ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ν.Α. ΑΧΑΪΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ν.Α. ΑΧΑΪΑΣ"

Transcript

1 INTERREG IIIA ΕΛΛΑ Α - ΙΤΑΛΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΠΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ LOCPRO ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΧΑΪΑΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ν.Α. ΑΧΑΪΑΣ Το έργο συγχρηµατοδοτείται κατά 75% από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

2 ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΧΑΪΑΣ ΗΜΗΤΡΙΟΥ ΥΨΗΛΑΝΤΟΥ 8 & ΜΑΙΖΩΝΟΣ, 26222, ΠΑΤΡΑ Τ (+30) , (+30) F (+30) ΠΑΤΡΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 2. Ο ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΪΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 2.1 ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ 2.2 ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ 2.3 ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ 2.4 ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 2.5 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 2.6 Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΧΑΪΑ 3. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ 3.1 Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΠΟΤΩΝ ΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 3.2 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΠΟΤΩΝ ΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 4. ΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΑΧΑΪΑΣ 4.1 ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΑΧΑΪΑΣ 4.2 ΚΡΑΣΙ Η ΜΑΥΡΟ ΑΦΝΗ ΠΑΤΡΩΝ ΡΟ ΙΤΗΣ ΜΟΣΧΑΤΟ ΡΙΟΥ 4.3 ΤΣΙΠΟΥΡΟ 4.4 ΟΥΖΟ 4.5 ΤΕΝΤΟΥΡΑ 4.6 ΣΤΑΦΙ Α 4.7 ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ 4.8 ΕΛΑΙΟΛΑ Ο 5. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΒΑΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΧΑΪΑΣ 3

4 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η Αχαΐα είναι ένας νοµός µε µακρά ιστορική παράδοση και πολιτιστική κληρονοµιά. Ταυτόχρονα όµως διαθέτει τις υποδοµές και τα χαρακτηριστικά ενός Ελληνικού οικονοµικού κέντρου, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη και την παραγωγή ενός µεγάλου φάσµατος προϊόντων. Η παρούσα µελέτη επιχειρεί να προσδιορίσει τα τοπικά χαρακτηριστικά προϊόντα της Αχαΐας µέσα σε ένα ευρύτερο κοινωνικοοικονοµικό πλαίσιο, αναλύοντας ταυτόχρονα τον κλάδο στον οποίο αυτά ανήκουν. Ο κλάδος των Τροφίµων και Ποτών είναι ο µεγαλύτερος κλάδος της µεταποίησης τόσο σε Ευρωπαϊκό όσο και σε εγχώριο επίπεδο, διαρκώς εξελισσόµενος και µε µεγάλες προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη. Στην Αχαΐα κατέχει διαχρονικά την πρώτη θέση τόσο σε αριθµό επιχειρήσεων όσο και σε αριθµό εργαζοµένων, γεγονός που αποδεικνύει σε ένα βαθµό την επιλογή του για την ανάδειξη των τοπικών χαρακτηριστικών προϊόντων. Η γεωµορφολογία της περιοχής επέτρεψε την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας και κατέστησε τα προϊόντα χαρακτηριστικά δίνοντάς τους τοπικό χαρακτήρα και µοναδικότητα. Οι εξαιρετικές σε ποιότητα και άρωµα ποικιλίες αµπελιού και τα κρασιά τους, το παρθένο ελαιόλαδο, τα αγνά και πλούσια γαλακτοκοµικά προϊόντα, η διαχρονική σταφίδα, τα ξεχωριστά ηδύποτα και οινοπνευµατώδη ποτά αποτελούν κληρονοµιά της Αχαΐας ζωντανή στο πέρασµα του χρόνου, που καταδεικνύει την κουλτούρα και τον πολιτισµό των κατοίκων της. Κάποια από προϊόντα αυτά συνδέθηκαν σε βάθος χρόνου µε την οικονοµική άνθηση της περιοχής (π.χ. η σταφίδα). Άλλα είναι συνδεδεµένα µε το µεράκι και την αγάπη των ανθρώπων για τη φύση και τη ζωή (π.χ. η Μαυροδάφνη). Όλα όµως αποτελούν θησαυρούς παράδοσης που µε την κατάλληλη µεταχείριση µπορούν να αποτελέσουν ένα εφαλτήριο για την ευρύτερη ανάπτυξη της περιοχής. Είναι προφανές ότι σε µια περιοχή που µάχεται για τον επαναπροσδιορισµό της οικονοµικής ταυτότητάς της, δίνοντας έµφαση τα τελευταία χρόνια στην παροχή υπηρεσιών - ειδικότερα στον τοµέα του τουρισµού - η ανάδειξη των προϊόντων που διαφοροποιούν την περιοχή προσδίδοντας χαρακτήρα παραδοσιακό, είναι ανάγκη να γίνεται σε ένα ευρύτερο και οργανωµένο πλαίσιο, µε τη στήριξη των αρµόδιων φορέων. Η προβολή και η προώθηση, τα κίνητρα για την αύξηση της παραγωγής, η ενίσχυση των εξαγωγών και η γενικότερη επέκταση των αγορών είναι ζητήµατα για τα οποία πρέπει να υπάρξει συνεργασία των επιχειρήσεων παραγωγής µε τους τοπικούς φορείς και τους εµπόρους. Το έργο LocPro Στήριξη & Προώθηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων, που υλοποιείται στα πλαίσια της κοινοτικής πρωτοβουλίας INTERREG IIIA Ελλάδα Ιταλία, αποτελεί µια ολοκληρωµένη δράση µε διασυνοριακό χαρακτήρα που έχει ακριβώς αυτούς τους στόχους. Η προώθηση γίνεται µέσω ενός δικτύου ανταλλαγής τεχνογνωσίας και εµπειριών. Το έργο δίνει ιδιαίτερη έµφαση σε στοιχεία όπως η ποιότητα των προϊόντων, οι ακολουθούµενες τοπικές µέθοδοι παραγωγής, εµπορίας και διάθεσης τους προκειµένου να καταστούν περισσότερο ανταγωνιστικά στη διεθνή αγορά. Παράλληλα µέσα από την προβολή των παραγωγικών αυτών δραστηριοτήτων, διαφυλάττεται, αναδεικνύεται και προωθείται η µνήµη, η παράδοση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιοχών, σαν άµυνα απέναντι στην παγκοσµιοποίηση. Η, ως εταίρος του έργου και φορέας υλοποίησης των δράσεων, πάντα σε άµεση συνεργασία µε τη Νοµαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αχαΐας, δραστηριοποιείται συστηµατικά τα τελευταία χρόνια στην προβολή και τη στήριξη των τοπικών προϊόντων σε συνεργασία µε τις τοπικές επιχειρήσεις. 4

5 2. Ο ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΪΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ο Νοµός Αχαΐας βρίσκεται στο Β.. άκρο της Πελοποννήσου, έχει έκταση τετραγωνικά χιλιόµετρα και ο πληθυσµός του ανέρχεται στους κατοίκους. Έχει εξαιρετικά πλεονεκτική γεωγραφική θέση καθώς αποτελεί την πύλη της Ελλάδας από τα υτικά. Βρίσκεται στο κέντρο του τριγώνου Επιδαύρου ελφών Αρχαίας Ολυµπίας, απέχει µόλις 2,5 ώρες (οδικώς) απ την Αθήνα και συνδέει την Πελοπόννησο µε τη υτική Στερεά Ελλάδα και την Ήπειρο. Οι διεθνείς εξελίξεις τόσο οι µόνιµες (παγκοσµιοποίηση, ανοιχτή επικοινωνία, διεύρυνση αγορών, κατάργηση συνόρων, τεχνολογικές εξελίξεις κλπ.) όσο και οι ευκαιριακές δηµιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την οικονοµία της περιοχής. Οι βασικοί αναπτυξιακοί του άξονες είναι ο τουρισµός, η τεχνολογία και οι υπηρεσίες. 2.1 ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ Μεγάλο ποσοστό του πληθυσµού της περιοχής απασχολείται στον πρωτογενή τοµέα. Παρά την σηµειωθείσα διαχρονική µείωση του αγροτικού πληθυσµού (από το 1981 µειώθηκε σε το 1991) το ποσοστό σε σύγκριση µε το µέσο όρο της χώρας είναι υψηλότερο (30,55% στο Ν. Αχαΐας έναντι 28,2% στην Ελλάδα). Ο πρωτογενής τοµέας συµβάλλει σηµαντικά στην διαµόρφωση ενός "βιώσιµου" εισοδήµατος για τα νοικοκυριά της υπαίθρου. Η γεωργία χαρακτηρίζεται από τα ίδια διαρθρωτικά και δηµογραφικά προβλήµατα που χαρακτηρίζουν το σύνολο της Ελληνικής γεωργίας. Στο Ν. Αχαΐας καλλιεργείται σχεδόν όλο το φάσµα των Ελληνικών γεωργικών προϊόντων µε ιδιαίτερη βαρύτητα στη σταφίδα, τα αµπελο-οινικά προϊόντα, τα εσπεριδοειδή, τα κηπευτικά, τη βιοµηχανική ντοµάτα, τις πατάτες, τα καρπούζια, το ελαιόλαδο. Ιδιαίτερα αναπτυγµένος ποσοτικά παρουσιάζεται ο κλάδος της κτηνοτροφίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται από παραδοσιακό τρόπο βόσκησης και όχι από οργανωµένες φάρµες. Η περιοχή έχει µεγάλη δυνατότητα ανάπτυξης του πρωτογενούς τοµέα αρκεί να ληφθούν διαρθρωτικά µέτρα. Η εισαγωγή τεχνολογικών βελτιώσεων στις εκµεταλλεύσεις, η υιοθέτηση ολοκληρωµένων συστηµάτων καλλιεργειών, η αναβάθµιση του ανθρώπινου δυναµικού, η τυποποίηση των προϊόντων και η αναδιάρθρωση του αγροτικού συνεταιριστικού κινήµατος αποτελούν στόχους προκειµένου να ενισχυθεί ο πρωτογενής τοµέας στην Αχαΐα. 2.2 ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ Ο Νοµός Αχαΐας έχει µακρά βιοµηχανική παράδοση. Το πρώτο Ελληνικό εργοστάσιο ιδρύθηκε εδώ το Η Αχαΐα τον 19ο αιώνα αποτελούσε µια οικονοµική περιοχή µε εξωστρεφή προσανατολισµό. Η τοπική οικονοµία συνέδεσε τις τύχες της µε την Ευρωπαϊκή αγορά, µέσω της καλλιέργειας και της εξαγωγής της σταφίδας. Κατά την διάρκεια του µεσοπολέµου η Αχαΐα αποτελούσε ένα από τα πρώτα σε σηµασία βιοµηχανικά κέντρα. Οι ριζικές ανακατατάξεις που έλαβαν χώρα µετά την δεκαετία του 1980 στο παγκόσµιο οικονοµικό στερέωµα είχαν σοβαρές επιπτώσεις στην Αχαΐα. Σηµαντικές βιοµηχανικές επιχειρήσεις έκλεισαν οριστικά και ένα µεγάλο ποσοστό έµπειρου εργατικού δυναµικού, ιδίως εκείνοι που απασχολούνταν στους κλάδους της κλωστοϋφαντουργίας, ένδυσης και χαρτοβιοµηχανίας, οδηγήθηκε στην ανεργία. Από την εξέταση των δεδοµένων µέχρι σήµερα προκύπτει µια διαφοροποίηση του µεταποιητικού τοµέα, καθώς παρατηρείται µια συρρίκνωση της βιοµηχανικής δραστηριότητας. Εντούτοις διαπιστώνεται ότι µέσα στους ίδιους κλάδους άλλες 5

6 επιχειρήσεις προοδεύουν και άλλες φθίνουν, γεγονός που οφείλεται στο βαθµό που κάθε επιχείρηση αξιοποιεί τις ευκαιρίες και τις δυνατότητες της Ευρωπαϊκής Αγοράς. Αρκετές επιχειρήσεις έχουν εξαγωγικό προσανατολισµό προς καταναλωτές Ευρωπαϊκών χωρών γεγονός που υποδηλώνει ότι η ποιότητα των προϊόντων τους είναι ανταγωνιστική έναντι των ξένων επιχειρήσεων. Στο Ν. Αχαΐας παράγεται όλη η γκάµα των προϊόντων, ήτοι κλωστοϋφαντουργικά, έτοιµα ενδύµατα, τρόφιµα, ποτά, εµφιαλωµένα νερά, ελαστικά-πλαστικά, προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά, µεταλλικά και µεταλλουργικά προϊόντα, µηχανές, δέρµατα, δερµάτινα είδη, προϊόντα κεραµικής υψηλών προδιαγραφών κλπ. Η ύπαρξη Βιοµηχανικής Ζώνης σε ειδικά οργανωµένο χώρο εκτάσεως στρεµµάτων, ο υπό κατασκευή χώρος για εγκατάσταση Βιοτεχνικών Πάρκων, (ΒΙΟΠΑ), η κατασκευή και λειτουργία του Επιστηµονικού Πάρκου Πατρών, η λειτουργία των Ερευνητικών Τµηµάτων στο Πανεπιστήµιο της Πάτρας, η ολοκλήρωση των αναπτυξιακών έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη καθώς και τα παρεχόµενα κίνητρα, επιδοτήσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις, δηµιουργούν βάσιµη ελπίδα ότι θα τονωθεί το επενδυτικό κλίµα. Υπάρχουν τοµείς και κλάδοι που µπορούν να αναπτυχθούν. 2.3 ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ Το εµπόριο του Ν. Αχαΐας διεξάγεται σε σηµαντικό βαθµό από το πολεοδοµικό συγκρότηµα της Πάτρας και του Αιγίου. Ιδιαίτερα η Πάτρα αποτελεί πόλο έλξης για τη υτική Πελοπόννησο, τα Ιόνια Νησιά καθώς και την κοντινή περιοχή της υτικής Στερεάς Ελλάδας. Στο Ν. Αχαΐας σήµερα καταγράφονται περίπου εµπορικές επιχειρήσεις. Πρόκειται κυρίως για καταστήµατα µικρού όγκου, όπου το απασχολούµενο προσωπικό είναι από ένα (1) έως τρία (3) άτοµα. Ωστόσο ήδη έχει αρχίσει η διαδικασία εισόδου µεγάλων πολυκαταστηµάτων ελληνικών και ξένων συµφερόντων αφού πέρα των αλυσίδων Super Market άρχισαν να εγκαθίστανται στην Πάτρα υποκαταστήµατα µεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων. Ο Νοµός Αχαΐας εκτός από εµπορικό και βιοµηχανικό κέντρο είναι ταυτόχρονα διαµετακοµιστικό και εξαγωγικό κέντρο µε κυριότερο το λιµάνι της Πάτρας, που είναι η κύρια θαλάσσια πύλη εισόδου από και προς την υτική Ευρώπη. Η δηµιουργία του νέου λιµένα αναµένεται να επαυξήσει τις διαµετακοµιζόµενες ποσότητες εµπορευµάτων και να ενισχύσει τη σπουδαιότητα της περιοχής. 2.4 ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Ο τοµέας των µεταφορών διαθέτει αξιοποιήσιµο συγκριτικό πλεονέκτηµα δυνάµενο να δηµιουργήσει νέες θέσεις απασχόλησης, δεδοµένου ότι ο Νοµός Αχαΐας είναι κυρίαρχος συγκοινωνιακός κόµβος για ολόκληρη την υτική Ελλάδα. Η µεγαλύτερη ζήτηση παρουσιάζεται στους τοµείς των θαλασσίων και χερσαίων µεταφορών. Ο υπό κατασκευή νέος λιµένας της Πάτρας, η Ζεύξη Ρίου - Αντιρρίου, η περιµετρική, ο εκσυγχρονισµός της σιδηροδροµικής γραµµής Πατρών - Αθηνών ( ιπλή γραµµή και µελλοντική ηλεκτροκίνηση), οι επενδύσεις στον τοµέα των τηλεπικοινωνιών, ο υπό κατασκευή άξονας ΠΑΘΕ (Πάτρα - Αθήνα - Θεσσαλονίκη - Εύζωνοι) και ο µελετώµενος υτικός Άξονας Καλαµάτα - Πάτρα - Αγρίνιο - Ηγουµενίτσα είναι βέβαιο ότι θα προσδώσουν για την περιοχή νέους αναπτυξιακούς ορίζοντες ικανούς να αναβαθµίσουν περαιτέρω τον στρατηγικό ρόλο του Ν. Αχαΐας και ιδιαίτερα της Πάτρας. Η ναυτιλιακή γραµµή Πατρών - Ιταλίας λόγω της σπουδαιότητας και της σηµειούµενης µεγάλης ζήτησης τόσο για την µεταφορά επιβατών όσο και εµπορευµάτων συγκεντρώνει ζωηρό επενδυτικό ενδιαφέρον εκ µέρους των ναυτιλιακών εταιρειών. 6

7 2.5 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Από τον πίνακα που ακολουθεί φαίνεται ότι η συµµετοχή του δευτερογενή τοµέα στη διαµόρφωση της συνολικής ακαθάριστης αξίας στον Νοµό Αχαΐας µειώνεται σταδιακά από το 1997 µέχρι το Μείωση, σταδιακή αλλά µικρότερου µεγέθους, παρατηρείται και στη συµµετοχή του πρωτογενούς τοµέα, ενώ αυξάνεται σταθερά η συµµετοχή του τριτογενούς τοµέα. ΕΤΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ,7% 28,7% 61,6% ,8% 28,9% 62,3% ,9% 25,7% 66,3% ,7% 25,7% 66,6% ,8% 24,2% 68,0% ,9% 22,4% 70,7% ,7% 21,2% 71,1% Πηγή: ΕΣΥΕ, Επεξεργασία: ΝΕΑ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΑΧΑΪΑΣ (2001) Ενδιάµεσοι Οργ. 7% Άλλες δραστηριότητες 14% Μη Κατατάξιµοι 14% Εµπόριο 13% Εκπαίδευση 7% Μεταφορές 7% ηµόσια ιοίκηση 8% Κατασκευές 9% Μεταποίηση 9% Γεωργία 12% Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανοµή µεταξύ των ετών των µεταποιητικών επιχειρήσεων ανά διψήφιο κλάδο (ΣΤΑΚΟ 2003) για τον Νοµό Αχαίας. Από τον πίνακα αυτό προκύπτει ότι ο πολυπληθέστερος κλάδος της Αχαϊκής µεταποίησης είναι ο κλάδος Τροφίµων & Ποτών (κωδικός 15). Αν όµως λάβουµε υπόψη µας την εξέλιξη του κλάδου στην τελευταία εικοσαετία τότε µπορούµε να πούµε ότι παρουσιάζει συνεχή µείωση σε αριθµό επιχειρήσεων. Συνεχίζει να συγκεντρώνει το 27% του αριθµού των µεταποιητικών επιχειρήσεων στον Νοµό Αχαΐας. Ο επόµενος πολυπληθέστερος κλάδος είναι ο κλάδος κατασκευής ειδών ένδυσης (κωδικός 18). Συγκεντρώνει το 16% το αριθµού των µεταποιητικών επιχειρήσεων στον Νοµό, ήδη όµως διαφαίνεται στασιµότητα στην ανάπτυξή του η οποία πιθανόν στην επόµενη δεκαετία 7

8 να οδηγήσει και σε φθίνοντα ρυθµό αν συνυπολογίσουµε και τις διεθνείς εξελίξεις στον κλάδο. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΛΑ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΛΑ ΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΥΛΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΙ ΩΝ ΕΝ ΥΣΗΣ: ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΑΦΗ ΓΟΥΝΑΡΙΚΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΨΗ ΕΡΜΑΤΟΣ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΙ ΩΝ ΤΑΞΙ ΙΟΥ (ΑΠΟΣΚΕΥΩΝ), ΤΣΑΝΤΩΝ, ΕΙ ΩΝ ΣΕΛΟΠΟΙΙΑΣ, ΕΙ ΩΝ ΣΑΓΜΑΤΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟ ΗΜΑΤΩΝ 20 ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΞΥΛΟ ΚΑΙ ΦΕΛΛΟ, ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΙΠΛΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΙ ΩΝ ΚΑΛΑΘΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΟΠΛΕΚΤΙΚΗΣ 21 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΑΡΤΟΠΟΛΤΟΥ, ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΧΑΡΤΙ ΕΚ ΟΣΕΙΣ, ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 23 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΠΤΑΝΘΡΑΚΑ (ΚΩΚ), ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΙΥΛΙΣΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ) ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΙΚΕΣ ΥΛΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΛΛΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΜΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΜΕ ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΤΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙ Η ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ 29 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΩΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Μ.Α.Κ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΗΧΑΝΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Μ.Α.Κ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΡΑ ΙΟΦΩΝΙΑΣ, ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ, ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΡΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΘΕ ΕΙ ΟΥΣ 34 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΡΥΜΟΥΛΚΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΗΜΙΡΥΜΟΥΛΚΟΥΜΕΝΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ 35 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΛΟΙΠΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΠΛΩΝ. ΛΟΙΠΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ Μ.Α.Κ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΝΟΛΟ Πηγή: ΕΣΥΕ, Επεξεργασία: ΝΕΑ 8

9 Κλάδος µε αξιοσηµείωτη ανάπτυξη διαφαίνεται ότι είναι ο κλάδος 28 «Κατασκευή µεταλλικών προϊόντων µε εξαίρεση τα µηχανήµατα και τα είδη εξοπλισµού». Ο κλάδος αυτός παρουσιάζει σηµαντική ανάπτυξη και κυρίως στην πενταετία σχεδόν διπλασιάζει το µέγεθός του. Το 2000 ο κλάδος αυτός πλησιάζει σε ποσοστό συµµετοχής το αντίστοιχο του κλάδου Τροφίµων και Ποτών. Αξιοσηµείωτη είναι επίσης η συµµετοχή του κλάδου «Κατασκευή Επίπλων» (κωδ. 36) που συγκεντρώνει στην περίοδο αυτή το 10% του αριθµού των µεταποιητικών επιχειρήσεων στο Νοµό. Η µεταποιητική δραστηριότητα στον Νοµό Αχαΐας συγκεντρώνεται σε κλάδους που τους έχει δοθεί η επωνυµία «παραδοσιακοί κλάδοι». Το ποσοστό συµµετοχής που συγκεντρώνουν οι κλάδοι µε κωδικό από 15 έως και 20 φθάνει το 60% περίπου και αν µάλιστα συµπεριλάβουµε και τους κλάδους 28 και 36 τότε φθάνουµε το 80%. ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ (%) ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΛΑ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΛΑ ΟΣ Μ.Ο. 15 ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ 30,82% 27,94% 22,33% 27,03% 17 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΥΛΩΝ 4,29% 4,29% 3,24% 3,94% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΙ ΩΝ ΕΝ ΥΣΗΣ: ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΑΦΗ 18 ΓΟΥΝΑΡΙΚΩΝ 17,14% 16,51% 14,72% 16,13% ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΨΗ ΕΡΜΑΤΟΣ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΙ ΩΝ 19 ΤΑΞΙ ΙΟΥ (ΑΠΟΣΚΕΥΩΝ), ΤΣΑΝΤΩΝ, ΕΙ ΩΝ ΣΕΛΟΠΟΙΙΑΣ, 3,27% 2,86% 1,83% 2,65% ΕΙ ΩΝ ΣΑΓΜΑΤΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟ ΗΜΑΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ 20 ΞΥΛΟ ΚΑΙ ΦΕΛΛΟ, ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΙΠΛΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 10,88% 10,34% 6,53% 9,25% ΕΙ ΩΝ ΚΑΛΑΘΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΟΠΛΕΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΑΡΤΟΠΟΛΤΟΥ, ΧΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ 21 ΧΑΡΤΙ 0,54% 0,86% 0,43% 0,61% ΕΚ ΟΣΕΙΣ, ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ 22 ΠΡΟΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΗΧΟΥ ΚΑΙ 3,74% 4,34% 3,78% 3,95% ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΠΤΑΝΘΡΑΚΑ (ΚΩΚ), ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΙΥΛΙΣΗΣ 23 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 0,48% 0,46% 0,11% 0,35% 24 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 1,09% 1,09% 0,54% 0,90% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ) ΚΑΙ 25 ΠΛΑΣΤΙΚΕΣ ΥΛΕΣ 0,61% 0,86% 0,65% 0,71% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΛΛΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΜΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 26 ΟΡΥΚΤΑ 5,58% 5,77% 3,88% 5,08% 27 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ 0,61% 0,69% 0,70% 0,67% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΜΕ ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΤΑ 28 ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙ Η ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ 8,64% 9,83% 18,82% 12,43% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΩΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ 29 Μ.Α.Κ. 2,24% 2,74% 5,72% 3,57% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΗΧΑΝΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ 30 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 31 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Μ.Α.Κ. 1,02% 1,14% 0,92% 1,03% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΡΑ ΙΟΦΩΝΙΑΣ, 32 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 0,00% 0,29% 0,32% 0,20% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ, ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΚΑΙ 33 ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ:ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΡΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΘΕ ΕΙ ΟΥΣ 0,54% 0,91% 0,43% 0,63% ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ:ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 34 ΡΥΜΟΥΛΚΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΗΜΙΡΥΜΟΥΛΚΟΥΜΕΝΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ 0,00% 0,40% 0,65% 0,35% 35 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΛΟΙΠΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 0,48% 0,51% 0,59% 0,53% 36 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΠΛΩΝ. ΛΟΙΠΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ Μ.Α.Κ. 8,03% 8,17% 13,59% 9,93% 37 ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ 0,00% 0,00% 0,22% 0,07% ΣΥΝΟΛΟ 100,00%100,00%100,00%100,00% Πηγή: ΕΣΥΕ, Επεξεργασία: ΝΕΑ 9

10 Οι κλάδοι αυτοί συγκεντρώνουν βιοµηχανίες βιοτεχνίες που κυρίως µεταποιούν αγροτικά προϊόντα ή τοπικές πρώτες ύλες ή κατασκευάζουν είδη για την ικανοποίηση βασικών καταναλωτικών αναγκών της τοπικής αγοράς. Είναι επίσης γνωστό ότι οι παραπάνω κλάδοι κυριαρχούνται από µικρές επιχειρήσεις οικογενειακής µορφής που κατά κανόνα αντιµετωπίζουν προβλήµατα οργάνωσης και προσανατολισµού, αγορών, δικτύων διανοµής κλπ. Η πλειοψηφία αυτών απευθύνονται στην τοπική αγορά και πολλές χαρακτηρίζονται από εποχική λειτουργία (π.χ. τυροκοµεία, ελαιοτριβεία, συσκευαστήρια αγροτικών προϊόντων, ξυλουργία, µικρά χυτήρια). Η κλασσική µορφή οργάνωσης των επιχειρήσεων αυτών είναι η προσωπική επιχείρηση και ειδικά στη µεταποίηση, οι προσωπικές επιχειρήσεις συγκεντρώνουν τποσοστό 71%. Αν µάλιστα συνυπολογίσουµε και τις Ο.Ε. τότε το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 93%. Οι επιχειρήσεις αυτές εισφέρουν στο 44% του συνολικού κύκλου εργασιών που πραγµατοποιούν οι µεταποιητικές επιχειρήσεις, ποσοστό που είναι ίσο µε τον κύκλο εργασιών που πραγµατοποιούν οι Α.Ε. που όµως από πλευράς αριθµού αποτελούν µόλις το 2%. Η δοµή αυτή της µεταποίησης στον Νοµό Αχαΐας έχει ένα ακόµα σηµαντικό χαρακτηριστικό. Το χαρακτηριστικό αυτό βέβαια δεν είναι µόνο της Αχαΐας αλλά παρουσιάζεται εκεί όπου υπάρχει µεγάλη συγκέντρωση πολύ µικρών επιχειρήσεων. Οι µονάδες αυτές παρουσιάζουν έντονη κινητικότητα, ανανεώνονται γρήγορα, κάποιες «θνήσκουν» και αµέσως µετά νέες µονάδες ιδρύονται. 10

11 ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΧΑΪΑΣ ΚΑΤΑ ΚΛΑ Ο

12 2.6 Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΧΑΪΑ Η Περιφέρεια υτικής Ελλάδας και ειδικότερα ο Νοµός Αχαΐας παρουσιάζει πολύ σηµαντικό πρόβληµα ανεργίας, γεγονός που έχει, οικονοµικές και κοινωνικές επιπτώσεις στον πληθυσµό και περισσότερο στους νέους και στους µακροχρόνια άνεργους. Παρακάτω εµφανίζεται η κατανοµή του οικονοµικά ενεργού πληθυσµού κατά το 2001 στην Αχαΐα. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΝΕΡΓΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (2001) Φύλο και Οµάδες ηλικιών 2001 Πραγµατικός πληθυσµός Οικονοµικώς Οικονοµικώς ενεργοί ενεργός πληθυσµός Απασχολούµενοι Άνεργοι Άνεργοι νέοι Οικονοµικώς µη ενεργός πληθυσµός Σύνολο Άρρενες ετών ετών ετών ετών ετών ετών Θήλεις ετών ετών ετών ετών ετών ετών Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε. 12

13 3. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ 3.1 Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΠΟΤΩΝ ΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Στην Ευρώπη η βιοµηχανία τροφίµων-ποτών αποτελεί το µεγαλύτερο κλάδο του τοµέα της µεταποίησης, από άποψη πωλήσεων αλλά και απασχόλησης. Η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων είναι µικροµεσαίες, µε προσωπικό µέχρι 250 άτοµα. Παράλληλα, στον κλάδο δραστηριοποιούνται και µεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις µε καθετοποιηµένη οργάνωση της παραγωγής και ευρεία γκάµα προϊόντων, οι οποίες παίζουν σηµαντικό ρόλο στην επίδοση του κλάδου διεθνώς. Η βιοµηχανία τροφίµων-ποτών διακρίνεται σε εννέα βασικούς υπο-κλάδους προϊόντων. Τέσσερις από αυτούς ξεχωρίζουν από άποψη οικονοµικής σηµαντικότητας: 1) τα αρτοσκευάσµατα, σνακ, ζαχαρώδη, ζυµαρικά, 2) το κρέας και προϊόντα κρέατος, 3) τα ποτά και 4) τα γαλακτοκοµικά προϊόντα. Οι υπο-κλάδοι αυτοί αντιπροσωπεύουν συνολικά περίπου το 77% των συνολικών πωλήσεων και το 84% του συνολικού αριθµού των απασχολουµένων στην ευρωπαϊκή βιοµηχανία τροφίµων-ποτών. Την τελευταία τριετία, ο όγκος παραγωγής και οι πωλήσεις του κλάδου στην ΕΕ-25 παρουσιάζουν σταθερά ανοδική πορεία. Αντίθετα, τα αποτελέσµατα της απασχόλησης δεν είναι τόσο ενθαρρυντικά: πέρα από µικρές εποχικές επιδράσεις, η γενικότερη τάση την τελευταία τριετία διαµορφώνεται ελαφρά αρνητική. Όσον αφορά το εξωτερικό εµπόριο της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας τροφίµων-ποτών, η ΕΕ-25 αποτελεί το µεγαλύτερο εισαγωγέα τροφίµων παγκοσµίως και το δεύτερο µεγαλύτερο εξαγωγέα, αµέσως µετά τις ΗΠΑ. Το εµπορικό ισοζύγιο τροφίµων-ποτών διαµορφώνεται αρκετά θετικό, αν και παρουσιάζει πτώση την τελευταία πενταετία, κάτι που φανερώνει την αυξανόµενη ένταση του ανταγωνισµού και τη σταδιακή απώλεια ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών προϊόντων τροφίµων-ποτών. Όσον αφορά στις καταναλωτικές τάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, παρατηρείται µείωση της συµβολής της δαπάνης για τρόφιµα και ποτά στο σύνολο των δαπανών των νοικοκυριών διαχρονικά, γεγονός που οφείλεται κυρίως στην αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήµατος. Έτσι, καθώς το εισόδηµα αυξάνει, η δαπάνη για είδη διατροφής αυξάνεται αναλογικά λιγότερο, µε αποτέλεσµα να µειώνεται η συµµετοχή της τελευταίας, ως ποσοστό, στις συνολικές δαπάνες. Το 2002, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά διέθεσαν κατά µέσο όρο το 13% των δαπανών τους σε τρόφιµα και µη αλκοολούχα ποτά ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Σε ότι αφορά τις προκλήσεις που αντιµετωπίζει ο κλάδος τροφίµων-ποτών, σηµειώνονται τα εξής: Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται µια συνεχώς αυξανόµενη ευαισθητοποίηση των πολιτών για την προστασία του περιβάλλοντος και στροφή προς πιο υγιεινές µορφές διατροφής. Έτσι, οι προτιµήσεις και οι συνακόλουθες απαιτήσεις των καταναλωτών για ποιότητα, ευκολία, ποικιλία, ασφαλή και υγιεινά προϊόντα µε σταθερή παραγωγή και παράλληλα σε προσιτή τιµή- υπογραµµίζουν τις κατευθύνσεις της έρευνας και τις ευκαιρίες για καινοτοµία και διαφοροποίηση από µέρους των επιχειρήσεων. Επιπλέον, ο αυξανόµενος ανταγωνισµός από χώρες χαµηλού κόστους παραγωγής εκτός ΕΕ κάνει επιτακτική την ανάγκη παραγωγής ποιοτικών προϊόντων υψηλής προστιθέµενης αξίας, που ενσωµατώνουν τις νέες τεχνολογίες, προκειµένου η ευρωπαϊκή βιοµηχανία τροφίµωνποτών να διατηρήσει και να ενισχύσει τα µερίδια αγοράς της. 13

14 Για να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή βιοµηχανία τροφίµων προς αυτή την κατεύθυνση απαιτούνται στρατηγικές κινήσεις που θα ενισχύσουν την καινοτοµική συµπεριφορά των επιχειρήσεων και την ανάπτυξη συνεργασιών µεταξύ των βιοµηχανικών µονάδων αλλά και µε τους προµηθευτές πρώτων υλών και τα δίκτυα διανοµής. 3.2 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΠΟΤΩΝ ΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Η βιοµηχανία τροφίµων-ποτών κατέχει κυρίαρχη θέση στην ελληνική µεταποίηση. Αποτελεί τον κλάδο µε την υψηλότερη συµβολή σε όλα τα βασικά µεγέθη της µεταποίησης, όπως οι πωλήσεις, η προστιθέµενη αξία, ο αριθµός επιχειρήσεων και η απασχόληση. Καλύπτει το 25% του κύκλου εργασιών, κατέχει το 25% των συνολικών κεφαλαίων, παράγει το 24% της συνολικής προστιθέµενης αξίας και απασχολεί πάνω από το 22% των απασχολουµένων στο σύνολο του µεταποιητικού τοµέα. Η παραγωγή του κλάδου τροφίµων-ποτών φαίνεται να ακολουθεί γενικά τις τάσεις του αντίστοιχου ευρωπαϊκού κλάδου. Σε σχέση µε το σύνολο της ελληνικής µεταποίησης ο κλάδος αναπτύσσεται ταχύτερα: Από το 1995 έως το 2005 η παραγωγή του κλάδου αυξήθηκε κατά 20,6% σε σύγκριση µε άνοδο 11,7% του συνόλου της βιοµηχανίας. Το 2005 η πορεία της παραγωγικής δραστηριότητας ήταν πτωτική, όπως άλλωστε και στο σύνολο της µεταποίησης. Το 2006 όµως ο κλάδος ανακάµπτει, ενώ βελτιώνονται και οι προσδοκίες των επιχειρήσεων. Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος είναι στο σύνολό του κερδοφόρος. Ο αριθµός των κερδοφόρων επιχειρήσεων είναι περίπου διπλάσιος των ζηµιογόνων και συνεχώς αυξάνεται. Ανά κατηγορία µεγέθους οι χρηµατοοικονοµικές επιδόσεις διαφέρουν. Το µέγεθος της επιχείρησης παίζει µεν καθοριστικό ρόλο, ωστόσο πρέπει να σηµειωθεί ότι «πυρήνες υγείας» υπάρχουν σε όλες τις κατηγορίες µεγέθους. Εντοπίζονται δηλαδή υποσύνολα επιχειρήσεων που έχουν σταθερά ικανοποιητική πορεία, είναι αποδοτικές και αποτελεσµατικές, ανεξαρτήτως µεγέθους ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τους τελευταίους µήνες παρατηρείται σηµαντική βελτίωση του οικονοµικού κλίµατος σε όλους τους τοµείς της οικονοµίας. Η βελτίωση αυτή οφείλεται αφενός, στο συνεχιζόµενο δυναµισµό της κατανάλωσης και την ανάκαµψη των επενδύσεων, που οδηγούν σε ταχεία άνοδο του ΑΕΠ και αφετέρου, στα σηµαντικά βήµατα της οικονοµικής πολιτικής τόσο στο δηµοσιονοµικό της σκέλος, όσο και στις διαρθρωτικές αλλαγές. Μπορεί συνεπώς βάσιµα να υποστηριχθεί ότι το επιχειρηµατικό περιβάλλον είναι σαφώς βελτιωµένο και δηµιουργεί µια θετική δυναµική ανόδου. Η µείωση των φορολογικών συντελεστών νοµικών προσώπων αποτελεί επίσης θετικό βήµα. Παρά τις βελτιώσεις όµως που επισηµαίνονται, πολλά διαρθρωτικά προβλήµατα παραµένουν, µε κορυφαίο εκείνο της ανταγωνιστικότητας, η οποία διατηρείται χαµηλή, παρά τις οριακές βελτιώσεις. Η ανταγωνιστικότητα επηρεάζεται αρνητικά, εκτός των άλλων και από τα προβλήµατα που συνδέονται µε τη λειτουργία του Κράτους και τις σχέσεις του µε τις επιχειρήσεις, οι οποίες εκτιµώνται προβληµατικές: Η Ελλάδα, παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, παραµένει µια χώρα στην οποία η έναρξη και η άσκηση επιχειρηµατικής δραστηριότητας επιβαρύνεται σηµαντικά µε το κόστος διοικητικών και γραφειοκρατικών διαδικασιών. 14

15 3.2.3 ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Με βάση τη διάρθρωση της ζήτησης είναι βάσιµο να προβλεφθεί ότι οι µελλοντικές εξελίξεις στον κλάδο τροφίµων-ποτών θα είναι θετικές, στο βαθµό που οι επιχειρήσεις θα διευρύνουν την εξωστρέφειά τους, βελτιώνοντας την ανταγωνιστική τους θέση στις αγορές του εξωτερικού και κατευθύνοντας προς αυτές ένα µεγαλύτερο µέρος της παραγωγής τους. Κι αυτό διότι η µεγέθυνση της εγχώριας αγοράς θα επιβραδυνθεί, ενώ είναι ενδεχόµενο να υπάρξουν και απώλειες από την εισαγωγική διείσδυση. Συνεπώς, η ανάπτυξη του κλάδου θα καθορισθεί σε µεγάλο βαθµό από τις αγορές του εξωτερικού, οι οποίες θεωρητικά προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες. Για να γίνουν πιο εξωστρεφείς οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να προβληθεί στις αγορές του εξωτερικού µια νέα εικόνα των ελληνικών προϊόντων, τα οποία ενώ χαρακτηρίζονται από ποιότητα και µοναδικότητα δεν έχουν την ανάλογη προβολή. Αν και τα τελευταία δύο χρόνια ο Οργανισµός Προώθησης Εµπορίου (ΟΠΕ) έχει προβεί σε ουσιαστικές ενέργειες προώθησης της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων, µε σηµαντική δραστηριότητα στην προώθηση και προβολή των ελληνικών προϊόντων, εν τούτοις η έλλειψη συγκρίσιµου µε τον ανταγωνισµό διαφηµιστικού προϋπολογισµού για τα ελληνικά προϊόντα στο εξωτερικό αποτελεί ακόµα γεγονός. Παρά τα γενικότερα προβλήµατα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στον κλάδο τροφίµων-ποτών έντονη κινητικότητα για την πραγµατοποίηση επενδύσεων εκσυγχρονισµού. Από το 2000 µέχρι το 2006 αυξάνεται διαρκώς το ποσοστό των επενδυτικών δαπανών των επιχειρήσεων τροφίµων-ποτών που κατευθύνονται προς τον εξορθολογισµό της παραγωγικής τους δραστηριότητας. Ωστόσο, οι ελληνικές επιχειρήσεις υστερούν ακόµη σε καινοτοµική συµπεριφορά, γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο στο µικρό µέγεθος των επιχειρήσεων και της αγοράς, σε διοικητικές και οργανωτικές ανεπάρκειες, που δεν επιτρέπουν τις αναγκαίες αναδιαρθρώσεις, σε µια γενικότερη νοοτροπία αποφυγής κινδύνου, που περιορίζει την επιχειρηµατικότητα και στο χαµηλό επίπεδο δικτύωσης των επιχειρήσεων. Για τη βελτίωση της καινοτοµίας απαιτούνται συνδυασµένες δράσεις τόσο στο επίπεδο της επιχείρησης, όσο και στο γενικότερο περιβάλλον, όπως προστασία της πνευµατικής ιδιοκτησίας, ευνοϊκότερη φορολογία και θέσπιση βραβείων καινοτοµίας, επαρκής κρατική χρηµατοδότηση της Ε&Α και αποτελεσµατική αξιοποίηση των κρατικών πόρων για Ε&Α, αναδιάρθρωση και οργανωτικός και διοικητικός εκσυγχρονισµός των επιχειρήσεων, συνεργασίες δηµόσιων και ιδιωτικών φορέων για περιορισµό του βαθµού αβεβαιότητας εφαρµογής των ερευνητικών αποτελεσµάτων. 15

16 4. ΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΑΧΑΪΑΣ 4.1 ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΑΧΑΪΑΣ Η Αχαΐα διαθέτει µεγάλο πλήθος παραγωγικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των Τροφίµων και Ποτών. Πρόκειται για ένα δυναµικό και ανερχόµενο κοµµάτι της τοπικής οικονοµίας που ακολουθεί την τάση ανάπτυξης τόσο της εγχώριας όσο και της διεθνούς αγοράς. Παρατηρείται επιπλέον σηµαντική «κινητικότητα» στο πλήθος των µονάδων παραγωγής, που εστιάζεται στο ότι νέες επιχειρήσεις εισέρχονται ταυτόχρονα µε την έξοδο άλλων. Ο νοµός διαθέτει µια µακρόχρονη παράδοση στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων του κλάδου, αξιοποιώντας τόσο τα ιδιαίτερα γεωγραφικά και κλιµατικά χαρακτηριστικά, όσο και την εµπειρία και εξειδίκευση των ανθρώπων. Το λάδι, το κρασί, τα εσπεριδοειδή, τα γαλακτοκοµικά προϊόντα, η σταφίδα. Τα κριτήρια ένταξης εστιάζονται: 1. στην τοπική ιδιαιτερότητα των προϊόντων, 2. την παραδοσιακή ταυτότητα, 3. τις µεθόδους παραγωγής µε έµφαση στην παράδοση, 4. το µέγεθος της παραγωγής και τη δυναµική των επιχειρήσεων ως συγκριτικό πλεονέκτηµα και 5. την δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης και επέκτασης σε ευρύτερες αγορές τόσο του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού. Η παραδοσιακή ταυτότητα ενός προϊόντος αποκτάται µέσα από τη διατήρησή του στο χρόνο. Η τοπική ιδιαιτερότητα εστιάζεται στην µοναδικότητα του προϊόντος σε ένα ευρύ φάσµα αγορών. Τα ιδιαίτερα τοπικά χαρακτηριστικά µιας περιοχής, όπως είναι οι κλιµατολογικές συνθήκες, το έδαφος και η γεωµορφολογία της περιοχής αποτελούν παράγοντες που διαφοροποιούν ένα προϊόν σε σχέση µε ένα άλλο που παράγεται σε ένα άλλο τόπο. Η επίδραση του πληθυσµού και του ανθρώπινου δυναµικού είναι σε κάθε περίπτωση καθοριστικές παράµετροι στην διαµόρφωση της τοπικής ιδιαιτερότητας ενός προϊόντος καθιστώντας το χαρακτηριστικό. Με άλλα λόγια βασικό κριτήριο θεωρείται η αποκλειστική παραγωγή των προϊόντων στην περιοχή της Αχαΐας, µε βάση ιδιαίτερα γνωρίσµατα (π.χ. άρωµα, γεύση, ποιότητα κλπ). 4.2 ΚΡΑΣΙ Το κρασί είναι ένα ποτό µε «σοφή» περιεκτικότητα σε αλκοόλ που παράγεται εδώ και χιλιάδες χρόνια, συνοδεύοντας τον πολιτισµό του ανθρώπου. Ο ορισµός του, σύµφωνα µε την 1η παράγραφο, παράρτηµα 1, της ΚΟΑ, του αµπελοοινικού τοµέα [Καν.(ΕΚ) 1493/99], αναφέρει ότι: «κρασί είναι το προϊόν που παράγεται αποκλειστικά µε ολική ή µερική αλκοολική ζύµωση, νωπών σταφυλιών, τα οποία έχουν υποστεί έκθλιψη ή όχι, ή γλεύκους σταφυλιών». Η πρώτη ύλη για την παραγωγή του είναι ο καρπός που δίνει το αµπέλι και συγκεκριµένα οι οινοποιήσιµες ποικιλίες αµπέλου. Όσο υψηλότερη είναι η ποιότητα της πρώτης ύλης, κάτι που διαµορφώνεται από πολλούς παράγοντες, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να παραχθεί ποιοτικό κρασί. Η παραγωγή του κρασιού περιλαµβάνει αρκετά στάδια, που εντάσσονται στην οινοποίηση, τα οποία οδηγούν, µέσα από την ωρίµανση και την εµφιάλωση, στο τελικό το εµφιαλωµένο κρασί. ιαµορφώνονται έτσι διάφοροι τύποι, κατηγορίες και στυλ κρασιών, που προορίζονται για σύντοµη, ή σχετικά σύντοµη, κατανάλωση, ή παλαίωση. 16

17 Το κλίµα καθορίζει τις περιοχές όπου οι ποικιλίες της οιναµπέλου µπορούν να καλλιεργηθούν. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι «καλύτεροι» αµπελώνες στον κόσµο βρίσκονται κοντά σε µεγάλες µάζες νερού (θάλασσα ή ποτάµια), δίπλα σε οροσειρές και δάση, προστατευµένοι από τους ανέµους. Αυτά τα ειδικά στοιχεία «µεσοκλίµατος» παίζουν διορθωτικό ρόλο, αποτρέποντας τις ακραίες θερµοκρασίες. Οι ποικιλίες αµπέλου είναι χιλιάδες και χωρίζονται σε: Επιτραπέζιες, Οινοποιήσιµες, Ποικιλίες για ειδική χρήση και Ποικιλίες υποκειµένων. Μία από τις πλέον ιστορικές οινοπαραγωγές χώρες, όπου το κρασί συντροφεύει καθηµερινά τη ζωή των κατοίκων της από την αρχαιότητα. Από αυτήν δε την, «ένδοξη» περίοδο η Ελλάδα χρησιµοποιούσε συστήµατα οινικής οργάνωσης (όπως τις ονοµασίες προέλευσης των κρασιών της, την ανάλογη τιµολόγηση κ.ά.), που στη σύγχρονη εποχή καθιερώθηκαν ως κανόνες. Σε αυτήν, τη σύγχρονη, ωστόσο, εποχή και χωρίς ποτέ το κρασί να απέχει από την καθηµερινότητα, παρουσιάστηκε µια καθυστέρηση σε πολλούς αµπελοοινικούς τοµείς, που, σε αρκετές περιπτώσεις αντιµετωπίσθηκαν τυχαία και κυρίως χωρίς την ενδεδειγµένη κρατική οργάνωση και υποστήριξη. Από τη δεκαετία όµως του 1960 και κυρίως από τη µεταπολίτευση και έπειτα, η χώρα ζει µια οινική πρόοδο, που θα µπορούσε να χαρακτηριστεί «επαναστατική». Τις τελευταίες δύο δεκαετίες η πρόοδος αυτή έχει κορυφωθεί (κυρίως στην τεχνολογία, στην τεχνογνωσία και σχεδόν σε κάθε τοµέα), ενώ ακολουθείται, τα πρόσφατα όµως χρόνια, αλλά µε αυξανόµενο σθένος και από τη βελτίωση της οινικής κουλτούρας των ελλήνων καταναλωτών, που τάσσονται όλο και περισσότερο υπέρ των εµφιαλωµένων κρασιών. Με βάση τα διεθνή οινικά κριτήρια η Ελλάδα είναι γνωστή για τα κάπως ελαφρά, αλλά όχι µόνο, λευκά, ξηρά κρασιά της, τα σχετικά πλούσια ερυθρά και τα φηµισµένα γλυκά. εν είναι, ωστόσο, λίγοι αυτοί που τη γνωρίζουν ακόµα, σχεδόν αποκλειστικά για τη Ρετσίνα και κάποια «κλασσικά» κρασιά µάρκας, άλλων εποχών, καθιστώντας αναγκαία την καλύτερη δυνατή οργανωµένη προώθηση των ποιοτικών εµφιαλωµένων της χώρας, τόσο στην εγχώρια, όσο και στη διεθνή αγορά. Το οινικό, πάντως παρόν της χώρας χαµογελά στο µέλλον και τα κρασιά των πολλών οινοπαραγωγών ελληνικών περιοχών, τόσο αυτά που προέρχονται από γηγενείς, όσο και αυτά από διεθνείς ποικιλίες, διακρίνονται όλο και σε περισσότερους διαγωνισµούς και κατακτούν κριτικούς και καταναλωτές. Αν ψάξει κανείς το µυστικό της εκλεκτής γεύσης των Αχαϊκών κρασιών, θα το βρει στην εύφορη γη, στην εξαιρετική ποιότητα των ποικιλιών που καλλιεργούνται αλλά και στο µεράκι, τα µυστικά, την πείρα και την αφοσίωση των οινοπαραγωγών της περιοχής Η ΜΑΥΡΟ ΑΦΝΗ ΠΑΤΡΩΝ Είναι µια έγχρωµη ελληνική ποικιλία οινοποιίας που καλλιεργείται στη Βορειοδυτική Πελοπόννησο (κυρίως γύρω από την περιοχή της Πάτρας) και σε ορισµένα Ιόνια νησιά (κυρίως στην Κεφαλονιά). Από την ποικιλία αυτή, µόνη της ή σε συνοινοποίηση κατά 50% µε την ποικιλία Κορινθιακή µαύρη, παράγονται οι ερυθροί γλυκείς οίνοι Ονοµασίας Προέλευσης Ελεγχόµενης (Ο.Π.Ε.) "Μαυροδάφνη Πατρών" και "Μαυροδάφνη Κεφαλληνίας". 17

18 Πρόκειται για ποικιλία µέτριας ζωηρότητας και παραγωγικότητας. ιαµορφώνεται σε κυπελλοειδή ή γραµµοειδή σχήµατα µόρφωσης Royat και δέχεται βραχύ κλάδεµα καρποφορίας. Παράγει κατά µέσo όρο δύο σταφύλια ανά καρποφόρο βλαστό, τα οποία βρίσκονται συνήθως στον τρίτο και τέταρτο κόµβο. Είναι µέτρια ευαίσθητη στο ωίδιο αλλά ευαίσθητη στον περονόσπορο, την ανθόρροια και την ξηρασία. Για παραγωγή ποιοτικών αµπελο-οινικών προϊόντων θα πρέπει επίσης να αποφεύγεται η καλλιέργειά της σε βαριά και γόνιµα εδάφη και να δέχεται έγκαιρες και σωστές καλλιεργητικές επεµβάσεις. Τα σταφύλια της είναι συνήθως µετρίου µεγέθους, επί το πλείστον αραιόρογα και έχουν κυλινδρο-κωνικό σχήµα. Οι ράγες είναι µετρίου µεγέθους και σφαιρικού σχήµατος. Ο φλοιός είναι κυανοµελανού χρώµατος, µε επιδερµίδα χονδρή και ανθεκτική και η σάρκα είναι άχρωµη και χυµώδης. Η ποικιλία αυτή είναι από τις καλύτερες ελληνικές ποικιλίες για την παραγωγή ερυθρών φυσικών γλυκών οίνων, κατάλληλων για παλαίωση. Οι παραγόµενοι οίνοι έχουν βαθύ ρουµπινί χρώµα και η ωρίµανσή τους σε δρύινα βαρέλια διαρκεί τουλάχιστον δύο χρόνια. Μπορούν όµως να παραµείνουν για ωρίµανση σε δρύινα βαρέλια µέχρι και οκτώ χρόνια, οπότε και αναπτύσσονται ιδιαίτερα αρώµατα. Σε αυτούς του οίνους ανιχνεύονται αρώµατα όπως κεράσι, βανίλια αλλά και αποξηραµένων φρούτων (κυρίως σταφίδας αλλά και σοκολάτας) και αποτελούν ιδανικούς επιδόρπιους οίνους. Η Μαυροδάφνη, µία από τις πιο γνωστές ποικιλίες του ελληνικού αµπελώνα, έχει συνδέσει το όνοµά της µε την περιοχή των Πατρών αν και το πιθανότερο είναι η ιστορία της να ξεκινάει από τα Επτάνησα σε πρόσφατους, σχετικά µε την παλαιότητα του ελληνικού αµπελώνα, αιώνες. Από εκεί, µέσω των Eπτανησίων εµπόρων έφτασε στις ακτές της Αχαΐας. Καλλιεργείται κυρίως στην περιοχή της Β Πελοποννήσου και ειδικότερα στην Πάτρα. Γενικότερα, τα τελευταία χρόνια έχει απλωθεί η καλλιέργειά της και σε άλλα σηµεία της Ελλάδας όπως η υτική Μακεδονία και γι' αυτό αισίως η καλλιεργούµενη µε Μαυροδάφνη έκταση έχει φτάσει τα 8 χιλιάδες στρέµµατα. Στην παραγωγή της Μαυροδάφνης Πατρών µπορεί να συµµετέχει και µία άλλη «ιστορική» ποικιλία η Μαύρη Κορινθιακή, µέχρι ποσοστού 49% στο τελικό χαρµάνι. Ο ιδιαίτερος αρωµατικός πλούτος αυτών των οίνων δίνει αρώµατα ξηρών καρπών, σύκου, σταφίδας και δαµάσκηνου. Οι γλυκές Μαυροδάφνες συνοδεύουν περίφηµα, γλυκίσµατα µε αµύγδαλο και σοκολάτα, κάποια µπλε τυριά και είναι ένα από τα καλύτερα επιδόρπια κρασιά. Η Μαυροδάφνη συµµετέχει όµως και στην παραγωγή ξηρών οίνων όπου αναµειγνύεται κυρίως, µε Cabernet Sauvignon, Αγιωργίτικο και Ρεφόσκο. Από την ποικιλία Μαυροδάφνη παράγονται οι γλυκείς οίνοι ΟΠΕ (Ονοµασίας Προελεύσεως Ελεγχόµενης), «Μαυροδάφνη Πατρών» και «Μαυροδάφνη Κεφαλληνίας». ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΥΡΟ ΑΦΝΗ Καλαπόδης Ασηµάκης, Achaia Clauss Eίναι µια κλασική ελληνική ποικιλία, που στην κύρια περιοχή καλλιέργειάς της, στην Αχαΐα, δεν παρουσιάζει δυσκολίες. Είναι από τις ανθεκτικότερες ποικιλίες όσον αφορά τις προσβολές από ασθένειες της αµπέλου. Ο τρόπος παραγωγής της µε σκοπό το γλυκό κρασί της περιοχής, καθιερώθηκε από την Achaia Clauss στις αρχές του 19ου αιώνα. Η µέθοδος αυτή αποτέλεσε τη βάση που καθιέρωσε τον τρόπο παραγωγής της µε την προσθήκη οινοπνεύµατος αµπελοοινικής προέλευσης. Θανάσης Παρπαρούσης, Οινοποιία Παρπαρούση Με 2, 2½ χρόνια στο βαρέλι και 8 µήνες στο µπουκάλι, αυτό το κρασί είναι µια έκρηξη. Ο τρόπος παραγωγής της γλυκιάς Μαυροδάφνης είναι όµοιος µε του πόρτο και δεν είναι 18

19 τυχαίο που την χαρακτηρίζουν «το ελληνικό πόρτο». Είναι από τα λίγα ελληνικά κρασιά που δέχονται τόσο µεγάλη παλαίωση, έως και 20 χρόνια ΡΟ ΙΤΗΣ Ποικιλία µε µεγάλη εξάπλωση στην Ελλάδα, καλλιεργείται σε 32 νοµούς αλλά την συναντάµε κυρίως στον νοµό Αχαΐας. Πρόκειται για µια καθαρά οινοποιήσιµη ποικιλία µια και έχει κουκούτσια αλλά και σαν βρώσιµη είναι αρκετά νόστιµη και τραγανή, ιδιαίτερα η ερυθρή παραλλαγή της, άλλωστε ένα από τα ονόµατά της είναι Κριτσανιστή. Πίσω από τα περισσότερα ονόµατά της κρύβεται προφανώς το ερυθρωπό της χρώµα. Η ποικιλία δεν είναι όµως αποκλειστικά ερυθρωπή αφού υπάρχουν πέντε κλώνοι της µε χρώµατα που ξεκινούν από το πράσινο ανοιχτό µέχρι και το ερυθρωπό. Από τους κλώνους περιζήτητος είναι ο ερυθρωπός που είναι γνωστός σαν Αλεπού. Ο τρύγος αρχίζει στα τέλη του Σεπτέµβρη και φτάνει µέχρι τα µέσα του Οκτώβρη. Το τσαµπί της είναι συνήθως κυλινδροκωνικό, αραιό µετρίου µέχρι µεγάλου µεγέθους και οι ρόγες έχουν ανοµοιογενή χρωµατισµό που όµως σε πλήρη ωρίµανση µπορεί να γίνει ρόδινος. ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟ ΙΤΗ Αγγελος Ρούβαλης, Οινοφόρος Είναι µια πολύ παλιά γηγενής ποικιλία, µοναδική στον κόσµο. Σε στιχούργηµα του 1601 από τη Ζάκυνθο, όπου µνηµονεύονται περίπου 34 ελληνικές ποικιλίες, διαβάζουµε: «Μα κειός που όλα τα φουµίζει, είν' ο κόκκινος Ροϊδίτης». Την καλύτερη ποιότητά του ο Ροδίτης τη δίνει σε ορεινές περιοχές µε 400 υψόµετρο και πάνω. Σε τέτοια υψόµετρα αποκτάει ικανή οξύτητα και ταυτόχρονα πλούσιο σώµα και φρουτώδη αρώµατα. Προσαρµοσµένη καθώς είναι στο κλίµα της χώρας µας, είναι µια ποικιλία εύκολη στην καλλιέργεια και ανθεκτική στις ασθένειες. Σε πεδινές εκτάσεις και µε συχνό πότισµα δίνει µεγάλες αποδόσεις, που όµως... εξανεµίζουν τη δυναµική της. Στέκεται πολύ καλά και σε διεθνές επίπεδο. Στη χώρα µας, επειδή η γεύση του είναι πολύ οικεία στον Ελληνα, τραβιέται λιγότερο ως απεριτίφ και προτιµάται ως συνοδευτικό του φαγητού. Ταιριάζει πάρα πολύ καλά µε την ελληνική κουζίνα, ιδιαίτερα µε ψάρια και θαλασσινά. Στάθης Σπανός, Τετράµυθος «εν έχει µεγάλη ζήτηση, διατηρεί όµως το κοινό του» Οι µόνες δυσκολίες που εµείς αντιµετωπίζουµε στην παραγωγή είναι εκείνες που προκύπτουν από την εφαρµογή της βιολογικής καλλιέργειας. Στην πραγµατικότητα, ο Ροδίτης είναι µια σχετικά εύκολα καλλιεργήσιµη ποικιλία και κυρίως εδώ, στην ορεινή περιοχή της Αιγιαλείας, που το κλίµα είναι ξηρό. Σε αυτή την περιοχή -που είναι ΟΠΑΠ για τον Ροδίτη- καταφεύγουν πολλά οινοποιεία για να παράξουν ή να προµηθευτούν καλής ποιότητας σταφύλι. Αν και η µόνη δυνατότητα του Ροδίτη είναι η παραγωγή λευκού ξηρού οίνου, το κρασί που δίνει είναι ενδιαφέρον, µε ιδιαίτερο χαρακτήρα, µέτρια αρωµατικό και µε υψηλές οξύτητες. Είναι βεβαίως ένα κρασί που καταναλώνεται φρέσκο και δεν έχει τη δυνατότητα να παλαιώσει. Η καταναλωτική τάση στη χώρα µας, που ευνοεί τα περισσότερο φρουτώδη, αρωµατικά κρασιά, είναι ο λόγος που ο Ροδίτης δεν έχει µεγάλη ζήτηση σήµερα. Πάντα, όµως, έχει το κοινό του. Στην αγορά θα βρούµε Ροδίτες σε χαµηλές τιµές, γεγονός που οφείλεται τόσο 19

20 στη χαµηλή τιµή της πρώτης ύλης, δηλαδή του σταφυλιού, όσο και στο χαµηλό κόστος παραγωγής του - δεν περνάει από βαρέλι και έτσι δεν έχει κόστος παλαίωσης ΜΟΣΧΑΤΟ ΡΙΟΥ Είναι µία από τις πιο σηµαντικές λευκές ποικιλίες οινοποιίας που καλλιεργούνται στη χώρα µας και ειδικότερα στην Αχαΐα. Θεωρείται συγγενής ποικιλία µε τη γαλλική Muscat de Frontignan. Καλλιεργείται κυρίως στη νήσο Σάµο και στη βορειοδυτική Πελοπόννησο, αλλά τη βρίσκουµε σποραδικά και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων και των ωδεκανήσων. Στη Σάµο καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος των καλλιεργούµενων µε αµπέλια εκτάσεων. Είναι παραγωγική ποικιλία, µέτριας ζωηρότητας. ιαµορφώνεται κυρίως σε κυπελλοειδή σχήµατα µόρφωσης (στα νησιά) αλλά και σε γραµµοειδή σχήµατα Royat (Αχαΐα) και δέχεται βραχύ κλάδεµα καρποφορίας. Παράγει κατά µέσο όρο δύο σταφύλια ανά καρποφόρο βλαστό τα οποία βρίσκονται συνήθως στον τέταρτο και πέµπτο κόµβο. Τα σταφύλια της είναι µετρίου µεγέθους, κυλινδροκωνικού ή κωνικού σχήµατος και πυκνόρραγα µε ράγες µετρίου µεγέθους, σχήµατος σχεδόν σφαιρικού. Ο φλοιός έχει πρασινοκίτρινο χρώµα, η επιδερµίδα του είναι µετρίου πάχους και η σάρκα είναι µαλακή, άχρωµη και χυµώδης, µε χαρακτηριστικό µοσχάτο άρωµα. Το Μοσχάτο άσπρο είναι µία ποικιλία µεγάλης οικονοµικής σηµασίας για τη χώρα µας. Χρησιµοποιείται κυρίως για την παραγωγή φυσικών γλυκών οίνων ονοµασίας προέλευσης, οι οποίοι είναι διεθνώς γνωστοί, αλλά και για επιτραπέζιους ξηρούς και ηµίγλυκους οίνους. Από την ποικιλία αυτή παράγονται οι οίνοι Ονοµασίας Προέλευσης Ελεγχόµενης (Ο.Π.Ε.) "Σάµος", "Πατρών" και "Ρίου Πατρών". Στους γλυκούς οίνους ανάλογα µε την εφαρµοζόµενη οινοποίηση, συναντώνται αρώµατα που θυµίζουν λουλούδια, µέλι, µπαχαρικά και αποξηραµένα ή καραµελοποιηµένα φρούτα, ενώ οι λευκοί ξηροί οίνοι διατηρούν το άρωµα της ποικιλίας και χαρακτηρίζονται από φρεσκάδα και ζωντάνια. ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΟΣΧΑΤΟ Θανάσης Παρπαρούσης, Οινοποιείο Παρπαρούση Το Μοσχάτο Ρίου ή Μοσχάτο Σάµου ή Μικρόραγο Μοσχάτο είναι το ίδιο µε το Μοσχάτο του Fontignon, που έφτασε στη Γαλλία από τη χώρα µας. Είναι ποικιλία που αγαπάει το υψόµετρο, καθώς σκαρφαλώνει σε πλαγιές, ωριµάζει στο τέλος του Αυγούστου και µια και είναι πρώιµη ποικιλία έχει έντονα αρωµατικά στοιχεία και καλή οξύτητα. Είναι όµως ευαίσθητη στους ζεστούς ανέµους του καλοκαιριού, εξαιτίας του γεγονότος ότι είναι µικρόραγη. ίνει από µόνη της χαµηλές αποδόσεις, αλλά εµείς µειώνουµε ακόµη περισσότερο τις αποδόσεις προκειµένου να πετύχουµε την επιθυµητή ποιότητα. Τα γλυκά, λιαστά κρασιά από Μοσχάτο έχουν περίπλοκο αρωµατικό χαρακτήρα από αρώµατα που θυµίζουν εσπεριδοειδή, περγαµόντο, µέλι, κηρύθρα, αλλά και καλή οξύτητα που δηµιουργεί µια ωραία αντίθεση στο στόµα. Εχουν αντοχή στο χρόνο και η διαφοροποίηση που συµβαίνει τα κάνει πιο σοφιστικέ. Πίνονται είτε ως απεριτίφ ή ως επιδόρπια κρασιά, αλλά ταιριάζουν επίσης µε το φουά γκρα ή µε γλυκές τάρτες, και ποτέ µε σοκολάτα, η οποία το επικαλύπτει Οσο για τα ξηρά Μοσχάτα, θεωρώ πως εκφράζουν µια µονοτονία, εξαιτίας του έντονου αρώµατός τους και της έλλειψης πολυπλοκότητας στο στόµα. εν θέλω να είµαι απόλυτος και πιστεύω πως µε έρευνα και πειραµατισµούς αυτό είναι κάτι που µπορεί να ρυθµιστεί. 20

21 Ελευθέριος Καρέλας, Οινική Καρέλα Eίναι ένα λευκοπράσινο σταφύλι, που καθώς ωριµάζει γίνεται λευκοκίτρινο ανοιχτό. Είναι µια δύσκολη ποικιλία που θέλει ιδιαίτερη περιποίηση για να αποδώσει σωστά. Οι κακές καιρικές συνθήκες, π.χ. συνδυασµός έντονων βροχοπτώσεων και ζέστης, µπορούν εύκολα να καταστρέψουν τη σοδειά. Ωστόσο, στο παρελθόν, συγκριτικά µε άλλες ποικιλίες, έδειξε ανθεκτικότητα στη φυλλοξήρα. Τα αµπέλια είναι σχεδόν ξερικά και παράγουν υψηλόβαθµα σταφύλια που συχνά δίνουν κρασί που ξεπερνά τους 13 βαθµούς. Ετσι είναι ένα κρασί που θεωρείται σχεδόν αυτοσυντήρητο, µε φυσικό τρόπο. Πλέον τα κτήµατα στο Ρίο, λόγω της τουριστικής ανάπτυξης, έχουν σχεδόν µηδενιστεί κι έτσι προµηθευόµαστε σταφύλια από την περιοχή της Κάτω Αχαΐας. Τα γλυκά κρασιά που δίνει η ποικιλία αυτή στην περιοχή µας έχουν ένα λεπτό µπουκέτο αρωµάτων, που µπορεί κανείς να ισχυριστεί πως είναι πιο φίνο από τα αντίστοιχα κρασιά της Σάµου. Οινοπνευµατώνονται µε οινικό οινόπνευµα, µε αποτέλεσµα να διακόπτεται η ζύµωση κι η γλύκα τους να προέρχεται από φυσικά αζύµωτα σταφυλοσάκχαρα. Αυτά τα κρασιά ταιριάζουν πολύ µε φρούτα, ξηρούς καρπούς και κάποια γλυκά. Από την άλλη, τα ξηρά κρασιά από Μοσχάτο έχουν τόσο έντονο αρωµατικό χαρακτήρα που κάποιοι δεν το αποδέχονται, θεωρώντας το δυνατό σαν κολόνια! Το µειονέκτηµά τους, και κυρίως όσον αφορά τα ξηρά κρασιά, είναι πως χάνουν το άρωµά τους, και συνεπώς το χαρακτήρα τους, πολύ γρήγορα κι έτσι πρέπει να καταναλώνονται µέσα σε ένα χρόνο από την παραγωγή τους. 4.3 ΤΣΙΠΟΥΡΟ Η Αχαΐα έχει παράδοση στην παραγωγή τσίπουρου εδώ και αρκετές δεκαετίες. Μεγάλες οινοποιητικές επιχειρήσεις διαθέτουν παραγωγή τσίπουρου σε ετήσια βάση, ωστόσο είναι σηµαντική η παραγωγή των µικρών οινοποιών. Το τσίπουρο είναι απόσταγµα από στέµφυλα δηλαδή από τα ράκη των σταφυλιών που µένουν µετά το πάτηµα και την εξαγωγή του µούστου για την παραγωγή κρασιού. Τα στέµφυλα για να δώσουν αλκοολούχο απόσταγµα θα πρέπει αφενός να µην έχουν αποστραγγιστεί εντελώς (τα στέµφυλα από µηχανόπρεσσες περιέχουν ελάχιστο µούστο και δεν κάνουν) και αφετέρου να έχουν υποστεί αλκοολική ζύµωση ώστε τα σάκχαρα του εναποµένοντος µούστου να µετατραπούν σε αλκοόλη. Με άλλα λόγια πρέπει να µείνουν για κάποιες µέρες σε δοχείο. Άλλες φορές ζυµώνονται µόνα τους στο δικό τους δοχείο και άλλες µαζί µε τον µούστο που πάει για κρασί (επιπλέουν στην επιφάνεια των κάδων), όταν θέλουµε να πάρουµε κρασί πλούσιο σε τανίνες. Το δεύτερο συνήθως συµβαίνει στην ερυθρή οινοποίηση. Τσίπουρο µπορούµε να πάρουµε τόσο από λευκά όσο και από κόκκινα σταφύλια. Η ζύµωση διαρκεί περίπου 30 µέρες όταν τα στέµφυλα ζυµώνονται µόνα τους και πολύ λιγότερο όταν ζυµώνονται µαζί µε το µούστο. Αν και το τσίπουρο ορίζεται σαν απόσταγµα στέµφυλων στην καθοµιλουµένη µπορεί να χαρακτηρίζει και αποστάγµατα άλλων φρούτων, κυρίως άγριων. 4.4 ΟΥΖΟ Το ούζο -σε αντίθεση µε το τσίπουρο- µόνο σε µικρό µέρος είναι προϊόν απόσταξης σταφυλιών. Είναι βιοµηχανικό µίγµα καθαρής αλκοόλης, νερού και αρωµατικών ουσιών µε κύριο το γλυκάνισο. Σύµφωνα µε το νόµο για να ονοµαστεί ένα προϊόν ούζο πρέπει: α) να παράγεται στην Ελλάδα (ονοµασία προέλευσης) 21

22 β) Να έχει αρωµατιστεί δια της διαβροχής ή δια τής απόσταξης µε σπόρους γλυκάνισου. Προαιρετικά µε µάραθο, µαστίχα Χίου και άλλα µυρωδικά. γ) Το ποσοστό του όγκου που έχει αρωµατιστεί µε απόσταξη πρέπει να είναι τουλάχιστον 20%. Με αυτό δεν εννοούµε ότι το 20% προέρχεται από απόσταξη στέµφυλων αλλά ότι µε απόσταξη το οινόπνευµα αντλεί το άρωµα των µυρωδικών. Η προέλευση της ονοµασίας του ούζου δεν είναι γνωστή µε απόλυτη σιγουριά. Εγκυρότερες πηγές δείχνουν ότι η λέξη προέρχεται από το τούρκικο üzüm, το οποίο σηµαίνει "τσαµπί σταφύλι" και "αφέψηµα από σταφίδες" Η Αχαΐα διαθέτει µια αξιοσηµείωτη παραγωγή ούζου εξαιρετικής ποιότητας και µοναδικού χαρακτήρα. 4.5 ΤΕΝΤΟΥΡΑ Η Τεντούρα είναι το παραδοσιακό ηδύποτο της Πάτρας. Σύµφωνα µε την παράδοση η προέλευση της ανάγεται στον 15ο αιώνα, την εποχή της Ενετοκρατίας. Οι παλιοί Πατρινοί ονόµαζαν την τεντούρα και «µοσχοβολήθρα» επειδή είχε έντονο άρωµα και την έπιναν συνήθως µετά από ένα καλό γεύµα, σαν χωνευτικό λικέρ, αλλά και κατά τα διαλείµµατα µιας κοπιαστικής αγροτικής εργασίας, κυρίως στα αλώνια. Πίνεται σκέτη ή µε πάγο. Κατασκευάζεται από απόσταγµα κανέλλας και γαρύφαλλου. Στην Πάτρα σήµερα όλες οι οινοποιίες κατασκευάζουν τεντούρα και η καθεµία µε τη δική της ξεχωριστή γεύση. H Μοσχοβολήθρα, όπως την αποκαλούσαν παλιά οι Πατρινοί, είναι ένας αρωµατικός δυναµίτης. Το παραδοσιακό λικέρ της Πάτρας ξεχωρίζει για τα «επιθετικά» αρώµατα της κανέλας και του γαρίφαλου. Έχει χρώµα βαθύ καφετί, το οποίο, όπως και τα αρώµατά του, οφείλεται στην χρήση εκχυλίσµατος διάφορων µπαχαρικών (κανέλας, γαρίφαλου, µοσχοκάρυδου) και άλλων αρωµατικών υλών (φύλλων και καρπών νεραντζιού, κίτρου), ανάλογα µε την κάθε εταιρεία. Είναι ποτό που επιβάλλεται να καταναλώνεται µε µπόλικο, κατά προτίµηση τριµµένο πάγο, προκειµένου να τιθασευτούν τα αρώµατά του και να γίνουν ανεκτά κι ευχάριστα στη µύτη. Πίνεται µετά το δείπνο ως χωνευτικό. Πιο συχνά όµως η Τεντούρα χρησιµοποιείται σε ανάµιξη µε άλλα ποτά, για να αρωµατίσει τον καφέ, τα γλυκά και τα φαγητά. 4.6 ΣΤΑΦΙ Α Ο Νοµός Αχαΐας και ιδιαίτερα η πόλη της Πάτρας έχει µακρά βιοµηχανική παράδοση. Η Αχαΐα, τον 19ο αιώνα, αποτελούσε οικονοµική περιοχή µε εξωστρεφή προσανατολισµό και συνέδεσε τις τύχες της µε την ευρωπαϊκή αγορά, µέσω της καλλιέργειας και της εξαγωγής σταφίδας. Η «µαύρη σταφίδα» Αχαΐας και η «βοστίτσα» Αιγιαλείας (µικρή µαύρη σταφίδα που τρώγεται νωπή ή και ως σταφίδα) αποτελούν τις πιο γνωστές ποικιλίες. Η µαύρη σταφίδα είναι χυµώδες φρούτο που καλλιεργείται στη Βόρεια Πελοπόννησο και στα Ιόνια Νησιά και θεωρείται µοναδικό προϊόν για την εµφάνισή του, τη γλυκύτητα και την περιεκτικότητά του σε ενέργεια. Είναι ένα θαυµάσιο φυσικό προϊόν, γνωστό για την αποτελεσµατικότητά του από αρχαιοτάτων χρόνων, µε υψηλή διατροφική αξία, βιταµίνες και ανόργανα άλατα. Η τυποποίηση των προϊόντων αυτών εξασφαλίζει σταθερή παραγωγή και διανοµή τόσο σε εγχώριο όσο και σε επίπεδο εξαγωγών. 22

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορία. Ομάδες κλάδων οικονομικής δραστηριότητας κατά διψήφιο κωδικό (ΣΤΑΚΟΔ-91) Αμφοτέρων των φύλων. Κωδι-κός αριθ-μός

Κατηγορία. Ομάδες κλάδων οικονομικής δραστηριότητας κατά διψήφιο κωδικό (ΣΤΑΚΟΔ-91) Αμφοτέρων των φύλων. Κωδι-κός αριθ-μός Πίνακας 8. Οικονομικώς ενεργός πληθυσμός κατά διψήφιο κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και φύλο Σύνολο Ελλάδος, αστικές και αγροτικές περιοχές γεωγραφικά διαμερίσματα κατά αστικές, αγροτικές περιοχές και

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07 Τα χαρακτηριστικά από τα οποία διακρίνεται ένα κρασί εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Κατά κύριο λόγο όμως οφείλονται στην (ή στις) ποικιλία σταφυλιών από την οποία προέρχεται, στην περιοχή και τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο.

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Αποτελέσματα από την επεξεργασία 226 ισολογισμών ισάριθμων βιομηχανιών με έδρα την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη Βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ.

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ. ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ Στην Ελλάδα άρχισε η

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

** Εκ των οποίων ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ:

** Εκ των οποίων ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI : 13 ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ 14 ΚΛΑ ΩΝ ΚΑ - 2008 Α) ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΛΑ ΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Υποστηρικτικές προς τη γεωργία και 01.6 µετά τη συγκοµιδή. 02.4 Υποστηρικτικές προς τη δασοκοµία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο.

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Αποτελέσματα από την επεξεργασία 226 ισολογισμών ισάριθμων βιομηχανιών με έδρα την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Τα τοπικά κρασιά από τους αμπελώνες της Πάρου, της οικογένειας Μωραϊτη, παράγονται με παραδοσιακές μεθόδους αμπελοκαλλιέργειας, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,9% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 4% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,97% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2014). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1Α (Επιλέξιμες κατά ISO 9001:2000)

Πίνακας 1Α (Επιλέξιμες κατά ISO 9001:2000) Πίνακας 1Α (Επιλέξιμες κατά ISO 9001:2000) 13 Εξόρυξη μεταλλούχων μεταλλευμάτων 14 Άλλες εξορυκτικές και λατομικές δραστηριότητες Από την 158.6 Παραγωγή υποκατάστατων καφέ. Παραγωγή συμπυκνωμάτων και 17

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στήριξη Ανέργων και Νέων Επιχειρηματιών (Δράση 1) Επιλέξιμες Δραστηριότητες

Στήριξη Ανέργων και Νέων Επιχειρηματιών (Δράση 1) Επιλέξιμες Δραστηριότητες Στήριξη Ανέργων και Νέων Επιχειρηματιών (Δράση 1) Επιλέξιμες Δραστηριότητες ΤΟΜΕΙΣ 10 Βιομηχανία τροφίμων. 10.52 Παραγωγή παγωτών 10.71 10.72 10.73 10.82 Αρτοποιία παραγωγή νωπών ειδών ζαχαροπλαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΛΑ ΩΝ ΚΑ - NACE 2008 ΕΘΝΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗ- Υποστηρικτικές προς τη γεωργία δραστηριότητες και 01.6

ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΛΑ ΩΝ ΚΑ - NACE 2008 ΕΘΝΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗ- Υποστηρικτικές προς τη γεωργία δραστηριότητες και 01.6 ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΛΑ ΩΝ ΚΑ - 2008 Α) ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΛΑ ΩΝ ΤΟΜΕΙΣ ΡΙΕΣ Υποστηρικτικές προς τη γεωργία και 01.6 μετά τη συγκομιδή. 02.4 Υποστηρικτικές προς τη δασοκομία υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗ- ΡΙΟΤΗΤΕΣ. Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών. Μόνο οι δραστηριότητες του πίνακα που 10,11

ΕΘΝΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗ- ΡΙΟΤΗΤΕΣ. Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών. Μόνο οι δραστηριότητες του πίνακα που 10,11 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ Α) ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΚΛΑ ΩΝ ΤΟΜΕΙΣ ΡΙΕΣ Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών. Μόνο οι δραστηριότητες του πίνακα που 10,11 ακολουθεί **. 12 Παραγωγή προϊόντων καπνού Παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Η εταιρεία μας Η εταιρεία μας ιδρύθηκε το 2011. Όραμα και οδηγός των Vakakis Wines είναι η δημιουργία περιορισμένου αριθμού φιαλών κρασιών υψηλής ποιότητας. Στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ 2014 ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ FACTS & FIGURES ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΦΩΤΕΙΝΗ ΘΩΜΑΪΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΣΤΑΥΡΑΚΗ ISBN 978-960-7536-59-4 Copyright 2015 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Βασικά στοιχεία συνεισφοράς του Κλάδου Ποτοποιίας στη Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Βασικά στοιχεία συνεισφοράς του Κλάδου Ποτοποιίας στη Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών 1 Ο ΚΛΑΔΟΣ ΠΟΤΟΠΟΙΙΑΣ Ο κλάδος της Ποτοποιίας 1 υπάγεται στις Μεταποιητικές Βιομηχανίες, και συγκεκριμένα στη Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών 2. Η Βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών περιλαμβάνει τους κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ Ερυθρές ποικιλίες Cabernet Sauvignon Syrah Merlot Pinot Noir Grenache Λευκές ποικιλίες Chardonnay Gewürztraminer Riesling Sauvignon Blanc Sylvaner

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Δημιουργικές Βιομηχανίες Κλωστοϋφαντουργία - έτοιμο ένδυμα Υποδήματα-

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ ΜΑΘΗΤΕΣ : ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΟΥΡΛΑΥΤΗ ΝΙΚΗ ΜΕΛΕΑΣ ΗΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αμπέλι : Το αμπέλι είναι πολυετές φυτό και αναπτύσσεται γρήγορα. Ο κορμός του έχει πολλαπλές διακλαδώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η καταγραφή και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων Η μελέτη παραγωγής, συντήρησης, μεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές»

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές» Εισαγωγή: Το κείμενο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει τμήμα από τα βασικά συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης της DATARC για την οικονομία και την αγορά εργασίας των νομών της περιφέρειας Πελοποννήσου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ιανουάριος 2015 (περιλαμβάνει τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από τις αντίστοιχες πηγές ) Πηγές Στοιχείων: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Οινολογία Ι Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Καλλίθρακα Τίνα Μαθησιακοί Στόχοι Εκχύλιση συστατικών Οινοποιητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ Παυλής Βασίλης Γεωπόνος Διεύθυνση Αγρ. Ανάπτυξης Θεσσαλονίκης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 A. Ορισμοί 1. Αμπελοοινική περίοδος: η περίοδος παραγωγής των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης 2η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Στίγκας Γρηγόρης ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Το οροπέδιο του Δομοκού, με μέσο υψόμετρο

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφάσεις στην αξιοποίηση του τεχνικού επιστηµονικού δυναµικού στην ελληνική βιοµηχανία

Αντιφάσεις στην αξιοποίηση του τεχνικού επιστηµονικού δυναµικού στην ελληνική βιοµηχανία , TEE 3-5 Ιουλίου 2006 Αντιφάσεις στην αξιοποίηση του τεχνικού επιστηµονικού δυναµικού στην ελληνική βιοµηχανία Γ. Συµεωνίδης, ρ. Αεροναυπηγός Μηχ/κός Γρ. Φρέσκος, ρ. Μηχανολόγος Μηχ/κός Ρ. Μαρίνη, ρ.

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις σε Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Ανάλυση στοιχειών 10 σημαντικών κλάδων και

Επενδύσεις σε Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Ανάλυση στοιχειών 10 σημαντικών κλάδων και Επενδύσεις σε Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Ανάλυση στοιχειών 10 σημαντικών κλάδων και του κλάδου ΤΠΕ Μάιος 2013 ΚτΠ Α.Ε. - Παρατηρητήριο για τη Διοικητική Μεταρρύθμιση Επενδύσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1603 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Κιθαιρώνα (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών ΕΡΕΥΝΑ - ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Ποικιλίες για παραγωγή ερυθρών οίνων Δρ Παντελής Ζαμανίδης, Αναπληρωτής Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις: Τηλ.: 2310 531000, Fax: 2310 552265 email: info@atlantisresearch.gr / ergogroup@ergogroup.gr www.atlantisresearch.gr, www.ergogroup.

Παρατηρήσεις: Τηλ.: 2310 531000, Fax: 2310 552265 email: info@atlantisresearch.gr / ergogroup@ergogroup.gr www.atlantisresearch.gr, www.ergogroup. ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΟΤ 1801 ΣΤΟΧΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η ενίσχυση του εκσυγχρονισµού και εξορθολογισµού (βελτίωση της οργάνωσης και λειτουργίας) των µικροµεσαίων επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οινοφόρος (Βag in Box)

Οινοφόρος (Βag in Box) Οίνος Λευκός Ξηρός Λ Ε Υ Κ Ο Σ Ξ Η Ρ Ο Σ Κατηγορία: Οίνος Λευκός Ξηρός Ποικιλία: Ορεινός Ροδίτης Χαρακτηριστικά: Χρώμα λευκό, χρυσοκίτρινο. Άρωμα φρουτώδες, νεανικό. Γεύση, γεμάτο φρεσκάδα, με νότες εσπεριδοειδών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ 2013 ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ FACTS & FIGURES ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 ΦΩΤΕΙΝΗ ΘΩΜΑΪΔΟΥ ISΒN 978-960-7536-54-9 Copyright 2014 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ορεινή περιοχή Καλαβρύτων - Ανατολικής Αιγιαλείας) ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ / ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Γεωµορφολογικά κλιµατικά χαρακτηριστικά Ορεινή µορφολογία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 13.1 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Μορφολογία - Γενικά Ο νοµός Καβάλας είναι ο µόνος µη συνοριακός νοµός της Περιφέρειας και ο νοµός µε το µεγαλύτερο ανάπτυγµα θαλάσσιου µετώπου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου»

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» «Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Δρ. Παν. Λαναρίδης Αναπληρωτής Ερευνητής Δ/ντής Ινστιτούτου Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Στην ποικιλιακή αναδιάρθρωση του ελληνικού αμπελώνα που θα γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κρήτη. κρίση: Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης

Κρήτη. κρίση: Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης Κρήτη κρίση: VS Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης Εικόνα της Κρήτης σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα O Χαμηλότερα υπότιτλος ποσοστά ανεργίας στο νησί με της 2,5 μονάδες σελίδας κάτω από τον

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ αρ: 45. ΘΕΜΑ: Δήλωση αποθεμάτων οίνων και γλευκών 2012

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ αρ: 45. ΘΕΜΑ: Δήλωση αποθεμάτων οίνων και γλευκών 2012 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 164/645 Αθήνα, 22 Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στο Βελιγράδι Simina 15 Beograd 11000 Tel. +381 11 3222338-3231577 Fax +381 11 3249215 Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21 Αποστάγματα O γλυκάνισος στα ποτήρια μας Ούζο από την Ελλάδα, παστίς από την Γαλλία, αράκ από τη Μέση Ανατολή, ρακί από την Τουρκία, σαμπούκα από την Ιταλία. Η παγκοσμιοποίηση έχει γεύση γλυκάνισου...

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014

Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014 Ελληνικό Αγρο-διατροφικό Σύστημα και Κ.Α.Π. Κλωνάρης Στάθης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 03-02-2014 Δομή Η εφαρμογή του καθεστώτος των ενισχύσεων Το Ελληνικό Αγρο-διατροφικό σύστημα Πως η ΚΑΠ μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 2: Η ιάρθρωση της Απασχόλησης κατά Τµήµα στα Ελληνικά Ξενοδοχεία Ποσοστό απασ χολο

Πίνακας 2: Η ιάρθρωση της Απασχόλησης κατά Τµήµα στα Ελληνικά Ξενοδοχεία Ποσοστό απασ χολο Σ Υ Ν Ο Ψ Η Αντικείµενο της µελέτης είναι η ανάλυση της διάρθρωσης της απασχόλησης στα ελληνικά ξενοδοχεία. Η παρούσα µελέτη αποτελεί την τρίτη και τελευταία µελέτη που στηρίζεται σε δύο δειγµατοληψίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης, Στατιστικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Ο Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος επεξεργάζεται και εκδίδει κάθε δύο χρόνια τον Κατάλογο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, έναν πλήρη οδηγό των παραγωγικών, µεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής...

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής... Έρευνα αγοράς Τοµέας τυροκοµικών προϊόντων στη Γαλλία Γραφείο Οικονοµικών και Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας Παρισίων Παρίσι, Απρίλιος 2013 1 Περιεχόμενα ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ...3 Εισαγωγή...3 Εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020. Πρόγραμμα «Νεοφυής Επιχειρηματικότητα»

ΕΣΠΑ 2014-2020. Πρόγραμμα «Νεοφυής Επιχειρηματικότητα» ΕΣΠΑ 2014-2020 Πρόγραμμα «Νεοφυής Επιχειρηματικότητα» ΕΠΑνΕΚ Κεντρικός στρατηγικός στόχος του ΕΠΑνΕΚ είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων, η μετάβαση στην ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

Αµφιλοχίας. Θέρµου ΧΕΙΡΗΣ ΧΕΙΡΗΣ. 122 74 51 4 69 18 22 360 συναφείς δραστηριότητες 2 ασοκοµία και υλοτοµία 10 0 16 0 2 0 1 29 3

Αµφιλοχίας. Θέρµου ΧΕΙΡΗΣ ΧΕΙΡΗΣ. 122 74 51 4 69 18 22 360 συναφείς δραστηριότητες 2 ασοκοµία και υλοτοµία 10 0 16 0 2 0 1 29 3 Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται ο αριθµός των επιχιερήσεων που δραστηριοποιούνταν στην Π Ε ανά Περιφερειακή Ενότητα και διψήφιο κωδικό δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟ 08) κατά το έτος 2007 σύµφωνα µε στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Α ΙΟ ΟΤΗΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Α ΙΟ ΟΤΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Α ΙΟ ΟΤΗΣΗΣ Ν.3982/2011(ΦΕΚ 143/Α Α /17-06-2011) Απλοποίηση της αδειοδότησης τεχνικών επαγγελµατικών και µεταποιητικών δραστηριοτήτων και επιχειρηµατικών πάρκων και άλλες διατάξεις 1. Βιοµηχανία

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /14 Αριθμός πρωτοκόλλου: PDO-GR-A1316 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Μοσχάτος Ρίου Πάτρας (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /14 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1604 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Ήπειρος (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής Οδεσμόςτηςελιάςμετη Χαλκιδική ξεκίνησε στα βάθη των αιώνων αποδείξεις για

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

ακούµε συχνά. Η διαπίστωση αυτή, ανεξάρτητα από την ορθότητα της, παραπέµπει σε σαφείς υποδείξεις για τις επιλογές της οικονοµικής πολιτικής.

ακούµε συχνά. Η διαπίστωση αυτή, ανεξάρτητα από την ορθότητα της, παραπέµπει σε σαφείς υποδείξεις για τις επιλογές της οικονοµικής πολιτικής. Σχέδιο εισήγησης κ. Τάκη Πολίτη, Γενικού ιευθυντή ΙΟΒΕ στη Συνεδρίαση µε θέµα: Περιφερειακή ανάπτυξη και βιοµηχανία: το παρελθόν, το παρόν και το µέλλον ευτέρα 30 Νοεµβρίου 2009 «Ο τουρισµός είναι η βαριά

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικό Εμπόριο με Κίνα Μογγολία, Α Εξάμηνο 2013

Εξωτερικό Εμπόριο με Κίνα Μογγολία, Α Εξάμηνο 2013 ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΠΕΚΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Εξωτερικό Εμπόριο με Κίνα Μογγολία, Α Εξάμηνο 2013 Το εξωτερικό εμπόριο της Ελλάδας με την Κίνα (Λ.Δ. Κίνας, Χόνγκ Κόνγκ. Μακάο,

Διαβάστε περισσότερα