International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Θανάσης Αγάθος Λέκτορας Φιλολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Βαρβάρα Δημοπούλου Δ. φ., Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Αθηνών, Ελλάδα Nικόλαος Ρουμπής Μ. Δ. Ε., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Βασιλική Γιαννακού Μ.Δ.Ε., Ε.Ε.ΔΙ.Π., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Mάχη Μοντζολή Μ.Δ.Ε., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα Αλίκη Τσοτσορού Δ. φ., Ε.Ε.ΔΙ.Π., Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα ABSTRACT Literary texts provide the student of Modern Greek as L2 with information concerning syntactic structures, common in oral and written discourse, in journalistic and scientific discourse. Literature comprises a sample of authentic discourse and functions as a source of information for natural speakers way of thinking, cultural and social features, writers attitudes, aspects of creativity in language and a rich vocabulary for teaching purposes. Course books for vantage and advanced levels include prose and poetry extracts, which serve as a means for interactive exchanges in class, through a series of related socio-cultural parameters. Λέξεις κλειδιά: διδασκαλία ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας, λογοτεχνία, πεζογραφία 1. Γενικά Βασική μας θέση είναι ότι η λογοτεχνία αποτελεί εύλογο και επιβεβλημένο όργανο στη διδασκαλία της δεύτερης / ξένης γλώσσας, αφενός για λόγους καθαρά γλωσσικούς και αφετέρου εξαιτίας της εμπλοκής της με ζητήματα προσωπικής ανάπτυξης και πολιτισμικής συνειδητοποίησης. Οπωσδήποτε, δεν αγνοούμε τη βιβλιογραφική διαμάχη σχετικά με την αναγκαιότητα ή μη της εμπλοκής του λογοτεχνικού υλικού κατά τη διαδικασία κατάκτησης του δεύτερου, τρίτου κ.λπ. γλωσσικού κώδικα (Carter 1988, Lazar 1993, Cook 1994, Short 1996, Tucker 2006) ούτε παραγνωρίζουμε τα προβλήματα που σχετίζονται με τον απαιτητικό χαρακτήρα της λογοτεχνικής γλώσσας, τη δυσκολία επιλογής των κειμένων λόγω θέματος, έκτασης κ.λπ. (Brumfit 1981, Collie & Slater 1987, Lazar 1993), ωστόσο υποστηρίζουμε την άποψη ότι το λογοτεχνικό κείμενο μπορεί να ενισχύσει αποτελεσματικά την In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] κατάκτηση της δεύτερης / ξένης γλώσσας (Krashen 1985), εν προκειμένω της Νέας Ελληνικής, εφόσον η διδακτική αξιοποίησή του παρουσιάζει πολλαπλά οφέλη για τους σπουδαστές 1. Συγκεκριμένα, από αυστηρά γλωσσική άποψη μπορεί να γίνει λόγος για αξιοποίηση λογοτεχνικού υλικού γενικά προς εμπλουτισμό του λεξιλογίου και ανάπτυξη της γλωσσικής αντίληψης (Collie & Slater 1990:3, Carter & Long 1991:2, Lazar 1993:11, Νάτσινα 2007: ) και της γλωσσικής ικανότητας (Pickett 1986:271) ή της «αίσθησης» της γλώσσας (Hall 2005:48), τόσο σχετικά με τις κυριολεκτικές όσο και με τις μη κυριολεκτικές / σχηματικές σημασίες και τις ιδιομορφίες της φρασεολογίας (Paran 2008, Parkinson & Reid 2000, Gibbs 1994, Collie & Slater 1987), και ειδικά για την πληρέστερη κατανόηση και κατάκτηση σύνθετων γραμματικών, συντακτικών και λεξιλογικών δομών (Widdowson, 1984:246, Lukashvili 2009:1-2). Επιπροσθέτως, το λογοτεχνικό υλικό μπορεί να αποτελέσει το κατάλληλο υπόβαθρο για την παρουσίαση διαλέκτων, κοινωνιολέκτων, διαφορετικών επιπέδων λόγου, διακριτών κειμενικών ειδών (Maley & Duff 1990), ακόμη και παλαιότερων μορφών της γλώσσας στόχου (Brumfit 1986:190, Hill 1986:10-11), καθώς και για την ενίσχυση της δημιουργικότητας των σπουδαστών και για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων που σχετίζονται με την πρόσληψη και την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου (Widdowson & Brumfit (1981:105, Widdowson 1984:246, Parkinson & Reid 2000:9-11, Νάτσινα 2007:511). Παράλληλα, εφόσον το λογοτεχνικό φαινόμενο δεν περιορίζεται στο παραγόμενο αποτέλεσμα το κείμενο, αλλά περιλαμβάνει και τη διαδικασία πρόσληψής του, από την άποψη των πιθανών αντιδράσεων / ερμηνειών του αναγνώστη στο προτεινόμενο μήνυμα (Rifaterre 1985:137, Maley & Duff 1990), εφόσον πρόκειται δηλαδή για μορφή επικοινωνίας (Albert & Souchon 2000:181), η διδακτική αξιοποίηση του λογοτεχνικού προϊόντος σημαίνει προσωπική εμπλοκή (Doubrovsky 1985:20-23, Collie & Slater 1987:3-6) του διδάσκοντος και του διδασκόμενου, και ανάπτυξη στρατηγικών κατασκευής μιας καινούργιας υποκειμενικότητας (Πασχαλίδης 2002:321), αυτής που σχετίζεται με τη γλώσσα στόχο. Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι η λογοτεχνία αντλεί τη δύναμή της ουσιαστικά από το βίωμα (Alter 1985:69, Μέλλου & Χατζηδημητρίου Παράσχου 2001:141) και απευθύνεται στο ανθρώπινο συναίσθημα παγκοσμίως (Hill 1986:7, Νάτσινα 2007:512), μπορεί να αποτελέσει αφορμή για καλλιέργεια της ευφυΐας και της κοινωνικής ευαισθητοποίησης των σπουδαστών της δεύτερης / ξένης γλώσσας (Parkinson & Reid 2000:9-11), δηλαδή για μεγαλύτερη διανοητική και ηθική ανάπτυξή τους, πέρα ή πάνω από το επίπεδο ωρίμανσης του καθενός στο πλαίσιο της μητρικής γλωσσικής κοινότητας. Υπό την έννοια αυτή το λογοτεχνικό κείμενο, ως εγνωσμένης ποιότητας αυθεντικό υλικό, λειτουργεί ως εύπλαστη πηγή περιεχομένου (Brumfit & Johnson 1979, Widdowson 1984:246), πάνω στην οποία το κάθε άτομο ή η κάθε ομάδα ατόμων έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει τα δικά της νοήματα (Maley 1989:11). Πρόκειται, στην ουσία, για μια διαδικασία δεύτερης (τρίτης κ.λπ.) κοινωνικοποίησης και προσδιορισμού καινούργιας ταυτότητας (Hall 2005:71 κ. 77), με άξονα αναφοράς τα δεδομένα που προσφέρει το κείμενο της άλλης γλώσσας. Επιπροσθέτως, το λογοτεχνικό μάθημα στους μη φυσικούς ομιλητές έχει και σαφή διαπολιτισμική διάσταση, αφού μπορεί να λειτουργήσει ως αφορμή για την κατανόηση του πολιτισμού της γλώσσαςστόχου (Carter & Long 1991:87, Collie & Slater 1987:3-6) και για τη συνειδητοποίηση και διερεύνηση ομοιοτήτων και διαφορών πολιτισμικού χαρακτήρα (Ghosn 2002:172, Πασχαλίδης 2002:322). Αυτός ο πολιτισμικός εμπλουτισμός (Lazar 1993:17, Byram 2003) αποτελεί και το υπόβαθρο για τη δημιουργία διαλεκτικά ανοιχτής και πλουραλιστικής πολιτισμικής ταυτότητας (Αγάθος, Γιαννακού, Δημοπούλου, Μοντζολή, Ρουμπής, Τσοτσορού 2011:4-5, Hall 2005:48). Τα κείμενα που αποτελούν την πρώτη ύλη του λογοτεχνικού μαθήματος προτείνουν ουσιαστικά τρόπους ερμηνείας της πραγματικότητας (Vlaeminck 2004:82, Χοντολίδου 2002:279), περιβεβλημένους με το γλωσσικό ένδυμα της γλώσσαςστόχου (Δενδρινού, 2004:54), γι αυτό και περιλαμβάνουν πλήθος αντιλήψεων, αξιών, ηθών, εθίμων, ιστορικών γεγονότων, ιδεολογικών στοιχείων κ.λπ. (Carter & Long 1991:2) που προσφέρονται στους σπουδαστές για δημιουργική επεξεργασία, κριτική αποκατάσταση και διαπολιτισμική ανασύνθεση. 2. Η θέση του λογοτεχνικού κειμένου στη διδασκαλία Η διδακτική αξιοποίηση του λογοτεχνικού κειμένου εντάσσεται στην ευρύτατη διαδικασία απόκτησης γραμματισμού στη δεύτερη / ξένη γλώσσα, η οποία γίνεται αντιληπτή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ως αλυσίδα διαδοχικών μεταβάσεων από τον προφορικό στον γραπτό λόγο, από τον καθημερινό στον επίσημο, από τον αυθόρμητο στον επιμελημένο και από τον μη πρότυπο στον πρότυπο (Baynham 1 Έρευνες καταγραφής των απόψεων των σπουδαστών (Yilmaz 2012: 86-99, Akyel, & Yalçin 1990: ) περιλαμβάνουν την ανάπτυξη των γλωσσικών και πολιτισμικών δεξιοτήτων στα αποτελέσματα της διδακτικής χρήσης της λογοτεχνίας. [ 624 ]

5 [ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ] 1990:16-17). Στο πλαίσιο αυτό, η τριπλή οπτική γωνία στη μελέτη του διδακτικού ρόλου της λογοτεχνίας, όπως διαγράφηκε στα προηγούμενα, συγκεκριμενοποιείται στις ακόλουθες παρατηρήσεις: α) Η ύπαρξη ενός σώματος αυθεντικού υλικού υψηλής ποιότητας αποτελεί παράγοντα εμπλουτισμού της διδακτικής διαδικασίας, εφόσον καλλιεργεί τις γλωσσικές δεξιότητες, οξύνει την ικανότητα ερμηνείας και εκτίμησης των κειμένων της δεύτερης / ξένης γλώσσας, αναπτύσσει τη φαντασία και το συναίσθημα (Rosenblatt, 1995:38,184) και γενικά επεκτείνει τα όρια της ανθρωπιστικής παιδείας. Παράλληλα, η εμπλοκή της λογοτεχνίας από τη μια πλευρά έχει την έννοια ότι αποτρέπει από το ολίσθημα της επιλογής κειμένων μόνο βάσει χρησιμότητας (όπως λ.χ. τα δημοσιογραφικά ή τα διαφημιστικά) (Σπανός 2001:195), ενώ από την άλλη ενισχύει τα κίνητρα που ωθούν τους σπουδαστές στην εκμάθηση της γλώσσας-στόχου λόγω της παγκοσμιότητας, της ποικιλίας και της πρωτοτυπίας των θεμάτων της (Lazar 1993:11, Maley 1989:11, Maley & Duff 1990). β) Τα προϊόντα της λογοτεχνίας διακρίνονται, το καθένα ξεχωριστά, για τη μοναδικότητα και την αυτονομία τους ως προς την αναπαράσταση της εμπειρίας (Rifaterre 1985:136, Alter 1985:68), και για τον πλούτο των σημασιών, των πολιτισμικών συνυποδηλώσεων και των μηνυμάτων (Wissman Bruss 1975:349) που διαθέτουν προς μελέτη και κριτική αξιολόγηση άρα μπορούν να εμπλουτίσουν τον γνωσιακό ορίζοντα των σπουδαστών. Ως προς αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η προσεκτική επιλογή των κειμένων, είτε ο διδάσκων αποφασίσει να αξιοποιήσει αυτόνομα έργα ευσύνοπτου μεγέθους είτε προκρίνει τη λύση της χρήσης αποσπασμάτων 2. Βασικός στόχος σε κάθε περίπτωση είναι η ελεύθερη και δημιουργική χρήση της γλώσσας προς την κατεύθυνση της παραγωγής λόγου (προφορικού και γραπτού), έτσι ώστε να προκύψει πολύ εξαγόμενο υλικό από λίγο εισαγόμενο (Maley 1989:11). γ) Ειδικότερα η αφήγηση, ως λογοτεχνικό είδος, αποτελείται από μια ακολουθία γεγονότων ή περιστατικών και πλάθει ένα σύνολο κανόνων και αξιών με μικρότερη ή μεγαλύτερη αληθοφάνεια, δηλαδή αντιστοίχιση προς τον εξωκειμενικό κόσμο (Meunier 1996: ). Τα γνωρίσματα αυτά συνιστούν διαρκή πρόκληση για τους σπουδαστές, υπό την έννοια ότι τους παρακινούν σε συνεχή ανακατασκευή και αναθεώρηση της εικόνας του εαυτού τους και της θέσης τους μέσα στον κόσμο, με άξονα την καινούργια πραγματικότητα που υποδεικνύει το ξενόγλωσσο κείμενο. Επιπλέον, επειδή η αφηγηματική πεζογραφία διαθέτει πλοκή και διεγείρει το ενδιαφέρον του δέκτη, συνδέεται άμεσα με την έννοια της απόλαυσης της ανάγνωσης (Hall 2005:47-57). Με άλλα λόγια, ακόμη και αν επιλεγεί η «δύσκολη» λύση της αξιοποίησης εκτενών αφηγηματικών κειμένων, προκύπτει διδακτικό όφελος για την τάξη της Νέας Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας, εφόσον οι σπουδαστές έρχονται σε επαφή με σημαντικά έργα και ασκούνται και εθίζονται στην ανάγνωση και την ολιστική ερμηνεία τους, διαμορφώνοντας έτσι το σώμα των αναγνωστών της νεοελληνικής λογοτεχνίας του μέλλοντος Επιδιωκόμενες δεξιότητες Όλα τα παραπάνω αντλούν τη χρησιμότητά τους από το γενικότερο πλαίσιο των επιδιωκομένων δεξιοτήτων με άλλα λόγια, το τι ακριβώς επιδιώκουμε να επιτύχουμε με την εισαγωγή του λογοτεχνικού κειμένου στην τάξη της Νέας Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας. Μια πρώτη απάντηση στο σύνθετο αυτό ζήτημα είναι ότι η λογοτεχνία μοιάζει με οποιοδήποτε άλλο γλωσσικό διδακτικό υλικό και στοχεύει στην επέκταση της γλωσσικής ικανότητας των αλλόγλωσσων σπουδαστών, εφόσον καλλιεργεί τις δεξιότητες που σχετίζονται με την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου (Brumfit & Johnson 1979). Ειδικότερα, ωστόσο, για την περίπτωση της διδακτικής αξιοποίησης κειμένων με λογοτεχνικό περιεχόμενο, η γενική έννοια της γλωσσικής ικανότητας προτείνεται να εξειδικευτεί στις ειδικότερες παραμέτρους της αναγνωστικής, της λογοτεχνικής και της διαπολιτισμικής ικανότητας. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της διδασκαλίας της λογοτεχνίας επιδιώκεται να αποκτήσουν οι σπουδαστές την ικανότητα να αντιμετωπίζουν τις γλωσσικές προκλήσεις κυρίως, αν και όχι αποκλειστικά του αφηγηματικού κειμένου, να το διαβάζουν με ευχέρεια για να μπορούν να αντλήσουν απόλαυση από την πλοκή και το περιεχόμενό του (Hall 2005: ). περαιτέρω, να αναπτύξουν τεχνικές αυτοκαθοδήγησης και αισθητήριο επιλογής της ποιοτικής αφήγησης (Sinclair 1996:140, Cook 1996:155), μέσα στον κατακλυσμό έντυπου, ηλεκτρονικού κ.λπ. υλικού της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας αναγνωστική ικανότητα. 2 Το ζήτημα της χρήσης αποσπασμάτων είναι εκτός των ορίων αυτής της εργασίας, αλλά πρσφέρεται για μελλοντική έρευνα. 3 Προτάσεις διαχείρισης εκτενών λογοτεχνικών έργων υπάρχουν στα νέα Προγράμματα Σπουδών που εκτίθενται στην ιστοσελίδα του Ψηφιακού Σχολείου αλλά βρίσκονται εκτός των ορίων της συγκεκριμένης εργασίας. [ 625 ]

6 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] Από την άλλη μεριά, η εμπλοκή της λογοτεχνίας στη διδακτική της δεύτερης / ξένης γλώσσας στοχεύει στην καλλιέργεια της εκτίμησης της λογοτεχνικότητας του κάθε κειμένου (Carter 1986:110), από γλωσσική, αισθητική και διακειμενική άποψη. Αν οι σπουδαστές φτάσουν στο σημείο να αξιολογούν τα γλωσσικά πρότυπα που προτείνει το κείμενο (Carter & Long 1991:7), να διατυπώνουν υποθέσεις σχετικά με τις προθέσεις του συγγραφέα (Hill 1986:97), να κρίνουν τις υποκειμενικές απόψεις, να εξάγουν συμπεράσματα και να ανακαλύπτουν συνδέσεις με άλλα κείμενα (Hall 2005:149), τότε έχουν κατακτήσει τη λογοτεχνική ικανότητα. Οι Carter & Long υποστηρίζουν Τέλος, ο απώτερος στόχος του λογοτεχνικού μαθήματος στους αλλόγλωσσους σπουδαστές πρέπει να είναι η προώθηση σημείων κατανόησης και σύγκλισης της πολιτισμικής εμπειρίας του καθενός με την αντίστοιχη των υπολοίπων (Πασχαλίδης 2002:331, Καλλιαμπέτσου-Κόρακα 2004:402), αλλά και με τον πολιτισμό της γλώσσας στόχου, δηλαδή τον ελληνικό. Η αναγνώριση της ρευστότητας και της σχετικότητας των πολιτισμικών ταυτοτήτων και η ανασύνθεση, σε καθημερινή βάση, του πολιτισμικού υβριδίου της ξενόγλωσσης τάξης (Lazar 1993:11, Hall 2005:66) αποτελούν τον πυρήνα της διαπολιτισμικής ικανότητας. 4. Η λογοτεχνία στα εγχειρίδια της διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως ξένης Στο ακόλουθο κεφάλαιο θα εστιάσουμε σε όλα τα εγχειρίδια διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως ξένης που περιέχουν λογοτεχνικά έργα ή αποσπάσματα από αυτά, από το 1982 ως και τις πιο πρόσφατες εκδόσεις, με σημείο εκκίνησης τα εγχειρίδια που εμπεριέχουν τις περισσότερες αναφορές στη λογοτεχνία. Το εγχειρίδιο της Σ. Τλούπα, Πολιτιστικό Πανόραμα - Νέα Ελληνικά και Πολιτισμός (1994) θα μπορούσε να θεωρηθεί το πιο πλούσιο σε λογοτεχνικά αποσπάσματα, αλλά και το πιο αντιπροσωπευτικό για την παρουσίαση της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στους σπουδαστές της ελληνικής ως ξένης. Περιλαμβάνει μια ολόκληρη ενότητα αφιερωμένη στην ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Το θεωρητικό κείμενο, που προηγείται των αποσπασμάτων, έχει ως αφετηρία την περίοδο του 11ου - 12ου αιώνα. Ακολουθούν η Φραγκοκρατία, η περίοδος μετά την Άλωση και η Κρητική Λογοτεχνία (16ος-17ος αιώνας). Γίνεται ιδιαίτερη μνεία στο δημοτικό τραγούδι, στον Ελληνικό Διαφωτισμό και ακολουθεί πληροφοριακό υλικό για τον Σολωμό και του Κάλβο, τη Φαναριώτικη και την Επτανησιακή Σχολή. Ως επόμενος σταθμός προβάλλεται η γενιά του 1880, με έμφαση στον Παλαμά και αναφορά στο ηθογραφικό διήγημα. Έπεται μια γενικότερη αναφορά στη λογοτεχνία του 20ου αιώνα, ιδιαίτερα στους Καβάφη, Σικελιανό και Καζαντζάκη. Τέλος, η πορεία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ολοκληρώνεται με τη γενιά του 1930 και τη μεταπολεμική λογοτεχνική παραγωγή. Ακολουθούν 17 δείγματα νεοελληνικής λογοτεχνικής δημιουργίας, από τον Ερωτόκριτο ως τον Σολωμό και τον Παλαμά και από τον Καζαντζάκη ως τη Ζατέλη. Εξαιρετικά πλούσια σε υλικό προερχόμενο από τη λογοτεχνία είναι τα βιβλία 3 και 4 από τη σειρά Ελληνικά για ξενόγλωσσους (1991, 1995), των Μαυρούλια και Γεωργαντζή. Το τρίτο εγχειρίδιο περιέχει αποσπάσματα κυρίως από έργα της γενιάς του 30, αλλά δε λείπουν και αναφορές σε παλαιότερες περιόδους (Μαρκοράς, Πολυδούρη), καθώς και στη σύγχρονη λογοτεχνία (Β. Αλεξάκης, Γιάννης Κοντός). Το τέταρτο βιβλίο αποτελεί ένα εγχειρίδιο αποτελούμενο κατεξοχήν από λογοτεχνικά αποσπάσματα. Στον τομέα της ποίησης, υπάρχει μία ευρεία ποικιλία από το εναρκτήριο δείγμα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Ο θάνατος του Διγενή Ακρίτα), την Κρητική Λογοτεχνία (Ερωτόκριτος) και την Επτανησιακή Σχολή (Σολωμός, Κάλβος, Βαλαωρίτης). Περιέχονται, επίσης, αποσπάσματα από έργα της Αθηναϊκής Σχολής (Παλαμάς) και της γενιάς του 30. Εντύπωση προκαλεί η απουσία σύγχρονων ποιητών. Από την άλλη πλευρά, στο πεδίο της πεζογραφίας υπάρχουν αποσπάσματα από τη Φαναριώτικη Σχολή, από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, αλλά και από έργα του Μυριβήλη, του Καρκαβίτσα, του Θεοτόκη και του Τριβιζά. Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι υπάρχει και απόσπασμα από το θεατρικό έργο Φωνάζει ο κλέφτης του Ψαθά. Το βιβλίο Ανακαλύπτοντας το Κείμενο (2009) περιέχει πλήθος λογοτεχνικών αποσπασμάτων και είναι το μόνο που εστιάζει κατά κύριο λόγο στη σύγχρονη λογοτεχνία. Σημαντικά δείγματα και σημαντικοί λογοτέχνες παρουσιάζονται σε αυτό: αποσπάσματα από το μυθιστόρημα Ο Καπετάν- Μιχάλης του Καζαντζάκη, αλλά και από έργα των Τσιφόρου, Σαμαράκη, Κουμανταρέα, Σ. Τριανταφύλλου, Φακίνου, Τατσόπουλου. Αντίστοιχα, το βιβλίο Ακολουθώντας το κείμενο (2004) περιέχει αρκετά κείμενα με τοπιογραφικό χαρακτήρα, όλα του Ουράνη. Στο εγχειρίδιο συναντάμε, επίσης, αποσπάσματα από έργα του Θεοτοκά, της Ιορδανίδου, του Σαμαράκη, του Ταχτσή και της Δούκα. Στο εγχειρίδιο Περισσότερα Ελληνικά (1982) συναντάμε έναν λαϊκό μύθο (Οι δώδεκα μήνες και το βαρέλι τους), αποσπάσματα από πεζά κείμενα των Βενέζη, Ιορδανίδου και Καραγάτση, ένα [ 626 ]

7 [ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ] χρονογράφημα της Ακρίτα και ένα μόνο δείγμα ποιητικής γραφής (Ρίτσος, «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού»). Στο βιβλίο Πλουτίζω τα Ελληνικά μου (1983) η προβολή της λογοτεχνίας γίνεται εντονότερη. Τα περισσότερα δείγματα προέρχονται από τον πεζό λόγο: πρόκειται για αποσπάσματα από μυθιστορήματα των Καρκαβίτσα, Καζαντζάκη, Βενέζη, Βλάχου, Σαμαράκη, Ταχτσή, Χαρακτηριστικό είναι ότι υπάρχει μόνο ένα δείγμα ποιητικού λόγου (του Γρυπάρη) και επίσης ένας λαϊκός μύθος. To βιβλίο των Παναγοπούλου και Χατζηπαναγιωτίδου, Ελληνικά για Προχωρημένους, Γ κύκλος (1997), αποτελείται στην πλειοψηφία του από άρθρα και δοκίμια επιστημονικού λόγου δημοσιευμένα στον τύπο. Στην ενότητα «Γλώσσα» υπάρχουν συντομότατα αποσπάσματα από ποιήματα τα οποία χρησιμοποιούνται εν είδει προτροπών (Σεφέρης, Ελύτης, Παλαμάς, Ψυχάρης). Στην 7η ενότητα εντάσσεται ένα απόσπασμα από τη Φανέλα με το 9 του Κουμανταρέα. Στην 10η ενότητα υπάρχουν ρήσεις Ελλήνων (Μακρυγιάννη, Σεφέρη, Πεντζίκη, Βασιλικού) και ξένων συγγραφέων, που αναφέρονται στη χώρα μας. Ακολούθως, στην ενότητα 11 («Πολιτισμός Τέχνες Ψυχαγωγία») υπάρχει και ένα ποίημα της Σαπφούς σε μετάφραση του Χριστιανόπουλου. Στο βιβλίο Γ επιπέδου των Ε. Δεμίρη Προδρομίδου, Ρ. Καμαριανού Βασιλείου Νέα Ελληνικά για Μετανάστες, Παλιννοστούντες, Πρόσφυγες και Ξένους (2004), υπάρχει ένα εκτενές αφιέρωμα στην ελληνική λογοτεχνία στην ενότητα 9. Η έναρξη της ενότητας γίνεται με το προοίμιο της Οδύσσειας και τη μετάφρασή του. Το πέρασμα στη Νεοελληνική Λογοτεχνία προσεγγίζεται αρχικά θεωρητικά και συγκεκριμένα, με τη βασική διάκριση της Ν.Ε.Λ. στα είδη του πεζού και ποιητικού λόγου, με αρκετές πληροφορίες για το κάθε είδος. Ακολουθούν δύο μικρά αποσπάσματα έργων του Ελύτη και παραθέματα του Καβάφη και του Ρίτσου. Από την πλευρά της πεζογραφίας παρουσιάζεται ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από τον Ζορμπά του Καζαντζάκη. Στις επαναληπτικές ασκήσεις της ενότητας συναντάμε απόσπασμα από έργο του Βενέζη. Αξιοσημείωτο είναι ότι υπάρχουν και βιογραφικές αναφορές για τον κάθε λογοτέχνη, έργο του οποίου παρουσιάζεται, ωστόσο η επεξεργασία των κειμένων αφορά κατά κύριο λόγο το λεξιλογικό επίπεδο. Στο τρίτο βιβλίο της σειράς Επικοινωνήστε Ελληνικά (1994) υπάρχει ένα κείμενο με τίτλο «Μία σύντομη ματιά στη σύγχρονη λογοτεχνία». Οι αναφορές περιορίζονται κυρίως σε ονόματα λογοτεχνών, ενώ τα δείγματα έργων που παρουσιάζονται είναι μόλις τρία: ένα απόσπασμα από τη Χαμένη Άνοιξη του Τσίρκα, ένα ποίημα του Σεφέρη και ένα απόσπασμα από το θεατρικό έργο Η αυλή των θαυμάτων του Καμπανέλλη. Στο βιβλίο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης Συνεχίζοντας (2004) η παρουσία της λογοτεχνίας ξεκινά ήδη από τη δεύτερη ενότητα, με ένα παραδοσιακό παραμύθι από τη συλλογή Μαγικά παραμύθια του ελληνικού λαού του Ιωάννου. Ακολουθούν τρεις μύθοι του Αισώπου. Στη συνέχεια συναντάμε ένα διήγημα του Ταχτσή με τοπιογραφικό χαρακτήρα, το γνωστό ποίημα του Καβάφη «Ιθάκη» και τέλος, ένα μονόπρακτο για το θέατρο σκιών του Μ. Ξάνθου σε διασκευή Ιωάννου, Ο Καραγκιόζης σε ταξίδι για δουλειές. Στο εγχειρίδιο Η γλώσσα που μιλάμε στην Ελλάδα. Τα Ελληνικά ως ξένη γλώσσα (2004) υπάρχουν δύο αποσπάσματα διηγημάτων του Αλ. Παπαδιαμάντη και ένα διήγημα του Καραγάτση, ενώ στο βιβλίο του Σιόντη Μαθαίνω την Ελληνική Γλώσσα (2001) εντοπίζονται αποσπάσματα από το Πλατύ Ποτάμι του Μπεράτη και τη Μεγάλη Λιτανεία του Καραγάτση. Τέλος, ένα από τα πλέον πρόσφατα εγχειρίδια, το Ακόμα καλύτερα (2011) των Αντωνίου, Γαλαζούλα, Δημητράκου, Μαγγανά, εμπεριέχει τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία στις διδακτικές του προτάσεις, με αποσπάσματα από τα έργα Και με το φως του λύκου επανέρχονται της Ζατέλη, Η Κασσάνδρα και ο Λύκος της Καραπάνου, Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού του Ρίτσου, αλλά και το Χάριν Παιδιάς του Σαββόπουλου. Χαρακτηριστική είναι και η ενότητα 12 του εγχειριδίου, με στοιχεία από λαϊκούς μύθους και την αρχαία ελληνική μυθολογία καθώς και νεότερα λαϊκά παραμύθια. 5. Συμπεράσματα Παρατηρώντας το λογοτεχνικό υλικό που περιέχεται στα διάφορα εγχειρίδια, οδηγούμαστε στα ακόλουθα συμπεράσματα: α) Η λογοτεχνία είναι ανύπαρκτη σε εγχειρίδια που αφορούν τα αρχικά στάδια εκμάθησης της γλώσσας και πυκνώνει όσο το επίπεδο ανεβαίνει. Άποψή μας είναι ότι, ακόμα και σε ένα αρχικό στάδιο εκμάθησης της γλώσσας, που αφορά κυρίως στην κάλυψη της ανάγκης νέου λεξιλογίου, η απλή ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων βοηθάει τους εκπαιδευόμενους να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με πιο σύνθετες δομές από εκείνες απλών επικοινωνιακών καταστάσεων. Επιπλέον, η σύνδεση με το πολιτισμικό πλαίσιο της γλώσσας-στόχου γίνεται πιο φυσικά (Nation & Coady, 1988). Παρά ταύτα, είναι γεγονός ότι οι σπουδαστές μέσου και προχωρημένου επιπέδου αποκομίζουν μεγαλύτερο όφελος [ 627 ]

8 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] από την αξιοποίηση της λογοτεχνίας, καθώς μπορούν να ανταποκριθούν σε συλλογισμούς πιο αφηρημένους και σύνθετους από εκείνους των σπουδαστών του αρχάριου επιπέδου. β) Ιδιαίτερα σε παλιότερα εγχειρίδια δεν επιχειρείται κάποιο είδος συστηματοποιημένης παρουσίασης των λογοτεχνικών έργων, για παράδειγμα, ανάλογα με το βαθμό δυσκολίας κατανόησης, αλλά ακολουθείται είτε η χρονική σειρά συγγραφής τους, είτε, κυρίως στα νεότερα βιβλία, η συνάφειά τους με τη γενική θεματολογία της ενότητας. Κατά την άποψή μας η παρουσίαση κατά χρονολογική σειρά δημιουργίας του έργου δε θα πρέπει να αποτελεί τόσο σημαντικό κριτήριο, όσο η συνάφεια με τη θεματολογία της ενότητας και το γλωσσικό επίπεδο. γ) Ο πεζός λόγος είναι το επικρατέστερο λογοτεχνικό είδος μέσα στα εγχειρίδια εκμάθησης της δεύτερης γλώσσας, ενώ η παρουσία του ποιητικού είναι περιορισμένη και παρουσιάζεται σε ανώτερα επίπεδα γλωσσομάθειας. Αυτό είναι εύλογο να συμβαίνει, καθότι η ποίηση σχετίζεται κυρίως με την συνυποδηλωτική χρήση της γλώσσας, που πιθανόν να δυσκολεύει ακόμα και φυσικούς ομιλητές. δ) Παρατηρώντας τα υπάρχοντα εγχειρίδια συμπεραίνουμε ότι δεν εκμεταλλεύονται πλήρως την παρουσία του εκάστοτε λογοτεχνικού κειμένου, για να το επεξεργαστούν σε επίπεδο λεξιλογικό, συντακτικό, ερμηνευτικό, επικοινωνιακό και πολιτισμικό ταυτόχρονα. Σημαντικό είναι το κείμενο ή το απόσπασμα το οποίο επιλέγεται να είναι αυθεντικό, με τις απαραίτητες ωστόσο προϋποθέσεις της νοηματικής, γλωσσικής και αισθητικής αυτοτέλειας και άρα κατάλληλο για επεξεργασία και ανάλυση. Έτσι το αποτέλεσμα είναι διπλά θετικό, αφού από τη μια πλευρά διδάσκεται η γλώσσα και συγχρόνως δεν παραμερίζεται το πολιτιστικό περικείμενο. 6. Επίλογος Από τη συζήτηση που προηγήθηκε και με δεδομένο τα γεγονός η λογοτεχνική ικανότητα, ως μέρος της γλωσσικής ικανότητας, είναι απαραίτητη για την απόκτηση της γλωσσικής ικανότητας στο υψηλότερο επίπεδο (Carter & Long 1991:6), υιοθετείται η άποψη για τον σημαντικό ρόλο που, κατά την άποψή μας, μπορεί να διαδραματίσει η νεοελληνική λογοτεχνία στη διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας ως ξένης, τόσο σε σχέση με την επέκταση του λεξιλογίου και την εμπέδωση ποικίλων γραμματικοσυντακτικών δομών, όσο και σε σχέση με τη διαμόρφωση ουσιαστικής επαφής με τον ελληνικό πολιτισμό και την εδραίωση της διαπολιτισμικής επικοινωνίας. Επιπρόσθετα, η επισκόπηση της ενσωμάτωσης λογοτεχνικών κειμένων σε ευρύ φάσμα εγχειριδίων της Νέας Ελληνικής ως ξένης γλώσσας οδήγησε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα και άφησε να διαφανεί ότι θα ήταν πολύ χρήσιμη μια περισσότερο συστηματική και διαβαθμισμένη παρουσία της νεοελληνικής λογοτεχνίας (πεζογραφίας και ποίησης) στα σχετικά εγχειρίδια και μάλιστα σε όλα τα επίπεδα ελληνομάθειας, και όχι μόνο στα πλέον προχωρημένα. Στην κατεύθυνση αυτή θα είχε ενδιαφέρον, έστω σε πειραματικό επίπεδο, και η δημιουργία εγχειριδίων προσανατολισμένων στη χρήση της νεοελληνικής λογοτεχνίας ως αποκλειστικού μέσου διδασκαλίας της νέας ελληνικής. Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση Αγάθος, Θανάσης, Βασιλική Γιαννακού, Βαρβάρα Δημοπούλου, Νικόλαος Ρουμπής, Mάχη Μοντζολή και Αλίκη Τσοτσορού «Η λογοτεχνία ως πεδίο διαπολιτισμικής προσέγγισης στη δεύτερη / ξένη γλώσσα». Στο 14 ο Διεθνές Συνέδριο. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση, Μετανάστευση, Διαχείριση Συγκρούσεων και Παιδαγωγική της Δημοκρατίας. Πανεπιστήμιο Πατρών. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Βόλος, Μαΐου Πρακτικά στην ιστοσελίδα: τόμος ΙΙ, Πάτρα 2011, Alter, Jean «Προς τι η διδασκαλία της λογοτεχνίας». Στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. Αποστολίδου, Βενετία «Λογοτεχνία και Ιδεολογία: το ζήτημα των αξιών κατά τη διδασκαλία της λογοτεχνίας». Στο Λογοτεχνία και Εκπαίδευση, επιμ. Βενετία Αποστολίδου και Ελένη Χοντολίδου, Αθήνα: Τυπωθήτω, Γιώργος Δάρδανος. Baynham, Mike Πρακτικές γραμματισμού. μετ. Μ. Αραποπούλου. Αθήνα: Μεταίχμιο Δενδρινού, Βασιλική «Πολυγλωσσικός Γραμματισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Εναλλακτικά Προγράμματα Ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης.». Στο Πολιτικές γλωσσικού πλουραλισμού και ξενόγλωσση εκπαίδευση στην Ευρώπη: Policies of linguistic pluralism and the teaching of languages in Europe, επιμ. Βασιλική Δενδρινού και Βασιλική Μητσικοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο. Doubrovsky, Serge «Η άποψη του καθηγητή» στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. [ 628 ]

9 [ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ/ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ] Greimas, A. J «Μετάδοση και επικοινωνία» στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. Καλλιαμπέτσου-Κόρακα, Πόπη «Ξενόγλωσση τάξη και Ανάπτυξη Επικοινωνιακής Ικανότητας των μαθητών», στο Πολιτικές γλωσσικού πλουραλισμού και ξενόγλωσση εκπαίδευση στην Ευρώπη: Policies of linguistic pluralism and the teaching of languages in Europe, επιμ. Βασιλική Δενδρινού και Βασιλική Μητσικοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο. Lukashvili, Nino «Ο ρόλος της λογοτεχνίας στη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης. Προχωρημένο επίπεδο ελληνομάθειας.» Πανελλήνιο Συνέδριο. Η διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας (ως πρώτης / μητρικής, δεύτερης / ξένης. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Νηπιαγωγών. Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας. 4-6 Σεπτεμβρίου 2009, Νυμφαίο Φλώρινας. Πρακτικά υπό έκδοση. Μέλλου, Μαρία και Χατζηδημητρίου Παράσχου, Σοφία «Λογοτεχνία και Ζωή.». Στο Λογοτεχνική Ανάγνωση και Διδακτικές Εφαρμογές, επιμ. Άντα Κατσίκη Γκίβαλου, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Νάτσινα, Αναστασία «Η διδασκαλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ως ανώτερου επιπέδου γλωσσομάθεια για ξενόγλωσσους ενήλικους: στόχοι και μεθοδολογία». Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου «Η Ελληνική Γλώσσα ως δεύτερη / ξένη. Έρευνα, διδασκαλία, Εκμάθηση», Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Πασχαλίδης, Γρηγόρης «Γενικές αρχές ενός νέου προγράμματος για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας.» στο Λογοτεχνία και Εκπαίδευση, επιμ. Βενετία Αποστολίδου και Ελένη Χοντολίδου, Αθήνα: Τυπωθήτω, Γιώργος Δάρδανος. Riffaterre, Michael «Η εξήγηση των λογοτεχνικών φαινομένων». Στο Η Διδασκαλία της Λογοτεχνίας. Συνέδριο του Σεριζί, μετ. Ι. Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Επικαιρότητα. Scholes, Robert Η Δύναμη του Κειμένου. Λογοτεχνική Θεωρία και Διδασκαλία των Γραμμάτων. μετ. Ζωή Κ. Μπέλλα. Αθήνα: Παραφερνάλια - Τυπωθήτω Σπανός, Γ. Ι «Επικοινωνιακή κειμενοκεντρική προσέγγιση της Γλώσσας και διδακτική αξιοποίηση λογοτεχνικού κειμένου.». Στο Γλώσσα και Λογοτεχνία στην Εκπαίδευση, επιμ. Γ.Ι. Σπανός και Ευαγγελία Φρυδάκη, Αθήνα: Ίδρυμα Γουλανδρή Χορν. Vlaeminck, Sylvia «Πολυγλωσσία και Εκπαιδευτικές Πολιτικές για την Ξένη Γλώσσα στην Ελλάδα.». Στο Πολιτικές γλωσσικού πλουραλισμού και ξενόγλωσση εκπαίδευση στην Ευρώπη: Policies of linguistic pluralism and the teaching of languages in Europe, επιμ. Βασιλική Δενδρινού και Βασιλική Μητσικοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο. Χοντολίδου, Ελένη «Η αξιολόγηση των μαθητών στο μάθημα της λογοτεχνίας.». Στο Λογοτεχνία και Εκπαίδευση, επιμ. Βενετία Αποστολίδου και Ελένη Χοντολίδου, Αθήνα: Τυπωθήτω, Γιώργος Δαρδανός. Ξενόγλωσση Akyel, Ayse Semra and Eileen Yalçin Literature in the EFL class: A study of goal-achievement incongruence. ELT Journal, 44(3), Albert, Marie-Claude and Souchon, Marc Les textes littéraires en classe de langue. Paris: Hachette. Brumfit Christopher J. and Keith Johnson (eds.) The Communicative Approach to Language Teaching. Oxford: Oxford University Press. Brumfit, Christopher J Reading skills and the study of literature in a foreign language. System, 9(3), Brumfit, Christopher Reading Skills and the Study of Literature in a Foreign Language. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. Byram, Michael On being bicultural and intercultural. In Intercultural experience and education, edited by G. Alred, M. Byram and M. Fleming, Clevedon: Multilingual Matters. Carter, Ronald Linguistic Models, Language and Literariness: Study Strategies in the Teaching of Literature to Foreign Students. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. Carter, Ronald Directions in the teaching and study of English stylistics. In Reading, analyzing and teaching literature, edited by M. Short. Harlow: Longman. Carter, Ronald. and Michael N. Long, Teaching Literature. Essex: Longman. Collie, Joanne and Stephen Slater Literature in the Language Classroom: A Resource Book of Ideas and Activities. Cambridge: Cambridge University Press. Cook, Guy Discourse and literature. Oxford: Oxford University Press. Cook, Guy Making the Subtle Difference: Literature and Non-literature in the Classroom. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Delanoy, Werner Assessing Textual Understanding and Literature Learning in ESL. In Asssessment in Literature Teaching, edited by Christopher Brumfit, London: Modern English. Gibbs, Raymond W. Jr The poetics of mind. Figurative thought, language and understanding. New York: Cambridge University Press. Ghosn, Irma K. (2002). Four Good Reasons to Use Literature in Primary School ELT. ELT Journal, 56, (2), Hall, Geoff Literature in Language Education. Hampshire: Palgrave Macmillan [ 629 ]

10 [ ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΓΑΘΟΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ, ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ, MΑΧΗ ΜΟΝΤΖΟΛΗ, NΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΜΠΗΣ & ΑΛΙΚΗ ΤΣΟΤΣΟΡΟΥ ] Hill, Jennifer Using Literature in Language Teaching. London: Macmillan. Krashen Stephen The input hypothesis. Issues and Implications. New York: Logman. Lazar, Gillian Literature and language teaching: A guide for teachers and trainers. Cambridge: Cambridge University Press. Long, Michael. N A Feeling for Language: The Multiple Values of Teaching Literature. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. Maley, Alan Down from the Pedestal: Literature as Resource. In Literature and the Learner: Methodological Approaches, edited by Ronald Carter, R. Walker and Christopher Brumfit, Modern English Publications in association with British Council. Maley, Alan and Duff, A Literature. Oxford: Oxford University Press. McKay, Sandra Literature in the ESL Classroom. In Literature and Language Teaching, edited by Christopher Brumfit and Ronald Carter, Oxford: Oxford University Press. McRae, John Representational Language Learning: From Language Awareness to Text Awareness. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Meunier, Jean-Guy Meaning, Narration and Cognition. Semiotica 108, 1/2, Berlin: Mouton de Gruyter. Nation, Paul. & James Coady Vocabulary and reading. In Carter, Ronald. & Michael McCarthy (Eds). Vocabulary and Language Teaching. London : Longman. Parkinson, Brian. and Reid Thomas, H Teaching literature in a second language. Edinburgh: Edinburgh University Press. Paran, Amos The role of literature in instructed foreign language learning and teaching: An evidence-based survey. Language Teaching, 41(4), Pickett, George Reading Speed and Literature Teaching. In Literature and Language Teaching, Christopher Brumfit and Ronald Carter (Eds), Oxford: Oxford University Press. Rosenblatt, Louise Literature as exploration. New York: The Modern Language Association of America. Short, Mick Exploring the language of poems, plays and prose. Harlow: Longman. Sihui, Mao Interfacing Language and Literature: With Special Reference to the Teaching of British Cultural Studies. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Sinclair, Barbara Learner Autonomy and Literature Teaching. In Language, Literature and the Learner: Creative Classroom Practice, edited by Ronald Carter and John McRae, London: Longman. Tucker, Holly Communicative collaboration: Language, literature, and communicative competence redefined. The Modern Language Journal, 90(2), Widdowson, H. (1984). Explorations in Applied Linguistics, 2. Oxford: Oxford University Press. Wissman Bruss, E Formal Semantics and Poetic Meaning. Poetics 4, Amsterdam: North- Holland Publishing Company. Yilmaz, Cevdet Introducing Literature to an EFL Classroom: Teacher s Instructional Methods and Students Attitudes toward the Study of Literature. English Language Teaching 5, [ 630 ]

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μελιτζάνη Ειρήνη Ημερ/νία γέννησης 04-02-1972 E-mail irene.melitzani@gmail.com ΣΠΟΥΔΕΣ 2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ειδίκευση «Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Θανάσης Αγάθος: η γενιά του 30

Θανάσης Αγάθος: η γενιά του 30 Θανάσης Αγάθος: η γενιά του 30 Συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη // Για την γενιά του 30 που δεν έφυγε ποτέ από το λογοτεχνικό προσκήνιο, με αφορμή την μελέτη του «Η εποχή του μυθιστορήματος» μιλά

Διαβάστε περισσότερα

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Λύδια Μίτιτς Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Βιογραφικό σημείωμα: Λύδια Μίτιτς Εκπαίδευση Διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Το παρόν πλαίσιο προγράμματος σπουδών επιδιώκει: α) να συνδέσει τους σκοπούς, τους στόχους και τους τρόπους (μεθόδους, μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας Τμήμα Φιλολογίας EΚΠΑ Επιστημονικό συνέδριο Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Πέμπτη 28 Νοεμβρίου - Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 Αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας και Κοινό Πλαίσιο του ΣτΕ για τις Γλώσσες. Συγκριτική μελέτη των επιπέδων τους.

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας και Κοινό Πλαίσιο του ΣτΕ για τις Γλώσσες. Συγκριτική μελέτη των επιπέδων τους. 673 Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας και Κοινό Πλαίσιο του ΣτΕ για τις Γλώσσες. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα Abstract Since its publication (2001), Common European Framework of

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Οικοδομούμε μια νέα ζωή στο Οντάριο Οδηγός για τους καινούργιους μετανάστες Μαθαίνουμε να: ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Μόλις έχετε μεταναστεύσει στο Οντάριο και είναι πολύ φυσικό να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία MAJA STOILKOVIC Φιλόλογος του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου ANNA RASLJIC Τελειόφοιτος της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Οι

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφάνη Γεωργία. gotheofani@yahoo.gr. 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Θεοφάνη Γεωργία. gotheofani@yahoo.gr. 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Θεοφάνη Γεωργία Ημερ/νία γέννησης 17.2.1971 E-mail gotheofani@yahoo.gr ΤΙΤΛΟΙ ΣΠΟΥΔΩΝ 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Επιμόρφωση 2010 Βεβαίωση επιτυχούς ολοκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ 1 η ΤΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (Παρουσίαση Λογοτεχνικών Κειμένων) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σαρρή, Ζ., Τα στενά παπούτσια ΠΑΤΑΚΗΣ Τριβιζάς, Ε., Το σεντούκι με τις πέντε κλειδαριές ΚΕΔΡΟΣ α. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) Δρ. Μανόλης Αλεξάκης Συντονιστής Γραφείου Βρυξελλών Αθήνα 10-11 Οκτωβρίου 2014 Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγή Το θέμα της σχολικής επίδοσης σχετίζεται άμεσα με την ικανότητα των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2011 15.00-15.30 Εγγραφές 15.30-16.00 Χαιρετισμοί από τον Πρύτανη του Α.Π.Θ. Καθηγητή κο Γιάννη Μυλόπουλο από τον Κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής Καθηγητή κο Μιλτιάδη Παπανικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3.

Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3. Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3. Ορισμός της «επικοινωνιακής ικανότητας» 4. Χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Βίκυ Μάρκου. Θεωρία. Ι. Διδασκαλία βασισμένη στο περιεχόμενο (content-based instruction)

Βίκυ Μάρκου. Θεωρία. Ι. Διδασκαλία βασισμένη στο περιεχόμενο (content-based instruction) Βίκυ Μάρκου Θεωρία Διδασκαλία με ενσωματωμένες δεξιότητες Σε αντίθεση με τη διδασκαλία που δίνει έμφαση στη γλώσσα και στη χωριστή εκμάθηση των τεσσάρων δεξιοτήτων, η ενσωμάτωση των δεξιοτήτων στη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

«Νεοελληνική Λογοτεχνία & Ψηφιακές Τεχνολογίες»

«Νεοελληνική Λογοτεχνία & Ψηφιακές Τεχνολογίες» Οδηγός Σπουδών 2015 ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Νεοελληνική Λογοτεχνία & Ψηφιακές Τεχνολογίες» ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Εισαγωγικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Χρήση της Τεχνολογίας στη Φυσική Αγωγή

Η Χρήση της Τεχνολογίας στη Φυσική Αγωγή Η Χρήση της Τεχνολογίας στη Φυσική Αγωγή Bonnie S. Mohnsen, Ph.D. Consultant/C.E.O. Επιμέλεια: ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Unité de Développement Pédagogique Réf.: 2010-D-239- el-2 Orig.:EL ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΛΩΣΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΠΙΛΟΓΗ: ΑΡΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1 Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνουμε Γεωλογία- Γεωγραφία Α Γυμνασίου στον Διαδραστικό Πίνακα» και η αξιοποίησή του στη διδασκαλία του μαθήματος «Ο πλανήτης Γη» Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Αθανάσιος Κυρίτσης Δάσκαλος ΠΕ70 Yπεύθυνος του εξεταστικού κέντρου Κοπεγχάγης th_kiritsis@yahoo.gr ΑΘΗΝΑ 11 Οκτωβρίου 2014 1 Λέξεις - κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Γρ. Δαβράζος 1, Β. Γαλάνης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Universities 4 EU Αθήνα, 21 Μαρτίου 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Βέρα Δηλάρη Education expert veradil61@gmail.com Παγκόσμιοι Αναπτυξιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Το πρόγραμμα του εργαστηρίου Βασίλης Βασιλειάδης: Εισαγωγή στη θεματική του εργαστηρίου Αλεξάνδρα Γερακίνη: «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει». Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα «Από την Ανάγνωση στη δημιουργική γραφή και έκφραση» και 2 ος Κύκλος Βιωματικών Εργαστηρίων (α μέρος)

Διημερίδα «Από την Ανάγνωση στη δημιουργική γραφή και έκφραση» και 2 ος Κύκλος Βιωματικών Εργαστηρίων (α μέρος) Ελληνική Ένωση για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση Μη κερδοσκοπική επιστημονική ένωση (επίσημα αναγνωρισμένη) Μέλος της European Community of Democratic Schools και του International Debate

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑ: ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΠΙΘΕΤΟ: ΠΕΡ ΙΚΗ ΒΑΘΜΙ Α: Καθηγήτρια Εφαρµογών Αγγλικής Γλώσσας, ΤΕΙ ΑΜΘ ΤΜΗΜΑ: Λογιστικής & Χρηµατοοικονοµικής ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Περγάµου 32, Καβάλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ν Ε Λ Λ Η Ν Ι Α Ε Ν Ω Σ Η Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ω Ν Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. 12-14 Νοεμβρίου 2009 ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Π Α Ν Ε Λ Λ Η Ν Ι Α Ε Ν Ω Σ Η Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ω Ν Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. 12-14 Νοεμβρίου 2009 ΜΥΤΙΛΗΝΗ Π Α Ν Ε Λ Λ Η Ν Ι Α Ε Ν Ω Σ Η Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ω Ν 36 ο Ετήσιο Συνέδριο Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 12-14 Νοεμβρίου 2009 ΜΥΤΙΛΗΝΗ Αίθουσα Δημοτικού Θεάτρου Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ----- ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ»

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ» Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-201 www.ppp.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Παγκύ πριο Σύνέ δριο

2 ο Παγκύ πριο Σύνέ δριο 2 ο Παγκύ πριο Σύνέ δριο Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη/ξένη γλώσσα σε ενήλικες: ζητήματα και ζητούμενα στο κυπριακό συγκείμενο Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014, Ξενοδοχείο Mediterranean, Λεμεσός Περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Δημιουργική Γραφή»

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Δημιουργική Γραφή» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Δημιουργική Γραφή» Διετής φοίτηση (4 εξάμηνα) με δίδακτρα Σεμιναριακοί κύκλοι μαθημάτων (θεωρητικά / εργαστηριακά,

Διαβάστε περισσότερα