Θέµα: Η ζωή και ο ρόλος των γυναικών στην αρχαία Αθήνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θέµα: Η ζωή και ο ρόλος των γυναικών στην αρχαία Αθήνα"

Transcript

1 2ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Β ΤΜΗΜΑ 2 Εργασία στα Αρχαία Ελληνικά Θέµα: Η ζωή και ο ρόλος των γυναικών στην αρχαία Αθήνα Εισηγητές: Αλέξανδρος Κεραµίδας, Κωνσταντίνος ογέας, Μυρτώ Γκούβη Υπεύθυνη καθηγήτρια: έσποινα Κυριακάκη ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

2 Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή 2. Νοµική υπόσταση της γυναίκας 3. Γάµος 4. Έγγαµος και δηµόσιος βίος 5. ιαζύγιο - Έκτρωση 6. Ταφή 7. Γυναικωνίτης 8. Γυναικείος τύπος, κόµµωση, αµφίεση, στολισµός 9. Παλλακίδες και δούλες 10. Πόρνες και εταίρες 11. Επίλογος 12. Βιβλιογραφία

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κάνοντας µια αναδροµή στο παρελθόν θα µελετήσουµε την ζωή και τον ρόλο της γυναίκας στην Αρχαία Ελλάδα. Είναι προτιµότερο να εξετάσουµε την θέση που κατείχε η γυναίκα στην αθηναϊκή κοινωνία της Κλασικής Εποχής, µιας και από τις ιστορικές πηγές που διαθέτουµε µπορούµε να συµπεράνουµε ποια ήταν η ζωή και ρόλος της στην Κλασική Αθήνα. Η Αθήνα, για περισσότερο από δυο αιώνες, αποτελούσε κυρίαρχη στρατιωτική και πολιτική δύναµη στον ελλαδικό χώρο µε αποτέλεσµα να έχουµε µια πλήρη εικόνα της ζωής της γυναίκας την εποχή εκείνη. Αξίζει να παρακολουθήσουµε την ζωή της Αθηναίας γυναίκας του 5 ου αιώνα (Χρυσός Αιώνας του Περικλή), σχηµατίζοντας έτσι µια γενική αντίληψη και για την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν οι γυναίκες κατά την αρχαιότητα. Υπήρχαν βέβαια και εξαιρέσεις όπου η κατάσταση ήταν διαφορετική και η πολιτεία αναγνώριζε µεγάλο κύκλο γυναικείας δραστηριότητας (Σπάρτη, Γόρτυνα και Χίος). Όµως τον κανόνα αποτελούσε η ζωή της Αθηναίας, όπως την γνωρίζουµε από τα έργα ποιητών, ιστορικών, από τα αττικά αγγεία, που αναπαριστούν σκηνές από τον οικογενειακό βίο και από επιτύµβιες στήλες. Στην Κλασική Αθήνα ο δήµος των πολιτών χωρίζονταν σε διάφορες κοινωνικές τάξεις µέσα από τις οποίες καθορίζονταν και η θέση της γυναίκας στην αθηναϊκή κοινωνία. Είναι άλλωστε γνωστό ότι ο πληθυσµός της Αττικής δεν αποτελούνταν εξ ολοκλήρου από Αθηναίους πολίτες αλλά και από δούλους (αιχµαλώτους πολέµου) και από µετοίκους (κατοίκους άλλων πόλεων που δεν ήταν Αθηναίοι πολίτες). Έτσι κατ' επέκταση και ο γυναικείος πληθυσµός ήταν ανοµοιογενής και δεν αποτελούνταν αποκλειστικά από Αθηναίες, αλλά υπήρχαν δούλες και γυναίκες µετοίκων και κάθε µια από αυτές τις κατηγορίες γυναικών κατείχαν την δική τους ξεχωριστή θέση στην αθηναϊκή κοινωνία. Καταλαβαίνουµε όµως ότι ήταν µια ανδροκρατούµενη και πατριαρχική κοινωνία, που ήθελε τη γυναίκα υποταγµένη στην αντρική φυσιογνωµία, υποχρεωµένη να ασχολείται µε την ανατροφή των παιδιών της, να επιβλέπει τις δούλες στον οίκο και µακριά από δηµόσιες εκδηλώσεις. Σε όλη την ζωή της βρισκόταν υπό την εξουσία του πατέρα της, του αδελφού της ή του συζύγου της. Κλεισµένη διαρκώς στο γυναικωνίτη, δεν µετείχε καθόλου στην κοινωνική ζωή της πόλεως ούτε µπορούσε να έχει γνώµη για βασικά θέµατα του οίκου. Το νοµικό αυτό καθεστώς διατηρήθηκε επί αιώνες.

4 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ηµιουργός του νοµοθετικού πλέγµατος που κατέτασσε τις γυναίκες στην κατηγορία του «δεύτερου φύλου» είναι ο Σόλωνας, εκφραστής και θεµελιωτής των τάσεων που επικρατούσαν ανάµεσα στους οµοφύλους του, αλλά και των δικών του προσωπικών τάσεων, αφού ήταν γνωστός θεράποντας της παιδεραστίας. Έτσι νοµιµοποίησε µα κοινωνία όπου οι γυναίκες ήταν χωρισµένες σε κατηγορίες ανάλογα µε τη γενετήσια προσφορά τους: σύζυγοι, παλλακίδες, εταίρες, πόρνες. Κύριο χαρακτηριστικό της νοµικής υπόστασης της γυναίκας στην κλασική εποχή είναι ότι δεν έχει νοµική υπόσταση. Το κράτος δεν γνωρίζει παρά τους πολίτες που το συνθέτουν και καµιά γυναίκα δεν έχει το δικαίωµα του πολίτη. Το κράτος αγνοεί τις γυναίκες, όπως αγνοεί τους ξένους, τους µέτοικους, τους δούλους και τα παιδιά. Από νοµική άποψη η γυναίκα θεωρείται ανήλικη από την γέννησή της ως το θάνατό της. Η γυναίκα δια βίου δεν έχει καµία εξουσία, ούτε καν στην ίδια της την ύπαρξη. Σε όλη της την ζωή βρίσκεται υπό κηδεµονία ή καλύτερα υπό επιτροπεία, την οποία ονοµάζει «κυριεία», ενώ τον επίτροπό της «κύριο». Με τον γάµο της η γυναίκα απλώς αλλάζει κηδεµόνα. Από την επιτροπεία του πατέρα της ή του µεγαλύτερου αδελφού της περιέρχεται στην επιτροπεία του συζύγου της. Ακόµη και µετά το θάνατό του δεν υπάρχει περίπτωση να βρει την αυτεξουσιότητά της. Ο µεγαλύτερός της υιός γίνεται κηδεµόνας της. Αν δεν υπήρχε υιός τότε αναλάµβανε ένας από τους πλησιέστερους άρρενες συγγενείς της. Το άδικο αυτό νοµικό πλαίσιο για τις σηµερινές αντιλήψεις δικαιολογούσαν οι αρχαίοι κατά τον απλούστερο τρόπο. Επικαλούνταν την φυσική, πνευµατική και ηθική γυναικεία αδυναµία, η οποία εξασθενίζει την θέληση των γυναικών και τις καθιστά εύκολη λεία των επιτήδειων. Η γυναίκα κατά την κλασική αρχαιότητα θεωρείτο βιολογικά και ψυχολογικά πλάσµα που δεν είχε την ικανότητα να ελέγξει τον εαυτό της και να αντισταθεί σε εξωτερικά ερεθίσµατα, ανάµεσα στα οποία περιλαµβάνονται και τα συναισθήµατα. Στον Ιππόλυτο του Ευριπίδη, για παράδειγµα, η γυναίκα παρουσιάζεται λιγότερο ανθεκτική στις επιδράσεις της Αφροδίτης. Όµως, την πληρέστερη συζήτηση για τη γυναικεία φύση την παρουσίασε ο Αριστοτέλης, ο οποίος πίστευε ότι στη γυναικεία ψυχή είναι «παρούσα η λειτουργία της σκέψης αλλά αδρανής». Στα Ηθικά Νικοµάχεια µάλιστα πρότεινε ότι εξαιτίας της ηθικής της αδυναµίας έπρεπε να παντρεύεται σε νεαρή ηλικία και να κλείνεται στο σπίτι. Τα στρατηγικά µέτρα της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας για αποφευχθεί ο ηθικός κίνδυνος που συνεπαγόταν η γυναικεία φύση, περιελάµβαναν µικρή έως ανύπαρκτη

5 εκπαίδευσή και τον πρόωρο εγκλεισµό της στην αποµόνωση της οικίας µέσω του γάµου. Ο έσχατος έλεγχος ήταν η αδυναµία της να ορίσει τον εαυτό της ακόµα και στην ερωτική συνεύρεση, στην οποία ο άνδρας είχε τον απόλυτο και αποκλειστικό έλεγχο. Είναι χαρακτηριστικό το απόσπασµα του Ευριπίδη στις Τρωάδες, όπου η Ανδροµάχη µιλά για το µίσος µιας γυναίκας στη συζυγική κλίνη. ΓΑΜΟΣ Σ όλα τα ελληνικά κράτη ο γάµος κατοχυρωνόταν µε νόµο. Η µονογαµία αποτελούσε θεµέλια αρχή του γάµου στους Έλληνες. Οι Αθηναίοι απαγορευόταν να παντρευτούν µε µια ξένη. Με τον γάµο της η Αθηναία αφήνει τον γυναικωνίτη του πατρικού σπιτιού και εγκαθίσταται για την υπόλοιπη ζωή της στον γυναικωνίτη του συζυγικού της σπιτιού. Παντρεύεται πολύ νέα, από τα 15 ή 14, δεν προλαβαίνει να εγκαταλείψει τις «κούκλες της» και πρέπει να µάθει να ανατρέφει παιδιά. Για τον Αριστοτέλη ιδανική ηλικία γάµου είναι: για τους άνδρες το 37ο έτος και για τις γυναίκες το 18ο. Γάµος από έρωτα στην αρχαία αθηναϊκή κοινωνία δεν εννοείται. Περιορισµένες στον γυναικωνίτη οι γυναίκες δεν έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τους µέλλοντες συζύγους τους. Την φυσική έλξη µεταξύ των µελλόντων συζύγων αντικαθιστά η συµφωνία του πατέρα της νύφης µε τον υποψήφιο γαµπρό, ενώ δεν λείπουν οι περιπτώσεις όπου ο πατέρας διαλέγει την σύζυγο του υιού του. Οι περισσότεροι γάµοι γίνονταν κατά τον 7ο µήνα του Αττικού ηµερολόγιου, τον αφιερωµένο στην προστάτιδα του γάµου Ήρα, τον Γαµηλιώνα (Ιανουάριο - Φεβρουάριο) και κατά την πανσέληνο παντρεύονταν τα περισσότερα αθηναϊκά ζευγάρια. Οι γαµήλιες τελετές διαρκούσαν τρεις ηµέρες. Την πρώτη ηµέρα κατελάµβαναν οι προετοιµασίες του γάµου, τα προαύλια, την δεύτερη µέρα γίνονταν ο γάµος και ακολουθούσαν την τρίτη µέρα τα επαύλια.

6 Την προπαραµονή του γάµου ο πατέρας της νύφης πρόσφερε τους θεούς θυσίες. Είναι οι καθιερωµένες «απαρχαί», για να ευτυχήσουν οι µελλόνυµφοι. Η ίδια η νύφη εκτελεί τα «προτέλεια» ή «προγάµεια». Προσφέρει δηλαδή στην Αρτέµιδα τις κούκλες της και µια µπούκλα από τα µαλλιά της, σηµάδι πως αναλαµβάνει τις σοβαρές φροντίδες της έγγαµης γυναίκας, της συζύγου. Η νύφη καλύπτει το πρόσωπό της µε πέπλο, για να κρύψει τα δάκρυά της. Μια δούλη της πλένει τα πόδια και τα αλείφει µε αρώµατα. Την παραµονή του γάµου γίνονταν οι τελευταίες προετοιµασίες. Ανάµεσα τους το λουτρό της νύφης, η «λουτροφορία». Από την κρήνη Καλλιρόη, κοντά στον Ιλισό, έφερναν οι φίλες της νύφης το νερό για να την πλύνουν, µέσα σε µεγάλες λουτροφόρες. Ένα µικρό αγόρι παίζει τον αυλό µπροστά στην συνοδεία. Το πρωί της ηµέρας του γάµου στόλιζαν την νύφη, υπό την διεύθυνση της «νυµφευτρίας», η οποία κατά κάποιο τρόπο ήταν η κυρία επί των τιµών. Πάνω σε έδρανο κάθεται η νύφη στολισµένη µε το περιδέραιο και τα βραχιόλια της. Στο σπίτι του πατέρα της νύφης προσφέρονταν το γαµήλιο γεύµα. Στο γάµο οι άντρες και οι γυναίκες τρώγανε µαζί. Επίσης τότε γίνονταν και οι θυσίες στους προστάτες του γάµου θεούς, όπου και επισφραγίζονταν και η πράξη του γάµου. Μετά το τέλος του γεύµατος η νύφη, που µέχρι στιγµής ήταν καλυµµένη µε το πέπλο της, αποκαλύπτεται. Είναι µια επίσηµη ώρα τα «ανακαλυπτήρια», καθώς λέγονταν, και ο γαµπρός µε τους συγγενείς του πρόσφεραν τότε τα ανακαλυπτήρια δώρα στην νύφη. Κατόπιν αναχωρούν όλοι σε ποµπή για το σπίτι του γαµπρού. Η νύφη κρατά σύµβολα της οικιακής της εξουσίας, ένα κόσκινο, ένα γουδοχέρι και µια σχάρα, τα οποία, όταν φτάσει στο νέο σπίτι, θα κρεµάσει στην πόρτα του συζυγικού θαλάµου. Μια εύθυµη συνοδεία τους ακολουθείς κρατώντας δάδες. Το σπίτι του γαµπρού όχι µονάχα ανακαινιζόταν και επιπλωνόταν µε νέα έπιπλα αλλά πολύ συχνά χτίζονταν και καινούριες αίθουσες και κτίρια. Στολισµένο πια είναι έτοιµο να υποδεχτεί τη νύφη και τον γαµπρό. Στο γάµο οι άντρες και οι γυναίκες έτρωγαν µαζί, αλλά οι γυναίκες δεν ξάπλωναν στα κρεβάτια, µα κάθονταν σε καθίσµατα, στην απέναντι άκρη απ αυτή που είχαν καταλάβει οι άντρες. Στις συζητήσεις όµως, έπαιρνε µέρος όλος ο κόσµος.

7 EΓΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΟΣ ΒΙΟΣ Στην σηµερινή κοινωνία στόχος του γάµου είναι η συνταύτιση ψυχική και συναισθηµατική των συζύγων (κοινωνία του βίου). Στην αρχαιότητα όµως σκοπός του γάµου είναι η τεκνοποιία. Αποτέλεσµα αυτής της λογικής είναι και ο θεσµός της επικλήρου: η κόρη ενός ανδρός που θα πεθάνει χωρίς να έχει άρρενες υιούς, θα νυµφευθεί τον πλησιέστερο συγγενή του πατέρα της για να δώσει τον πολυπόθητο υιό στον νεκρό. Μετά τον γάµο της η Αθηναία αφιερώνεται στο σπίτι της για όλη της την ζωή. Τρία είναι τα βασικά καθήκοντά της 1) να δώσει παιδιά στην οικογένειά του συζύγου της και να τα αναθρέψει, 2) να εκτελεί τις οικιακές εργασίες, 3) να παρακολουθεί το υπηρετικό προσωπικό. Στο σπίτι ενός αθηναίου πολίτη το µικρό κορίτσι µεγάλωνε µε τη φροντίδα µιας τροφού και περνούσε το µεγαλύτερο µέρος του χρόνου του στα γυναικεία διαµερίσµατα, τον γυναικωνίτη, όπου συνήθως οι µητέρες µεγάλωναν τα παιδιά τους και ασχολούνταν µε την υφαντική. Στην παιδική ηλικία παρατηρείται ότι δεν στερείται τίποτα, έχοντας τα ίδια προνόµια µε τα αγόρια και σε συµπεριφορές µε τους µεγάλους, αλλά και σε παιχνίδια µεταξύ τους. Μπορούσε να παίξει µε πάνινες κούκλες, δερµάτινες βαρκούλες ή σπιτάκια, µαϊµουδάκια από άργιλο, αµαξάκια, κουδουνίστρες και άλλα. Μεγαλώνοντας µάθαινε, από τη µητέρα της, τα απαραίτητα για να διευθύνει το σπίτι της, δηλαδή να διαβάζει, να γράφει,

8 να πλέκει, να υφαίνει, να κεντάει, να µαγειρεύει και να παίζει διάφορα µουσικά όργανα. εν υπήρχε καµία καθορισµένη µέθοδος αγωγής των κοριτσιών. Η µητέρα τούς µετέδιδε τις γνώσεις της, αυτές βέβαια που είχε. Με αυτόν τον τρόπο η γυναίκα προετοιµαζόταν να γίνει καλή νοικοκυρά, να δίνει εργασία στους δούλους και να γίνει καλή µητέρα. Ο Αθηναίος δεν κρατούσε τη γυναίκα κλειδωµένη στο σπίτι, αλλά ολόκληρο το σύστηµα της αθηναϊκής κοινωνικής ζωής έδειχνε στη σύζυγο ότι η θέση της είναι στο σπίτι και ότι ο χώρος όπου θα περνούσε τη ζωή της τελειώνει µπροστά στην εξώθυρα. Έξω έβγαινε σπανιότατα, πάντα για συγκεκριµένο σκοπό, οπωσδήποτε µε τη συνοδεία υπηρέτριας, ή ευνούχου, ή συγγενή, και ποτέ για ψώνια, µια και η δουλειά αυτή προοριζόταν αποκλειστικά για τους δούλους. Τα νέα κορίτσια έβγαιναν στην πόλη συνοδευόµενα πάντα από τους γονείς ή από άλλα ηλικιωµένα πρόσωπα, αλλά και τότε µόνο για να πάρουν µέρος στις µεγάλες θρησκευτικές τελετές, σε µια κηδεία ή να πάνε στο ναό. Μια απ τις νόµιµες δικαιολογίες εξόδου για τη γυναίκα ήταν η µετάβαση στο θέατρο, αλλά µόνο για να παρακολουθήσει παράσταση τραγωδίας, γιατί οι κωµωδίες µε τη χοντρή και αθυρόστοµη σάτιρά τους, αποτελούσαν θέαµα και ακρόαµα αποκλειστικά αντρικό. Για την τήρηση της ανδροκρατικής νοµοθεσίας τους, οι Αθηναίοι θεσµοθέτησαν τους γυναικονόµους, ένα συνδυασµό αστυνοµικών και δικαστών, που έργο τους ήταν να εποπτεύουν την καλή διαγωγή των γυναικών και να επιβάλλουν τιµωρίες στις παραβάτριες. Ωστόσο, ο νόµος του Σόλωνα για τον ουσιαστικό εγκλεισµό των γυναικών δεν εφαρµόστηκε µετά το θάνατό του, τουλάχιστον κατά γράµµα, αντίθετα από έναν

9 αριθµό άλλων. Οι γυναίκες των κατώτερων εισοδηµατικών τάξεων, από την αρχή κιόλας, τον αγνόησαν, ενώ οι πλούσιες, µε τον καιρό, βρήκαν κι αυτές τον τρόπο να τον µετατρέψουν µάλλον σε κανόνα καλής συµπεριφοράς, που µε ποικίλα προσχήµατα παραβιαζόταν όλο και πιο συχνά. Άλλωστε θα πρέπει να επισηµανθεί ότι οι αντιλήψεις αυτές δεν στρέφονταν κατά των γυναικών, αλλά κατά της µητέρας, της συζύγου και της κόρης ενός αξιοπρεπή πολίτη. Με λίγα λόγια η γυναίκα στον αρχαίο ελληνικό κόσµο έπρεπε να είναι σεµνή, όµορφη και υγιής, προκειµένου να συµβιβάζεται µε τα πρότυπα µιας ανδροκρατικής κοινωνίας. Ακόµα και στην τέχνη είναι δυνατόν να παρατηρήσει κανείς ότι από την αρχαϊκή περίοδο ως και το τέλος περίπου της κλασικής περιόδου όπου το θηλυκό κορµί απελευθερώνεται, η γυναίκα -ιδιαίτερα στη γλυπτική- παρουσιάζεται ευπρεπώς ενδεδυµένη, ενώ αποφεύγεται η έµφαση στα χαρακτηριστικά του φύλου. ΙΑΖΥΓΙΟ ΕΚΤΡΩΣΗ - ΤΑΦΗ ικαίωµα διαζυγίου παραχωρούσε ο νόµος, τόσο στον άνδρα όσο και στη γυναίκα, αλλά µε έκδηλη ευνοϊκή µεταχείριση του πρώτου. Γιατί ενώ ο σύζυγος είχε ουσιαστικά το δικαίωµα να διώξει απλώς τη γυναίκα του, επικαλούµενος έναν οποιοδήποτε λόγο, η σύζυγος δεν µπορούσε να υποβάλλει γραπτή αίτηση διαζυγίου στο δικαστή, παρά µονάχα επικαλούµενη σωµατικές κακώσεις σε βάρος της από τον άνδρα της. Ακόµη, έστω κι αν το διαζύγιο της δινόταν, η κοινή γνώµη, όχι µόνον δεν της έδειχνε συµπάθεια, αλλ αντίθετα τη στραβοκοίταζε. Το µοναδικό αµυντικό όπλο ουσίας που απέµενε στη σύζυγο ήταν οικονοµικό: η προίκα της, που από το νόµο της ανήκε, κι ο άντρας της δεν ήταν παρά ο διαχειριστής της στα χρόνια του έγγαµου βίου. Σε περίπτωση διαζυγίου, η περιουσία της γυναίκας επέστρεφε αυτόµατα σ αυτόν που την είχε προικίσει. Έτσι, πολλοί άνδρες, κάτω από το φόβο της απώλειας µιας περιουσίας που λυµαίνονταν ανεξέλεγκτα, έδιναν τόπο στην οργή και συνέχεια στο γάµο τους. Μια άλλη δυνάστευση της γυναίκας στην αρχαία Αθήνα είναι το δικαίωµα του ανδρός να εξαναγκάσει την γυναίκα του να προβεί σε έκτρωση, όταν έκρινε πως για διάφορους λόγους ένα νέο παιδί περίττευε στην οικογένεια. Μπορούσε να την εξαναγκάσει να θανατώσει το νεογέννητο πράγµα που γίνονταν µε αποκρουστική συνέχεια για τα κορίτσια. Το παράξενο είναι ότι κανείς αρχαίος φιλόσοφος δεν ύψωσε την φωνή του ενάντια σε αυτό το αποτρόπαιο έθιµο που γίνονταν σε όλη την Ελλάδα εκτός από την

10 Θήβα. Αντίθετα τόσο ο Αριστοτέλης όσο και ο Πλάτων συνιστούσαν την έκτρωση ως µέσω ενάντια στον υπερπληθυσµό των πόλεων, όπως επίσης συνιστούσαν και την έκθεση (τοποθέτηση πάνω σε σορό από σκουπίδια και πώληση ως σκλάβου). Στους µετέπειτα αιώνες, όταν οι ρωµαϊκές λεγεώνες κατέβηκαν στην Ελλάδα, έγινε αντιληπτό το εσφαλµένο της θεωρίας αυτής, που είχε στο µεταξύ µειώσει ή κρατήσει στάσιµο τον πληθυσµό των αρχαίων πόλεων. Ακόµη και µετά το θάνατό της η γυναίκα δεν έπρεπε να προκαλεί την προσοχή του ανδρικού πληθυσµού. Της νεκρής της κάλυπταν το πρόσωπο, ο άντρας, ο αδελφός, η αδελφή ή ο γιος µε ένα πανί. Οι γυναίκες θα πλύνουν το νεκρό σώµα µε ζεστό νερό, θα το αλείψουν µε αρωµατικά έλαια, θα το ντύσουν και θα το καλύψουν µε ένα σεντόνι λευκό. Μετά από ένα µερόνυχτο στο σπίτι κοντά στους συγγενείς, θα ακολουθούσε η νεκρική ποµπή προς το κοιµητήριο πριν την ανατολή του ήλιου. Το φέρετρο ήταν πήλινο και τοποθετούσαν επίσης και διάφορα αγγεία, όπως και ένα οβολό στο στόµα της για να πληρώσει το Χάροντα να την περάσει από το ποτάµι της Στυγός στον κάτω κόσµο. εν επιτρέπονταν στον τάφο της να αναγερθεί το άγαλµά της, ενώ το άγαλµα του άνδρα ηρωοποιηµένου υψώνονταν συνηθέστατα επί του µνήµατος. Μάλιστα αρχικά τα επιτύµβια ανάγλυφα παρίσταναν µόνο άνδρες. ΓΥΝΑΙΚΩΝΙΤΗΣ Είναι το ιδιαίτερο µέρος του οίκου που προορίζεται για την κατοικία των γυναικών. Λέγονταν και : γυναικών, γυναίκειον, γυναικωνίτης, γυναικίτης, γυναικηΐη. Τον 5 ο αιώνα π.χ. στην πόλη κυριαρχούσε ο κανόνας της µονώροφης κατοικίας, µολονότι µερικά σπίτι τον παραβίαζαν. Οι περισσότερες προσόψεις ήταν τυφλές, αφού τα δωµάτια έβλεπαν σε εσωτερικές αυλές, για την προστασία των γυναικών από τα αδιάκριτα βλέµµατα. Από άποψη της ιστορίας της τέχνης, ο καθορισµός ενός ενιαίου αρχιτεκτονικού τύπου γυναικωνίτη ως ενδιαιτήµατος καθίσταται αδύνατος, δεδοµένου ότι η θέση των γυναικείων διαµερισµάτων στο σύνολο του οίκου εξαρτήθηκε, όπως ήταν φυσικό, από τον τύπο του οικήµατος που επικρατούσε στις διάφορες εποχές και κοινωνικές τάξεις της ελληνικής αρχαιότητας. Η πρώτη διάκριση του γυναικωνίτη από το λοιπό οίκηµα ξεκίνησε την εποχή του Οµήρου και διαφωτίζεται από τις αναφορές του Οµήρου και τις αρχαιολογικές ανασκαφές στην Κνωσό, στην Τίρυνθα, στην Τροία κλπ. Γενικό γνώρισµα του γυναικωνίτη σε όλες τις

11 εποχές είναι ότι βρίσκεται πάντοτε στο βάθος του οίκου. Αυτό γίνεται για δύο λόγους: για την φύλαξη των γυναικών και για την ασφαλή αποθήκευση σε αυτόν κάθε πολύτιµου θησαυρού, τροφίµων κλπ., διότι πλην της παραµονής των γυναικών, ο γυναικωνίτης χρησιµοποιούνταν και ως θησαυροφυλάκιο. Στο ανάκτορο της Ιθάκης χρυσός και χαλκός συσσωρεύονται στο θάλαµο µαζί µε το κρασί και το έλαιο. Η ιδέα του χωρισµού των γυναικών από τους υπόλοιπους άρρενες κάτοικους του σπιτιού έχει αρχής τις παλιότερες εποχές. Στον ελληνικό γυναικωνίτη αυτή η αντίληψη είναι εµφανέστατη. Ο γυναικωνίτης αποτελεί κατά κάποιο τρόπο φυλακή της γυναίκας. Είναι για την οικοδέσποινα εργαστήριο, τόπος ανάπαυσης και αίθουσα καλλωπισµού ταυτόχρονα. Μόλις κατά την ελληνορωµαϊκή περίοδο χαλαρώνεται ικανά ο περιορισµός αυτός της γυναίκας και ο γυναικωνίτης χάνει την κυρίαρχη θέση του στην ζωή της γυναίκας. ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ ΤΥΠΟΣ, ΚΟΜΜΩΣΗ, ΑΜΦΙΕΣΗ, ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ Μέσα από τη σµίλη των γλυπτών κι από το χρωστήρα των ζωγράφων, οι γυναίκες της αρχαίας Αθήνας µας παρουσιάζονται µε τρία διαφορετικά πρόσωπα: τα απλά και αξιοπρεπή πλάσµατα που φιγουράρουν στις επιτύµβιες στήλες, τα χαριτωµένα και σπιρτόζικα θηλυκά που στολίζουν τα αγγεία, και οι ασύγκριτες καλλονές των αγαλµάτων. Οπωσδήποτε πρέπει να έχουµε υπόψη πως οι καλλιτέχνες της αρχαιότητας, ιδίως οι γλύπτες, διάλεγαν για µοντέλα τους τις ωραιότερες γυναίκες. Ο µέσος όρος της Αθηναίας βρισκόταν κάπως πιο κάτω από τα καλλιτεχνικά πρότυπα που επέζησαν και έφτασαν ως τις µέρες µας. Καθώς οι Αθηναίοι έτρεφαν ιδιαίτερη αδυναµία για το κάλλος, δεν είναι

12 περίεργο που οι γυναίκες τους προσπαθούσαν να τους συγκινήσουν ποντάροντας στο ευαίσθητο αυτό σηµείο. Γενικά η γυναικεία φιλαρέσκεια θεωρούνταν από τους άνδρες σαν κάτι απόλυτα φυσικό, παρόλο που µερικοί σατιρικοί την ειρωνεύτηκαν. Επειδή ο ελληνικός τύπος γυναίκας ήταν µελαχρινός, και οι άνθρωποι συνηθίζουν να αποζητούν ό,τι τους λείπει, στην Αθήνα τα ξανθά µαλλιά είχαν µεγάλη πέραση. Γι αυτό και αρκετές γυναίκες κατασκεύαζαν µόνες τους, µε βαφές, µια χρυσοειδή κόµην, πράγµα που διατηρήθηκε κι αργότερα, στους ελληνιστικούς χρόνους. Οι κοµµώσεις ήταν ποικίλες, χαριτωµένες και φροντισµένες: µαλλιά δεµένα πίσω µε κορδέλα (άµβυκας ή σφενδόνη), κότσος στην κορυφή του κεφαλιού (κόρυµβος), κοντές αφέλειες στο µέτωπο, µπούκλες, πλεξίδες, κλπ. Στις ελεύθερες γυναίκες το κοντό µαλλί ήταν ένδειξη πένθους ή αναγνώριση γηρατειών. Οι δούλες είχαν πάντοτε τα µαλλιά τους κοµµένα κοντά. Την αµφίεση των γυναικών αποτελούσαν, όπως και των ανδρών, ο χιτών και το ιµάτιον, µόνο που ο γυναικείος χιτών λεγόταν εσθής και ήταν µακρύτερος από τον ανδρικό, φτάνοντας ως τα πόδια (ποδήρης), πιο πολύπτυχος και συχνά κοντοµάνικος, που κουµπωνόταν στους ώµους. Η Αθηναία, βγαίνοντας από το σπίτι, φορούσε επιπλέον το ιµάτιον ή αµπεχόνιον που συχνά ανέβαινε πάνω από τον τράχηλο και της σκέπαζε το κεφάλι µε ένα είδος κουκούλας. Η γυναικεία εσθής ήταν αρχικά λευκή, αλλά µαζί µε την ευηµερία και την εισβολή των ασιατικών τρόπων εισέβαλαν στην Αθήνα και τα χρώµατα. Φορούσαν επίσης την κυπασσίδα, κοµψότατο ηµίπαλτο που κούµπωνε µπροστά, και οι πλουσιότερες τον πέπλον, που ήταν το ωραιότερο γυναικείο ένδυµα, αφού µε αυτό έντυναν και την Αθηνά, την ηµέρα των Παναθηναίων. Μιλώντας για την αµφίεση πρέπει να σηµειώσουµε ότι τα περισσότερα υφάσµατα, ακόµα και στην βιοµηχανική ακµή της Αθήνας παράγονταν στο σπίτι από της γυναίκες. Μόνο ο πιο πολυτελής ρουχισµός βγαίνει από τα εργαστήρια, ή εισάγεται από το εξωτερικό. Τα καλλυντικά του προσώπου ξεκίνησαν από τους ανατολικούς λαούς και από κει τα πήραν αργότερα οι Ελληνίδες. Τα υλικά που χρησιµοποιούσαν ήταν ποικίλα, όπως και σήµερα, και τα αποτελέσµατα ικανοποιούσαν πλήρως την φιλαρέσκεια της Αθηναίας και τις αισθήσεις των ανδρών. Ανάλογης ποικιλίας ήταν και τα κοσµήµατα: βραχιόλια στα µπράτσα (έλικες ή ψέλλια), περισφύρια ή χρυσαί πέδαι πάνω από τους αστραγάλους, περιδέραια ή όρµοι στον τράχηλο και το στήθος, σκουλαρίκια στα αυτιά (ελλόβια ή έρµατα ή ενώτια), κ.ά.

13 ΠΑΛΛΑΚΙ ΕΣ ΚΑΙ ΟΥΛΕΣ Εκτός από τις νόµιµες συζύγους στην αρχαιότητα υπήρχαν και άλλες κατηγορίες γυναικών, µε τις οποίες σχετίζονταν οι Αθηναίοι. Σύµφωνα µε τον Αθηναϊκό νόµο του π.χ. ο γάµος Αθηναίου µε γυναίκα της οποίας ο πατέρας δεν είχε πολιτικά δικαιώµατα ήταν παράνοµος. Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβληµα ο Αθηναίος επιτρεπόταν να έχει µια ηµινόµιµη σχέση, ελεύθερο δεσµό, παράλληλα µε τον γάµο, την παλλακεία. Οι παλλακίδες συνδεόταν ερωτικά µε τον σύζυγο της Αθηναίας αλλά δεν είχαν καµιά νοµική κατοχύρωση από τον σύντροφο της Αθηναίας. Της περισσότερες φορές η Αθηναία ήταν υποχρεωµένη να ανέχεται την παρουσία της ακόµα και µέσα στο σπίτι της. Αυτό όµως δεν αποτελούσε µοιχεία για τον Αθηναίο πολίτη, αφού η µόνη µορφή µοιχείας που ήταν κατακριτέα ήταν η σύναψη ερωτικής σχέση µε την σύζυγο ενός άλλου Αθηναίου πολίτη. Αντίθετα αν η σύζυγος απατούσε τον σύζυγο της τότε τιµωρούνταν αυστηρά. Ένας Αθηναίος ρήτορας αναφέρεται στην έκταση του «προβλήµατος» της εποχής του: «Έχοµε τις παλλακίδες για την απόλαυση και τις συζύγους για να µας δίνουν νόµιµα τέκνα και να είναι πιστοί φύλακες του οίκου». Εκτός από τις Αθηναίες και τις παλλακίδες στην Κλασική Αθήνα, υπήρχαν και πολυάριθµες δούλες (κυρίως αιχµάλωτες πολέµου) που είχαν µόνο οικιακές δραστηριότητες και χρησιµοποιούνταν ως υπηρέτριες ή ως εργάτριες, παράγοντας κάποια προϊόντα που θα µπορούσαν να πουληθούν στην αγορά. εν µπορούσαν να παντρευτούν χωρίς την άδεια του αφέντη τους, που τις είχε αγοράσει και στον οποίο ανήκαν εξ ολοκλήρου. Αυτός είχε την δυνατότητα να τις πάρει για ένα βράδυ στο κρεβάτι του ή να τις παραχωρήσει στους φίλους του, µιας και δεν είχαν καµιά µορφή ελευθερίας, αφού νοικιάζονταν, πουλιόνταν, αγοράζονταν σύµφωνα µε τις περιστάσεις. Αλλά µπορούσαν όµως να ελευθερωθούν µόνο µε την εύνοια του ιδιοκτήτη τους. ΕΤΑΙΡΕΣ ΚΑΙ ΠΟΡΝΕΣ Ο εταιρισµός, µια άλλη µορφή διαφυγής του άνδρα από τη θεσµοθετηµένη µονογαµία, ήρθε στην Αθήνα από την Ιωνία, ριζώνοντας και σ αυτήν και σε όλες τις ελληνικές πόλεις. Επειδή οι σύζυγοι-νοικοκυρές και οι παλλακίδες-υπηρέτριες δεν είχαν σχεδόν καθόλου µόρφωση τον 5ο αιώνα και δεν ήταν οι καταλληλότερες για συζητήσεις περί φιλοσοφίας, πολιτικής, τέχνης κ.ά. επικρατούσε η τάση της αναζήτησης στην εξωσυζυγική σχέση ενός αρµονικού συνδυασµού ερωτικής, πνευµατικής και ψυχικής

14 έλξης. Κατά βάση ο εταιρισµός ήταν µια εµπορική συναλλαγή πάνω στη γυναικεία σάρκα, σαν την κοινή πορνεία, αλλά πολύ ανώτερης κλάσης απ αυτήν. ιότι η εταίρα, αντίθετα απ ό,τι συνηθίζεται µε την πόρνη, είναι µια γυναίκα µε µόρφωση και µε πνευµατική, καλλιτεχνική, αισθητική καλλιέργεια, που µπορεί άφοβα να συναναστραφεί την αρσενική διανόηση, αλλά και να διαλέξει όποιον εκείνη θέλει για την κλίνη της, αφού ανταµειφθεί για τα θέλγητρά της µε πλούσια δώρα. Οι γυναίκες αυτές ζούσαν εξολοκλήρου από την γενναιοδωρία των εραστών τους και είχαν την δυνατότητα να διαχειρίζονται µόνες τους τα εισοδήµατα τους κινητά ή ακίνητα. Ήταν ελεύθερες να δεχτούν όποιον ήθελαν στο σπίτι τους του οποίου είχαν και την πλήρη κατοχή, έβγαιναν έξω ελεύθερα και µπορούσαν να παρευρίσκονται σε µέρη προορισµένα µόνο για άνδρες. Η απόκτηση χρηµάτων έδωσε δύναµη, ανεξαρτησία και ελευθερία στην εταίρα που µπορούσε να µιλήσει στους άνδρες χωρίς δισταγµούς. Μελετώντας λοιπόν τις διάφορες κατηγορίες γυναικών στην Αρχαία Ελλάδα συµπεραίνουµε ότι η µόνη ανεξάρτητη γυναίκα της αρχαιότητας ήταν η εταίρα, µιας και ήταν η µόνη που κατείχε το προνόµιο της ιδιοκτησίας και της διαχείρισης της περιουσίας της. Ήταν δηλαδή ελεύθερη να διαθέτει τον εαυτό της όπως ήθελε και σε όποιον ήθελε χωρίς να πρέπει να λογοδοτήσει σε κανένα. Την ανεξαρτησίας αυτή της εταίρας είναι σίγουρο ότι δεν µπορούσε να την έχει καµία από τις άλλες κατηγορίες γυναικών (Αθηναία, παλλακίδα, δούλα) αφού όλες τους ήταν υπό κηδεµονία ακόµα και στα γεράµατα τους. Είναι βέβαιο όµως ότι η εταίρα δεν είχε κοινωνική αποδοχή, όπως η νόµιµη σύζυγος, και η

15 οικονοµική συντήρηση του οίκου της εξαρτιόταν από τις ''δωρεές'' των φίλων της που τις περισσότερες φορές όµως δεν ήταν ευκαταφρόνητες. Μερικές έγιναν πολύ γνωστές, όπως η Θαργηλία, η οποία έπαιξε στην Αθήνα ρόλο πράκτορα των Περσών και παρέσυρε πολλούς στον Μηδισµό. Η Φρύνη µετά την καταστροφή των Θηβών, πρότεινε στους Θηβαίους να ανοικοδοµήσει την πόλη µε δικά της χρήµατα αρκεί να αναγράφονταν αυτό σε µια επιγραφή. Οι Θηβαίοι δεν δέχθηκαν διότι το θεώρησαν προσβλητικό. Η Θαΐς έσπρωξε τον Μέγα Αλέξανδρο στην πυρπόληση των ανακτόρων της Περσέπολης. Πολλοί τις ερωτεύονται µε πάθος, όχι για µια νύχτα, αλλά για µια ζωή. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση είναι ο βαθύς συναισθηµατικός δεσµός του Περικλή µε τη εταίρα Ασπασία, για την οποία χώρισε τη γυναίκα του, απέκτησε ένα πλήθος φανατικούς εχθρούς και τερµάτισε πιο γρήγορα και λιγότερο ένδοξα την πολιτική σταδιοδροµία του. Στην ελληνική αρχαιότητα, το φαινόµενο της πορνείας σε ορισµένες πόλεις ήταν ενίοτε περιστασιακό και χωρίς ανταλλάγµατα, αλλά σε άλλες αποτελούσε πηγή εισοδήµατος. H πορνεία λειτουργούσε, σε µεγάλο βαθµό, ως ρυθµιστής των ανικανοποίητων και επιθετικών σεξουαλικών ορµών, προς προστασία της κοινωνικής τάξης, διότι κρατούσε π.χ. τους ακόµη άγαµους µακριά από τις θυγατέρες και τις συζύγους των αστών. Οι πόρνες, πολύ συχνά ήταν δούλες (υπηρέτριες, αυλητρίδες, χορεύτριες), απαραίτητη συντροφιά στα συµπόσια, όπου ενδεχοµένως να προέκυπτε η προώθησή από τον κύριό τους στην αγκαλιά κάποιων από τους συµµετέχοντες. Σε οικονοµικό επίπεδο, ήταν δυνατό να αγοράσει κάποιος δούλες µε αποκλειστικό σκοπό να τις προωθήσει στην πορνεία και να κερδίζει τη ζωή του µε τον τρόπο αυτό. Στον Πειραιά, στους δυο αιώνες της αθηναϊκής ηγεµονίας, τα πλήθη των ξένων ναυτικών και των βιαστικών ταξιδιωτών οδήγησαν ορισµένους στην ιδέα να αποκοµίσουν κέρδη από την εκµετάλλευση της πορνείας. Εκτός όµως από την αγορά δούλων, πηγή προµήθειας κοριτσιών προορισµένων για την πορνεία ήταν και ο θεσµός της έκθεσης. Η έκθεση των νεογέννητων είναι συχνά µια ανάγκη για τις οικογένειες µε πολύ ταπεινά έσοδα. Για τους φτωχότερους, τα κορίτσια ήταν συχνά επιβαρυντικά µέλη για την οικογένεια, λόγω του φόβου για τα έξοδα της προίκας, και έτσι τα απειλούσε η έκθεση συχνότερα από τα αγόρια. Αυτό σήµαινε συνηθέστερα ότι τα περίµενε η τύχη της πορνείας, αφού πολλά από αυτά τα κοριτσάκια µαζεύονταν από τους δουλεµπόρους στους δρόµους όπου οι γονείς τους τα εγκατέλειπαν µόλις γεννιούνταν. Στην Αθήνα, η γνωστότερη συνοικία µε πλήθος πορνείων ήταν ο Κεραµεικός, χώρος εργασίας των αγγειοπλαστών και συνοικία µε αρκετή κίνηση. Όλοι εκείνοι που τα πενιχρά τους µέσα δεν τους επέτρεπαν να χαρούν στο σπίτι τους, όπως οι πλουσιότεροι,

16 εταίρες πολυτελείας, οδηγούνταν στη συνοικία του Κεραµεικού για να αναζητήσουν την ερωτική διασκέδαση. Βεβαίως η πορνεία στην Αθήνα δεν ασκείτo µόνο στους οίκους που θέσπιζε το Κράτος, υπό την εποπτεία και προστασία επίσηµων αξιωµατούχων και µε κανονική καταβολή των οφειλών στο ηµόσιο Ταµείο, αλλά επιπλέον, πολλά µικροεπαγγέλµατα που ασκούσαν γυναίκες (όπως οι ανθοπώληδες της Αγοράς), γίνονταν προκάλυµµα των σεξουαλικών υπηρεσιών προς τους περαστικούς, στην Αθήνα και τον Πειραιά. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Σήµερα, που ο πολιτισµός της κλασικής Αθήνας µας είναι πέρα για πέρα γνωστός και µελετηµένος σε όλες του τις λεπτοµέρειες, εκείνο που προβάλλει σαν θεµελιακό στοιχείο του είναι ο «αρσενικός» χαρακτήρας του, µε τη γυναίκα, ουσιαστικά, στη θέση της σκλάβας και µε τη δηµόσια ζωή να κινείται ανάµεσα σε δύο πόλους, τον πόλεµο και την πολιτική. Γι αυτό κι ο πολιτισµός αυτός, που στάθηκε ο πυρήνας του «ελληνικού θαύµατος», από την πλευρά της ανθρώπινης υπόστασης των µελών του δεν µπορεί παρά να θεωρηθεί µονόπλευρος, αφού ως ένα σηµείο δεν πραγµατοποιεί την ιδανική εκείνη «αρµονία», που αποτελούσε το καύχηµα του µέσου Αθηναίου. Η αληθινή εικόνα της Αθηναίας του «χρυσού αιώνα» προβάλλει µέσα από την απελπισµένη κραυγή που ο φεµινιστής Ευριπίδης αφήνει να ξεφύγει από τα χείλη της Μήδειας: Σίγουρα από τα πλάσµατα που χουν ζωή και γνώση, εµείς οι γυναίκες είµαστε τα πιο άθλια, έτσι που απ ανάγκη, καθώς ο πλειοδότης αγοράζει σύζυγο, αγοράζουµε και του κορµιού µας κύριο.

17 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Κ. Μ. ΚΟΛΟΜΠΟΒΑ Ε. Λ. ΟΖΕΡΕΤΣΚΑΪΑ: Η καθηµερινή ζωή στην Αρχαία Ελλάδα, Αθήνα 1989 (Εκδ. ηµ. Ν. Παπαδήµα) ΚΑΡΖΗΣ Θ.: Η γυναίκα στην αρχαιότητα, Αθήνα 1987 (Εκδόσεις Φιλιππότη) HARDWICK LORNA: Κοινωνική ιστορία της Αρχαίας Αθήνας, Αθήνα 1985 (Π. Κουτσουµπός Α.Ε.) MACDOWELL M. DOUGLAS: Το ίκαιο στην Αθήνα των κλασικών χρόνων, Αθήνα 1988 (Εκδ. ηµ. Ν. Παπαδήµα)

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Εργασία στο μάθημα της Ιστορίας Κωνσταντίνος Μάριος Λιώσης και Άρης Παπαντωνίου Α Λυκείου Μάρτιος 2014 Η Γυναίκα στη Αρχαία Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Τ Ο Μ ΑΘ Η Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ι Μ Ε Ν Ω Ν Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Γάμος ονομάζεται η τελετή με την οποία συνιστάται και αναγνωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου 1 Το δικαίωμα συμμετοχής: Αποτελούσε προνόμιο όλων των ελεύθερων πολιτών που είχαν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλ. βρίσκονταν στην ηλικία τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Οι κοινωνικοί θεσμοί αποτελούν για κάθε κοινωνία το βασικότερο ίσως συστατικό στοιχείο της. Η δομή τους, οι λειτουργίες που επιτελούν και οι κοινωνικοί ρόλοι που απορρέουν απ' αυτούς

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο 1 Πέµπτο µέρος Η συνέχεια από το προηγούµενο Στην αρχική αραβική περίοδο, τώρα, οι αστρολόγοι έµοιαζαν όντως να προσκολλώνται σ αυτήν τη διάκριση, αλλά σε κάποιο σηµείο στην πορεία, κατά το τέλος της αραβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Αρχαϊκή εποχή: o 6 ος αι. π.χ. Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης: Εποχή του Χαλκού

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή. Η καθημερινή της γυναίκας και του άντρα Η Κυριακή της γυναίκας και του άντρα Αγόρια κορίτσια. Η θέση της γυναίκας σήμερα.. Επίλογος Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Η θέση της γυναίκας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas Την Πέμπτη 26/3/15 η SAPT Hellas επισκέφτηκε το σχολείο μας. Η Sapt είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση η οποία μαζεύει αδέσποτα σκυλιά και τα φροντίζει. H φιλοζωική ομάδα του σχολείου μας, που οργάνωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Οκτώβριος 2010 Η 17χρονη σήμερα Α, δημοσιεύει,

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7 Μια μαύρη δεκαετία για την ανθρωπότητα καθώς ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι στο προσκήνιο. Η επιβίωση του ανθρώπου είναι πιο

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

37η ιδακτική Ενότητα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΚΑΙΟ) Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

37η ιδακτική Ενότητα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΚΑΙΟ) Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 37η ιδακτική Ενότητα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕ ΧΕΕΙ ( ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΓΑΜΟ - ΧΕΕΙ ΥΖΥΓΩΝ - ΙΑΖΥΓΙΟ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις τις οικογενειακές σχέσεις είναι ενδιαφέρουσα η αναφορά και σύγκριση των νοµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22767&subid=2&pubid=32620948

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22767&subid=2&pubid=32620948 Page 6 of 11 Eντελώς διαφορετική εικόνα για την οικονομική κατάσταση του συγχωριανού τους βουλευτή Γιάννη Ανδριανού, στενού συνεργάτη ως πρόσφατα του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, είχαν μέχρι προχθές

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Η φιλοξενία - ετυμολoγικά από το ρήμα «φιλώ (=αγαπώ) + ξένος» - αναφέρεται στην πράξη της περίθαλψης και φροντίδας ενός ξένου στο σπίτι κάποιου. Ήταν θεσμός για τους αρχαίους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/01/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Περίληψη Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική κυβέρνηση έχει υποσχεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Και τα τέσσερα κτίρια της Εποχής 1 της επέκτασης μπορούν να ανακαινιστούν. Η ιδιότητα

Και τα τέσσερα κτίρια της Εποχής 1 της επέκτασης μπορούν να ανακαινιστούν. Η ιδιότητα Η επέκταση αυτή εισάγει κάποια νέα στοιχεία ώστε να εμπλουτίσει το βασικό παιχνίδι. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξεχωριστά ή σε οποιονδήποτε συνδυασμό. Πεμπτοσ Παικτησ Προφητειεσ Ξύλινα κομμάτια για πέμπτο

Διαβάστε περισσότερα