SECTION A. Draft. Λέξεις-Κλειδιά: Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι, Πνευµατικά Δικαιώµατα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "SECTION A. Draft. Λέξεις-Κλειδιά: Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι, Πνευµατικά Δικαιώµατα"

Transcript

1 Πόσο ανοικτοί µπορεί να είναι οι Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (ΑΕΠ); Παραδείγµατα εφαρµογής και αξιοποίησης How open can be the Open Educational Resources (OER)? Αpplication and Utilization Paradigms Αδαµαντία Σπανακά ΕΑΠ, Καθηγήτρια-Σύµβουλος & Επιστηµονικός συνεργάτης Εργαστηρίου Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας (ΕΕΥΕΜ) Αχιλλέας Καµέας ΕΑΠ, Επίκουρος Καθηγητής, Διευθυντής ΕΕΥΕΜ ΠΕΡΙΛΗΨΗ SECTION A Οι Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (ΑΕΠ) προσφέρουν τη δυνατότητα µίας νέας και δυναµικής προσέγγισης στην ανάπτυξη, διάδοση και χρήση της γνώσης. Για να υλοποιηθεί όµως µία τέτοια προσέγγιση χρειάζεται να προηγηθεί κατάλληλος σχεδιασµός, προσεκτική δόµηση και παιδαγωγική υποστήριξη. Η ρήση του Albert Einstein:"Αν σου δώσω µία δεκάρα, θα είσαι κατά µία δεκάρα πλουσιότερος και εγώ κατά µία δεκάρα φτωχότερος. Αν όµως σου δώσω µία ιδέα, εσύ θα έχεις µία νέα ιδέα, κι εγώ επίσης θα συνεχίσω να την έχω" στον τοµέα των ΑΕΠ βρίσκει την καλύτερη εφαρµογή της, καθώς η ανοικτότητα και η ελευθερία αποτελούν θεµελιακές αρχές που εστιάζουν στην παραγωγή, την αδειοδότηση, τη χρήση και την επαναχρησιµοποίηση µαθησιακών πηγών, οι οποίες συνιστούν πλέον δηµόσια αγαθά. Ωστόσο, κατά καιρούς, έχουν αµφισβητηθεί τα αλτρουιστικά κίνητρα των ΑΕΠ, από τη στιγµή που η δηµιουργία και διάδοση της γνώσης προς τις αναπτυσσόµενες χώρες, γίνεται σύµφωνα µε τις οικονοµικές, πολιτικές και πολιτισµικές προτιµήσεις των αναπτυγµένων χωρών, επισκιάζοντας τις οποιεσδήποτε διαφορές. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει την ιστορία των ΑΕΠ, τις καλές πρακτικές σε διεθνές επίπεδο, αλλά και τις προοπτικές που ανοίγονται για το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο, προκειµένου να οφεληθεί από όλες τις θετικές συνιστώσες αυτής της καινοτοµίας. Λέξεις-Κλειδιά: Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι, Πνευµατικά Δικαιώµατα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Oι Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (ΑΕΠ / Open Educational Resources -OER) συνιστούν ένα νέο φαινόµενο στο πεδίο της εκπαίδευσης. Η αυξανόµενη χρήση των τεχνολογιών Web 2.0, παράλληλα µε τον αυξανόµενο ανταγωνισµό ανάµεσα στα εκπαιδευτικά ιδρύµατα, έχουν εντείνει το ενδιαφέρον προς αυτούς τους 'Ανοικτούς' Εκπαιδευτικούς Πόρους (ΑΕΠ), οι οποίοι στην απλούστερη µορφή τους, αφορούν σε κάθε εκπαιδευτική πηγή που είναι ελεύθερα διαθέσιµη προς χρήση από εκπαιδευτές και εκπαιδευόµενους, χωρίς καµία απαίτηση για πληρωµή συνδροµής ή πνευµατικών δικαιωµάτων (Butcher, 2011). Κάποια εκπαιδευτικά ιδρύµατα, απευθυνόµενα στους εκπαιδευόµενους, έχουν καταστήσει τους µαθησιακούς τους πόρους διαθέσιµους στο διαδίκτυο, µε στόχο να ενθαρρύνουν τη διάχυση της γνώσης και να βελτιώσουν την αποτελεσµατικότητα των µαθησιακών και διδακτικών τους διεργασιών και διαδικασιών (Hanna & Wood, 2011). Εντούτοις, κάποιες έρευνες που διεξάγονται από εκπαιδευτικούς οργανισµούς (π.χ. Commonwealth of Learning, UNESCO, JISC) επισηµαίνουν ότι το κίνητρο πίσω από την κίνηση των ΑΕΠ, ίσως να

2 2 εντοπίζεται περισσότερο σε µία επιθυµία να επεκτείνουν τη φήµη τους και να προσελκύσουν νέους φοιτητές στα προγράµµατά τους, παρά στο να προάγουν τους ίδιους τους ΑΕΠ (Kernohan & Thomas, 2012). Σε κάθε περίπτωση, οι ΑΕΠ έχουν κερδίσει την προσοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας, λόγω της δυνατότητάς τους να προάγουν εξατοµικευµένες µαθησιακές πρακτικές και δραστηριότητες, διευκολύνοντας τη δια βίου µάθηση. Για παράδειγµα, τα wikis προσφέρουν στους χρήστες νέες ευκαιρίες δηµιουργίας περιεχοµένου και τους εισάγουν σε συνεργατικές προσπάθειες και στο διαµοίρασµα των πληροφοριών, καθιστώντας τους ικανούς να ελέγχουν τη δική τους εκπαίδευση (Franklin & van Harmelen, 2007). Aπό την άλλη πλευρά, όµως, υπάρχουν πέρα από τις ανάγκες των εκπαιδευοµένων και οι ανάγκες των εκπαιδευτών. Αυτό το κενό ανάµεσα στις µαθησιακές και διδακτικές ανάγκες και πρακτικές έρχονται να καλύψουν οι ΑΕΠ, προάγοντας αντίστοιχες δράσεις. Ωστόσο, αρκεί να ορίσουµε τους ΑΕΠ ως ηλεκτρονικά υλικά που προσφέρονται ελεύθερα στο διαδίκτυο προς χρήση από τους εκπαιδευόµενους; Ένας τέτοιος ορισµός, είναι πλέον µάλλον εξαιρετικά απλοϊκός, αν αναλογιστεί κανείς, για παράδειγµα: Πόσο ελεύθερα προσβάσιµα είναι όντως αυτά τα υλικά; Σε τι συνίστανται; Από ποιους προσφέρονται; Σε ποιους απευθύνονται; Και τελικά, πώς µπορούν να αξιοποιηθούν µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο; Σε αυτά τα ερωτήµατα προσπαθεί να δώσει απαντήσεις το παρόν κείµενο, το οποίο επεξηγεί τη σηµασία των ΑΕΠ, τις κύριες συνιστώσες τους, αλλά και τις προκλήσεις που αντιµετωπίζουν στην παρούσα χρονική στιγµή. Παράλληλα, παρουσιάζει παραδείγµατα καλών πρακτικών που ακολουθούν εκπαιδευτικά ιδρύµατα διεθνώς και προτείνει τρόπους αξιοποίησής τους από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΟΙΚΤΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ (ΑΕΠ) Η έννοια των Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων είναι ασαφής (Jena, Shaffert, Friesen, 2009). Oυσιαστικά, οι ΑΕΠ αποτελούν ψηφιακές µαθησιακές πηγές που προσφέρονται διαδικτυακά, αν και κάποιες φορές ενδέχεται να έχουν και έντυπη µορφή (Downes, 2007), διαθέσιµες ελεύθερα και ανοικτά σε εκπαιδευτικούς, µαθητές, φοιτητές, ανεξάρτητους εκπαιδευόµενους, προκειµένου να χρησιµοποιηθούν, να µοιραστούν, να συνδυαστούν, να προσαρµοστούν και να επεκταθούν στο πλαίσιο της διδασκαλίας, της µάθησης και της έρευνας. Το µαθησιακό περιεχόµενο αποτελεί εκπαιδευτικό υλικό που µπορεί να ποικίλει από ολοκληρωµένα µαθήµατα έως µικρότερες διδακτικές ενότητες, διαγράµµατα ή ερωτηµατολόγια. Μπορεί να περιλαµβάνει κείµενο, εικόνες, ήχο, βίντεο, προσοµοιώσεις, παιχνίδια, πλατφόρµες. Σύµφωνα µε τον Hylén (2006) οι ΑΕΠ αποτελούν: (α) ανοικτά είδη µαθηµάτων (courseware) και περιεχόµενα, (β) ανοικτά εργαλεία λογισµικού, (γ) αποθετήρια µαθησιακών αντικειµένων, (δ) ελεύθερης πρόσβασης εκπαιδευτικά µαθήµατα. Ο ορισµός αυτός είναι συνεπής µε παρόµοιους ορισµούς που έχουν δώσει άλλες έρευνες. Για παράδειγµα, προσδιορίζοντας τη φύση των πόρων µε βάση τη λειτουργία τους στη µάθηση, ο Johnstone (2005) υποστηρίζει ότι το 2004 οι ΑΕΠ προσδιορίζονταν ώστε να περιλαµβάνουν: Μαθησιακούς πόρους περιεχόµενα µαθηµάτων, πλήρεις σειρές µαθηµάτων, µαθησιακά αντικείµενα, εργαλεία αξιολόγησης και υποστήριξης του εκπαιδευόµενου, διαδικτυακές κοινότητες µάθησης Πόρους που να υποστηρίζουν τους εκπαιδευτές εργαλεία για τους καθηγητές και υποστηρικτικά υλικά που τους επιτρέπουν να δηµιουργήσουν, να προσαρµόσουν και να χρησιµοποιήσουν ΑΕΠ, όπως επίσης και επιµορφωτικά υλικά για εκπαιδευτικούς και άλλα διδακτικά εργαλεία

3 3 Πόρους που να διασφαλίζουν την ποιότητα στην εκπαίδευση και τις εκπαιδευτικές πρακτικές. Όπως υπογραµµίζει ο Downes (2007) υπάρχει µία τάση να εκλαµβάνονται οι πόροι µε όρους στατικών φυσικών αντικειµένων ή ψηφιακών πόρων, όπως είναι, για παράδειγµα, τα κείµενα, οι εικόνες, τα γραφικά και τα πολυµέσα. Ωστόσο, µία ευρύτερη µατιά θα µπορούσε να συµπεριλάβει όλα τα µέσα που υποστηρίζουν ένα εκπαιδευτικό σύστηµα. Για παράδειγµα, στην αναφορά της UNESCO (2002) ως πόροι ορίζονται: (α) Επισκέψεις οµιλητών και ειδικών (β) Συνεργασίες Twinning που προάγουν τις διεθνείς ανταλλαγές µαθητών και εκπαιδευτικού προσωπικού (γ) Εισαγµένες σειρές µαθηµάτων σε µία ποικιλία µέσων (δ) Επιχορηγούµενα προγράµµατα εξωτερικών παραγωγών (ε) Εκδόσεις (στ) Πληροφοριακές πηγές στο διαδίκτυο. Γίνεται, εποµένως, ξεκάθαρο ότι δεν µπορεί να υπάρξει µία συγκεκριµένη ρήτρα αναφορικά µε το τι µπορεί ή δεν µπορεί να αποτελεί εκπαιδευτικό πόρο. Από την άλλη πλευρά, όλες οι µορφές πόρων που προαναφέρθηκαν δεν µπορεί να είναι εξίσου βιώσιµες. Για παράδειγµα, µπορεί κάποιος να ρωτήσει: "Πώς µπορεί ένας επισκέπτης οµιλητής να συνιστά έναν ΑΕΠ". Ή κάποιος άλλος µπορεί να επισηµάνει ότι τα οικονοµικά δεδοµένα ενός ΑΕΠ που στηρίζεται σε έντυπη µορφή διαφέρει σηµαντικά από εκείνα ενός ψηφιακού ΑΕΠ. Ωστόσο, υπάρχει µόνο ένα καθοριστικό στοιχείο που διαφοροποιεί έναν ΑΕΠ από οποιοδήποτε άλλο εκπαιδευτικό πόρο, κι αυτό είναι η άδεια χρήσης του (Butcher, 2011). Συνεπώς, ένας ΑΕΠ αποτελεί απλά έναν εκπαιδευτικό πόρο που περιλαµβάνει µία άδεια, η οποία διευκολύνει την επαναχρησιµοποίηση και πιθανά την προσαρµογή του, χωρίς πρώτα να ζητηθεί σχετική άδεια από τον κάτοχο των πνευµατικών δικαιωµάτων. Αυτό όµως συνιστά µία βασική παράµετρο, η οποία θα αναλυθεί στη συνέχεια. Από την άλλη πλευρά, για να είναι ολοκληρωµένος ο ορισµός των ΑΕΠ, χρειάζεται να τονιστεί ακόµη µία διάστασή τους: το ότι η πρόκληση είναι, όχι απλά να έχουµε πόρους ανοικτούς προς χρήση, αλλά πόρους που θα επαναχρησιµοποιηθούν και θα µοιραστούν (Atkins, Βrown & Hammond, 2007). Εποµένως, το µοίρασµα και η συνεργασία συνιστούν επίσης καθοριστικές πλευρές των ΑΕΠ (Fetter, Berlanga & Sloep, 2012). Ποια είναι όµως η ιστορία των ΑΕΠ; Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΕΠ Η ιστορία των ΑΕΠ ξεκινά το 1994, όταν ο Wayne Hodgins χρησιµοποίησε για πρώτη φορά τον όρο "µαθησιακά αντικείµενα" (learning objects) στο πλαίσιο του διδακτικού σχεδιασµού για την ανάπτυξη ψηφιακών υλικών. Έδωσε ιδιαίτερη έµφαση στη σηµασία του σχεδιασµού και της παραγωγής των ψηφιακών υλικών µε τέτοιο τρόπο, ώστε να µπορούν να επαναχρησιµοποιηθούν εύκολα σε µία ποικιλία παιδαγωγικών καταστάσεων. Λίγο αργότερα, το 1998, ο David Wiley εισήγαγε την έννοια του "Ανοικτού Περιεχοµένου" (Open Content) κυρίως για την επαγγελµατική ανάπτυξη των ειδικών της εκπαιδευτικής κοινότητας. Η ιδέα αυτή έγινε περισσότερο δηµοφιλής από τους χρήστες του διαδικτύου, ενώ αξίζει να σηµειωθεί ότι στηρίχθηκε σε κάποιες βασικές αρχές ελεύθερου λογισµικού ή αλλιώς λογισµικού ανοικτού κώδικα. Ο Larry Lessing to 2001 ανέπτυξε µαζί µε την οµάδα του την ιδέα των 'Creative Common" και κυκλοφόρησε ευρέως ένα σύνολο ελαστικών αδειών για τις οποίες παρακάτω γίνεται ιδιαίτερη αναφορά. Την ίδια χρονιά, το Massachusettes Institute of Technology (MIT) ανακοίνωσε το πρόγραµµα "Open CourseWare", µε το οποίο δηµοσίευσε σχεδόν όλα τα πανεπιστηµιακά τουµαθήµατα, ώστε να είναι ελεύθερα προσβάσιµα προς το κοινό, για µη

4 4 εµπορική χρήση. Κάπως έτσι, φτάνουµε στο 2002, όπου η UNESCO, αναγνωρίζοντας τη σηµασία των ΑΕΠ για τις αναπτυσσόµενες χώρες, υιοθετεί για πρώτη φορά τον όρο ΑΕΠ. Το 2010 εγκαθιδρύονται οι δύο πρώτες έδρες της στον Καναδά και την Ολλανδία. Πρόσφατα, τον Ιούνιο του 2012, στο Παρίσι, η UNESCO µε τη Διακήρυξή της για τους ΑΕΠ τονίζει για άλλη µία φορά τη σηµασία διάδοσης της χρήσης των ΑΕΠ σε όλα επίπεδα εκπαίδευσης, τόσο στην τυπική όσο και στην µη τυπική εκπαίδευση, σε µία προοπτική διαβίου µάθησης, που θα συνεισφέρει στην κοινωνική ένταξη, στην ισότητα των φύλων αλλά και στην ειδική αγωγή. Τι σηµαινει 'ανοικτο'; Γίνεται διεθνώς εκταταµένη συζήτηση αναφορικά µε τον προσδιορισµό των 'ανοικτών' πόρων. Αρκετοί συγγραφείς ξεκινούν από τη διάκριση ανάµεσα σε 'ανοικτούς' πόρους και 'εµπορικούς πόρους. Ωστόσο, πολλοί πόροι παρέχονται από µη εµπορικούς οργανισµούς, όπως είναι τα ακαδηµαϊκά κείµενα που εκδίδονται από µαθησιακές κοινότητες, αλλά που δεν έχουν ανοικτή πρόσβαση. Αντίθετα, απαιτούν την καταβολή χρηµάτων για την εγγραφή, προκειµένου να έχει κανείς πρόσβαση σε αυτά. Και από την άλλη πλευρά, αρκετοί πόροι και υπηρεσίες προσφέρονται από εµπορικούς οργανισµούς, όπως είναι η Google, όπου η αναζήτηση γίνεται ευρέως και ελεύθερα, χωρίς περιορισµούς. Ο Walker (2005) ορίζει το 'ανοικτό' ως "βολικό, αποτελεσµατικό, προσιτό και διαθέσιµο σε κάθε εκπαιδευόµενο και εκπαιδευτή παγκοσµίως". Ο Daniel (2006) υποστηρίζει ότι ανοικτό σηµαίνει: "προσβάσιµο, κατάλληλο, πιστοποιηµένο και προσιτό", γνωστός ο ορισµός αυτός και ως τα 4 'As', καθώς στο πρωτότυπο κείµενο αναφέρεται ως εξής: "accessible, appropriate, accreditated and affortable'. Αν θέλουµε να ασκήσουµε µία κριτική θα επισηµαίναµε ότι υπάρχει µία σηµαντική διαφορά ανάµεσα στο 'προσιτό' και στο 'δωρεάν' µία διαφορά που ξεπερνά την έννοια του 'ανοικτού'. Όπως αναφέρει ο Downes (2007, p. 32): "Όλοι θα συµφωνήσουν ότι µία τσίκλα είναι "προσιτή" σχεδόν για τον καθένα αλλά κανείς δεν θα ισχυριζόταν ότι η αγορά τσίκλας είναι για το λόγο αυτό 'ανοικτή'". Η έννοια του 'ανοικτού' συνεπάγεται κανένα τουλάχιστον έξοδο για τον χρήστη του πόρου. Για παράδειγµα, ο Doyle (2005) αναφέρει την περίπτωση της Δηµόσιας Βιβλιοθήκης των Φυσικών Επιστηµών (Public Library of Science -PLoS), όπου 'ανοικτό' σηµαίνει: Ελεύθερη, άµεση πρόσβαση στο διαδίκτυο Απεριόριστη διανοµή και επαναχρησιµοποίηση Ο συγγραφέας διατηρεί τα πνευµατικά του δικαιώµατα Οι δηµοσιεύσεις αποθέτονται σε ένα δηµόσιο διαδικτυακό αρχείο, όπως είναι το PubMed Central Aπό την άλλη πλευρά ο Foote (2005) ορίζει "4 ελευθερίες": (1) Ελευθερία στην αντιγραφή (2) Ελευθερία στην τροποποίηση (3) Ελευθερία στην αναδηµοσίευση (4) Ελευθερία στην αναδηµοσίευση τροποποιηµένων εκδόσεων. Σε αυτές τις 4 ελευθερίες ο Stephenson (2005) προσθέτει ακόµη µία: 'την υποχρέωση να συνεισφέρεις πίσω στην κοινότητα". Παραµένει πάντως ασαφές κατά πόσο µπορούν να ορίζονται ως 'ανοικτοί' εκείνοι οι πόροι που απαιτούν κάποιο είδος πληρωµής από τον χρήστη, είτε αυτή η πληρωµή αφορά σε έξοδα συνδροµής, συνεισφοράς σε είδος, ή ακόµη και σε κάτι απλό, όπως είναι η εγγραφή του χρήστη. Ακόµη και όταν το κόστος είναι µικρό- ή 'προσιτό'- η πληρωµή παραπέµπει

5 5 περισσότερο σε συναλλαγή, παρά σε κονό µοίρασµα. Εντούτοις, ενώ το 'ανοικτό' σηµαίνει 'χωρίς κόστος', δε σηµαίνει ταυτόχρονα και 'χωρίς όρους' (Hylén, 2005). ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Ή ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ; Οι ΑΕΠ µπορεί να είναι, είτε ανοικτής πρόσβασης (Οpen Access Educational Resources) ή ανοικτού περιεχοµένου (Open Content Educational Resources). Οι εκπαιδευτικοί πόροι ανοικτής πρόσβασης επιτρέπουν στους εκπαιδευόµενους να έχουν πρόσβαση και να χρησιµοποιήσουν το εκπαιδευτικό περιεχόµενο χωρίς (ή µε λίγους) περιορισµούς. Οι εκπαιδευτικοί πόροι ανοικτού περιεχοµένου επιτρέπουν στους χρήστες (συµπεριλαµβανοµένων των αυτοδίδακτων, των εκπαιδευόµενων και των εκπαιδευτικών) να συµµετέχουν στην παραγωγή του περιεχοµένου, ενώ επίσης χρησιµοποιούν και επανασυνεισφέρουν στο περιεχόµενο. Ενώ, λοιπόν, οι εκπαιδευτικοί πόροι ανοικτής πρόσβασης έχουν συνεισφέρει στη δηµιουργία των αποθετηρίων των ΑΕΠ, οι εκπαιδευτικοί πόροι ανοικτού περιεχοµένου έχουν παίξει, επίσης, σηµαντικό ρόλο στη διευκόλυνση της αλληλεπίδρασης, στην υποστήριξη της παραγωγής και στην ενθάρρυνση της συνεργατικότητας (UNESCO, Metzer & Hanna, 2011). Σύµφωνα, δε, µε τα αποτελέσµατα σχετικής έρευνας (Hanna & Wood, 2011) ανάµεσα στα δύο αυτά είδη ΑΕΠ, παρατηρήθηκε ότι τα εκπαιδευτικά ιδρύµατα που παράγουν και φιλοξενούν ΑΕΠ, παρέχουν στους εκπαιδευόµενους εκπαιδευτικούς πόρους ανοικτής πρόσβασης. Ενώ, οργανισµοί που είναι υπεύθυνοι για τη συντήρηση και τη λειτουργία συστηµάτων διαχείρησης περιεχοµένου για ΑΕΠ, εµφανίζουν µία µεγαλύτερη τάση προς την υποστήριξη εκπαιδευτικών πόρων ανοικτού περιεχοµένου. Επίπλεον, σε πρωτοπόρα εκπαιδευτικά ιδρύµατα που ενθάρρυναν και υποστήριξαν τους ΑΕΠ, όπως είναι το Massachusetts Institute of Technology (MIT) και το Carnegie Mellon University, οι ΑΕΠ παραµένουν σε µεγαλύτερο βαθµό ανοικτής πρόσβασης, παρά ανοικτού περιεχοµένου. Κλείνοντας την ενότητα αυτή, έχει σηµασία να επισηµανθεί µία ακόµη λεπτή εννοιολογική διαφορά: είναι διαφορετική η δηµοσίευση ανοικτής πρόσβασης (open access publishing) από τον εκπαιδευτικό πόρο ανοικτής πρόσβασης. Και αυτό διότι η πρώτη αφορά σε ερευνητικές δηµοσιεύσεις που έχουν κάποιο είδος ανοικτής άδειας, ενώ ο δεύτερος αφορά σε διδακτικά και µαθησιακά υλικά που έχουν λάβει παρόµοια άδεια χρήσης (Butcher, 2011). Ειδικά στην τριτοβάθµια εκπαίδευση, και δη σε µεταπτυχιακό επίπεδο σπουδών, εντοπίζεται αυτή η αλληλοεπικάλυψη, καθώς οι ερευνητικές δηµοσιεύσεις τυπικά αποτελούν ένα σηµαντικό µέρος του συνόλου των υλικών που οι φοιτητές χρειάζονται, ώστε να ολοκληρώσουν µε επιτυχία τις σπουδές τους. ΠΟΣΟ 'ΑΝΟΙΚΤΗ' ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΟΙΚΤΗ ΑΔΕΙΑ ΧΡΗΣΗΣ; Μία κοινή παρανόηση αφορά στο ότι το περιεχόµενο που έχει 'ανοικτά αδειοδοτηθεί προς χρήση' ανήκει στο δηµόσιο τοµέα και ότι ο συγγραφέας έχει παραιτηθεί από τα δικαιώµατά του επ' αυτού του υλικού. Δεν είναι όµως καθόλου έτσι τα πράγµατα. Στην πραγµατικότητα, η ανάδειξη των ανοικτών αδειών προέκυψε ιδιαίτερα από την επιθυµία προστασίας των πνευµατικών δικαιωµάτων του κατόχου σε περιβάλλοντα όπου το περιεχόµενο (ειδικά το ψηφιοποιηµένο) µπορεί τόσο εύκολα να αντιγραφεί και να διαµοιραστεί µέσω του διαδικτύου, χωρίς να ζητηθεί καµία άδεια χρήσης (Βutcher, 2011). Ένα ευρύ φάσµα νοµικών πλαισίων αναδείχθηκε για να διαχειριστεί το πώς θα αδειοδοτηθούν οι ΑΕΠ προς χρήση. Το πιο γνωστό από τα νοµικά αυτά πλαίσια που δηµιουργήθηκε µαζί µε τις ΑΕΠ το 2001 είναι το πλαίσιο αδειοδότησης Creative Commons. Αυτό παρέχει νοµικούς µηχανισµούς για να διασφαλίσει ότι οι συγγραφείς των υλικών µπορούν να διατηρήσουν την αναγνώριση της εργασίας τους, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν να

6 6 µοιραστεί. Εποµένως, ένας συγγραφέας που υποβάλλει αίτηση για άδεια Creative Commons (CC) επιδιώκει να διατηρήσει το πνευµατικό δικαίωµα της εργασίας αυτής αλλά συµφωνεί µέσω της άδειας- να αφήσει κάποια από τα δικαιώµατά του. Ουσιαστικά, το Creative Commons µε κεντρική γραµµή το µοιράζω, επαναχρησιµοποιώ και αναµειγνύω νόµιµα, αποτελεί µία σηµαντική υπηρεσία για τους ΑΕΠ, καθώς παρέχει δωρεάν εργαλεία που επιτρέπουν στους συγγραφείς, τους επιστήµονες, τους καλλιτέχνες και τους εκπαιδευτικούς εύκολα να µαρκάρουν το δηµιουργικό τους έργο µε τις ελευθερίες που εκείνοι θέλουν να έχει αυτό το έργο. Μπορούν να αλλάξουν για παράδειγµα τους όρους των πνευµατικών δικαιωµάτων από "Kράτηση όλων των δικαιωµάτων" ('Αll Rights Reserved') στο 'Κράτηση ορισµένων δικαιωµάτων' ('Some Rights Reserved'). Όπως αναφέρουν οι Atkins, Brown & Hammond (2007) τον Ιούνιο του 2006 περίπου 140 εκατοµµύρια ιστοσελίδες ήταν συνδεδεµένες µε µία CC άδεια, ενώ υπήρχαν πάνω από 25 εκατοµµύρια φωτογραφίες µε αντίστοιχες άδειες στο Flickr το Δεκέµβρη του Το MIT OCW επίσης έχει υιοθετήσει τις άδειες CC, ενώ ο σχετικός οργανισµός υποστηρίζεται οικονοµικά από το ίδρυµα William and Flora Hewlett. Οι άδειες CC λαµβάνουν υπόψη τους διαφορετικούς νόµους περί πνευµατικών δικαιωµάτων που ισχύουν σε διαφορετικές χώρες, και επιπλέον επιτρέπουν εκδόσεις σε διαφορετικές γλώσσες. Στην Ελλάδα, αρµόδιος φορέας για τα ζητήµατα πνευµατικής ιδιοκτησίας είναι ο Οργανισµός Πνευµατικής Ιδιοκτησίας (ΟΠΙ), ο οποίος ως νοµικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου εποπτευόµενο από το Υπουργείο Πολιτισµού- µεριµνά "για τη διατήρηση της ισορροπίας µεταξύ των διαφόρων κατηγοριών δικαιούχων καθώς και µεταξύ δικαιούχων και χρηστών προστατευοµένων έργων" (http://web.opi.gr). Βασικός νόµος που διέπει το δίκαιο της πνευµατικής ιδιοκτησίας είναι ο νόµος 2121/1993 για την "Πνευµατική Ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώµατα και άλλα πολιτιστικά θέµατα" (ΦΕΚ Α' 25/1993), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Κλείνοντας αυτή την ενότητα, αξίζει να αναλογιστεί κανείς πως πλέον είναι πολύ εύκολο για τους εκπαιδευόµενους να καταγράψουν µία διάλεξη ή να ανακτήσουν ένα υλικό µαθήµατος και να το διαµοιράσουν µέσω διαδικτύου. Ωστόσο, οι εκπαιδευόµενοι έχουν την άδεια από το άτοµο που διεξήγαγε τη διάλεξη ή που έγραψε της σηµειώσεις ενός µαθήµατος να µοιραστούν αυτά τα περιεχόµενα; Και αν ναι, σε ποια έκταση; Με αυτή την προοπτική, είναι απόλυτα κατανοητό γιατί το ίδρυµα Hewlett παρέχει πρόσθετη υποστήριξη στο Creative Commons, προκειµένου να αναπτύξει µία νέα διάσταση που τιτλοφορείται ως Learning Commons (Atkins et al., 2007), µε στόχο να ξεπεραστούν νοµικά, τεχνικά και πολιτισµικά εµπόδια και να προσφερθεί βοήθεια και εξειδίκευση στην κοινότητα των ΑΕΠ, για ακόµη πιο καινοτόµα χρήση και επαναχρησιµοποίησή τους. Εποµένως, η 'ανοικτότητα' στην αδειοδότηση συνιστά ένα σύνθετο ζήτηµα, που δεν είναι µόνο άσπρο ή µαύρο, αλλά καλύπτει ένα ευρύ φάσµα διαβαθµίσεων που µπορεί να εµπλουτιστεί και να αξιοποιηθεί µελλοντικά. ΜΕΓΙΣΤΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Είναι σηµαντικό να µεγιστοποιηθεί η επένδυση στην εκπαίδευση, καθώς αυτό δεν έχει µόνο κοινωνικά οφέλη στις ζωές των ανθρώπων, αλλά συµβάλλει επίσης στα οικονοµικά δεδοµένα του πληθυσµού και των κυβερνήσεων (UNESCO, 2010). Ειδικά στην τριτοβάθµια εκπαίδευση το κόστος για τα µαθησιακά και διδακτικά υλικά µπορεί να είναι υψηλό, για αυτό και ποικίλοι οργανισµοί (συµπεριλαµβανοµένων των πανεπιστηµίων) και κυβερνήσεις σε όλο τον κόσµο αναζητούν τρόπους µέ τους οποίους θα µπορούσαν να χρησιµοποιήσουν τους ΑΕΠ, προκειµένου να µειώσουν τα έξοδα. Αυτή η µείωση των εξόδων σηµαίνει ότι τα

7 7 ιδρύµατα που κανονικά θα χρησιµοποιούσαν αυτά να χρήµατα για την προµήθεια διδακτικών και µαθησιακών υλικών, θα µπορούν πλέον να χρησιµοποιηθούν σε άλλα µέρη του συστήµατος, όπως για παράδειγµα στην επιµόρφωση των εκπαιδευτικών, στην προµήθεια εξοπλισµού, στην ανάπτυξη των υποδοµών κλπ. Η µείωση ειδικά του κόστους των πηγών, συχνά αναφέρεται ως ένα σηµαντικό πλεονέκτηµα των ΑΕΠ. Εντούτοις, υπάρχουν λίγα στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτόν τον ισχυρισµό. Η ανάλυση του ανοικτού περιεχοµένου και των εξόδων µίας διαδικτυακής εκπαίδευσης, σύµφωνα µε σχετική έρευνα του Tony Bates (2010), έδειξε ότι περίπου το 13% του συνολικού κόστους µπορεί να αποδοθεί στην ανάπτυξη πόρων. Το κύριο κόστος (36%) αναλογεί στη µεταφορά των πόρων, συνεπώς, όλες οι προσπάθειες θα πρέπει να συντείνουν στη µείωση αυτού του κόστους. Η Cheryl Hodgkinson-Williams πρότεινε το 2010 ότι έµµεσα οι ΑΕΠ µπορούν: να οδηγήσουν σε αυξηµένο αριθµό εγγραφών στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα, εποµένως, να αυξήσουν τα διαθέσιµα κεφάλαιά τους, να µειώσουν τα έξοδα διαφήµισης και προβολής τους, να επιτρέψουν την ανάπτυξη εναλλακτικών ροών χρηµατοδότησης. Για να συµβούν αυτά και να αξιοποιηθούν οι ΑΕΠ, χρειάζεται τα ιδρύµατα να επενδύσουν στο πρόγραµµά τους, στα µαθήµατα, στην ανάπτυξη υλικών. Αυτό σηµαίνει ότι θα πρέπει να επενδύσουν στον χρόνο των ανθρώπων που αναπτύσσουν τα αναλυτικά προγράµµατα και τα υλικά, στην προσαρµογή υπάρχοντων ΑΕΠ, στη διαχείριση ζητηµάτων αδειοδότησης πνευµατικών δικαιωµάτων κλπ. Ωστόσο, τα έξοδα αυτά επενδύονται στη βελτίωση των διδακτικών και µαθησιακών περιβαλλόντων και όχι στους ΑΕΠ. Η αξιοποίησή τους µπορεί όµως να αποφέρει πρόσθετα οφέλη (Butcher, 2011), καθώς οι ΑΕΠ πέρα από όσα προαναφέρθηκαν: (1) αφαιρούν τα έξοδα διαπραγµάτευσης των πνευµατικών δικαιωµάτων και των εξουσιοδοτήσεων, (2) ελαχιστοποιούν την περιττή διπλή προσπάθεια να δοµηθεί κάτι που ήδη υπάρχει κάπου αλλού, (3) µειώνουν το κόστος που θα αναλογούσε σε πρόσθετες πηγές έντυπης µορφής, για τις οποίες οι φοιτητές, για παράδειγµα, στο πανεπιστήµιο της Καλιφόρνια (Garber, 2012) δαπανούν περίπου $1.000 το χρόνο. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΠ 1 MIT OCW H 'ναυαρχίδα' των επενδύσεων στους ΑΕΠ είναι το πρόγραµµα του MIT 'ΟpenCourseWare' (Andelson, 2008). Αυτό το πρόγραµµα, που άλλαξε τα δεδοµένα στην εκπαίδευση, ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2001 από το προσωπικό του ΜΙΤ, το οποίο έθεσε το εξής ερώτηµα: "Πώς θα χρησιµοποιηθεί το διαδίκτυο στην εκπαίδευση και τι πρόκειται να κάνει για αυτό το πανεπιστήµιό µας;" Η απάντηση που έδωσαν ήταν η εξής: "Θα διαθέσουµε δωρεάν όλα τα εκπαιδευτικά µας υλικά στους φοιτητές, τους εκπαιδευτικούς των τµηµάτων µας, αλλά και σε άλλους εκπαιδευόµενους που βρίσκονται οπουδήποτε στον πλανήτη, οποιαδήποτε ώρα". Αυτό που πέτυχε το συγκεκριµένο πρόγραµµα του ΜΙΤ είναι ότι δηµιούργησε µία ζωντανή απόδειξη των υψηλής ποιότητας ΑΕΠ (OLCOS Roadmap, 2012). Το ΜΙΤ προσφέρει πλέον µέσω της ιστοσελίδας του σηµειώσεις οµιλιών, εργασίες, θέµατα εξετάσεων, εργαλεία και οδηγούς, βιντεοδιαλέξεις κλπ. Μεγάλος µέρος αυτής της προσπάθειας χρηµατοδοτήθηκε από το ίδρυµα Hewlett, το οποίο κατά την περίοδο προσέφερε για το σκοπό αυτό 14 εκατοµµύρια δολάρια.

8 8 2 Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ Τον Απρίλιο του 2006 εγκαινίαστηκε ένα αρχικά διετούς διάρκειας πρόγραµµα στο Ανοικτό Πανεπιστήµιο της Μεγάλης Βρετανίας (The Open University - OU) το οποίο επιχορηγήθηκε κατά ένα µέρος του από το ίδρυµα Hewlett και το οποίο έκτοτε είναι γνωστό ως "ΟpenLearn". Ξεκίνησε µε την προοπτική να δώσει απαντήσεις σε κάποια θεµελιώδη ερωτήµατα µέσα από µία έρευνα δράσης, αναφορικά µε το σηµαντικό ρόλο και την επίδραση του ελεύθερου εκπαιδευτικού περιεχοµένου και ενός ανοικτού, διαδικτυακού µαθησιακού περιβάλλοντος (Gourley & Lane, 2009). Τα κύρια αποτελέσµατα αυτού του προγράµµατος έδειξαν (McAndrew et al., 2009): Εµπλουτισµένες µαθησιακές εµπειρίες για τους χρήστες των ΑΕΠ Εµπλουτισµένη γνώση και κατανόηση της µεταφοράς των ΑΕΠ, πώς αυτή µπορεί να είναι αποτελεσµατική και ποια η συνεισφορά της σε περαιτέρω ανάπτυξη της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης Μεγαλύτερη εµπλοκή στην ανώτατη εκπαίδευση των λιγότερο αντιπροσωπευτικών οµάδων και ενδυνάµωση των ποικίλων υποστηρικτικών δικτύων που εργάζονται µε αυτές. Η επίσηµη ιστοσελίδα ήταν έτοιµη τον Οκτώβριο του 2006, χρησιµοποιώντας την πλατφόρµα Moodle ως τη βάση ενός µαθησιακού περιβάλλοντος, µε 900 ώρες δηµοσιευµένου περιεχοµένου από τις πηγές του OU. H ιστοσελίδα χωρίστηκε σε δύο µέρη: το ένα ονοµάστηκε LearningSpace µε στόχο κυρίως τους εκπαιδευόµενους, και το άλλο ονοµάστηκε LabSpace, µε στόχο κυρίως τους εκπαιδευτές. Στο τέλος της εναρκτήριας περιόδου, δηλαδή, τον Απρίλιο του 2008 το πρόγραµµα είχε καταφέρει να αναρτήσει 5400 ώρες περιεχοµένου στο LearningSpace και το ίδιο περιεχόµενο είχε αναρτηθεί µε επιπλέον 8100 ώρες αρχειοθετηµένου περιεχοµένου στο LabSpace, µαζί µε ένα εµπλουτισµένο µαθησιακό περιβάλλον µε ποικίλα εργαλεία και τεχνολογίες που υποστήριζαν τους χρήστες της ιστοσελίδας. Μεγάλο µέρος του υλικού είναι διαθέσιµο σε οκτώ εναλλακτικές µορφές προς ανάκτηση από τους χρήστες, τόσο του LearningSpace, όσο και του LabSpace, µε τη δυνατότητα να αναρτούν τροποποιηµένο περιεχόµενο, ή ακόµη και νέο, µόνο στο LabSpace. Tο ΟU συνεχίζει να χρησιµοποιεί τους ΑΕΠ για την υποστήριξη και τον εµπλουτισµό των υφιστάµενων συστηµάτων του και των διαδικασιών του, όπως επίσης και να εξετάζει το πώς µπορεί να προάγει νέα επιχειρησιακά µοντέλα ή τρόπους δόµησης και µεταφοράς ΑΕΠ. 3 Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΛΑΝΔΙΑΣ Κατά την περίοδο , το Ανοικτό Πανεπιστήµιο της Ολλανδίας (Open Universiteit) διεξήγαγε ένα πρόγραµµα, όπου οι ΑΕΠ προσφέρονταν σε µία προσπάθεια να γεφυρωθεί το κενό ανάµεσα στην τυπική και µη τυπική εκπαίδευση. Η αιτία ήταν (Lane, 2011) ότι περίπου το 30% του εργαζόµενου πληθυσµού στην Ολλανδία έχει λάβει πανεπιστηµιακή εκπαίδευση. Αυτό το ποσοστό έπρεπε να αυξηθεί δραµατικά, τουλάχιστον στο 50%, προκειµένου να παραµείνουν οι Ολλανδοί ως έθνος ανταγωνιστικοί στην παγκόσµια οικονοµία. Το πρόγραµµα OpenER επικεντρώθηκε, εποµένως, στην επαναφορά ενηλίκων στη δια βίου µάθηση και σύµφωνα µε την αναφορά του ιδρύµατος Hewlett που το χρηµατοδοτεί, το OpenER "προσφέρει 16 µαθήµατα κατάλληλα για αυτόνοµη µάθηση µε εναλλακτικές ευκαιρίες για τυπική αξιολόγηση. Επιπρόσθετα, το πρόγραµµα ελπίζει ότι τα ελεύθερα µαθήµατα θα

9 9 προσελκύσουν και θα δραστηριοποιήσουν πιθανούς φοιτητές στο να επιστρέψουν στην τυπική εκπαίδευση" (OLCOS Roadmap, 2012, σελ. 62). Η συνολική χρηµατοδότηση που έλαβε το πρόγραµµα ήταν περίπου και ο αρχικός προγραµµατισµός αφορούσε σε τουλάχιστον 16 µαθήµατα, σε καθένα από τα οποία αναλογούσαν 25 ώρες µελέτης. Στο τέλος του προγράµµατος είχαν δηµοσιευτεί 25 µαθήµατα, το τελευταίο από τα οποία ήταν ένα διαδικτυακό παιχνίδι, όπου οι παίκτες µάθαιναν για τον ανθρώπινο µεταβολισµό (Lane, 2011). Όλα τα µαθήµατα δηµοσιεύονταν µε Creative Commons άδειες. Παρόλο που η επιχορηγούµενη περίοδος έληξε τον Ιούλιο του 2008, το Ανοικτό Πανεπιστήµιο της Ολλανδίας συνεχίζει την ελεύθερη προσφορά µαθηµάτων, ενώ πρόκειται και να την αυξήσει (OLCOS Roadmap, 2012) καταφέρνονας έτσι να εξελιχθεί σε έναν αξιόπιστο εκπρόσωπο των ΑΕΠ που εισήγαγε την καινοτοµία αυτή στην Ολλανδική εκπαίδευση. 4 Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ Από την Ιταλία θα µελετήσουµε την περίπτωση του Università Telematica Internazionale UNINETTUNO (UTIU) το οποίο χρησιµοποιεί τους ΑΕΠ για να προσεγγίσει τις πιο αποµακρυσµένες περιοχές του πληθυσµού, µέσω δορυφορικών και αναλογικών τηλεοπτικών εκποµπών. Στα βιντεοσκοπηµένα µαθήµατα µπορούν να έχουν εύκολη πρόσβαση όλοι, χωρίς καµία εγγραφή στο Πανεπιστήµιο, µέσα από δύο τηλεοπτικά κανάλια το RAI NETTUNO SAT1 και το RAI Radiotelevisione Italiana RAIDUE. Το πιο αµφιλεγόµενο ζήτηµα σε αυτήν την περίπτωση αποτελεί η παραβίαση της άδειας και των όρων χρήσης ανοικτών και ελεύθερα προσβάσιµων εκπαιδευτικών πηγών, προκειµένου να υπάρξει οικονοµικό όφελος. Διαπιστώνεται, δηλαδή, ότι οι ΑΕΠ είναι επιρρεπείς στην υφιστάµενη δόλια εκµετάλλευση για εµπορική χρήση που γίνεται από ιδιώτες και εταιρίες. Τα στοιχεία δείχνουν (Lane, 2011) ότι το 54.3% των οικογενειών στην Ιταλία έχουν έναν υπολογιστή και το 47.3% έχουν σύνδεσει στο διαδίκτυο. Η έλλειψη χρηµατοδότησης για τη βελτίωση και συντήρηση του Ιταλικού τηλεφωνικού δικτύου καθιστά την πρόσβαση στο διαδίκτυο ατελή και ξεπερασµένη, ενώ πολλές ορεινές περιοχές στην Ιταλία δεν καλύπτονται από ευρυζωνικό δίκτυο. Σε σύγκριση µε την πρόσβαση στο διαδίκτυο, το 95% των Ιταλών έχει τηλεόραση και τα επίγεια κανάλια του RAI καλύπτουν το σύνολο της επικράτειας, συµπεριλαµβανοµένων των αποµακρυσµένων ορεινών περιοχών του Βορρά και του Νότου. Έπειτα, ο ενήλικος πληθυσµός αποτελεί µία σηµαντική οµάδα στόχευσης για το UTIU, καθώς το 45% των εγεγραµµένων φοιτητών έχει ηλικία άνω των 40 ετών, ενώ το 15% άνω των 50 ετών. Ανάµεσα στους Ιταλούς ηλικίας 55 και 64 µόνο το 20.5% χρησιµοποιεί υπολογιστή και το 18% το διαδίκτυο. Εποµένως, ο ενήλικος πληθυσµός είναι πολύ περισσότερο εξοικειωµένος µε την τηλεόραση (επίγεια και δορυφορική). Συνεπώς, τα τηλεοπτικά προγράµµατα αποτελούν τους κύριους ΑΕΠ για τους φοιτητές που δεν µπορούν να έχουν γρήγορη σύνδεση στο διαδίκτυο. Η ποιότητα, δε, των ανοικτών αυτών βιντεοσκοπηµένων µαθηµάτων είναι εγγυηµένη από εσωτερικές διαδικασίες, όπως είναι η υιοθέτηση από το UTIU ενός ψυχο-παιδαγωγικού µοντέλου, σύµφωνα µε το οποίο οι καθηγητές του πανεπιστηµίου οφείλουν να µάθουν νέους τρόπους εξήγησης, σύνθεσης και παρουσίασης των πληροφοριών προς τον εικονικό φοιτητή, προκειµένου να προκαλέσ µία κριτική και αναστοχαστική µαθησιακή διεργασία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο φοιτητής ελέγχει το χρόνο µελέτης του. Τα ανοικτά αυτά βιντοσκοπηµένα µαθήµατα πράγµατι είναι υψηλής ποιότητας, καθώς ήδη υπάρχουν συνεργασίες του Πανεπιστηµίου µε άλλα διεθνή πανεπιστήµια, προκειµένου να µεταφραστούν και σε άλλες γλώσσες (Lane, 2011). Ωστόσο, ολόκληρα µαθήµατα, ειδικά εκείνα που σχετίζονται µε τη Μηχανολογία και τις ΤΠΕ, την Ψυχολογία, τις Οικονοµικές Σπουδές, διατίθενται παράνοµα στην αγορά ως µεµονωµένα ή ως σειρά DVD, παρόλο που τα µαθήµατα αυτά δηµιουργήθηκαν για µη κερδοσκοπικό σκοπό, και η άδειά τους αφορά στην ανοικτή πρόσβαση και όχι στην επανα-χρησιµοποίησή τους.

10 10 5 Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ Αρκετές παρόµοιες καινοτοµίες προήλθαν από την πρωτοβουλία του ΜΙΤ. Για παράδειγµα, το 2006 το Αφρικανικό Εικονικό Πανεπιστήµιο (African Virtual University - AVU) προσέφερε 73 µαθήµατα των προγραµµάτων Παιδαγωγικής Εκπαίδευσης ως ΑΕΠ, προκειµένου να καταστήσει ελεύθερη την πρόσβαση από όλους. Το 2010 το ΑVU ανέπτυξε το Αποθετήριο των ΑΕΠ, το οποίο συνέβαλε στην αύξηση του αριθµού των Αφρικανών που χρησιµοποιούν, µοιράζονται και διαδίδουν το υπάρχον αλλά και το µελλοντικό ακαδηµαϊκό περιεχόµενο. Τα µαθήµατα είναι διαθέσιµα σε τρεις διαφορετικές γλώσσες Αγγλικά, Γαλλικά και Πορτογαλικά- καθιστώντας το AVU το κυρίαρχο αφρικανικό ίδρυµα που προάγει και χρησιµοποιεί τους ΑΕΠ. 6 Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ Η Κίνα αποτελεί ένα υπαρκτό παράδειγµα των τάσεων ανάµεσα στην προσέγγιση του OpenCourseWare (OCW) και σε προηγούµενες καινοτοµίες 'ανοικτού περιεχοµένου'. Το 2003 η Κινεζική Κυβέρνηση εισήγαγε το πρόγραµµα "Top Courses", προκειµένου να επιδείξει ό,τι καλύτερο από την Κινεζική τριτοβάθµια εκπαίδευση, µε απώτερο στόχο να βελτιώσει την ποιότητα της διδασκαλίας. Aν και πολλοί δυτικοί σχολιαστές ονοµάτισαν τα Top Courses ως µία ερµηνεία της προσέγγισης των OCW, ωστόσο αυτό απέχει πολύ από την πραγµατικότητα (Kernohan & Thomas, 2012). Μάλιστα, το 2003 η Κινεζική κυβέρνηση συνάντησε το προσωπικό του OCW του ΜΙΤ, προκειµένου να µεταφραστούν τα υλικά του. Ωστόσο, αυτό έγινε έξι µήνες µετά την παρουσίαση των Top Courses. Εκείνο που είναι ξεκάθαρο είναι ότι το Υπουργείο Εκπαίδευσης της Κίνας είχε επιλέξει να µην προσφέρει καµία πληροφορία στα αγγλικά, ούτε καν να προσφέρει µία επίσηµη αγγλική µετάφραση του προγράµµατος. Έτσι, δεν κατάφερε να λάβει διεθνή αναγνώριση στην οργάνωση των ΑΕΠ. 7 Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Στην Ελλάδα, σύµφωνα µε την έρευνα των Hylén, Damme, Mulder & Antoni (2012) οι ΑΕΠ καλύπτουν όλο το εύρος της εκπαίδευσης, από την πρωτοβάθµια έως την τριτοβάθµια. Ωστόσο, σύµφωνα και µε τη διαπίστωση της Zourou στο POERUP (POERUP Greece, 2012) oι όποιες πρακτικές ΑΕΠ στην Ελλάδα στοχεύουν περισσότερο σε πηγές ανοικτής πρόσβασης, παρά στην κατεύθυνση επαναχρησιµοποίησης των ΑΕΠ σε διαφορετικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Για παράδειγµα, το Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών αναπτύσσει τη δράση "Ανοικτά Ακαδηµαϊκά Μαθήµατα" µε την οποία στοχεύει στην ανάπτυξη ανοικτών ψηφιακών µαθηµάτων, διαθέσιµων δωρεάν στους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Πανεπιστηµίου, αλλά και στο ευρύ κοινό. Τονίζει, δε, στη σχετική ιστοσελίδα του (http://ocw-project.uoa.gr/h-drash.html) ότι το Πανεπιστήµιο διατηρεί τα δικαιώµατα πνευµατικής ιδιοκτησίας του εκπαιδευτικού υλικού των Ανοικτών Μαθηµάτων, ενώ η δράση δεν αποτελεί πρόγραµµα σπουδών ή πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ούτε χορηγεί πτυχίο, πιστοποιητικό απόκτησης γνώσης ή αποδεικτικό κατάρτισης και στο πλαίσιό της δεν παρέχεται διδακτική υποστήριξη από το Πανεπιστήµιο Αθηνών ή το προσωπικό του. Στην ίδια λογική κινείται και το Πανεπιστήµιο Πειραιώς, το οποίο συµµετέχει στο πρόγραµµα Ανοικτά Ακαδηµαϊκά Μαθήµατα (Hellenic Academic OpenCourses) στο πλαίσιο της δράσης Ψηφιακές Δράσεις Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης. Το Πανεπιστήµιο Πειραιώς θα αξιοποιήσει το Σύστηµα Open eclass που έχει διατεθεί από το Ελληνικό Ακαδηµαϊκό Διαδίκτυο (GUnet) για το σκοπό αυτό, προκειµένου να προκύψουν από τα προπτυχιακά προγράµµατα σπουδών Ανοικτά Ακαδηµαϊκά Μαθήµατα των εννέα ακαδηµαϊκών τµηµάτων (Ζέρβας & Σαµψών, 2012). Μία άλλη ενδιαφέρουσα δράση αποτελεί η Mάθηση 2.0 plus, η οποία υλοποιείται από το Ερευνητικό Πανεπιστηµιακό Ινστιτούτο Εφηρµοσµένης Επικοινωνίας (ΕΠΙΕΕ) του Τµήµατος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστηµίου Αθηνών µε χρηµατοδότηση από το

11 11 Ίδρυµα Νεολαίας και Διαβίου Μάθησης και τη Γενική Γραµµατεία Νέας Γενιάς. Όπως αναφέρεται στην κεντρική ιστοσελίδα της Mάθηση 2.0 plus (http://mathisi20.gr/pages/aboutus)q "Στόχος της δράσης αυτής είναι να αναδείξει τον τρόπο µε τον οποίο η δικτύωση νέων και ενηλίκων εκπαιδευτικών, µαθητών και γονέων καθώς και οι καλές πρακτικές και καινοτοµικές πρωτοβουλίες των νέων στη σχέση τους µε το διαδίκτυο, µπορούν να ενισχύουν την εκπαίδευση και τη δια βίου µάθηση". Για το λόγο αυτό προβάλλει πρωτοβουλίες νέων και αναδεικνύει καλές πρακτικές στη διδασκαλία µε τη χρήση των διαδικτυακών εργαλείων τεχνολογίας Web Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο (ΕΑΠ)- το οποίο αποτελεί και το µοναδικό πανεπιστήµιο στην Ελλάδα που παρέχει εξ αποστάσεως εκπαίδευση τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε µεταπτυχιακό επίπεδο σπουδών µέσα από την ανάπτυξη και χρήση κατάλληλου µαθησιακού υλικού και διδακτικών µεθόδων- όπως επισηµαίνει και στην έρευνά του ο Lane (2011)- έχει παράγει ΑΕΠ έναν µεγάλο αριθµό ψηφιακού εκαιδευτικού υλικού που µπορεί να αποτελέσει µία στέρεη βάση για ανοικτό περιεχόµενο στη µορφή των ΑΕΠ. Ωστόσο, αυτό ακόµη βρίσκεται υπό διερεύνηση, σε σχέση και µε ζητήµατα που αφορούν σε πνευµατικά δικαιώµατα, είναι όµως κάτι που σύντοµα θα επιλυθεί. Προς αυτή την κατεύθυνση και µε την αξιοποίηση της διεθνούς εµπειρίας µίας δεκαετίας πλέον στη χρήση των ΑΕΠ, µπορούν να καταγραφούν κάποιες συγκεκριµένες προτάσεις που µπορεί να εφαρµόσει το ΕΑΠ, όπως: Επιµόρφωση των καθηγητών-συµβούλων ως µέρος της επαγγελµατικής τους ανάπτυξης µέσα από ΑΕΠ για τη βελτίωση των ικανοτήτων χρήσης των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας που χρειάζονται για την ανάπτυξη διαδικτυακών µαθησιακών υλικών. Προώθηση της διάχυσης των ΑΕΠ που θα αναπτυχθούν και θα βελτιωθούν, δόµηση αποθετηρίων ψηφιακών πηγών, µε διδακτική υποστήριξη που θα προάγει την ακαδηµαϊκή κινητικότητα και θα δώσει εκπαιδευτικές ευκαιρίες ανάπτυξης συνδέσµων µεταξύ ειδικών, εκπαιδευτικών και εκπαιδευοµένων. Οι ΑΕΠ θα µπορούσαν να τεθούν εκεί όπου καταγράφονται οι µεγαλύτερες ψηφιακές αναζητήσεις, π.χ. στο Google ή στο Flickr και σε άλλες περιοχές, όπου ήδη κάνουν πολλοί τις αναζητήσεις τους σε συγκεκριµένα γνωστικά πεδία, προκειµένου να διασφαλιστεί η µεγαλύτερη δυνατή επίδραση και ανάκτηση των ΑΕΠ. Το περιεχόµενο των ΑΕΠ καλό είναι να δίνεται σε µικρά, διαχειρίσιµα µέρη, προκειµένου να διευκολυνθεί η επαναχρησιµοποίησή τους. Οι ΑΕΠ θα πρέπει να δοµηθούν µε κύριο στόχο τον επαναπροσδιορισµό και την επανέκδοσή τους, προκειµένου να διασφαλιστεί η ανοικτότητά τους. Οι ΑΕΠ καλό είναι να µεταφραστούν πέραν της ελληνικής, και σε δύο ακόµη γλώσσες. Έχει διαπιστωθεί ότι ΑΕΠ που απαιτούν 4 ώρες µελέτης είναι εξαιρετικά σύντοµοι για να αποκτηθεί µία σαφή εικόνα του τι σηµαίνει να µελετά κανείς ένα γνωστικό αντικείµενο σε αυτό το επίπεδο εκπαίδευσης (Lane, 2011). Συνεπώς, αυτό θα πρέπει να προσεχθεί σε έναν µελλοντικό προγραµµατισµό, όπως επίσης και το ότι είναι χρήσιµο να δίνεται και µία επιλογή εκτύπωσης του κειµένου των ΑΕΠ. Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ

12 12 Oι ΑΕΠ µπορούν να συνεισφέρουν σε σηµαντικό βαθµό: στην ενίσχυση της φήµης ενός πανεπιστηµίου, στην αναζήτηση φοιτητών, µέσα από εκείνους που θα επισκεφτούν και θα µελετήσουν τους ΑΕΠ, στην υποστήριξη µίας ευρύτερης συµµετοχής στη διαµόρφωση µαθησιακών υλικών, στην προσφορά µίας πειραµατικής βάσης υλικών για χρήση εντός του πανεπιστηµίου, που θα ξεφύγει από την απλή παραγωγή ενός περιεχοµένου, στη δραστική µείωση του κόστους πρόσβασης σε µαθησιακές πηγές για τους φοιτητές, αλλά και για τους καθηγητές και τα πανεπιστήµια, στην αύξηση της διαφάνειας λόγω της κυκλοφορίας των ΑΕΠ, γεγονός που στη συνέχεια οδηγεί σε αυξηµένη ποιότητα των υλικών, στην ανάπτυξη νέων επιχειρησιακών µοντέλων γύρω από το ελεύθερο περιεχόµενο, συνδέοντας τους ΑΕΠ µε κλειστό εκπαιδευτικό περιεχόµενο και µε µαθησιακές υπηρεσίες που απαιτούν πληρωµή, έτσι ώστε και οι έντυπες εκδόσεις να µην απειληθούν από τους ΑΕΠ, στη βελτίωση της απόδοσης των φοιτητών σε όλα τα γνωστικά αντικείµενα, καθώς η πρόσβαση στους ΑΕΠ και η µελέτη τους γίνεται αυτόνοµα, συνεπώς ωθούνται οι φοιτητές προς µία πιο ανεξάρτητη και αυτοκαθοδηγούµενη µάθηση, στην ενίσχυση της διαβίου µάθησης και της κοινωνικής ενσωµάτωσης µέσα από την εύκολη πρόσβαση σε πηγές που διαφορετικά δε θα µπορούσαν να προσπελαστούν από συγκεκριµένες οµάδες χρηστών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Abelson, H. (2008). The creation of OpenCourseWare at MIT. Journal of Science Education and Technology, 17(2), Atkins, Brown & Hammond (2007). A Review of the Open Educational Resources (OER) Movement: Achievements, Challenges, and New Opportunities.. Ανακτήθηκε 4 Νοεµβρίου,2012,από Bates, T. (2010). Open content and the costs of online learning. Ανακτήθηκε 3 Νοεµβρίου, 2012, από Butcher, N. (2011). A Basic Guide to Open Educational Resources. Commonwealth of Learning, UNESCO. Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Daniel, Sir J. (2006). elearning and free open source software: The key to global mass higher education? Malaysia: Commonwealth of Learning. Doyle, H. (2005). Creating a public libray of science. Utah: Open Education Conference. Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Downes, S. (2007). Models for sustainable open educational resources. Interdisciplinary Journal of Knowledge and Learning Objects, 3. Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Fetter, S., Berlanga, A. J., & Sloep, P. B. (2012). Peer-Support and Open Educational Resources. In Okada, A., Connolly, T., & Scott, P. J. (Eds.) Collaborative Learning 2.0: Open Educational Resources (pp )

13 13 Hershey, PA: Information Science Reference. doi: / Foote, T. (2005) Wikipedia. Utah: Open Education Conference. Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Franklin, T. & Van Harmelen, M. (2007). Web 2.0 for Learning and Teaching in Higher Education.London: The Observatory of Borderless Higher Education. Ανακτήθηκε 10 Νοεµβρίου,2012, από Friesen, N. (2009). Open educational resources: New possibilities for change and sustainability. International Review of Research in Open and Distance Learning, Vol 10 (No 5). Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Garber, M. (2012, September 30). California Takes a Big Step Forward: Free, Digital, Open-Source Textbooks. The Atlantic. Ανακτήθηκε 10 Νοεµβρίου, 2012, από Hanna, A. & Wood, D. (2011). Bridging the gap between OER initiative objectives and OER user needs in higher education. In G. Williams, P. Statham, N. Brown & B. Cleland (Eds.), Changing Demands, Changing Directions. Proceedings ascilite Hobart (pp ). Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Hodgkinson-Williams, C. (2010). Benefits and Challenges of OER for Higher Education Institutions.In Workshop Discussions Taking OER beyond the OER Community: Policy and Capacity building for Developing Countries, 28 April 2010, Cape Town, South Africa. Ανακτήθηκε 3 Νοεµβρίου, 2012, από Hylén, J. (2006). Open Educational Resources: Opportunities and Challenges. Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Hylén, J., Damme, D., Mulder, F. & Antoni, S. (2012). Open Educational Resources: Analysis of Responses to the OECD Country Questionnaire. OECD Education Working Papers, No. 76, OECD Publishing. Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Jena, S. (2012). Open Educational Resourses for empowerment of Open Schools. In Regional Symposium on OER: An Asian Perspectibe on Policy and Practice, September. Ανακτήθηκε 10 Νοεµβρίου, 2012, από https://oerknowledgecloud.org/sites/oerknowledgecloud.org/files/oerasia_symposium_penang_2012_proceed ings-9.pdf Johnstone, S.M. (2005). Open Educational Resources serve the world. Educause Quartely (3), pp Kernohan, D. & Thomas, A. (2012). Open Educational Resources a historical perspective.altc2012, OpenEd2012. Ανακτήθηκε 2 Νοεµβρίου, 2012, από Lane, A. (2011). Best Practice Report on Widening Participation in Higher Education Study through Open Educational Resources. European Association of Distance Teaching Universities, Heerlen, Netherlands. McAndrew, P., Santos, A., Lane, A., et al. (2009). OpenLearn Research Report ( ). Milton Keynes, UK: The Open University,The Open University. Ανακτήθηκε 3 Νοεµβρίου, 2012, από Metzer, J.C. & Hanna, A. (2011). The four big reasons for contribution to open educational resources. In S. Barton et al. (Eds.), Proceedings of AACE Global Learn Asia Pacific, Melbourne, 28 March-1 April, pp , Ανακτήθηκε 3 Νοεµβρίου, 2012, από OLCOS Roadmap (2012). Open Educational Practices and Resources. Ανακτήθηκε 10 Νοεµβρίου, 2012, από POERUP Greece (2012). Aνακτήθηκε 7 Νοεµβρίου, 2012, από το POERUP Wiki:

14 14 Shaffert, S. (2010). Strategic integration of Open Educational Resources in Higher Education. Objectives, Case Studies, and the impact of Web 2.0 on Universities. Changing Cultures in Higher Education-Moving Ahead to Future Learning (pp ). Heidelberg: Springer. Stephenson, R. (2005). How to make open education succeed. Presentation at the COSL Conference, Utah State University, Logan, UT. UNESCO (2002). Forum on the impact of Open Courseware for higher education in developing countries final report. Ανακτήθηκε 3 Νοεµβρίου, 2012, από UNESCO (2009). About World Heritage. Retrieved from UNESCO. (2012). Communication and Information: Open Educational Resources. Ανακτήθηκε 3 Νοεµβρίου, 2012 από Walker, E. (2005). A reality check for open education. Utah: Open Education Conference Wiley, D. (2009). Defining 'Open' in Open Content. Ανακτήθηκε 3 Νοεµβρίου, 2012, από Ζέρβας & Σαµψών, 2012 Ζέρβας, Π. & Σάµψων, Δ. (2012). Αξιοποίηση Ανοικτών Ακαδηµαϊκών Μαθηµάτων στην Ελληνική Τριτοβάθµια Εκπαίδευση. Στο 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε Διεθνή Συµµετοχή Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας, Βόλος, Σεπτέµβριος 2012 H παρούσα εισήγηση αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Υποέργου 5 µε τίτλο «Εργαστήριο Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας (ΕΕΥΕΜ)» της Πράξης «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο» η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» (ΕΠΕΔΒΜ) του ΕΣΠΑ ( ), Άξονας Προτεραιότητας 7: «Ενίσχυση της Δια Βίου Εκπαίδευσης Ενήλικων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» µε κωδικό MIS και η οποία συγχρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο - ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους, µέσω του Προγράµµατος Δηµοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet

στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet Αναφορά Οριζόντια Υποστήριξη στα Ζητήματα Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet 2 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ανοικτά ψηφιακά μαθήματα στα ελληνικά ΑΕΙ Λ. Μεράκος, Π. Μπαλαούρας, Κ. Τσιμπάνης

ανοικτά ψηφιακά μαθήματα στα ελληνικά ΑΕΙ Λ. Μεράκος, Π. Μπαλαούρας, Κ. Τσιμπάνης ανοικτά ψηφιακά μαθήματα στα ελληνικά ΑΕΙ Λ. Μεράκος, Π. Μπαλαούρας, Κ. Τσιμπάνης EKT, Διεθνές Συνέδριο - Ανοικτή Πρόσβαση, 16-18 Οκτωβρίου 2013 ανοικτά ψηφιακά μαθήματα (ΑΨΜ) «δωρεάν και ανοικτή διαδικτυακή

Διαβάστε περισσότερα

ανοικτά ψηφιακά μαθήματα στα ελληνικά ΑΕΙ

ανοικτά ψηφιακά μαθήματα στα ελληνικά ΑΕΙ ανοικτά ψηφιακά μαθήματα στα ελληνικά ΑΕΙ το έργο Ανοικτά Μαθήματα στην Εθνική του Διάσταση - πρόοδος και προβλήματα άλλων Πανεπιστημίων Λ. Μεράκος, Π. Μπαλαούρας, Κ. Τσιμπάνης Ημερίδα Ενημέρωσης Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων: Καθ. Ι. Ψαρομηλινγκος - Φοιτήτρια: Ελένη Στάμου Α.Μ.2119

Επιβλέπων: Καθ. Ι. Ψαρομηλινγκος - Φοιτήτρια: Ελένη Στάμου Α.Μ.2119 Επιβλέπων: Καθ. Ι. Ψαρομηλινγκος - Φοιτήτρια: Ελένη Στάμου Α.Μ.2119 Εισαγωγή στα MOOCs, ορισμός, πως ξεκίνησαν Λόγος ύπαρξης τους, ΗΠΑ, Ευρώπη Διαφοροποιήσεις, xmoocs vs cmoocs και σύγκριση με τα παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αποθετήρια. Κλειώ Σγουροπούλου. Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας

Αποθετήρια. Κλειώ Σγουροπούλου. Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Αποθετήρια Κλειώ Σγουροπούλου Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιεχόμενα 2 Αποθετήρια, ψηφιακά αποθετήρια Άδειες ανοικτού περιεχομένου, Μεταδεδομένα Ψηφιακό Αποθετήριο 3 Πληροφοριακό σύστημα που αναλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου

Η Δράση ανάδειξης και προβολής καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου Επιμορφωτικό Εργαστήριο «Καλές πρακτικές αξιοποίησης Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Περιεχομένου: Η αναζήτηση Περιεχομένου και η δημοσίευση πρακτικών που το αξιοποιούν στο Φωτόδενδρο Ανοιχτών Εκπαιδευτικών Πρακτικών»

Διαβάστε περισσότερα

XΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

XΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ XΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Βιβλιοθήκες και ανοικτό περιεχόμενο Ιφιγένεια Βαρδακώστα Βιβλιοθηκονόμος,Msc Υπεύθυνη Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης

Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης Θερινό Σχολείο, 14 20 Ιουλίου 2014 Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης Βάλια Τριπερίνα Γιώργος Φουρτούνης Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιγραφή 2 Συστήματα διαχείρισης μάθησης Open eclass

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα

Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η E - E M P L O Y ER S Ο Μ Α Δ Α 9 M I D N I G H T _ E X P R E S S Σ Κ Ο Υ Λ Η Κ Α Ρ Η Α Ρ Ι Α Δ Ν Η Π Ο Λ Υ Μ Ε Ρ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΑνοικτάΜαθήματασταΕλληνικά ΠανεπιστήμιακαιΤΕΙ

ΑνοικτάΜαθήματασταΕλληνικά ΠανεπιστήμιακαιΤΕΙ ΑνοικτάΜαθήματασταΕλληνικά ΠανεπιστήμιακαιΤΕΙ Λάζαρος Μεράκος ΤμήμαΠληροφορικήςκαιΤηλεπικοινωνιών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών & Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet περιεχόμενα Ανοικτά ψηφιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;»

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;» Αθήνα, 19 Σεπτεμβρίου 2014 ΠΡΟΣ: Τον Υπουργό Παιδείας & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ.: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Δ.Ο.Ε., Ο.Λ.Μ.Ε. Εκπαιδευτικά Δίκτυα Ενημέρωσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων. Πολιτική Χρήσης

Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων. Πολιτική Χρήσης Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων Πολιτική Χρήσης Θεσσαλονίκη 10/4/2013 Σελίδα 2 από 13 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 Εισαγωγή... 4 Πολιτική περιεχομένου... 5 Πολιτική κατάθεσης εργασιών... 5 Πολιτική πρόσβασης...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου SCinTE

Διαβάστε περισσότερα

ATLEC. Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης. State of the Art and Research Analysis Σύνοψη

ATLEC. Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης. State of the Art and Research Analysis Σύνοψη ATLEC Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης State of the Art and Research Analysis Σύνοψη WP number WP2 Research and Needs WP title Analysis Status Draft 2 Project

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 23 Φεβρουαρίου 2013 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

επιμόρφωση των εκπαιδευτικών από το

επιμόρφωση των εκπαιδευτικών από το Η χρήση του ΕΛ/ΛΑΚ στην εκπαίδευση: Εμπειρίες και καλές πρακτικές Ηχρήση της πλατφόρμας moodle στη διαδικτυακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών από το Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας της Ελλάδος Ιωάννα Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑ Open Discovery Space «Ανοιχτές Εκπαιδευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr Αθήνα, 24.03.2015 Αριθ. Πρωτ.:894 Πληροφορίες: Γ. Γιούρντας, Ν. Υφαντόπουλος Τηλ. 210 3314837 e-mail: mail@ipem-doe.gr Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής στις Επιμορφωτικές Πρωτοβουλίες του ΙΠΕΜ/ΔΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κύκλος Εκπαίδευσης «Συστήματα Ηλεκτρονικής Μάθησης & Ηλεκτρονική Αξιολόγηση» Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κατερίνα Γεωργούλη ΤΕΙ Αθήνας Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο καινοτόμων εκπαιδευτικών. Ανάδειξη και προβολή ανοιχτών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου

Δίκτυο καινοτόμων εκπαιδευτικών. Ανάδειξη και προβολή ανοιχτών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου Δίκτυο καινοτόμων εκπαιδευτικών. Ανάδειξη και προβολή ανοιχτών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου Ειρήνη Τζοβλά Περιφερειακή Πρεσβευτής ΙΤΥΕ - ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ irinit@sch.gr Άγιος Δημήτριος,02/03/15

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 4.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ «ΖΩΝΤΑΝΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ» ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο ΠΑΜΑΚ

Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο ΠΑΜΑΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ανοικτά Ψηφιακά Ημερίδα Ενημέρωσης: 17 Σεπτεμβρίου 2014 Επιστημονικά Υπεύθυνος Έργου: Καθηγητής Μάνος Ρουμελιώτης Η Δράση Η δράση "Ανοικτά Ψηφιακά στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας "

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτό Ψηφιακό Μάθημα για την κατάρτιση του προσωπικού υποστήριξης ανάπτυξης ψηφιακών μαθημάτων

Ανοικτό Ψηφιακό Μάθημα για την κατάρτιση του προσωπικού υποστήριξης ανάπτυξης ψηφιακών μαθημάτων Ανοικτό Ψηφιακό Μάθημα για την κατάρτιση του προσωπικού υποστήριξης ανάπτυξης ψηφιακών μαθημάτων Ενότητα 4: Opencourses.gr eclass delos Υποστήριξη & υποδομές Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση αξιοποίησης πλατφόρμας Learning Management System (moodle) στην τάξη

Πρόταση αξιοποίησης πλατφόρμας Learning Management System (moodle) στην τάξη Πρόταση αξιοποίησης πλατφόρμας Learning Management System (moodle) στην τάξη Α. Παναγιωτόπουλος, Γ. Αντωνέλου, Α. Καμέας Εργαστήριο Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας (Ε.Ε.Υ.Ε.Μ.), Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα

Μαθησιακά Αντικείμενα Μαθησιακά Αντικείμενα Κλειώ Σγουροπούλου Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιεχόμενα 2 Μαθησιακά Αντικείμενα: Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (ΑΕΠ) Open Educational Resources, δεδομένα, μεταδεδομένα, πρότυπα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ439-4ΔΘ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΛ439-4ΔΘ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Κωνσταντινουπόλεως 45-49

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

http://www.etwinning.net/ http://etwinning.sch.gr/ http://www.etwinning.gr/

http://www.etwinning.net/ http://etwinning.sch.gr/ http://www.etwinning.gr/ http://www.etwinning.net/ http://etwinning.sch.gr/ http://www.etwinning.gr/ Το etwinning και η ιστορία του etwinning: δράση του προγράµµατος Διά Βίου Μάθηση (2007-2013) της Ε.Ε., για την ηλεκτρονική αδελφοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

MOOCs: Τάσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας στην online γνώση

MOOCs: Τάσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας στην online γνώση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ MOOCs: Τάσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας στην online γνώση Γιάννης Σαλματζίδης Κέντρο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ΑΠΘ Τι είναι τα MOOCs

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΠΡΟΣ: Περ/κές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΜΕΑΚΩΝ ΕΠ ΤΟΥ ΕΚΤ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιμορφωτικού Υλικού

Ανάπτυξη Επιμορφωτικού Υλικού Ανάπτυξη επιμορφωτικού υποστηρικτικού υλικού για την ενσωμάτωση των νέων Τεχνολογιών Πληροφορίας ρ και Επικοινωνίας στη μαθησιακή διαδικασία Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τομέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές H ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2015 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2015 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2015 ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 ΟΜΙΛΙΑ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΡΒΑΝΙΤΟΖΗΣΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ «Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Εκπαίδευση με ΤΠΕ Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect

Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect 23 Ιουλίου 2009 Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα Ψηφιακή υποστήριξη για διερώτηση,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΥΙ46941Δ-ΠΑ6 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΑΔΑ: ΒΕΥΙ46941Δ-ΠΑ6 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ (έως 16) ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Π129_04-02-2013 (ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ) Το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ «ΟΔΗΓΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.») ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Έβδομος (7ος) Κύκλος Επιμόρφωσης των ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 2013-2014 Συντάκτρια Άννα Κοκκινίδου Υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος 1 Η συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ» Εαρινό Εξάμηνο 2010

«ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ» Εαρινό Εξάμηνο 2010 «ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ» Εαρινό Εξάμηνο 2010 Απόστολος Κώστας Μέλος Ε.Τ.Ε.Π. Πληροφορικής, Υ.Δ. Π.Τ.Δ.Ε. Email: apkostas@aegean.gr Πρόγραμμα Μαθημάτων 1 ο - 18 Μαρ Αρχές Οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU Το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Σχολή Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Πιττακού 2-4 & Περιάνδρου Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10558

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΝΑ ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 1,2,3 Αναβάθµιση της ποιότητας της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαιδευτικό υλικό... Error! Bookmark not defined. Διάκριση εκπαιδευτικού υλικού... Error! Bookmark not defined.

1. Εκπαιδευτικό υλικό... Error! Bookmark not defined. Διάκριση εκπαιδευτικού υλικού... Error! Bookmark not defined. Πίνακας Οδηγίες περιεχομένων Αναφοράς 1. Εκπαιδευτικό υλικό... Error! Bookmark not defined. Διάκριση εκπαιδευτικού υλικού... Error! Bookmark not defined. Υλικό που έχει αναπτυχθεί αμιγώς από εμένα... Error!

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΕΚ9-ΤΓ2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΙΕΚ9-ΤΓ2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Κωνσταντινουπόλεως 45-49

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Η «επενδυτική τραπεζική» είναι ένα αντικείμενο το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Άδεια χρήσης Το παρόν υλικό στηρίζεται στην παρουσίαση «Προδιαγραφές Ανοικτών Μαθημάτων v.1» Δρ. Παντελής Μπαλαούρας, καθ. Λάζαρος Μεράκος (Κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΟ ΠΤΔΕ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ 2013 Εισαγωγή Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο και ιδιαιτέρα ανταγωνιστικό εκπαιδευτικό περιβάλλον, η δια βίου μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Η πρόσβαση στην πληροφορία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα κάθε μαθητή, με ή χωρίς αναπηρίες και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σε μία κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Επέκταση Υπηρεσιών Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης και Δικτυακής πύλης για το ΕΛ/ΛΑΚ του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου

Επέκταση Υπηρεσιών Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης και Δικτυακής πύλης για το ΕΛ/ΛΑΚ του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου http:// e-learning.sch.gr http://opensoft.sch.gr Επέκταση Υπηρεσιών Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης και Δικτυακής πύλης για το ΕΛ/ΛΑΚ του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Καθηγητής Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα