ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΑ8 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΑ8 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ"

Transcript

1 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΑ8 ΤΑΞΗ Α ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ : ΥΓΕΙΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΤΣΑΓΚΑΝΟΥ ΚΑΛΛΙΟΠΗ, ΠΕ02 1

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... σελ.3-4 ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ... σελ ( Ερωτηματολόγιο, αποτελέσματα έρευνας, συμπεράσματα) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ..σελ Η πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής... σελ Η βάση της μεσογειακής πυραμίδας... σελ Οι βιταμίνες... σελ Η οξείδωση και ο ρόλος των αντιοξειδωτικών... σελ Τα ω3 λιπαρά οξέα... σελ Ανακεφαλαίωση των πλεονεκτημάτων της μεσογειακής διατροφής... σελ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ... σελ Προστασία της βιοποικιλότητας και φορείς της... σελ Εναλλακτική κοινότητα Πελίτι... σελ Διεθνές κίνημα slow food... σελ Παγκόσμιο κίνημα terra madre.. σελ Τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα... σελ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ... σελ Σύνδεση του μεσογειακού πολιτισμού με τη μεσογειακή διατροφή... σελ. 57 Η ελιά, το χαρακτηριστικότερο μεσογειακό προϊόν... σελ Τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα ψάρια της Μεσογείου... σελ ΤΕΧΝΗΜΑ: Δημιουργία CD MARE NOSTRUM- ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΓΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ... σελ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... σελ. 90 2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα ερευνητική εργασία αφορά το διατροφικό μεσογειακό μοντέλο, το οποίο εξετάζεται σε σχέση με την υγεία, το περιβάλλον και τον πολιτισμό. Ερεθίσματα για την ενασχόληση με αυτό το θέμα υπήρξαν φαινόμενα της εποχής μας, όπως η μεγάλη εξάπλωση ασθενειών που σχετίζονται με τις σύγχρονες ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες και έχουν πάρει διαστάσεις επιδημίας καθώς και η επίδραση της παγκοσμιοποίησης σ αυτές. Κύριος στόχος της εργασίας αυτής ήταν ο προσανατολισμός της διατροφικής συμπεριφοράς των νέων προς διατροφικά πρότυπα πιο υγιή, όπως επιλογή της τροφής με κριτήριο την θρεπτική της αξία, στροφή στην επιλογή των τοπικών προϊόντων και συνειδητοποίηση ότι η διατροφή αποτελεί μέρος της ευρύτερης κουλτούρας ενός πολιτισμικού χώρου. Η επεξεργασία του θέματος έγινε από 4 ομάδες, στις οποίες χωρίστηκε το θεματικό τμήμα ΕΑ8: την ομάδα των δημοσιογράφων, την ομάδα των διατροφολόγων, την ομάδα των περιβαλλοντολόγων και την ομάδα των λαογράφων. Η ομάδα των δημοσιογράφων είχε ως αντικείμενο τη διερεύνηση των διατροφικών συνηθειών που επικρατούν σήμερα, κυρίως ανάμεσα στους εφήβους, και των παραγόντων που τις διαμορφώνουν. Η ομάδα των διατροφολόγων είχε ως αντικείμενο την ανάδειξη των ευεργετικών επιδράσεων της μεσογειακής διατροφής στην υγεία. Η ομάδα των περιβαλλοντολόγων είχε ως αντικείμενο τη σύνδεση της μεσογειακής διατροφής με την αειφορία και τη βιοποικιλότητα στο μεσογειακό χώρο. Η ομάδα των λαογράφων είχε ως αντικείμενο τη σχέση της διατροφής με την πολιτισμική ταυτότητα του μεσογειακού χώρου. 3

4 Στα πλαίσια των συναντήσεων των ομάδων για την εμπέδωση των διατροφικών συνηθειών του μεσογειακού διατροφικού προτύπου αρκετές φορές γινόταν ένας μικρός μπουφές με τρόφιμα όπως ψωμί ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς, φρούτα και λαχανικά. Παρόμοια δράση πραγματοποιήθηκε και στο τέλος της ημερίδας κατά την οποία έγινε η παρουσίαση των ερευνητικών εργασιών στο κοινό. Τέλος το τέχνημα περιλάμβανε: α. την κατασκευή ενός ταμπλό με υλικό που είχε ως στόχο την ανάδειξη των πλεονεκτημάτων της μεσογειακής διατροφής και β. τη δημιουργία ενός CD με τραγούδια ελληνικά και ξένα για τη γεωγραφική και την πολιτισμική ταυτότητα της Μεσογείου. 4

5 1. ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ (ΟΜΑΔΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ) Η ομάδα μας αποτελούμενη από τους μαθητές Βέλλα Ισίδωρο, Αρβανίτη Χρήστο, Βρεττό Γιώργο και τις μαθήτριες Αντωνοπούλου Μαρία και Γουρουντή Άννα-Μαρία έκανε μια κοινωνική έρευνα με αντικείμενο τη σχέση των εφήβων με την υγιεινή διατροφή. Αρχικά δημιουργήσαμε ένα ερωτηματολόγιο με στόχο τη διερεύνηση των διατροφικών συνηθειών των εφήβων και συγκεκριμένα σε ποιο βαθμό υιοθετούν το μεσογειακό διατροφικό πρότυπο. Η έρευνα έγινε σε δείγμα 30 μαθητών ηλικίας ετών, οι οποίοι ανήκαν και στα δύο φύλα. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1) Πόσο συχνά καταναλώνετε ποσότητες λαχανικών; α) καθημερινά β) συχνά γ) σπανίως 2) Πόσο συχνά καταναλώνετε ποσότητες πρόχειρου φαγητού (junk food); α) καθημερινά β) συχνά γ) σπανίως 3) Πόσες φορές το μήνα καταναλώνετε ανθρακούχα ποτά; α) καθόλου β) 1-2 φορές γ) 3 ή παραπάνω 4) Με ποιο κριτήριο επιλέγετε το φαγητό σας; α) θρεπτικές ουσίες β) γεύση γ) διαφήμιση 5) Πόσο συχνά καταναλώνετε φυσικούς χυμούς; α) καθημερινά β) συχνά γ) σπανίως ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Με βάση τις απαντήσεις που λάβαμε βγάλαμε τα παρακάτω ποσοστά: 1) το 75% των ερωτηθέντων καταναλώνει σπανίως λαχανικά. 2) το 63% των ερωτηθέντων καταναλώνει συχνά πρόχειρο φαγητό (junk food). 3) το 80% των ερωτηθέντων καταναλώνει παραπάνω από τρεις φορές το μήνα ανθρακούχα ποτά. 4) το 87% των ερωτηθέντων επιλέγει το φαγητό του με κριτήριο τη γεύση και το 13% επηρεασμένο από τις διαφημίσεις των προϊόντων. 5) το 49% των ερωτηθέντων καταναλώνει συχνά φυσικούς χυμούς. 5

6 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τα συμπεράσματα που βγάλαμε είναι ότι τα παιδιά δεν υιοθετούν τη μεσογειακή διατροφή, αλλά το αμερικανικό διατροφικό πρότυπο, αφού ένα μεγάλο ποσοστό καταναλώνει ανθυγιεινά φαγητά. Τα αποτελέσματα αυτά είναι ανησυχητικά. Το πρότυπο διατροφής που έχουν υιοθετήσει θα οδηγήσει μακροπρόθεσμα σε σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως ζάχαρο, διαβήτη και καρδιαγγειακά νοσήματα. Συγκεκριμένα: Α) Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι αφού οι νέοι επιλέγουν το φαγητό τους με κριτήριο τη γεύση, οι τροφές που είναι λιγότερο γευστικές, αλλά πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά ( όπως τα όσπρια) δεν καταναλώνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουν πολύτιμα συστατικά που τους είναι χρήσιμα για την ανάπτυξη και τη σωστή λειτουργία του οργανισμού τους. Β) Το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό δεν καταναλώνει συχνά λαχανικά σημαίνει ότι στερείται φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά, όπως ιχνοστοιχεία, βιταμίνες κ.α. που χρειάζεται ο οργανισμός των εφήβων για τη σωστή λειτουργία του. Γ) Ακόμη ένα μεγάλο ποσοστό των νέων καταναλώνει ανθρακούχα ποτά και πρόχειρο φαγητό (junk food), με αποτέλεσμα ο οργανισμός τους να επιβαρύνεται από συντηρητικά και άλλα πρόσθετα (χημικά), χρωστικές ουσίες, κορεσμένα λιπαρά και ζάχαρη. Όλες αυτές οι ουσίες είναι επιβλαβείς για τον οργανισμό του εφήβου και δεν τον βοηθούν στην σωστή ανάπτυξή του. 6

7 Η διαπίστωση είναι ότι οι νέοι δεν υιοθετούν το μεσογειακό διατροφικό πρότυπο, αλλά αντιθέτως είναι προσκολλημένοι στον αμερικανικό τρόπο διατροφής, ο οποίος επιδρά αρνητικά στην υγεία του νέου και διαφέρει ριζικά από το μεσογειακό, μας οδήγησε στην ιδέα να ερευνήσουμε τη σύσταση αυτών των τροφών που καταναλώνουν περισσότερο οι νέοι. Επικεντρώσαμε το ενδιαφέρον μας κυρίως στις 7

8 βλαβερές ουσίες που περιέχουν τα τυποποιημένα κυρίως προϊόντα που προβάλλονται από τη διαφήμιση και καταναλώνουν οι νέοι. Έτσι κατασκευάσαμε έναν πίνακα, ο οποίος καταγράφει αντιπροσωπευτικά ανθυγιεινά τρόφιμα μαζί με την περιεκτικότητά τους σε βλαβερές ουσίες που αναγράφονται στις συσκευασίες τους. Με αυτό τον τρόπο κατανοήσαμε πόσο επιβλαβή είναι τα τρόφιμα αυτά για την υγεία του ανθρώπου. ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥΣ ΠΡΟΙΟΝ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΑΛΑΤΙ ΖΑΧΑΡΗ ΛΙΠΑΡΑ ΤΣΙΧΛΑ ΠΥΚΝΩΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΌΧΙ ΝΑΙ 0.0 g (Ε414) ΚΑΙ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ (Ε141) ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΙΤΡΙΚΟ ΟΞΥ OXI NAI 0.0 g ΧΥΜΟΣ ΤΟΝΟΣΑΛΑΤΑ ΌΧΙ 1 g ΌΧΙ 2 g ΖΑΧΑΡΙΝΗ ΚΥΚΛΑΜΙΚΟ ΝΑΤΡΙΟ (Ε952) ΤΡΥΓΙΚΟ ΟΞΥ(Ε334) ΣΑΚΧΑΡΙΝΙΚΟ ΝΑΤΡΙΟ(Ε954) ΔΙΤΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΝΑΤΡΙΟ(Ε500) ΌΧΙ ΝΑΙ 0.1 g ICE TEA ΑΣΚΟΡΒΙΚΟ ΟΞΥ ΌΧΙ ΝΑΙ 0.0 g ΑΝΘΡΑΚΟΥΧΟ ΠΟΤΟ ΚΙΤΡΙΚΟ ΟΞΥ ΌΧΙ ΝΑΙ 0.0 g ΣΟΚΟΦΡΕΤΑ ΌΧΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 28 g ΚΡΟΥΑΣΑΝ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΟ Ε282 ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ Ε300 ΜΕΣΟ ΟΞΙΝΗΣ Ε300 ΒΕΛΤΙΩΤΙΚΟ ΑΛΕΥΡΙ Ε300 ΝΑΙ ΝΑΙ 24.7 g 8

9 Οι περισσότερες επεξεργασμένες τροφές περιέχουν πρόσθετα, όπως μπορούμε να παρατηρήσουμε στον παραπάνω πίνακα. Τα πρόσθετα τροφίμων είναι φυσικές ή συνθετικές ουσίες που προστίθενται σκόπιμα στα τρόφιμα. Η προσθήκη μπορεί να έχει ως στόχο τη βελτίωση των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών, τη σταθερότητα ή τη συντήρηση των τροφίμων. Τα πρόσθετα τροφίμων ομαδοποιούνται σε κατηγορίες σύμφωνα με την κύρια λειτουργία τους. Σε κάθε πρόσθετο αντιστοιχεί ένας τριψήφιος ή τετραψήφιος αριθμός. Πριν από τον αριθμό υπάρχει η ένδειξη Ε που δηλώνει ότι έχει εγκριθεί η κυκλοφορία του στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κυριότερες κατηγορίες προσθέτων είναι: Οι χρωστικές: είναι ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα και τα ποτά για τους εξής λόγους: α) ξαναδίνουν σε τρόφιμα το φυσικό τους χρώμα που έχει αλλοιωθεί από επεξεργασίες, όπως η παστερίωση, η ξήρανση ή η κατάψυξη. β) ρυθμίζουν το χρωματισμό διαφόρων παρτίδων του ίδιου προϊόντος, ώστε αυτό να είναι ομοιόμορφο και η εμφάνισή του τυποποιημένη. γ) τονίζουν ένα φυσικό χρώμα, ώστε να γίνει περισσότερο ελκυστικό. δ) δίνουν χρώμα σε προϊόντα που κανονικά θα ήταν σχεδόν άχρωμα (καραμέλες, παγωτά, ζελέδες, λικέρ, κ.α.) Τα συντηρητικά: παρατείνουν το χρόνο διατήρησης των τροφίμων προστατεύοντάς τα από τις αλλοιώσεις που προκαλούνται από τους μικροοργανισμούς. Τα αντιοξειδωτικά: παρατείνουν το χρόνο διατήρησης των τροφίμων που περιέχουν λίπη προστατεύοντάς τα από τις αλλοιώσεις που προκαλούνται από την οξείδωση (όπως το τάγγισμα των λιπών και οι μεταβολές χρώματος). Οι γαλακτωματοποιητές: επιτρέπουν το σχηματισμό ή τη διατήρηση ομοιογενούς μείγματος δύο ή περισσοτέρων μη μειγνυόμενων ουσιών, όπως το λίπος και το νερό, σε ένα τρόφιμο. Οι σταθεροποιητές: επιτρέπουν τη διατήρηση της φυσικο-χημικής κατάστασης ενός τροφίμου, δηλαδή επιτρέπουν τη διατήρηση της ομοιογενούς διασποράς δύο ή περισσότερων μη μειγνυόμενων ουσιών σε ένα τρόφιμο. Όπως δηλώνει και η ονομασία τους, σταθεροποιούν την υφή των τροφίμων, ώστε να μην διαχωρίζονται τα συστατικά από τα οποία συντίθενται. 9

10 Τα πυκνωτικά μέσα: για να παραταθεί η σταθερότητα των τροφίμων εκείνων που αποτελούνται από μείγμα διαφορετικών ουσιών προστίθενται τα πυκνωτικά μέσα, ουσίες που αυξάνουν το ιξώδες του τροφίμου, δηλ. το καθιστούν πιο παχύρευστο, ώστε να μειώνεται η κινητικότητα των αιωρουμένων σταγονιδίων και να επιβραδύνεται η συνένωσή τους. Για την κωδικοποίηση των προσθέτων χρησιμοποιούνται οι εξής κωδικοί: Ε100-Ε199 για τις χρωστικές ουσίες Ε200-Ε299 για τα συντηρητικά Ε300-Ε399 για τα αντιοξειδωτικά Ε400-Ε499 για τα πυκνωτικά μέσα και τους σταθεροποιητές Ε500 κ.ε. για διάφορες άλλες κατηγορίες προσθέτων. Όπως μπορούμε να δούμε στον πίνακα τα τρόφιμα των οποίων τη σύσταση εξετάσαμε περιέχουν συντηρητικά, χρωστικές ουσίες, πυκνωτικά μέσα, αντιοξειδωτικά ( ασκορβικό οξύ, κιτρικό οξύ, τρυγικό οξύ) και βελτιωτικά. Αν και όλα τα επιτρεπόμενα από τη νομοθεσία πρόσθετα θεωρούνται ακίνδυνα, εντούτοις αρκετά συχνά οι απόψεις περί ασφάλειας αναθεωρούνται, όταν από την ευρεία και μακροχρόνια χρήση ενός προσθέτου προκύψουν προβλήματα υγείας σε μερικούς ανθρώπους. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να απαγορευθεί η κυκλοφορία του. Πολλά από τα επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν τα λεγόμενα trans λιπαρά, τα οποία δεν αναγράφονται πάντα στις συσκευασίες τους. Κάποιες βιομηχανίες δηλώνουν την ύπαρξή τους με την ένδειξη «υδρογονωμένα λίπη» ή «μερικώς υδρογονωμένα λίπη», ονομασία που οφείλεται σε μια επεξεργασία που έχουν υποστεί, την υδρογόνωση. Επειδή τα σπορέλαια είναι ευαίσθητα στην υψηλή θερμοκρασία και οξειδώνονται εύκολα, η βιομηχανία τροφίμων οδηγήθηκε στην παρασκευή στερεότερων και πιο εύχρηστων μορφών λίπους (μαργαρίνη, μαγειρικά λίπη) χρησιμοποιώντας υγρές μορφές λίπους (σπορέλαια). Αυτά είναι τα λεγόμενα υδρογονωμένα λίπη. Αν και έχουν φυτική προέλευση (ακόρεστα), βρίσκονται σε στερεά μορφή εξαιτίας της υδρογόνωσης. Με την υδρογόνωση όμως αλλάζει η μορφολογία των φυτικών λιπαρών οξέων με αρνητική επίδραση στον μεταβολισμό των λιποπρωτεϊνών και καταστρέφοντας μεγάλο μέρος της βιταμίνης Α. 10

11 2. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ (ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ) Η ομάδα μας αποτελούμενη από τις μαθήτριες Αντωνιάδου Μαρίνα, Γκάγκαλη Άννα και Μπαλτά Ελπίδα και τους μαθητές Γαβρίδη Νίκο και Δεδελούδη Σωτήρη διερεύνησε το διατροφικό μοντέλο της μεσογειακής διατροφής και τα οφέλη του στην υγεία έχοντας ως αφετηρία την πυραμίδα. 11

12 Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Μεσογειακή Διατροφή επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κίς για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής που συμπεριλαμβανόταν στην μελέτη 7 χωρών. Μελέτησε τα διάφορα χαρακτηριστικά των κατοίκων από 7 χώρες μέσα στις οποίες ήταν και η Ελλάδα, ειδικότερα ένας πληθυσμός από την Κρήτη. Στην διάρκεια της μελέτης διαπιστώθηκε ότι οι κάτοικοι της Κρήτης είχαν χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου και καρδιοπαθειών, ενώ είχαν πολύ μεγαλύτερο μέσο όρο ζωής. Ανακάλυψε πως η Κρήτη είχε και κάτι που ξεχώριζε από τις υπόλοιπες περιοχές, μια πολύ διαφορετική διατροφή η οποία με τα χρόνια και μετά από πολλές μελέτες αποτέλεσε αυτό που ονομάζουμε σήμερα Μεσογειακή Διατροφή. Για να γίνει πιο κατανοητή η Μεσογειακή Διατροφή υπάρχει η πυραμίδα, στην οποία συμπεριλαμβάνονται όλες οι ομάδες των τροφών. Η κάθε ομάδα τροφίμων μας δίνει διαφορετικά θρεπτικά συστατικά, γι αυτό και πρέπει να τρώμε απ όλα. Εκείνο στο οποίο διαφοροποιούνται οι τροφές είναι η συχνότητα κατανάλωσής τους, καθώς άλλες πρέπει να καταναλώνονται σε καθημερινή βάση και άλλες σε εβδομαδιαία, ενώ το κρέας σε μηνιαία. Στη βάση της πυραμίδας βρίσκουμε τα τρόφιμα που πρέπει να καταναλώνουμε καθημερινά, δηλαδή: υδατάνθρακες (ψωμί, ρύζι, πατάτες, ζυμαρικά, δημητριακά) φρούτα και λαχανικά, γαλακτοκομικά και ελαιόλαδο. Οι υδατάνθρακες αποτελούν την κύρια πηγή ενέργειας για τον οργανισμό και πρέπει να είναι αδρά επεξεργασμένοι για να διατηρούν τις φυτικές τους ίνες. Η ομάδα των φρούτων και των λαχανικών αποτελεί καλή πηγή αντιοξειδωτικών και βιταμινών, ανόργανων στοιχείων και φυτικών ινών. Η κατανάλωσή τους δρα προστατευτικά όσον αφορά στον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαφόρων μορφών καρκίνου. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν πηγή τόσο ανόργανων στοιχείων και βιταμινών, με πιο γνωστό το ασβέστιο, όσο και πρωτεϊνών υψηλής διατροφικής αξίας. Το ασβέστιο είναι απαραίτητο όχι μόνο για το χτίσιμο γερών οστών κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του σώματος, αλλά και για τη διατήρηση της οστικής μάζας κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής. Τα γαλακτοκομικά όμως πρέπει να είναι χαμηλά σε λιπαρά έτσι ώστε να μην λαμβάνουμε τα ζωικά λιπαρά (κορεσμένα), των οποίων η κατανάλωση δημιουργεί προβλήματα στα αγγεία. Τέλος το ελαιόλαδο 12

13 που είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικές ουσίες προστατεύει τον οργανισμό από την στεφανιαία νόσο καθώς μειώνει τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης, ενώ αυξάνει τα επίπεδα της καλής χοληστερόλης. Επιπλέον προστατεύει και από κάποιες μορφές καρκίνου. Στη μέση της πυραμίδας, υπάρχουν τα εβδομαδιαία τρόφιμα, δηλαδή ψάρια, πουλερικά, ελιές, όσπρια, ξηροί καρποί, αυγά και γλυκά. Τα τρόφιμα αυτά είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και καλύτερο θα ήταν η περιεκτικότητα τους σε λίπος να είναι χαμηλή για να παίρνουμε τις πρωτεΐνες και το σίδηρο και όχι τα ζωικά λιπαρά. Τα ψάρια, και κυρίως τα λιπαρά, περιέχουν μεγάλες ποσότητες ω3 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων, τα οποία μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης της στεφανιαίας νόσου. Επιπλέον περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας και διάφορα ανόργανα στοιχεία. Τα πουλερικά και τα αυγά παρέχουν πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής αξίας και σίδηρο εύκολα αφομοιώσιμο από τον οργανισμό. Τα όσπρια δίνουν ενέργεια, έχουν χαμηλά λιπαρά, πολλές φυτικές ίνες και είναι πολύ πλούσια σε πρωτεΐνες (χαμηλότερης όμως βιολογικής αξίας από αυτές του κρέατος και των γαλακτοκομικών) και σε σίδηρο (όχι όμως τόσο απορροφήσιμης μορφής όσο του κρέατος). Οι ξηροί καρποί έχουν κατά κανόνα υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, όπως και το ελαιόλαδο, συντελώντας στη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης στο αίμα. Επίσης είναι πλούσιοι σε βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκεται το κόκκινο κρέας. Αυτό περιέχει πρωτεΐνες υψηλής διατροφικής αξίας, σίδηρο πολύ καλά απορροφήσιμο από τον οργανισμό, βιταμίνες και ψευδάργυρο. Περιέχει όμως και πολλά κορεσμένα λιπαρά οξέα, που έχουν αρνητικές επιδράσεις στην υγεία. Γι αυτό και η συχνότητα κατανάλωσής του πρέπει να είναι περιορισμένη. Οι λόγοι για τους οποίους συστήνεται η Μεσογειακή Διατροφή είναι πλέον κατανοητοί: 1. Μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιοπαθειών, που είναι η συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. 2. Διατηρείται το βάρος μας σε πιο υγιή επίπεδα. 13

14 14

15 15

16 H βάση της Μεσογειακής Πυραμίδας και οι Φυτικές Ίνες Τα δημητριακά μαζί με τα φρούτα και τα λαχανικά βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας λόγω των ιδιαίτερων συστατικών που περιέχουν, των φυτικών ινών. Πρέπει να καταναλώνουμε σε καθημερινή βάση φρούτα και λαχανικά, διότι οι φυτικές ίνες που περιέχουν συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του παχέος εντέρου και μας προστατεύουν από διάφορα νοσήματα. Επιπλέον δημιουργούν αίσθημα κορεσμού καθώς παραμένουν περισσότερο χρόνο στο έντερο. Τέλος οι τροφές που περιέχουν ίνες (φρούτα, λαχανικά, δημητριακά) μας παρέχουν ταυτόχρονα και πολλά άλλα θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνες, μεταλλικά άλατα και αντιοξειδωτικές ουσίες. Γι αυτούς τους λόγους λοιπόν παρά το ότι οι ίνες δεν έχουν θερμιδική αξία είναι απαραίτητο στοιχείο της διατροφής μας. Κατηγορίες Φυτικών Ινών: Οι ίνες είναι όλοι οι πολυσακχαρίτες (υδατάνθρακες) που δεν είναι άμυλο. Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στις κυτταρινούχες που είναι αδιάλυτες και στους μη κυτταρινούχους πολυσακχαρίτες που είναι διαλυτοί. Οι αδιάλυτες ίνες περιέχονται στις τροφές με σύνθετους υδατάνθρακες, όπως ψωμί ολικής άλεσης, πίτουρο, φλούδες από φρούτα και λαχανικά. Οι διαλυτές ίνες περιέχονται σε φρούτα, λαχανικά, ξερά φασόλια, κριθάρι και βρώμη. Η ημερήσια κατανάλωση ινών πρέπει να είναι γρ., δηλαδή άφθονη σαλάτα, μαύρο ψωμί και φρούτα. Τα δημητριακά βρώμης αποτελούν την πιο συμπυκνωμένη πηγή φυτικών ινών. Η συμβολή των ινών στην αντιμετώπιση ασθενειών Η δράση των φυτικών ινών είναι αποτελεσματική για την αντιμετώπιση δύο μεγάλων προβλημάτων υγείας που σήμερα σημειώνουν μεγάλη εξάπλωση στον πληθυσμό: την αύξηση της χοληστερίνης και του ζαχάρου. Συγκεκριμένα οι ίνες με την δράση τους κρατούν σε χαμηλά επίπεδα τη χοληστερόλη και τη γλυκόζη που διοχετεύονται στο αίμα με τους εξής μηχανισμούς: α) Η χολή που εκκρίνεται μέσα στο έντερο περιέχει μεγάλες ποσότητες χοληστερόλης, η οποία επαναρροφάται πάλι από τον οργανισμό. Με την παρουσία πολλών ινών μέσα στο έντερο η χοληστερόλη δεσμεύεται από αυτές και αποβάλλεται με τα κόπρανα. Έτσι έχουμε τη μείωση των επιπέδων της στο αίμα. 16

17 β) Η αύξηση του σακχάρου στο αίμα μετά το γεύμα, αλλά και η ποσότητα ινσουλίνης που θα παραχθεί από το πάγκρεας καθώς και ο χρόνος διοχέτευσής της στο αίμα εξαρτώνται από την ταχύτητα απορρόφησης των υδατανθράκων από το έντερο. Αυτό που πετυχαίνουν οι διαιτητικές ίνες είναι η αργή απορρόφηση των υδατανθράκων από το έντερο προς το αίμα. Έτσι έχουμε μικρότερη αύξηση του σακχάρου στο αίμα αν φάμε μαύρο ψωμί παρά αν φάμε άσπρο. Φρούτα και λαχανικά Τα φρούτα και τα λαχανικά βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας, στην οποία υπάρχουν τα τρόφιμα που πρέπει να καταναλώνουμε καθημερινά. Τρώγοντας φρούτα και λαχανικά δεν υπάρχει κίνδυνος από την υπερβολική κατανάλωση τους, αρκεί η συνολική ενεργειακή πρόσληψη να μην υπερβαίνει την καθημερινή κατανάλωση. Παρέχουν σημαντικές ποσότητες διαιτητικών ινών, πολλά μικροδιατροφικά στοιχεία, όπως μέταλλα, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες. Τα λαχανικά μπορούν να καταναλώνονται βρασμένα με προσθήκη ελαιόλαδου ή ωμά με τη μορφή σαλάτας. Επιπλέον, το να τρώμε τα φρούτα και τα λαχανικά ωμά μας προσφέρουν βιταμίνες, που δεν τις προσλαμβάνουμε από άλλα τρόφιμα αφού, όταν τα βράζουμε, χάνουν τις περισσότερες από αυτές. Φρούτα και λαχανικά με μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνες: Βιταμίνη C: ακτινίδια, πορτοκάλια, φράουλες, πιπεριές και μπρόκολα Βιταμίνη Κ: μαρούλι, σπανάκι, λαχανίδα Βιταμίνη Β 9: σπανάκι, φασολάκια, πορτοκάλια. Τα πορτοκάλια περιέχουν βιταμίνη Β 9, C. To σπανάκι περιέχει βιταμίνη Β 9, Α, Β 1, Κ. Οι μπανάνες περιέχουν βιταμίνη Β 6. Τα φυλλώδη λαχανικά περιέχουν βιταμίνη Β 2. Ο αρακάς περιέχει βιταμίνη Β 1. Το αβοκάντο περιέχει βιταμίνες Β5 και Β7 17

18 Υδατάνθρακες Οι αδρά επεξεργασμένοι υδατάνθρακες βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας λόγω των φυτικών ινών που περιέχουν και συνιστάται η καθημερινή κατανάλωση τους. Τα φυτά συνθέτουν υδατάνθρακες από CO 2 και H 2 Ο. Οι υδατάνθρακες πρέπει να είναι η κύρια πηγή ενέργειας στη διατροφή του ανθρώπου. Ο ανθρώπινος οργανισμός έχει πολύ μικρή αποθηκευτική δυνατότητα για τους υδατάνθρακες. Καθώς τα συνολικά αποθέματα γλυκόζης στον οργανισμό μας είναι μικρά (εξωκυττάρια γλυκόζη: 10 γρ., γλυκογόνο ήπατος: 75 γρ. και γλυκογόνο μυών: γρ.) σε καθημερινή βάση πρέπει να καταναλώνουμε ικανοποιητικά ποσά υδατανθράκων με την διατροφή μας. Οι υδατάνθρακες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: τα σάκχαρα, τους ολιγοσακχαρίτες και τους πολυσακχαρίτες. Πιο αναλυτικά τα βλέπουμε στον παρακάτω πίνακα: Κατηγορία Υποομάδα Συστατικά Τροφές Σάκχαρα Μονοσακχαρίτες, δισακχαρίτες Γλυκόζη, γαλακτόζη, φρουκτόζη, Μέλι, φρούτα, ζάχαρη, γάλα σακχαρόζη, λακτόζη, μαλτόζη Ολιγοσακχαρίτες Μαλτο-ολιγοσακχαρίτες ραφινόζη, αμυλόζη, Σόγια, αγκινάρες, κρεμμύδια Πολυσακχαρίτες Άμυλο - Μη αμυλούχοι πολυσακχαρίτες Κυτταρίνη, ημικυτταρίνες, πηκτίνες, Ρύζι, ψωμί, πατάτες, ζυμαρικά, φρούτα - λαχανικά 18

19 Ποιες τροφές περιέχουν τις αντίστοιχες κατηγορίες υδατανθράκων: Γλυκόζη Φρουκτόζη : βρίσκονται στα φρούτα και στο μέλι. Λακτόζη: βρίσκεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα Άμυλο: βρίσκεται στα δημητριακά, όσπρια, λαχανικά, ριζώδη χορταρικά Μαλτόζη: βρίσκεται στις τσίχλες, καραμέλες Γλυκογόνο: βρίσκεται στο κρέας Σακχαρόζη: παράγεται από το ζαχαροκάλαμο και τα ζαχαρότευτλα. Πηγές υδατανθράκων λαχανικά φρούτα ρύζι ζάχαρη γάλα δημητριακά όσπρια πατάτες μέλι αυγά Στις υδατανθρακούχες τροφές, πρέπει να λαμβάνεται υπ όψη ο γλυκαιμικός δείκτης, η ποσότητα των φυτικών ινών και ο δείκτης κορεσμού της πείνας. Τι είναι ο Γλυκαιμικός Δείκτης των Υδατανθρακούχων Τροφών Γλυκαιμικός Δείκτης (ΓΔ) είναι η αύξηση του σακχάρου στο αίμα μετά την λήψη 50 γρ. σε υδατάνθρακες. Όλα τα τρόφιμα με δείκτη μεγαλύτερο από 100 αυξάνουν το ζάχαρο στο αίμα περισσότερο από το άσπρο ψωμί. Σε αντίθεση, όσο χαμηλότερος είναι ο ΓΔ, τόση μικρότερη είναι η αύξηση του ζαχάρου. Οι τροφές με χαμηλό ΓΔ μειώνουν τα τριγλυκερίδια του αίματος. Ταυτόχρονα, όσο χαμηλότερος ο ΓΔ τόσο μικρότερη είναι και η έκκριση ινσουλίνης. Τι τιμές παίρνει ο γλυκαιμικός δείκτης των τροφίμων Χαμηλός: κάτω από 55 Μέτριος: Υψηλός: πάνω από 70 19

20 Κατηγοριοποίηση τροφίμων με βάση το γλυκαιμικό δείκτη Χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη έχουν τα λαχανικά, τα όσπρια, πολλά φρούτα, όλα τα γαλακτοκομικά, το κρέας, τα αυγά, το ψάρι, τα θαλασσινά, οι ξηροί καρποί. Τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη Πολύσπορο ψωμί 43, δημητριακά πρωινού ολικής αλέσεως 34 μακαρόνια ολικής αλέσεως 42, ρύζι νυχάκι 50, μήλο 38, αχλάδι 38, ροδάκινο 42, μπανάνα 52, πορτοκάλι 42, φράουλα 40, σταφύλι 53, αρακάς 48, καλαμπόκι 48, καρότα βραστά 41, γλυκοπατάτα ψητή 46, ρεβίθια 28, γίγαντες 31, φακές 44, Φάβα 32, μαυρομάτικα φασόλια 42, άπαχο γάλα 32, μαύρη σοκολάτα 41. Τροφές με μέτριο γλυκαιμικό δείκτη Κεράσια 63, βερίκοκα 57, σύκα ξερά 61, σταφίδες 56, νιφάδες βρώμης 57, μπισκότα με φυτικές ίνες 59, κρουασάν σκέτο 67, πορτοκαλάδα αναψυκτικό 68. Τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη Άσπρο ψωμί 71, απλά δημητριακά πρωινού 77, τηγανητές πατάτες 75, βραστές πατάτες 78, πουρές 85, ποπ κορν 72, κουκιά 79, κολοκύθα 75, καρπούζι 76, χουρμάδες ξηροί

21 ΟΙ ΒΙΤΑΜIΝΕΣ Οι βιταμίνες είναι οργανικές ουσίες που χρειάζεται το σώμα μας σε μικρές ποσότητες. Οι βιταμίνες είναι καταλύτες, δηλαδή υποβοηθούν σημαντικές βιοχημικές αντιδράσεις του οργανισμού συμβάλλοντας στο μεταβολισμό λιπών, πρωτεϊνών και υδατανθράκων και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς πολλές έχουν αντιοξειδωτική δράση. Οι τροφές περιέχουν όλες τις βιταμίνες, όμως μερικές παράγονται επίσης από τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου μας. Ακόμη άλλες προσλαμβάνονται σε πρόδρομες μορφές και υφίστανται τις απαραίτητες αλλαγές στον οργανισμό μας. Η έλλειψή τους έχει ποικίλες επιπτώσεις στον οργανισμό: από ήπια συμπτώματα έως σοβαρά προβλήματα υγείας. Αλλά και η υπερβολική πρόσληψή τους εμπεριέχει επίσης κινδύνους. Οι βιταμίνες ανάλογα με τη διαλυτότητά τους διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: τις υδατοδιαλυτές (διαλύονται στο νερό) και τις λιποδιαλυτές (διαλύονται σε έλαια ή λίπη). Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες δεν αποθηκεύονται στο σώμα και γι αυτό πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά. Οι λιποδιαλυτές μπορούν να αποθηκευτούν σε μεγαλύτερες ποσότητες. (Α) ΟΙ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΕΣ ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β Βιταμίνη Β1 ή θειαμίνη Κύρια δράση της η προστασία του νευρικού συστήματος. Βρίσκεται σε όλες τις φυτικές και ζωικές τροφές και κυρίως στα όσπρια, μαύρο ρύζι, δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά, φρέσκο κρέας και γάλα. Η έλλειψή της προκαλεί κόπωση, ανορεξία, ναυτία, νευρικές διαταραχές ( νόσος μπέρι-μπέρι), αδυναμία μνήμης και ψυχικές διαταραχές. [Ημερήσια δόση:1,2 μg]. Βιταμίνη Β2 ή ριβοφλαβίνη 21

22 Κύρια δράση της η προστασία του δέρματος. Βρίσκεται κυρίως σε ζωικά προϊόντα ( συκώτι, γαλακτοκομικά, κρέας), μαγιά και πράσινα πλατύφυλλα λαχανικά. Η έλλειψη της προκαλεί δερματικά προβλήματα: σκασμένο δέρμα, έκζεμα, φλόγωση, αλλοιώσεις στις επιφάνειες της στοματικής κοιλότητας, πελάγρα. Είναι ευπαθής στην έκθεσή της στο ηλιακό φως. [Ημερήσια δόση 1,6 μg]. Βιταμίνη Β3 ή νιασίνη Κύρια δράση της η προστασία του δέρματος αλλά και του νευρικού συστήματος. Βρίσκεται στο συκώτι, κρέας, ψάρια, δημητριακά ολικής άλεσης, αυγά, αβοκάντο και μανιτάρια. Η έλλειψή της προκαλεί δερματικές αλλοιώσεις (πελάγρα, αλλοιώσεις στη βλεννογόνο του στόματος, του στομάχου και του εντέρου), ανορεξία, διάρροια, αϋπνίες και νευρικές διαταραχές. [Ημερήσια δόση μg]. Βιταμίνη Β5 ή παντοθενικό οξύ Κύρια δράση της η ενίσχυση του ανοσοποιητικού και του νευρικού συστήματος. Βρίσκεται στις περισσότερες φυτικές και ζωικές τροφές, όπως δηλώνει το όνομά της. Η έλλειψή της προκαλεί κόπωση, πονοκέφαλο και αδυναμία. [Ημερήσια δόση 6 μg]. Βιταμίνη Β6 ή πυριδοξίνη Κύρια δράση της η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Βρίσκεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα, κρέας, συκώτι, δημητριακά, όσπρια, λάχανο και μαγιά μπίρας. Η έλλειψή της προκαλεί στα βρέφη και στα νεογνά σπασμούς και υπόχρωμη αναιμία, ενώ σε ενήλικες δερματικές αλλοιώσεις, κούραση και ευαισθησία στις μολύνσεις. [Ημερήσια δόση 2μg]. Βιταμίνη Β12 ή (κυανο)κοβαλαμίνη Κύρια δράση της η συμβολή της στην ανάπτυξη του οργανισμού. Βρίσκεται μόνο στις ζωικές τροφές με μεγαλύτερη αφθονία στο συκώτι και το μοσχαρίσιο κρέας. Σε πολύ μικρές ποσότητες υπάρχει σε φυτικά τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση (τουρσί). Η έλλειψή της εκδηλώνεται με αναιμία και βλάβες του νευρικού συστήματος. [Ημερήσια δόση 3μg]. 22

23 Φολικό οξύ (σημαντική η συμβολή του στο σχηματισμό των κυττάρων) Βρίσκεται στα βαθυπράσινα πλατύφυλλα λαχανικά, στα σπαράγγια, στο λάχανο, στα αναποφλοίωτα δημητριακά, στα όσπρια, στο αβοκάντο, στους ξηρούς καρπούς, στον κρόκο του αυγού, στο συκώτι, στα μανιτάρια και στη μαγιά μπίρας. Η έλλειψή του προκαλεί μεγαλοβλαστική αναιμία που συνοδεύεται από πυρετό, γαστρεντερικές διαταραχές και αδυναμία. [Ημερήσια δόση 200 μg, τα οποία αυξάνονται στην εγκυμοσύνη]. Βιοτίνη ή Βιταμίνη Η Βρίσκεται στη ζύμη, όσπρια, ξηρούς καρπούς, σπανάκι, κουνουπίδι, αβοκάντο, νεφρά, στον κρόκο του αυγού και στο γάλα. [Ημερήσια δόση μg]. Βιταμίνη C ή ασκορβικό οξύ Κύρια δράση της η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Συμμετέχει σε πολλά ενζυμικά συστήματα και είναι απόλυτα απαραίτητη για το σχηματισμό και τη διατήρηση του κολλαγόνου (της πρωτεΐνης που είναι συστατικό των μεμβρανών και του συνδετικού ιστού). Βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στα φρούτα (κυρίως στα εσπεριδοειδή) και στα λαχανικά. Η έλλειψή της προκαλεί σκορβούτο με κύριο χαρακτηριστικό τις αιμορραγίες στα τριχοειδή αγγεία. [Ημερήσια δόση μg]. (Β) ΟΙ ΛΙΠΟΔΙΑΛΥΤΕΣ ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Βιταμίνη Α ή ρετινόλη Βοηθά την όραση, την οστέωση και την οδοντοφυΐα. Απαντάται σε δύο μορφές: ως ρετινόλη, που βρίσκεται σε ζωικά προϊόντα (γαλακτοκομικά, συκώτι, λιπαρά ψάρια, κρόκο του αυγού) και ως βήτα-καροτίνη, που βρίσκεται σε όλα τα φρούτα και τα λαχανικά με έντονο χρώμα (καρότα, πιπεριές, σπανάκι). Η βήτα- καροτίνη αποτελεί προβιταμίνη της βιταμίνης Α (μετατρέπεται από τον οργανισμό σε βιταμίνη Α, όταν 23

24 χρειαστεί). Η έλλειψή της βιταμίνης Α προκαλεί οφθαλμικές παθήσεις και δερματικά προβλήματα. [Ημερήσια δόση 900μg]. Βιταμίνη D ή βιταμίνη του ήλιου Κύριος ρόλος της είναι η ρύθμιση των επιπέδων του ασβεστίου και του φωσφόρου στον οργανισμό. Για τη σύνθεσή της απαραίτητος είναι ο ρόλος της ηλιακής ακτινοβολίας. Δηλαδή οι προβιταμίνες της με την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία μετατρέπονται σε βιταμίνη D από τον ίδιο τον οργανισμό. Γι αυτό και η ανεπαρκής έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει την έλλειψή της. Βρίσκεται σε ζωικές τροφές ( συκώτι, λιπαρά ψάρια, μουρουνέλαιο και κρόκο του αυγού). Η ανεπάρκεια βιταμίνης D προκαλεί ραχίτιδα (στα παιδιά), πόνους στα οστά, οστεοπόρωση, μυϊκή αδυναμία και ευπάθεια στις λοιμώξεις. [Ημερήσια δόση 10μg]. Βιταμίνη Ε ή τοκοφερόλη Η κύρια δράση της είναι αντιπηκτική, δηλ. αποτρέπει το σχηματισμό θρόμβων στο αίμα. Βρίσκεται στα φυτικά έλαια και κυριότερα στο ελαιόλαδο, στα δημητριακά ολικής άλεσης, στη σόγια, στα πράσινα πλατύφυλλα λαχανικά και στα αυγά. Βοηθά στην προστασία από τον τις αιμορραγίες, τον καρκίνο και τις καρδιαγγειακές παθήσεις. [Ημερήσια δόση 12μg]. Βιταμίνη Κ Η κύρια δράση της είναι αντιθρομβωτική, δηλ. αποτρέπει το σχηματισμό θρόμβων στο αίμα ρυθμίζοντας τη σωστή ρευστότητά του. Βρίσκεται στις φυτικές τροφές, κυρίως στα μπρόκολο, λάχανο, μαρούλι, σπανάκι. Τα βακτηρίδια του εντέρου παράγουν αρκετή ποσότητα βιταμίνης Κ. Η έλλειψη της προκαλεί αιμορραγίες σε διάφορα όργανα. [Ημερήσια δόση 70μg]. 24

25 1. Τα δημητριακά ολικής αλέσεως είναι άριστες πηγές βιταμίνης Β 2. Το ψάρι περιέχει βιταμίνη Ε 3. Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο έχει πολυφαινόλες και βιταμίνη Ε 4. Τα αυγά προσφέρουν καλές δόσεις χολίνης, βιταμίνες τις ομάδας Β, ψευδάργυρος, σελήνιο και άλλα αντιοξειδωτικά στοιχεία. ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ Η αξιοποίηση των τροφών από τον ανθρώπινο οργανισμό πραγματοποιείται μέσα από πολύπλοκες βιοχημικές διαδικασίες, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως μεταβολισμός. Από τον μεταβολισμό των τροφών παράγεται η απαραίτητη για τον οργανισμό ενέργεια. Παράλληλα όμως με αυτήν παράγεται και ένας αριθμός πολύ δραστικών χημικών ουσιών που είναι γνωστές ως ελεύθερες ρίζες. Τα προϊόντα αυτά του μεταβολισμού είναι άτομα ή μόρια που έχουν χάσει ένα ηλεκτρόνιο και γι αυτό το λόγο γίνονται εξαιρετικά δραστικά, επειδή έχουν την τάση να δεσμεύουν άλλα άτομα ή μόρια αποσπώντας ηλεκτρόνια από αυτά. Όταν αποσπούν ηλεκτρόνια από μικρόβια που έχουν εισέλθει στον οργανισμό μας, τα καταστρέφουν συμβάλλοντας έτσι στην άμυνα του οργανισμού μας. Παρά τη σημασία που έχουν για την άμυνα του οργανισμού μας έναντι των παθογόνων μικροβίων οι ελεύθερες ρίζες, όταν είναι περισσότερες απ όσες χρειάζονται, η περίσσεια αυτών προσβάλλει τα υγιή κύτταρα των διαφόρων ιστών προκαλώντας ασθένειες. Όταν τα επίπεδα των ελεύθερων ριζών οξυγόνου υπερβαίνουν τα φυσιολογικά όρια, τότε μιλάμε για οξειδωτικό στρες. Οι κυριότεροι παράγοντες που αυξάνουν τα επίπεδα των ελεύθερων ριζών και προκαλούν οξειδωτικό στρες είναι : 1. Το άγχος 2. Η περιβαλλοντική ρύπανση (μόλυνση νερού, αέρα, τροφής) 3. Η ηλιακή υπεριώδης ακτινοβολία 4. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία 5. Η βαριά σωματική άσκηση 25

26 6. Το κάπνισμα 7. Η κακή διατροφή 8. Οι ασθένειες 9. Τα φάρμακα 10. Το αλκοόλ και άλλες τοξικές ουσίες ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ Υπάρχουν κάποιες χημικές ουσίες που μας παρέχουν προστασία από το οξειδωτικό στρες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες και τις οποίες ονομάζουμε αντιοξειδωτικά. Αυτές οι ουσίες μπορούν να αποτρέψουν το οξειδωτικό στρες, γιατί δεσμεύουν και εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες πριν προλάβουν να κάνουν κακό στον οργανισμό μας. Συγκεκριμένα: 1. Προστατεύουν τις κυτταρικές μεμβράνες. 2. Δρουν αντιαλλεργικά σε μεγάλο φάσμα αλλεργιών 3. Βελτιώνουν τη λειτουργική κατάσταση του αμφιβληστροειδούς χιτώνα των ματιών και ενισχύουν την όραση. 4. Διατηρούν το δέρμα ελαστικό και το προφυλάσσουν από την πρόωρη γήρανση περιορίζοντας τη διάσπαση του κολλαγόνου. 5. Βελτιώνουν τις πνευματικές ικανότητες και την ψυχική διάθεση. Όλα τα τρόφιμα της μεσογειακής διατροφής διαθέτουν αντιοξειδωτικά που ανήκουν σε διάφορες κατηγορίες: 26

27 (Α) ΒΙΟΦΑΙΝΟΛΕΣ ΑΝΘΟΚΥΑΝΕΣ: χρωστικές ουσίες των φυτών και των καρπών με μεγάλη χρωματική ποικιλία, όχι μόνο κυανές, όπως δείχνει η ονομασία τους, αλλά και ερυθρές [κόκκινο κρασί, σταφύλια, κεράσια, φράουλες, μελιτζάνες, κόκκινο λάχανο, γλυκοπατάτες]. ΦΛΑΒΟΝΟΕΙΔΗ: φυτικές ουσίες συγγενείς με τις ανθοκυάνες, που οφείλουν την ονομασία τους στο υποκίτρινο χρώμα τους (flavus: ξανθός). Κερκετίνη [κρεμμύδια, μήλα, εσπεριδοειδή, τσάι, σταφύλια, κόκκινο κρασί, φρούτα του δάσους]. Ρουτίνη [κόκκινο κρασί, εσπεριδοειδή, φαγόπυρο]. ΙΣΟΦΛΑΒΟΝΕΣ: είναι φυτοοιστρογόνα [σόγια, μπιζέλια, δημητριακά, ελαιόλαδο]. ΦΑΙΝΟΛΙΚΑ ΟΞΕΑ: σαλικυλικό οξύ, το φυσικό πρόδρομο της ασπιρίνης [λαχανικά, φρούτα, τσάι], ροσμαρινικό οξύ [ρίγανη, δενδρολίβανο, φασκόμηλο]. 27

28 ΟΥΒΙΚΙΝΟΛΕΣ: ουσίες που απαντώνται σε κάθε ζωντανό οργανισμό, αλλά κυρίως σε ζωικές τροφές (θαλασσινά, λιπαρά ψάρια, μοσχαρίσιο κρέας). Κυριότερη το συνένζυμο Q10 με προστατευτική δράση από την υπεριώδη ακτινοβολία [σαρδέλα, σκουμπρί, μοσχάρι, σόγια, δημητριακά, ξηροί καρποί, σπανάκι]. ΛΙΓΝΑΝΕΣ: φυτοοιστρογόνα των σπόρων του σουσαμιού (σησαμίνη, σησαμολίνη), του λιναριού και της κολοκυθιάς, της βρώμης, της σίκαλης, των φασολιών και της σόγιας. ΤΑΝΝΙΝΕΣ: φυτικές ουσίες με στυφή γεύση και συστατικό τους το γαλλικό οξύ [σταφύλια, κυδώνια, λωτοί] ή το ελλαγικό οξύ [ρόδια, καρύδια, φράουλες]. ΦΑΙΝΟΛΕΣ ΤΩΝ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ: φαινολικές ουσίες με καυτερή γεύση- καψαϊκίνη (καυτερή πιπεριά), πιπερίνη (πιπέρι), τζιντζερόλη (πιπερόριζα), μεθυλο-υδροξυχαλκόνη (κανέλλα). 28

29 (Β) ΚΑΡΟΤΕΝΟΕΙΔΗ ΛΥΚΟΠΕΝΙΟ: κόκκινη φυτική χρωστική ουσία (από τα ισχυρότερα αντιοξειδωτικά) [ντομάτα, καρπούζι, πεπόνι, κεράσια, φράουλες]. Β-ΚΑΡΟΤΕΝΙΟ: η χρωστική ουσία του καρότου, απ όπου πήρε το όνομά της [καρότα, σπιρουλίνα, σπανάκι, γλυκοπατάτα, βερίκοκα]. ΛΟΥΤΕΪΝΗ: οφείλει την ονομασία της στο κίτρινο χρώμα της (luteus: κίτρινος) [σκούρα πράσινα φύλλα των λαχανικών (ιδίως σπανάκι), πράσα, καλαμπόκι, μπιζέλια, αβοκάντο, πορτοκάλια και κρόκος αυγού]. ΑΣΤΑΞΑΝΘΙΝΗ: είναι η κοκκινωπή χρωστική ουσία των θαλασσινών [αστακός, σολομός, γαρίδες, καβούρια, όστρακα]. ΣΚΟΥΑΛΕΝΙΟ και ΤΥΡΟΣΟΛΗ: αντιοξειδωτικές ουσίες της ελιάς. Η ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ Τα αντιοξειδωτικά έχουν πολλαπλή δράση: αντιοξειδωτική, αντικαρκινική, αντισηπτική, αντιφλεγμονώδη, προστατευτική των αγγείων από την αθηροσκλήρωση και των αρτηριών από την αρτηριοσκλήρυνση. 29

30 ΛΙΠΟΪΚΟ ΟΞΥ: θειούχο λιπαρό οξύ που δεσμεύει τα βαρέα μέταλλα και αποτρέπει τη γλυκίωση [σπανάκι, μπρόκολο, μπιζέλια, ντομάτα, κόκκινο κρέας, συκότι, πατάτες]. ( Γ) ΘΕΙΟΥΧΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΔΙΣΟΥΛΦΙΔΙΑ: θειούχες ενώσεις με οσμή ιδιαίτερη [ κρεμμύδια, σκόρδα, πράσα]. ΙΣΟΘΕΙΟΚΥΑΝΙΚΑ: θειογλυκοζίτες με καυτερή γεύση, που απαντούν στα σταυρανθή [λάχανο, κουνουπίδι, μπρόκολο, ραπάνι, σινάπι, ρόκα, κάππαρη]. 30

31 ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΛΙΠΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ: ΤΑ Ω3 ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ Τα λίπη είναι ουσίες αδιάλυτες στο νερό και διακρίνονται σε λίπη και έλαια. Τα λίπη έχουν στερεά μορφή, ενώ τα έλαια υγρή. Στη διατροφή ο όρος λίπη χρησιμοποιείται και για τα λίπη και για τα έλαια. Τα λίπη είναι οι πλουσιότερες σε θερμίδες ουσίες και η κατανάλωσή τους εξασφαλίζει ενέργεια. Επιπλέον είναι απαραίτητα για την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών D, E και A. Επίσης τα λίπη περιέχουν και κάποιες αντιοξειδωτικές ουσίες που προστατεύουν από την οξείδωση. Τα λίπη περιέχουν λιπαρά οξέα, τα οποία διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: τα κορεσμένα, τα μονοακόρεστα και τα πολυακόρεστα. Όσο μεγαλύτερη είναι η αναλογία ακόρεστων λιπαρών οξέων (φυτικών ελαίων και ιχθυελαίων) στη διατροφή μας, τόσο ευνοϊκότερες είναι οι επιδράσεις στο καρδιοαγγειακό σύστημα. Αντίθετα η μεγάλη κατανάλωση κορεσμένου λίπους (δηλ. ζωικού) έχει ενοχοποιηθεί για τη δημιουργία αθηροσκλήρωσης. Τα κορεσμένα είναι τα ζωικά λιπαρά οξέα και βρίσκονται στο κόκκινο κρέας, στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα πουλερικά και στα τροπικά φυτικά έλαια. Τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα βρίσκονται στο ελαιόλαδο (ελαϊκό οξύ) και στο αβοκάντο. Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα βρίσκονται στα σπορέλαια και στα ιχθυέλαια και είναι γνωστά ως ω3 και ω6. Τα ω3 λιπαρά οξέα ανήκουν στην κατηγορία των λιπαρών οξέων που δεν μπορεί να παράγει το σώμα μας και επομένως πρέπει να τα προσλαμβάνουμε από την καθημερινή μας διατροφή. Τα πιο γνωστά είδη ω3 λιπαρών οξέων είναι το α-λινολενικό οξύ (ALA), το εικοσαπεντανοϊκό οξύ (ΕPA) και το δεκαεξανοϊκό οξύ (DHA). Το α-λινολενικό οξύ βρίσκεται στον λιναρόσπορο, στο σογέλαιο και στα καρύδια. Τα άλλα δύο είδη είναι ιχθυέλαια και τα βρίσκουμε σε λιπαρά ψάρια όπως το σκουμπρί, ο σολομός, η ρέγκα, ο τόνος και η σαρδέλα. Όταν προσλαμβάνουμε α-λινολενικό οξύ (ALA) από τη διατροφή μας, αυτό μετατρέπεται σε εικοσαπεντανοϊκό οξύ (ΕPA) και δεκαεξανοϊκό οξύ (DHA), τα οποία είναι πιο εύκολα για χρήση από τον οργανισμό μας. Τα ω6 λιπαρά οξέα βρίσκονται κυρίως στα φυτικά έλαια, από τα οποία τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα έχει το λινέλαιο. 31

32 Είναι απαραίτητο να τονίσουμε ότι αυτό που παίζει μεγάλο ρόλο είναι η σωστή αναλογία πρόσληψης των ω3 λιπαρών οξέων σε σχέση με τα ω6 λιπαρά οξέα. Έρευνες έχουν δείξει ότι η Μεσογειακή διατροφή που ευνοεί την αυξημένη πρόσληψη φυτικών ελαίων, ξηρών καρπών και οσπρίων και τη μειωμένη πρόσληψη κόκκινου κρέατος, συνδέεται με την σωστή αναλογία πρόσληψης ω3 λιπαρών οξέων σε σχέση με τα ω6 λιπαρά οξέα. Η σωστή αναλογία πρόσληψης (που είναι 1-4 φορές περισσότερα ω6 λιπαρά οξέα σε σχέση με τα ω3 λιπαρά οξέα) έχει καρδιοπροστατευτική και αντιθρομβωτική δράση. Επιπροσθέτως, είναι πλέον γεγονός ότι η αυξημένη πρόσληψη ω3 λιπαρών οξέων μέσω της κατανάλωσης 3 μερίδων λιπαρών ψαριών (σολομός, σαρδέλες, ρέγκα ή τόνος) εβδομαδιαίως οδηγεί μακροπρόθεσμα σε μείωση της κακής (LDL) χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων. Υπάρχουν ερευνητικές ενδείξεις ότι τα ω3 λιπαρά οξέα έχουν αντιυπερτασική δράση και μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση του κινδύνου θανάτου από εγκεφαλικό επεισόδιο κατά 50% αν καταναλώνονται σε ποσότητα 1500mg εβδομαδιαίως. Τα άτομα που πάσχουν από ζαχαρώδη διαβήτη μπορούν και αυτά να επωφεληθούν από τα ω3 λιπαρά οξέα, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι η κατανάλωσή τους συντελεί στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος και την αύξηση των επιπέδων της καλής (HDL) χοληστερόλης. Ακόμα υπάρχουν ενδείξεις ότι τα ω3 λιπαρά οξέα συντελούν στην αύξηση των επιπέδων ασβεστίου στα οστά και κατά συνέπεια συντελούν στην προφύλαξη της πυκνότητας των οστών και την μείωση του κινδύνου παρουσίας οστεοπόρωσης. 32

33 Ξηροί καρποί ω3 λιπαρά οξέα Φυτικές ίνες Βιταμίνες: Φολικό οξύ, νιασίνη Βιταμίνες (Β 5, Ε) Μέταλλα (Ca, K, P, Zn) Μέταλλα (Ca) φυτικές στερόλες Λιγνάνες (αντιοξειδωτικό) Βιταμίνες (Β 1, Β 2, Ε) Μέταλλα (Zn, Ca,) ω3 λιπαρά οξέα Μέταλλα (Zn, Mg, Fe, Ca, P) Φυτικές ίνες Αναστολή οξείδωσης LDL χοληστερόλης 33

34 Λαχανικά Πηγή β-καροτίνης Λυκοπένιο (αντιοξειδωτικό) Βιταμίνη Ε Φυτικές ίνες Βιταμίνη Ε Μέταλλα (Κάλιο, Σελήνιο) Μέταλλα (Κάλιο, Σελήνιο) β- καροτίνη Βιταμίνη Ε Βιταμίνες (C, E, K) Μέταλλα Μέταλλα (Κάλιο, Σελήνιο) Φολικό οξύ β- καροτενιολουτεϊνη 34

35 ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η αφθονία φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών ουσιών, ακόρεστων λιπαρών οξέων και μικροθρεπτικών συστατικών (βιταμινών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων) έχει πολύ ευεργετικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Οι φυτικές ίνες που περιέχονται στα δημητριακά ολικής άλεσης, στα λαχανικά και στα φρούτα με τη δράση τους κρατούν σε χαμηλά επίπεδα τη χοληστερόλη και τη γλυκόζη που διοχετεύονται στο αίμα με αποτέλεσμα την προστασία από τη χοληστερίνη και το ζάχαρο ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ Τα φυσικά αντιοξειδωτικά είναι χημικές ουσίες που μας παρέχουν προστασία από την οξείδωση που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, τα τοξικά προϊόντα του μεταβολισμού, γιατί τις δεσμεύουν και τις εξουδετερώνουν πριν προλάβουν να βλάψουν οργανισμό μας. ΑΚΟΡΕΣΤΑ ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (ω3 και ω6) που περιέχουν τα φυτικά έλαια (ελαιόλαδο, λινέλαιο) και τα ιχθυέλαια συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης LDL, η οποία όταν οξειδώνεται αποτίθεται στα τοιχώματα των αρτηριών προκαλώντας τη στένωσή τους (αθηροσκλήρωση). ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Οι βιταμίνες είναι καταλύτες, δηλαδή υποβοηθούν σημαντικές βιοχημικές αντιδράσεις του οργανισμού συμβάλλοντας στο μεταβολισμό λιπών, πρωτεϊνών και υδατανθράκων και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς πολλές έχουν αντιοξειδωτική δράση. 35

36 Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Παρ όλα αυτά, η διατροφή του μέσου Έλληνα απέχει πολύ από αυτήν του προτεινόμενου μοντέλου της Μεσογειακής Διατροφής. Εάν το εφαρμόζαμε, θα λειτουργούσε πολύ πιο αποτελεσματικά σε επίπεδο πρόληψης, προστατεύοντας από ασθένειες που ευθύνονται για τα μεγαλύτερα ποσοστά θανάτων στις ανεπτυγμένες χώρες, όπως είναι οι καρδιαγγειακές νόσοι και ο καρκίνος. Η Μεσογειακή Διατροφή μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη πολύ εύκολα με τους εξής τρόπους: Να έχουμε 3 βασικά γεύματα ημερησίως (πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό συν ενδιάμεσα σνάκ.) Να καταναλώνουμε τρόφιμα ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά εποχής. Ως βάση να έχουμε τα φυτικά προϊόντα και όχι τα ζωικά. Να καταναλώνουμε λιπαρά-γλυκά με μέτρο. Να προτιμάμε τα λιγότερο επεξεργασμένα προϊόντα Να υπάρχει συχνή φυσική δραστηριότητα. 36

37 3. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΩΝ) Η ομάδα μας αποτελούμενη από τις μαθήτριες Κόφφα Ιωάννα και Μοράβα Χριστίνα και τους μαθητές Βαγγελάκο Βασίλη και Μπράκα Ελιόν προσπάθησε να συσχετίσει τη μεσογειακή διατροφή με το περιβάλλον και συγκεκριμένα με την εξασφάλιση της αειφορίας και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Το βασικό ερώτημα που θέσαμε ήταν «πώς η επιλογή της Μεσογειακής διατροφής οδηγεί στην προστασία του περιβάλλοντος». Διακρίναμε δύο βασικούς τρόπους με τους οποίους μπορεί αυτό να επιτευχθεί: α) Με την εξοικονόμηση ενέργειας β) Με την προστασία της βιοποικιλότητας (α) Μεσογειακή διατροφή και εξοικονόμηση ενέργειας Επιλέγοντας τη μεσογειακή διατροφή επιβαρύνεται λιγότερο το περιβάλλον, αφού η επιλογή των τοπικών μεσογειακών προϊόντων σημαίνει αυτόματα λιγότερα τροφοχιλιόμετρα, που είναι η απόσταση που διανύουν τα τρόφιμα για να φτάσουν από τον τόπο παραγωγής τους στους καταναλωτές. Αντίθετα η κατανάλωση ξένων προϊόντων προϋποθέτει τη μεταφορά τους πολλές φορές από μακρινές περιοχές, πράγμα που απαιτεί την κατανάλωση περισσότερης ενέργειας με αντίστοιχη επιβάρυνση του περιβάλλοντος. (β) Μεσογειακή διατροφή και προστασία της βιοποικιλότητας Η επιλογή των μεσογειακών προϊόντων προωθεί την καλλιέργεια και τη διατήρηση των ντόπιων ποικιλιών. Πραγματικά, όταν οι καταναλωτές επιλέγουν τα προϊόντα που παράγονται στον τόπο τους, και στη συγκεκριμένη περίπτωση τα προϊόντα της μεσογειακής γης, ενθαρρύνουν τους καλλιεργητές να συνεχίσουν την τοπική τους αγροτική παράδοση διασώζοντας έτσι την ποικιλότητα, που σήμερα απειλείται ιδιαίτερα. 37

38 ΦΟΡΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ: ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΑ Ο μεσογειακός χώρος είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος στο θέμα της διατήρησης της ποικιλότητας. Πολλές σχετικές πρωτοβουλίες ξεκίνησαν από χώρες μεσογειακές και απέκτησαν στη συνέχεια οικουμενικό χαρακτήρα. Οργανώσεις, κοινότητες, κινήματα και δίκτυα είναι τέτοιοι φορείς, των οποίων οι τρόποι δράσης είναι ποικίλοι: οργανώνουν εκδηλώσεις, γιορτές και συνέδρια, πραγματοποιούν συνεργασίες και εκδίδουν έντυπα. (1) ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ «ΠΕΛΙΤΙ» Στον ελληνικό χώρο δραστηριοποιείται η κοινότητα «Πελίτι», που αποτελεί πανελλαδικό δίκτυο καλλιεργητών και κτηνοτρόφων που εργάζονται για τη διατήρηση των ντόπιων ποικιλιών με ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς χρήματα. Οργανώνει γιορτές ανταλλαγής σπόρων από παραδοσιακές ποικιλίες και εκδίδει το ετήσιο έντυπο «από χέρι σε χέρι και από καρδιά σε καρδιά». 38

39 Το Πελίτι θεωρείται η παλαιότερη οργάνωση στο χώρο της κοινωνικής οικονομίας στην Ελλάδα. Είναι μια «εναλλακτική κοινότητα», όπως δηλώνει το σήμα του, που εμπνεύστηκε ο δημιουργός του κ. Παναγιώτης Σαϊνατούδης από έναν ινδιάνικο μύθο. Μια βελανιδιά, όπου άνδρες και γυναίκες είναι πιασμένοι χέρι χέρι σε έναν κύκλο. Από εκεί και το όνομα της οργάνωσης, καθώς πελίτ, στη γλώσσα καταγωγής του εμπνευστή του, στα Ποντιακά, σημαίνει βελανιδιά. Ξεκίνησε τη δράση του το 1995 και εδρεύει στη Δράμα, στο Μεσοχώρι Παρανεστίου. Η φιλοσοφία του Πελίτι πρεσβεύει ότι «... όλοι μας φέρουμε ευθύνη γι' αυτά που γίνονται σε προσωπικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο.... Κατά συνέπεια ο καθένας μας κρατάει ένα μέρος από τη λύση των προβλημάτων...». Οι βασικοί στόχοι του είναι η συλλογή, διατήρηση και διάδοση των ντόπιων ποικιλιών και η ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. (2) ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΙΝΗΜΑ SLOW FOOD Σε διεθνές επίπεδο η ποικιλότητα στον τομέα της διατροφής προωθείται από το κίνημα slow food (αργή τροφή). Πρόκειται για ένα οικοδιατροφικό κίνημα που αποτελεί την απάντηση στο αμερικάνικο διατροφικό πρότυπο του fast food. Ξεκίνησε από την Ιταλία με επικεφαλής τον Carlo Pertini. Υποστηρίζει την τοπική διατροφική κληρονομιά και τις πολιτιστικές παραδόσεις που συνδέονται με αυτήν. Υιοθετεί αργούς ρυθμούς ζωής και έχει σύμβολο το σαλιγκάρι, που εκφράζει τη φιλοσοφία του κινήματος. 39

40 H ιστορική Piazza di Spagna στη Pώμη έμοιαζε το ιδανικό μέρος για να ανοίξει ένα McDonald s, σύμφωνα με τους υπευθύνους της γιγαντιαίας αλυσίδας fast food. Όταν όμως στα μέσα της δεκαετίας του 80 η μεγάλη πολυεθνική ανακοίνωσε την πρόθεσή της, μια ομάδα Iταλών πολιτών με επικεφαλής το δημοσιογράφο Carlo Petrini «εξεγέρθηκε» ενάντια στη νέα μόδα του fast food αντιδρώντας έτσι στην ανερχόμενη μαζικοποίηση της παραγωγής και της κατανάλωσης των τροφίμων και τον κίνδυνο της εξαφάνισης της παραδοσιακής τοπικής ιταλικής κουζίνας και των ιδιαίτερων προϊόντων της. Το 1989, ο Carlo Petrini, ίδρυσε το κίνημα Slow Food. Σήμερα είναι ενεργό σε χώρες και πολιτισμούς πολύ διαφορετικούς. Αριθμεί πάνω από μέλη και γύρω στις 750 τοπικές οργανώσεις. Το Slow Food έχει γίνει ένας δυναμικός φορέας που αναγνωρίζεται τόσο από τους μεμονωμένους αγρότες, όσο και από παγκόσμιους φορείς, όπως ο FAO (Food and Agricultural Organization). 40

41 41

42 42

43 43

44 Slow Food: Μια άλλη αντίληψη για το χρόνο Το «Αργό Φαγητό» δεν αναφέρεται μόνο στη διαδικασία κατανάλωσής του όταν φτάσει στο τραπέζι μας. Περιλαμβάνει όλη την αργή διαδικασία για τη παραγωγή του, την επεξεργασία του μέχρι την προετοιμασία και το μαγείρεμά του με συναίσθηση σεβασμού και αγάπης τόσο για το προϊόν, όσο και για τον «καταναλωτή». Το «Αργό Φαγητό» επιστρέφει έτσι στην πρωταρχική ιερότητα της τροφής, που υπήρξε μια από τις βάσεις της πνευματικότητας του ανθρώπου. Η ζωτική δύναμη του Slow Food βρίσκεται στην ανοικτή νοοτροπία του, που χαρακτηρίζεται από την ισότητα και τον σεβασμό ανάμεσα στις διάφορες διατροφικές και καλλιεργητικές παραδόσεις απ όλο τον κόσμο. Το Slow Food δεν ενδιαφέρεται να προστατέψει τα διάφορα πανάκριβα ελιτίστικα προϊόντα γκουρμέσπεσιαλιτέ, αλλά τις τοπικές γεύσεις και ποικιλίες που αποτελούσαν ανέκαθεν την τροφή του λαού. Μιλάμε για ευαίσθητα και αγαπημένα τρόφιμα, που παράγονται μόνο μια συγκεκριμένη εποχή του χρόνου, σε περιορισμένη κλίμακα. Προϊόντα που θέλουν τον χρόνο τους για να μεγαλώσουν, να ωριμάσουν, να συλλεχθούν και να υποστούν ειδική επεξεργασία. Αυτός ο σεβασμός και η αγάπη στο χρόνο της απόλαυσης, αυτή η επίγνωση ότι η προσοχή και η φροντίδα του ανθρώπου κάνει τα φυτά νοστιμότερα και θρεπτικότερα, είναι αποτέλεσμα μιας ευρύτερης πνευματικής αφύπνισης και ευαισθητοποίησης του πληθυσμού που μαθαίνει να εκτιμάει τα «παλιά καλά πράγματα» και να μην εντυπωσιάζεται από την αμερικάνικη ευκολία και την επικίνδυνη για την υγεία μόδα του πλαστικού φαγητού. Ο χρόνος που αφιερώνεται γενικά στην παραγωγή, στη ζύμωση και στην ωρίμανση των προϊόντων, δίνει βάθος στο άρωμα και τη γεύση τους. Αντίθετα από το καπιταλιστικό δόγμα «ο χρόνος είναι χρήμα», στα πλαίσια του Slow Food, ο χρόνος θεωρείται από μόνος του ένας φυσικός πόρος και χρησιμοποιείται συνειδητά στη διαδικασία της τροφής σαν εργαλείο που μας επιτρέπει να ζούμε ποιοτικά. Επιπλέον διαθέτοντας χρόνο να γευτούμε και να εκτιμήσουμε τα διάφορα τρόφιμα, μπορούμε να κάνουμε σκέψεις για τον τρόπο παραγωγής των τροφίμων που καταναλώνουμε. Μπορούμε να αρχίσουμε να ενοποιούμε την εμπειρία μας ως 44

45 αγοραστές και ως καταναλωτές και αυτό θα αυξήσει την επίγνωση και την απόλαυση γενικά στη ζωή μας. Παύουμε να τρώμε ασυνείδητα ό,τι προωθείται μαζικά και αρχίζουμε να εκτιμούμε τα τοπικά προϊόντα για τη γεύση και το άρωμά τους, γνωρίζοντας τον τόπο παραγωγής τους και ακόμη καλύτερα, γνωρίζοντας τους ίδιους τους παραγωγούς τους. Παύουμε να είμαστε «κομπάρσοι» σε έναν τόσο καίριο τομέα της ζωής μας και αρχίζουμε να γινόμαστε πρωταγωνιστές που αποφασίζουν από πού και από ποιόν θα αγοράσουν τα λαχανικά και τα φρούτα τους. Και ακόμη παραπέρα, κατανοούμε ότι δεν φτάνει να μην χρησιμοποιούνται χημικά λιπάσματα και τροποποιημένοι σπόροι για να έχουμε υγιή φυτά. Χρειάζεται πρώτα και κύρια να υπάρχει τόσο στον παραγωγό, όσο και στον καταναλωτή, η συνείδηση της ευθύνης, του σεβασμού και της αγάπης. Το χωράφι και το τραπέζι της κουζίνας συνδέονται τότε αρμονικά σε μια ενιαία πρόταση ζωής και υγείας. Σήμερα η αλήθεια είναι ότι η ταχύτητα με την οποία οι απαιτήσεις της μαζικής κατανάλωσης «απογυμνώνουν» το τραπέζι μας γευστικά και θρεπτικά, καταστρέφει ταυτόχρονα τη ποικιλότητα και το περιβάλλον. Το κίνημα του Slow Food είναι λοιπόν ένα «οικο-γαστρονομικό κίνημα» που μας υποδεικνύει έναν ολόκληρο τρόπο ζωής και σκέψης: την πνευματική γεωργία και την πνευματική (=συνειδητή) κατανάλωση. Δύο ιταλικές ποικιλίες ντομάτας: παράδειγμα διατήρησης ντόπιων ποικιλιών Στις εύφορες πλαγιές του Βεζούβιου στην νότια Ιταλία, αναπτύσσεται μια ποικιλία μεγάλης γαστρονομικής ιδιαιτερότητας, οι μικρές ντομάτες Πομοντορίνο Αλ Πιέννολο. Είναι οι λιλιπούτειες και σκληρόφλουδες μικρές ντομάτες που μεγαλώνουν σε μεγάλα τσαμπιά σαν σταφύλια, κάτω από τον σκληρό ναπολιτάνικο ήλιο. Η γεύση και το άρωμά τους είναι υπέροχο και οι χωρικοί τις στοιβάζουν κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, για να τις χρησιμοποιήσουν αργότερα για τη παρασκευή της υπέροχης σάλτσας τους και ειδικά του παραδοσιακού ραγού. Όπως συμβαίνει με όλα τα τοπικά προϊόντα που έχουν γαστρονομική αξία, αυτό που κάνει τις ντομάτες αυτές ξεχωριστές, είναι ο συνδυασμός του ιδιαίτερου 45

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την γλυκόζη στο αίμα. Ανάλογα με το αν είναι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη, χυμοί φρούτων, μέλι κλπ) ή σύνθετοι υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Όλοι γνωρίζουμε ότι οι βιταμίνες και τα μεταλλικά στοιχεία είναι σημαντικά για τη διατροφή και την ευεξία μας. Πράγματι, το σώμα δεν μπορεί να λειτουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος!

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! Φαρμακευτικός,Σύλλογος,Θεσσαλονίκης, ΔΙΑ,ΒΙΟΥ,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη20.3.2013 ΑναστασίαΔ.Κόκκαλη ΚλινικόςΔιαιτολόγος Διατροφολόγος ΥπεύθυνηΤομέαΔιαιτολογίαςΙΕΚΞΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η Μεσογειακή διατροφή παρουσιάζει ένα μοντέλο διατροφής στο οποίο διαφοροποιείται από χώρα σε χώρα της Μεσογείου.Άλλο στην Ισπανία, την Ιταλία,την Ελλάδα και την Γιουγκοσλαβία 1. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους:

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Μονοσακχαρίτες γλυκόζη, φρουκτόζη Δισακχαρίτες σακχαρόζη, μαλτόζη, λακτόζη Ολιγοσακχαρίτες καλαμοσάκχαρο Πολυσακχαρίτες άμυλο, κυτταρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Τρόφιμο ονομάζουμε οποιαδήποτε ουσία ή προϊόν, είτε αυτό έχει υποστεί πλήρη ή μερική επεξεργασία είτε όχι, το οποίο μπορεί να καταναλωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Page1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΗΜΕΡΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 10 η ΜΑΙΟΥ 2014 Θέμα: Τρώω σωστά και ισορροπημένα και το απολαμβάνω! «Μεσογειακή Διατροφή και η Αξία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Βιταµίνες και Φυτοχηµικά

Βιταµίνες και Φυτοχηµικά Βιταµίνες και Φυτοχηµικά Βιταµίνες: γενικά Οργανικές ενώσεις Απαιτούνται σε µικρές ποσότητες Λειτουργούν σαν ρυθµιστές--επιτρέπουν την εξέλιξη των µεταβολικών διαδικασιών εν παρέχουν ενέργεια Υπερβολική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Θρεπτικά Συστατικά Η ποιοτική διαφορά µεταξύ των τροφών, έγκειται στη περιεκτικότητα τους σε Θρεπτικά Συστατικά. Για να καταλάβει κανείς, αρκεί να συνειδητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Περιεχόμενα 18/06/2014

Στόχοι. Περιεχόμενα 18/06/2014 Ερωτηματολόγιο γνώσεων μεσογειακής διατροφής, ελαιόλαδου 1. Tα βασικά στοιχεία της σωστής διατροφής είναι : Ισορροπία, Μέτρο, Ποικιλία, Μόνο φυτικές τροφές Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής: «Τρώω σωστά και ισορροπημένα

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΜΕ ΘΕΜΑ: Σωστή διατροφή και άσκηση για τους εφήβους ΚΑΙ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑ: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ -ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΦΑΓΗΤΟ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΟΙ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΣΒΕΣΤΙΟ Πρόκειται για ένα μακρομέταλλο ή μακροστοιχείο ή μακροορυκτό ή ανόργανο στοιχείο. Αντιπροσωπεύει το 2% του σωματικού βάρους. Το 99% του ασβεστίου βρίσκεται στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc. Nutritional Medicine Μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

1 Ο ΕΠΑ.Λ. ΑΘΗΝΩΝ. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ερευνητική εργασία σχολ.έτους 2013-14. Μαυροειδή Θάλεια (ΠΕ06 Αγγλικής Γλώσσας)

1 Ο ΕΠΑ.Λ. ΑΘΗΝΩΝ. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ερευνητική εργασία σχολ.έτους 2013-14. Μαυροειδή Θάλεια (ΠΕ06 Αγγλικής Γλώσσας) 1 Ο ΕΠΑ.Λ. ΑΘΗΝΩΝ Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ερευνητική εργασία σχολ.έτους 2013-14 Μαυροειδή Θάλεια (ΠΕ06 Αγγλικής Γλώσσας) Ανδρικόπουλος Κωνσταντίνος Βινιέρη Κωνσταντίνα Γκάνεβ Κονσταντίν Καραγιαννοπούλου Αντωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «ESCAPE: Μία εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών» ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & Εξετάσεις. Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές

Διατροφή & Εξετάσεις. Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές Διατροφή & Εξετάσεις Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές Αυξημένο stress οδηγεί σε Διατροφικές επιθέσεις H ορμόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ EΙΣΑΓΩΓΗ Στίς 16 Οκτωβρίου 2010 εγκρίθηκε απο την UNESCO η Μεσογειακή Διατροφή ως μέρος της αϋλης

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Η Energon Biotech Α.Ε. κάνει για σας την καλύτερη επιλογή ειδικών τροφίμων και συμπληρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης

Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης 2 ΛΑΒΕΤΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ ΟΛΗ ΗΜΕΡΑ 7 πμ Πρωινό 19 g 10 πμ Σνακ 10 g 12 μμ Μεσημεριανό 19-25 g 4 μμ Σνακ 15 g 7 μμ Βραδινό

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής (10/5/2012) και Δραστηριότητες για την Εβδομάδα 7-13/5/2012 Φετινό θέμα: «Προγραμματίστε σωστά το πιάτο σας:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

1Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ. 5-6 ελιές ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ:4 αποξ.δαμάσκηνα & 5 καρύδια ΒΡΑΔΙΝΟ:1 μερίδα καστανό Ρύζι & Σαλάτα ρόκα & 5-6 ελιές

1Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ. 5-6 ελιές ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ:4 αποξ.δαμάσκηνα & 5 καρύδια ΒΡΑΔΙΝΟ:1 μερίδα καστανό Ρύζι & Σαλάτα ρόκα & 5-6 ελιές 1Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ 1η ΠΡΩΙΝΟ:2 φέτες ψωμί πολύσπορο 1κ.γ. Μαργαρίνη & 2κ.γ. Μαρμελάδα χωρίς ζάχαρη, 1 ποτήρι γάλα, 0 ανάλατα αμύγδαλα ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΟ:1 μερίδα φακές & 1 φέτα ψωμί πολύσπορο & 5-6 ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟ:1 ακτινίδιο

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων Φυσικές χρωστικές των τροφίμων Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός Χρώμα και τρόφιμα Χρώμα: βασικός παράγοντας στην εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Ένα τρόφιμο δεν τρώγεται αν δεν έχει το σωστό χρώμα. Χρώμα

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα