Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών"

Transcript

1 Sel. 12 ΣTOMA 2011; 39 : Οδοντική Χειρουργική Βιβλιογραφική εργασία Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών Δ. ΔIONYΣOΠOYΛOΣ 1 Eργαστήριο Oδοντικής Xειρουργικής, Oδοντιατρική Σχολή A.Π.Θ. Giomers Νewly introduced hybrid aesthetic restorative materials. D. DIONYSOPOULOS 1 Department of Operative Dentistry, Dental School, Aristotle University of Thessaloniki, Greece Περίληψη Για την αντιμετώπιση των μειονεκτημάτων των υαλοϊονομερών κονιών έγινε προσπάθεια κατασκευής νέων υβριδικών υλικών που να συνδυάζουν τα πλεονεκτήματα των υαλοϊονομερών κονιών με αυτά των σύνθετων ρητινών. Τέτοια υλικά είναι οι ρητινώδεις τροποποιημένες υαλοϊονομερείς κονίες, τα compomers και τα giomers, τα οποία είναι μια νέα κατηγορία φθοριούχων υβριδικών υλικών αισθητικών αποκαταστάσεων. Ο σκοπός της βιβλιογραφικής αυτής ανασκόπησης ήταν η παρουσίαση των, μέχρι σήμερα, διαθέσιμων πληροφοριών για τη σύνθεση, καθώς και την κλινική και εργαστηριακή έρευνα που σχετίζεται με τα giomers. Τα giomers είναι νέα υβριδικά αισθητικά υλικά για οδοντικές αποκαταστάσεις και περιέχουν ένα νέο τύπο ενισχυτικών ουσιών, ο οποίος αποτελείται από τα προϊόντα χημικής αντίδρασης σκλήρυνσης μιας φθοριοαλουμινοπυριτικής υάλου και ενός πολυακρυλικού οξέος και ονομάζονται ενισχυτικές ουσίες από προ-αντιδράσαντα συστατικά υαλοϊονομερούς κονίας (PRG-fillers). Τα giomers αποτελούνται από συστατικά υαλοϊονομερούς κονίας και σύνθετης ρητίνης, αλλά δεν εντάσσονται στην κατηγορία των compomers, στα οποία υπάρχει αφυδατωμένο πολυακρυλικό οξύ στη ρητινώδη μήτρα και το οξύ δεν αντιδρά με την ύαλο μέχρι να πραγματοποιηθεί απορρόφηση νερού. Τα giomers τοποθετούνται σε μια ιδιαίτερη κατηγορία υλικών και είναι γνωστά ως σύνθετες ρητίνες και συνδετικοί παράγοντες με ενισχυτικές ουσίες του τύπου PRG. Τα giomers διατηρούν περισσότερα χαρακτηριστικά των σύνθετων ρητινών παρά των υαλοϊονομερών κονιών και θεωρούνται τροποποίηση των σύνθετων ρητινών. Τα giomers παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα απελευθέρωσης φθορίου από τις υαλοϊονομερείς κονίες και έχουν την ιδιότητα της επαναπρόσληψης και επαναπελευθέρωσης φθορίου στο στοματικό περιβάλλον. Είναι βιοσυμβατά, μπορούν να λειανθούν και να στιλβωθούν σε ικανοποιητικό επίπεδο και έχουν πολύ καλή αισθητική απόδοση. Εμφανίζουν ισχυρή και μα-κράς διάρκειας συνδετική ικανότητα στους οδοντικούς ιστούς και κλινική σταθερότητα. Είναι πολλά υποσχόμενα νέα υβριδικά υλικά, τα οποία συνεχίζουν να αναπτύσσονται και να βελτιώνονται. ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: giomers, υβριδικά υλικά, ενισχυτικές ουσίες PRG, Στάλθηκε στις Εγκρίθηκε στις Υποψήφιος Διδάκτορας Summary Hybrid materials combining the technologies of glass ionomers and resin composites have been developed to help overcome problems of conventional glass ionomer cements, such as moisture sensitivity, low initial mechanical properties and inferior translucency and at the same time maintain their clinical advantages such as fluoride release and adhesiveness. These hybrid materials mainly include resin modified glass ionomer cement and compomers (polyacid modified composites). Recently, a new category of hybrid aesthetic restorative materials which differ from both resin modified glass ionomer cements and compomers have been introduced known as giomers. The aim of this review article is to identify giomers and analyze the composition, their properties and results from recently developed studies. Giomers are newly introduced hybrid aesthetic restorative materials for dental restorative therapy. They are based on pre-reacted glass-ionomer (PRG) technology. Chemically, they consist of fluoroalumino silicate glass reacted with polyalkenoic acid in water prior to inclusion into the silica-filled urethane resin. Giomers contain both of the essential components of glass-ionomer cements and resins but they cannot be classified as compomers, in which a variable amount of dehydrated polyalkeonic acid is incorporated in the resin matrix and the acid does not react with the glass until water uptake occurs. Giomers are placed in a separate category of composites known as PRG composites. These materials have significant fluoride release, fluoride recharge, biocompatibility, smooth surface finish, excellent aesthetics and clinical stability. As per today's knowledge, giomers are promising restorative materials and are considered to be most interesting development of near future. KEY WORDS: giomers, hybrid materials, PRG-fillers, fluoride release Receivet on 10 th May, Accepted on 10 th Dec., Dentist, PhD Candidate

2 62 Εισαγωγή Η επιλογή του κατάλληλου υλικού αποκατάστασης των τερηδονισμένων δοντιών γίνεται λαμβάνοντας υπόψη τη θέση και την έκταση της τερηδονικής βλάβης, την ευαισθησία του ατόμου στην τερηδόνα (τερηδονικός κίνδυνος), τη σύγκλειση, τις αισθητικές απαιτήσεις και τις φυσικές και μηχανικές ιδιότητες του εμφρακτικού υλικού. Ένα σημαντικό μειονέκτημα των εμφρακτικών υλικών είναι η έλλειψη ικανοποιητικής συγκολλητικής ικανότητας με τους σκληρούς οδοντικούς ιστούς, με αποτέλεσμα τη μικροδιείσδυση (microleakage) που μπορεί να οδηγήσει σε επανατερηδονισμό στα όρια της κοιλότητας ή και σε πολφική βλάβη 1,2. Ο επανατερηδονισμός στα όρια της κοιλότητας αναφέρεται ως δευτερογενής τερηδόνα και αποτελεί την κύρια αιτία αποτυχίας των εμφράξεων τόσο των μονίμων όσο και των νεογιλών δοντιών 3-5.Η δευτερογενής τερηδόνα είναι η πιο συχνή αιτία αντικατάστασης των εμφράξεων. Σε αυτήν οφείλεται περίπου το 60% όλων των περιπτώσεων αντικατάστασης εμφράξεων, ανεξάρτητα από το είδος του εμφρακτικού υλικού 6-8. Οι αυξημένες αισθητικές απαιτήσεις της εποχής μας, σε συνδυασμό με την ανάγκη μείωσης της ανάπτυξης της δευτερογενούς τερηδόνας, οδήγησαν την έρευνα στη σύνθεση υλικών που να συνδυάζουν την ικανοποιητική αισθητική με τη δυνατότητα να απελευθερώνουν φθόριο. Οι τυπικές υαλοϊονομερείς κονίες είναι αισθητικά υλικά και έχουν την ιδιότητα να απελευθερώνουν και να επαναπροσλαμβάνουν φθόριο, με αποτέλεσμα να λειτουργούν ως αποθήκες φθορίου 9,10. Μια άλλη σημαντική ιδιότητα των υαλοϊονομερών κονιών είναι η ικανότητα χημικής συγκόλλησής τους με την αδαμαντίνη και την οδοντίνη. Η συγκόλληση αρχικά οφείλεται στη δημιουργία ασθενών δεσμών υδρογόνου, οι οποίοι όμως, προοδευτικά αντικαθίστανται από ιοντικούς δεσμούς, στους οποίους συμμετέχουν ιόντα Ca και P της υαλοϊονομερούς κονίας και του υδροξυαπατίτη των οδοντικών ιστών 11,12. Οι υαλοϊονομερείς κονίες, όμως, εκτός από τα σημαντικά τους πλεονεκτήματα εμφανίζουν και ορισμένα μειονεκτήματα, όπως είναι η ευαισθησία στην υγρασία κατά τη διάρκεια της πήξης τους, η μικρή αντίσταση στην αποτριβή και τα κατάγματα, καθώς και το γεγονός ότι είναι αδιαφανείς, με αποτέλεσμα τη φτωχή αισθητική τους απόδοση 13,14. Για την αντιμετώπιση των μειονεκτημάτων των υαλοϊονομερών κονιών έγινε προσπάθεια παρασκευής νέων υλικών που να συνδυάζουν τα πλεονεκτήματα των υαλοϊονομερών κονιών και τα πλεονεκτήματα των σύνθετων ρητινών, δηλαδή υβριδίων. Τα τελευταία χρόνια έχουν κυκλοφορήσει στην αγορά διάφορα σκευάσματα, στα οποία περιλαμβάνονται οι Διονυσόπουλος ρητινώδεις τροποποιημένες υαλοϊονομερείς κονίες, οι πολυόξινες τροποποιημένες σύνθετες ρητίνες ή compomers και πρόσφατα τα giomers. Τα υλικά αυτά περιέχουν ένα νέο τύπο ενισχυτικών ουσιών, ο οποίος αποτελείται από προϊόντα χημικής αντίδρασης σκλήρυνσης μιας υαλοϊονομερούς κονίας και ονομάζονται ενισχυτικές ουσίες από προ-αντιδράσαντα συστατικά υαλοϊονομερούς κονίας (Pre-Reacted Glass ionomer) PRG-fillers. Η νέα αυτή μορφή ενισχυτικών ουσιών επινοήθηκε από τους Roberts και συν 15 καιμεβάσητηνέα αυτή τεχνολογία αναπτύχθηκαν διάφορες σύνθετες ρητίνες και συνδετικοί παράγοντες. Ο όρος GIOMER προέρχεται από τα συνθετικά των λέξεων Glass IOnomer και polyμεr. Tα giomers κυκλοφορούν στο εμπόριο σε διάφορες μορφές φθοριούχων σύνθετων ρητινών και συνδετικών συστημάτων και είναι προϊόντα της εταιρείας Shofu Inc. (Kyoto, Japan). Ο σκοπός της βιβλιογραφικής αυτής ανασκόπησης ήταν η παρουσίαση, των μέχρι σήμερα, διαθέσιμων πληροφοριών για τη σύνθεση, καθώς και την εργαστηριακή και κλινική έρευνα των giomers και με τον τρόπο αυτό, να βοηθήσει τον κλινικό οδοντίατρο στη σωστή επιλογή του πλέον κατάλληλου υλικού αποκατάστασης για κάθε κλινική περίπτωση. Σύγχρονα εμφρακτικά υλικά που απελευθερώνουν φθόριο Στη διεθνή αγορά υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός οδοντιατρικών υλικών από διάφορους κατασκευαστές, τα οποία έχουν την ιδιότητα να απελευθερώνουν φθόριο προς τους γειτονικούς οδοντικούς ιστούς και προς το στοματικό περιβάλλον 10,16. Η βιολογική σημασία της απελευθέρωσης ιόντων φθορίου από τα υλικά είναι σημαντική, όσον αφορά την αναστολή της δευτερογενούς τερηδόνας. Η πρόσληψη ιόντων φθορίου από τους γειτονικούς οδοντικούς ιστούς, που μπορεί να γίνει με αντικατάσταση των ιόντων ΟΗ του υδροξυαπατίτη (HΑp) με ιόντα F σχηματίζοντας φθοριοαπατίτη (FAp), σύμφωνα με την αντίδραση Ca 10 (PO 4 ) 6 (OH) 2 +2F Ca 10 (PO 4 ) 6 F 2 +2OH, ενδυναμώνει τη δομή των οδοντικών ιστών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με μελέτες 17,18,τημείωσητηςεμφάνισηςκαιτου μεγέθους του επανατερηδονισμού στα όρια των εμφράξεων. Το φαινόμενο αυτό ενισχύει την επανασβεστίωση των οδοντικών ιστών, μειώνει την απασβεστίωσή τους και εμποδίζει την επανάληψή της στις ίδιες στοματικές συνθήκες και επιπλέον, αυξάνει τη μικροσκληρότητα των οδοντικών ιστών 19,22.Η παρουσία ιόντων φθορίου έχει, επίσης, επίδραση στο μεταβολισμό των τερηδονογόνων μικροβίων, εμποδίζοντας έτσι το σχηματισμό της μικροβιακής πλάκας 23. Απαραίτητη προϋπόθεση για τις αντιτερηδονικές ιδιότητες των ιόντων φθορίου είναι η

3 Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών 63 χαρακτηριστικών των σύνθετων ρητινών και των υαλοϊονομερών κονιών προέκυψαν οι πολυόξινες τροποποιημένες σύνθετες ρητίνες (polyacid modified composite resin) που είναι γνωστές και ως COM- POMERS (COMPOsite resins + glass ionomers). Τα υλικά αυτά έχουν μερικές ιδιότητες που είναι χαρακτηριστικές των σύνθετων ρητινών και άλλες χαρακτηριστικές των υαλοϊονομερών κονιών. Η ομοιότητα τους, όμως, όσον αφορά τις μηχανικές και φυσικές ιδιότητες είναι μεγαλύτερη με τις σύνθετες ρητίνες, παρά με τις υαλοϊονομερείς κονίες. Στα compomers υπάρχει αφυδατωμένο πολυακρυλικό οξύ μέσα στη ρητινώδη μήτρα, το οποίο κατά τη διάρκεια της πήξης του υλικού δεν αντιδρά με την ύαλο μέχρι να πραγματοποιηθεί απορρόφηση νερού. Τα υλικά αυτά απελευθερώνουν φθόριο, κυρίως, αμέσως μετά την πήξη τους και αφού προσλάβουν νερό, αλλά ο βαθμός απελευθέρωσης ελαττώνεται σημαντικά με την πάροδο του χρόνου 28,31. Απελευθερώνουν φθόριο περισσότερο από τις φθοριούχες σύνθετες ρητίνες, αλλά λιγότερο από τις υαλοϊονομερείς κονίες. Οι φθοριούχες σύνθετες ρητίνες είναι μια άλλη τροποποίηση των σύγχρονων συνθέτων ρητινών. Εμφανίζουν καλύτερες μηχανικές ιδιότητες από τα άλλα φθοριούχα εμφρακτικά υλικά και έχουν μεγαλύτερη αντοχή στην αποτριβή, αλλά εμφανίζουν μικρότερο βαθμό απελευθέρωσης φθορίου, η απελευθέρωση του οποίου ελαττώνεται σημαντικά με την πάροδο του χρόνου. Για να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο η αντιτερηδονική δράση των φθοριούχων σύνθετων ρητινών και των συνδετικών παραγόντων, κατασκευάστηκε μια νέα κατηγορία υλικών, τα οποία υποστηρίζεται ότι απελευθερώνουν περισσότερο φθόριο προς τους σκληρούς οδοντικούς ιστούς και τα οποία ονομάστηκαν giomers 30 Τα υλικά αυτά περιέχουν ένα νέο τύπο ενισχυτικών ουσιών, ο οποίος αποτελείται από προϊόντα χημικής αντίδρασης σκλήρυνσης μιας φθοριοαλουμινοπυριτικής ύαλου, τύπου υαλοϊονομεσυνεχής παρουσία τους στις κατάλληλες συγκεντρώσεις γύρω από τους οδοντικούς ιστούς. Η υαλοϊονομερής κονία είναι ένα σύστημα κονίας που βασίζεται στη μίξη αργυλοπυριτικής ύαλου και υδατικών διαλυμάτων ασθενών οξέων (πολυακρυλικό οξύ, ιτακονικό οξύ), με αποτέλεσμα το σχηματισμό μιας μήτρας και τη σταδιακή ολοκλήρωση της σκλήρυνσης του υλικού 24. Αμέσως μετά τη σκλήρυνση απελευθερώνονται μεγάλα ποσά φθορίου, αλλά με την πάροδο του χρόνου, ο βαθμός απελευθέρωσης φθορίου ελαττώνεται σημαντικά 25,26. Οι υαλοϊονομερείς κονίες συνδέονται χημικά με τους σκληρούς οδοντικούς ιστούς, απελευθερώνουν σχετικά μεγάλη ποσότητα φθορίου και έχουν συντελεστή θερμικής διαστολής όμοιο με αυτόν των σκληρών οδοντικών ιστών, αλλά έχουν μειωμένες μηχανικές ιδιότητες και μικρή αντίσταση στην αποτριβή και είναι ευαίσθητες στην υγρασία. Οι υαλοϊονομερείς κονίες χρησιμοποιούνται για περισσότερα από 30 χρόνια και κατά τη χρονική αυτή περίοδο έχουν υποβληθεί σε κάποιες τροποποιήσεις με σκοπό την κατασκευή βελτιωμένων σκευασμάτων. Μια τέτοια τροποποίηση ήταν ο συνδυασμός των κλασικών στοιχείων σύνθεσης των υαλοϊονομερών κονιών με συστήματα φωτοπολυμεριζόμενων ή χημικά πολυμεριζόμενων μεθακρυλικών ομάδων και η δημιουργία μιας νέας γενιάς υαλοϊονομερών κονιών. Τα υλικά αυτά ονο-μάστηκαν ρητινώδεις τροποποιημένες υαλοϊονομερείς κονίες (resin-modified glass ionomers) και είναι υβριδικά υλικά, στα οποία τα στοιχεία της υαλοϊονομερούς κονίας βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερη περιεκτικότητα από τα στοιχεία της σύνθετης ρητίνης 27.Η σκλήρυνση των υλικών αυτών γίνεται με αντίδραση οξέος-βάσης και με σύστημα διπλού πολυμερισμού, δηλαδή και με χημικό πολυμερισμό (αυτοπολυμερισμός) και με φωτοπολυμερισμό. Τα υλικά αυτά απελευθερώνουν φθόριο, αλλά σε μικρότερο βαθμό από τις συμβατικές υαλοϊονομερείς κονίες Σε μια προσπάθεια συνδυασμού των θετικών ΠΙΝΑΚΑΣ Ι Τα υλικά giomers της εταιρίας Shofu Inc. που έχουν κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα. Υλικό Beautifil Imperva Fluoro Bond Reactmer Bond Reactmer Past Fluoro Sealant Beautifil II Fluoro Bond II Fluoro Bond Shake-One Beauty Ortho Bond ResiCem Τύπος Φωτοπολυμεριζόμενη σύνθετη ρητίνη Αυτοαδροποιούμενος συνδετικός παράγοντας 2 σταδίων Αυτοαδροποιούμενος συνδετικός παράγοντας 1 σταδίου (all-in-one) Φωτοπολυμεριζόμενη σύνθετη ρητίνη Αυτοαδροποιούμενο sealant Φωτοπολυμεριζόμενη σύνθετη ρητίνη Αυτοαδροποιούμενος συνδετικός παράγοντας 2 σταδίων Αυτοαδροποιούμενος συνδετικός παράγοντας 1 σταδίου (all-in-one) Αυτοαδροποιούμενος συνδετικός παράγοντας για ορθοδοντική χρήση Ρητινώδης κονία συγκόλλησης διπλού συστήματος πολυμερισμού Ημερομηνία κυκλοφορίας

4 64 ρούς κονίας και ενός πολυακρυλικού οξέος και ονομάζονται ενισχυτικές ουσίες από προ-αντιδράσαντα συστατικά υαλοϊονομερούς κονίας (PRG-fillers). Η νέα αυτή μορφή ενισχυτικών ουσιών, όπως προαναφέρθηκε, επινοήθηκε από τους Roberts & συν 15 και με βάση τη νέα αυτή τεχνολογία, αναπτύχθηκαν διάφορες σύνθετες ρητίνες και συνδετικά συστήματα. Σκοπός τους ήταν, κυρίως, η δημιουργία νέων υλικών που να συνδυάζουν τη μεγάλη απελευθέρωση ιόντων φθορίου με την ισχυρή και μακράς διάρκειας σύνδεση με τους οδοντικούς ιστούς. Τα giomers κυκλοφορούν στο εμπόριο σε διάφορες μορφές φθοριούχων υλικών και είναι προϊόντα της εταιρείας Shofu Inc (Kyoto, Japan). Τα προϊόντα τέτοιου τύπου που έχουν κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα φαίνονται στον Πίνακα Ι. Η σύνθεση των giomers Α) Οι ενισχυτικές ουσίες (fillers) Οι πρώτες φθοριούχες σύνθετες ρητίνες που κυκλοφόρησαν, περιείχαν ενισχυτικές ουσίες με φθοριούχο νάτριο (NaF) ως παράγοντα απελευθέρωσης ιόντων φθορίου. Οι ενισχυτικές ουσίες αυτές απελευθερώνουν πολύ μεγάλες ποσότητες ιόντων φθορίου αρχικά, αλλά αυτό έχει δυσμενείς συνέπειες στην ακεραιότητα και αντοχή της δομής των υλικών που τα περιέχουν 15. Οι ενισχυτικές ουσίες των giomers αποτελούνται από τα προϊόντα αντίδρασης οξέος-βάσης μιας φθοριοαλουμινοπυρι-τικής ύαλου, τύπου υαλοϊονομερούς κονίας (fuoroaluminosilicate glass - FASG) και ενός πολυακρυλικού οξέος (polyalkenoic acid - PAA) με την παρουσία νερού. Κατά την αντίδραση αυτή η FASG είναι δέκτης πρωτονίων, ενώ το ΡΑΑ είναι δότης πρωτονίων. Το προϊόν της αντίδρασης αυτής είναι μια υγρή πυριτιούχος υδρογέλη, η οποία μετά την πήξη της υφίσταται αποξήρανση, κονιορτοποίηση και σιλανοποίηση για να σχηματίσει τις ενισχυτικές ουσίες κατάλληλου μεγέθους, οι οποίες ονομάζονται ενισχυτικές ουσίες από προ-αντιδράσαντα συστατικά υαλοϊονομερούς κονίας, (pre-reacted glass ionomer) PRG-fillers. Μια άλλη μορφή αυτών των ενισχυτικών ουσιών είναι ο τύπος ασβεστίου (PRG-Ca), που μπορεί να παρασκευαστεί από φθοριοαλουμινοπυριτική ύαλο που περιέχει αλκαλικές γαίες και κυρίως ασβέστιο. Ένα μέρος του ασβεστίου μπορεί να αντικατασταθεί από άλλα μέταλλα όπως το λανθάνιο, το γαδολίνιο ή το υττέρβιο για την παραγωγή ακτινοσκιερών ενισχυτικών ουσιών. Χαρακτηριστικοί τύποι τέτοιας φθοριούχου ύαλου είναι οι εξής: SiO 2 -Al 2 O 3 -CaF 2 SiO 2 -Al 2 O 3 -CaF 2 -AlPO 4 SiO 2 -Al 2 O 3 -CaF 2 -AlPO 4 -Na 3 AlF 6 Το πολυακρυλικό οξύ που χρησιμοποιείται στην παραγωγή των PRG-fillers είναι ένα ομοπολυμερές ή συμπολυμερές ακόρεστου μονομερούς, που έχει επαναλαμβανόμενες χημικές μονάδες στην παράπλευρη αλυσίδα. Τέτοιες μονάδες είναι καρβοξυλικές ομάδες, φωσφορικές ομάδες και θειικές ομάδες. Ιδιαίτερα προτιμούνται ομοπολυμερή και συμπολυμερή ακόρεστων μόνο, δι ή τρι-καρβοξυλικών οξέων, που φέρουν καρβοξυλική ομάδα στην παράπλευρη αλυσίδα. Τέτοια οξέα είναι το ακρυλικό οξύ, το μαλεϊκό οξύ, το ιτακονικό οξύ και το 3-βουτενο-1,2,3-τρικαρβοξυλικό οξύ 15. CO 2 H CO 2 H -CH 2 - CH - - CH2 2 -C- -CH -CH- -CH 2 -C- CO 2 H CH 2 CO 2 H CO 2 HCO 2 H CHCO 2 H CH 2 CO 2 H Ακρυλικό οξύ Ιτακονικό οξύ Μαλεϊκό οξύ 3-βουτινο 1,2,3 τρικαρβοξυλικό οξύ Όπως συμβαίνει στις υαλοϊονομερείς κονίες, έτσι και στα PRG-fillers, η δυνατότητα απελευθέρωσης φθορίου επηρεάζεται σημαντικά από τη σύνθεση της φθοριούχου ύαλου 32. Τα PRG-fillers ανάλογα με το βαθμό αντίδρασης της ύαλου με το οξύ διακρίνονται σε δύο τύπους, στον τύπο όπου η αντίδραση εντοπίζεται στην επιφάνεια και ονομάζονται επιφανειακής αντίδρασης (surface reaction type, S-PRG fillers) και στον τύπο όπου η αντίδραση προχώρησε σε όλη τη μάζα και ονομάζονται πλήρους αντίδρασης (full reaction type, F-PRG fillers). Για να γίνει η παραγωγή των F-PRG απαραίτητη προϋπόθεση είναι η παρουσία μεγάλης ποσότητας νερού. Τα PRG-Ca fillers χρησιμοποιούνται τόσο για την παραγωγή σύνθετων ρητινών όσο και για την παραγωγή συνδετικών συστημάτων. Έχει βρεθεί ότι στα συνδετικά συστήματα η περιεκτικότητα σε PRG-Ca fillers σε ποσοστό 17% κ.β. είναι η πλέον κατάλληλη, για να επιτευχθεί ο καλύτερος συνδυασμός συνδετικής αντοχής στην αδαμαντίνη και οδοντίνη και απελευθέρωσης φθορίου 33. Β) Τα μονομερή Διονυσόπουλος Τα εμφρακτικά υλικά giomers που έχουν κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα, περιέχουν τους ίδιους τύπους μονομερών με τις υπόλοιπες σύγχρονες σύνθετες ρητίνες και έτσι, είναι συμβατά με τα περισσότερα συνδετικά συστήματα που είναι διαθέσιμα στο εμπόριο. Όμως τα συνδετικά συστήματα giomers παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις στη σύνθεση των μονομερών τους. Ο στόχος των κατασκευαστών των συνδετικών αυτών συστημάτων ήταν να αυξήσουν τη διάρκεια

5 Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών 65 αντοχής του δεσμού με τους οδοντικούς ιστούς με δύο τρόπους: α) μειώνοντας τη νανοδιείσδυση που παρατηρείται στην υβριδική ζώνη και οφείλεται στην επίδραση του νερού στο δεσμό 34,35 και β) ενισχύοντας τη δομή της οδοντικής επιφάνειας που γίνεται η σύνδεση, με την πρόσληψη ιόντων φθορίου, τα οποία απελευθερώνονται από τα PRG-fillers που περιέχουν3 36. Η νανοδιείσδυση παρατηρήθηκε από τους Sano &συν3 37, όταν διαπίστωσαν ότι υπήρχε διείσδυση ιόντων αργύρου στην υβριδική ζώνη ακέραιου δεσμού οδοντίνης-συνδετικού παράγοντα. H ερμηνεία που έδωσαν στο φαινόμενο αυτό ήταν η παρουσία μικροσκοπικών κενών σε μέγεθος νανομέτρων (nm) μέσα στην υβριδική ζώνη, που σχηματίστηκαν εξαιτίας της ανελλιπούς διαβροχής της οδοντικής επιφάνειας από τον συνδετικό παράγοντα. Στα κενά αυτά, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης βακτηρίων, δε συμβαίνει το ίδιο με τα μόρια του νερού και με τα βακτηριακά προϊόντα (π.χ. οξέα, ένζυμα), με συνέπεια την υδρολυτική εξασθένηση του δεσμού 38,39. Έχει βρεθεί ότι η χρήση αυτοαδροποιούμενων συνδετικών συστημάτων 2 σταδίων έχει το πλεονέκτημα της απευθείας εφαρμογής τους σε οδοντίνη με οδοντινικό τρίμμα (smear layer), χωρίς ξεχωριστό στάδιο αδροποίησης, ελαχιστοποιώντας, έτσι, το φαινόμενο της νανοδιείσδυσης 34,35. Για το λόγο αυτόν οι κατασκευαστές των αυτοαδροποιούμενων συνδετικών συστημάτων giomers χρησιμοποίησαν, εκτός από τα γνωστά όξινα μονομερή, το 4-ακρυλοξυεθυλτριμελιτικό οξύ (4-ΑΕΤ) που έχει όξινες καρβοξυλικές ομάδες και ένα νέο όξινο μονομερές το μεθακρυλοξυεξυλ φωσφονοοξικό οξύ (6-ΜΗΡΑ), που έχει όξινες φωσφορικές ομάδες και βελτιωμένες ιδιότητες, σε σχέση με το δεσμό τόσο με την αδαμαντίνη όσο και με την οδοντίνη 40. Ένα άλλο πρόβλημα που προκύπτει με τα συνδετικά συστήματα είναι το γεγονός ότι στο στοματικό περιβάλλον οι επιφάνειες που επιδιώκεται σύνδεση είναι ποικίλες, με αποτέλεσμα την αναζήτηση ενός κατάλληλου συνδετικού συστήματος που να εφαρμόζεται σε όλες. Έτσι, εκτός από τους οδοντικούς ιστούς, τέτοιες επιφάνειες είναι τα πολύτιμα μέταλλα (χρυσός, πλατίνα, κράματα χρυσού), τα μη πολύτιμα μέταλλα, οι πορσελάνες και τα κεραμικά υλικά (ζιρκόνιο, αλουμίνα). Η ικανότητα σύνδεσης των μονομερών των συνδετικών συστημάτων με αυτές τις επιφάνειες εξαρτάται από τις όξινες ομάδες που περιέχουν στο μόριό τους. Τα μονομερή με όξινες φωσφορικές και καρβοξυλικές ομάδες επιτυγχάνουν ισχυρή σύνδεση με τους οδοντικούς ιστούς και τα μη πολύτιμα μέταλλα, αλλά μη ικανοποιητική σύνδεση με τα πολύτιμα μέταλλα 41. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιήθηκε ένα νέο μονομερές, το 10-μεθακρυλοξυδεκυλ 6,8-διθειοκτανοξεικό οξύ (10-MDDT), το οποίο περιέχει δισουλφιδικές ομάδες (-S-S-) που έχουν την ικανότητα σύνδεσης με τα πολύτιμα μέταλλα 42. Τα δύο αυτά νέα όξινα μονομερή (6-ΜΗΡΑ και 10-MDDT) συντίθενται από το μεθακρυλικό μονοϋδροξυαλκυλεστέρα (HAMA), ο οποίος αντιδρά με τα ανάλογα οξέα, το φωσφονοοξεικό οξύ (ΡΡΑ) και το θειοκτονικό οξύ (ΤΑ), όπως φαίνεται στο Σχήμα 1. Το ΗΑΜΑ σχηματίζεται με εστεροποίηση του μεθακρυλικού χλωρίου με την αλκυλενογλυκόλη. Σχήμα 1. Οι αντιδράσεις σύνθεσης των νέων όξινων μονομερών 6-MHPA και 10-MDDT. Όσον αφορά τις πορσελάνες και τα κεραμικά υλικά, σε μια πρόσφατη μελέτη που χρησιμοποιήθηκε το ΑΖ Primer (Shofu Inc., Kyoto, Japan), το οποίο περιέχει 6-ΜΗΡΑ, με τη ρητινώδη κονία ResiCem διπλού συστήματος πολυμερισμού (giomer), η σύνδεση που επιτεύχθηκε σε ολοκεραμικές αποκαταστάσεις με ζιρκόνιο και αλουμίνα, ήταν πολύ ικανοποιητική 43. Το όξινο μονομερές 4-ΑΕΤ που περιέχουν τα συνδετικά συστήματα giomers, έχει παρατηρηθεί ότι συνδέεται χημικά με το οδοντινικό υπόστρωμα. Πιο συγκεκριμένα, οι καρβοξυλικές ομάδες στο μόριο του μονομερούς αντικαθιστούν τα φωσφορικά ανιόντα της επιφάνειας των κρυστάλλων του υδροξυαπατίτη και σχηματίζουν ιοντικούς δεσμούς με τα κατιόντα ασβεστίου των κρυστάλλων 44,45.Έτσι, στην υβριδική ζώνη της μεσόφασης οδοντίνης-συνδετικού παράγοντα, εκτός από τη μικρομηχανική σύνδεση παρατηρείται και χημική με το σχηματισμό αλάτων χαμηλής διαλυτότητας 4-ΑΕΤCa, ενισχύοντας το δεσμό 46,47. Ιδιότητες των giomers Οδεσμόςμετουςοδοντικούςιστούς Έχει βρεθεί ότι ο δεσμός των συνδετικών παρα-

6 66 Διονυσόπουλος γόντων με την οδοντίνη υποβαθμίζεται παρουσίας νερού με την πάροδο του χρόνου, εξαιτίας του φαινόμενου της νανοδιείσδυσης 48,49. Σε μια σχετική μελέτη βρέθηκε ότι η αντοχή στον εφελκυσμό μιας μη φθοριούχου ρητίνης, που συνδέθηκε σε αδροποιημένη οδοντίνη και τοποθετήθηκε σε νερό, ενώ αρχικά ήταν 18MPa σε μερικούς μήνες έφτασε τα 8MPa και σε δύο χρόνια έφτασε τα 4Mpa 50. Για να μελετηθεί η επίδραση των PRG-fillers που περιέχονται στους συνδετικούς παράγοντες, στην αντοχή διάτμησης στην αδαμαντίνη και την οδοντίνη ύστερα από παραμονή των δοκιμίων σε νερό για ένα χρόνο, παρασκευάστηκαν δοκίμια με συνδετικούς παράγοντες χωρίς φθόριο και δοκίμια με συνδετικούς παράγοντες με φθόριο (PRG-fillers). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στα δοκίμια που ο συνδετικός παράγοντας περιείχε φθόριο (PRG-fillers) η αντοχή στη διάτμηση δεν ελαττώθηκε σημαντικά ύστερα από 1 χρόνο 46. Στην ίδια εργασία, όπου μελετήθηκε, επίσης, η αντοχή στην κάμψη και το μέτρο ελαστικότητας φθοριούχων (PRG-fillers) και μη φθοριούχων συνδετικών παραγόντων, βρέθηκε ότι σε όλες τις περιπτώσεις δεν ελαττώθηκαν σημαντικά ύστερα από παραμονή για ένα χρόνο στο νερό. Αντίθετα, η αντοχή στην κάμψη ενός συνδετικού παράγοντα που περιείχε ενισχυτικές ουσίες με φθοριούχο νάτριο 17% κ.β., ελαττώθηκε σημαντικά ύστερα από ένα χρόνο, γεγονός που αποδόθηκε στην απομάκρυνση από τη μάζα του μεγάλης ποσότητας νατρίου και φθορίου 46. Σε μια νεότερη εργασία, όπου μελετήθηκε η αντοχή στη διάτμηση ενός φθοριούχου συνδετικού παράγοντα με PRG-fillers (Imperva Fluoro Bond, Shofu Inc.) που συνδέθηκε σε βόειο αδαμαντίνη και οδοντίνη, βρέθηκε ότι εμφανίστηκε ισχυρή σύνδεση τόσο στην αδαμαντίνη όσο και στην οδοντίνη, η οποία δεν ελαττώθηκε σημαντικά ύστερα από δύο χρόνια παραμονής σε νερό θερμοκρασίας 37 C 47.Η μακρά διάρκεια της συνδετικής αντοχής αυτών των συνδετικών παραγόντων αποδόθηκε στα βελτιωμένα μονομερή που περιέχουν, αλλά και στην απελευθέρωση του φθορίου το οποίο ενισχύει την αντοχή των οδοντικών ιστών 47,51. Ένας σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στην υποβάθμιση του δεσμού των συνδετικών παραγόντων στην οδοντίνη, είναι η ελαστική παραμόρφωση του δοντιού που έχει εμφραχθεί, λόγω των μασητικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια της μάσησης, με αποτέλεσμα την απώλεια της σύνδεσης στα όρια των εμφράξεων 52. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται υποβάθμιση λόγω κόπωσης (fatigue) και η μελέτη της κόπωσης αυτής είναι πολύ σημαντική, γιατί ο δεσμός οδοντίνης-σύνθετης ρητίνης σπάνια δέχεται δυνάμεις αμιγώς διάτμησης ή εφελκυσμού 53,54. Για να μελετηθεί η διάρκεια της σύνδεσης στην επιφάνεια της οδοντίνης και αδαμαντίνης συνδετικών παραγόντων με PRG-fillers κάτω από συνθήκες άσκησης δυνάμεων κόπωσης με μια ειδική συσκευή, παρασκευάστηκαν δοκίμια με φθοριούχα (PRGfillers) και μη φθοριούχα συνδετικά συστήματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ύστερα από 10 5 κύκλους καταπόνησης η αντοχή εφελκυσμού των δοκιμίων με φθοριούχο συνδετικό παράγοντα (PRG-fillers) δεν εμφάνισε σημαντική ελάττωση τόσο στην αδαμαντίνη όσο και στην οδοντίνη. Αντίθετα, ύστερα από 3X103 κύκλους καταπόνησης η αντοχή εφελκυσμού των δοκιμίων με μη φθοριούχο συνδετικό παράγοντα παρουσίασε σημαντική μείωση. Η μεγαλύτερη σταθερότητα στη σύνδεση του φθοριούχου συνδετικού παράγοντα με τους οδοντικούς ιστούς αποδόθηκε στο 4-ακρυλοξυεθυλτριμελιτικό οξύ (4-AET) που περιείχε και το οποίο συνδέεται χημικά με τον υδροξυαπατίτη του οδοντικού ιστού, αλλά και στην ενίσχυση της αδαμαντίνης και της οδοντίνης από την πρόσληψη φθορίου από τα PRGfillers, που είναι ενσωματωμένα στον συνδετικό παράγοντα 55,56. Ένας άλλος παράγοντας, που μπορεί να επηρεάσει τη διάρκεια του δεσμού ενός συνδετικού παράγοντα στην αδαμαντίνη και στην οδοντίνη, είναι οι εσωτερικές τάσεις που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια των συστολών και των διαστολών λόγω των θερμικών εναλλαγών στο περιβάλλον του στόματος. Σε μια μελέτη της αντοχής στη διάτμηση ενός φθοριούχου συνδετικού παράγοντα, του Fluoro Βοnd σε συνδυασμό με το giomer Beautifil (Shofu Inc.), βρέθηκε ότι ύστερα από κύκλους μεταξύ 4 και 60 C δεν εμφανίστηκε στατιστικά σημαντική διαφορά τόσο στην αδαμαντίνη όσο και στην οδοντίνη 57. Βρέθηκε, επίσης, ότι η αντοχή στη διάτμηση του αυτοαδροποιούμενου συνδετικού συστήματος (selfetch) ήταν ανώτερη από αυτή του συνδετικού συστήματος ξεχωριστού σταδίου αδροποίησης (total-etch). Η ικανοποιητική διάρκεια της σταθερότητας του δεσμού αποδίδεται σε δύο παράγοντες. Στην αποτελεσματική σύνδεση του αυτοαδροποιούμενου συνδετικού συστήματος στην επιφάνεια του δοντιού και στην ενίσχυση του δοντιού, λόγω της πρόσληψης φθορίου από τα PRG-fillers που περιείχαν 57. Υπάρχει ένα συνεχές ενδιαφέρον για τη διευκρίνιση της φύσης του χημικού δεσμού των συνδετικών παραγόντων με τους σκληρούς οδοντικούς ιστούς, στη μεσόφαση της σύνδεσης σε μοριακό επίπεδο. Έχουν γίνει μελέτες με φωτοηλεκτρική φασματοσκοπία με ακτίνες Χ (XPS) της μεσόφασης ενός πολυακρυλικού οξέος και μονομερών συνδετικού συστήματος με αδαμαντίνη και συνθετικό υδροξυαπατίτη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι καρβοξυλικές ομάδες αντικατέστησαν τα φωσφορικά ιόντα (ΡΟ 4 3 ) του υδροξυαπατίτη και σχημάτισαν ιοντικούς δεσμούς με τα ιόντα ασβεστίου του υδροξυα-

7 Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών 67 πατίτη 44,45,58. Το 4-ακρυλοξυεθυλτριμελιτικό οξύ (4-ΑΕΤ) που περιέχεται στο Fluoro Bond Primer (ph 2,5), το οποίο ανήκει στα συνδετικά συστήματα των giomers, δημιουργεί στην οδοντίνη ένα λεπτό υβριδικό στρώμα που περιέχει Ρ και Ca. To ασβέστιο του στρώματος αυτού οφείλεται στην αντίδραση του 4-ΑΕΤ με κατιόντα ασβεστίου Ca 2+ γύρω από τους κρυστάλλους του υδροξυαπατίτη στη μεσόφαση και στο σχηματισμό 4-ΑΕΤCa. Έχει βρεθεί ότι το 4-AETCa έχει πολύ μικρή διαλυτότητα στο νερό και στο ΗΕΜΑ, γεγονός που σχετίστηκε θετικά με τη μακρά διατήρηση του δεσμού των συνδετικών παραγόντων των giomers στους οδοντικούς ιστούς ύστερα από μακρά παραμονή σε νερό 33,56,57, Απελευθέρωση φθορίου και αντιτερηδονικές ιδιότητες Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι οι συμβατικές υαλοϊονομερείς κονίες απελευθερώνουν φθόριο. Η απελευθέρωση φθορίου από τις υαλοϊονομερείς κονίες χαρακτηρίζεται από μία αρχική μαζική απελευθέρωση, που πραγματοποιείται κατά την αρχική διαδικασία της πήξης της κονίας και διαρκεί περίπου 24 ώρες. Η απελευθέρωση φθορίου με την πάροδο του χρόνου ελαττώνεται σημαντικά, αλλά συνεχίζεται σε μικρότερες ποσότητες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι ρητινώδεις τροποποιημένες υαλοϊονομερείς κονίες, οι όξινες τροποποιημένες σύνθετες ρητίνες και οι φθοριούχες σύνθετες ρητίνες, επίσης απελευθερώνουν φθόριο, αλλά σε μικρότερο βαθμό από τις συμβατικές υαλοϊονομερείς κονίες. Η απελευθέρωση φθορίου από τα φθοριούχα εμφρακτικά υλικά είναι μια σύνθετη διαδικασία, η οποία οφείλεται σε διάφορους εσωτερικούς παράγοντες, όπως η χημική σύνθεση της οργανικής μήτρας και ο τύπος των ανόργανων ενισχυτικών ουσιών Επίσης, στις εργαστηριακές μελέτες η απελευθέρωση φθορίου από τα υλικά, επηρεάζεται από παράγοντες που σχετίζονται με τις συνθήκες του πειράματος, όπως το είδος του διαλύματος παραμονής των δοκιμίων, η συχνότητα αλλαγής του διαλύματος, αλλά και το ph και η θερμοκρασία του διαλύματος. Άλλοι παράγοντες σε κλινικές συνθήκες είναι η σύσταση και το pη του σάλιου, ο σχηματισμός πλάκας και επιχρίσματος, καθώς και ο σωστός χειρισμός των υλικών από τον οδοντίατρο Η αντιτερηδονική δράση των φθοριούχων εμφρακτικών υλικών αποδίδεται στη συνεχή απελευθέρωση ιόντων φθορίου. Επειδή, όμως, η ποσότητα του φθορίου που απελευθερώνεται από τα εμφρακτικά υλικά με την πάροδο του χρόνου ελαττώνεται, έχει προταθεί η επαναφόρτιση με φθόριο, ώστε να διατηρείται η συνεχής απελευθέρωση φθορίου. Η δυνατότητα επαναφθορίωσης ενός εμφρακτικού υλικού, εξαρτάται, κυρίως, από τον τύπο και τη διαπερατότητα του, από τη συχνότητα της έκθεσης του υλικού σε φθόριο και από το είδος και την πυκνότητα του υλικού φθορίωσης 68,69. Τα giomers δεν εμφανίζουν αρχική μαζική απελευθέρωση φθορίου, όπως οι υαλοϊονομερείς κονίες και το ποσό του φθορίου που απελευθερώνουν είναι ελαφρά μεγαλύτερο από τις σύνθετες ρητίνες και τα compomers, αλλά μικρότερο σε σύγκριση με τις υαλοϊονομερείς κονίες 32,70.Έχει βρεθεί, ότι ύστερα από 24 ώρες η μέση απελευθέρωση φθορίου από δοκίμια (1 mm πάχος, 6 mm διάμετρος) σε 5ml απιονισμένου νερού ήταν 4.56 ppm και εμφάνισε μια ημερήσια πτωτική τάση σε χρονικό διάστημα μιας εβδομάδας 70. Έχει βρεθεί, επίσης, ότι τα giomers έχουν την ιδιότητα της επαναφόρτισης με φθόριο, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει την αντιτερηδονική τους δράση 32. Τα εμφρακτικά υλικά με ρητινώδη μήτρα έχουν μικρότερη ικανότητα απελευθέρωσης και επαναπρόσληψης ιόντων φθορίου σε σχέση με τις συμβατικές υαλοϊονομερείς κονίες. Απελευθέρωση ιόντων φθορίου από ένα υλικό με ρητινώδη μήτρα που έχει πολυμεριστεί, πραγματοποιείται μόνο παρουσία νερού και εξαρτάται από το βαθμό απορρόφησης του νερού και από την κινητικότητα των πολυμερών αλυσίδων που σχηματίζονται μέσα στην οργανική μήτρα. Σε όλα τα φθοριούχα αισθητικά εμφρακτικά υλικά η επαναπελευθέρωση ιόντων φθορίου, ύστερα από επαναφόρτισή τους, είναι παροδική και εξαρτάται από το χρόνο παραμονής, την πυκνότητα και το είδος της πηγής φθορίου που εφαρμόζεται. Τα PRG-fillers των giomers επειδή κατασκευάζονται από υαλοϊονομερή κονία, έχουν ικανοποιητική ικανότητα επαναφόρτισης και επαναπελευθέρωσης ιόντων φθορίου και για αυτό υποστηρίζεται ότι έχουν καλή αντιτερηδονική δράση 15. Για πολλά χρόνια, η αντιτερηδονική δράση του φθορίου αποδίδονταν στην ενσωμάτωση του στη δομή του δικτύου των κρυστάλλων του υδροξυαπατίτη και στη μικρότερη διαλυτότητα των κρυστάλλων του φθοριοαπατίτη που σχηματίζονταν. Νεότερες, όμως, παρατηρήσεις έδειξαν ότι η παρουσία φθορίου στο υδάτινο στρώμα που περιβάλλει τους κρυστάλλους του απατίτη, είναι περισσότερο αποτελεσματική από το φθόριο που είναι ενσωματωμένο στους κρυστάλλους 71. Έχει βρεθεί ότι ύστερα από εφαρμογή στην οδοντίνη συνδετικού παράγοντα που περιέχει PRG-fillers εμφανίζεται αύξηση της περιεκτικότητας της οδοντίνης σε φθόριο 72. Για να μελετηθεί ο βαθμός πρόσληψης φθορίου από την οδοντίνη από ένα φθοριούχο αυτοαδροποιούμενο συνδετικό σύστημα giomer (Reactmer Bond) χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της ηλεκτρονικής μικροανάλυσης (electron probe

8 68 Διονυσόπουλος microanalysis, ΕΡΜΑ). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο βαθμός πρόσληψης φθορίου ήταν πολύ υψηλός και σχεδόν ο ίδιος με το βαθμό πρόσληψης από υαλοϊονομερείς κονίες. Το γεγονός αυτό, θεωρήθηκε ότι θα μπορούσε να συμβάλει στο σχηματισμό ζώνης αναστολής ανάπτυξης δευτερογενούς τερηδόνας στα όρια των εμφράξεων 57. Για να μελετηθεί in vitro η αντιτερηδονική δράση του συνδετικού παράγοντα Reactmer Bond και της σύνθετης ρητίνης Reactmer Past, τα οποία ανήκουν στην οικογένεια των giomers, συγκρίθηκαν με μια ρητινώδη τροποποιημένη υαλοϊονομερή κονία και ένα compomer. Η μελέτη έγινε με παρατήρηση της ζώνης αναστολής ανάπτυξης της δευτερογενούς τερηδόνας στην οδοντίνη με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο LASER (confocal laser scanning electron microscopy, CLSEM). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το εύρος της ζώνης αναστολής στα όρια των εμφράξεων των giomers ήταν παρόμοιο με αυτό της ρητινώδους τροποποιημένης υαλοϊονομερούς κονίας. Αντίθετα, δε βρέθηκε ζώνη αναστολής στα όρια των εμφράξεων με το compomer 73. Παρόμοια αποτελέσματα έδειξαν και μελέτες με CLSEM in vivo σε πιθήκους για χρονικά διαστήματα παραμονής των εμφράξεων 7,30 και 90 μέρες 74. Ο μηχανισμός με τον οποίο τα ιόντα φθορίου επηρεάζουν το μεταβολισμό των μικροβίων και έτσι, την παραγωγή οξέων από τη μικροβιακή πλάκα, περιλαμβάνει την αναστολή λειτουργίας του γλυκολυτικού ενζύμου ενολάση και της ΑΤΡασης, με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση του σχηματισμού μικροβιακών αποικιών. Παρά το γεγονός ότι ακόμα και μικρές ποσότητες φθορίου μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη των μικροβίων, τη σύνθεση της οδοντικής πλάκας και την παραγωγή οξέων in vitro, δεν είναι ακόμα ξεκάθαρη η κλινική σημασία της επίδρασης των φθοριούχων υλικών στο μεταβολισμό της μικροβιακής πλάκας και σε τι βαθμό συντελεί στην αναστολή της δευτερογενούς τερηδόνας 75. Για να μελετηθεί ο βαθμός συσσώρευσης μικροβιακής πλάκας σε εμφράξεις σύνθετης ρητίνης και σε εμφράξεις με giomers, απομονώθηκε ο μικροοργανισμός streptococcus oralis από εμφράξεις σύνθετων ρητινών και χρησιμοποιήθηκε για in vitro δοκιμασία του βαθμού συσσώρευσης της μικροβιακής πλάκας σε τέσσερις εμπορικές σύνθετες ρητίνες, που περιείχαν τις συνήθεις ενισχυτικές ουσίες και σε δύο giomers, τα Beautifil και Beautifil II. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι σύνθετες ρητίνες Beautifil και Beautifil II που περιείχαν S-PRG fillers συσσώρευσαν μικρότερη ποσότητα πλάκας από τις άλλες 76. Οι Tsubota & συν 77 υποστήριξαν πρόσφατα ότι τα S-PRG fillers των giomers έχουν την ιδιότητα να φράζουν τα ανοικτά οδοντινικά σωληνάρια και να ενισχύουν την υποκείμενη οδοντίνη. Στην έμφραξη αυτή συμβάλλουν το φθόριο και άλλα ανόργανα συστατικά που προέρχονται από τα S-PRG fillers και το αποτέλεσμα είναι η σημαντική ελάττωση της υπερευαισθησίας της οδοντίνης 77. Βιολογικές ιδιότητες και κλινικά χαρακτηριστικά Οι κατασκευαστές των giomers υποστηρίζουν ότι είναι βιοσυμβατά εμφρακτικά υλικά. Για να μελετηθεί η βιοσυμβατότητα των giomers, οι Sonoda και συν 78 εξέτασαν ιστολογικά την αντίδραση του πολφού σε δόντια πιθήκων, σε εμφράξεις με Reactmer bond και Reactmer past (Shofu Inc). Τα αποτελέσματα έδειξαν ικανοποιητική βιοσυμβατότητα του πολφού στα συγκεκριμένα εμφρακτικά υλικά. Τα giomers σύμφωνα με τους κατασκευαστές εμφανίζουν κλινική σταθερότητα και πληρούν τις απαιτήσεις της ADA για σύνδεση στην αδαμαντίνη και στην οδοντίνη. Οι Matis και συν 79 συνέκριναν ορισμένες ιδιότητες των υλικών Beautifil (giomer) και της μικρόκοκκης σύνθετης ρητίνης Silux Plus, όπως είναι η συγκράτηση των εμφράξεων, η αναστολή της δευτερογενούς τερηδόνας, ο αποχρωματισμός των εμφράξεων, η οριακή δυσχρωμία, η οριακή εφαρμογή, η επιφανειακή τραχύτητα και η μετεμφρακτική ευαισθησία και βρήκαν ότι το giomer είχε καλύτερα χαρακτηριστικά από τη σύνθετη ρητίνη. Οι Yap & Wattanapayungkul 80 μελέτησαν την επίδραση ενός λευκαντικού παράγοντα που εφαρμόζεται στο ιατρείο, στη σκληρότητα μιας υβριδικής σύνθετης ρητίνης (Spectrum TPH), ενός compomer (Dyract AP), ενός giomer (Reactmer) και μιας ρητινώδους τροποποιημένης υαλοϊονομερούς κονίας (Fuji II LC). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα υλικά αυτά δεν επηρεάστηκαν σημαντικά από τη χρησιμοποίηση των λευκαντικών παραγόντων, οι οποίοι περιείχαν υπεροξείδιο του καρβαμιδίου 35% και υπεροξείδιο του υδρογόνου 35%. Η σκληρότητα του giomer ήταν μεγαλύτερη του compomer και της ρητινώδους τροποποιημένης υαλοϊονομερούς κονίας και η μέση τιμή της ήταν 35,69 ΚΝΗ. Τα giomers όπως υποστηρίζουν οι κατασκευαστές, έχουν ικανοποιητική αισθητική απόδοση και εμφανίζουν περισσότερο λεία επιφάνεια από άλλα εμφρακτικά υλικά. Σε μια μελέτη in vitro έγινε σύγκριση του βαθμού λειότητας ενός giomer (Reactmer), μιας σύνθετης ρητίνης (Spectrum TPH), ενός compomer (Dyract AP), μιας ρητινώδους τροποποιημένης υαλοϊονομερούς κονίας (Fuji II LC) και μιας συμβατικής υαλοϊονομερούς κονίας (Fuji II). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το giomer είχε μεγαλύτερο βαθμό λειότητας από τη συμβατική και τη ρητινώδη τροποποιημενή υαλοϊονομερή κονία και παρόμοιο βαθμό λειότητας με τη σύνθετη ρητίνη και το compomer 81. Οι Gordan & συν 82 μελέτησαν την επίδραση των

9 Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών 69 παραγόντων που εμποδίζουν τον φωτοπολυμερισμό, όπως είναι οι χρωστικές που χρησιμοποιούνται στα αισθητικά εμφρακτικά υλικά, μετρώντας τη σκληρότητα μιας σύνθετης ρητίνης (Ζ-100, 3Μ ESPE) και ενός giomer (Beautifil, Shofu Inc). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι τιμές της σκληρότητας (VHN) για το giomer ήταν μικρότερες από αυτές της σύνθετης ρητίνης και ότι η χρήση Mylar strips ελάττωσε ακόμα περισσότερο τη σκληρότητα. Οι Tay & συν 83 συνέκριναν την επίδραση της πρόσληψης νερού από την υαλοϊονομερή φάση μιας συμβατικής υαλοϊονομερούς κονίας (Chem Flex), μιας ρητινώδους τροποποιημένης υαλοϊονομερούς κονίας (Fuji II LC), ενός giomer (Reactmer Paste), ενός compomer (Dyract AP) και μιας σύνθετης ρητίνης (Spectrum TPH). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η σύνθετη ρητίνη και η υαλοϊονομερής φάση στο giomer δεν επηρεάστηκαν από την πρόσληψη νερού. Αντίθετα, στη συμβατική υαλοϊονομερή κονία, στη ρητινώδη τροποποιημένη υαλοϊονομερη κονία και στο compomer η υαλοϊονομερής φάση επηρεάστηκε σημαντικά. Οι Huang & συν 84 συνέκριναν την επίδραση της απορρόφησης νερού με την ελάττωση των οριακών κενών σε δύο τροποποιημένες υαλοϊονομερείς κονίες (Vitremer, Fuji II LC), δύο giomers (Beautifil, Reactmer Past) δύο compomers (Compoglass F, F2000) και δύο σύνθετες ρητίνες (Filtek Z250, Tetric- Ceram) για χρονικό διάστημα παραμονής στο νερό 12 εβδομάδων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ελάττωση των οριακών κενών που προέκυψε από την απορρόφηση του νερού ήταν μεγαλύτερη και ταχύτερη στις ρητινώδεις τροποποιημένες υαλοϊονομερείς κονίες και ακολούθησαν τα compomers, ενώ οι σύνθετες ρητίνες ήταν σχετικά σταθερές. Τα giomers εμφάνισαν ταχεία και σχετικά μεγάλη διαστολή, με αποτέλεσμα οι ερευνητές να προτείνουν την αποφυγή της χρήσης τους σε παρασκευές κοιλοτήτων με λεπτή και ανυποστήρικτη αδαμαντίνη. Συμπεράσματα Τα giomers είναι υβριδικά υλικά που συνδυάζουν ιδιότητες των σύνθετων ρητινών και των υαλοϊονομερών κονιών. Οι ενισχυτικές ουσίες που περιέχουν αποτελούνται από προ-αντιδράσαντα συστατικά υαλοϊονομερούς κονίας (pre-reacted glass ionomer), PRG-fillers. Έχει βρεθεί ότι σε συνδετικούς παράγοντες της κατηγορίας των giomers η πλέον αποτελεσματική περιεκτικότητα σε PRG-fillers είναι 17% κ.β., καθώς έχει διαπιστωθεί ότι τα προϊόντα αυτά εμφανίζουν ισχυρή σύνδεση με την αδαμαντίνη και την οδοντίνη και απελευθερώνουν ικανοποιητική ποσότητα φθορίου. Τα giomers εμφανίζουν μια σειρά από πλεονεκτήματα, όπως η απελευθέρωση και η επαναπρόσληψη φθορίου, η ισχυρή σύνδεση στην αδαμαντίνη και την οδοντίνη, η καλή βιοσυμβατότητα, η κλινική σταθερότητα, η πολύ καλή αισθητική απόδοση και η λεία επιφάνεια μετά τη στίλβωση. Ενδείκνυνται για την αποκατάσταση τερηδονικών βλαβών ιδιαίτερα σε άτομα με ευαισθησία στην τερηδόνα. Τα συνδετικά συστήματα giomers φαίνεται να έχουν πολλαπλές εφαρμογές με πολύ καλά αποτελέσματα, σε σχέση με το δεσμό που δημιουργούν με ποικίλες επιφάνειες στη στοματική κοιλότητα. Τα giomers είναι πολλά υποσχόμενα αισθητικά εμφρακτικά υλικά, τα οποία από την εμφάνισή τους μέχρι σήμερα έχουν βελτιωθεί σημαντικά και υπάρχει περιθώριο ακόμη μεγαλύτερης βελτίωσής τους στο μέλλον. Είναι πολύ νέα υλικά και για το λόγο αυτό η κλινική και εργαστηριακή έρευνα τους είναι περιορισμένη, αλλά τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα είναι πολύ ενθαρρυντικά. Βιβλιογραφία 1. Going R. Microleakage around dental restorations: A summarizing review. J Am Dent Assoc 1972; 84: Onsley JS, Wagner MJ, Taylor PP. Effect of surface con ditioners on marginal leakage. J Dent Child 1970; 37: Featherstone JDB. The science and practice of caries pre vention. J Am Dent Assoc 2000; 131: Burke FJT, Cheung SW, Mjor IA, Wilson NHF. Restoration longevity and analysis of reasons for the placement and replacement of restorations provided by vocational dental practitioners and their trainees in the United Kingdom. Quint Int 1999; 30: Wilson NHF, Burke FJT. When should we restore lesions of secondary caries and with what materials? Quint Int 1998; 29: Mjor IA. The location of clinically diagnosed secondary caries. Quint Int 1998; 29: Mjor IA. The reasons for replacement and the age of failed restorations in general dental practice. Acta Odontol Scand 1997; 55: Mjor IA, Qvist V. Marginal failures of amalgam and compos ite restorations. J Dent 1997; 25: Attar N, Önen A. Artificial formed caries-like lesions around esthetic restorative materials. J Clin Pediatr Dent 2002; 26: Preston AJ, Agalamanyi EA, Higham SM, Mair LH. The recharge of esthetic dental restorative materials with fluoride in vitro -two years' results. Dent Mater 2003; 19: Κούτσουρη Ν. Υλικά αισθητικών αποκαταστάσεων, Υαλοϊονομερής κονίες. Στο: Δουβίτσας Γ. Κλινική Αισθητική Οδοντιατρική. Αθήνα, Εκδόσεις Ζήτα, 2004: Van Noort P. Introduction to dental materials. 2nd ed. London: Mosby; 2002;

10 70 Διονυσόπουλος 13. Sidhu SK. A comparative analysis of techniques of restoring cervical lesions. Quint Int 1993; 24: Burgess J, Norling B, Summit J. Resin ionomer restorative materials: the new generation. J Esthet Dent 1994; 6: Roberts TA, Miyai K, Ikemura K, Fuchigami K, Kitamura T. Fluoride ion sustained release preformed glass ionomer filler and dental compositions containing the same. United States Patent No 5, 883, 153; Eichmiller FC, Marjenhoff WA. Fluoride-releasing dental restorative materials. Oper Dent 1998; 23: Serra MC, Curry JA. The in vitro effect of glass ionomer cement restoration on enamel subjected to a demineralization and remineralization model. Quint Int 1992; 23: Smith DK, Martin E. Microleakage of glass ionomer/composite resin restorations: a laboratory study. 1. The influence of glass ionomer cement. Austr Dent 1992; 37: Itota T, Torii Y, Nakabo S, Tashiro Y, Konishi N, Negamine M, Toshiyama M. Effect of fluoride-releasing adhesive system on decalcified dentin. J Oral Rehabil 2003; 30: Itota T, Yoshiyama M. Effect of fluoride releasing adhesives on dentin. J Hard Tis Biol 2005; 14: Itota T, Iwai Y, Okamoto M, Tashiro Y, Nakabo S, Nishitani Y, Negamine M, Torii Y, Yoshiyama M. Remineralization of decalcified dentin by a fluoridereleasing adhesive system. Japan J Conserv Dent 2001; 44: Samuel SMW, Rubinstein C. Microhardness of enamel restored with fluoride and non-fluoride releasing dental materials. Braz Dent J 2001; 12: Kawai K, Yasunaga T, Torii M, Tsuchinati H. Inhibition of extra cellular glycosyltransferase by elute from fluoride releasing resin. Japan J Conserv Dent 1989; 32: Wilson AD, Kent BE. A new translucent cement for dentistry. Br Dent J 1972; Carvalho AS, Cury JA. Fluoride release from some dental materials in different solutions. Oper Dent 1999; 24: DeMaeyer ΕΑΡ, Verbeeck RMH, Vercrusse CWJ. Stoichiometry of the leaching process of fluoride-containing aluminosilicate glass-ionomer glasses. J Dent Res 1999; 78: Ewoldsen N, Herwig L. Decay-inhibiting restorative materials: past and present. Compendium 1998; 19: Muller U, Kielbassa AM, Schulte-Monting J, Hellwig E. Fluoride release from light-curing restorative materials. Am J Dent 2000; 13: Williams JA, Billington RW, Pearson GJ. A long-term study of fluoride release from metal containing conventional and resin-modified glass ionomer cements. J Oral Rehab 2001; 28: Yip HK, Smales RJ. Fluoride release from a polyacidmodified resin composite and 3 resin-modified glassionomer materials. Quint Int 2000; 31: Vemtersch G, Leloup G, Vreven J. Fluoride release from glass-ionomer cements, compomers and resin composites. J Oral Rehab 2001; 28: Itota T, Carrick TE, Yoshiyama M, McCabe JF. Fluoride release and recharge in giomer, compomer and resin composite. Dent Mater 2004; 20: Ikemura K, Tay FR, Kouro Y, Endo T, Yoshiyama M, Miyai K, Pashley DH. Optimizing filler content in an adhesive system containing pre-reacted glass-ionomer fillers. Dent Mater 2003b; 19: Sano H, Takatsu T, Ciucchi B, Horner JA, Pashley DH. Nanoleakage: Leakage within the hybrid layer. Oper Dent 1995; 20: Sano H, Yoshiyama M, Ebisu S, Burrow MF, Takatsu T, Ciucchi B, Carvalho R, Pashley DH. Comparative SEM and TEM observations of nanoleakage within the hybrid layer. Oper Dent 1995; 20: Tay WM, Braden M. Fluoride ion diffusion from polyalkenoate (glass ionomer) cements. Biomater 1988; 9: Sano H, Takatsu T, Hosoda H. Microporous dentin zone beneath resin-impregnated layer. Oper Dent 1994; 19: Sano H, Takatsu T, Ciucchi B, Horner JA, Matthews WG, Pashley DH. Nano-leakage: leakage within the hybrid layer. Oper Dent 1995; 20: Paul SJ, Welter DA, Ghazi M, Pashley DH. Nano-leakage at the dentin adhesive interface vs μ-tensile bond strength. Oper Dent 1999; 24: Corry A, Millet DT, Creanor SL, Foye RH, Gilmour WH. Effect of fluoride exposure on cariostatic potential of orthodontic bonding agents: an in vitro evaluation. J Orthodont 2003; 30: Nuzzo RG, Dubois LH, Allara DL. Fundamental studies of microscopic wetting on organic surfaces. Part 1: Formation and structural characterization of self-consistent serics of polyfunctional organic monolayers. J Am Chem Soc 1990; 112: Kojima K, Kadoma Y, Ikemura K. (Meth)actylic ester derivatives. United States Patent 1997 No 5,670,657 (Shofu Inc). 43. Sato T. The adhesive priming agent for zirconia and alumina-based all-ceramics prosthesis. 2nd Int Cong Adhes Dent 2005; 328 (#S-09). 44. Yoshida Y, Van Meerbeek Β, Nakayama Υ, Snauwaert J, Hellemans L, Lambrechts P, Vanherle G, Wakasa K. Evidence of chemical bonding at biomaterial-hard tissue interfaces. J Dent Res 2000; 79: Yoshida Y, Van Meerbeek B, Nakayama Y, Yoshikawa M, Abe Y, Lambrechts P, Vanherle G, Okazaki M. Adhesion to and decalcification of hydroxyapatite by carboxylic acids. J Dent Res 2001; 80: Ikemura K, Kouro Y, Endo T. A new fluoride-releasing dental adhesive and its bonding durability to teeth under long-term water-immersion. J Adhes Soc Jpn 1998; 34: Ikemura K, Shinno K, Fujii A, Kimoto K, Kouro Y. Twoyear bonding durability of self-etching adhesives to enamel and dentin. J Dent Res 2002; 81 (Special Issue): Abst.No Gwinnett AJ, Yu S. Effect of long-term water storage on dentin bonding. Am J Dent 1995; 8: Sano H, Kanemura N, Burrow MF, Inai N, Yamada T,

11 Giomers Μία νέα κατηγορία υβριδικών αισθητικών εμφρακτικών υλικών 71 Tagami J. Effect of operator variability on dentin adhesion: Student V.S. dentists. Dent Mater 1998; 17: Kiyomura M. Bonding strength to bovine dentin with 4- META/MMA-TBB resin: long-term stability and influence of water. Dent Mater J 1987; 6: Ikemura K, Tay FR, Endo T, Pashley H. A review of chemical-approach and ultramorphological studies on the development of fluoride-releasing dental adhesives comprising new pre-reacted glass ionomer (PRG) fillers. Dent Mater J 2008; 27: Quist V. The effect of mastication on marginal adaptation of composite restorations in vivo. J Dent Res 1983; 62: Asmussen E, Jorgensen KD. Fatigue strength of some resinous materials. Scand J Dent Res 1982; 90: McCabe JF, Carrick TE, Chadwick RG, Walls AWG. Alternative approaches to evaluating the fatigue characteristics of materials. Dent Mater 1990; 6: Ikemura K, Kouro Y, Endo T. Effects of a new prereacted glass-polyalkenoate filler in a dental adhesive on bonding durability to teeth under fatigue load cycling. J Adhes Soc Jpn 1998; 34: Ikemura K, Nishino M, Endo T. A study on the bonding mechanism to dentin of a new fluoride-releasing dental adhesive. J Adhes Soc Jpn 1998; 34: Ikemura K, Shinno K, Fujii A, Kimoto K, Kouro Y, Negoro N. Bonding durability and fluoride-uptake to dentin of new all-in-one adhesive. J Dent Res 2001; 80 (Special Issue): Abstract No Yoshida Y, Nagakane, Fukuda R, Nakayama Y, Okazaki M, Shintani, Inoue S, Tagawa Y, Suzuki K, De Munk J, Van Meerbeek B. Comparative study on adhesive performance of functional monomers. J Dent Res 2004; 83: Ikemura K. Development of fluoride-releasing two-step self-etching adhesive and all-in-one adhesive and dynamic interaction of 4-AET with dentin. The 2nd International Congress on Adhesive Dentistry 2005; 352 (#S-33). 60. Ikemura K, Tay PR, Hironaka T, Negoro N, Pashley DH, Endo T. Kinetic interaction of a self-etch adhesive with dentin substrates. The 8th International Symposium on Organic Reactions 2006; Oral IB9: Ikemura K, Tay FR, Hironaka T, Negoro N, Pashley DH, Endo T, Ishida H. Time-resolution spectroscopic and ultramorphological studies on the interaction changes of a dental adhesive monomer with dentin substrate during treating time. J Adhes Soc Jpn 2007; 43: Wiegand A, Buchalla W, Attin T. Review on fluoridereleasing restorative materials-fluoride release and uptake characteristics, antibacterial activity and influence on caries formation. Dent Mater 2007; 23: Marraoui SA, Burrow MF, Tyas MJ, Dashper SG, Eakins D, Reynolds EC. Incorporation of casein phosphopeptide-amorphous calcium phosphate into glassionomer cement. J Dent Res 2003; 82: Osinaga PW, Grande RH, Ballester RY, Simionato MR, Delgado Rodrigues CR, Muench A. Zinc sulfate addition to glass-ionomer-based cements: influence on physical and antibacterial properties, zinc and fluoride release. Dent Mater 2003; 19: Williams JA, Briggs E, Billington RW, Pearson GJ. The effects of adding fluoride compounds to a fluoride-free glass ionomer cement on subsequent fluoride and sodium release. Biomater 2003; 24: Nicholson JW, Czarnecka B. The release of ions by compomers under neutral and acidic conditions. J Oral Rehab 2004; 31: De Maeyer EA, Verbeeck RM, Vercruysse CW. Stoichiometry of the leaching process of fluoride-containing aluminosilicate glass-ionomer glasses. J Dent Res 1999; 78: Preston AJ, Higham SM, Agalamanyi EA, Mair LH. Fluoride recharge of aesthetic dental materials. J Oral Rehab 1999; 26: Han L, Cv K, Li M, Niwano K, Ab N, Okamoto A. Effect of fluoride mouth rinse on fluoride releasing and recharging from aesthetic dental materials. Dent Mater 2002; 21: Yap AU, Tham SY, Zhu LY, Lee HK. Short-term fluoride release from various aesthetic restorative materials. Oper Dent 2002; 27: Cate JM ten, Featherstone JDM. Physicochemical aspects of fluoride-enamel interactions. In: Fejerskov O, Ekstrand J, Burt BA, editors. Fluoride in dentistry. Copenhagen: Munksgaard, 1996; Ikemura K, Tomita S, Nishino M, Endo T. A SIMS study on fluoride ion uptake into dentin substrate derived from a pre-reacted glass-polyalkenoate filler in dental adhesive. J Adhes Soc Jpn 1998; 34: Okuda M, Pereira PNR, Nikaido T, Yoshimitsu K, Tagami J. Evaluation of caries inhibition effect with confocal laser scanning microscope. J Dent Res 2000; 79(Special Issue): 147, Abstract No Sonoda H, Okuda M, Sasafuchi Y, Kitasako Y, Nikaido T, Otsuki M, Tagami J. Secondary caries inhibition around Reactmer in vivo. Japan J Conserv Dent 2000; 43 (Special Issue): Friedl KH, Schmalz G, Hiller KA, Shams M. Resin-modified glass ionomer cements: fluoride release and influence on Streptococcus mutans growth. Eur J Oral Sci 1997; 105: Nishio M, Yamamoto K. The anti-dental plaque effect of fluoride releasing light-cured composite resin restorative materials. Japan J Conserv Dent 2002; 45: Tsubota Y, Mukai Y, Hanaoka K. The application of S- PRG powder in the curative treatment of dental hypersesitivity in vitro. Japan J Conserv Dent 2006; 49: Sonoda Η, Sasafuchi YM, Kitasako Υ, Arakawa Μ, Otsuki Μ, Tagami J. Pulpal response to a fluoridereleasing all-in-one resin bonding systems. Oper Dent 2002; 27: Matis BA, Cochran MA, Carlson TJ, Eckert GJ, Kulapongs KJ. Giomer composite and microfilled composite in clinical double blind study. IADR/AADR/CARD 2002; San Diego Abst.No Yap AUJ, Wattanapayungkul P. Effects of In-office tooth whiteners on hardness of tooth-colored restoratives. Oper Dent 2002; 27: Yap AUJ, Kok BYY. Surface finish of a new hybrid aes-

12 72 Διονυσόπουλος thetic restorative material. Oper Dent 2002; 27: Gordon VV, Shen C, Mjor IA. Effect of light-barrier and pigment on the microhardness of composite resins. IADR/AADR/CADR 2002; San Diego Abst.No Tay FR, Pashley EL, Huang C, Hashimoti M, Sano H, Smales RJ, Pashley DH. The glass ionomer phase in resin based restorative materials. J Dent Res 2001; 80: Huang C, Kei LH, Wei SH, Cheung GS, Tay FR, Pashley DH. The influence of resin-based restorative materials on artificial gap reduction. J Adhes Dent 2002; 4:61-71.

ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2014 28(3): 119-124 119

ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2014 28(3): 119-124 119 ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2014 28(3): 119-124 119 Σχέση αυχενικής οριακής προσαρμογής με την ανάπτυξη δευτερογενούς τερηδόνας σε εμφράξεις ΙΙης ομάδας από υαλοϊνομερή κονία τροποποιημένη με ρητίνη σε νεογιλούς γομφίους

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

BEAUTIFIL Flow Plus ΕΝΕΣΙΜΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΘΙΑ ΚΑΙ ΟΠΙΣΘΙΑ ΔΟΝΤΙΑ

BEAUTIFIL Flow Plus ΕΝΕΣΙΜΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΘΙΑ ΚΑΙ ΟΠΙΣΘΙΑ ΔΟΝΤΙΑ ΕΝΕΣΙΜΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΘΙΑ ΚΑΙ ΟΠΙΣΘΙΑ ΔΟΝΤΙΑ ΔΥΝΑΤΟ ΟΠΩΣ ΕΝΑ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συστήματος αποκατάστασης είναι οι ιδιότητες διάχυσης του φωτός που αντιστοιχούν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Στρατής Παπάζογλου Προσθετολόγος, MS, PhD Επικ. Καθηγητής Οδοντικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Εκτεταμένη απώλεια ιστών Κοιλότητες μεγαλύτερες από τυπικές, συχνά αποκαθυστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ Α ΡΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΩΝ ΕΜΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΤΙΛΒΩΣΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ Α ΡΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΩΝ ΕΜΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΤΙΛΒΩΣΗ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2013,70(1): 21-30 21 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ Α ΡΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΩΝ ΕΜΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΤΙΛΒΩΣΗ. ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ*, Ε. ΚΟΛΙΝΙΩΤΗ-ΚΟΥΜΠΙΑ**, Π. ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ***,

Διαβάστε περισσότερα

Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική

Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική Στρατής Παπάζογλου Επίκ. Καθηγητής Προσθετολόγος, MS, PhD Τι είναι κεραμικά υλικά; Είναι υλικά που αποτελούνται από ενώσεις μετάλλων με μη μεταλλικά στοιχεία Μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης Protofill Το Protofill είναι φώτο-πολυμεριζόμενη μίκρο-υβριδική σύνθετη ρητίνη γενικής χρήσης για αποκαταστάσεις στην πρόσθια και την οπίσθια περιοχή του φραγμού. Η εύπλαστη σύσταση του υλικού και η μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ. 3 ενδείξεις 1 υλικό

ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ. 3 ενδείξεις 1 υλικό ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ 3 ενδείξεις 1 υλικό Το ParaCore διπλού πολυμερισμού είναι μια ενισχυμένη με ύαλο σύνθετη ρητίνη, η οποία είναι ακτινοσκιερή και διαθέσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιόρθωση συντηρητικών αποκαταστάσεων. Μέρος Β. Πρωτόκολλα επιδιόρθωσης αποκαταστάσεων συνθέτων ρητινών

Επιδιόρθωση συντηρητικών αποκαταστάσεων. Μέρος Β. Πρωτόκολλα επιδιόρθωσης αποκαταστάσεων συνθέτων ρητινών ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2014 28(3): 103-117 103 Επιδιόρθωση συντηρητικών αποκαταστάσεων. Μέρος Β. Πρωτόκολλα επιδιόρθωσης αποκαταστάσεων συνθέτων ρητινών 1. Λέκτορας 2. Μεταπτυχιακός φοιτητής 3. Καθηγητής Αντωνιάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ. Your Smile. Our Vision. Ιούνιος-Σεπτέμβριος 2012. Riva Luting. Rok. SeT PP. δώρο. δώρο 50,00 230,00 175,00. Συσκευασία σκόνη-υγρό

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ. Your Smile. Our Vision. Ιούνιος-Σεπτέμβριος 2012. Riva Luting. Rok. SeT PP. δώρο. δώρο 50,00 230,00 175,00. Συσκευασία σκόνη-υγρό ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ Ιούνιος-Σεπτέμβριος 2012 Riva Luting ΥΑΛΟΪΟΝΟΜΕΡης κονία Συσκευασία σκόνη-υγρό 50,00 SeT PP Rok Ρητινώδης κονία Ασσορτί συσκευασία 5 συριγγών 230,00 15 άξονες ρητίνηςυαλονημάτων Twin Luscent

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοπολυμεριζόμενος οδοντικός συγκολλητικός παράγοντας γενικής χρήσεως. Όλη η δύναμη που χρειάζεστε σε μία σταγόνα.

Φωτοπολυμεριζόμενος οδοντικός συγκολλητικός παράγοντας γενικής χρήσεως. Όλη η δύναμη που χρειάζεστε σε μία σταγόνα. Φωτοπολυμεριζόμενος οδοντικός συγκολλητικός παράγοντας γενικής χρήσεως Όλη η δύναμη που χρειάζεστε σε μία σταγόνα. ONE COAT BOND: Υπερσυμπυκνωμένο. Ενός συστατικού. Τοποθέτηση σε ένα βήμα. Αυτό είναι που

Διαβάστε περισσότερα

Fill-Up! Βαθύ. Γρήγορο. Τέλειο.

Fill-Up! Βαθύ. Γρήγορο. Τέλειο. ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΘΕΤΗ ΡΗΤΙΝΗ ΜΑΖΙΚΗΣ ΠΛΗΡΩΣΗΣ Fill-Up! Βαθύ. Γρήγορο. Τέλειο. www.coltene.com Βαθύ Απεριόριστο πάχος στρώματος της έμφραξης, καθώς το Fill-Up! είναι διπλού πολυμερισμού Εγγυημένος

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά συντηρητικών αποκαταστάσεων νεογιλών γομφίων - Ανασκόπηση κλινικών μελετών

Υλικά συντηρητικών αποκαταστάσεων νεογιλών γομφίων - Ανασκόπηση κλινικών μελετών ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2014 28(1): 19-60 Υλικά συντηρητικών αποκαταστάσεων νεογιλών γομφίων - Ανασκόπηση κλινικών μελετών 1. Παιδοδοντίατρος, Υπ. Διδάκτωρ Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Μανάκου Α. 1 Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ: Η Διαφορά της ΓΕΝΙΚΗΣ απο την ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ οδοντιατρικής,είναι: Γενικη οδοντιατρκή: Αφορά την υγεία του στόματος,καθώς και την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη μικροδιείσδυσης εμφράξεων με υαλοϊονομερείς κονίες και σύνθετη ρητίνη σε νεογιλά δόντια

Μελέτη μικροδιείσδυσης εμφράξεων με υαλοϊονομερείς κονίες και σύνθετη ρητίνη σε νεογιλά δόντια 106 ΜΕΛΕΤΗ ΜΙΚΡΟΔΙΕΙΣΔΥΣΗΣ ΕΜΦΡΑΞΕΩΝ ΜΕ ΥΑΛΟΪΟΝΟΜΕΡΕΙΣ ΚΟΝΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΤΗ ΡΗΤΙΝΗ ΣΕ ΝΕΟΓΙΛΑ ΔΟΝΤΙΑ Μελέτη μικροδιείσδυσης εμφράξεων με υαλοϊονομερείς κονίες και σύνθετη ρητίνη σε νεογιλά δόντια Τολίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ορθοδοντική ΣTOMA 2014; 42 : 177-185 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ε. ΓΕΩΡΓΑΚΑ 1, Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 2, Ε. ΜΑΡΚΟΒΙΤΣΗ-ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανασύσταση κολοβώματος με τη χρήση. σύνθετης ρητίνης χαμηλού

Ανασύσταση κολοβώματος με τη χρήση. σύνθετης ρητίνης χαμηλού 18 De n t a l Tr i b u n e Greek Edition Ανασύσταση κολοβώματος με τη χρήση μιας σύνθετης ρητίνης διπλού πολυμερισμού και θεραπεία με ολο-κεραμικές εργασίες Senior Consuiltant Prof. Dr. Juergen Manhart

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 04 ΥΛΙΚΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 Ταξινόμηση ΣΥ 2 Διάφοροι Τύποι ινών 3 Ίνες Άνθρακα -υψηλές ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ. Συγκριτική μελέτη in vitro της αντιτερηδονογόνου δράσης σύγχρονων φθοριούχων υλικών συντηρητικών αποκαταστάσεων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ. Συγκριτική μελέτη in vitro της αντιτερηδονογόνου δράσης σύγχρονων φθοριούχων υλικών συντηρητικών αποκαταστάσεων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Συγκριτική μελέτη in vitro της αντιτερηδονογόνου δράσης σύγχρονων φθοριούχων υλικών συντηρητικών αποκαταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Φειδιππίδου 55, 115 27 Γουδή Τηλ: 210 77 95 747. www.vitsaropoulos.gr e-mail: info@vitsaropoulos.gr ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ Φειδιππίδου 55, 115 27 Γουδή Τηλ: 210 77 95 747. www.vitsaropoulos.gr e-mail: info@vitsaropoulos.gr ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΤΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΙΟ ΟΡΘΗ ΔΙΑΝΟΜΗ ΙΑΤΡΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Aριθµός Πιστοποιητικού: ΤΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΙΟ EN ISO 9001 ΕΚΕΒΥΛ ΗΤΑΣ Aριθµός Πιστοποιητικού: 2006V185RN ΔΥ8/1348/2004 ΕΚΕΒΥΛ Aριθµός

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Ερωτήσεις & Απαντήσεις Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe www.placcontrol.gr/interdentalgel Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe 1. Τι είναι το Μεσοδόντιο Ζελέ (Gel) της

Διαβάστε περισσότερα

FroiPlak FroiDent ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. Στοματικής Υγιεινής

FroiPlak FroiDent ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. Στοματικής Υγιεινής ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ πληρησ σειρα προϊοντων Στοματικς Υγιεινς ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κατά της μικροβιακς πλάκας... ΟΥΛΙΤΙΔΑ - ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΙΤΙΔΑ...και του ερεθισμού των ούλων 500 ml & Στοματικό Διάλυμα Χλωρεξιδίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 2 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Anaxdent. New Outline by Michel Magne. Οι οδηγίες που ακολουθούν αφορούν το εγχειρίδιο του υλικού και θα πρέπει να συνδυάζονται µε αυτό.

Anaxdent. New Outline by Michel Magne. Οι οδηγίες που ακολουθούν αφορούν το εγχειρίδιο του υλικού και θα πρέπει να συνδυάζονται µε αυτό. Anaxdent New Outline by Michel Magne Οι οδηγίες που ακολουθούν αφορούν το εγχειρίδιο του υλικού και θα πρέπει να συνδυάζονται µε αυτό. Σελίδα 4 Πολυµέθυλο-µεθακρυλικό στο χρώµα των δοντιών. Το new outline

Διαβάστε περισσότερα

Ελαφρές κυψελωτές πλάκες - ένα νέο προϊόν για την επιπλοποιία και ξυλουργική. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ και ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Ελαφρές κυψελωτές πλάκες - ένα νέο προϊόν για την επιπλοποιία και ξυλουργική. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ και ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ελαφρές κυψελωτές πλάκες - ένα νέο προϊόν για την επιπλοποιία και ξυλουργική ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ και ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Σχολή ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη της κλινικής συμπεριφοράς τριών εμφρακτικών υλικών σε αποκαταστάσεις ΙΙης ομάδας νεογιλών δοντιών - Μελέτη ανάκτησης

Συγκριτική μελέτη της κλινικής συμπεριφοράς τριών εμφρακτικών υλικών σε αποκαταστάσεις ΙΙης ομάδας νεογιλών δοντιών - Μελέτη ανάκτησης ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2014 28 (1): 3-17 3 Συγκριτική μελέτη της κλινικής συμπεριφοράς τριών εμφρακτικών υλικών σε αποκαταστάσεις ΙΙης ομάδας νεογιλών δοντιών - Μελέτη ανάκτησης 1. Παιδοδοντίατρος, Υπ. Διδάκτωρ Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr 1 Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Eγνατία 88, 546 23 Θεσσαλονίκη Tηλ.: (2310) 270 550, 270 850 Fax: (2310) 270 850 e-mail: newdent@otenet.gr

Eγνατία 88, 546 23 Θεσσαλονίκη Tηλ.: (2310) 270 550, 270 850 Fax: (2310) 270 850 e-mail: newdent@otenet.gr Eγνατία 88, 546 23 Θεσσαλονίκη Tηλ.: (2310) 270 550, 270 850 Fax: (2310) 270 850 e-mail: newdent@otenet.gr Για την απόδοση του λευκού και του κόκκινου Φωτοπολυμεριζόμενη Mικροκεραμική Σύνθετη Ρητίνη GUM

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΩΣΟΡΙΣΑΤΕ ΣΤΟΥΣ DENTALISTS!

ΚΑΛΩΣΟΡΙΣΑΤΕ ΣΤΟΥΣ DENTALISTS! DENTAL PROGRAMME 2015 2016 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΛΩΣΟΡΙΣΑΤΕ ΣΤΟΥΣ DENTALISTS! Αγαπητέ πελάτη, Έχετε επιλέξει τον κατάλογο αυτό επιθυμώντας να αποκτήσετε μία πλήρη εικόνα των προϊόντων μας. Λαμβάνοντας υπόψη την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -OΣΤΑ -ΔΟΝΤΙΑ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΝΕΣ ΠΥΡΙΤΙΟΥ -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ Nacre (μαργαρο, σεντεφι) 95% Ανοργανη φαση=ανθρακικο

Διαβάστε περισσότερα

Αποχρώσεις αδαµαντίνης: A1, A2, A3, W. B2, D2,W Αποχρώσεις ηµιδιαφάνειας: CT, GT, BT, AT. Νανοϋβριδική ρητίνη

Αποχρώσεις αδαµαντίνης: A1, A2, A3, W. B2, D2,W Αποχρώσεις ηµιδιαφάνειας: CT, GT, BT, AT. Νανοϋβριδική ρητίνη Filtek Ultimate Βασίζεται στην µοναδική νανοτεχνολογία της 3Μ ΕSPE που συνδυάζει άριστη αντοχή και φυσική λάµψη. Άριστη αισθητική, χαµαιλεοντισµός, ευελιξία για µονοστρωµατική η διαστρωµατική τεχνική,

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 Ο ΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 Ο ΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Πριν την τοποθέτηση ενδορριζικού προκατασκευασµένου άξονα αφαιρείται η γουταπέρκα από το ριζικό σωλήνα έτσι ώστε να παραµείνουν ακρορριζικά: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

138 Η δραση των ενασβεστιωτικων συστηματων ασβεστιου - φωσφορου στην αναχαιτιση αρχομενων τερηδονικων βλαβων της αδαμαντινης

138 Η δραση των ενασβεστιωτικων συστηματων ασβεστιου - φωσφορου στην αναχαιτιση αρχομενων τερηδονικων βλαβων της αδαμαντινης 138 Η δραση των ενασβεστιωτικων συστηματων ασβεστιου - φωσφορου στην αναχαιτιση αρχομενων τερηδονικων βλαβων της αδαμαντινης Η δράση των ενασβεστιωτικών συστημάτων ασβεστίου - φωσφόρου στην αναχαίτιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟ-ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΕΣ ΡΗΤΙΝΩ ΕΙΣ ΚΟΝΙΕΣ. Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ.

ΑΥΤΟ-ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΕΣ ΡΗΤΙΝΩ ΕΙΣ ΚΟΝΙΕΣ. Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2012,69(2): 47-62 47 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΑΥΤΟ-ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΕΣ ΡΗΤΙΝΩ ΕΙΣ ΚΟΝΙΕΣ. Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Ε. ΠΑΠΠΑ*, Α. ΚΟΥΡΣΟΥΜΗΣ**, Ε. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ*** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Ο ι αύτο-συγκολλητικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Η ακτινοβολία χ που εξέρχεται από το σώμα, αλληλεπιδρά με το φθορίζον στρώμα της ΕΠ, μετατρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων

2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 2.4 Η γλώσσα της χημείας - Αριθμός οξείδωσης- Γραφή χημικών τύπων και εισαγωγή στην ονοματολογία των ενώσεων 12.1. Πόσες είναι οι γνωστές χημικές ενώσεις; Τουλάχιστον δέκα εκατομμύρια γνωστές ενώσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή 2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Απλώς εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον!

Απλώς εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον! Απλώς εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον! CLEARFIL MAJESTY TM ES-2 Θα εκπλαγείτε με τη συνδυαστική ικανότητα αυτής της μοναδικής σύνθετης ρητίνης σε κάθε κλινικό περιστατικό όταν τη χρησιμοποιείτε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ TMHMA ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ σε Παιδιά, Εφήβους και Ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Διορθωμένη Στοματογναθοπροσωπική Χειρουργική

Διορθωμένη Στοματογναθοπροσωπική Χειρουργική Διορθωμένη Στοματογναθοπροσωπική Χειρουργική ΣTOMA 2010; 38 : 289-296 Bιβλιογραφική ανασκόπηση Η σημασία της διατήρησης της οστικής μάζας σε φατνία εξαχθέντων δοντιών. Τεχνική ατραυματικής εξαγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Ποιο από τα παρακάτω χαρακτηρίζει την αδαµαντίνη: Έχει µεγάλη αντοχή στη θλίψη Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες δεν συνυπολογίζεται για την τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ Β. Κανελλόπουλος, Γ. οµπάζης, Χ. Γιαννουλάκης και Κ. Κυπαρισσίδης Τµήµα Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μελέτη των υλικών των προετοιμασιών σε υφασμάτινο υπόστρωμα, φορητών έργων τέχνης (17ος-20ος αιώνας). Διερεύνηση της χρήσης της τεχνικής της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας

Διαβάστε περισσότερα

Γιορτάζουµε τα 30 Χρόνια DMP DENTAL

Γιορτάζουµε τα 30 Χρόνια DMP DENTAL Born in Greece Γιορτάζουµε τα 30 Χρόνια DMP DENTAL 1985 2015 210 68 98 203 www.hds.gr info@hds.gr 30 Years of Clinical Excellence!! Γιορτάζουµε τα 30 Χρόνια DMP DENTAL Μια πραγµατικά επιτυχηµένη ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

Ασπασία Σαραφιανού Λέκτορας Προσθετολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

Ασπασία Σαραφιανού Λέκτορας Προσθετολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Ασπασία Σαραφιανού Λέκτορας Προσθετολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υψηλή βιοσυμβατότητα Υψηλό μέτρο ελαστικότητας-ακαμψία σκελετού Υψηλό σημείο διαρροής- να μην προκαλείται μόνιμη παραμόρφωση κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία και οδοντόκρεµες

Χηµεία και οδοντόκρεµες Σηµειώσεις για τον καθηγητή Χηµεία και οδοντόκρεµες Τα βασικά συστατικά των οδοντόκρεµων Ενώ η κάθε εταιρεία χρησιµοποιεί τη δική της φόρµουλα για να παρασκευάσει τις οδοντόκρεµές τις, τη γνώση της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση των αλκαλίων στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε ορισμένες κοινές ιδιότητες των αλκαλίων

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

6 ΑΥΤΟΑΝΑΜΙΓΝΥΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΑΣ

6 ΑΥΤΟΑΝΑΜΙΓΝΥΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΑΣ SYNERGY COMPOSITE 6 ΑΥΤΟΑΝΑΜΙΓΝΥΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΑΣ Αυτοαναμιγνυόμενες αποχρώσεις Φυσικό ιριδίζον αποτέλεσμα Ιδανικός χειρισμός SYNERGY ΤΟ SYNERGY D6 ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΥΨΗΛΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

Σπανό Ιωάννη Α.Μ. 148

Σπανό Ιωάννη Α.Μ. 148 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ηλεκτροχημική εναπόθεση και μελέτη των ιδιοτήτων, λεπτών υμενίων μεταβατικών μετάλλων, για παραγωγή H2 Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Ν ο 1 καινοτόμος εταιρεία στην παγκόσμια οδοντιατρική βιομηχανία, για όγδοη συνεχή χρονιά, Anaheim Group

Η Ν ο 1 καινοτόμος εταιρεία στην παγκόσμια οδοντιατρική βιομηχανία, για όγδοη συνεχή χρονιά, Anaheim Group Λύσεις για τον Οδοντίατρο 14 Μαίου - 6 Σεπτεμβρίου 2013 : ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λύσεις για: Αποκαταστάσεις - Εμφράξεις... σελ.2,3 Νέα Προϊόντα (Filtek TM Bulk Fill)... σελ.4 Νέα Προϊόντα (RelyX TM Ultimate)... σελ.5

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορές ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. 16 Ιανουαρίου - 30 Απριλίου 2012 ΙΣΧΥΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ: NEA ΠΡΟΪΟΝΤΑ. Elipar No 76961 Ασύρµατη συσκευή

Προσφορές ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. 16 Ιανουαρίου - 30 Απριλίου 2012 ΙΣΧΥΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ: NEA ΠΡΟΪΟΝΤΑ. Elipar No 76961 Ασύρµατη συσκευή ΙΣΧΥΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ: Προσφορές ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 16 Ιανουαρίου - 30 Απριλίου 2012 NEA ΠΡΟΪΟΝΤΑ Filtek Z550 Νανοϋβριδική Ρητίνη Γενικών Αποκαταστάσεων - Εξέλιξη της Filtek Z250 - µε τεχνολογία Nanofillers.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Scotchbond 1 - Οδηγίες Οδοντιατρικού Συστήματος Συγκόλλησης

Scotchbond 1 - Οδηγίες Οδοντιατρικού Συστήματος Συγκόλλησης Σελίδα 1 από 7 Scotchbond 1 - Οδηγίες Οδοντιατρικού Συστήματος Συγκόλλησης Γενικές Πληροφορίες: Το σύστημα οδοντιατρικών συγκολλήσεων Scotchbond 1 είναι ένα απλό συνδεσμικό σύστημα υγρής μορφής, που προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph Ιωάννης Πούλιος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Η γνώση των µηχανικών ιδιοτήτων των υλικών είναι ουσιώδης για την επιλογή ενδεδειγµένης χρήσης και την µακρόχρονη λειτουργικότητά τους. Στη στοµατική κοιλότητα διαµορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα FotoSan Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα Περίληψη FotoSan αντιβακτηριακή θεραπεία Εντοπισμένη θεραπεία Καταστρέφει βακτήρια, ιούς, μύκητες, πρωτόζωα Χωρίς παρενέργειες Χωρίς αντενδείξεις ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΣΦΑΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Φυσική του Σκελετού Τα οστά πραγματοποιούν τουλάχιστον έξι λειτουργίες στο ανθρώπινο σώμα: 1. Υποστήριξη 2. Κίνηση 3. Προστασία διαφόρων οργάνων 4. Αποθήκευση χημικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση της απόχρωσης στο βάθος πολυμερισμού μιας σύγχρονης σύνθετης ρητίνης

Η επίδραση της απόχρωσης στο βάθος πολυμερισμού μιας σύγχρονης σύνθετης ρητίνης Οδοντική Χειρουργική ΣTOMA 2013; 41 : 31-39 Ερευνητική εργασία Η επίδραση της απόχρωσης στο βάθος πολυμερισμού μιας σύγχρονης σύνθετης ρητίνης Δ. ΔIONYΣOΠOYΛOΣ 1, Ε. ΚΟΛΙΝΙΩΤΗ-ΚΟΥΜΠΙΑ 2 Eργαστήριο Oδοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα και πάχος επικάλυψης Περιεκτικότητα του σκυροδέματος σε τσιμέντο Πρόσθετα Είδος και συγκέντρωση των χλωριούχων αλάτων

Ποιότητα και πάχος επικάλυψης Περιεκτικότητα του σκυροδέματος σε τσιμέντο Πρόσθετα Είδος και συγκέντρωση των χλωριούχων αλάτων Ποιότητα και πάχος επικάλυψης Περιεκτικότητα του σκυροδέματος σε τσιμέντο Πρόσθετα Είδος και συγκέντρωση των χλωριούχων αλάτων Περιβάλλον Μικρός λόγος Ν/Τ εξασφαλίζει πυκνό σκυρόδεμα με μικρή διαπερατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Α.Μ.: 4674 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑΣ: ρ.ελευθερια ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αποκαταστατική οδοντιατρική ελάχιστης παρέμβασης. Μία νέα προσέγγιση στην οδοντική χειρουργική.

Σύγχρονη αποκαταστατική οδοντιατρική ελάχιστης παρέμβασης. Μία νέα προσέγγιση στην οδοντική χειρουργική. Οδοντική Χειρουργική ΣTOMA 2010; 38 : 123-137 Bιβλιογραφική ανασκόπηση Σύγχρονη αποκαταστατική οδοντιατρική ελάχιστης παρέμβασης. Μία νέα προσέγγιση στην οδοντική χειρουργική. Ε. ΚΟΛΙΝΙΩΤΗ - ΚΟΥΜΠΙΑ 1,Π.ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο Νίκος Τσέλιος Eιδικός Προσθετολόγος Απόφοιτος University of Michigan και Baylor College of Dentistry, USA Επιστημονικός Συνεργάτης Προσθετικής Οδοντιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Σχεδιάζοντας το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Επειδή ο ρυθμός ανάπτυξης του φυτού μερικές φορές είναι μεγαλύτερος από την ικανότητα των ριζών να απορροφούν και να μεταφέρουν θρεπτικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών 1525-ΒΕΤ-2013 PhoReSΕ: Ανάκτηση φωσφόρου από τη δευτεροβάθμια εκροή εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών λυμάτων ΠΡΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα