ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ. εκκλησιαστικού ήθους στη σύγχρονη εποχή»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ. εκκλησιαστικού ήθους στη σύγχρονη εποχή»"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΑΛΤΑΜΠΕ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΦΟΙΤΗΤΗ ΕΑΠ ΣΠΟΥ ΕΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟ ΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ «Μελέτη περί εκκοσµίκευσης και θρησκειοποίησης του εκκλησιαστικού ήθους στη σύγχρονη εποχή» ΕΑΠ, Μάιος

2 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Κοινό χαρακτηριστικό των διαφόρων συστηµάτων ηθικής που διαµόρφωσε ο ανθρώπινος βίος και πολιτισµός υπήρξε η αναζήτηση, η γνώση και η κατοχή του αγαθού. Ο ηθικός προβληµατισµός, ο οποίος διακρίνει τον άνθρωπο από τα υπόλοιπα όντα, έχει τις ρίζες του στην ιδιοσυστασία της ανθρώπινης φύσης. Έγινε αντικείµενο ιδιαίτερης έρευνας και σπουδής όταν η αρχαιοελληνική σκέψη µετατόπισε το επίκεντρο της προσοχής και νοηµατοδότησης του κόσµου από την άλογη φύση στον έλλογο άνθρωπο. Έκτοτε η ηθική καθιερώθηκε ως ιδιαίτερος κλάδος της φιλοσοφίας µε αντικείµενο τη θήρευση της αρετής και την κατάκτηση της ευδαιµονίας. Η ηθική, είτε ως θεωρία είτε ως πράξη, συνδέεται στενότατα µε τη λογική γνώση και επιστήµη, συνιστά µια λογική και διανοητική διαδικασία. Τα ποικίλα συστήµατα της ηθικής πηγάζουν και τροφοδοτούνται πάντοτε από αυτούς τους δύο πόλους της λογικής και της θεολογίας, της φιλοσοφίας και της θρησκείας. Όταν το αγαθό και η ευδαιµονία τοποθετούνται επέκεινα του ανθρώπου και του κόσµου, η ηθική νοηµατοδοτείται υπερβατολογικά. Αντίστοιχα, η ηθική γίνεται ανθρωποκεντρική και φυσιοκρατική όταν το νόηµα του αγαθού και της ευδαιµονίας αντλείται ενδοκοσµικά, είτε από τη φύση είτε από τον άνθρωπο 1. Εξάπαντος, όµως, κάθε ηθική, είτε αυτόνοµη ως ενδοκοσµική και ανθρωποκεντρική νοηµατοδότηση του βίου είτε ετερώνυµη ως δεδοµένη θρησκευτική δεοντολογία, αξιώνει κάποιους κανόνες πρακτικής συµπεριφοράς από τα άτοµα που απαρτίζουν ένα κοινωνικό σύνολο. Ονοµάζουµε ήθος ακριβώς αυτή τη συµπεριφορά του κοινωνικού ατόµου που χαρακτηρίζει την ανταπόκριση του «σε ένα αντικειµενικό χρέος, σε ένα δέον που διαβαθµίζεται σε επιµέρους αρετές»(γιανναράς,1979, σ.21) 2. Αν η χριστιανική θεολογία και Εκκλησία παραµένουν στο περιθώριο, δίχως να επηρεάζουν θεσµικά το σύγχρονο πολιτισµό, τούτο οφείλεται στην υιοθέτηση µιας ανεπίκαιρης και χρεοκοπηµένης ηθικής, ανίκανης να αρθρώσει πρόταση και νόηµα ζωής για τον κόσµο, τον άνθρωπο και την ιστορία. Στο νέο περιβάλλον του πλουραλισµού, η χριστιανική θεολογία καλείται να διαλεχθεί δηµιουργικά µε την πολιτιστική και θρησκευτική ποικιλοµορφία του σύγχρονου κόσµου. Οφείλει να 1 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 2 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 2

3 επανεύρει την αληθινή οικουµενικότητα και ανεκτικότητά της, για να προσπεράσει τη µισαλλοδοξία και το φανατισµό 3. Σε αυτή τη µελέτη επιχειρούµε να προσεγγίσουµε τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις του ορθόδοξου ήθους ως πρόταση ζωής και πολιτισµού στην εποχή µας. Ειδικότερα αναλύουµε το ορθόδοξο ήθος µέσα από την Οντολογία του προσώπου που θεµελιώνεται στην ευχαριστιακή θεολογία και εµπειρία της ορθόδοξης Παράδοσης, σε αντιδιαστολή προς κάθε θρησκευτική αλλοτρίωση και δικανική ηθικολογία και σε αντιπαράθεση προς κάθε θεσµική και συµβατική έκφραση της ηθικής. Στην προσπάθεια αυτή θα αναφερθούµε σχηµατικά: α. στο ορθόδοξο ήθος, β. στους πιθανούς τρόπους αλλοίωσης του και τέλος γ. θα συνδέσουµε το ορθόδοξο ήθος µε τα ποικίλα κοινωνικά και ηθικά διλήµµατα της εποχής µας. Β1. Το ορθόδοξο ήθος της Εκκλησίας Ο κτιστός άνθρωπος και ο άκτιστος Θεός, δια του προσώπου ως οντολογικής κατηγορίας, έχουν έναν κοινό τρόπο υπάρξεως. Ο ηθικός προβληµατισµός µπορεί να συσταθεί µονάχα στη βάση του προσωπικού υποκειµένου, του πραγµατικού και εν κοινωνία όντος. Η θετική εκδοχή για την ηθική πρόταση του Wittgenstein αναδύεται µόνο στην προοπτική του προσώπου. Η ηθική είναι προσωπική, ως ο ιδιαίτερος και ελεύθερος τρόπος αποδοχής ενός νοηµατικού πληρώµατος, µιας ηθικής φυσιογνωµίας. Έτσι, η ηθική είναι ζωή. εν είναι λογική δεοντολογία αλλά τέχνη του ωραίου και αυτή µόνο µπορεί να εκφράσει τη ζωή µέσω των πραγµάτων που αξίζουν στον κόσµο. Το ήθος προσδιορίζεται καθοριστικά από βιολογικές,ψυχολογικές, θρησκευτικές, κοινωνικές και άλλες ενδοκοσµικές συνθήκες. Το νόηµα της ηθικής εξαντλείται στη βελτίωση του χαρακτήρα του κοινωνικού ατόµου και του κοινωνικού συνόλου. Όσο η ηθική δεν συνδέει τον προβληµατισµό της µε το ίδιο το είναι του ανθρώπου αλλά µε το πώς πρέπει να είναι ο άνθρωπος, θα αποβαίνει το ψυχολογικό καταφύγιο, το ηθικολογικό προσωπείο της ανθρώπινης ατοµικότητας που επιχειρεί να καλύψει το υπαρξιακό της πρόβληµα. Πριν από κάθε ηθική, το ήθος του ανθρώπου είναι ανάγκη να συνδέεται µε το είναι του ανθρώπου. Γιατί το ήθος του ανθρώπου παραµένει αντικειµενικά απροσδιόριστο. «Το ήθος του ανθρώπου είναι, πριν από όλα, ένα υπαρκτικό γεγονός: η δυναµική πραγµάτωση του πληρώµατος της ύπαρξης και της ζωής ή η αποτυχία αλλοίωση της «κατ αληθείαν» υπόστασής του. Αν το ήθος προκύπτει από την υπαρκτική αλήθεια του ανθρώπου, τότε αυτή και µόνο 3 ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ

4 προσδιορίζει την ηθική του. Η απροσδιοριστία της αλήθειας του συνιστά και απροσδιοριστία του ήθους του 4. Αλλά εκείνο που κυρίως χαρακτηρίζει το ορθόδοξο ήθος είναι ο Χριστολογικός και Χριστοκεντρικός χαρακτήρας του. Η πίστη για τους Πατέρες δεν είναι τίποτε άλλο, παρά ο ίδιος ο Χριστός. Ο Χριστός είναι λοιπόν η ενυπόστατη, η γεµάτη ζωή θεανθρώπινη καθολική πίστη, που µέσα της έχει και την αρετή, τη ζωή δηλαδή και το ήθος. Το χριστοκεντρικό ήθος στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι µια «Ιmitatio Christi»(=µίµηση Χριστού), αλλά η εν Χριστώ ζωή (πρβλ. Νικόλαος Καβάσιλας και άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης) χριστοβίωµα θεανθρώπινη συµβίωση (όπως η άµπελος και τα κλήµατα) καθολική ένδυση του Χριστού, «ίνα πάντα Αυτός ηµίν η έσωθεν και έξωθεν» ευχαριστιακή ενσωµάτωση του Χριστού στους πιστούς και των πιστών στο Χριστό, ή όπως λέγει ο π. Ιουστίνος Πόποβιτς «ενχρίστωση». Ολόκληρη η θεανθρώπινη οικονοµία του Σωτήρος Χριστού για τη σωτηρία µας: η γέννηση, η µεταµόρφωση, η σταύρωση, η ανάσταση κλπ. επαναλαµβάνονται στην Ορθόδοξη Εκκλησία µέσα στη ζωή των χριστιανών, τόσο λειτουργικά σε κάθε Θεία Λειτουργία, όσο και βιωµατικά, στη ζωή του χριστιανού και αυτό είναι το λειτουργικό -ασκητικό ήθος της Ορθοδοξίας. Ώστε το ορθόδοξο χριστιανικό ήθος είναι εκείνο το «ζω ουκέτι εγώ, ζη δε εν εµοί ο Χριστός» (Γαλ. β 20). Αυτή η περιχώρηση της θεανθρώπινης ζωής του Χριστού στον Παύλο και σε κάθε πιστό -όπου ο Χριστός γίνεται για τους χριστιανούς «τα πάντα αντί πάντων», σωµατικά και πνευµατικά (άγιος Ιγνάτιος) -αποτελεί τη συνέχεια και τη συνέπεια για µας του µυστηρίου της υποστατικής ενώσεως των δύο φύσεων στο Θεάνθρωπο Χριστό 5. Β2. Παράγοντες εκκοσµίκευσης και θρησκειοποίησης του εκκλησιαστικού ήθους στη σύγχρονη εποχή. Το πέρασµα από τις ιεροκρατικές δοµές της ρωµαιοκαθολικής κυριαρχίας σε νέες γεωπολιτικές, εθνικές, κοινωνικές και οικονοµικές ανακατατάξεις, σήµανε την πλήρη εκκοσµίκευση των δυτικών κοινωνιών και το τέλος της µεσαιωνικής θεοκρατίας. Η περίοδος των Νέων Χρόνων, η νεωτερικότητα, δεν αποτελεί απλώς µια 4 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 5 ΓΙΕΒΤΙΤΣ Α., «Το Ορθόδοξο χριστιανικό ήθος», στο συλλ. τόµο Μαρτυρία Ορθοδοξίας, εκδ. Εστίας, Αθήνα 1971, σσ

5 κοινωνιολογική, φιλοσοφική ή πολιτική έννοια. εν χαρακτηρίζει µόνο µια ιστορική περίοδο, αλλά µάλλον έναν ολόκληρο πολιτισµό, έναν τρόπο θέασης και αξιολόγησης του κόσµου. Νεωτερικό κράτος, εκκοσµικευµένη κοινωνία, ιλιγγιώδης επιστηµονική πρόοδος, νεωτερική τεχνική, µουσική, ζωγραφική, ήθη, ιδέες και αξίες, η νεωτερικότητα εξελίχθηκε σε κυρίαρχη ιδεολογία του σύγχρονου ανθρώπου. Ένας µεταχριστιανικός κόσµος και πολιτισµός γεννήθηκε. Ο κόσµος που προέκυψε από την Αναγέννηση, τη Μεταρρύθµιση και το ιαφωτισµό, ο πολιτισµός της νεωτερικότητας, στηρίζεται εν πολλοίς στον Χριστιανισµό αλλά δεν είναι χριστιανικός. Ο νεώτερος Ευρωπαϊκός πολιτισµός εκκοσµίκευσε και αποθεολογικοποίησε την χριστιανική µεσαιωνική κληρονοµιά του, αποθεώνοντας τον ίδιο τον άνθρωπο και την ιστορική του δράση. Πρόκειται για ένα κόσµο που, υποσυνείδητα ή εσκεµµένα «οπισθοχώρησε» ή αποσχίσθηκε από το Χριστιανισµό. Ο σπόρος, όµως, της διάσπασης και καταστροφής φαίνεται ότι υπήρχε προ πολλού µέσα στον δυτικό µεσαιωνικό πολιτισµό 6. Βασική έκφραση της δυτικής νεωτερικότητας υπήρξε ασφαλώς η διακήρυξη του τέλους της θρησκείας στη δηµόσια σφαίρα, γεγονός που σήµανε και ένα είδος αποχριστιανισµού της Ευρώπης. Η θρησκευτική πίστη έγινε ιδιωτική υπόθεση και έπαψε να νοηµατοδοτεί θεσµικά και εκ των έσω τον πολιτισµό, την κοινωνία και την ιστορία των δυτικών κοινωνιών. Έτσι, στη µεταχριστιανική, πλέον, Ευρώπη, η πίστη µετασχηµατίσθηκε σταδιακά σε µια µορφή «κουλτούρας» και περιρρέουσας ατµόσφαιρας που ακολουθεί άλλες διαδροµές ανεξάρτητες της παραδοσιακής θεολογίας και της θεσµοποιηµένης Εκκλησίας 7. Στο Περί ηθικής ο Wittgenstein ισχυρίζεται πως η ηθική δεν σχετίζεται µε προστακτικές αξιολογίες και αποφάνσεις, µε τιµωρίες και ανταµοιβές. Η ηθική είναι µια καθολική άποψη που παρέχει νόηµα στη ζωή και όχι µια συλλογή ασύνδετων αγαθών, δικαιωµάτων και υποχρεώσεων. Ως εκ τούτου, η ηθική συνιστά την άρρητη συνθήκη της νοηµατικής περιγραφής του κόσµου. Ο χαρακτήρας της είναι υπερβατολογικός, δεν αποτελεί γεγονός του κόσµου. Το νόηµα του κόσµου και της ζωής είναι ο Θεός. «Να πιστεύεις σ ένα Θεό σηµαίνει να καταλαβαίνεις το ερώτηµα περί του νοήµατος της ζωής» 8. 6 ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., Ο διάλογος θεολογίας και πολιτισµού βασική συνιστώσα της σύγχρονης θρησκευτικής αγωγής και παιδείας 7 ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 5

6 Η όποια θρησκευτική αλλοτρίωση του ήθους και η φαινοµενολογία των συµπτωµάτων της δεν συνιστά απλώς πρόβληµα της παραδοσιακής χριστιανικής αντίληψης που προσκρούει, απορροφάται ή περιθωριοποιείται από τον πολιτισµό της νεωτερικότητας και την κοινωνία της καταναλωτικής και τεχνολογικής ευηµερίας. Η αλλοίωση του χριστιανικού ήθους αποκαλύπτει ότι το αβυσσαλέο υπαρκτικό πρόβληµα του νεωτερικού πολιτισµού µας για τη νοηµατοδότηση, ακεραιότητα και πληρότητα της ζωής του κόσµου και του ανθρώπου παραµένει πρόβληµα αναπάντητο 9. Β2.1. Οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια κάθε εγκοσµιοκρατικής ηθικής Η χριστιανική ηθική που καλλιεργήθηκε στη ύση ως ιδιαίτερος κλάδος της θεολογίας εντάχθηκε σε αυτό το πλαίσιο µεταξύ αυθεντίας και σύµβασης, διαµορφώνοντας συµβατικά σχήµατα ατοµικής συµπεριφοράς που καθορίσθηκαν από µια νοµικίστικη δεοντολογία. Η ηθική, όπως την εννοεί και την προσεγγίζει ο σύγχρονος άνθρωπος στις συντεταγµένες του δυτικού πολιτισµού, έχει τις ιστορικές και νοηµατικές καταβολές της στη χριστιανική πίστη, όπως εκφράσθηκε και εφαρµόσθηκε στη υτική Εκκλησία. Η πίστη της Εκκλησίας, καθώς την επεξεργάστηκε συστηµατικά σχολαστική θεολογία του Μεσαίωνα, συνιστά ένα παγιωµένο σύνολο από λογικές βεβαιότητες που τεκµηριώνονται νοησιαρχικά. Ως ιδεολογία, η πίστη παραπέµπει στην επαλήθευση της από ηθικές εφαρµογές. Η λογική της πίστης δείχνει τη λογική ορθοπραξία της ηθικής. Η αποτελεσµατικότητα της θρησκευτικής γνώσης κρίνεται στο επίπεδο της ηθικής δεοντολογίας και πράξης. Κινητήρια δύναµη αυτής της διαπλοκής µεταξύ της θρησκευτικής πίστης και της ηθικής εφαρµογής της είναι η ατοµική αυτάρκεια και η ωφελιµιστική επιβεβαίωση της µέσω της ιδέας για ατοµική σωτηρία 10. Η αντίληψη του θρησκευτικού ευδαιµονισµού, η οποία έλκει την αρχική καταγωγή της από τον Αυγουστίνο. Η χριστιανική πίστη είναι ο τρόπος της ατοµικής σωτηρίας, γι αυτό είναι ωφέλιµη. Θεωρία για την ικανοποίηση της θείας δικαιοσύνης, µε τη θεολογία του χρέους και της εξαγοράς των αµαρτιών. Έτσι άνοιξε ο δρόµος για τη θρησκειοποίηση του Χριστιανισµού, τη µεταβολή της πίστης σε κώδικα ατοµικής ηθικής και τη µετατροπή της Εκκλησίας σε ελεγκτικό θεσµό για την εφαρµογή και επιβολή της ηθικής. Η προτεσταντική Μεταρρύθµιση, παρ όλη την 9 ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 6

7 επαναστατικότητά της, δεν άγγιξε τη ρίζα αυτής της µεταφυσικής δικαίωσης και συναλλαγής. Ο ιαφωτισµός ολοκλήρωσε την εκκοσµίκευση και αποθρησκειοποίηση των δυτικών κοινωνιών. Αυθεντική ή συµβατική, αυτόνοµη ή ετερώνυµη, η ηθική κατέρρευσε στον σύγχρονο δυτικό πολιτισµό. Β2.2. Οι αιτίες και τα συµπτώµατα της αλλοτρίωσης του ήθους στη χριστιανική ύση και στην ορθόδοξη Ανατολή. Στους αντίποδες του ευχαριστιακού και ασκητικού ήθους του προσώπου, το ήθος της Εκκλησίας αλλοτριώθηκε στη ύση στο πλαίσιο µιας δικανικής και θρησκευτικής χρησιµοθηρίας και, στη συνέχεια, τέθηκε στο περιθώριο της σύγχρονης κοινωνικής ζωής και δράσης. Η ορθόδοξη Ανατολή αποδέχτηκε άκριτα και µεταπρατικά ποικίλες επιδράσεις από τη χριστιανική ύση, γεγονός που αποκαλύπτει την τραγική άµβλυνση των κριτηρίων της αυτοσυνειδησίας της. Η ηθική γίνεται προστακτική δεοντολογία µε κριτήρια αντικειµενικής εφαρµογής, είτε ως αναγωγή σε µια ανώτατη αυθεντία είτε ως σύµβαση µε µια εθιµική αποδοχή συµπεριφορικών αξιών και κανόνων του κοινωνικού συνόλου. Η ηθική συνιστά µια συστηµατική ενασχόληση µε το ήθος του ανθρώπου ως προς την ατοµική συµπεριφορά και χαρακτηρολογική αξιολόγησή του µε βάση τα φιλοσοφικά, θρησκευτικά ή άλλα θεσπίσµατα του κοινωνικού συνόλου. Πρόκειται για µια αντικειµενική δεοντολογία η οποία προσµετρά και αποβλέπει αξιολογικά στη βελτίωση των κοινωνικών ηθών. Όσον αφορά τη θρησκευτική θέσµισή της, προσφέρει επιπροσθέτως µεταφυσικά ανταλλάγµατα και αξιοµισθίες επίσης ωφελιµιστικού χαρακτήρα 11. Β3. Το ορθόδοξο ήθος στις προσωπικές και κοινωνικές πτυχές του, στο πλαίσιο της ευχαριστιακής και ασκητικής εµπειρίας της Εκκλησίας, ως πρόταση και νόηµα ζωής και πολιτισµού σήµερα. Στην ορθόδοξη Παράδοση προσεγγίζουµε το ήθος µέσα από τον θεολογικό άξονα της ευχαριστιακής και ασκητικής εµπειρίας της Εκκλησίας, πέρα από κάθε θρησκευτική, ιδεολογική και κοινωνική σκοπιµότητα, πέρα από κάθε συµβατική και θεσµική ηθική. Η ηθική που δεν συνδέει την προβληµατική της µε την Οντολογία, δηλαδή µε την υπαρκτική αλήθεια ως έσχατο πλήρωµα και νόηµα ζωής του κόσµου και του ανθρώπου, παραµένει στα όρια του εφήµερου και συµπτωµατικού. Η ορθόδοξη Παράδοση νοηµατοδοτεί το ήθος του ανθρώπου συνδέοντας το µε την 11 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 7

8 οντολογική πληρότητα του είναι. Η Εκκλησία ως Σώµα Χριστού αποβαίνει µέσα από στην Ιστορία ο τρόπος πραγµάτωσης της αλήθειας και του ήθους του προσώπου. Το ευχαριστιακό και ασκητικό ήθος της Εκκλησίας εκφράζει και πραγµατοποιεί καθολικές σχέσεις αγάπης και ελευθερίας µεταξύ ανθρώπου, κόσµου και Θεού. Μόνο το ήθος του προσώπου, ως ελεύθερη ανταπόκριση στην κλήση της κοινωνίας µε τον Θεό, νοηµατοδοτεί µε πληρότητα κάθε πτυχή του προσωπικού και κοινωνικού βίου 12. Στην ορθόδοξη Παράδοση της Εκκλησίας το ήθος του ανθρώπου εκκινεί από την αλήθεια και το Είναι του Θεού. Τούτο σηµαίνει ότι τα θεολογικά δόγµατα της Εκκλησίας δεν συνιστούν λογικές διατυπώσεις της πίστης ή αποφάνσεις αιωνίου κύρους µε υποχρεωτική αυθεντία και αποδοχή. Τα δόγµατα της Εκκλησίας περικλείουν νοήµατα που έχουν αποφασιστική σηµασία για την αλήθεια και την ύπαρξη του ανθρώπου. Αποκαλύπτουν καίριες και οριακές αλήθειες, από τις οποίες εξαρτάται η ύπαρξή µας. Στο δόγµα της Αγίας Τριάδος ο Θεός φανερώνεται στη ζωή της Εκκλησίας όχι ως κάποιο ύψιστο ον ή ως ανώτατη δύναµη, αλλά ως προσωπική ύπαρξη που συγκεφαλαιώνει την αλήθεια του Είναι. Ο άκτιστος Θεός δεν είναι µια αντικειµενική και αφηρηµένη αιτία, µια απρόσωπη ουσία ή ενέργεια, αλλά ύπαρξη προσωπική, η οποία υποστασιάζει το Είναι ελεύθερα και αγαπητικά. Η αλήθεια της ύπαρξής του είναι ο προσωπικός (Τριαδικός) τρόπος υπάρξεως. Το πρόσωπο του Θεού και Πατρός και όχι απλώς η θεϊκή ουσία συνιστά το Τριαδικό του Είναι. Ο Θεός ως Πατήρ διαρκώς επιβεβαιώνει την ελευθερία του να υπάρχει ως Τριαδική κοινωνία προσώπων. Το Είναι του Θεού αναφέρεται στο πρόσωπο και στην ελευθερία της αγάπης του, που υποστασιάζει το Είναι σε κοινωνία προσώπων. Ο λόγος της οντολογικής ελευθερίας του Θεού προέρχεται από την προσωπική του ύπαρξη. Η διάκριση των Τριαδικών υποστάσεων οφείλεται στον εκστατικό χαρακτήρα της προσωπικής του ύπαρξης. Συνεπώς, ο τρόπος µε τον οποίο είναι ο Θεός ταυτίζεται µε την ενότητα και την κοινωνία των θείων προσώπων 13. Ο κόσµος είναι προϊόν ελευθερίας που ανάγεται σε µια οντολογία υπερβατική του κτιστού, στον άκτιστο και προσωπικό Θεό που θέλησε ελεύθερα τη δηµιουργία. Το ότι υφίσταται σηµαίνει δωρεά και χάρισµα. Ο κόσµος συνιστά γεγονός ελευθερίας. Ο άνθρωπος δηµιουργείται κατ εικόνα του Τριαδικού Θεού. Η περί ανθρώπου διδασκαλία της Εκκλησίας φωτίζεται από το περί Αγίας Τριάδας δόγµα της. Ο κτιστός άνθρωπος εικονίζει τον άκτιστο Θεό όχι στα γνωρίσµατα της φύσης 12 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 13 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 8

9 του, στη βιολογική του υπόσταση, αλλά στο γεγονός ότι υπάρχει ως µοναδική, ανοµοία και ανεπανάληπτη προσωπική ύπαρξη. Το κατ εικόνα Θεού στον άνθρωπο εντοπίζεται στο πρόσωπο που συγκεφαλαιώνει ολόκληρη την ανθρώπινη φύση. Κάθε ανθρώπινο πρόσωπο υποστασιάζει την κοινή ανθρώπινη φύση. Το ότι είµαστε πρόσωπα δεν οφείλεται στη λογική µας φύση, αλλά στον τρόπο της ύπαρξης µας, που είναι η ελευθερία και η ετερότητα. ιά του προσώπου και όχι διά της φύσεως µας µπορούµε να σχετιστούµε µε τον προσωπικό Θεό. Το πρόσωπο ως υπέρτατη κατηγορία της ύπαρξης µπορεί να υπερβαίνει την αναγκαιότητα και τους προκαθορισµούς της κτιστής φύσης και να ανταποκρίνεται ελεύθερα στη ελευθερία της αγάπης του προσωπικού Θεού. Το κατ εικόνα, συνεπώς, αναφέρεται στην προσωπική ετερότητα, στον κοινό τρόπο υπάρξεως του Θεού και του ανθρώπου 14. Μονάχα ο άνθρωπος από όλα τα άλλα αισθητά όντα, ως σώµα και ψυχή, µπορεί να κοινωνήσει ελεύθερα µε τη θεία ζωή, ανυψώνοντας και αποµακρύνοντας έτσι και το σώµα του και κατ αναλογία ολόκληρη την αισθητή κτίση από την τρεπτότητα και τη φθορά. Η κτίση εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος αφενός µετέχει σε όλα τα όντα, αισθητά και νοητά, και αφετέρου επικοινωνεί µε τον Θεό, έχει στόχο την ενοποίηση και προσαγωγή όλων των κτισµάτων στον δηµιουργό: «Να γίνει άλλος άγγελος του Θεού επί της γης, προσάγοντας δια του εαυτού του στον Θεό κάθε είδος κτίσεως, αφού µετέχει σε όλα τα όντα και στον υπεράνω των όντων, ώστε το κατ εικόνα να πραγµατωθεί επακριβώς» 15. Η αλήθεια που µαρτυρεί η θεολογία της ορθόδοξης Εκκλησίας δεν είναι η ηθική των αξιών και των κανονιστικών διατάξεων αλλά το ήθος του προσώπου ως κοινός τρόπος υπάρξεως του Θεού και του ανθρώπου. Η πρόταση της για το ήθος του ανθρώπου εκφράζεται στη δυναµική µεταµόρφωση της βιολογικής ατοµικότητας σε υπόσταση προσωπικής ύπαρξης. Το ήθος της εκκλησιαστικής εµπειρίας είναι ακριβώς αυτή η διάβαση ζωής από το άτοµο στο πρόσωπο. Η αλήθεια του προσώπου διαφοροποιεί το ήθος της Εκκλησίας και από την ευγενέστερη ηθική σκοπιµότητα. Το ιδιάζον χαρακτηριστικό του ανθρώπου δεν είναι η λογικότητα, αλλά κάτι άλλο:είναι η ελευθερία. Ο άκτιστος Τριαδικός Θεός, απόλυτα ελεύθερος στο είναι του, συνιστά ως προσωπική κοινωνία το αρχέτυπο του ανθρώπου. Η ύπαρξη του ανθρώπου δεσµεύεται καθοριστικά από την εκ του µη όντος ανάδυση του στο είναι. Και ο 14 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 15 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 9

10 κόσµος µέσα στον οποίο περιορίζεται να ζει είναι και αυτός δεδοµένος. Αλλά και η κτιστή ύπαρξη του είναι σχετική και εξαρτηµένη, αφού προέρχεται από τον Θεό. ίχως κοινωνία και σχέση µε τον Θεό, ο άνθρωπος αντλεί ζωή από τη φυσική του αυτοτέλεια και αυτονόµηση, δηλαδή από τη κτιστή και θνητή φύση του 16. Το πρόσωπο αποκτά υπόσταση ζωής, δίχως να εκπίπτει στην τραγικότητα του ατόµου, επειδή συνιστά έναν καθολικό τρόπο υπάρξεως. Η καθολικότητα είναι εκείνη η διάσταση της προσωπικής ύπαρξης που υποστασιάζει σε ένα συγκεκριµένο ον την ολότητα και πληρότητα της φύσης. Αυτή η θεώρηση αναδεικνύει κάθε ξεχωριστή ύπαρξη, όχι ως απλή διαίρεση και αριθµητικό επιµερισµό της φύσης, αλλά µοναδική, ανόµοια και ανεπανάληπτη προσωπική ετερότητα, η οποία συγκεφαλαιώνει και ακέραια εκφράζει το όλον της φύσης. Το πρόσωπο υπερβαίνει τη φύση µε το να την κάνει να υφίσταται καθολικά. Συγχρόνως, το πρόσωπο εµπεριέχει τη διάσταση της κοινωνίας, της εκστατικής σχέσης ως ελεύθερη αγάπη. Πέρα από οποιαδήποτε αποκλειστικότητα, το πρόσωπο ανοίγεται ως αγαπητική αυθυπέρβαση της ατοµικότητας, το οποίο ενώνεται µε άλλα πρόσωπα σε µια αδιάρρηκτη κοινωνία, δίχως να χάνει την ετερότητά του. Το πρόσωπο αντλεί το είναι από το γεγονός της κοινωνίας. Η εκστατική φορά του προσώπου επιτρέπει τη διαλεκτική ενσωµάτωση των πολλών στον ένα Χριστό, κάνει την Εκκλησία Σώµα Χριστού και κάθε µέλος της Εκκλησίας γίνεται ο ίδιος Χριστός και Εκκλησία. Σπουδάζουµε αυτή την αλήθεια του προσώπου, η οποία υπερβαίνει κάθε ατοµικότητα, διαίρεση και θάνατο της ύπαρξης. Όχι απλώς εννοιολογικά και αφηρηµένα, αλλά στη ζωή και την εµπειρία της Εκκλησίας, που είναι η ευχαριστιακή συγκρότησή της σε Σώµα Χριστού. Η Ευχαριστία είναι µια διαρκώς ανανεούµενη πράξη ενότητας, λειτουργία της όλης Εκκλησίας που επισυνάγει τις διαιρεµένες ατοµικότητες, για να τις εγκεντρίσει σε ενιαίο Σώµα. εν αφορά µεµονωµένα άτοµα, δεν επευλογεί την ατοµική ευσέβεια. Ό,τι γίνεται στην Ευχαριστία αφορά την υπέρβαση της βιολογικής υπόστασης, τη µεταβολή των υπαρκτικών δυνατοτήτων της φύσης, την κοινωνία και αλληλοπεριχώρηση των µελών του Σώµατος του Χριστού, την πραγµάτωση του προσώπου. Ενώ ο Χριστός κατά την ενανθρώπηση ενώθηκε µε την ανθρώπινη φύση, δεν προσέλαβε καµία από τις διακεκριµένες ανθρώπινες υποστάσεις.ο Χριστός γίνεται η συλλογική Προσωπικότητα, η οποία περιλαµβάνει ελεύθερα και ενοποιεί χαρισµατικά κάθε ανθρώπινο πρόσωπο. Η Ευχαριστία και κάθε µυστηριακή πράξη που συνδέεται µε αυτή αναγεννά και µεταµορφώνει το σύνολο της ανθρώπινης 16 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 10

11 υπόστασης στην ενότητα της φύσης και του προσώπου Του, υποστασιάζει στο Χριστό.Η Εκκλησία ως Σώµα,είναι έργο κατεξοχήν του Αγίου Πνεύµατος ως φορέα και δότη της ζωής και της κοινωνίας της Αγίας Τριάδος. Το Άγιο Πνεύµα, το οποίο πλήρως ενοικεί και αναπαύεται στο Θεάνθρωπο, καθιστά τη θεωµένη ανθρωπότητα µεριστή, ώστε η χαρισµατική κοινωνία του προσωπικού τρόπου υπάρξεως του Θεού να περνα δια του Χριστού και προς την υπόλοιπη ανθρωπότητα και προς την κτίση ολόκληρη. ιά του Αγίου Πνεύµατος, ο ένας Χριστός µερίζεται αµερίστως και µετέχεται πλήρως από πολλούς χριστοειδείς. Το κτιστό και το άκτιστο ενώνονται τέλεια, δίχως να αναιρείται η ετερότητά τους. Αυτή η προσωπική κοινωνία του Σώµατος του Χριστού αποβαίνει γεγονός ελευθερίας και αγάπης, υπερβαίνοντας τα δεδοµένα όρια του κτιστού και του ακτίστου 17. Στην καµπή µιας ιστορικής µεταστροφής, η νεώτερη ορθόδοξη θεολογία επανακαλύπτει την πατερική σκέψη και το µακρόπνοο έργο της νεοπατερικής σύνθεσης, αναζητώντας για την εποχή της το υπαρξιακό νόηµα της θεολογίας. Η έννοια και η σηµασία του προσώπου αποτέλεσε κεντρική συνιστώσα της σύγχρονης ορθόδοξης σκέψης από τον Γεώργιο Φλωρόφσκυ και άλλους ρώσους θεολόγους και στοχαστές. Ωστόσο, τη συστηµατική ανάδειξη της οντολογίας του προσώπου στο επίπεδο του σύγχρονου θεολογικού και φιλοσοφικού στοχασµού οφείλουµε στο έργο του Χρήστου Γιανναρά και του Μητροπολίτη Περγάµου Ιωάννη Ζηζιούλα. Πρόκειται για τους κατ εξοχήν εκφραστές µιας ρωµαλέας ερµηνευτικής θεολογίας του προσώπου. Ο Μητροπολίτης Ιωάννης Ζηζιούλας, ερµηνεύοντας υπαρξιακά το δόγµα της Αγίας Τριάδος και της Χριστολογίας µέσα από την ευχαριστιακή ταυτότητα της Εκκλησίας, χρησιµοποιεί την έννοια του προσώπου ως πρωταρχική θεολογική κατηγορία. Εξετάζοντας δηµιουργικά και κριτικά τον νεώτερο δυτικό περσοναλισµό και υπαρξισµό, παρεµβαίνει και πραγµατοποιεί µια θεολογική και υπαρξιακή ερµηνεία της βιβλικής και πατερικής σκέψης, απαντώντας στα θεµελιώδη οντολογικά ερωτήµατα του σύγχρονου ανθρώπου. Το πρόβληµα των ορίων της κτιστότητας του ανθρώπου δεν υπερβαίνεται από τη δυνατότητα που κατέχει ήδη η ανθρώπινη φύση ως φυσική εντελέχειά της, αλλά διά του προσώπου ως τρόπου υπάρξεως που έρχεται από την άκτιστη ετερότητα. Η οντολογική έννοια του προσώπου είναι έννοια απόλυτης κατάφασης της παρουσίας, και ενώ βιώνεται «τραγικά» από το κτιστό ως απουσία, µαρτυρεί συγχρόνως ότι υπάρχει αµιγής παρουσία «κάπου» έξω από το κτιστό. Εν τω προσώπω του Χριστού, ο άνθρωπος βιώνει την θέωση, υπερβαίνοντας 17 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 11

12 τα όρια του κτιστού όχι ψυχολογικά ούτε «φυσικά», αλλά διά µέσου ενός προσώπου. Η τοποθέτηση της έννοιας του προσώπου στην άκτιστη ετερότητα του Τριαδικού Θεού επισηµαίνει ότι η θεολογία δεν δανείζεται την έννοια του προσώπου από τη φιλοσοφία, για να την εφαρµόσει στον Θεό, αλλά ότι η φιλοσοφία µπορεί να δανεισθεί την έννοια αυτή από τη θεολογία. Ο κρίκος της κοινωνίας ακτίστου Θεού και κτιστού ανθρώπου εκφράζεται «εν προσώπω», ως αντανάκλαση, δηλαδή, της προσωπικής ύπαρξης του Θεού στον άνθρωπο τόσο από τη βιβλική όσο και από την πατερική αντίληψη για το «κατ εικόνα και καθ οµοίωσιν» 18. Απέναντι στην αδιάκοπη καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, µπροστά στις προκλήσεις της βιοτεχνολογίας και του πολιτισµού της τεχνοφύσης, δεν χρειαζόµαστε απλώς έναν κώδικα ηθικής δεοντολογίας, αλλά µιαν άλλη στάση ζωής µιαν αλλαγή νοοτροπίας και πολιτισµού, η οποία θα µας επιτρέψει να κατανοούµε βαθύτερα και ενοποιητικά την φύση και τον άνθρωπο. Έναντι του πολιτισµού της κατανάλωσης, του ευδαιµονιστικού µηδενισµού και της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος, χρειαζόµαστε έναν πολιτισµό µε άλλη οντολογική θεµελίωση από την χρησιµοθηρική βελτίωση του βίου. Το ευχαριστιακό και ασκητικό ήθος της Εκκλησίας, πέρα µια τυποποιηµένη και απολιθωµένη θρησκευτική κατανόηση και ατοµοκεντρική πρακτική, µπορεί να σηµάνει τελικά την υπέρβαση του αβυσσαλέου χάσµατος και της καταχρηστικής αντιπαράθεσης µεταξύ ανθρώπου και φύσης. Ως πρόσωπο αλλά και µικρόκοσµος, που συγκεφαλαιώνει στην ύπαρξή του την ολότητα της κτίσης, ο άνθρωπος µπορεί να απελευθερώσει την ύλη από τους περιορισµούς της και από φορέα θανάτου και φθοράς να την καταστήσει αθάνατη µέσα από τη σχέση και την κοινωνία µε τον Θεό. Ο αυτονοµηµένος άνθρωπος θα διαπιστώσει έµπρακτα ότι η άσκηση δεν είναι αδράνεια αλλά διαρκής πρόσληψη και µεταµόρφωση, όχι µια αέναη διάλυση και ανακύκλωση της φύσης, αλλά µια εσχατολογία της µεταµόρφωσης του ανθρώπου, του κόσµου και της ιστορίας. Πρόκειται για µια κατ εξοχήν δηµιουργική στάση του ανθρώπου να προσλάβει και να ανανεώσει τον κόσµο, να απελευθερώσει τον εαυτό του και το φυσικό περιβάλλον από τα δεσµά της εγωκεντρικής αυτονόµησης και της φθοράς του θανάτου 19. Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 18 ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., Ο διάλογος θεολογίας και πολιτισµού βασική συνιστώσα της σύγχρονης θρησκευτικής αγωγής και παιδείας 12

13 Η ελευθερία του ήθους, ως υπέρβαση των υπαρκτικών δεδοµένων του ανθρώπου, θεµελιώνεται στην οντολογία του προσώπου, η οποία συνιστά τον κεντρικό πυρήνα της δηµιουργίας του ανθρώπου κατ εικόνα και οµοίωση Θεού.Το ορθόδοξο ήθος της κοινωνίας δεν αποσκοπεί απλώς στη βελτίωση αλλά στη σωτηρία της ζωής, ως υπέρβαση της φθοράς και του θανάτου. Η ορθόδοξη Παράδοση συνδέει το ήθος του ανθρώπου µε την υπαρκτική του αλήθεια, µε την ακεραιότητα και πληρότητα της ζωής του. Προσεγγίζουµε, λοιπόν, το ήθος του προσώπου στο πλαίσιο µιας κοινότητας που πραγµατοποιεί µέσα στην Ιστορία την αλήθεια του προσώπου ως υπαρξιακή συµπεριφορά και στάση ζωης. Η ευχαριστιακή σύναξη εκφράζει καθολικές σχέσεις αγάπης και ελευθερίας µεταξύ ανθρώπου, κόσµου και Θεού. Η Ευχαριστία ως λειτουργική πράξη αποκαλύπτει το καθολικό Μυστήριο της Εκκλησίας, που είναι η ανακεφαλαίωση και µετοχή του όλου Μυστηρίου του Χριστού. Είναι η εν Χριστώ κοινωνία του κόσµου και του ανθρώπου κατ εικόνα και οµοίωσιν προς το Είναι και το ήθος της Αγίας Τριάδος. Η παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας εκφράζει την αλήθεια του ανθρώπινου ήθους όταν αναφέρεται στο γεγονός της σωτηρίας 20. Η αλήθεια δεν είναι δογµατισµός και αποκλειστικότητα, είναι ερµηνευτική πρόταση και παρέχει τη δυνατότητα για διάλογο και κοινωνία µε τον άλλον. Ο πραγµατικός κίνδυνος που απειλεί τη γνήσια θρησκευτική ζωή σε όλα τα µήκη και τα πλάτη της γης δεν είναι άλλος από τον φανατισµό και τη µισαλλοδοξία Στην εποχή µας, όσο ποτέ ίσως άλλοτε, προβάλλει το χρέος και η ευθύνη της χριστιανικής θεολογίας να διαλεχθεί δηµιουργικά µε τον πολύπτυχο και πολυθρησκευτικό κόσµο µας. Πρώτα, όµως, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουµε και να αποδεχθούµε πως η πολυπολιτισµική κοινωνία αποτελεί το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο και για τις δυτικές χριστιανικές εκκλησίες και θεολογικές παραδόσεις 21. Ο εσχατολογικός χαρακτήρας του προσώπου µπορεί να διαλεχθεί γόνιµα και δηµιουργικά µε την πρωτοπορία της µετανεωτερικής σκέψης στο πλαίσιο ενός άλλου µεταµοντέρνου πολιτισµού. Η ορθόδοξη Παράδοση, η οποία αρνείται τη συµβατική ηθική προβάλλοντας το ευχαριστιακό και ασκητικό ήθος του προσώπου, µπορεί να συµβάλλει θετικά στην άρση των αµφιβολιών και των αδιεξόδων του σύγχρονου πολιτισµού. Πέρα από αµυντικές εσωστρέφειες, παραδοσιαρχίες και στείρες αντιπαλότητες µε τη ύση, η ορθόδοξη Παράδοση οφείλει να νοηµατοδοτήσει την 20 Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. 21 ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ

14 ευφυΐα της δυτικής τεχνολογίας µε το ήθος της ελευθερίας και της αγάπης του ενεργούντος προσώπου, να συνδέσει λειτουργικά το «οργανώνειν» της ύσης µε το «κοινωνείν» της Ανατολής. Προς αυτή την κατεύθυνση µία θεολογία της ετερότητας µπορεί να εµπνεύσει τον σύγχρονο άνθρωπο και να σηµάνει ένα δηµιουργικό άνοιγµα στον πολιτισµό, την κοινωνία, την ιστορία 22. Στην ιστορική της διαδροµή η ορθόδοξη θεολογία και πράξη έχει το περιθώριο να συνεργαστεί δηµιουργικά και να προσανατολίσει προς µία παγκοσµιότητα που θα σέβεται τη διαφορά και την ετερότητα. Ο Θεός στην ορθόδοξη παράδοση δεν µπορεί να ταυτίζεται µε έναν και µοναδικό πολιτισµό γιατί σαρκώνεται µέσα σε κάθε ανθρώπινο πολιτισµό. Η σύγχρονη Ορθοδοξία δεν πρέπει να προσκολλάται φοβικά και να αναπολεί νοσταλγικά, δεν της ταιριάζει να κλείνεται ναρκισσιστικά σε µια δυναµοκεντρική και ιδιοκτησιακή αντίληψη για την αλήθεια. Θα πρέπει επιτέλους να βρει τη χρυσή τοµή ανάµεσα στην εκκοσµίκευση και στην ενεργό συµµετοχή στο ιστορικό γίγνεσθαι. Η Εκκλησία, ωστόσο, δεν αντλεί το είναι, την έµπνευση και την κίνησή της από πολιτιστικές πραγµατικότητες του παρελθόντος, αλλά από τα έσχατα της ιστορίας, από τη σχέση της µε τη βασιλεία. Η µεταµοντέρνα αποδοχή της ετερότητας και του προσδιορισµού του ατόµου ως αυταξίας προβάλλει ως αναγκαίος όρος και εκσυγχρονιστικό πρόταγµα για τη διασφάλιση του πλουραλιστικού ιδεώδους µε τελικό σκοπό τη συµβίωση και την ειρήνη στις παγκοσµιοποιούµενες και πολυπολιτισµικές κοινωνίες. Εκτός από την σχετική µε την ετερότητα ρητορεία, που είναι µάλλον ένα ιδεολόγηµα της µόδας, δεν ακούγεται τίποτε για προβλήµατα όπως είναι η φτώχεια και η εξαθλίωση, η έλλειψη ανθρώπινης υποδοχής και ουσιαστικής αποδοχής του ξένου στις προηγµένες οικονοµικά κοινωνίες, η ανυπαρξία πραγµατικού διαλόγου µεταξύ των πολιτισµών, η θηριωδία της ανταγωνιστικής και υπερκαταναλωτικής κοινωνίας, η αλλοτρίωση και η µοναξιά του ανθρώπου των σύγχρονων κοινωνιών. Και αυτά τα ζητήµατα δεν αντιµετωπίζονται απλώς µε εκσυγχρονιστικά ευχολόγια, κανόνες ηθικής συµπεριφοράς και περιστασιακή έκφραση αλληλεγγύης. Απαιτείται, µάλλον, η αλλαγή της ατοµοκρατικής και ωφελιµιστικής νοοτροπίας που γέννησε αυτά τα προβλήµατα και η εµπνευσµένη δηµιουργία ενός άλλου πολιτισµού, που θα έχει στον πυρήνα του την ετερότητα ως άξονα αναφοράς και υπαρκτικής νοηµατοδότησης του ανθρώπου και της ζωής του ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ

15 Βιβλιογραφία Από την ύλη της ΟΡΘ 60 το κεφάλαιο 5του Α Τόµου του εγχειριδίου του ΕΑΠ. ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Πρόσωπο και ετερότητα», Ίνδικτος 21/2006, σσ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., Ο διάλογος θεολογίας και πολιτισµού βασική συνιστώσα της σύγχρονης θρησκευτικής αγωγής και παιδείας ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Χ., Η ελευθερία του ήθους, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Χ., Το αλφαβητάρι της πίστης, εκδ. όµος, Αθήνα ΓΙΕΒΤΙΤΣ Α., «Το Ορθόδοξο χριστιανικό ήθος», στο συλλ. τόµο Μαρτυρία Ορθοδοξίας, εκδ. Εστίας, Αθήνα 1971, σσ ΕΛΗΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ Κ., Το ήθος της ελευθερίας, εκδ. όµος, Αθήνα ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι. (Μητρ. Περγάµου), «Από το προσωπείον εις το πρόσωπον. Η συµβολή της πατερικής θεολογίας εις την έννοιαν του προσώπου», στο συλλ. τόµο Χαριστήρια εις τιµήν του Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μελίτωνος, εκδ. Πατριαρχικού Ιδρύµατος Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 1977, σσ ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι. (Μητρ. Περγάµου), Η κτίση ως Ευχαριστία, Θεολογική προσέγγιση στο πρόβληµα της Οικολογίας, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Μητροπολίτης Περγάµου, «Κοινωνία και ετερότητα», Σύναξη 76/2000, σσ ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Μητροπολίτης Περγάµου, «Πολιτιστικές Ταυτότητες και Παγκοσµιοποίηση», στο Πολιτιστικές «ταυτότητες» & «παγκοσµιοποίηση», Κείµενα Συνεδρίου, εκδ. Εταιρεία Παιδείας και Πολιτισµού «Εντελέχεια»-Εκπαιδευτήρια Γείτονα & Κωστέα - Γείτονα, Αθήνα 2003, σσ ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Μητροπολίτης Περγάµου, Πολιτισµική διαφορετικότητα και αµοιβαία κατανόηση στην εποχή της παγκοσµιοποίησης, Ετήσια ιάλεξη εις Μνήµη Κωνσταντίνου Λεβέντη, εκδ. Πανεπιστήµιο Κύπρου, Λευκωσία ZIZIOULAS D. JOHN, Communion and Otherness, Further Studies in Personhood and Church, edided by Paul McPartlan, T&T Clark, London ΚΑΡΑΒΙ ΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, «Ο θρησκευτικός πλουραλισµός της εποχής της εµφάνισης του χριστιανισµού και του σηµερινού κόσµου», Καθ Οδόν 16/2000, σσ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Χωρεπίσκοπος Τριµυθούντος, Ο θρησκευτικός και εθνικός πλουραλισµός της νέας κοινωνίας του κόσµου, εκδ. Αρµός, Αθήνα ΚΛΑΨΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, «Πολυπολιτισµός και Ορθοδοξία», στο Η Ορθοδοξία στο Νέο Κόσµο, εκδ. Πουρναράς, Θεσσαλονίκη 2000, σσ ΚΛΑΨΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ (επιµ.), Ορθόδοξες Εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσµο, Ένας οικουµενικός διάλογος, Πρόλογος Νίκος Κοτζιάς, µτφρ. Αριάδνη Αλαβάνου, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα CLAPSIS EMMANUEL, «The Orthodox Church in a pluralistic World», στο Orthodoxy in Conversation. Orthodox Ecumenical Engagements, εκδ. World Council of Churches Publications, Γενεύη 2000, σσ

16 CLAPSIS EMMANUEL (επιµ.), The Orthodox Church in a pluralistic World, An Ecumenical Conversation, εκδ. World Council of Churches Publications Holy Cross Orthodox Press, Geneva-Brookline ΜΑΝΤΖΑΡΙ ΗΣ Γ., «Θεία Λειτουργία και κόσµος», στον συλλογικό τόµο οκίµια ορθοδόξου ήθους, εκδ. Συνδέσµου Ορθοδόξων Νεανικών Κινήσεων, Αθήνα ΜΑΝΤΖΑΡΙ ΗΣ Γ., Εισαγωγή στην Ηθική, Η Ηθική στην κρίση του παρόντος και την πρόκληση του µέλλοντος, εκδ. Πουρναράς, Θεσσαλονίκη ΜΑΝΤΖΑΡΙ ΗΣ Γ., Χριστιανική Ηθική, εκδ. Πουρναράς, Θεσσαλονίκη, ΜΠΕΓΖΟΣ Μ., Ελευθερία ή Θρησκεία; Οι απαρχές της εκκοσµίκευσης στη φιλοσοφία του δυτικού Μεσαίωνα, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα ΜΠΕΓΖΟΣ Μ., Ανατολική Ηθική και υτική Τεχνική, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα ΜΠΡΥΚΝΕΡ Π., Η αέναη ευφορία- οκίµιο για το καθήκον της ευτυχίας, µτφρ. Αβαγιανού Λ., εκδ. Αστάρτη, Αθήνα, ΝΕΛΛΑΣ Π., Ζώον θεούµενον, Προοπτικές για µία ορθόδοξη κατανόηση του Ανθρώπου, εκδ. Εποπτεία, Αθήνα ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ, Πολυπολιτισµικότητα και Εκπαίδευση στον καιρό της Παγκοσµιοποίησης, Πρακτικά Συνεδρίου Αθήνα Ιανουαρίου 2005, Γραφείο Νεότητος Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών και Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, έκδ. Γραφείου Ιδρύµατος Νεότητος Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών, Αθήνα 2007, σσ ΦΑΡΟΣ Φ., Η αλλοίωση του χριστιανικού ήθους, εκδ. Αρµός, Αθήνα ΦΩΤΙΟΥ ΣΤ. (επιµέλεια συλλογικού τόµου), Η ελευθερία ως αγάπη, εκδ. Ιερά Μητρόπολη Κιτίου, Λάρνακα CLEMENT O., Η θεολογία µετά τον «θάνατο του Θεού», εκδ. Αθηνά, Αθήνα WEBER M., Η Προτεσταντική Ηθική και το Πνεύµα του Καπιταλισµού, µτφρ. Κυπραίος Μ.Γ., εκδ. Gutenberg, Αθήνα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΑΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων Α τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α και Β τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων Α τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α και Β τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Χανιά, Απρίλιος 2014 Τον Αύγουστο του 2010, ενεργοί πολίτες των Χανίων προχωρήσαμε στη δημιουργία της ανεξάρτητης δημοτικής μας κίνησης με επικεφαλής τον Τάσο Βάμβουκα. Με διαφορετικές αφετηρίες,

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Θερμώς ευχαριστώ το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας για την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΘΕΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΠΑΛΑΜΑ

Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΘΕΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΠΑΛΑΜΑ Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΘΕΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΠΑΛΑΜΑ Ο άνθρωπος είναι ένα γνωστικό ον. Η γνώση καθορίζει, μεταξύ άλλων, όλους τους ανθρώπους. Όλοι οι άνθρωποι, λέει ο Αριστοτέλης, έχουν εκ φύσεως

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Μανουσάκη, Ιούνιος 2014

Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Μανουσάκη, Ιούνιος 2014 1 Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Μανουσάκη, Ιούνιος 2014 «Δεῦτε, λαοί, τήν τρισυπόστατον Θεότητα προσκυνήσωμεν, Υἱόν ἐν τῷ Πατρί σύν Ἁγίῳ Πνεύματι Πατήρ γάρ ἀχρόνως ἐγέννησεν Υἱόν συναΐδιον καί σύνθρονον, καί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη.

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Κληρικολαικη Συνελευση Ιουλιος 2015 Ιερα Μητροπολη Τοροντο και παντος Καναδα Θεμα: εστω δε ο λογος υμων ναι ναι και ου ου (Ματθ. 5. 37) Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Ομιλητης: Αρχιμ. Δημητριος Αντωνοπουλος

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 / 05 / 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η φιλοσοφία; Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Τι είναι η φιλοσοφία; Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Τι είναι η φιλοσοφία; Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Μια απόπειρα ορισµού Έντονη, εσωτερικήδιάθεσηγιαέρευνα, γνώση, µάθηση. ΗΦιλοσοφίαδεµένειστοεπίπεδοτης απλής εµπειρίας ή περιέργειας αλλά γίνεται σοβαρή, µεθοδική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

διακυβέρνησηςστην στηνελληνική κοινωνία Σταύρος Ιωαννίδης

διακυβέρνησηςστην στηνελληνική κοινωνία Σταύρος Ιωαννίδης Ηκρίσηκαιτοπρόβληµατης διακυβέρνησηςστην στηνελληνική κοινωνία Σταύρος Ιωαννίδης Τοκεντρικό κεντρικόπρόβληµασήµερα Το πιεστικό ερώτηµα που εγείρεται σήµερα δεν είναι η ορθή οικονοµική πολιτική, αλλά κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Χαρίδημος Κ. Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Πανεπιστήμιο Κύπρου & Διακεκριμένος Ερευνητής Καθηγητής Οργανωσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ Α. Ο συγγραφέας στο απόσπασµα αυτό αναφέρεται στη διαφήµιση. Στην αρχή πιστοποιεί την κυριαρχία της σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής»

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Οι γενικές πληροφορίες του διαγωνισμού. Η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, (Δ.Σ.Ο.)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργίου Κ. Σκλία, Θεολόγου, M.Th.

Γεωργίου Κ. Σκλία, Θεολόγου, M.Th. Εικόνα και Ποιμαντική Επικοινωνία Η λειτουργία της εικόνας στα ποιμαντικά κείμενα του περιοδικού «ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ» από της ιδρύσεώς του το 1952 μέχρι το έτος 2007 Γεωργίου Κ. Σκλία, Θεολόγου, M.Th. 1 Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΕΠΑ.Λ.) ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2007-08

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΕΠΑ.Λ.) ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2007-08 ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΕΠΑ.Λ.) ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2007-08 ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Α. ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου Ηθική και Λογοτεχνία* Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεπτέμβριος 2013 *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου 1 Λογοτεχνία σημαίνοναισθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 28 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 28 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 28 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Το παραπάνω δοκίµιο αναφέρεται στην έννοια και στη σηµασία του όρου ανθρωπιά. Αρχικά, ο δοκιµιογράφος ορίζει

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το όραμα και οι εταιρικές αξίες του Ομίλου ΓΙΟΥΛΑ προσδιορίζουν στον μέγιστο βαθμό τη

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισµός, Κουλτούρα, Πολιτισµικές Πρακτικές

Πολιτισµός, Κουλτούρα, Πολιτισµικές Πρακτικές ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Πολιτισµός, Κουλτούρα, Πολιτισµικές Πρακτικές 1. Πολιτισµός και Κουλτούρα Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες, σηµειώνοντας Χ στο αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικός Πλουραλισμός και Χριστιανική Αυτοκατανόηση

Θρησκευτικός Πλουραλισμός και Χριστιανική Αυτοκατανόηση Θρησκευτικός Πλουραλισμός και Χριστιανική Αυτοκατανόηση Εισαγωγή Το παρόν κείμενο είναι αποτέλεσμα μιας σταθερής διαδικασίας που ξεκίνησε ως απόκριση σε προτάσεις που διατυπώθηκαν κατά τη συνάντηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Έξοδα κηδείας αποτέφρωση διάθεση του σώµατος µετά θάνατον ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας άρθρο 5 παρ. 1 Σ άρθρο 32 Α.Ν.

Έξοδα κηδείας αποτέφρωση διάθεση του σώµατος µετά θάνατον ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας άρθρο 5 παρ. 1 Σ άρθρο 32 Α.Ν. ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ: ****/2003 Καταβολή από το ΙΚΑ εξόδων κηδείας που ολοκληρώνεται µε αποτέφρωση Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Μαρία Μητροσύλη Ειδική Επιστήµονας: Κωνσταντίνα Πρεβεζάνου Λέξεις-

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δήλωση κ. Peter Bakker, President, World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) «Το Action2020 είναι η πλατφόρμα, βάση της οποίας το WBCSD και τα μέλη του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 23 Εισαγωγή... 27 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΝΟΙΑ - ΠΗΓΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 29 Α. Εισαγωγικά... 29 Β. Εξωτερική συμπεριφορά... 30 Γ. Διατάξεις... 31

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΎΡΟΥ ΓΙΑΓΚΆΖΟΓΛΟΥ ΣΥΜΒΟΎΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΎ ΙΝΣΤΙΤΟΎΤΟΥ

ΣΤΑΎΡΟΥ ΓΙΑΓΚΆΖΟΓΛΟΥ ΣΥΜΒΟΎΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΎ ΙΝΣΤΙΤΟΎΤΟΥ ΤΟ ΜΆΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΏΝ ΣΤΗ ΔΗΜΌΣΙΑ ΕΚΠΑΊΔΕΥΣΗ Φυσιογνωμία, σκοποί, περιεχόμενο, νέα βιβλία, διαθεματική προσέγγιση, ευρωπαϊκή προοπτική, θεολογία της ετερότητας ΣΤΑΎΡΟΥ ΓΙΑΓΚΆΖΟΓΛΟΥ ΣΥΜΒΟΎΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΎ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Γλώσσας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ Δραγάτση 8, Πλατεία Κοραή, Πειραιάς Ιερεμίου Πατριάρχου 45, Αμπελόκηποι 6934522273 info@neoellinikiglossa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Greek version ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ 7η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ Μ.Μ.Ε. (ΚΙΕΒΟ, 10-11/3/05) ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΑΚΗΡΥΞΗ 1. Οι Υπουργοί των κρατών που συµµετέχουν στην 7η

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο smartclass.gr

Φροντιστήριο smartclass.gr Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Α.1. Ο συγγραφέας στο συγκεκριμένο απόσπασμα καταθέτει τον προβληματισμό του αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα