International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Θανάσης Αγάθος Λέκτορας Φιλολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Βαρβάρα Δημοπούλου Δ. φ., Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Αθηνών, Ελλάδα Nικόλαος Ρουμπής Μ. Δ. Ε., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Βασιλική Γιαννακού Μ.Δ.Ε., Ε.Ε.ΔΙ.Π., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Mάχη Μοντζολή Μ.Δ.Ε., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Αλίκη Τσοτσορού Δ. φ., Ε.Ε.ΔΙ.Π., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα ABSTRACT Literary texts provide the student of Modern Greek as L2 with information concerning syntactic structures, common in oral and written discourse, in journalistic and scientific discourse. Literature comprises a sample of authentic discourse and functions as a source of information for natural speakers way of thinking, cultural and social features, writers attitudes, aspects of creativity in language and a rich vocabulary for teaching purposes. Course books for vantage and advanced levels include prose and poetry extracts, which serve as a means for interactive exchanges in class, through a series of related socio-cultural parameters. Λέξεις κλειδιά: διδασκαλία ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας, λογοτεχνία, πεζογραφία 1. Γενικά Βασική μας θέση είναι ότι η λογοτεχνία αποτελεί εύλογο και επιβεβλημένο όργανο στη διδασκαλία της δεύτερης / ξένης γλώσσας, αφενός για λόγους καθαρά γλωσσικούς και αφετέρου εξαιτίας της εμπλοκής της με ζητήματα προσωπικής ανάπτυξης και πολιτισμικής συνειδητοποίησης. Οπωσδήποτε, δεν αγνοούμε τη βιβλιογραφική διαμάχη σχετικά με την αναγκαιότητα ή μη της εμπλοκής του λογοτεχνικού υλικού κατά τη διαδικασία κατάκτησης του δεύτερου, τρίτου κ.λπ. γλωσσικού κώδικα (Carter 1988, Lazar 1993, Cook 1994, Short 1996, Tucker 2006) ούτε παραγνωρίζουμε τα προβλήματα που σχετίζονται με τον απαιτητικό χαρακτήρα της λογοτεχνικής γλώσσας, τη δυσκολία επιλογής των κειμένων λόγω θέματος, έκτασης κ.λπ. (Brumfit 1981, Collie & Slater 1987, Lazar 1993), ωστόσο υποστηρίζουμε την άποψη ότι το λογοτεχνικό κείμενο μπορεί να ενισχύσει αποτελεσματικά την In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] κατάκτηση της δεύτερης / ξένης γλώσσας (Krashen 1985), εν προκειμένω της Νέας Ελληνικής, εφόσον η διδακτική αξιοποίησή του παρουσιάζει πολλαπλά οφέλη για τους σπουδαστές 1. Συγκεκριμένα, από αυστηρά γλωσσική άποψη μπορεί να γίνει λόγος για αξιοποίηση λογοτεχνικού υλικού γενικά προς εμπλουτισμό του λεξιλογίου και ανάπτυξη της γλωσσικής αντίληψης (Collie & Slater 1990:3, Carter & Long 1991:2, Lazar 1993:11, Νάτσινα 2007: ) και της γλωσσικής ικανότητας (Pickett 1986:271) ή της «αίσθησης» της γλώσσας (Hall 2005:48), τόσο σχετικά με τις κυριολεκτικές όσο και με τις μη κυριολεκτικές / σχηματικές σημασίες και τις ιδιομορφίες της φρασεολογίας (Paran 2008, Parkinson & Reid 2000, Gibbs 1994, Collie & Slater 1987), και ειδικά για την πληρέστερη κατανόηση και κατάκτηση σύνθετων γραμματικών, συντακτικών και λεξιλογικών δομών (Widdowson, 1984:246, Lukashvili 2009:1-2). Επιπροσθέτως, το λογοτεχνικό υλικό μπορεί να αποτελέσει το κατάλληλο υπόβαθρο για την παρουσίαση διαλέκτων, κοινωνιολέκτων, διαφορετικών επιπέδων λόγου, διακριτών κειμενικών ειδών (Maley & Duff 1990), ακόμη και παλαιότερων μορφών της γλώσσας στόχου (Brumfit 1986:190, Hill 1986:10-11), καθώς και για την ενίσχυση της δημιουργικότητας των σπουδαστών και για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων που σχετίζονται με την πρόσληψη και την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου (Widdowson & Brumfit (1981:105, Widdowson 1984:246, Parkinson & Reid 2000:9-11, Νάτσινα 2007:511). Παράλληλα, εφόσον το λογοτεχνικό φαινόμενο δεν περιορίζεται στο παραγόμενο αποτέλεσμα το κείμενο, αλλά περιλαμβάνει και τη διαδικασία πρόσληψής του, από την άποψη των πιθανών αντιδράσεων / ερμηνειών του αναγνώστη στο προτεινόμενο μήνυμα (Rifaterre 1985:137, Maley & Duff 1990), εφόσον πρόκειται δηλαδή για μορφή επικοινωνίας (Albert & Souchon 2000:181), η διδακτική αξιοποίηση του λογοτεχνικού προϊόντος σημαίνει προσωπική εμπλοκή (Doubrovsky 1985:20-23, Collie & Slater 1987:3-6) του διδάσκοντος και του διδασκόμενου, και ανάπτυξη στρατηγικών κατασκευής μιας καινούργιας υποκειμενικότητας (Πασχαλίδης 2002:321), αυτής που σχετίζεται με τη γλώσσα στόχο. Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι η λογοτεχνία αντλεί τη δύναμή της ουσιαστικά από το βίωμα (Alter 1985:69, Μέλλου & Χατζηδημητρίου Παράσχου 2001:141) και απευθύνεται στο ανθρώπινο συναίσθημα παγκοσμίως (Hill 1986:7, Νάτσινα 2007:512), μπορεί να αποτελέσει αφορμή για καλλιέργεια της ευφυΐας και της κοινωνικής ευαισθητοποίησης των σπουδαστών της δεύτερης / ξένης γλώσσας (Parkinson & Reid 2000:9-11), δηλαδή για μεγαλύτερη διανοητική και ηθική ανάπτυξή τους, πέρα ή πάνω από το επίπεδο ωρίμανσης του καθενός στο πλαίσιο της μητρικής γλωσσικής κοινότητας. Υπό την έννοια αυτή το λογοτεχνικό κείμενο, ως εγνωσμένης ποιότητας αυθεντικό υλικό, λειτουργεί ως εύπλαστη πηγή περιεχομένου (Brumfit & Johnson 1979, Widdowson 1984:246), πάνω στην οποία το κάθε άτομο ή η κάθε ομάδα ατόμων έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει τα δικά της νοήματα (Maley 1989:11). Πρόκειται, στην ουσία, για μια διαδικασία δεύτερης (τρίτης κ.λπ.) κοινωνικοποίησης και προσδιορισμού καινούργιας ταυτότητας (Hall 2005:71 κ. 77), με άξονα αναφοράς τα δεδομένα που προσφέρει το κείμενο της άλλης γλώσσας. Επιπροσθέτως, το λογοτεχνικό μάθημα στους μη φυσικούς ομιλητές έχει και σαφή διαπολιτισμική διάσταση, αφού μπορεί να λειτουργήσει ως αφορμή για την κατανόηση του πολιτισμού της γλώσσαςστόχου (Carter & Long 1991:87, Collie & Slater 1987:3-6) και για τη συνειδητοποίηση και διερεύνηση ομοιοτήτων και διαφορών πολιτισμικού χαρακτήρα (Ghosn 2002:172, Πασχαλίδης 2002:322). Αυτός ο πολιτισμικός εμπλουτισμός (Lazar 1993:17, Byram 2003) αποτελεί και το υπόβαθρο για τη δημιουργία διαλεκτικά ανοιχτής και πλουραλιστικής πολιτισμικής ταυτότητας (Αγάθος, Γιαννακού, Δημοπούλου, Μοντζολή, Ρουμπής, Τσοτσορού 2011:4-5, Hall 2005:48). Τα κείμενα που αποτελούν την πρώτη ύλη του λογοτεχνικού μαθήματος προτείνουν ουσιαστικά τρόπους ερμηνείας της πραγματικότητας (Vlaeminck 2004:82, Χοντολίδου 2002:279), περιβεβλημένους με το γλωσσικό ένδυμα της γλώσσαςστόχου (Δενδρινού, 2004:54), γι αυτό και περιλαμβάνουν πλήθος αντιλήψεων, αξιών, ηθών, εθίμων, ιστορικών γεγονότων, ιδεολογικών στοιχείων κ.λπ. (Carter & Long 1991:2) που προσφέρονται στους σπουδαστές για δημιουργική επεξεργασία, κριτική αποκατάσταση και διαπολιτισμική ανασύνθεση. 2. Η θέση του λογοτεχνικού κειμένου στη διδασκαλία Η διδακτική αξιοποίηση του λογοτεχνικού κειμένου εντάσσεται στην ευρύτατη διαδικασία απόκτησης γραμματισμού στη δεύτερη / ξένη γλώσσα, η οποία γίνεται αντιληπτή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ως αλυσίδα διαδοχικών μεταβάσεων από τον προφορικό στον γραπτό λόγο, από τον καθημερινό στον επίσημο, από τον αυθόρμητο στον επιμελημένο και από τον μη πρότυπο στον πρότυπο (Baynham 1 Έρευνες καταγραφής των απόψεων των σπουδαστών (Yilmaz 2012: 86-99, Akyel, & Yalçin 1990: ) περιλαμβάνουν την ανάπτυξη των γλωσσικών και πολιτισμικών δεξιοτήτων στα αποτελέσματα της διδακτικής χρήσης της λογοτεχνίας. [ 624 ]

5 [ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ] 1990:16-17). Στο πλαίσιο αυτό, η τριπλή οπτική γωνία στη μελέτη του διδακτικού ρόλου της λογοτεχνίας, όπως διαγράφηκε στα προηγούμενα, συγκεκριμενοποιείται στις ακόλουθες παρατηρήσεις: α) Η ύπαρξη ενός σώματος αυθεντικού υλικού υψηλής ποιότητας αποτελεί παράγοντα εμπλουτισμού της διδακτικής διαδικασίας, εφόσον καλλιεργεί τις γλωσσικές δεξιότητες, οξύνει την ικανότητα ερμηνείας και εκτίμησης των κειμένων της δεύτερης / ξένης γλώσσας, αναπτύσσει τη φαντασία και το συναίσθημα (Rosenblatt, 1995:38,184) και γενικά επεκτείνει τα όρια της ανθρωπιστικής παιδείας. Παράλληλα, η εμπλοκή της λογοτεχνίας από τη μια πλευρά έχει την έννοια ότι αποτρέπει από το ολίσθημα της επιλογής κειμένων μόνο βάσει χρησιμότητας (όπως λ.χ. τα δημοσιογραφικά ή τα διαφημιστικά) (Σπανός 2001:195), ενώ από την άλλη ενισχύει τα κίνητρα που ωθούν τους σπουδαστές στην εκμάθηση της γλώσσας-στόχου λόγω της παγκοσμιότητας, της ποικιλίας και της πρωτοτυπίας των θεμάτων της (Lazar 1993:11, Maley 1989:11, Maley & Duff 1990). β) Τα προϊόντα της λογοτεχνίας διακρίνονται, το καθένα ξεχωριστά, για τη μοναδικότητα και την αυτονομία τους ως προς την αναπαράσταση της εμπειρίας (Rifaterre 1985:136, Alter 1985:68), και για τον πλούτο των σημασιών, των πολιτισμικών συνυποδηλώσεων και των μηνυμάτων (Wissman Bruss 1975:349) που διαθέτουν προς μελέτη και κριτική αξιολόγηση άρα μπορούν να εμπλουτίσουν τον γνωσιακό ορίζοντα των σπουδαστών. Ως προς αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η προσεκτική επιλογή των κειμένων, είτε ο διδάσκων αποφασίσει να αξιοποιήσει αυτόνομα έργα ευσύνοπτου μεγέθους είτε προκρίνει τη λύση της χρήσης αποσπασμάτων 2. Βασικός στόχος σε κάθε περίπτωση είναι η ελεύθερη και δημιουργική χρήση της γλώσσας προς την κατεύθυνση της παραγωγής λόγου (προφορικού και γραπτού), έτσι ώστε να προκύψει πολύ εξαγόμενο υλικό από λίγο εισαγόμενο (Maley 1989:11). γ) Ειδικότερα η αφήγηση, ως λογοτεχνικό είδος, αποτελείται από μια ακολουθία γεγονότων ή περιστατικών και πλάθει ένα σύνολο κανόνων και αξιών με μικρότερη ή μεγαλύτερη αληθοφάνεια, δηλαδή αντιστοίχιση προς τον εξωκειμενικό κόσμο (Meunier 1996: ). Τα γνωρίσματα αυτά συνιστούν διαρκή πρόκληση για τους σπουδαστές, υπό την έννοια ότι τους παρακινούν σε συνεχή ανακατασκευή και αναθεώρηση της εικόνας του εαυτού τους και της θέσης τους μέσα στον κόσμο, με άξονα την καινούργια πραγματικότητα που υποδεικνύει το ξενόγλωσσο κείμενο. Επιπλέον, επειδή η αφηγηματική πεζογραφία διαθέτει πλοκή και διεγείρει το ενδιαφέρον του δέκτη, συνδέεται άμεσα με την έννοια της απόλαυσης της ανάγνωσης (Hall 2005:47-57). Με άλλα λόγια, ακόμη και αν επιλεγεί η «δύσκολη» λύση της αξιοποίησης εκτενών αφηγηματικών κειμένων, προκύπτει διδακτικό όφελος για την τάξη της Νέας Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας, εφόσον οι σπουδαστές έρχονται σε επαφή με σημαντικά έργα και ασκούνται και εθίζονται στην ανάγνωση και την ολιστική ερμηνεία τους, διαμορφώνοντας έτσι το σώμα των αναγνωστών της νεοελληνικής λογοτεχνίας του μέλλοντος Επιδιωκόμενες δεξιότητες Όλα τα παραπάνω αντλούν τη χρησιμότητά τους από το γενικότερο πλαίσιο των επιδιωκομένων δεξιοτήτων με άλλα λόγια, το τι ακριβώς επιδιώκουμε να επιτύχουμε με την εισαγωγή του λογοτεχνικού κειμένου στην τάξη της Νέας Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας. Μια πρώτη απάντηση στο σύνθετο αυτό ζήτημα είναι ότι η λογοτεχνία μοιάζει με οποιοδήποτε άλλο γλωσσικό διδακτικό υλικό και στοχεύει στην επέκταση της γλωσσικής ικανότητας των αλλόγλωσσων σπουδαστών, εφόσον καλλιεργεί τις δεξιότητες που σχετίζονται με την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου (Brumfit & Johnson 1979). Ειδικότερα, ωστόσο, για την περίπτωση της διδακτικής αξιοποίησης κειμένων με λογοτεχνικό περιεχόμενο, η γενική έννοια της γλωσσικής ικανότητας προτείνεται να εξειδικευτεί στις ειδικότερες παραμέτρους της αναγνωστικής, της λογοτεχνικής και της διαπολιτισμικής ικανότητας. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της διδασκαλίας της λογοτεχνίας επιδιώκεται να αποκτήσουν οι σπουδαστές την ικανότητα να αντιμετωπίζουν τις γλωσσικές προκλήσεις κυρίως, αν και όχι αποκλειστικά του αφηγηματικού κειμένου, να το διαβάζουν με ευχέρεια για να μπορούν να αντλήσουν απόλαυση από την πλοκή και το περιεχόμενό του (Hall 2005: ). περαιτέρω, να αναπτύξουν τεχνικές αυτοκαθοδήγησης και αισθητήριο επιλογής της ποιοτικής αφήγησης (Sinclair 1996:140, Cook 1996:155), μέσα στον κατακλυσμό έντυπου, ηλεκτρονικού κ.λπ. υλικού της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας αναγνωστική ικανότητα. 2 Το ζήτημα της χρήσης αποσπασμάτων είναι εκτός των ορίων αυτής της εργασίας, αλλά πρσφέρεται για μελλοντική έρευνα. 3 Προτάσεις διαχείρισης εκτενών λογοτεχνικών έργων υπάρχουν στα νέα Προγράμματα Σπουδών που εκτίθενται στην ιστοσελίδα του Ψηφιακού Σχολείου αλλά βρίσκονται εκτός των ορίων της συγκεκριμένης εργασίας. [ 625 ]

6 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] Από την άλλη μεριά, η εμπλοκή της λογοτεχνίας στη διδακτική της δεύτερης / ξένης γλώσσας στοχεύει στην καλλιέργεια της εκτίμησης της λογοτεχνικότητας του κάθε κειμένου (Carter 1986:110), από γλωσσική, αισθητική και διακειμενική άποψη. Αν οι σπουδαστές φτάσουν στο σημείο να αξιολογούν τα γλωσσικά πρότυπα που προτείνει το κείμενο (Carter & Long 1991:7), να διατυπώνουν υποθέσεις σχετικά με τις προθέσεις του συγγραφέα (Hill 1986:97), να κρίνουν τις υποκειμενικές απόψεις, να εξάγουν συμπεράσματα και να ανακαλύπτουν συνδέσεις με άλλα κείμενα (Hall 2005:149), τότε έχουν κατακτήσει τη λογοτεχνική ικανότητα. Οι Carter & Long υποστηρίζουν Τέλος, ο απώτερος στόχος του λογοτεχνικού μαθήματος στους αλλόγλωσσους σπουδαστές πρέπει να είναι η προώθηση σημείων κατανόησης και σύγκλισης της πολιτισμικής εμπειρίας του καθενός με την αντίστοιχη των υπολοίπων (Πασχαλίδης 2002:331, Καλλιαμπέτσου-Κόρακα 2004:402), αλλά και με τον πολιτισμό της γλώσσας στόχου, δηλαδή τον ελληνικό. Η αναγνώριση της ρευστότητας και της σχετικότητας των πολιτισμικών ταυτοτήτων και η ανασύνθεση, σε καθημερινή βάση, του πολιτισμικού υβριδίου της ξενόγλωσσης τάξης (Lazar 1993:11, Hall 2005:66) αποτελούν τον πυρήνα της διαπολιτισμικής ικανότητας. 4. Η λογοτεχνία στα εγχειρίδια της διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως ξένης Στο ακόλουθο κεφάλαιο θα εστιάσουμε σε όλα τα εγχειρίδια διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως ξένης που περιέχουν λογοτεχνικά έργα ή αποσπάσματα από αυτά, από το 1982 ως και τις πιο πρόσφατες εκδόσεις, με σημείο εκκίνησης τα εγχειρίδια που εμπεριέχουν τις περισσότερες αναφορές στη λογοτεχνία. Το εγχειρίδιο της Σ. Τλούπα, Πολιτιστικό Πανόραμα - Νέα Ελληνικά και Πολιτισμός (1994) θα μπορούσε να θεωρηθεί το πιο πλούσιο σε λογοτεχνικά αποσπάσματα, αλλά και το πιο αντιπροσωπευτικό για την παρουσίαση της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στους σπουδαστές της ελληνικής ως ξένης. Περιλαμβάνει μια ολόκληρη ενότητα αφιερωμένη στην ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Το θεωρητικό κείμενο, που προηγείται των αποσπασμάτων, έχει ως αφετηρία την περίοδο του 11ου - 12ου αιώνα. Ακολουθούν η Φραγκοκρατία, η περίοδος μετά την Άλωση και η Κρητική Λογοτεχνία (16ος-17ος αιώνας). Γίνεται ιδιαίτερη μνεία στο δημοτικό τραγούδι, στον Ελληνικό Διαφωτισμό και ακολουθεί πληροφοριακό υλικό για τον Σολωμό και του Κάλβο, τη Φαναριώτικη και την Επτανησιακή Σχολή. Ως επόμενος σταθμός προβάλλεται η γενιά του 1880, με έμφαση στον Παλαμά και αναφορά στο ηθογραφικό διήγημα. Έπεται μια γενικότερη αναφορά στη λογοτεχνία του 20ου αιώνα, ιδιαίτερα στους Καβάφη, Σικελιανό και Καζαντζάκη. Τέλος, η πορεία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ολοκληρώνεται με τη γενιά του 1930 και τη μεταπολεμική λογοτεχνική παραγωγή. Ακολουθούν 17 δείγματα νεοελληνικής λογοτεχνικής δημιουργίας, από τον Ερωτόκριτο ως τον Σολωμό και τον Παλαμά και από τον Καζαντζάκη ως τη Ζατέλη. Εξαιρετικά πλούσια σε υλικό προερχόμενο από τη λογοτεχνία είναι τα βιβλία 3 και 4 από τη σειρά Ελληνικά για ξενόγλωσσους (1991, 1995), των Μαυρούλια και Γεωργαντζή. Το τρίτο εγχειρίδιο περιέχει αποσπάσματα κυρίως από έργα της γενιάς του 30, αλλά δε λείπουν και αναφορές σε παλαιότερες περιόδους (Μαρκοράς, Πολυδούρη), καθώς και στη σύγχρονη λογοτεχνία (Β. Αλεξάκης, Γιάννης Κοντός). Το τέταρτο βιβλίο αποτελεί ένα εγχειρίδιο αποτελούμενο κατεξοχήν από λογοτεχνικά αποσπάσματα. Στον τομέα της ποίησης, υπάρχει μία ευρεία ποικιλία από το εναρκτήριο δείγμα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Ο θάνατος του Διγενή Ακρίτα), την Κρητική Λογοτεχνία (Ερωτόκριτος) και την Επτανησιακή Σχολή (Σολωμός, Κάλβος, Βαλαωρίτης). Περιέχονται, επίσης, αποσπάσματα από έργα της Αθηναϊκής Σχολής (Παλαμάς) και της γενιάς του 30. Εντύπωση προκαλεί η απουσία σύγχρονων ποιητών. Από την άλλη πλευρά, στο πεδίο της πεζογραφίας υπάρχουν αποσπάσματα από τη Φαναριώτικη Σχολή, από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, αλλά και από έργα του Μυριβήλη, του Καρκαβίτσα, του Θεοτόκη και του Τριβιζά. Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι υπάρχει και απόσπασμα από το θεατρικό έργο Φωνάζει ο κλέφτης του Ψαθά. Το βιβλίο Ανακαλύπτοντας το Κείμενο (2009) περιέχει πλήθος λογοτεχνικών αποσπασμάτων και είναι το μόνο που εστιάζει κατά κύριο λόγο στη σύγχρονη λογοτεχνία. Σημαντικά δείγματα και σημαντικοί λογοτέχνες παρουσιάζονται σε αυτό: αποσπάσματα από το μυθιστόρημα Ο Καπετάν- Μιχάλης του Καζαντζάκη, αλλά και από έργα των Τσιφόρου, Σαμαράκη, Κουμανταρέα, Σ. Τριανταφύλλου, Φακίνου, Τατσόπουλου. Αντίστοιχα, το βιβλίο Ακολουθώντας το κείμενο (2004) περιέχει αρκετά κείμενα με τοπιογραφικό χαρακτήρα, όλα του Ουράνη. Στο εγχειρίδιο συναντάμε, επίσης, αποσπάσματα από έργα του Θεοτοκά, της Ιορδανίδου, του Σαμαράκη, του Ταχτσή και της Δούκα. Στο εγχειρίδιο Περισσότερα Ελληνικά (1982) συναντάμε έναν λαϊκό μύθο (Οι δώδεκα μήνες και το βαρέλι τους), αποσπάσματα από πεζά κείμενα των Βενέζη, Ιορδανίδου και Καραγάτση, ένα [ 626 ]

7 [ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ] χρονογράφημα της Ακρίτα και ένα μόνο δείγμα ποιητικής γραφής (Ρίτσος, «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού»). Στο βιβλίο Πλουτίζω τα Ελληνικά μου (1983) η προβολή της λογοτεχνίας γίνεται εντονότερη. Τα περισσότερα δείγματα προέρχονται από τον πεζό λόγο: πρόκειται για αποσπάσματα από μυθιστορήματα των Καρκαβίτσα, Καζαντζάκη, Βενέζη, Βλάχου, Σαμαράκη, Ταχτσή, Χαρακτηριστικό είναι ότι υπάρχει μόνο ένα δείγμα ποιητικού λόγου (του Γρυπάρη) και επίσης ένας λαϊκός μύθος. To βιβλίο των Παναγοπούλου και Χατζηπαναγιωτίδου, Ελληνικά για Προχωρημένους, Γ κύκλος (1997), αποτελείται στην πλειοψηφία του από άρθρα και δοκίμια επιστημονικού λόγου δημοσιευμένα στον τύπο. Στην ενότητα «Γλώσσα» υπάρχουν συντομότατα αποσπάσματα από ποιήματα τα οποία χρησιμοποιούνται εν είδει προτροπών (Σεφέρης, Ελύτης, Παλαμάς, Ψυχάρης). Στην 7η ενότητα εντάσσεται ένα απόσπασμα από τη Φανέλα με το 9 του Κουμανταρέα. Στην 10η ενότητα υπάρχουν ρήσεις Ελλήνων (Μακρυγιάννη, Σεφέρη, Πεντζίκη, Βασιλικού) και ξένων συγγραφέων, που αναφέρονται στη χώρα μας. Ακολούθως, στην ενότητα 11 («Πολιτισμός Τέχνες Ψυχαγωγία») υπάρχει και ένα ποίημα της Σαπφούς σε μετάφραση του Χριστιανόπουλου. Στο βιβλίο Γ επιπέδου των Ε. Δεμίρη Προδρομίδου, Ρ. Καμαριανού Βασιλείου Νέα Ελληνικά για Μετανάστες, Παλιννοστούντες, Πρόσφυγες και Ξένους (2004), υπάρχει ένα εκτενές αφιέρωμα στην ελληνική λογοτεχνία στην ενότητα 9. Η έναρξη της ενότητας γίνεται με το προοίμιο της Οδύσσειας και τη μετάφρασή του. Το πέρασμα στη Νεοελληνική Λογοτεχνία προσεγγίζεται αρχικά θεωρητικά και συγκεκριμένα, με τη βασική διάκριση της Ν.Ε.Λ. στα είδη του πεζού και ποιητικού λόγου, με αρκετές πληροφορίες για το κάθε είδος. Ακολουθούν δύο μικρά αποσπάσματα έργων του Ελύτη και παραθέματα του Καβάφη και του Ρίτσου. Από την πλευρά της πεζογραφίας παρουσιάζεται ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από τον Ζορμπά του Καζαντζάκη. Στις επαναληπτικές ασκήσεις της ενότητας συναντάμε απόσπασμα από έργο του Βενέζη. Αξιοσημείωτο είναι ότι υπάρχουν και βιογραφικές αναφορές για τον κάθε λογοτέχνη, έργο του οποίου παρουσιάζεται, ωστόσο η επεξεργασία των κειμένων αφορά κατά κύριο λόγο το λεξιλογικό επίπεδο. Στο τρίτο βιβλίο της σειράς Επικοινωνήστε Ελληνικά (1994) υπάρχει ένα κείμενο με τίτλο «Μία σύντομη ματιά στη σύγχρονη λογοτεχνία». Οι αναφορές περιορίζονται κυρίως σε ονόματα λογοτεχνών, ενώ τα δείγματα έργων που παρουσιάζονται είναι μόλις τρία: ένα απόσπασμα από τη Χαμένη Άνοιξη του Τσίρκα, ένα ποίημα του Σεφέρη και ένα απόσπασμα από το θεατρικό έργο Η αυλή των θαυμάτων του Καμπανέλλη. Στο βιβλίο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης Συνεχίζοντας (2004) η παρουσία της λογοτεχνίας ξεκινά ήδη από τη δεύτερη ενότητα, με ένα παραδοσιακό παραμύθι από τη συλλογή Μαγικά παραμύθια του ελληνικού λαού του Ιωάννου. Ακολουθούν τρεις μύθοι του Αισώπου. Στη συνέχεια συναντάμε ένα διήγημα του Ταχτσή με τοπιογραφικό χαρακτήρα, το γνωστό ποίημα του Καβάφη «Ιθάκη» και τέλος, ένα μονόπρακτο για το θέατρο σκιών του Μ. Ξάνθου σε διασκευή Ιωάννου, Ο Καραγκιόζης σε ταξίδι για δουλειές. Στο εγχειρίδιο Η γλώσσα που μιλάμε στην Ελλάδα. Τα Ελληνικά ως ξένη γλώσσα (2004) υπάρχουν δύο αποσπάσματα διηγημάτων του Αλ. Παπαδιαμάντη και ένα διήγημα του Καραγάτση, ενώ στο βιβλίο του Σιόντη Μαθαίνω την Ελληνική Γλώσσα (2001) εντοπίζονται αποσπάσματα από το Πλατύ Ποτάμι του Μπεράτη και τη Μεγάλη Λιτανεία του Καραγάτση. Τέλος, ένα από τα πλέον πρόσφατα εγχειρίδια, το Ακόμα καλύτερα (2011) των Αντωνίου, Γαλαζούλα, Δημητράκου, Μαγγανά, εμπεριέχει τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία στις διδακτικές του προτάσεις, με αποσπάσματα από τα έργα Και με το φως του λύκου επανέρχονται της Ζατέλη, Η Κασσάνδρα και ο Λύκος της Καραπάνου, Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού του Ρίτσου, αλλά και το Χάριν Παιδιάς του Σαββόπουλου. Χαρακτηριστική είναι και η ενότητα 12 του εγχειριδίου, με στοιχεία από λαϊκούς μύθους και την αρχαία ελληνική μυθολογία καθώς και νεότερα λαϊκά παραμύθια. 5. Συμπεράσματα Παρατηρώντας το λογοτεχνικό υλικό που περιέχεται στα διάφορα εγχειρίδια, οδηγούμαστε στα ακόλουθα συμπεράσματα: α) Η λογοτεχνία είναι ανύπαρκτη σε εγχειρίδια που αφορούν τα αρχικά στάδια εκμάθησης της γλώσσας και πυκνώνει όσο το επίπεδο ανεβαίνει. Άποψή μας είναι ότι, ακόμα και σε ένα αρχικό στάδιο εκμάθησης της γλώσσας, που αφορά κυρίως στην κάλυψη της ανάγκης νέου λεξιλογίου, η απλή ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων βοηθάει τους εκπαιδευόμενους να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με πιο σύνθετες δομές από εκείνες απλών επικοινωνιακών καταστάσεων. Επιπλέον, η σύνδεση με το πολιτισμικό πλαίσιο της γλώσσας-στόχου γίνεται πιο φυσικά (Nation & Coady, 1988). Παρά ταύτα, είναι γεγονός ότι οι σπουδαστές μέσου και προχωρημένου επιπέδου αποκομίζουν μεγαλύτερο όφελος [ 627 ]

8 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] από την αξιοποίηση της λογοτεχνίας, καθώς μπορούν να ανταποκριθούν σε συλλογισμούς πιο αφηρημένους και σύνθετους από εκείνους των σπουδαστών του αρχάριου επιπέδου. β) Ιδιαίτερα σε παλιότερα εγχειρίδια δεν επιχειρείται κάποιο είδος συστηματοποιημένης παρουσίασης των λογοτεχνικών έργων, για παράδειγμα, ανάλογα με το βαθμό δυσκολίας κατανόησης, αλλά ακολουθείται είτε η χρονική σειρά συγγραφής τους, είτε, κυρίως στα νεότερα βιβλία, η συνάφειά τους με τη γενική θεματολογία της ενότητας. Κατά την άποψή μας η παρουσίαση κατά χρονολογική σειρά δημιουργίας του έργου δε θα πρέπει να αποτελεί τόσο σημαντικό κριτήριο, όσο η συνάφεια με τη θεματολογία της ενότητας και το γλωσσικό επίπεδο. γ) Ο πεζός λόγος είναι το επικρατέστερο λογοτεχνικό είδος μέσα στα εγχειρίδια εκμάθησης της δεύτερης γλώσσας, ενώ η παρουσία του ποιητικού είναι περιορισμένη και παρουσιάζεται σε ανώτερα επίπεδα γλωσσομάθειας. Αυτό είναι εύλογο να συμβαίνει, καθότι η ποίηση σχετίζεται κυρίως με την συνυποδηλωτική χρήση της γλώσσας, που πιθανόν να δυσκολεύει ακόμα και φυσικούς ομιλητές. δ) Παρατηρώντας τα υπάρχοντα εγχειρίδια συμπεραίνουμε ότι δεν εκμεταλλεύονται πλήρως την παρουσία του εκάστοτε λογοτεχνικού κειμένου, για να το επεξεργαστούν σε επίπεδο λεξιλογικό, συντακτικό, ερμηνευτικό, επικοινωνιακό και πολιτισμικό ταυτόχρονα. Σημαντικό είναι το κείμενο ή το απόσπασμα το οποίο επιλέγεται να είναι αυθεντικό, με τις απαραίτητες ωστόσο προϋποθέσεις της νοηματικής, γλωσσικής και αισθητικής αυτοτέλειας και άρα κατάλληλο για επεξεργασία και ανάλυση. Έτσι το αποτέλεσμα είναι διπλά θετικό, αφού από τη μια πλευρά διδάσκεται η γλώσσα και συγχρόνως δεν παραμερίζεται το πολιτιστικό περικείμενο. 6. Επίλογος Από τη συζήτηση που προηγήθηκε και με δεδομένο τα γεγονός η λογοτεχνική ικανότητα, ως μέρος της γλωσσικής ικανότητας, είναι απαραίτητη για την απόκτηση της γλωσσικής ικανότητας στο υψηλότερο επίπεδο (Carter & Long 1991:6), υιοθετείται η άποψη για τον σημαντικό ρόλο που, κατά την άποψή μας, μπορεί να διαδραματίσει η νεοελληνική λογοτεχνία στη διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας ως ξένης, τόσο σε σχέση με την επέκταση του λεξιλογίου και την εμπέδωση ποικίλων γραμματικοσυντακτικών δομών, όσο και σε σχέση με τη διαμόρφωση ουσιαστικής επαφής με τον ελληνικό πολιτισμό και την εδραίωση της διαπολιτισμικής επικοινωνίας. Επιπρόσθετα, η επισκόπηση της ενσωμάτωσης λογοτεχνικών κειμένων σε ευρύ φάσμα εγχειριδίων της Νέας Ελληνικής ως ξένης γλώσσας οδήγησε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα και άφησε να διαφανεί ότι θα ήταν πολύ χρήσιμη μια περισσότερο συστηματική και διαβαθμισμένη παρουσία της νεοελληνικής λογοτεχνίας (πεζογραφίας και ποίησης) στα σχετικά εγχειρίδια και μάλιστα σε όλα τα επίπεδα ελληνομάθειας, και όχι μόνο στα πλέον προχωρημένα. Στην κατεύθυνση αυτή θα είχε ενδιαφέρον, έστω σε πειραματικό επίπεδο, και η δημιουργία εγχειριδίων προσανατολισμένων στη χρήση της νεοελληνικής λογοτεχνίας ως αποκλειστικού μέσου διδασκαλίας της νέας ελληνικής. Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση Αγάθος, Θανάσης, Βασιλική Γιαννακού, Βαρβάρα Δημοπούλου, Νικόλαος Ρουμπής, Mάχη Μοντζολή και Αλίκη Τσοτσορού «Η λογοτεχνία ως πεδίο διαπολιτισμικής προσέγγισης στη δεύτερη / ξένη γλώσσα». Στο 14 ο Διεθνές Συνέδριο. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση, Μετανάστευση, Διαχείριση Συγκρούσεων και Παιδαγωγική της Δημοκρατίας. Πανεπιστήμιο Πατρών. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Βόλος, Μαΐου Πρακτικά στην ιστοσελίδα: τόμος ΙΙ, Πάτρα 2011, Alter, Jean «Προς τι η διδασκαλία της λογοτεχνίας». Στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. Αποστολίδου, Βενετία «Λογοτεχνία και Ιδεολογία: το ζήτημα των αξιών κατά τη διδασκαλία της λογοτεχνίας». Στο Λογοτεχνία και Εκπαίδευση, επιμ. Βενετία Αποστολίδου και Ελένη Χοντολίδου, Αθήνα: Τυπωθήτω, Γιώργος Δάρδανος. Baynham, Mike Πρακτικές γραμματισμού. μετ. Μ. Αραποπούλου. Αθήνα: Μεταίχμιο Δενδρινού, Βασιλική «Πολυγλωσσικός Γραμματισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Εναλλακτικά Προγράμματα Ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης.». Στο Πολιτικές γλωσσικού πλουραλισμού και ξενόγλωσση εκπαίδευση στην Ευρώπη: Policies of linguistic pluralism and the teaching of languages in Europe, επιμ. Βασιλική Δενδρινού και Βασιλική Μητσικοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο. Doubrovsky, Serge «Η άποψη του καθηγητή» στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. [ 628 ]

9 [ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ] Greimas, A. J «Μετάδοση και επικοινωνία» στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. Καλλιαμπέτσου-Κόρακα, Πόπη «Ξενόγλωσση τάξη και Ανάπτυξη Επικοινωνιακής Ικανότητας των μαθητών», στο Πολιτικές γλωσσικού πλουραλισμού και ξενόγλωσση εκπαίδευση στην Ευρώπη: Policies of linguistic pluralism and the teaching of languages in Europe, επιμ. Βασιλική Δενδρινού και Βασιλική Μητσικοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο. Lukashvili, Nino «Ο ρόλος της λογοτεχνίας στη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης. Προχωρημένο επίπεδο ελληνομάθειας.» Πανελλήνιο Συνέδριο. Η διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας (ως πρώτης / μητρικής, δεύτερης / ξένης. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Νηπιαγωγών. Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας. 4-6 Σεπτεμβρίου 2009, Νυμφαίο Φλώρινας. Πρακτικά υπό έκδοση. Μέλλου, Μαρία και Χατζηδημητρίου Παράσχου, Σοφία «Λογοτεχνία και Ζωή.». Στο Λογοτεχνική Ανάγνωση και Διδακτικές Εφαρμογές, επιμ. Άντα Κατσίκη Γκίβαλου, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Νάτσινα, Αναστασία «Η διδασκαλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ως ανώτερου επιπέδου γλωσσομάθεια για ξενόγλωσσους ενήλικους: στόχοι και μεθοδολογία». Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου «Η Ελληνική Γλώσσα ως δεύτερη / ξένη. Έρευνα, διδασκαλία, Εκμάθηση», Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Πασχαλίδης, Γρηγόρης «Γενικές αρχές ενός νέου προγράμματος για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας.» στο Λογοτεχνία και Εκπαίδευση, επιμ. Βενετία Αποστολίδου και Ελένη Χοντολίδου, Αθήνα: Τυπωθήτω, Γιώργος Δάρδανος. Riffaterre, Michael «Η εξήγηση των λογοτεχνικών φαινομένων». Στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. Scholes, Robert Η Δύναμη του Κειμένου. Λογοτεχνική Θεωρία και Διδασκαλία των Γραμμάτων. μετ. Ζωή Κ. Μπέλλα. Αθήνα: Παραφερνάλια - Τυπωθήτω Σπανός, Γ. Ι «Επικοινωνιακή κειμενοκεντρική προσέγγιση της Γλώσσας και διδακτική αξιοποίηση λογοτεχνικού κειμένου.». Στο Γλώσσα και Λογοτεχνία στην Εκπαίδευση, επιμ. Γ.Ι. Σπανός και Ευαγγελία Φρυδάκη, Αθήνα: Ίδρυμα Γουλανδρή Χορν. Vlaeminck, Sylvia «Πολυγλωσσία και Εκπαιδευτικές Πολιτικές για την Ξένη Γλώσσα στην Ελλάδα.». Στο Πολιτικές γλωσσικού πλουραλισμού και ξενόγλωσση εκπαίδευση στην Ευρώπη: Policies of linguistic pluralism and the teaching of languages in Europe, επιμ. Βασιλική Δενδρινού και Βασιλική Μητσικοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο. Χοντολίδου, Ελένη «Η αξιολόγηση των μαθητών στο μάθημα της λογοτεχνίας.». Στο Λογοτεχνία και Εκπαίδευση, επιμ. Βενετία Αποστολίδου και Ελένη Χοντολίδου, Αθήνα: Τυπωθήτω, Γιώργος Δαρδανός. Ξενόγλωσση Akyel, Ayse Semra and Eileen Yalçin Literature in the EFL class: A study of goal-achievement incongruence. ELT Journal, 44(3), Albert, Marie-Claude and Souchon, Marc Les textes littéraires en classe de langue. Paris: Hachette. Brumfit Christopher J. and Keith Johnson (eds.) The Communicative Approach to Language Teaching. Oxford: Oxford University Press. Brumfit, Christopher J Reading skills and the study of literature in a foreign language. System, 9(3), Brumfit, Christopher Reading Skills and the Study of Literature in a Foreign Language. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. Byram, Michael On being bicultural and intercultural. In Intercultural experience and education, edited by G. Alred, M. Byram and M. Fleming, Clevedon: Multilingual Matters. Carter, Ronald Linguistic Models, Language and Literariness: Study Strategies in the Teaching of Literature to Foreign Students. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. Carter, Ronald Directions in the teaching and study of English stylistics. In Reading, analyzing and teaching literature, edited by M. Short. Harlow: Longman. Carter, Ronald. and Michael N. Long, Teaching Literature. Essex: Longman. Collie, Joanne and Stephen Slater Literature in the Language Classroom: A Resource Book of Ideas and Activities. Cambridge: Cambridge University Press. Cook, Guy Discourse and literature. Oxford: Oxford University Press. Cook, Guy Making the Subtle Difference: Literature and Non-literature in the Classroom. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Delanoy, Werner Assessing Textual Understanding and Literature Learning in ESL. In Asssessment in Literature Teaching, edited by Christopher Brumfit, London: Modern English. Gibbs, Raymond W. Jr The poetics of mind. Figurative thought, language and understanding. New York: Cambridge University Press. Ghosn, Irma K. (2002). Four Good Reasons to Use Literature in Primary School ELT. ELT Journal, 56, (2), Hall, Geoff Literature in Language Education. Hampshire: Palgrave Macmillan [ 629 ]

10 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] Hill, Jennifer Using Literature in Language Teaching. London: Macmillan. Krashen Stephen The input hypothesis. Issues and Implications. New York: Logman. Lazar, Gillian Literature and language teaching: A guide for teachers and trainers. Cambridge: Cambridge University Press. Long, Michael. N A Feeling for Language: The Multiple Values of Teaching Literature. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. Maley, Alan Down from the Pedestal: Literature as Resource. In Literature and the Learner: Methodological Approaches, edited by Ronald Carter, R. Walker and Christopher Brumfit, Modern English Publications in association with British Council. Maley, Alan and Duff, A Literature. Oxford: Oxford University Press. McKay, Sandra Literature in the ESL Classroom. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. McRae, John Representational Language Learning: From Language Awareness to Text Awareness. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Meunier, Jean-Guy Meaning, Narration and Cognition. Semiotica 108, 1/2, Berlin: Mouton de Gruyter. Nation, Paul. & James Coady Vocabulary and reading. In Carter, Ronald. & Michael McCarthy (Eds). Vocabulary and Language Teaching. London : Longman. Parkinson, Brian. and Reid Thomas, H Teaching literature in a second language. Edinburgh: Edinburgh University Press. Paran, Amos The role of literature in instructed foreign language learning and teaching: An evidence-based survey. Language Teaching, 41(4), Pickett, George Reading Speed and Literature Teaching. In Literature and Language Teaching, Christopher Brumfit and Ronald Carter (Eds), Oxford: Oxford University Press. Rosenblatt, Louise Literature as exploration. New York: The Modern Language Association of America. Short, Mick Exploring the language of poems, plays and prose. Harlow: Longman. Sihui, Mao Interfacing Language and Literature: With Special Reference to the Teaching of British Cultural Studies. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Sinclair, Barbara Learner Autonomy and Literature Teaching. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Tucker, Holly Communicative collaboration: Language, literature, and communicative competence redefined. The Modern Language Journal, 90(2), Widdowson, H. (1984). Explorations in Applied Linguistics, 2. Oxford: Oxford University Press. Wissman Bruss, E Formal Semantics and Poetic Meaning. Poetics 4, Amsterdam: North- Holland Publishing Company. Yilmaz, Cevdet Introducing Literature to an EFL Classroom: Teacher s Instructional Methods and Students Attitudes toward the Study of Literature. English Language Teaching 5, [ 630 ]

Η θέση της λογοτεχνίας στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως ξένης γλώσσας. Νίκος Ρουµπής

Η θέση της λογοτεχνίας στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως ξένης γλώσσας. Νίκος Ρουµπής Η θέση της λογοτεχνίας στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως ξένης γλώσσας Νίκος Ρουµπής Η εκτενής συζήτηση που γίνεται στη διεθνή βιβλιογραφία για τον ρόλο της λογοτεχνίας στην εκµάθηση µιας ξένης γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 4: Το ζήτημα των αξιών κατά τη διδασκαλία της λογοτεχνίας Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές:

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές: Δοµή της παρουσίασης Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές: http://www.keda.uoa.gr/ed_material.html http://eppas.web.auth.gr/didaktiko/didaktiko.html

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Ιδιότητα : Τόπος γέννησης : Διεύθυνση : Γεωργία Γαβριηλίδου ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σέρρες Καρόλου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016 1 Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016 1 2 2 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ι. ΤΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΗΣ ΠΡΟΩΡΗΣ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο.

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο. Το πρόγραμμα PETALL Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο Τίτλος σεμιναρίου Ανακαλύψτε το δικό σας μονοπάτι μέσω της εργασιοκεντρικής διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μελιτζάνη Ειρήνη Ημερ/νία γέννησης 04-02-1972 E-mail irene.melitzani@gmail.com ΣΠΟΥΔΕΣ 2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ειδίκευση «Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης.

Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης. ΓΨ02.008 Ανάπτυξη προγράμματος σχολικής βελτίωσης Το σεμινάριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης. Με το προτεινόμενο Νέο Σχέδιο Αξιολόγησης θεσμοθετείται η ανάπτυξη προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Βενετία Μπαλτά Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Στόχοι της εισήγησης:

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη

Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη Αθήνα, 14-15 Μαΐου 2010 ηρητήριο _2010 1 Τα πολυτροπικά κείμενα ως εργαλείο προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 6: Κριτήρια επιλογής λογοτεχνικών κειμένων για το μάθημα της λογοτεχνίας Βενετία Αποστολίδου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό (συνάφεια θεματικών ενοτήτων και λογοτεχνικού παιχνιδιού/γραμματισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Όνομα / Επώνυμο: Χριστίνα Γεωργαντίδου Τηλέφωνο: 2310997575 Διεύθυνση e-mail: xristinanoud@yahoo.gr ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 2012 - σήμερα Σχολείο Νέας Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Αμαραντίδου Κυριακή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, υποψ. PhD Πουγαρίδου Παρασκευή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70,

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορία, σχολείο και μουσείο. Μία εναλλακτική διδακτική προσέγγιση της Λογοτεχνίας στην Α' Λυκείου

Πληροφορία, σχολείο και μουσείο. Μία εναλλακτική διδακτική προσέγγιση της Λογοτεχνίας στην Α' Λυκείου Πληροφορία, σχολείο και μουσείο. Μία εναλλακτική διδακτική προσέγγιση της Λογοτεχνίας στην Α' Λυκείου Παπαγιάννη Μαρία Εκπαιδευτικός 5 ου ΓΕΛ Κέρκυρας Εποχή της πληροφορίας: σταδιακά επιταχυνόμενη αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 12 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 12 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 12 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 2: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας ll Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Επαρχιακά Συνέδρια Δ/ντών-ντριών & Δ/νόντων-νουσών Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Νοέμβριος 2013 Ειρήνη Χατζηλουκά-Μαυρή, ΕΔΕ Διδασκαλία της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Κωδικός Μαθήματος: ΙΠ041 Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου, mariapap@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 6 ο & 7 ο Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙ και διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας

ΑΕΙ και διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας [Οδηγός] ΑΕΙ και διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας Μεταπτυχιακές σπουδές στα ελληνικά πανεπιστήμια Μεταπτυχιακές Σπουδές - Προπτυχιακές Σπουδές - Μεταπτυχιακές Σπουδές Διαθέσιμη Ιστοσελίδα http://uoalinguistics.web.officelive.com/postgrad.aspx

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Προαιρετικό σεμινάριο: Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Μέση Εκπαίδευση, Π.Ι. Οκτώβριος Νοέμβριος 2015 Επιμέλεια: Σωτηρία Παπαμαργαρίτη, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. Πτυχίο του Τµήµατος Ελληνικής Φιλολογίας.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. Πτυχίο του Τµήµατος Ελληνικής Φιλολογίας. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοµ/νυµο: Αµβράζης Νικόλαος Πατρώνυµο: Παύλος Έτος Γέννησης: 1971 Διεύθυνση: Αγ. Μαρίνας 61 ΤΚ: 54 351 Θεσσαλονίκη Επικοινωνία: amvrazis@smg.auth.gr Σπουδές: 1. Διδακτορικό δίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

πρωτοσελιδα_layout 1 8/5/2015 5:24 μμ Page 11 Ε ι σ α γ ω γ ή

πρωτοσελιδα_layout 1 8/5/2015 5:24 μμ Page 11 Ε ι σ α γ ω γ ή πρωτοσελιδα_layout 1 8/5/2015 5:24 μμ Page 11 Ε ι σ α γ ω γ ή Το εγχειρίδιο «Τα λέμε... Ελληνικά» συνιστά ενισχυτικό υλικό για την καλλιέργεια και την εξάσκηση της δεξιότητας της παραγωγής προφορικού λόγου

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια Μάθημα 12 ο Διδακτικά σενάρια 1 Τι είναι το διδακτικό σενάριο; 2 Διδακτικό σενάριο είναι η δομημένη, πλήρης και λεπτομερειακή περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται σε μια διδασκαλία η οποία: εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας. εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014

Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας. εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014 Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014 1 Διευκρινίσεις για τα εγχειρίδια «Ο Λόγος Ανάγκη της Ψυχής» Και τα τρία εγχειρίδια και των τριών τάξεων κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Κομβικών Δεξιοτήτων. Αξιολόγηση. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού #ATS2020

Κομβικών Δεξιοτήτων. Αξιολόγηση. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού #ATS2020 Αξιολόγηση Κομβικών Δεξιοτήτων Ενίσχυση των κομβικών δεξιοτήτων των μαθητών/μαθητριών, μέσα από καινοτόμες προσεγγίσεις στη διδασκαλία, τη μάθηση και την αξιολόγηση Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ -ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ -ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ -ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Τα µαθήµατα της Νεοελληνικής και Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας σχετίζονται άµεσα και θεµελιωδώς µε τη γνώση, τη σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2)

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Eισαγωγή Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Σε τελείως αρχαρίους, οι οποίοι δε γνωρίζουν ούτε τo αλφάβητο. Σε σπουδαστές, οι οποίοι έχουν προβλήματα ανάγνωσης, γραφής, τονισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 2: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο πολυπολιτισμικό σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGA460 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Επώνυμο / Όνομα: Κατσαλήρου Αθανασία Τηλέφωνο (γραφείου): 2310 997575 Διεύθυνση e mail: athan@smg.auth.gr Υπηκοότητα: Ελληνική Ημερομηνία γέννησης: 11/10/1972

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς του τεύχους

Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους [ 109 ] Ο Θανάσης Αγάθος είναι λέκτορας Νεο ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Επώνυμο / Όνομα: Δρ. Τριανταφυλλίδου Λήδα Τηλέφωνο (γραφείου): 2310 99 77 66, 99 75 69, 99 75 75 Διεύθυνση e-mail: trilida@smg.auth.gr, trilida@gmail.com ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016* ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 3: Α. Κλειδιά και Αντικλείδια: -Ανάγνωση και ετερότητα -Ικανότητα λόγου-γλωσσική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ Κωνσταντίνα Κολλιοπούλου Σχ. Σύμβουλος 43 ης Περιφέρειας ΔΕ Αττικής 22-9- 2016 Ομάδα Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό Γυμνάσιο Πέρα Χωρίου και Νήσου Σχολική Χρονιά: ΜΕΡΟΣ Α : ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Περιφερειακό Γυμνάσιο Πέρα Χωρίου και Νήσου Σχολική Χρονιά: ΜΕΡΟΣ Α : ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Περιφερειακό Γυμνάσιο Πέρα Χωρίου και Νήσου Σχολική Χρονιά: 2016 2017 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α : ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Διδακτικό εγχειρίδιο: Ο λόγος ανάγκη της ψυχής, Κείμενα Λογοτεχνίας Α

Διαβάστε περισσότερα

3. Σενάρια: δομή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων Δ. Κουτσογιάννης

3. Σενάρια: δομή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων Δ. Κουτσογιάννης 236 3. Σενάρια: δομή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων Δ. Κουτσογιάννης Σενάριο θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η πλήρης καταγραφή μιας διδακτικής πρότασης σε όλα της τα μέρη, από την ταυτότητα των

Διαβάστε περισσότερα

Θανάσης Αγάθος: η γενιά του 30

Θανάσης Αγάθος: η γενιά του 30 Θανάσης Αγάθος: η γενιά του 30 Συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη // Για την γενιά του 30 που δεν έφυγε ποτέ από το λογοτεχνικό προσκήνιο, με αφορμή την μελέτη του «Η εποχή του μυθιστορήματος» μιλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ Σ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017 ΔΕΥΤΕΡΑ 4/9 ΤΡΙΤΗ 5/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 6/9 ΠΕΜΠΤΗ 7/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8/9 ΚΛΑΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ 11:00-15:30 Προφορικές

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια. Εργαστήρια

Εργαστήρια. Εργαστήρια 15:30-19:30 15:30-19:30 1 Α1 Η ρητορική στην εκπαίδευση: Αναπτύσσοντας τις επικοινωνιακές δεξιότητες με παιγνιώδη τρόπο Bάλια Λουτριανάκη (σχεδιασμός), Ελένη Αντωνίου, Μαρία Καλούδη, Αντιγόνη Κουτίνη,

Διαβάστε περισσότερα