Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ"

Transcript

1 76 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΩΣ ΠΗΓΩΝ Δρ. Αναστασία Δ. Βακαλούδη Ιστορικός - Συγγραφέας, Φιλόλογος, Επιμορφώτρια (Ε42) Νέων Τεχνολογιών Δ/νση: Κλαζομενών 5, 55133, Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη. Τηλ: & Home Page URL: Περίληψη: Η πλοήγηση-αναζήτηση στο Διαδίκτυο και η εξοικείωση με τις Νέες Τεχνολογίες μπορεί να συμβάλει στην ουσιαστική διερεύνηση και αξιοποίηση των πολλαπλών αναπαραστάσεων ως πηγών στη διδασκαλία της Ιστορίας και κατά συνέπεια στη σχετική διαδραστική μάθηση. Η διερευνητική και διαδραστική αυτή μάθηση πραγματοποιείται με αναζήτηση και εντοπισμό κατάλληλων ιστοσελίδων στις σχετικές ηλεκτρονικές διευθύνσεις και διαπραγμάτευση του υλικού τους, με εύρεση πληροφοριών, μέσω των Μηχανών Αναζήτησης (Πληροφοριών) χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά, με "εικονικές" επισκέψεις σε Μουσεία, Πινακοθήκες, Αρχαιολογικούς Χώρους κλπ. Η μελέτη των έργων τέχνης, που ανακαλύπτονται, υλοποιείται είτε ως παρατήρηση και ανάλυση των αναπαραστάσεων είτε ως συγκριτική μελέτη μέσω της συλλογής, διερεύνησης και διασταύρωσης διαφόρων στοιχείων. Η παρατήρηση των πολλαπλών αναπαραστάσεων επιβεβαιώνει διερευνητικά την ιστορική πληροφορία και έτσι η τέχνη μετατρέπεται σε ιστορική πηγή και επιτυγχάνεται η τεκμηρίωση της λογοτεχνικής και της ιστορικής πηγής μέσα από εικαστικές και αρχαιολογικές πηγές. Η αξιοποίηση των πολλαπλών αναπαραστάσεων και των συνοδευτικών κειμένων στις ιστοσελίδες του Διαδικτύου προωθεί ακόμη και το διαθεματικό συνδυασμό ποικίλων διδακτικών αντικειμένων. Παράλληλα γίνεται κατανοητό ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να εξοικειωθεί με τις νέες θεωρίες της γνώσης σύμφωνα με τις οποίες, η οργάνωση της μάθησης προσανατολίζεται προς τον λεγόμενο «κοινωνικο-πολιτισμικό εποικοδομητισμό». Πρέπει επίσης να εξοικειωθεί σταδιακά με ένα σύνολο από Υπολογιστικά και Δικτυακά γνωστικά εργαλεία με τον κατάλληλο συνδυασμό διδακτικών και παιδαγωγικών δραστηριοτήτων και να οργανώσει μια ποικιλία παιδαγωγικών στρατηγικών με έμφαση στο ρόλο του ως βοηθού, συμβούλου, οργανωτή και διαπραγματευτή της γνώσης. Ανάπτυξη: Οι νέες εκπαιδευτικές ανάγκες - τα σύγχρονα εκπαιδευτικά μοντέλα: Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όλα τα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, θέτουν ως κεντρικό στόχο την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση και ειδικότερα τη σύνδεση των σχολείων με το Διαδίκτυο. Το ερώτημα που τίθεται είναι, εάν η πρόσβαση στο Διαδίκτυο μπορεί να προσφέρει θετικά και ουσιαστικά στη βελτίωση της εκπαιδευτικής και διδακτικής διαδικασίας, αφενός συνεισφέροντας

2 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 77 βασικά στην ανθρωπιστική καλλιέργεια των μαθητών και ενισχύοντας παιδαγωγικά και όχι μηχανιστικά τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων και αφετέρου προετοιμάζοντας τον μαθητή να ζήσει μέσα σε μια τεχνοκρατική και ανταγωνιστική κοινωνία. Πώς δηλαδή μπορεί ο Κυβερνοχώρος να συνδέσει την «εικονική πραγματικότητα» με την «πραγματικότητα αυτή καθεαυτή», ώστε να γίνει μια δύναμη μετασχηματισμού των εκπαιδευτικών σχέσεων και να ενισχύσει το δίδυμο Επικοινωνία Μάθηση; Αυτή η αναγκαιότητα δημιουργεί αυτόματα την απαίτηση ύπαρξης ενός εκπαιδευτικού που θα γνωρίζει και θα μπορεί να δημιουργεί ευκαιρίες δημιουργικής σχέσης των μαθητών με τον Υπολογιστή και τις Νέες Τεχνολογίες. Πρέπει λοιπόν να έχει τις απαιτούμενες επιστημονικές γνώσεις για τη διαδικασία διδασκαλίας-μάθησης. Πρέπει να διερευνά τις δυνατότητες των Νέων Τεχνολογιών προς αυτή την κατεύθυνση και να γνωρίζει να χρησιμοποιεί σωστά τις Νέες Τεχνολογίες, ώστε να αποδειχθούν ευέλικτα και δημιουργικά εργαλεία στη διδασκαλία και την παιδαγωγική. Παράλληλα ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να εξοικειωθεί με τις νέες θεωρίες της γνώσης σύμφωνα με τις οποίες, η οργάνωση της μάθησης προσανατολίζεται προς τον λεγόμενο «κοινωνικο-πολιτισμικό εποικοδομητισμό» 1. Βασικό του στοιχείο είναι η κατασκευή της γνώσης από τους ίδιους τους μαθητές, με την ενεργό αλληλεπίδρασή τους σε ανοικτά μορφωτικά περιβάλλοντα και τους κανόνες: 1. Διερευνώ τον πραγματικό/εμπειρικό κόσμο. 2. Οικοδομώ τη γνώση σε σχέση με τις εμπειρίες. 3. Συνεργάζομαι και συγκρίνω με τις απόψεις/γνώσεις των άλλων. 4. Εφαρμόζω τη γνώση σε νέα περιβάλλοντα. Η προσέγγιση του μοντέλου αυτού της μάθησης αλλάζει τα δεδομένα και ανοίγει καινούργιους δρόμους για τον ρόλο των εκπαιδευτικών και των μαθητών. Ο μαθητής πρέπει να μάθει να εργάζεται σε ανοιχτά περιβάλλοντα μάθησης μέσω διερεύνησης, τα οποία χαρακτηρίζονται από τη δυνατότητα ελέγχου του χρήστη. Τα περιβάλλοντα αυτά: 1 D. Squires Α. McDougall, Choosing and Using Educational Software, A Teacher's Guide, London-Washington, D.C M. Eraut, Conceptual Frameworks and Historical Development, στο International Encyclopedia of Educational Technology, (εκδ.) T. Plomp & D. P. Ely, Oxford, U.K. Tarrytown, N.Y., 1996, 2 η έκδ., σσ N. Mercer, The Quality of Talk in Children's Collaborative Activity in the Classroom, στο Learning and Instruction, τόμ. 6, n o 4, (1996), σσ R. S. Prawat, Learning Community, Commitment and School Reform, στο Curriculum Studies, τόμ. 28, n o 1, (1996), σσ J. I. A. Visscher-Voerman & T. Plomp, Design Approaches in Training and Education, στο International Encyclopedia of Educational Technology, (εκδ.) T. Plomp, D. P. Ely, Oxford, U.K. Tarrytown, N.Y., 1996, 2 η έκδ., σσ Computer Support for Collaborative Learning '97, December 10-14, Toronto, Canada, (εκδ.) R. Hills, Berkeley, Kalifornia, Χ. Δούκας, Ο κυβερνοχώρος της μάθησης, άρθρο στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, (Κωδικός άρθρου: A16668N281). - Ε. Στεφάνου, Οι νέες προκλήσεις στον χώρο της εκπαίδευσης, άρθρο στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, (Κωδικός άρθρου: B12913B143).

3 78 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1) έχουν σαφήνεια των αντικειμένων της οθόνης, που συνιστούν οντότητες τις οποίες ο χρήστης μπορεί να χειριστεί, 2) διέπονται από σύνολο κανόνων, που προσδιορίζουν τον τρόπο ή τους τρόπους διαχείρισης των οντοτήτων του περιβάλλοντος, 3) διακρίνονται από άμεσο ή έμμεσο σύστημα ανάδρασης στην έμμεση ανάδραση ο χρήστης προσλαμβάνει την πληροφορία παρατηρώντας πώς συμπεριφέρεται το σύστημα, 4) επιτρέπουν ανοιχτό πλαίσιο δραστηριοτήτων. Οι επιβεβλημένες αλλαγές στην Ιστορία & την Τέχνη: Όσον αφορά συγκεκριμένα τη διδασκαλία της Ιστορίας και Τέχνης, αυτή αποτελεί ένα γεγονός που προκαλεί πολλές συζητήσεις και αμφισβητήσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται. Εκατό χρόνια πριν τα πράγματα ήταν ευκολότερα, γιατί μπορούσε κανείς να κατανοήσει την ιστορία, εάν ήταν σε θέση να συλλάβει τις ιδέες που βρίσκονταν πίσω από τα γεγονότα. Σε γενικές γραμμές, η Ιστορία ήταν είτε πολιτική είτε θρησκευτική. Σήμερα η κατάσταση έχει μεταβληθεί γιατί οι εθνικές ιστορίες θεωρούνται πλέον αναχρονιστικές. Κάτω από τις μαρξιστικές επιδράσεις η κοινωνικο-οικονομική ιστορία έγινε το δημοφιλέστερο είδος. Επιπλέον η ανάπτυξη διαφόρων ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, όπως η κοινωνική και ατομική ψυχολογία, η κοινωνιολογία, η ανθρωπολογία, η γεωγραφία, η αρχαιολογία, το δίκαιο, τα οικονομικά, οι πολιτικές επιστήμες, η θρησκειολογία, η ιστορική γλωσσολογία, η εθνολογία, η αισθητική, οι μέθοδοι της ηλεκτρονικής πληροφόρησης κ.λ.π., και η εμφάνιση νέων θεωριών, που επιχειρούν να ερμηνεύσουν τη δράση του ανθρώπου, συνέβαλαν ακόμη περισσότερο στη σύγχυση που επικρατεί γύρω από τη φύση και το σκοπό της ιστορίας και ενίσχυσαν την αμφιβολία για την αξία της ιστορικής γνώσης από την άλλη πλευρά όμως προσέφεραν στον ιστορικό νέες, τεράστιες δυνατότητες να προσεγγίσει το αντικείμενό του, έδωσαν στον καθηγητή νέες προοπτικές και οπτικές γωνίες. Παράλληλα ο ιστορικός μπορεί να βασιστεί στις επονομαζόμενες "βοηθητικές επιστήμες" της ιστορίας, όπως αρχαιολογία, επιγραφική, νομισματική, χρονολόγηση κ.λ.π. 2. Φαίνεται λοιπόν -βάσει του ορισμού της ιστορίας από τον Braudel "ως διαλεκτικής του χρόνου και των πραγμάτων" 3 και από τον Piaget "ως διαχρονικής κοινωνιολογίας" (υπό την έννοια ότι η διαφορά μεταξύ ιστορίας και κοινωνιολογίας είναι ο διαχρονικός χαρακτήρας της πρώτης)- ότι η αξία της μελέτης της Ιστορίας δεν βρίσκεται τόσο στην 2 Ε. H. Carr, What is History? New York 1962 (ελλην. μετάφρ. Φ. Λιάππα: Ε. Χ. Καρρ, Τι είναι Ιστορία; Αθήνα 1983), σσ. 105, A. D. Momigliano, A Hundred Years after Ranke, στο Studies in Historiography, New York 1966, σ Σ. Σ. Μαρκιανός, Σκοπός του μαθήματος της Ιστορίας, στο Σεμινάριο 3, Ιστορία, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα-Γενάρης 1984, σσ Σ. Κόνδης, Η συγκρότηση του καθηγητή της Ιστορίας, στο Σεμινάριο 3, Ιστορία, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα-Γενάρης 1984, σσ Θ. Βέικος, Θεωρία και Μεθοδολογία της Ιστορίας, Αθήνα 1987, σσ F. Braudel, Histoire et sciences sociales: la longe durée, στο Annales, 4, Paris 1958, σσ J. Piaget, Le developpement de la notion du temps chez l' enfant, Paris, PUF, M. Carratero, M. Asensio & J. I. Pozo, Learning and Instruction, στο M. Carretero, M. Asensio & J. I. Pozo (εκδ.), European Research in an International Context, τόμ. ΙΙΙ, Oxford 1991, σ. 30.

4 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 79 απομνημόνευση μεμονωμένων γεγονότων του παρελθόντος, όσο στην εμβάθυνση των επιπέδων, που αποσκοπεί στην αποκάλυψη παραγόντων, δυνάμεων ή δομών που καθορίζουν την ιστορική διαδικασία, στη διασύνδεση των γεγονότων μεταξύ τους, στην ανασύνθεση της συνολικής δράσης του ανθρώπου και στην κατανόηση της δράσης αυτής, γιατί μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουν οι μαθητές να ασκήσουν κριτική στο παρελθόν, να αποκτήσουν ιστορική συνείδηση, να κατανοήσουν έτσι και να ερμηνεύσουν το παρόν, να εντάξουν σ' αυτό τη δική τους δράση και να επιδιώξουν να βελτιώσουν τις συνθήκες της ζωής τους 4. Η νέα αυτή ιστορία ξεπερνά τα γεγονότα της στιγμής και την απλή αφήγησή τους και καταγίνεται με τη συγκυρία και τη "μακρά διάρκεια". Αναφέρεται σε έναν ολικό πολιτισμό και στην ιστορία των δομών 5. Δυστυχώς η μέχρι τώρα εκπαίδευση αρκείται στο να δέχεται από τους μαθητές κατά τη διάρκεια του μαθήματος απαντήσεις του τύπου «σωστό / λάθος» αξιολογώντας με αυτό το σχήμα τις γνώσεις τους. Ο αφηγηματικός-διηγηματικός χαρακτήρας των σχολικών εγχειριδίων, ο έντονα πληροφοριακός, επιφανειακός, συμπυκνωμένος, επίπεδος τρόπος συγγραφής τους (γεγονοτογραφική ιστορία) που ευνοεί την αφηγηματική-αναδιηγητική-απομνημονευτική αντίληψη για την εξέταση του μαθήματος, αποκαλύπτει ότι η φιλοσοφία του εκπαιδευτικού μας συστήματος δεν αντιλαμβάνεται ότι διδακτική αξία δεν έχει η συγκεκριμένη ερμηνεία ενός ιστορικού γεγονότος, αλλά η μέθοδος επεξεργασίας του ιστορικού υλικού για την κατανόηση και ερμηνεία της δράσης του ανθρώπου, η γνωριμία με τη μεθοδολογία της ιστορικής έρευνας, η αιτιακή διασύνδεση και ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων, ο εμπλουτισμός των παιδαγωγικών μεθόδων, το άνοιγμα του σχολείου προς την "κοινωνία της πληροφορίας" και την ευρύτερη, η ανακάλυψη των πηγών από τους ίδιους τους μαθητές, η ανάπτυξη του πνεύματος συνεργασίας, διαλόγου και ομαδικότητας 6. Παράλληλα, κάθε ιστορία που θέλει να είναι συνολική, όπως για παράδειγμα τα σχολικά εγχειρίδια, στρέφεται επίσης προς τις εικαστικές πηγές. Εικαστικές πηγές είναι τα έργα αρχιτεκτονικής, γλυπτικής, ζωγραφικής, χαρακτικής, κ.λ.π., έργα επώνυμα ή λαϊκά, τα οποία μελετούν η αρχαιολογία και η ιστορία της τέχνης. Εάν εξε- 4 Ε. H. Carr, ό. π., σσ , 18, Μ. De Certeau, Το ιστοριογραφικό έργο, στο J. Le Goff - P. Nora (εκδ), Faire de l' histoire, Paris 1974 (ελλην. μετάφρ. Κλ. Μιτσοτάκη: Ζακ λε Γκοφ - Π. Νορα, Το έργο της Ιστορίας, Αθήνα 1975, ανατ. 1981), σσ Θ. Βέικος, ό. π., σ Α. Πρασσά, Η αξιοποίηση από τους μαθητές των ιστορικών πηγών μέσα από τη διαδικασία του μαθήματος της Ιστορίας, στο Σεμινάριο 21, Θεωρητικά Προβλήματα και Διδακτική της Ιστορίας, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα 1999, σσ Α. Δ. Βακαλούδη, Οι Πολλαπλές Αναπαραστάσεις του INTERNET ως Πηγή Διδακτικών Διαθεματικών Προσεγγίσεων στη Β/θμια Εκπαίδευση. Με δύο Διδακτικές Προτάσεις, στο Σύγχρονη Εκπαίδευση, τεύχ. 115, Αθήνα Νοέμ.-Δεκ. 2000, σσ F. Braudel, Écrits sur l' histoire, Paris 1969 (ελλην. μετάφρ. Μελέτες για την Ιστορία, Αθήνα, Ε.Μ.Ν.Ε.-Μνήμων 1986), σσ Θ. Βέικος, ό.π., σσ Πρβλ. Α. Πρασσά, ό.π. - Χ. Μακρής, Αναγκαίες προϋποθέσεις για αποτελεσματική διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας στη Δ/θμια Εκπ/ση, στο Σεμινάριο 21, Θεωρητικά Προβλήματα και Διδακτική της Ιστορίας, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα 1999, σσ

5 80 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ τάσει κάποιος τη θέση και το ρόλο των κεφαλαίων που αφορούν στην τέχνη και υπάρχουν στα σχολικά εγχειρίδια, θα διαπιστώσει ότι είναι περισσότερο διακοσμητικά παρά ουσιαστικά. Τα έργα τέχνης, που παρατίθενται, δεν συνδέονται με τα ιστορικά γεγονότα, αλλά απλά συμπεριλαμβάνονται σε μια σύντομη κάθε φορά ιστορία τέχνης, που προστίθεται στο τέλος, με απαρίθμηση ρευμάτων και των εκπροσώπων τους. Επομένως δεν διασφαλίζεται η αξιοποίησή τους ως "ιστορικές πηγές", αλλά παραμένουν στο περιθώριο με κάποιον στοιχειώδη ίσως σχολιασμό των μορφολογικών χαρακτηριστικών και του περιεχομένου τους 7. Πόσο σημαντική είναι όμως η συμβολή της τέχνης ως ιστορικής πηγής και η παιδαγωγική και διδακτική αξιοποίησή της στη διδασκαλία της Ιστορίας; Η παιδαγωγική αναπροσαρμογή της διδακτικής της Ιστορίας & Τέχνης: Γεγονός αποτελεί ότι η διδασκαλία δεν στοχεύει στην παροχή πληροφοριών ούτε ο ρόλος του δασκάλου είναι να συμμετέχει σε μια διαδικασία αφήγησης-απομνημόνευσηςεξέτασης. Είναι ξεπερασμένη πλέον αυτή η παραδοσιακή προσέγγιση του μαθήματος, ο αφηγηματικός, σχολαστικός τρόπος διδασκαλίας που οδηγεί στη στείρα απομνημόνευση. Σκοπός της διδασκαλίας είναι η διαχείριση της μάθησης, η μελέτη της ανθρώπινης εμπειρίας, η κριτική άσκηση της σκέψης, η διερευνητική διεργασία της πληροφορίας, η δόμηση νοημάτων του παρελθόντος μέσα από τα γεγονότα, η απόδοση των πραγματικών διαστάσεων των γεγονότων, η γλωσσική-επικοινωνιακή μάθηση και η απόπειρα διαθεματικής προσέγγισης ενός θέματος. Πρέπει εν γένει να δίνεται βάρος στο «γνώριζε πώς» και όχι στο «γνώριζε ότι». Οι ερωτήσεις οι οποίες τίθενται από τον διδάσκοντα μπορούν να διαφωτίζουν την πληροφόρηση (ανάκληση, ενθύμηση, επαγωγικό συμπέρασμα), την κατανόηση (έκφραση, συμπεριφορές, αιτίες), τη σκέψη (κρίση, δημιουργία, αιτιολόγηση). Πολύ ορθά ο Leibniz απαριθμούσε ανάμεσα στα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη μελέτη της ιστορίας "την καταγωγή των σύγχρονων πραγμάτων, η οποία εντοπίζεται στο παρελθόν επειδή η πραγματικότητα δεν μπορεί ποτέ να γίνει πλήρως κατανοητή παρά μόνο μέσα από τα αίτιά της" 8. 7 Πρβλ. και Γ. Β. Βρεττός, Το έργο ζωγραφικής ως πηγή στο μάθημα της Ιστορίας: Εικαστική διατύπωση και αξιοποίηση του ιστορικού θέματος, Εργασία στα πλαίσια του μαθήματος "Σχεδιασμός και αξιολόγηση του Αναλυτικού Προγράμματος στο μάθημα της Ιστορίας: τέχνη και ιστορικό γεγονός" στο μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών του Τομέα Παιδαγωγικής του Α.Π.Θ. κατά τα ακαδημαϊκά έτη 1986/87 & 1987/ G. W. Leibniz, Προοίμιο στο Accessiones Historiae (1700), Opera, τόμ. IV, σ Μ. Bloch, Apologie pour l' histoire, Métier d' historien, Paris H. Moniot, Didactique de l histoire, στο Enseigner l' histoire: des manuels à la mémoire: travaux du Colloque Manuels d'histoire et mémoire collective, U.E.R. de didactique des disciplines, Université de Paris 7 /, textes réunis et présentés par Henri Moniot, Berne; New York 1984 (Series title: Exploration. Série Cours et contributions pour les sciences de l'éducation), σσ Η Ιστορία και οι Μέθοδοί της, στο Encyclopédie de la Pléiade, τομ. Ι, Αθήνα 1989, σσ E. A. Yeager & J. W. Morris III, History and Computers: The Views from Selected Social Studies Journals, στο The Social Studies, November-December 1995, σσ C. Husbands, What is

6 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 81 Η σωστή διδασκαλία πρέπει να δομείται με βάση μεθοδολογικές ερωτήσεις, μέσω των οποίων οι (μικρότεροι) μαθητές θα μπορούν να ξεχωρίσουν το τεκμήριο από την πληροφορία, κατόπιν να διαχωρίσουν τα τεκμήρια φυσικής, υλικής ή έγγραφης μορφής σε αρχεία (π.χ. ημερολόγια, καταγραφές, αρχειοκαταλόγους, αυτοβιογραφίες, κ.λ.π.) και άλλα υπολείμματα του παρελθόντος (π.χ. κτίρια, αρχαιολογικά ευρήματα, κ.λ.π.) που δεν εμπεριέχουν τόσο εμφανή σχολιασμό του παρελθόντος αλλά παραμένουν αποδείξεις των εποχών και των καταστάσεων με τις οποίες συνδέονται. Έπειτα να αντιληφθούν ότι μπορεί το παρελθόν να φαίνεται άμεσο και προσιτό, αλλά 1. οι γνώσεις μας είναι ατελείς και αποσπασματικές, 2. υπάρχουν δυσκολίες είτε γιατί η σύγχρονη σκέψη επάνω στην ιστορία, οι υποθέσεις, οι συμπεριφορές, οι στάσεις και οι ερωτήσεις μας, είναι διαφορετικές από εκείνες των ανθρώπων του παρελθόντος είτε γιατί υπάρχουν ελλιπή στοιχεία, είτε λόγω της γλώσσας και υπ αυτές τις συνθήκες υπάρχουν κάποια όρια στην ιστορική κατανόηση 9. Η δυσκολία της κατανόησης παρελθοντικών καταστάσεων & γεγονότων & η αξιοποίηση των πολλαπλών αναπαραστάσεων: Λόγω του γεγονότος ότι η ιστορία συνδέεται με το παρελθόν, δεν φαίνεται καθαρά η αναγκαιότητα της σύνδεσης ανάμεσα στην εξέλιξη της ιστορικής σκέψης και τη σύγχρονη αντίληψη. Παρόλα αυτά, η αναγκαιότητα της κατανόησης του χρόνου είναι απαραίτητη. Τα παιδιά αρχίζουν να μαθαίνουν τις ιστορικές χρονολογίες και να υπολογίζουν πότε έγιναν τα γεγονότα στην ηλικία των 8 και 9 ετών. Τότε μαθαίνουν να τοποθετούν τα γεγονότα σε ακολουθία και να συσχετίζουν ημερομηνίες με πρόσωπα και γεγονότα. Αυτή η διαδικασία ολοκληρώνεται στα 11 και από τα 9 έως τα 11 χρόνια τα παιδιά αντιλαμβάνονται τις ιστορικές περιόδους. Πειραματικές μέθοδοι που προσανατολίστηκαν προς την κατεύθυνση της καλλιέργειας της αντίληψης του ιστορικού χρόνου στη σκέψη των παιδιών χρησιμοποίησαν την επιλογή εικόνων που εκπροσωπούσαν χαρακτηριστικά μια εποχή με ποικιλία στοιχείων επίσης αντιπροσωπευτικών (μόδα, τεχνολογία, αρχιτεκτονική και κοινωνική αλληλεπίδραση κ.λ.π.), εικόνες παραδοσιακά πολιτικές ή διπλωματικές π.χ. σκηνές πολέμου, ιστορικά πρόσωπα, εικόνες φυλετικών ή εθνικών διακρίσεων ή άλλες χαρακτηριστικές σκηνές 10. Οι εικόνες χρησιμοποιήθηκαν γιατί δείχνουν με τον πλέον παραστατικό τρόπο πώς ήταν τα πράγματα στη συγκεκριμένη εποχή κάποτε ίσως παραπλανητικά, γι' αυτό χρειάζονται προσεκτική αντιμετώπιση παρουσιάζοντας παράλληλα την ανθρώπινη δράση και τους τρόπους έκφρασής της. Με την ενδοσκόπηση στα θέματά τους, οι μαθητές μπορούν να μάθουν να ερμηνεύουν την ανθρώπινη εμπειρία και, αποκτώντας History Teaching?, Buckingham, Philadelphia 1996, σσ. 14, 25. Α. Δ. Βακαλούδη, Η Παιδαγωγική Συμβολή της Νέας Τεχνολογίας στη Διαμόρφωση της Διδακτικής. Με δύο Διδακτικές Προτάσεις, στο Επτάκυκλος, τεύχ. 76, Αθήνα Ιούνιος 2000, σσ Σ. Σ. Μαρκιανός, ό.π. - D. Shemilt, Adolescent Ideas About Evidence and Methodology in History, στο C. Portal (εκδ.), The History Curriculum for Teachers, New York 1987, σσ C. Husbands, ό.π., τα κεφ. 1 & 2, σσ K. C. Barton - L. S. Levstik, "Back When God Was Around and Everything": Elementary Children's Understanding of Historical Time, στο American Educational Research Journal, τόμ. 33, No 2, Summer 1996, σσ ,

7 82 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ την ενσυναίσθηση, να αντιληφθούν στη συνέχεια τους στόχους και άλλων ιστορικών επιστημών. Εικόνες από το περιβάλλον, φωτογραφίες, έργα τέχνης, αρχαιολογικά ευρήματα, με παράλληλη υποστήριξη από άλλο ενημερωτικό υλικό της τοπικής ή κοινωνικής ιστορίας (συνεντεύξεις, λεξιλόγιο, περιγραφικά κείμενα) ενισχύουν δυναμικά την προοπτική της θεώρησης των γεγονότων από το μαθητή, μεταβάλλοντας διαρκώς την ερμηνεία, καθώς προστίθενται νέες πληροφορίες. Έτσι ενεργοποιείται η δημιουργία σχέσεων και οι μαθητές βλέπουν την ιστορία ως εξέλιξη. Οι πηγές έχουν μεγάλη σημασία στη διαμόρφωση της ιστορικής σκέψης και οι εικόνες αποτελούν έναν σημαντικό τομέα των πηγών. Μια οπτική σύγκριση για παράδειγμα είναι σημαντική για την καλύτερη κατανόηση των ιστορικών και πολιτιστικών δομών. Τα παιδιά βλέπουν τις ημερομηνίες αλλά δεν έχουν σαφή αντίληψη του τι μπορεί να συνέβη ιστορικά. Οι εικόνες δίνουν το έναυσμα στη σκέψη, την ενεργοποιούν και την ωθούν να προχωρήσει από το πότε σε περαιτέρω διεξοδικότερα ερωτήματα 11. Έχει διαπιστωθεί ότι στη διαδικασία της μάθησης γενικά συμμετέχουν όλες οι αισθήσεις σε κάποιο ποσοστό. Από τις αισθήσεις εκείνη που συμμετέχει περισσότερο είναι η όραση με 83% και ακολουθεί η ακοή με 11%. Επομένως το κύριο βάρος στην εκπαίδευση σηκώνουν η όραση και η ακοή, γι' αυτό τα εποπτικά μέσα λέγονται διεθνώς και οπτικο-ακουστικά. Οι εικόνες αποτελούν βασικά και επιβεβλημένα εποπτικά μέσα γιατί μέσω αυτών επιτυγχάνεται η βιωματικότητα οι μαθητές μπορούν να δουν σε εικόνες κάποιες άμεσες ιστορικές πηγές, όπως είναι τα νομίσματα και τα μνημεία (τείχη, ανάκτορα, ναοί, έργα μικροτεχνίας, η μνημειακή και φορητή ζωγραφική, κ.λ.π.) και να τα κατανοήσουν πληρέστερα. Σπάνια, δυσεύρετα, ακριβά, δυσκολομετακίνητα, εύθραυστα ιστορικά αντικείμενα που εκτίθενται σε Μουσεία, συλλογές και αρχαιολογικούς ή ιστορικούς χώρους, καθίστανται πολλές φορές απρόσιτα στους μαθητές. Οι εικόνες μπορούν να εξαλείψουν στο μέτρο του δυνατού αυτό το πρόβλημα και να δώσουν τη λύση της εποπτικότητας και της βιωματικότητας 12. Σημαντικό τομέα των εικόνων αποτελούν τα έργα τέχνης που σχετίζονται με ιστορικά γεγονότα ή εκπροσωπούν ιστορικές περιόδους. Η ερμηνεία ενός έργου ζωγραφικής με ιστορικό θέμα είναι δύσκολη, εφόσον το γεγονός που απεικονίζεται σ' αυτό ανήκει στο παρελθόν ενώ η ερμηνεία του επιχειρείται στο παρόν και επομένως οι απόψεις, οι εμπειρίες, οι στάσεις του θεατή επηρεάζουν την "αντικειμενική" ερμηνεία του έργου. Παρόλα αυτά η μελέτη και η κατανόηση των έργων τέχνης, σε σύγκριση με τις γραπτές πηγές (και με διαθεματική συνεργασία καθηγητών διαφόρων ειδικοτήτων), μπορεί να προσφέρει ερεθίσματα για προβληματισμό, διάλογο ή κριτική απόψεων και 11 Γ. Γιαννόπουλος, Θεωρία της Ιστορίας και Σκοποί του Μαθήματος της Ιστορίας, στου ιδίου, Δοκίμια Θεωρίας και διδακτική της Ιστορίας, Αθήνα 1977, σσ Β. Σκουλάτος, Το σχολικό εγχειρίδιο ιστορίας στη Μέση Εκπαίδευση, στο Σεμινάριο 3, Ιστορία, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα-Γενάρης 1984, σσ K. C. Barton - L. S. Levstik, ό.π., Γ. Ν. Λεοντσίνης, Ενσυναίσθηση και διδασκαλία της Ιστορίας, στο Σεμινάριο 21, Θεωρητικά Προβλήματα και Διδακτική της Ιστορίας, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα 1999, σσ Β. Ασυμομύτης, Τα εποπτικά μέσα στη διδασκαλία της Ιστορίας, στο Σεμινάριο 3, Ιστορία, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα-Γενάρης 1984, σσ

8 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 83 στάσεων. Οι εικαστικές πηγές αποτελούν το εποπτικό υλικό του μαθήματος, προσφέρουν αμεσότητα, ασκούν την παρατηρητικότητα, προάγουν τη συλλογιστική και κριτική διαδικασία. Το έργο τέχνης περιγράφεται, αναλύεται (προθέσεις, στόχοι, σκοποί του πίνακα ή του καλλιτέχνη), αξιολογείται (κατά την προσωπική εκτίμηση του καθενός αξιολογούνται τα θετικά και αρνητικά στοιχεία) είτε σε σχέση με το ιστορικό γεγονός με το οποίο σχετίζεται είτε σε σχέση με την τεχνική του (λεπτομέρειες του έργου) 13. Στα σχολικά εγχειρίδια γίνεται μια "σύνθεση από μνήμης" διαφόρων θεμάτων και στο τέλος μια "σύντομη ιστορία της τέχνης" με παράθεση έργων τέχνης, χωρίς αυτά να προβάλλονται ως "πηγές" για τη διδασκαλία των ιστορικών γεγονότων. Όμως, για την ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης, που αποτελεί και έναν από τους μακροπρόθεσμους στόχους του μαθήματος, είναι απαραίτητη η επεξεργασία των πηγών. Η λειτουργία αυτή υποβοηθεί στην κατανόηση αφενός του ιστορικού γεγονότος και αφετέρου της συμπεριφοράς του ανθρώπου σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Μέσα από την επεξεργασία του περιεχομένου της πηγής και την εξέταση του ρόλου του στην αντικειμενική απόδοση ή ερμηνεία του ιστορικού γεγονότος, δημιουργείται προβληματισμός και διάλογος. Επομένως είναι απαραίτητος ο εμπλουτισμός της ιστορικής αφήγησης με ποικιλία πηγών που πλουτίζουν και υποστηρίζουν το θέμα της. Όταν πρόκειται για πίνακα ζωγραφικής, τότε αυτός μπορεί να προσφέρει δυνατότητες καλύτερης κατανόησης του ιστορικού γεγονότος αλλά κάποτε μπορεί ίσως να αλλοιώσει την πραγματικότητα, εφόσον πρόκειται για θεώρηση του γεγονότος από "συγκεκριμένη οπτική γωνία". Για την εξουδετέρωση αυτού του κινδύνου επιβάλλεται η εξέταση έργων που παρουσιάζουν διαφορετικές και αντικρουόμενες απόψεις και η υποστήριξη από γραπτές πηγές, οι οποίες θα παρέχουν πληροφορίες σχετικές με το εικονιζόμενο γεγονός και τον καλλιτέχνη. Έτσι θα μπορεί να ελεγχθεί η αξιοπιστία του έργου 14. \Η συμβολή των Νέων Τεχνολογιών & ο ρόλος του εκπαιδευτικού: Η πλοήγησηαναζήτηση στο Διαδίκτυο και η εξοικείωση με τη Νέα Τεχνολογία μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση και αξιοποίηση των πηγών και κατά συνέπεια στη σχετική διαδραστική διδασκαλία, καθώς παρέχει διδακτική υποστήριξη στα επιμέρους διδακτικά αντικείμενα με εύκολη και δημιουργική πρόσβαση στην πληροφόρηση (κυρίως εικόνες και πολλαπλές αναπαραστάσεις με συνδυασμό κειμένου), ευκαιρία για την ανάπτυξη διαθεματικότητας και τη συνεργασία καθηγητών άλλων ειδικοτήτων εκτός της φιλολογικής, δυνατότητα αξιολόγησης της γνώσης, παροχή κριτηρίων επιλογής της πληροφορίας, εικονικές επισκέψεις σε Μουσεία, Πινακοθήκες, Αρχαιολογικούς Χώρους κ.λ.π. και ευρύτερα τη μετατροπή της τέχνης σε ιστορία και την 13 Πρβλ. Γ. Β. Βρεττός, ό.π. 14 E. Panofsky, Studies in Iconology; humanistic themes in the art of the renaissance, New York 1939, β έκδ (ελλην. μετάφρ. Α. Παππάς, Μελέτες εικονολογίας, Αθήνα 1991), σσ Β. Σκουλάτος, ό.π. Σ. Κόνδης, ό.π. Β. Ασυμομύτης, ό.π. - Γ. Β. Βρεττός, ό.π. - S. S. Wineburg, Historical Problem Solving: A Study of the Cognitive Processes Used in the Evaluation of Documentary and Pictorial Evidence, στο Journal of Educational Psychology, τόμ. 83, No. 1, 1991, σσ

9 84 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ τεκμηρίωση της λογοτεχνικής (π.χ. των ομηρικών έργων) και της ιστορικής πηγής μέσα από εικαστικές και αρχαιολογικές πηγές. Με την "εικονική" περιήγηση σε Μουσεία, Πινακοθήκες, Αρχαιολογικούς ή Ιστορικούς Χώρους οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να αναπλάσουν με τη φαντασία τους την κοινωνία, τον τρόπο ζωής και τις ενασχολήσεις των ανθρώπων του παρελθόντος να ανακαλύψουν, μέσα από τα ευρήματα, τις καθημερινές και επαγγελματικές ασχολίες τους, τα υλικά που χρησιμοποιούσαν, το στολισμό και τον οπλισμό τους, τις καθημερινές συνήθειες, το θρησκευτικό αίσθημα, την τέχνη και τη θεματογραφία της κ.λ.π. Με τον τρόπο αυτό θα εξάγουν ποικίλα στοιχεία και συμπεράσματα για την κοινωνία, τις νοοτροπίες, τα ήθη και έθιμα, τη θρησκεία, την πολιτική κ.λ.π. 15 Παράλληλα, με την πλοήγηση-αναζήτηση στο Διαδίκτυο και την εξοικείωση με τη Νέα Τεχνολογία γίνεται κατανοητό ότι: α) Ο εκπαιδευτικός είναι αυτός που θα παίξει τον κύριο ρόλο στη μεταφορά της τεχνογνωσίας και στην προώθηση της καινοτομίας, ερευνώντας από πριν ο ίδιος τις επιπλέον δυνατότητες που παρέχει στο μαθητή η τεχνολογία. Αυτή είναι η βασική ιδέα: ότι η χρήση του Η/Υ δεν μπορεί να αντικαταστήσει το δάσκαλο και το βιβλίο, αλλά μπορεί συμπληρωματικά με την κλασική διδασκαλία να κινητοποιήσει τη φαντασία του μαθητή, τις αισθήσεις του, να τον κάνει να συμμετέχει στην εκπαιδευτική διαδικασία και να αυτενεργεί. Άρα ο εκπαιδευτικός πρέπει να εξοικειωθεί σταδιακά με ένα σύνολο από Υπολογιστικά και Δικτυακά γνωστικά εργαλεία με τον κατάλληλο συνδυασμό διδακτικών και παιδαγωγικών δραστηριοτήτων και να οργανώσει μια ποικιλία παιδαγωγικών στρατηγικών με έμφαση στο ρόλο του ως βοηθού, συμβούλου, οργανωτή και διαπραγματευτή της γνώσης Πρέπει να εξοικειωθεί με τις νέες θεωρίες της γνώσης σύμφωνα με τις οποίες, η οργάνωση της μάθησης προσανατολίζεται προς τον λεγόμενο «κοινωνικο-πολιτισμικό εποικοδομητισμό». Βασικό του στοιχείο είναι η κατασκευή της γνώσης από τους ίδιους τους μαθητές, με την ενεργό αλληλεπίδρασή τους σε ανοικτά μορφωτικά περιβάλλοντα. β) Το Διαδίκτυο μπορεί να υποστηρίξει αυτό το νέο ρόλο του δασκάλου που προσεγγίζει διερευνητικά τη γνώση, την επεξεργάζεται, τη μετασχηματίζει, όχι πλέον σαν πομπός αλλά σαν βοηθός και συνεργάτης των μαθητών του. Από την άλλη πλευρά οι μαθητές με τη βοήθεια του δασκάλου δεν αποτελούν πλέον παθητικούς δέκτες. Εργάζονται σε ομάδες, επεξεργάζονται, αναλύουν, κρίνουν και συνθέτουν μόνοι τους, ανταλλάσσουν τις πληροφορίες και αλληλοσυμπληρώνουν τις ελλείψεις τους. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται όχι μόνον η συνεργατική μάθηση αλλά και η αλληλοδιδακτική των ομάδων και κατόπιν του συνόλου. 15 Βλ. παραδείγματα στα άρθρα της Α. Δ. Βακαλούδη, Η Νέα Τεχνολογία στη Διαθεματική Διδασκαλία των Φιλολογικών Μαθημάτων. Με τρεις Διδακτικές Προτάσεις, στο Αρχαιολογία, τεύχ. 76, Αθήνα Σεπτέμβριος 2000, σσ & Η Πολύπλευρη Αξιοποίηση της Νέας Τεχνολογίας στη Β/θμια Εκπαίδευση. Με μια Διδακτική Πρόταση, στο Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης, τεύχ. 56, Αθήνα 2000, σσ

10 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 85 γ) Έτσι οι μαθητές: 1. αντιλαμβάνονται ότι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής συνδέεται άμεσα, ποικίλα και πολλαπλά με την πληροφόρηση που αφορά σε πολιτιστικά θέματα και την ανθρωπιστική παιδεία, 2. εξοικειώνονται με την αναζήτηση πληροφοριών στο Διαδίκτυο ακόμη και μέσω των Μηχανών Αναζήτησης (Πληροφοριών) χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά ή με την επικοινωνία μεταξύ τους μέσω ανταλλαγής ηλεκτρονικών μηνυμάτων ( ) ή μέσω του ενδοσχολικού δικτύου για διαλογική συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων. Χρηστικά παραδείγματα: Γενικά, υπάρχουν πολλές και ενδιαφέρουσες ηλεκτρονικές διευθύνσεις με πληθώρα εικόνων και πληροφορίας, που μπορούν να αξιοποιηθούν. Για παράδειγμα, στη διδασκαλία της Αρχαίας Ιστορίας, η πλοήγηση και η μελέτη των εικόνων και της συνοδευτικής πληροφορίας στη διεύθυνση του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, 4000 Χρόνια Ελληνικής Φορεσιάς > 1628 π.χ. μπορεί να οδηγήσει στην κατάρτιση του πίνακα: Τόποι εμφάνισης Ενδυμασία Κατηγορίες Χαρακτηριστικά Επιρροές Διαφορές Ομοιότηττες Τμήματα Στολισμός Εξαρτήματα Κοσμήματα Τρόπος ζωής Ενασχολήσεις Κοινωνικές & οικονομικές δομές Υφαντική τέχνη-εξέλιξη Υλικά Είδη υφασμάτων Σχέδια ύφανσης (μαρτυρίες) Εργαλεία υφαντικής Χρώματα ΠΑΛΑΙΟ- ΛΙΘΙΚΗ ΜΕΣΟ- ΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΠΡΟΚΕΡΑ- ΜΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΙΝΩΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΜΥΚΗ- ΝΑΪΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙ Α

11 86 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ και μέσω της ανάλυσης των παραπάνω στοιχείων να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με την σημαντικότητα της κατασκευής ενδυμάτων στην προϊστορική Ευρώπη, το συνδυασμό της ανάπτυξης της υφαντικής τέχνης με την εξέλιξη των οικονομικών και κοινωνικών δομών των προϊστορικών ανθρώπων, την εμφάνιση της υφαντικής τέχνης στο Αιγαίο, τα υλικά, τις επιδράσεις από άλλους πολιτισμούς, αυτόχθονες ή αλλοεθνείς, ή τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες των ελλαδικών πόλεων 16. Μέσω της έρευνας στον Η/Υ και το Διαδίκτυο, δίνεται ακόμη και η δυνατότητα μιας συγκριτικής μελέτης πολιτισμών, μέσα από την παρατήρηση των εικόνων. Για παράδειγμα, σε μια συγκριτική μελέτη της αρχαίας ελληνικής και βυζαντινής τέχνης και ζωής, η διερεύνηση πραγματοποιείται με την αναζήτηση ιστοσελίδων σε σχετικές διευθύνσεις και τη μελέτη των έργων τέχνης, που συμπεριλαμβάνονται σε αυτές. Επιχειρείται δε η συγκριτική μελέτη της αρχαίας ελληνικής τέχνης: [Προϊστορική Αρχαία Ελληνική (Γεωμετρική-Αρχαϊκή, Κλασική, Ελληνιστική)] με τη βυζαντινή τέχνη, μέσω της συλλογής και διερεύνησης των σχετικών στοιχείων. Η ανάλυσή τους επιβεβαιώνει διερευνητικά την ιστορική πληροφορία. Έτσι η τέχνη μετατρέπεται σε ιστορική πηγή και ταυτόχρονα έχει κάποιος τη δυνατότητα να αναπλάσει βιωματικά τον τρόπο και τις μορφές ζωής των αρχαίων Ελλήνων και των Βυζαντινών, να παρατηρήσει τη θρησκευτικότητά τους, να συνδέσει αυτήν με την καθημερινή ζωή και να κατανοήσει τη στενή τους σχέση, να διαπιστώσει την επίδραση από άλλους πολιτισμούς, να επισημάνει τα κοινά στοιχεία που αποδεικνύουν τη συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού και ταυτόχρονα τη συνεχή ανανέωση και ανάπλασή του μέσα από την εισροή και αφομοίωση νέων πολιτιστικών στοιχείων, καθώς και τις αλλαγές νοοτροπίας και αντιλήψεων 17. Σε μια διδακτική πρόταση της μελέτης της προπαγανδιστικής αφίσας στους Δύο Παγκοσμίους Πολέμους μέσα από τις σχετικές διευθύνσεις, η κατάλληλη αξιοποίηση του Διαδικτύου μπορεί να αποδείξει στους μαθητές ότι ο Η/Υ συνδέεται άμεσα, ποικίλα και πολλαπλά με την πληροφόρηση που αφορά στην ιστορία και ότι μέσα από την παρατήρηση και μελέτη των πηγών τεκμηριώνεται η ιστορική πληροφορία. Επίσης θα δώσει ερεθίσματα ώστε να συζητηθούν θέματα, όπως η ανθρώπινη, αθέατη ή περιθωριοποιημένη πλευρά του πολέμου και να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τις επιπτώσεις του επάνω στην απλή ανθρώπινη καθημερινή οικογενειακή ζωή. Ακόμη, θα δημιουργήσει εναύσματα για τη συζήτηση άλλων προβλημάτων και κρίσεων, που βγαίνουν στην επιφάνεια μέσα σε παρόμοιες περιόδους, για τη χειραγώγηση όλων αυτών των καταστάσεων από την προπαγάνδα, για τη στρατευμένη τέχνη, κ.λ.π. Σε ένα συνδυασμό με τα Γλωσσικά μαθήματα, μπορούν ακόμη να ασκηθούν οι μαθητές στην κριτική παρατήρηση, στην περιγραφή προσώπων, γεγονότων και καταστάσεων, στην ανάπτυξη θέσεων. Επιπλέον, οι σελίδες της διδακτικής αυτής πρότασης εμπεριέχουν πλούσιο πληροφοριακό υλικό σε Αγγλικά και Γαλλικά. Καθίσταται 16 Βλ. περαιτέρω, στην ιστοσελίδα της Α. Δ. Βακαλούδη, 17 Βλ. Α. Δ. Βακαλούδη, Σύγχρονες Διδακτικές και Παιδαγωγικές Μέθοδοι Η Ουσιαστική Συμβολή των Νέων Τεχνολογιών στην Υλοποίησή τους. Με τρεις Διδακτικές Προτάσεις, στο Φιλόλογος, τεύχ. 103, Θεσσαλονίκη Άνοιξη 2001, σσ , σσ

12 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 87 λοιπόν εφικτή μια εξαιρετικά προσοδοφόρα συνεργασία μεταξύ Φιλολόγων & καθηγητών Αγγλικής και Γαλλικής Γλώσσας, ώστε να επιτευχθεί αφενός η εξάσκηση των παιδιών στις δύο αυτές γλώσσες και αφετέρου μια πιο εμπεριστατωμένη, σφαιρική και διαθεματική εξέταση του ιστορικού θέματος 18. Τέλος θα εξοικειωθούν δάσκαλοι & μαθητές με την αναζήτηση πληροφοριών και εικόνων στο Διαδίκτυο, θα συνειδητοποιήσουν τη δυνατότητα της εύκολης και γρήγορης πρόσβασης σε εικονογραφικό και ενημερωτικό υλικό και θα αξιοποιήσουν μια χρήσιμη προσφορά των Νέων Τεχνολογιών. Φυσικά ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής και το Διαδίκτυο προσφέρουν ομιλούσες και εικονοποιημένες αναπαραστάσεις αντικειμένων και γεγονότων, είτε το αποτέλεσμα των δυνατών ενεργειών, δεν οδηγούν όμως στην πραγματοποίηση αυτών των ενεργειών. Εναπόκειται στο δάσκαλο να αναλάβει τη διαπραγμάτευση αυτού του υλικού και με μεθοδολογικό τρόπο να καθοδηγήσει τους μαθητές στην αλληλεπιδραστική, ουσιαστική, διδακτική και παιδαγωγική εκμετάλλευσή του. Προσδιορισμός των μαθησιακών πεδίων - Διδακτικές & Παιδαγωγικές Απολήξεις: Βασικά πρέπει πάντοτε να καθορίζονται με σαφήνεια ο σκοπός και τα πλαίσια της χρήσης των εποπτικών μέσων με πλήρη και σωστή προεργασία και προετοιμασία, βασισμένες σε ερωτήματα όπως: Τι θέλουμε να δουν οι μαθητές; Τι θέλουμε να μάθουν; Πώς θέλουμε να αισθάνονται; Τι θέλουμε να κάνουν; Υπάρχουν μαθητές με προκαταλήψεις στο θέμα; Υπάρχει κάποιος εντελώς ανεξοικείωτος με το όλο εγχείρημα; Ορθώς ειπώθηκε ότι "μία εικόνα ισοδυναμεί με 1000 λέξεις" γιατί αποτελεί το καλύτερο και τελειότερο μέσο έκφρασης και μπορεί να έχει τεράστια μορφωτική αξία και ουσιαστικότατη επίδραση, αρκεί να χρησιμοποιηθεί σωστά 19. Ο μαθητής, με την άμεση θέαση του έργου και κατόπιν την ερμηνευτική, κριτική και διαλεκτική επεξεργασία του θέματός του, θα μπορέσει να θέσει ερωτήματα (άντλησης πληροφοριών, κατανόησης συνθηκών του παρελθόντος που οδήγησαν στη δημιουργία του έργου, κ.λ.π.) να αποκτήσει -κατά το δυνατόν- αντικειμενικές γνώσεις σχετικά με το απεικονιζόμενο ιστορικό γεγονός και να κατακτήσει τη μεταγνώση, την ενσωμάτωση μεθόδων και όχι ξερής και απομνημονευτικής γνώσης. Αυτή επιτυγχάνεται όταν ο μαθητής συμμετέχει ενεργά και ασκεί τις δεξιότητές του, μαθαίνοντας μέσα από αυτές με τρόπο διαδραστικό και αλληλεπιδραστικό, όπως, για παράδειγμα, μέσα από την ιστορική μέθοδο της έρευνας που διεξάγει, την επιλογή της ατομικής πορείας (διαδρομές), τη διασύνδεση των πληροφοριών, τη σύνθεση της πληροφορίας, το αποτέλεσμα, τις έννοιες χρόνου, τόπου, ιστορικής αιτιότητας που αντιλαμβάνεται. Διατυπώνει, με την καθοδήγηση και τη βοήθεια του δασκάλου, 18 Βλ. Α. Δ. Βακαλούδη, Διαθεματικές Προσεγγίσεις της Ιστορίας με τη Νέα Τεχνολογία. Με μια Διδακτική Πρόταση, στο Νέα Παιδεία, τεύχ. 95, Καλοκαίρι 2000, σσ & της ιδίας, Η Διαθεματική Διδακτική των Φιλολογικών Μαθημάτων με το Διαδίκτυο και τη Νέα Τεχνολογία. Με μια Διδακτική Πρόταση, στο Εκπαιδευτικά, τεύχ , Ιούλιος- Δεκέμβριος 2000, σσ Β. Ασυμομύτης, ό.π.

13 88 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ υποθέσεις, ερωτήματα, ζητούμενα, αναλύσεις ιστορικών εννοιών, όπου συναρτά το χώρο και το χρόνο και θέτει τα πλαίσια δράσης 20. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά μαθαίνουν βαθμιαία, μέσα από πειραματισμούς και λάθη, να διαμορφώνουν ένα έργο μέσα από τη συνεργασία, οργανώνοντας τις δομές και συλλέγοντας τα στοιχεία του παρόντος και του παρελθόντος, του παλαιού και του νέου με αυτήν την επιλογή προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις δομές του έργου τους. Ως υποψήφιες για να αποτελέσουν τη δομική βάση της ιστορικής επιστήμης συνήθως προτείνονται οι έννοιες: τεκμήρια, αιτιότητα, ενσυναίσθηση ή συμπαθητική κατανόηση (empathy), μεταβολή, χρόνος. Εάν κάποιος δεν κατέχει τις παραπάνω έννοιες, έστω σε κάποιο βαθμό, τότε η μελέτη της ιστορίας χάνει το νόημά της ή αποκλίνει τελείως από το στόχο της. Η ενσυναίσθηση, ως τρόπος προσέγγισης της Ιστορίας και οικοδόμησης της ιστορικής σκέψης, σχετίζεται με την ανάπτυξη μιας ικανότητας ενσυναισθητικής κρίσης, δηλαδή με την εξεύρεση τρόπων, με τους οποίους θα μπορεί κάποιος να εκτιμά και να αξιολογεί καλύτερα και πληρέστερα τα προβλήματα, τις απόψεις και τις θέσεις των άλλων ανθρώπων στο παρελθόν. Πρακτικές ενσυναίσθησης, στη διδακτική της Ιστορίας, είναι οι δεξιότητες που αναπτύσσει ο μαθητής προσεγγίζοντας με τη φαντασία του πτυχές του ιστορικού γίγνεσθαι. Το παρελθόν μεταφέρεται στο παρόν και ερευνάται δυναμικά μέσα από αυτό. Με τη φαντασία και τα μάτια του νου αποκτάται εποπτεία του χώρου και παρατηρείται το περιεχόμενο και η ουσία των ιστορικών γεγονότων. Η γνώση, η αντίληψη των αιτίων, η κρίση αποτελούν επίσης βασικές ικανότητες που πρέπει να αναπτύξουν οι μαθητές. Η ορθή προσέγγιση των ιστορικών τεκμηρίων, η κατανόηση, η ερμηνεία, η διασκευή, η ανάλυση, η σύνθεση, η αμεροληψία, η διάκριση των μαρτυριών, των γεγονότων και των γνωμών, αποτελούν "δεξιότητες" τις οποίες επίσης θα καλλιεργήσουν. Η διαδικασία αυτή επηρεάζει και τη γλωσσική τους κατάρτιση, με τη συστηματική καλλιέργεια των γλωσσικών και διανοητικών ικανοτήτων τους. Όλες αυτές τις ικανότητες θα μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν και σε άλλους τομείς της ζωής τους O. Halldén, Constructing the Learning Task in History Instruction, στο M. Carretero & J. F. Voss (εκδ.), Cognitive and Instructional Process in History and the Social Sciences, Hillsdale, N. J. 1994, σσ M. R. E. Slavin, Research on Cooperative Learning and Achievement: What We know, What We Need to Know, Center for Research on the Education of Students Placed at Risk, Johns Hopkins University, Baltimore October B.-M. Barth, Pratiquer la métacognition avec les élèves pour leur apprendre à réfléchir, στο Cahiers Pedagogiques, No 344/345, Mai-Juin 1996, σσ J. Roschelle & R. Rea, Trajectories From Today's WWW to a Powerful Educational Infrastructure, στο Educational Researcher, τεύχ. 208, 1999, σσ P. Lee, Approaches to History Teaching, στο A. Dickinson (εκδ.), Perspectives of Change in History Education, London 1992, σσ H. Cooper, The Teaching of History in Primary Schools, London 1995, σσ Γ. Μαστορίδης, Η έννοια της ολότητας στα διδακτικά εγχειρίδια Ιστορίας Δημοτικού και Γυμνασίου, στο Σεμινάριο 21, Θεωρητικά Προβλήματα και Διδακτική της Ιστορίας, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα 1999, σσ Γ. Ν. Λεοντσίνης, ό.π. Α. Δ. Βακαλούδη, Ιστορία, Τέχνη και Νέα Τεχνολογία στη Β/θμια Εκπαίδευση. Με μια Διδακτική

14 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 89 Το γεγονός ότι μετατρέπονται από παθητικούς δέκτες σε πρωταγωνιστές, ότι λαμβάνουν ενεργό μέρος στη διαδικασία διδακτικής του μαθήματος, στην έρευνα, στην επεξεργασία του υλικού ξεφεύγοντας από το διδακτικό εγχειρίδιο και εισχωρώντας στο χώρο του Διαδικτύου και της Νέας Τεχνολογίας, δίνει στους μαθητές ικανοποίηση και εξάπτει την περιέργειά τους. Η μελέτη των στοιχείων που συνδέουν τα ποικίλα πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας, η ευαισθητοποίηση απέναντι στον άνθρωπο, τη φύση, τον πολιτισμό, η αναδιαμόρφωση του πλαισίου των "χωροχρονικών συντεταγμένων", η δημιουργική σκέψη και δράση με την άμεση συμμετοχή, το πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας, η συλλογική εργασία, η διερεύνηση των θεμάτων, η σύνθεση του ιστορικού κειμένου μέσα από τη συλλογή και κριτική διεργασία των πληροφοριών οδηγούν τους μαθητές στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, στην κατανόηση της χρησιμότητας των πηγών για την Ιστορία, στην εξοικείωση με την ιστορική μεθοδολογία, στην απόκτηση κριτικής σκέψης και ιστορικής συνείδησης 22. Πρόταση, στο Εκπαιδευτική Κοινότητα, τεύχ. 54, Αθήνα Μάιος - Ιούλιος 2000, σσ Πρβλ. Γ. Κόκκινος, Η κειμενική διάσταση της Ιστορίας και η αναζήτηση κριτηρίων εγκυρότητας της ιστορικής γνώσης, στο Σεμινάριο 21, Θεωρητικά Προβλήματα και Διδακτική της Ιστορίας, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Αθήνα 1999, σσ Γ. Μαστορίδης, ό.π. - Χ. Μακρής, ό.π. - Α. Πρασσά, ό.π.

Η ηµιουργία Εκπαιδευτικών Projects µε τη ιδακτική και Παιδαγωγική Αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνίας

Η ηµιουργία Εκπαιδευτικών Projects µε τη ιδακτική και Παιδαγωγική Αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνίας Η ηµιουργία Εκπαιδευτικών Projects µε τη ιδακτική και Παιδαγωγική Αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνίας Αναστασία. Βακαλούδη ρ. Βυζαντινολόγος Ιστορικός Συγγραφέας Φιλόλογος Επιµορφώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1 ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1. Επιλογή θέματος. 2. Καταιγισμός ιδεών - διαθεματικές διασυνδέσεις. 3. Έρευνα πηγών - αναδιαμόρφωση ιδεών. 4. Καθοδηγητικά ερωτήματα. 5. Οργάνωση μαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΠΕ και διδασκαλία της Ιστορίας

5. ΤΠΕ και διδασκαλία της Ιστορίας Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 164 5. ΤΠΕ και διδασκαλία της Ιστορίας Στο κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνονται τρία κείμενα: Το πρώτο αποτελεί μια γενικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης 7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης Αθήνα, 8-10 Νοεμβρίου 2013 Η μέθοδος της χρήσης έργων τέχνης στην εκπαίδευση ενηλίκων: μία μελέτη περίπτωσης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 8: Στρατηγικές διδασκαλίας με τη

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Οι συγκοινωνίες» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9: Διδακτικός Σχεδιασμός Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Σεμιναριακό Εργαστήριο

Σεμιναριακό Εργαστήριο Σεμιναριακό Εργαστήριο Μέθοδοι και τεχνικές στη σύγχρονη Θρησκευτική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αθήνα, 17 Μαρτίου 2016 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ «Τέχνη & Εκπαίδευση: Διδακτικές και Παιδαγωγικές προσεγγίσεις στο Σχολείο του 21ου αιώνα» Αθήνα 2, 3 και 4 Οκτωβρίου 2015 Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Σχολική Σύμβουλος φιλολόγων xarampa@gmail.com

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Σχολική Σύμβουλος φιλολόγων xarampa@gmail.com Διδακτική προσέγγιση της Ιστορίας με την αξιοποίηση των Τ.Π.Ε.: ένα διδακτικό σενάριο στο μάθημα της Ιστορίας της Γ Γυμνασίου με θέμα: «Η στάση της Ευρώπης απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση» Χριστίνα Αραμπατζή

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Mοντέλα διδασκαλίας και μάθησης Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 3.1 Τo διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών 3.2 Αξιοποίηση- αξιολόγηση ιστοσελίδων, ιστοχώρων και πυλών 3.3 Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του διαδικτύου To Διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια Μάθημα 12 ο Διδακτικά σενάρια 1 Τι είναι το διδακτικό σενάριο; 2 Διδακτικό σενάριο είναι η δομημένη, πλήρης και λεπτομερειακή περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται σε μια διδασκαλία η οποία: εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Κέρκυρα 2014 Εξέλιξη των ΤΠΕ Η ραγδαία εξέλιξη των ΤΠΕ που χαρακτηρίζει την εποχή μας καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ «Ενσωμάτωση και αξιοποίηση των εννοιολογικών χαρτών στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα από μία δραστηριότητα εποικοδομητικού τύπου» Δέγγλερη Σοφία Μουδατσάκη Ελένη Λιόβας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο:

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο: Περίληψη Προτείνεται ένα διδακτικό σενάριο για το μάθημα των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στη Γ Γυμνασίου με τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, συγκεκριμένα με το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Το σενάριο αυτό επιδιώκει να υπηρετήσει τους παρακάτω γενικούς διδακτικούς σκοπούς. Να αποκτήσει το παιδί γενικές γνώσεις και προσλαμβάνουσες παραστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 11: Η αξιολόγηση των μαθητών στο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ15

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση του Μείζονος. ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών

Σύνδεση του Μείζονος. ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών Σύνδεση του Μείζονος ος Προγράμματος Επιμόρφωσης με το Νέο Σχολείο και τα Νέα Προγράμματα Σπουδών Α. Οι στόχοι, η φιλοσοφία και οι μέθοδοι του Νέου Σχολείου Στο Νέο Σχολείο υπηρετούνται οι εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2013-2014 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ A ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΡΩΜΑ ΧΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ-ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση Η Ε.Ε και οι πολιτικές εκπ/κών χρήσεων των ΤΠΕ Αρχή στις αρχές δεκαετίας του1990 Σύνοδος της Λισσαβόνας (2000) θέτει ως ορόσημο το 2010 για

Διαβάστε περισσότερα

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων 185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων Το Τμήμα Επιστημών της Τέχνης αποτελεί ανεξάρτητο Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 2000-01. Το Τμήμα ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για την Υλοποίηση Εκπαιδευτικής ε- Πύλης και Εκπαιδευτικών Λογισµικών Τρόποι. Πληροφορίας και Επικοινωνίας στην εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση

Προτάσεις για την Υλοποίηση Εκπαιδευτικής ε- Πύλης και Εκπαιδευτικών Λογισµικών Τρόποι. Πληροφορίας και Επικοινωνίας στην εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση Προτάσεις για την Υλοποίηση Εκπαιδευτικής ε- Πύλης και Εκπαιδευτικών Λογισµικών Τρόποι ιδακτικής και Παιδαγωγικής Συµβολής των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στην εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση ρ.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΙΑΣΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας.

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Η παρουσίαση σύγχρονων διδακτικών προσεγγίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακός εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων: Ένα βήμα για τη νοηματοδοτημένη παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ

Ψηφιακός εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων: Ένα βήμα για τη νοηματοδοτημένη παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ Ψηφιακός εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων: Ένα βήμα για τη νοηματοδοτημένη παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ Τάσος Μικρόπουλος Συντονιστής ψηφιακού εμπλουτισμού βιβλίων Φυσικής H ψηφιακή στρατηγική για την

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα