά και ψυχολογικά τους χρήστες των πληροφοριακών συστημάτων με αρνητικό τρόπο. Ένας οργανισμός καλείται να παράσχει στους πελάτες του όλα τα απαραίτητα εργαλεία που θα τους υποστηρίζουν με σκοπό να αντιμετωπίσουν την πληροφοριακή υπερφόρτωση και ρύπανση που δημιουργείται, επιλέγοντας την κατάλληλη πληροφορία. Οι τομείς της εξόρυξης δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης διαθέτουν διάφορες μεθόδους καταπολέμησης της πληροφοριακής υπερφόρτωσης, όπως οι αποθήκες δεδομένων, τα συστήματα υποστήριξης λήψης αποφάσεων, τα συστήματα φιλτραρίσματος πληροφορίας και οι ευφυείς πράκτορες. Αντικείμενο της Διπλωματικής Εργασίας Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να εμβαθύνει στη λειτουργία των ευφυών πρακτόρων, παρουσιάζοντάς τους ως έναν αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης της πληροφοριακής υπερφόρτωσης. Στόχος της είναι να προτείνει πειραματικούς πράκτορες προτάσεων και να αναλύσει επιτυχημένες υλοποιήσεις. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται ένα ευφυές σύστημα διδασκαλίας για την ενίσχυση του e-learning/e-teaching, προτείνεται ένα σύστημα ευφυών πρακτόρων για τον οργανισμό Flickr, ενώ εξετάζεται το σύστημα προτάσεων του Last.fm και ο αλγόριθμος προτάσεων του Amazon. Τέλος, αναλύεται μια πειραματική έρευνα ενός ευφυούς πράκτορα προτάσεων ο οποίος αντιμετώπισε με επιτυχία την αντιληπτή πληροφοριακή υπερφόρτωση των χρηστών ενός πλασματικού ηλεκτρονικού καταστήματος. Τα αποτελέσματα του πειράματος παρουσίασαν την επίδραση της αντιληπτής πληροφοριακής υπερφόρτωσης και του φορτίου πληροφορίας στην ποιότητα επιλογής, στην εμπιστοσύνη επιλογής και στην αντιληπτή αλληλεπίδραση μεταξύ ηλεκτρονικού καταστήματος και χρήστη, ενώ παρατηρήθηκε η καθο- 9

10 ριστική συμβολή της χρήσης των ευφυών πρακτόρων στην αντιμετώπιση της πληροφοριακής υπερφόρτωσης. Διάρθρωση της Διπλωματικής Εργασίας: Στο Κεφάλαιο 1, πραγματοποιείται μια ανάλυση εισαγωγικών εννοιών όπως αυτές της πληροφορίας, του πληροφοριακού συστήματος και του οργανισμού και στη συνέχεια αναπτύσσονται διάφορες πτυχές σχετικές της πληροφορίας όπως η ποιότητα και η προστασία της. Επίσης, παραθέτονται ορισμένες ψυχολογικές επιπτώσεις της τεχνολογίας στους χρήστες. Στο Κεφάλαιο 2, περιγράφεται η έννοια της πληροφοριακής υπερφόρτωσης, εκφράζεται από το νόμο φθίνουσας απόδοσης και καταγράφεται η επιρροή της στην ψυχολογία του χρήστη. Επιπλέον, παρουσιάζονται ορισμένοι βασικοί τρόποι αντιμετώπισης της υπερφόρτωσης πληροφορίας και οι κρίσιμοι παράγοντες που πρέπει να ικανοποιούνται για την επιτυχία ενός οργανισμού. Στο Κεφάλαιο 3, ορίζονται οι ευφυείς πράκτορες, καταγράφονται οι ιδιότητές τους και αναπτύσσεται η λειτουργία τους. Αναφέρονται τα πολυπρακτορικά συστήματα, η λειτουργία των μετά-πρακτόρων καθώς και η ιεραρχία πρακτόρων. Επιπρόσθετα, επιχειρείται μια εμβάθυνση στην επίδραση των ευφυών πρακτόρων στην πληροφοριακή υπερφόρτωση. Στο Κεφάλαιο 4, παρουσιάζεται ένα ευφυές σύστημα διδασκαλίας για την ενίσχυση του e-learning/e-teaching, ένα προτεινόμενο σύστημα πρακτόρων για το Flickr, το σύστημα προτάσεων του Last.fm και o αλγόριθμος προτάσεων του Amazon. Επιπλέον, αναλύεται μια πειραματική έρευνα ευφυών πρακτόρων που αντιμετώπισε με επιτυχία την αντιληπτή πληροφοριακή υπερφόρτωση. Στο τέλος, η διπλωματική εργασία ολοκληρώνεται παραθέτοντας τα Συμπεράσματα και τους στόχους για μελλοντική έρευνα. 10

11 1 Πληροφορία, Πληροφοριακά Συστήματα και Οργανισμός Διανύοντας την εποχή της πληροφορίας συνειδητοποιούμε τη σημαντικότητα που έχει η πληροφορία στην καθημερινότητα, στην εργασία, στη ζωή μας. Οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν ολοένα και περισσότερο με πληροφοριακά συστήματα, τα οποία έχουν απλουστεύσει και βελτιώσει το επίπεδο της ζωής τους. Πολλές φορές όμως, ο άνθρωπος που χρησιμοποιεί ένα πληροφοριακό σύστημα, έρχεται αντιμέτωπος με έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών, τον οποίο δυσκολεύεται να διαχειριστεί ώστε να επιλέξει αυτή που πραγματικά χρειάζεται. Ένας οργανισμός πρέπει να διαθέτει τα απαραίτητα εργαλεία που θα διευκολύνουν τους χρήστες να επιλέγουν τις επιθυμητές πληροφορίες χωρίς να επιβαρύνονται σωματικά ή ψυχολογικά. Προτού όμως προχωρήσουμε σε αυτό, θα πρέπει να ορίσουμε και να αναπτύξουμε ορισμένες αρχικές έννοιες, όπως αυτή της πληροφορίας, του πληροφοριακού συστήματος και του οργανισμού. 1.1 Πληροφορία Η πληροφορία μπορεί να οριστεί ως δεδομένα, η σημασιολογική επεξεργασία των οποίων βελτιώνει χρονικά, ποιοτικά και κοστολογικά τις παραγωγικές επιδόσεις, τις διασυνδέσεις με την κοινωνία και τη ζήτηση στην αγορά [1]. Το ίδιο δεδομένο στον ίδιο άνθρωπο σε διαφορετικές περιόδους της ζωής του ενδέχεται να έχει διαφορετική σημασία. Συνεπώς, η σημασιολόγηση του δεδομένου δεν ποικίλει μόνο από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά και για τον ίδιο άνθρωπο μέσα στο χρόνο. Και αυτό εξηγείται με τη διαχρονική αλλαγή που παρουσιάζουν η κοσμοθεωρία, τα ενδιαφέροντα, τα αισθήματα κ.ο.κ. του ίδιου ανθρώπου. Η πληροφορία μπορεί να έχει τη μορφή δεδομένων που έχουν αποθηκευτεί με πρόθεση να αποκτήσουν σημασία στο μέλλον ή του νοήματος που αποδίδει ο άνθρωπος στα δεδομένα αυτά, βασιζόμενος στους κανόνες που χρησιμοποιούνται για την αναπαράσταση. 11

12 Επιπλέον, συναντάται καθημερινά σαν μια είδηση που παρέχει μια λογική πρόταση, ουσιώδη για τον αποδέκτη [2]. Σύμφωνα με το οπτικό πρίσμα της Θεωρίας της Πληροφορίας [1], η πληροφορία πηγάζει από τα δεδομένα (source), δηλαδή από γεγονότα, έννοιες και εντολές, ως αντικειμενικές και υποκειμενικές παρατηρήσεις, ως εξετάσεις ή μετρήσεις των κατηγορημάτων, που κατέχουν τα επιμέρους υποκείμενα και διατίθεται σε μια μορφή, η οποία ονομάζεται σήμα. Η πληροφορία διοχετεύεται υπό τη μορφή σημάτων στο δίαυλο επικοινωνίας ή στην «πληροφοριακή ροή». Κάθε καθυστέρηση, λόγω μέσου επικοινωνίας, μπορεί να μετατρέψει μια σπουδαία πληροφορία σε σύνολο άχρηστων δεδομένων. Επίσης, διατηρείται σε καθορισμένη μνήμη και είναι η πρώτη ύλη στο σύστημα παραγωγής τεχνογνωσίας, συνεπώς, ουσιαστικά, αποτελεί μια υλοποιημένη διασύνδεση μεταξύ δύο ή περισσότερων υποκειμένων. Πληροφοριακή έκρηξη: Η συνεχής αύξηση του μεγέθους των αποθηκευτικών μέσων (από MegaBytes σε GB και πλέον σε TerraBytes) έχει οδηγήσει σε μια συμπεριφορά πως οτιδήποτε μπορεί να αποθηκευτεί, δίχως να υπάρχει πλέον η ανάγκη να είμαστε επιλεκτικοί. Αυτό έχει δημιουργήσει βέβαια προβλήματα, όπως δυσχερή γνώση για το ποια πληροφορία είναι χρήσιμη και ανικανότητα να πάρουμε πρόσβαση σε αυτή. Ακόμη κι αν αναγνωρίσουμε τη ζητούμενη πληροφορία, για να την ανακτήσουμε θα είναι σαν να αναζητούμε «έναν ψύλλο ανάμεσα σε άχυρα πληροφοριών» [3]. 1.2 Πληροφοριακά Συστήματα Ένα Πληροφοριακό Σύστημα μπορεί να οριστεί ως ένα οργανωμένο σύμπλεγμα αποτελούμενο από μονάδες υλικού, λογισμικού, τηλεπικοινωνιακού δικτύου και αντίστοιχα εργαλεία για την επιμέρους ανάπτυξη και συσχέτισή τους [1]. Είναι οι κύριοι φορείς της σκόπιμης και οργανωμένης επεξεργασίας της πληροφορίας, οι οποίοι τη συλλέγουν, αποθηκεύουν, επεξεργάζονται και παρουσιάζουν σε όλα της τα είδη: ακατέργαστα δεδομένα, γνώσεις και εμπειρία, και σε όλες τις φυσικές μορφές της: κείμενα, εικόνες, ήχο. Σε περίπτωση χρήσης ηλεκτρονικών διαστάσεων επιτρέπει εξαιρετικά ταχύ, αυτόματο χειρισμό των ψηφιακά αποθηκευμένων δεδομένων και το μετασχηματισμό τους από και προς αναλογικές παραστάσεις [3]. 12

13 Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα μηχανισμό ο οποίος συλλέγει, επεξεργάζεται, αξιοποιεί, αποθηκεύει και διαδίδει δεδομένα, πληροφορίες και τεχνογνωσία, έτσι ώστε να υποστηριχθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων και, γενικά, η λειτουργία όλων των μονάδων μιας επιχείρησης, παρέχοντας τη δυνατότητα στα στελέχη πρώτης γραμμής να αναλύουν και να χαράζουν νέες στρατηγικές και τακτικές, να επισημαίνουν και να επιλύουν καθημερινά προβλήματα [1]. Τα πληροφοριακά συστήματα σαν εργαλείο: Εκτός από την παροχή πληροφοριών, τα πληροφοριακά συστήματα υποστηρίζουν τους ανθρώπους στην εργασία τους, επιτρέποντάς τους εύκολη επικοινωνία και διαμοίραση πληροφοριών μεταξύ τους. Επιπλέον παρέχονται εύκολα σε χρήση μαθησιακά συστήματα, εργαλεία για διαχείριση δεδομένων και απλοί online και offline οδηγοί χρήσης των συστημάτων. Όσο οι άνθρωποι υποστηρίζονται αποτελεσματικά στη χρήση των συστημάτων, θα τα χρησιμοποιούν πιο αποτελεσματικά και θα γίνονται οι ίδιοι αποδοτικότεροι. Η απόδοση καθορίζεται μερικώς από την ικανότητα, την εμπιστοσύνη, τα γεγονότα και την υποστήριξη. Εάν αφαιρέσουμε ένα από αυτά τα στοιχεία, η απόδοση θα υποφέρει. Εμπόριο χωρίς χαρτιά: Η ανταλλαγή πληροφορίας μεταξύ προμηθευτών και πελατών γίνεται πλέον διαμέσου πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία έχουν αντικαταστήσει την παραδοσιακή χρήση χαρτιού. Όλες οι διαδικασίες της παραγγελίας, αποδοχής, διανομής και του τιμολογίου πραγματοποιούνται μέσω ενός υπολογιστικού συστήματος. Αυτή η μορφή εμπορίου χωρίς χαρτί, είναι γνωστή ως Ηλεκτρονική Ανταλλαγή Δεδομένων (Electronic Data Interchange EDI). Η EDI είναι αρκετά πρακτική και αποδοτική, ενώ δημιουργεί μείωση χρόνου και κόπου για την επίτευξη μιας συναλλαγής. Βασικά πλεονεκτήματά της αποτελούν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, οι αποδοτικότερες λειτουργίες καθώς και η μείωση του κόστους [3]. 13

14 1.3 Οργανισμός Ένας οργανισμός πρέπει να διαχειρίζεται την πληροφορία με ένα θετικό και οργανωμένο τρόπο ώστε να μπορεί να συναναστρέφεται άμεσα με τους προμηθευτές, τους πελάτες και τους ανταγωνιστές. Για να γίνει ένας οργανισμός ανταγωνιστικός, πρέπει να έχει τη δυνατότητα είτε να προσφέρει στους πελάτες του ένα επιπλέον ελκυστικό προϊόν ή υπηρεσία, είτε το ίδιο προϊόν σε χαμηλότερη τιμή, ή και τα δύο ταυτόχρονα. Αυτό επιτυγχάνεται με πολλούς τρόπους, όμως το κύριο αντίκτυπο της πληροφορίας αφορά στη μείωση του κόστους, στην αύξηση της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας, και στη βελτίωση της ποιότητας του προϊόντος ή υπηρεσίας. Ανοικτή Διοίκηση Οργανισμού: Η πληροφορία αποτελεί εξουσία γι αυτόν που την κατέχει. Παλιότερα, ήταν σύνηθες να περιορίζεται η πρόσβαση σε πληροφορίες στα μέλη ενός οργανισμού, ώστε η διοίκηση να διατηρεί τον έλεγχο και την επιρροή της στα διάφορα γεγονότα. Τα τελευταία χρόνια όμως, βαδίζουμε σε μια αλλαγή πορείας όσον αφορά τον τρόπο διοίκησης ενός οργανισμού, κατά την οποία υιοθετείται ένα πιο ανοικτό μοντέλο. Για να είναι αυτή η ανοικτή διοίκηση αποδοτική, πρέπει να προσφέρει στους εργαζόμενους ελεύθερη πρόσβαση στις πληροφορίες, μια δομή βασισμένη στη συνεργασία και στη συλλογική προσπάθεια, ενθάρρυνση της διαφορετικότητας και της δημιουργικότητας, μια δεκτική διάθεση για αλλαγή κι ένα επιμορφωτικό περιβάλλον. Κατά την ανοικτή διοίκηση η λειτουργία του οργανισμού βασίζεται στην επίπεδη δομή, σύμφωνα με την οποία ο καταμερισμός της εργασίας γίνεται σε ομάδες. Κάθε ομάδα διαθέτει έναν επικεφαλή ο οποίος, σε συνεργασία με τους υπόλοιπους επικεφαλείς, βρίσκεται σε επικοινωνία με το διευθύνοντα σύμβουλο. Η λογική της επίπεδης δομής βασίζεται στην ομαδική συνεργασία. Κάθε μέλος μιας ομάδας έχει στη διάθεσή του οργανωτικές πληροφορίες, ενώ ταυτόχρονα η διαφορετικότητα και δημιουργικότητα του καθενός αποτελούν συστατικά της επιτυχίας: ικανοποίηση των πελατών, παραγωγή προϊόντος υψηλής ποιότητας, αξιόπιστη υποδομή πληροφοριακών συστημάτων κ.α. [3]. 14

15 1.4 Άνθρωπος και Πληροφορία Οι τεχνολογικές καινοτομίες των τελευταίων ετών οδήγησαν σε μια εκρηκτική αύξηση της καταγεγραμμένης ψηφιακής πληροφορίας, με το διαδίκτυο να έχει μετατραπεί σε μια τεράστια αποθήκη που δεν ελέγχεται από κανέναν, ενώ όλο και περισσότεροι άνθρωποι πλοηγούνται στις ιστοσελίδες του, σε μια προσπάθεια να ικανοποιήσουν την «πρωτόγονη» ανάγκη τους για πληροφόρηση [4]. Σύμφωνα με τον Dennett [5], οι άνθρωποι μπορούν να χαρακτηριστούν σαν ένα είδος πληροφοριοβόρων (informavores) που αναζητούν, συγκεντρώνουν, μοιράζονται και καταναλώνουν πληροφορίες σε βαθμό που δεν μπορεί να προσεγγιστεί από άλλους οργανισμούς. Οι άνθρωποι λαμβάνουν αποφάσεις. Ενώ τα πληροφοριακά συστήματα, στην καλύτερη περίπτωση, κάνουν προτάσεις. Τα συστήματα μπορούν να αποκριθούν σε προγραμματισμένους κανόνες με έναν μηχανικό τρόπο, όμως αυτό δεν αποτελεί λήψη αποφάσεων. Η δημιουργία των κανόνων αποτελεί λήψη αποφάσεων, το οποίο γίνεται από ανθρώπους. Επομένως, τα πληροφοριακά συστήματα υπηρετούν τον άνθρωπο κι όχι το αντίθετο. Για να είναι αποτελεσματική η χρήστη της πληροφορίας από τον άνθρωπο πρέπει να είναι διαθέσιμη όταν τη χρειάζεται, σε κατανοητή μορφή, αξιόπιστη, ευέλικτη και σύγχρονη. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένας πολύ περίπλοκος και εξελιγμένος πληροφοριακός επεξεργαστής. Είναι πολύ πιο ισχυρός και έχει περισσότερη χωρητικότητα από οποιοδήποτε υπολογιστικό σύστημα έχει παραχθεί. Ο ανθρώπινος πληροφοριακός επεξεργαστής έχει πέντε αισθητήριους μηχανισμούς για να επιλέγει και να εισάγει δεδομένα: την όραση, την ακοή, την επαφή, τη γεύση και την οσμή. Κάθε αισθητήριος μηχανισμός συνδέεται με τον εγκέφαλο έτσι ώστε κάθε εισαγόμενο δεδομένο να ερμηνεύεται σε σύγκριση με τη γνώση παλιών εμπειριών και την κατανόηση του ατομικού μας κόσμου. Σε κάθε δεδομένο ανατίθεται μία έννοια και το σώμα αντιδρά αντίστοιχα. Μερικές φορές τα σήματα που λαμβάνουμε μπορεί να είναι παραμορφωμένα λόγω θορύβου. Εάν είναι αδύνατο να αναθέσουμε μια έννοια στο σήμα, τότε ανακαλύπτουμε το νόημα μέσω του πειραματισμού, της εξερεύνησης και των ερωτήσεων. Σε περίπτωση που η έννοια είναι ικανοποιητική, τότε θα αποθηκευτεί σαν σχετική διερμηνεία του λαμβανόμενου σήματος. Έτσι η πληροφοριακή βάση επεκτείνεται. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται μάθηση [3]. 15

16 1.5 Η Ποιότητα της Πληροφορίας Κατά τη διάρκεια της μελέτης μας, έχουμε συναντήσει διάφορες μεθόδους που προσδίδουν αξία σε πληροφορίες. Όμως, βρίσκοντας μια πληροφορία χρήσιμη, αυτό δεν την καθιστά απαραίτητα και υψηλής ποιότητας. Σύμφωνα με τον Bentley [3],για να είναι ποιοτική μια πληροφορία, πρέπει να είναι σχετική, αξιόπιστη και εύρωστη. Σχετική Πληροφορία: Μια πληροφορία είναι σχετική, όταν ο αποδέκτης της αποδίδει πιο αποτελεσματικά με τη χρήση της. Μπορεί να είναι μια πληροφορία που παράγεται τακτικά ή μια πληροφορία που χρειάζεται για να αντιμετωπιστεί μια συγκεκριμένη ανάγκη. Το πόσο σημαντική είναι μια πληροφορία, εξαρτάται από τον βαθμό που επιδρά στη δραστηριότητα του αποδέκτη. Αξιόπιστη Πληροφορία: Η αξιόπιστη πληροφορία πρέπει να είναι επίκαιρη, ώστε να είναι διαθέσιμη όταν απαιτείται ακριβής, υπό την έννοια αναγκαία για τον τρόπο χρήσης της και επαληθεύσιμη από ανάλυση υποστηριζόμενων δεδομένων. Εύρωστη Πληροφορία: Μια πληροφορία είναι εύρωστη, όταν μπορεί να ανταπεξέλθει στη δριμύτητα του χρόνου, στην ανθρώπινη αδυναμία, στην αποτυχία του συστήματος και στις επιχειρησιακές αλλαγές. Ο χρόνος αποτελεί μια καλή δοκιμή, καθώς οι περισσότερες πληροφορίες γρήγορα γίνονται απαρχαιωμένες. Επομένως, για να ανταπεξέλθει μια πληροφορία πρέπει να αντέχει στο χρόνο. Η ανθρώπινη αδυναμία μέσω των λαθών μπορεί να επηρεάσει την πληροφορία στο χειρισμό δεδομένων, την κωδικοποίηση κ.λπ. Τέτοια σφάλματα αντιμετωπίζονται με κατάλληλους ελέγχους και επαληθεύσεις, προκειμένου η πληροφορία να μην είναι αλλοιωμένη. Η αποτυχία του συστήματος μπορεί να καταστρέψει την πληροφορία, επομένως πρέπει να προστατευθεί από την επίδραση της αποτυχίας, υπό τους όρους του περιεχομένου και της επικαιρότητας. Οι επιχειρησιακές αλλαγές μπορούν να προκαλέσουν διαρκείς βλάβες στην πληροφορία, εάν δεν υπάρξει προστασία της δομής των αρχείων, των μεθόδων πρόσβασης και των αναφορών. Ο Peter Drucker σημειώνει πως οι περισσότερες αποφάσεις βασίζονται πάνω σε ελλιπείς γνώσεις είτε επειδή η πληροφορία δεν είναι διαθέσιμη, ή κοστίζει πολύ χρόνο και χρήμα για να αποκτηθεί [6]. Για να πάρουμε 16

17 σημαντικές αποφάσεις δεν είναι απαραίτητο να έχουμε πρόσβαση σε όλα τα γεγονότα όμως είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε τι πληροφορία λείπει ώστε να κρίνουμε το μέγεθος του κινδύνου που εμπεριέχεται, καθώς και το βαθμό της ακρίβειας και της αυστηρότητας που μπορεί να προσφέρει η προτεινόμενη ενέργεια. Διότι δεν υπάρχει τίποτα πιο δόλιο ή έστω σύνηθες από την προσπάθεια να πάρεις ακριβείς αποφάσεις βασισμένες σε αδρές και ημιτελείς πληροφορίες Σχετική Αναφορά Πληροφοριών Μια πληροφορία είναι σχετική όταν παρέχει ακριβώς ό,τι αναζητούμε πάνω σε ένα συγκεκριμένο γεγονός ή δραστηριότητα. Ως σχετική αναφορά ορίζεται η παροχή πληροφοριών που αφορούν συγκεκριμένες δραστηριότητες ή γεγονότα σε συνάρτηση με τις τρέχουσες ανάγκες ενός οργανισμού. Υπάρχουν έξι βασικά βήματα για την υλοποίηση της σχετικής αναφοράς πληροφοριών [3]: Εγκαθίδρυση τρεχόντων πληροφοριακών αναγκών, μέσω του συνεχούς διαλόγου ώστε να αποσαφηνιστούν οι περιοχές ενδιαφέροντος του οργανισμού και ο τύπος πληροφοριών που θα χρειαστούν. Εάν οι παρεχόμενες πληροφορίες δεν είναι σχετικές με τις περιοχές ενδιαφέροντος και τις ανάγκες του οργανισμού, τότε είναι πιθανό να αποσπάσουν την προσοχή και να δημιουργήσουν σύγχυση στο προσωπικό λήψης αποφάσεων. Ορισμός προτεραιότητας και στοχοποίηση αναγκών ανάλογα με την σημαντικότητά τους. Εξαγωγή σχετικής πληροφορίας, με χρήση πληροφοριακών συστημάτων. Επιλογή μιας σχετικής μορφής παρουσίασης, από τους παρόχους πληροφοριών η οποία πρέπει να συμφωνεί με τους τρόπους που επιθυμεί να λαμβάνει τις πληροφορίες ο οργανισμός. Αξιολόγηση χρησιμότητας της πληροφορίας, λαμβάνοντας ανατροφοδότηση σχετικά με το περιεχόμενο, την επικαιρότητα, τη μορφή, την ακρίβεια και την τεχνοτροπία της πληροφορίας. Προσαρμογή των σχετικών αναφορών, μετά την αξιολόγηση της πληροφορίας, συζητώντας και συμφωνώντας πάνω σε κρίσιμες αλλαγές. 17

18 1.5.2 Προστασία Πολύτιμης Πληροφορίας Όταν μια πληροφορία συλλέγεται και αποθηκεύεται ύστερα από κόπο, ώστε να είναι διαθέσιμη σε κάποιον που τη χρειάζεται, διαθέτει μια σημαντική αξία. Αυτή η αξία πρέπει να προστατευθεί. Υπάρχουν τέσσερεις τρόποι που συμβάλλουν στην προστασία της πολύτιμης πληροφορίας [3]: Δίνοντας πρόσβαση μόνο σε αυτούς που είναι εξουσιοδοτημένοι και χρειάζονται την πληροφορία. Περιορίζοντας την πρόσβαση ή επιτρέποντας πρόσβαση σε «μόνο για ανάγνωση» (read-only) αρχεία, παρέχεται προστασία σε πολύτιμες πληροφορίες. Βεβαιώνοντας ότι η πληροφορία είναι σωστή και ολοκληρωμένη. Ολοκληρωμένη πληροφορία σημαίνει πως όλα τα δεδομένα είναι παρόντα. Ενώ, σωστή πληροφορία σημαίνει πως όλα τα περιεχόμενα των δεδομένων είναι ρεαλιστικά, αριθμητικά ακριβή, εφαρμόζονται μεταξύ συγκεκριμένου εύρους και οι λεπτομερείς συναλλαγές συμφωνούν με τα σύνολα ελέγχων. Βεβαιώνοντας πως δεν θα επιτραπεί η αλλοίωση της πληροφορίας με τη χρήση και την πάροδο του χρόνου. Ορισμένες πληροφορίες έχουν πολύ μικρή διάρκεια ζωής (π.χ. τα αποτελέσματα των αγώνων ποδοσφαίρου της περασμένης αγωνιστικής), ενώ άλλες αρκετά μεγάλη (π.χ. μια μαθηματική συνάρτηση). Η αλλοίωση της πληροφορίας λόγω χρήσης της, συμβαίνει όταν η πληροφορία χρησιμοποιείται με τέτοιο τρόπο που γίνεται «έτοιμη» στο μυαλό των ατόμων που λαμβάνουν αποφάσεις. Ένας τρόπος εξασφάλισης της ποιότητας της πληροφορίας είναι η συνεχής αξιολόγησή της ώστε να διασφαλίζουμε ότι έχουμε την καλύτερη και πιο πρόσφατη πληροφορία για τη λήψη αποφάσεων. Εμποδίζοντας την εσκεμμένη ή τυχαία απώλεια ή/και διαφθορά. Μπορούμε να προστατεύσουμε την ακεραιότητα μιας πληροφορίας από τέτοιες ενέργειες, περιορίζοντας τους τύπους του ανθρώπινου δυναμικού που έχουν πρόσβαση στις ρυθμίσεις της πληροφορίας που φυλάσσεται σε αρχεία. Επίσης, μπορεί ο οργανισμός να καταγράφει όλες τις αλλαγές που γίνονται στα αρχεία, καθώς και να αποθηκεύονται συνεχώς παλαιά δεδομένα (ή τουλάχιστον για κάποια περίοδο). Η προστασία πολύτιμης πληροφορίας δημιουργεί την ανάγκη για προσεκτικά σχεδιασμένα και ασφαλή πληροφοριακά συστήματα για την ασφάλεια και τον έλεγχο της πληροφορίας, ειδικά σε πληροφοριακές υποδομές στις οποίες η πληροφορία ρέει σχετικά ελεύθερη στο δίκτυο ενός οργανισμού. 18

19 Επιπλέον ορίζοντας κλειδιά πρόσβασης, μπορούμε να επιλέξουμε ορισμένους χρήστες που θα έχουν πρόσβαση σε κομβικές πληροφορίες και ταυτόχρονα να ελέγξουμε έχοντας σε αναμονή τους υπόλοιπους χρήστες που επιθυμούν να λάβουν πρόσβαση σε αυτές. 1.6 Η Ψυχολογία της Τεχνολογίας Η τεχνολογία μπορεί επηρεάσει ψυχολογικά τους χρήστες με διάφορους τρόπους [3], όπως η δημιουργία φόβου ή ανησυχίας (τεχνοφοβία), η ελλιπής αλληλεπίδραση ανθρώπου υπολογιστή και η αμφισβήτηση του ελέγχου. Η «τεχνοφοβία» μπορεί να προκληθεί από διάφορους ψυχολογικούς παράγοντες: Ο φόβος για το άγνωστο. Όλοι οι άνθρωποι τρέφουν φόβο για το άγνωστο ή αυτό που δεν καταλαβαίνουν. Αυτό βασίζεται στην πρόβλεψη πως θα υπάρξει μια άσχημη ροπή των πραγμάτων, η οποία θα ενοχλήσει φυσικά ή ψυχικά την άνεση και ασφάλειά του. Αυτοαμφισβήτηση. Κατά τη διάρκεια της ζωής μας, λαμβάνουμε λανθασμένες και αρνητικές πληροφορίες αναφορικά με το χαρακτήρα μας ή τα εξωτερικά μας χαρακτηριστικά. Κάτι τέτοιο μας δημιουργεί μια αρνητική συμπεριφορά ως προς τον εαυτό μας που σε στιγμές πρόκλησης μπορεί να αναδυθεί και να προκαλέσει αυτοαμφισβήτηση και ανικανότητα να ανταπεξέλθουμε στις υποχρεώσεις μας. Ο φόβος της χλεύης. Είναι σημαντικό να είσαι αποδεκτός και για να συμβεί αυτό πρέπει να είσαι ίσος προς τους συναδέλφους σου. Η διαφορετικότητα πολλές φορές συναντάει τη χλεύη και μπορεί να οδηγήσει στην απόρριψη και την απομόνωση. Αρνητικό κίνητρο. Για να υλοποιήσουμε μια δραστηριότητα, πρέπει να έχουμε ένα κίνητρο, θετικό (θέλω να το κάνω) ή αρνητικό (δεν θέλω, αλλά θα το κάνω για να φύγει από τη μέση). Το αρνητικό κίνητρο οδηγεί σε ελάχιστες και απαραίτητες ενέργειες, συνεπώς αποτελεί εμπόδιο για τη μάθηση. Ο φόβος της αποτυχίας και της επίπληξης. Είναι διαδεδομένη η αντίληψη πως η αποτυχία είναι ένα σημάδι αδυναμίας που μπορεί να αποφέρει χλεύη ή κάτι χειρότερο. Μια απαιτητική αλλαγή στο περιβάλλον εργασίας αυξάνει τον φόβο της αποτυχίας και της επίπληξης σαν επίπτωση. Αυτό έχει σαν 19

20 αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να είναι διστακτικοί να δοκιμάσουν καινούρια προϊόντα και τεχνικές. Ελλιπής αλληλεπίδραση ανθρώπου υπολογιστή: Οι άνθρωποι που δεν είναι εξοικειωμένοι με τα υπολογιστικά συστήματα συνηθίζουν να περιμένουν μια απόλυτη διμερή επαφή με τον υπολογιστή. Υπάρχει φυσικά επικοινωνία μεταξύ ανθρώπου και υπολογιστή, όμως η πλειονότητα των υπολογιστικών συστημάτων δεν είναι πάντα δυνατό να αλληλεπιδρά με το χρήστη. Είναι αναμενόμενο να υπάρχει μια απόκριση στην ενέργεια του χρήστη όταν ο τελευταίος περιορίζεται στις λειτουργίες του συστήματος, διαφορετικά θα υπάρξει ανάλογο προειδοποιητικό μήνυμα πως ο χρήστης πρέπει να διορθώσει τις κινήσεις του. Υπάρχουν, βέβαια, υπολογιστικά συστήματα τα οποία είναι σχεδιασμένα ώστε να αλληλεπιδρούν με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με τον χρήστη, απαιτώντας περισσότερες σχετικές πληροφορίες και προτείνοντας προτάσεις για κάποια ενέργεια ή λήψη αποφάσεων. Η τεχνολογία δεν είναι φιλική προς τον άνθρωπο. Αυτό πρέπει να υπάρχει πάντα σαν δεδομένο. Όσο κι αν χρησιμοποιείται ο όρος «φιλική προς τον χρήστη τεχνολογία» γνωρίζουμε ότι ισχύει μόνο ως ένα βαθμό. Η τεχνολογία είναι ψυχρή, κλινική, δύσκαμπτη, απαιτητική και ελεγκτική. Ο στόχος πρέπει να είναι πάντα η δημιουργία μιας διεπαφής ανθρώπου υπολογιστή όσο το δυνατόν περισσότερο ανθρωπιστική. Υπάρχουν, βέβαια, προσπάθειες στην εποχή μας, όπως για παράδειγμα πληροφοριακά συστήματα που μπορούν να υποστηρίξουν αναγνώριση φωνής, όμως αυτό που έχει σημασία είναι η απόκριση του συστήματος και η διμερής ολοκληρωμένη επικοινωνία. Αμφισβήτηση του ελέγχου: Οι χρήστες έχουν πάντα τον έλεγχο ενός συστήματος. Μπορούν να αλλάξουν, να διαγράψουν, να προσθέσουν δεδομένα, μπορούν ακόμη να τερματίσουν το σύστημα. Όταν όμως ένας χρήστης εισέρχεται σε ένα πληροφοριακό σύστημα ώστε να κάνει κάποια ενέργεια, αναγκάζεται να ακολουθήσει μια προδιαγεγραμμένη οδό που έχει θέση ο προγραμματιστής, η οποία μπορεί να είναι αδέξια και χρονοβόρα. Ο χρήστης θυσιάζει τον έλεγχό του και το σύστημα αναλαμβάνει την καθοδήγηση, με αποτέλεσμα την ενόχληση και την αναστάτωσή του. 20

21 2 Πληροφοριακή Υπερφόρτωση Στην εποχή μας, οι άνθρωποι καλούνται να διαχειριστούν μια τεράστια ποσότητα μη οργανωμένης πληροφορίας και να επιλέξουν αυτή που θα τους βοηθήσει ώστε να παίρνουν αναγκαίες αποφάσεις για τη ζωή τους. Αυτός ο όγκος πληροφορίας, δυσκολεύει υπερβολικά τη διεξαγωγή ολοκληρωμένων, έγκαιρων και έγκυρων διαδικασιών ελέγχου της ορθότητάς τους, με αποτέλεσμα, μαζί με τις απαιτούμενες και χρήσιμες πληροφορίες, να γίνονται δεκτές και να κυκλοφορούν στο πληροφοριακό σύστημα μεγάλες ποσότητες από άσχετες, ανακριβείς ή ασαφείς πληροφορίες. Παράλληλα, βέβαια, οδηγεί νομοτελειακά και σε διόγκωση των πληροφοριών που αυξάνουν την εμπιστοσύνη, την εγκυρότητα, τη βεβαιότητα και ισχυροποιούν τις θέσεις των στελεχών. Αποτελούν, δηλαδή, αφενός χρήσιμες πληροφορίες, αφετέρου δε, συσχετίζονται άμεσα με τη λήψη μιας συγκεκριμένης, επίκαιρης, επείγουσας και σοβαρής απόφασης. Στην πραγματικότητα όμως, η λήψη μιας υπέρμετρης και δυσανάλογης με το θέμα προς επίλυση, δόσης, τέτοιων πληροφοριών, είναι πολύ επικίνδυνη και επιζήμια, επειδή αποσπά την προσοχή των στελεχών, τους καθυστερεί και, τελικά, μειώνει τη βεβαιότητα, επιδεινώνοντας την κατάσταση του ίδιου του οργανισμού [2]. Αυτή η πληροφοριακή υπερφόρτωση επηρεάζει σωματικά και ψυχολογικά τους χρήστες των πληροφοριακών συστημάτων με αρνητικό τρόπο. Η συσσώρευση μεγάλου όγκου πληροφορίας στα πληροφοριακά συστήματα, προκαλεί στους χρήστες άγχος και υπερένταση, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει την ικανότητά τους για λήψη αποφάσεων. Λόγω αυτού, η επίδραση της πληροφοριακής υπερφόρτωσης στους οργανισμούς είναι καταστροφική και απαιτείται η αντιμετώπισή της. 2.1 Οι Αιτίες της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης Οι βασικές αιτίες που προκαλούν το φαινόμενο της πληροφοριακής υπερφόρτωσης είναι οι εξής [2]: 21

22 Η γρήγορη αύξηση του ρυθμού παραγωγής νέων πληροφοριών, προϊόντων και υπηρεσιών, εκ μέρους του πληροφοριακού συστήματος. Οι τεχνολογικές διευκολύνσεις που οδηγούν στον πολλαπλασιασμό του όγκου, της μετάδοσης και της διάδοσης των δεδομένων στα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα του πληροφοριακού συστήματος. Η συσσώρευση στη βάση δεδομένων του πληροφοριακού συστήματος μεγάλου όγκου ιστορικών πληροφοριών. Η μεγάλη αύξηση του αριθμού των διαθέσιμων καναλιών εισερχομένων στο πληροφοριακό σύστημα πληροφοριών. Η μεγάλη ποσότητα των ανακριβειών που παρατηρείται στις ήδη διαθέσιμες πληροφορίες. 2.2 Ο Νόμος της Φθίνουσας Απόδοσης Υπάρχει πάντοτε ένα ποσοστό κινδύνου πως το αποτέλεσμα μιας απόφασης δε θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες μας. Είναι σαφές πως όταν οι πληροφορίες συλλέγονται και μεταβιβάζονται την κατάλληλη στιγμή μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο. Μπορεί όμως να φθάσουμε σε ένα σημείο, όπου επιπλέον πληροφορίες να είναι περιττές ή αποπροσανατολιστικές για τη λήψη μιας απόφασης. Μερικές φορές, μια επιπρόσθετη πληροφορία μπορεί να αλλάξει την απόφαση και την έκβαση του αποτελέσματος, αλλά δεν υπάρχει ξεκάθαρη απόδειξη ότι περισσότερη πληροφορία οδηγεί σε καλύτερες αποφάσεις. Ενώ υπάρχουν παραδείγματα επιτυχίας και αποτυχίας σε καταστάσεις που είτε ήταν διαθέσιμη η πληροφορία είτε όχι. Η πληροφορία αποτελεί έναν πόρο ζωτικής σημασίας. Βελτιώνοντας όμως την ποιότητα και την ποσότητά της, θα δημιουργείται αξία μόνο όταν χρησιμοποιείται με αποτελεσματικό τρόπο. Όπως συμβαίνει με κάθε πόρο, η πληροφορία μπορεί να αχρηστευθεί. Έναν βασικό παράγοντα στην οικονομία της πληροφορίας, αποτελεί η μείωση του κινδύνου σε κάποια επιχειρησιακή απόφαση. Σύμφωνα με τον Νόμο της Φθίνουσας Απόδοσης (Law of Diminishing Returns), όσο περισσότερη πληροφορία είναι διαθέσιμη, τόσο μειώνεται ο κίνδυνος, αλλά όταν φθάσουμε σε ένα συγκεκριμένο σημείο, εάν ο όγκος της πληροφορίας συνεχίσει να αυξάνεται, τότε δημιουργείται σύγχυση και ο κίνδυνος σταδιακά μεγαλώνει (βλ. Σχήμα 2.1). 22

23 Σχήμα 2.1: Ο Νόμος της Φθίνουσας Απόδοσης [3]. Όταν υπερβούμε αυτό το σημείο της φθίνουσας απόδοσης (point of diminishing returns), κατά το οποίο η παραγωγή της πληροφορίας κοστίζει περισσότερο από την αξία της, τότε φθάνουμε στην κατάσταση της πληροφοριακής υπερφόρτωσης (information overload). Σχήμα 2.2: Το σημείο της φθίνουσας απόδοσης [3]. 23

24 Στο Σχήμα 2.2 παρατηρούμε τη σχέση του κόστους της συλλογής, διαχείρισης και πρόσβασης πληροφορίας και της αξίας, που παρέχει η πληροφορία, σε συνάρτηση με την ποσότητα πληροφορίας. Όταν το κόστος υπερβεί την αξία της πληροφορίας, φτάνουμε στο σημείο φθίνουσας απόδοσης. Αν και θεωρητικά μπορεί να παρουσιαστεί ως μια απλή γραφική παράσταση, στην πραγματικότητα το πρόβλημα είναι αρκετά πιο περίπλοκο, καθώς υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με την επιλογή της πληροφορίας που έχει τη μεγαλύτερη αξία [3]. Η έρευνα που αναλύεται στο υποκεφάλαιο 4.5 [7], απέδειξε πως η σχέση μεταξύ του πληροφοριακού φορτίου και της πληροφοριακής υπερφόρτωσης είναι καμπυλόγραμμη κι όχι γραμμική. Όταν δίνονται 10 ή περισσότερες εναλλακτικές επιλογές στην πληροφορία ή όταν η πληροφορία έχει 15 ή περισσότερα χαρακτηριστικά, οι χρήστες βιώνουν πληροφοριακή υπερφόρτωση. Όμως όσο οι εναλλακτικές επιλογές και τα χαρακτηριστικά του πληροφοριακού φορτίου αυξάνονται, παρατηρείται μείωση της αντιλαμβανόμενης από το χρήστη πληροφοριακής υπερφόρτωσης. 2.3 Πληροφοριακή Υπερφόρτωση και Ψυχολογία Η επίδραση της πληροφοριακής υπερφόρτωσης στην ψυχολογία των χρηστών είναι σημαντική, επιφέροντας ποικίλες ψυχολογικές επιβαρύνσεις. Στον τομέα της προώθησης προϊόντων, παρατηρήθηκε ότι η υπερφόρτωση συνδέεται άμεσα με τη λήψη αποφάσεων των χρηστών και με την ικανοποίησή τους για το αποτέλεσμα, ενώ η αύξηση των ειδών και χαρακτηριστικών των προϊόντων σημειώνει αύξηση της ικανοποίησης των καταναλωτών με τις επιλογές τους [8]. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του πειράματος που εξετάζεται στο υποκεφάλαιο 4.5 [7], συμπεραίνεται ότι μεταβάλλεται η διαδικασία λήψης αποφάσεων των χρηστών, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η ποιότητα των αποφάσεων, αλλά και η ψυχολογική τους κατάσταση. Η πληροφοριακή υπερφόρτωση είναι αναμενόμενη, επειδή ο άνθρωπος έχει σαφή όρια αφομοίωσης και επεξεργασίας της πληροφορίας μέσα σε ένα δεδομένο χρονικό περιθώριο. Η παροχή υψηλών επιπέδων πληροφοριακού φορτίου, σε συνδυασμό με την επεξεργαστική ικανότητα περιορισμένης ποσότητας 24

25 πληροφορίας οδηγεί σε ανεπιθύμητες επιπτώσεις όπως νοητική κούραση και σύγχυση. Μια έρευνα που μελέτησε τη μέτρηση της αντιλαμβανόμενης υπερφόρτωσης [9], σημείωσε πως η αναγκαία συνθήκη για την πληροφοριακή υπερφόρτωση είναι εάν το άτομο νιώθει υπερφορτωμένο και όχι το μέγεθος της ποσότητας που είναι απαραίτητο να επεξεργαστεί. Ενώ μια άλλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 109 διαχειριστές πληροφοριακών συστημάτων [10], απέδειξε πως η υπερφόρτωση πληροφορίας αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή εργασιακού άγχους. Αποτέλεσμα αυτού είναι η σύγκρουση ρόλων, η ασάφεια ρόλων και η αγχώδης εργασία των διαχειριστών. Παρατηρήθηκε ότι οι κύριοι οργανωτικοί παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά το εργασιακό άγχος είναι το κλίμα, η διαύγεια και η ανταλλαγή οργανωτικής αποστολής, η ποιότητα εργασιακής ζωής και η ευελιξία των οργανωτικών διαδικασιών. Τέλος, σημειώθηκε πως το εργασιακό άγχος είναι στενά συνδεδεμένο με την εργασιακή ικανοποίηση των διαχειριστών. 2.4 Αντιμετώπιση της Πληροφοριακής Υπερφόρτωσης Ένας απασχολημένος διαχειριστής, χρησιμοποιώντας το πληροφοριακό σύστημα επιτυχώς, καλείται να κάνει τις σωστές συνδέσεις που θα οδηγήσουν στην σωστή επιλογή χρήσιμης πληροφορίας. Συχνά, πολύτιμος χρόνος χάνεται προσπαθώντας να επιλέξουμε από ένα μεγάλο όγκο από , προσωπικά και ηχητικά μηνύματα, πληροφορίες σε ιστοσελίδες και άρθρα, πολλά από τα οποία είναι παροδικού ενδιαφέροντος. Σύμφωνα με μελέτες, υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό μεταξύ 30-60% των επικοινωνιών μας είναι αυθαίρετες και ανεπιθύμητες. Αυτή η πληροφοριακή υπερφόρτωση ολοένα και χειροτερεύει. Η ταχύτητα και η πολυπλοκότητα της σύγχρονης τεχνολογικής ανάπτυξης απαιτεί από τους διαχειριστές να μάθουν να κολυμπούν ενάντια στο ρεύμα της πληροφορίας ή να πνιγούν μέσα σε αυτό [3]. Η επίδραση της πληροφοριακής υπερφόρτωσης στους οργανισμούς είναι καταστροφική και απαιτείται η αντιμετώπισή της. Παρακάτω, θα αναλυθούν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης της πληροφοριακής υπερφόρτωσης όπως η εξατομίκευση, τα συστήματα υποστήριξης λήψης αποφάσεων, τα συστήματα φιλτραρίσματος πληροφορίας, οι αποθήκες δεδομένων και η εξόρυξη 25

26 δεδομένων, καθώς και οι κρίσιμοι παράγοντες που πρέπει να ικανοποιούνται για την επιτυχία ενός οργανισμού. Στο επόμενο κεφάλαιο θα ασχοληθούμε εκτενώς με τις εφαρμογές που εφάπτονται της τεχνητής νοημοσύνης και αντιμετωπίζουν την πληροφοριακή υπερφόρτωση, δηλαδή τους ευφυείς πράκτορες Κρίσιμοι Παράγοντες Επιτυχίας Η επιτυχία της εφαρμογής της πληροφοριακής διαχείρισης εξαρτάται άμεσα από την επιτυχία του οργανισμού να εκπληρώσει τους στρατηγικούς του στόχους με χρήση πληροφοριών. Για να συμβεί αυτό, απαιτείται να ικανοποιηθούν ορισμένοι κρίσιμοι παράγοντες. Αυτοί οι κρίσιμοι παράγοντες επιτυχίας, αφορούν στους τομείς της τεχνολογίας, των πληροφοριακών δομών, των επιχειρησιακών αναγκών και του ανθρώπινου δυναμικού [3]. Τεχνολογικοί Παράγοντες: Για να ξεπεραστούν τα τεχνολογικά εμπόδια, οι παράγοντες-κλειδιά που απαιτούνται είναι: Τεχνικές ικανότητες για τη διατήρηση λειτουργικά αποτελεσματικών υπηρεσιών. Τεχνική εξειδίκευση για την επιλογή και υλοποίηση των πιο ταιριαστών υποδομών. Παρακολούθηση των τεχνολογικών αλλαγών και αξιολόγηση των εμφανιζόμενων ευκαιριών. Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών στην πληροφοριακή διαχείριση. Αποξήλωση των προκαταλήψεων και των δογματισμών. Πληροφοριακοί Παράγοντες: Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει επιφέρει ορισμένα εμπόδια σχετικά με τη διαχείριση της πληροφορίας, όπως: Ο εντοπισμός ποικίλων πληροφοριακών αναγκών σε διάφορα σημεία του οργανισμού. Η αποφυγή της επανάληψης, της αμφισημίας και της αντίφασης. Η απόφαση σε ποιον ανήκουν και ποιος ελέγχει τα δεδομένα. Ο αποτελεσματικός ορισμός των πληροφοριακών αναγκών. 26

27 Αυτά τα εμπόδια μπορούν να ξεπεραστούν μέσω των εξής παραγόντων: Αποδεχόμενοι την ανάγκη για δημιουργία συγκεκριμένων εφαρμογών ώστε να ικανοποιηθούν συγκεκριμένες ανάγκες τμημάτων και ατόμων. Αυξάνοντας την πληροφοριακή επίγνωση του ανθρώπινου δυναμικού σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού. Παρέχοντας μία μέθοδο για την εξασφάλιση πληροφοριών καλής ποιότητας. Ενθαρρύνοντας τη συμπεριφορά μιας ομάδας που συνεργάζεται και μοιράζεται πληροφορίες. Προωθώντας μια νέα οπτική της πληροφοριακής διαχείρισης, η οποία δεν εστιάζει στις τεχνολογικές υποδομές, αλλά στις πληροφορίες που παράγονται από αυτές. Επιχειρησιακές Ανάγκες: Όλοι οι οργανισμοί και οι επιχειρήσεις χρειάζονται διάφορα συστήματα για να εκπληρώσουν τις επιχειρησιακές ανάγκες τους και να εκμαιεύσουν κέρδος. Οι παράγοντες για να το επιτύχουν αυτό είναι οι ακόλουθοι: Εγκατάσταση του πιο αποτελεσματικού περιβάλλοντος συστημάτων για τον οργανισμό. Διευκρινίζοντας τις πληροφοριακές ανάγκες σε τρία επίπεδα: λειτουργίας, σχεδιασμού και ελέγχου. Αναγνωρίζοντας τους δείκτες απόδοσης των ατόμων, τμημάτων, διευθύνσεων και εταιριών. Καθορίζοντας τις σχετικές με αποφάσεις πληροφοριακές ανάγκες των διαχειριστών σε όλα τα επίπεδα. Επικεντρώνοντας την προσοχή στην επιχειρησιακή απόδοση. Παράγοντες Ανθρώπινου Δυναμικού: Το ανθρώπινο δυναμικό προκειμένου να διαχειρίζεται με επιτυχία τα πληροφοριακά συστήματα, πρέπει να καλύπτει τους παρακάτω παράγοντες: Η ανάγκη για υπέρβαση της «τεχνοφοβίας». Η ισορροπία του τεχνολογικού ενθουσιασμού, πράγμα που αποτελεί την άλλη όψη του νομίσματος της τεχνοφοβίας. 27

28 Βεβαιώνοντας πως ο καθένας ορίζει την ιδιοκτησία του σε κάθε διάσταση της πληροφορίας που χρησιμοποιεί στη δουλειά του. Παρέχοντας κατάλληλη εκπαίδευση, υποστήριξη και βοήθεια με εστίαση στην ατομική απόδοση. Ενθαρρύνοντας και καλωσορίζοντας αλλαγές σε όλα τα επίπεδα και τις περιοχές της επιχειρησιακής δραστηριότητας Εξατομίκευση Η εξατομίκευση μπορεί να αποτελέσει τη λύση στο πρόβλημα της πληροφοριακής υπερφόρτωσης, καθώς ο εξ ορισμού στόχος της είναι να παρέχει στους χρήστες αυτό που θέλουν ή χρειάζονται, χωρίς να πρέπει να το ζητήσουν ρητά ή να το αναζητήσουν οι ίδιοι. Πρόκειται για μια πολυσυλλεκτική ερευνητική περιοχή, που χρησιμοποιεί τεχνικές από διάφορα επιστημονικά πεδία, για να συγκεντρώσει τα απαραίτητα δεδομένα και να παραγάγει την εξατομικευμένη έξοδο για κάθε μεμονωμένο χρήστη ή ομάδα χρηστών. Τα πεδία από τα οποία δανείζεται τεχνικές περιλαμβάνουν την ανάκτηση πληροφοριών, τη μοντελοποίηση χρήστη, την τεχνητή νοημοσύνη και τις βάσεις δεδομένων. Η εξατομίκευση ορίζεται ως οποιαδήποτε ενέργεια που προσαρμόζει τις πληροφορίες ή τις υπηρεσίες που παρέχονται από ένα πληροφοριακό σύστημα, στη γνώση που αποκτάται από την πλοηγική συμπεριφορά και τα ατομικά ενδιαφέρονται των χρηστών του, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο και τη δομή του πληροφοριακού συστήματος. Με άλλα λόγια, είναι η διαδικασία της συγκέντρωσης και αποθήκευσης πληροφοριών αναφορικά με τους χρήστες ενός πληροφοριακού συστήματος, η ανάλυση των πληροφοριών αυτών και η αποστολή σε κάθε χρήστη της σωστής πληροφορίας στο σωστό χρόνο. Η εξατομίκευση καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα λειτουργιών που περιλαμβάνει ρητές παραμετροποιήσεις που καθορίζονται από τους ίδιους τους χρήστες, συστήματα προτάσεων, τεχνικές φιλτραρίσματος, την εξόρυξη γνώσης από δεδομένα Παγκόσμιου Ιστού κ.ά. [4]. 28

29 2.4.3 Εξόρυξη Δεδομένων Η εξόρυξη δεδομένων συσχετίζεται με την ανακάλυψη γνώσης από τις βάσεις δεδομένων και συχνά αυτές οι δύο έννοιες θεωρούνται ισοδύναμες. Η Ανακάλυψη Γνώσης από τις Βάσεις Δεδομένων (Knowledge Discovery in Databases) συνιστά τη διαδικασία εξόρυξης ενδιαφερόντων, σημαντικών, έμμεσων, προηγουμένως αγνώστων και πιθανώς χρήσιμων πληροφοριών ή προτύπων από δεδομένα που βρίσκονται σε μεγάλες βάσεις δεδομένων. Με τον όρο πρότυπο (pattern) ορίζουμε ένα μοντέλο το οποίο εξορύσσεται από τα δεδομένα και αναθέτει έναν αριθμό κοινών χαρακτηριστικών σε αυτά. Η Εξόρυξη Δεδομένων (Data Mining) καθιστά το πιο καθοριστικό βήμα στη διαδικασία ανακάλυψης γνώσης από τις βάσεις δεδομένων και εμπεριέχει την εφαρμογή της ανάλυσης δεδομένων και την ανακάλυψη αλγορίθμων που, κάτω από αποδεκτά όρια υπολογιστικής αποδοτικότητας, παράγουν μια συγκεκριμένη απαρίθμηση προτύπων στα δεδομένα αυτά. Οι πιο δημοφιλείς τεχνικές εξόρυξης δεδομένων είναι [11]: Κατηγοριοποίηση: Η ανακάλυψη ενός γνωστικού μοντέλου που κατατάσσει καινούρια δεδομένα σε μια υπάρχουσα προκαθορισμένη κλάση. Χαρακτηρισμός και Διάκριση: Η ανακάλυψη μιας έγκυρης περιγραφής για ένα μέρος του συνόλου δεδομένων. Ομαδοποίηση: Η αναγνώριση ενός πεπερασμένου αριθμού ομάδων (clusters) που ομαδοποιούν τα δεδομένα βάσει των ομοιοτήτων και των διαφορών τους. Συσχέτιση: Η εξόρυξη κανόνων συσχέτισης που υποδεικνύουν τις σχέσεις αίτιου-αποτελέσματος μεταξύ των χαρακτηριστικών ενός συνόλου δεδομένων. Ανάλυση Ακραίων Τιμών: Η αναγνώριση και ο αποκλεισμός δεδομένων που δε συμμορφώνονται με τη συμπεριφορά των υπολοίπων μητρώων δεδομένων. Τάση και Ανάλυση Ανάπτυξης: Η ανακάλυψη τάσεων και εκτροπών, καθώς και η μελέτη της ανάπτυξης μιας αρχικής κατάστασης/υπόθεσης κατά τη διάρκεια του χρόνου. 29

30 2.4.4 Αποθήκες Δεδομένων Οι βάσεις δεδομένων παρέχουν έναν τρόπο αποθήκευσης, διαχείρισης και πρόσβασης πληροφοριών. Όμως, λόγω της δόμησης των βάσεων δεδομένων μπορεί να προκληθεί πρόβλημα όταν ψάχνουμε μία συγκεκριμένη πληροφορία σε τεράστιο όγκο δεδομένων. Λύση στο παραπάνω πρόβλημα μπορούν να δώσουν οι Αποθήκες Δεδομένων (Data Warehouses) οι οποίες αποτελούν βάσεις μεγάλης ποσότητας δεδομένων και έχουν τη δυνατότητα γρήγορης προσπέλασης και ταξινόμησής τους, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιούνται για την αναφορά των επιχειρήσεων και την ανάλυση δεδομένων. Σε συνεργασία με την εξόρυξη δεδομένων είναι δυνατό να γίνεται αναζήτηση προτύπων μέσα σε ένα σωρό δεδομένων το οποίο μπορεί να επιφέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα στη λειτουργία ενός οργανισμού. Για παράδειγμα, σε οργανισμούς που έχουν μεγάλο αριθμό οφειλετών, η ύπαρξη προτύπων πληρωμών και δεδομένων από αγορές μπορεί να σηματοδοτήσει πιθανές μελλοντικές οφειλές, αρκετά πριν φανεί αφερέγγυος ένας πελάτης. Οι αποθήκες δεδομένων και η εξόρυξη δεδομένων είναι αρκετά διαδεδομένες σε μεγάλους και μεσαίους οργανισμούς και αποφέρουν μεγάλα κέρδη. Είναι όμως σημαντικό να θυμόμαστε πως οι αποθήκες δεδομένων δεν αντικαθιστούν τις λειτουργικές βάσεις δεδομένων, αλλά αποτελούν ένα σημαντικό επιπλέον εργαλείο πρόσβασης σε λεπτομερή και ακριβή δεδομένα, σχετικά με την επιχειρηματική δραστηριότητα και τους πελάτες ενός οργανισμού [3] Συστήματα Υποστήριξης Λήψης Αποφάσεων Ένα Σύστημα Υποστήριξης Λήψης Αποφάσεων (Decision Support System - DSS) είναι ένα πληροφοριακό σύστημα το οποίο παρέχει στους λήπτες αποφάσεων (decision-makers) τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να τους ενεργοποιήσει και να λάβουν αποφάσεις άμεσα και αποτελεσματικά [3]. Δίνεται η δυνατότητα αποθήκευσης και ανάκτησης δεδομένων, ενώ ενισχύονται η παραδοσιακή πρόσβαση πληροφορίας και οι συναρτήσεις ανάκτησης με την υποστήριξη κατασκευής προτύπων και συλλογιστικής προτύπων. Τα συστήματα αυτά, υποστηρίζουν τη σχεδίαση, τη μοντελοποίηση και την επίλυση προβλημάτων. Τα συστήματα υποστήριξης λήψης αποφάσεων συνήθως χρησιμοποιούνται για 30

31 στρατηγικές και τακτικές αποφάσεις που απαιτείται να ληφθούν από τα ανώτερα κλιμάκια διαχείρισης ενός οργανισμού [12]. Τα συστήματα υποστήριξης λήψης αποφάσεων (DSS) αποτελούνται από τρεις θεμελιώδεις συνιστώσες [13]: Σύστημα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (Database Management System DBMS). Ένα DBMS σύστημα λειτουργεί σαν μια αποθήκη δεδομένων για το σύστημα υποστήριξης λήψης αποφάσεων. Αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες δεδομένων που συσχετίζονται με τα προβλήματα που σχεδιάστηκε να υποστηρίξει το DSS και παρέχει λογικές δομές δεδομένων με τις οποίες αλληλεπιδρούν οι χρήστες. Επίσης, είναι ικανό να ενημερώνει τον χρήστη για τους τύπους δεδομένων που είναι διαθέσιμοι και τους τρόπους που μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτούς. Σύστημα Διαχείρισης Προτύπων (Model-Base Management System - MBMS). Ο ρόλος του MBMS συστήματος είναι ανάλογος με αυτόν του DBMS. Η βασική λειτουργία του είναι να παράσχει ανεξαρτησία μεταξύ συγκεκριμένων προτύπων που χρησιμοποιούνται από τις εφαρμογές ενός DSS συστήματος. Ο στόχος του είναι να μετατρέψει τα δεδομένα του DBMS συστήματος σε πληροφορία χρήσιμη στη λήψη αποφάσεων, καθώς και να υποστηρίζει το χρήστη στην κατασκευή προτύπων. Δημιουργία Διαλόγου και Σύστημα Διαχείρισης (Dialog Generation and Management System - DGMS). Το βασικό προϊόν της αλληλεπίδρασης με ένα DSS σύστημα είναι η διορατικότητα. Συχνά, οι διαχειριστές των DSS συστημάτων δεν είναι εκπαιδευμένοι για να χρησιμοποιούν υπολογιστικά συστήματα, γι αυτό πρέπει να είναι εξοπλισμένα με διαισθητικά και εύκολα στη χρήση περιβάλλοντα εργασίας. Αυτά τα περιβάλλοντα βοηθούν στην κατασκευή προτύπων, αλλά και στην αλληλεπίδραση με το πρότυπο, αποκτώντας από αυτό διορατικότητα και προτάσεις. Η βασική ευθύνη του DGMS συστήματος είναι να ενισχύσει την ικανότητα του χρήστη να αξιοποιήσει το DSS σύστημα προς όφελός του. Παρ όλο που υπάρχουν ποικίλα DSS συστήματα, οι τρεις παραπάνω συνιστώσες στις περισσότερες DSS αρχιτεκτονικές και έχουν βασικό ρόλο στη δομή τους. Η αλληλεπίδραση μεταξύ τους φαίνεται στο Σχήμα 2.3. Ουσιαστικά, ο χρήστης αλληλεπιδρά με το DSS σύστημα μέσω του DGMS. 31

32 Αυτό, με τη σειρά του, επικοινωνεί με τα DBMS και MBMS συστήματα τα οποία προφυλάσσουν τον χρήστη και το περιβάλλον εργασίας από τις φυσικές λεπτομέρειες της εκτέλεσης των βάσεων δεδομένων και προτύπων. Σχήμα 2.3: Η αρχιτεκτονική ενός συστήματος υποστήριξης λήψης αποφάσεων [13]. Τα συστήματα υποστήριξης λήψης αποφάσεων διαθέτουν μερικά ευεργετικά χαρακτηριστικά. Δημιουργούν μια συνεργασία μεταξύ του χρήστη λήψης αποφάσεων και του πληροφοριακού συστήματος, με αποτέλεσμα να βοηθούν στη λύση ενός ημιδομημένου προβλήματος και να βελτιώνουν την απόδοση του υπεύθυνου λήψης αποφάσεων. Επιπρόσθετα, τα DSS δίνουν τη δυνατότητα να προσβλέπουν οι χρήστες στο μέλλον, αντί να αξιολογούν απλά το παρελθόν. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ιστορικά δεδομένα για την επίλυση προβλημάτων, αλλά ταυτόχρονα να λαμβάνονται υπόψη οι μελλοντικές επιρροές και περιστατικά [14]. Ένα Εκτελεστικό Πληροφοριακό Σύστημα (Executive Information System) είναι μια εξειδικευμένη μορφή συστήματος υποστήριξης λήψης αποφάσεων που προορίζεται για τη διευκόλυνση και την υποστήριξη της πληροφόρησης και λήψης αποφάσεων για τις ανάγκες των ανώτερων στελεχών, παρέχοντας εύκολη πρόσβαση σε εσωτερικές και εξωτερικές πληροφορίες που σχετίζονται με την επίτευξη των στρατηγικών στόχων του οργανισμού. Αυτό επιτυγχάνεται με χρήση διάφορων εργαλείων όπως: Ένα απλό σύστημα πρόσβασης δεδομένων, το οποίο παρέχει δυνατότητα εύρεσης, διαχείρισης και παρουσίασης δεδομένων. 32

33 Μια βάση δεδομένων, στην οποία δημιουργούνται και είναι διαθέσιμες εξαιρετικά χρήσιμες πληροφορίες, έχοντας την ικανότητα αλλαγής της φύσης τους όταν μεταβάλλεται κάποια ανάγκη του οργανισμού. Τρόπους μεταχείρισης δεδομένων, όπως ταξινόμηση, συγχώνευση και υπολογισμοί ώστε να παράγεται επιπλέον πληροφορία σχετική με τις ανάγκες του οργανισμού. Τρόπους αναφοράς και παρουσίασης πληροφοριών, μέσω κάποιου γραφικού περιβάλλοντος, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη βάση δεδομένων και παρουσιάζοντάς τα σε μορφή καθορισμένη από το χρήστη. Η χρήση των εκτελεστικών πληροφοριακών συστημάτων έχει επιφέρει αρκετά πλεονεκτήματα στους οργανισμούς καθώς οι δραστηριότητες εκτελούνται ταχύτατα, με άμεση παγκόσμια επικοινωνία, εξαιρετικές υπολογιστικές εγκαταστάσεις για τη διαχείριση και παρουσίαση πληροφορίας, και επιπλέον τεχνολογική κατάρτιση και κατανόηση της πληροφοριακής ανάλυσης των αποφάσεων από το προσωπικό [3] Συστήματα Φιλτραρίσματος Πληροφορίας Το φιλτράρισμα πληροφορίας είναι μία από τις βασικές αναπτυσσόμενες μεθόδους διαχείρισης μεγάλων ροών πληροφορίας. Ο στόχος του είναι να παραθέσει στους χρήστες μόνο όσες πληροφορίες είναι σχετικές με αυτούς. Τα Συστήματα Φιλτραρίσματος Πληροφορίας (Information Filtering Systems) αποτελούν ένα είδος συστημάτων ανάκτησης πληροφορίας σχεδιασμένα για τη διαχείριση αδόμητων ή ημιδομημένων δεδομένων, διαχειρίζονται μεγάλο όγκο δεδομένων και κυρίως δεδομένα κειμένου, βασιζόμενα σε προτιμήσεις χρηστών, με στόχο την αφαίρεση μη σχετικών δεδομένων από την εισερχόμενη ροή δεδομένων στο σύστημα. Τα συστήματα φιλτραρίσματος πληροφορίας χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους, ιδέες και τεχνικές από ερευνητικούς τομείς όπως η Ανάκτηση Πληροφορίας, η Τεχνική Νοημοσύνη ή η Επιστήμη Συμπεριφοράς [15]. 33

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Γνώσης Knowledge Management Learning Objectives Ποιοί

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Πληροφοριακά συστήματα. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 8 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 8 Πληροφοριακά συστήματα. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 8 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 8 Πληροφοριακά συστήματα 1 Στόχος: η βελτίωση της ποιότητας προϊόντων και υπηρεσιών η αύξηση της παραγωγικότητας η παραγωγή νέων προϊόντων και νέων υπηρεσιών. 2 8.1 Τί είναι Πληροφοριακό Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary

Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών To λογισμικό Διαχείρισης & Επεξεργασίας Εγγράφων DocuClass παρέχει σε οργανισμούς και επιχειρήσεις την δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου 1. SGA Διαχείριση Πρωτοκόλλου... 2 1.1. Καινοτομία του προσφερόμενου προϊόντος... 2 1.2. Γενικές αρχές του προσφερόμενου συστήματος... 2 1.3. Ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία Ανθρώπου Υπολογιστή

Επικοινωνία Ανθρώπου Υπολογιστή Επικοινωνία Ανθρώπου Υπολογιστή Α1. Εισαγωγή στην ΕΑΥ και γενικές πληροφορίες για το μάθημα (2015-16) Ίων Ανδρουτσόπουλος http://www.aueb.gr/users/ion/ 1 Τι θα ακούσετε Τι είναι η Επικοινωνία Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας 723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας Το Τμήμα Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΤΕΙ Λάρισας ιδρύθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 200/1999 (ΦΕΚ 179 06/09/99), με πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: Αύγουστος 02, 2012 2

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑ - ΛΕΞΕΙΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΡΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας

CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διοίκηση Καριέρας (Career Management) είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Μηχανική όραση Cognex... για μέγιστη αξιοπιστία στην παραγωγή. Τρόφιμα & Ποτά

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Μηχανική όραση Cognex... για μέγιστη αξιοπιστία στην παραγωγή. Τρόφιμα & Ποτά ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Μηχανική όραση Cognex... για μέγιστη αξιοπιστία στην παραγωγή. Τρόφιμα & Ποτά Ένα ευρύ φάσμα λύσεων Οι αισθητήρες μηχανικής όρασης της Cognex παρέχουν στη βιομηχανία τροφίμων & ποτών

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Η διαφήμιση με μία μόνο λέξη χαρακτηρίζεται και ως «υπόσχεση», καθώς δίνει μια υπόσχεση στον υποψήφιο αγοραστή, για το προϊόν που διαφημίζει και αναφέρεται στην επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα ργασίες διαδικασίες ειδικότητες παρατηρήσεις διαγράμματα οργανόγραμμα μειωμένο κόστος αποθήκευσης ανάθεσηαρχειοθέτηση email στατιστικά Ηλεκτρονική Διαχείριση Διαδικασιών υτοματοποιημένη εκτέλεση χρόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ -Για τους Φοιτητές- Έκδοση 1.2 Οκτώβριος 2015 Υπεύθυνος Σύνταξης: Χρήστος Λάζαρης (lazaris@aueb.gr) Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ενότητα 3: Εισαγωγή στους Ευφυείς Πράκτορες Δημοσθένης Σταμάτης demos@it.teithe.gr www.it.teithe.gr/~demos Μαθησιακοί Στόχοι της ενότητας 3 H κατανόηση της φύσης των πρακτόρων

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 11 : Σύγχρονες οργανωτικές δομές Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 2.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Δρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο ρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήµιο Αιγαίου Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Άγγελος Μητρέλης 1, Λεωνίδας Παπαχριστόπουλος 1, Γιάννης Τσάκωνας 1,2, Χρήστος Παπαθεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

e-corporate Academies Corporate Workflow, Πύλη Μάθησης και Ηλεκτρονική Εκπαίδευση

e-corporate Academies Corporate Workflow, Πύλη Μάθησης και Ηλεκτρονική Εκπαίδευση e-corporate Academies Corporate Workflow, Πύλη Μάθησης και Ηλεκτρονική Εκπαίδευση 8/5/2014 1/5 1. Είναι γεγονός ότι οι εταιρείες εξελίσσονται, αυξάνοντας ταυτόχρονα την Εταιρική τους Γνώση, γνωστή επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Στόχοι της παρουσίασης H παρουσίαση αυτή στοχεύει στην απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ»

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» Σεπτέμβριος 2005 1 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΟΥ o Ανάπτυξη, προώθηση καινοτομίας, o Αξιοποίηση εμπειρίας, o Διάχυση βέλτιστων πρακτικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ Σ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ Σ SESSION 5 ΧΡΗΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Κατάρτισης από την ITMC A.E.

Προγράμματα Κατάρτισης από την ITMC A.E. Ι Τ Μ C Α. Ε. Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ο Ι Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν INNOVATION, TECHNOLOGY & MAΝAGEMENT CONSULTANTS «Στόχος μας είναι ο μετασχηματισμός των εταιρικών πελατών μας σε δυναμικούς, αποτελεσματικούς και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ 1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ Ισχύει ένα πρόγραμμα σπουδών από τον Οκτώβριο του 2013. Για να πάρει κάποιος πτυχίο από το 2014 κι έπειτα απαιτείται να πληροί όλους τους παρακάτω όρους:

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συμπληρωματικό κείμενο στη θέση του Δ.Σ. της ΠΕΚαΠ για την Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τελική έκδοση κειμένου: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΥΦΕΣΗΣ Ο Δεκάλογος των Προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Φαρμακείο 1. Μεγάλος αριθμός φαρμακείων 3. Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία 2. 4. 5. 6. 7. 8.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ WEB 2.0 ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ AJAX. ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ.

ΤΟ WEB 2.0 ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ AJAX. ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ. ΤΟ WEB 2.0 ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ AJAX. ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ. ΤΣΑΠΛΑΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Α.Μ. : Μ15/06 ΕΞΑΜΗΝΟ 4ο 2007-2008 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ : Δ.Π.Μ.Σ. ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος ΕΡΕΥΝΑ Stedima: ΤΟ COACHING ΣΕ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Αναστασία Μπαλάρη, Ανάλυση στοιχείων & Επεξεργασία ερωτηματολογίου Εισαγωγή Η Stedima παρουσιάζει παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ»

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Διεργασίες ονομάζονται τα «πρότυπα» της λειτουργίας της ομάδας, τα οποία αναπτύσσονται μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter 14o ΤΕΥΧΟΣ Πληροφορίες: Ευαγγελία Ίσαρη Evangelia.Isari@adecco.com 210 6930490 Αγαπητοί συνεργάτες, Το 14o τεύχος του HR Newsletter της Adecco είναι αφιερωμένο στην

Διαβάστε περισσότερα