Θέµα: Η ζωή και ο ρόλος των γυναικών στην αρχαία Αθήνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θέµα: Η ζωή και ο ρόλος των γυναικών στην αρχαία Αθήνα"

Transcript

1 2ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Β ΤΜΗΜΑ 2 Εργασία στα Αρχαία Ελληνικά Θέµα: Η ζωή και ο ρόλος των γυναικών στην αρχαία Αθήνα Εισηγητές: Αλέξανδρος Κεραµίδας, Κωνσταντίνος ογέας, Μυρτώ Γκούβη Υπεύθυνη καθηγήτρια: έσποινα Κυριακάκη ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

2 Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή 2. Νοµική υπόσταση της γυναίκας 3. Γάµος 4. Έγγαµος και δηµόσιος βίος 5. ιαζύγιο - Έκτρωση 6. Ταφή 7. Γυναικωνίτης 8. Γυναικείος τύπος, κόµµωση, αµφίεση, στολισµός 9. Παλλακίδες και δούλες 10. Πόρνες και εταίρες 11. Επίλογος 12. Βιβλιογραφία

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κάνοντας µια αναδροµή στο παρελθόν θα µελετήσουµε την ζωή και τον ρόλο της γυναίκας στην Αρχαία Ελλάδα. Είναι προτιµότερο να εξετάσουµε την θέση που κατείχε η γυναίκα στην αθηναϊκή κοινωνία της Κλασικής Εποχής, µιας και από τις ιστορικές πηγές που διαθέτουµε µπορούµε να συµπεράνουµε ποια ήταν η ζωή και ρόλος της στην Κλασική Αθήνα. Η Αθήνα, για περισσότερο από δυο αιώνες, αποτελούσε κυρίαρχη στρατιωτική και πολιτική δύναµη στον ελλαδικό χώρο µε αποτέλεσµα να έχουµε µια πλήρη εικόνα της ζωής της γυναίκας την εποχή εκείνη. Αξίζει να παρακολουθήσουµε την ζωή της Αθηναίας γυναίκας του 5 ου αιώνα (Χρυσός Αιώνας του Περικλή), σχηµατίζοντας έτσι µια γενική αντίληψη και για την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν οι γυναίκες κατά την αρχαιότητα. Υπήρχαν βέβαια και εξαιρέσεις όπου η κατάσταση ήταν διαφορετική και η πολιτεία αναγνώριζε µεγάλο κύκλο γυναικείας δραστηριότητας (Σπάρτη, Γόρτυνα και Χίος). Όµως τον κανόνα αποτελούσε η ζωή της Αθηναίας, όπως την γνωρίζουµε από τα έργα ποιητών, ιστορικών, από τα αττικά αγγεία, που αναπαριστούν σκηνές από τον οικογενειακό βίο και από επιτύµβιες στήλες. Στην Κλασική Αθήνα ο δήµος των πολιτών χωρίζονταν σε διάφορες κοινωνικές τάξεις µέσα από τις οποίες καθορίζονταν και η θέση της γυναίκας στην αθηναϊκή κοινωνία. Είναι άλλωστε γνωστό ότι ο πληθυσµός της Αττικής δεν αποτελούνταν εξ ολοκλήρου από Αθηναίους πολίτες αλλά και από δούλους (αιχµαλώτους πολέµου) και από µετοίκους (κατοίκους άλλων πόλεων που δεν ήταν Αθηναίοι πολίτες). Έτσι κατ' επέκταση και ο γυναικείος πληθυσµός ήταν ανοµοιογενής και δεν αποτελούνταν αποκλειστικά από Αθηναίες, αλλά υπήρχαν δούλες και γυναίκες µετοίκων και κάθε µια από αυτές τις κατηγορίες γυναικών κατείχαν την δική τους ξεχωριστή θέση στην αθηναϊκή κοινωνία. Καταλαβαίνουµε όµως ότι ήταν µια ανδροκρατούµενη και πατριαρχική κοινωνία, που ήθελε τη γυναίκα υποταγµένη στην αντρική φυσιογνωµία, υποχρεωµένη να ασχολείται µε την ανατροφή των παιδιών της, να επιβλέπει τις δούλες στον οίκο και µακριά από δηµόσιες εκδηλώσεις. Σε όλη την ζωή της βρισκόταν υπό την εξουσία του πατέρα της, του αδελφού της ή του συζύγου της. Κλεισµένη διαρκώς στο γυναικωνίτη, δεν µετείχε καθόλου στην κοινωνική ζωή της πόλεως ούτε µπορούσε να έχει γνώµη για βασικά θέµατα του οίκου. Το νοµικό αυτό καθεστώς διατηρήθηκε επί αιώνες.

4 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ηµιουργός του νοµοθετικού πλέγµατος που κατέτασσε τις γυναίκες στην κατηγορία του «δεύτερου φύλου» είναι ο Σόλωνας, εκφραστής και θεµελιωτής των τάσεων που επικρατούσαν ανάµεσα στους οµοφύλους του, αλλά και των δικών του προσωπικών τάσεων, αφού ήταν γνωστός θεράποντας της παιδεραστίας. Έτσι νοµιµοποίησε µα κοινωνία όπου οι γυναίκες ήταν χωρισµένες σε κατηγορίες ανάλογα µε τη γενετήσια προσφορά τους: σύζυγοι, παλλακίδες, εταίρες, πόρνες. Κύριο χαρακτηριστικό της νοµικής υπόστασης της γυναίκας στην κλασική εποχή είναι ότι δεν έχει νοµική υπόσταση. Το κράτος δεν γνωρίζει παρά τους πολίτες που το συνθέτουν και καµιά γυναίκα δεν έχει το δικαίωµα του πολίτη. Το κράτος αγνοεί τις γυναίκες, όπως αγνοεί τους ξένους, τους µέτοικους, τους δούλους και τα παιδιά. Από νοµική άποψη η γυναίκα θεωρείται ανήλικη από την γέννησή της ως το θάνατό της. Η γυναίκα δια βίου δεν έχει καµία εξουσία, ούτε καν στην ίδια της την ύπαρξη. Σε όλη της την ζωή βρίσκεται υπό κηδεµονία ή καλύτερα υπό επιτροπεία, την οποία ονοµάζει «κυριεία», ενώ τον επίτροπό της «κύριο». Με τον γάµο της η γυναίκα απλώς αλλάζει κηδεµόνα. Από την επιτροπεία του πατέρα της ή του µεγαλύτερου αδελφού της περιέρχεται στην επιτροπεία του συζύγου της. Ακόµη και µετά το θάνατό του δεν υπάρχει περίπτωση να βρει την αυτεξουσιότητά της. Ο µεγαλύτερός της υιός γίνεται κηδεµόνας της. Αν δεν υπήρχε υιός τότε αναλάµβανε ένας από τους πλησιέστερους άρρενες συγγενείς της. Το άδικο αυτό νοµικό πλαίσιο για τις σηµερινές αντιλήψεις δικαιολογούσαν οι αρχαίοι κατά τον απλούστερο τρόπο. Επικαλούνταν την φυσική, πνευµατική και ηθική γυναικεία αδυναµία, η οποία εξασθενίζει την θέληση των γυναικών και τις καθιστά εύκολη λεία των επιτήδειων. Η γυναίκα κατά την κλασική αρχαιότητα θεωρείτο βιολογικά και ψυχολογικά πλάσµα που δεν είχε την ικανότητα να ελέγξει τον εαυτό της και να αντισταθεί σε εξωτερικά ερεθίσµατα, ανάµεσα στα οποία περιλαµβάνονται και τα συναισθήµατα. Στον Ιππόλυτο του Ευριπίδη, για παράδειγµα, η γυναίκα παρουσιάζεται λιγότερο ανθεκτική στις επιδράσεις της Αφροδίτης. Όµως, την πληρέστερη συζήτηση για τη γυναικεία φύση την παρουσίασε ο Αριστοτέλης, ο οποίος πίστευε ότι στη γυναικεία ψυχή είναι «παρούσα η λειτουργία της σκέψης αλλά αδρανής». Στα Ηθικά Νικοµάχεια µάλιστα πρότεινε ότι εξαιτίας της ηθικής της αδυναµίας έπρεπε να παντρεύεται σε νεαρή ηλικία και να κλείνεται στο σπίτι. Τα στρατηγικά µέτρα της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας για αποφευχθεί ο ηθικός κίνδυνος που συνεπαγόταν η γυναικεία φύση, περιελάµβαναν µικρή έως ανύπαρκτη

5 εκπαίδευσή και τον πρόωρο εγκλεισµό της στην αποµόνωση της οικίας µέσω του γάµου. Ο έσχατος έλεγχος ήταν η αδυναµία της να ορίσει τον εαυτό της ακόµα και στην ερωτική συνεύρεση, στην οποία ο άνδρας είχε τον απόλυτο και αποκλειστικό έλεγχο. Είναι χαρακτηριστικό το απόσπασµα του Ευριπίδη στις Τρωάδες, όπου η Ανδροµάχη µιλά για το µίσος µιας γυναίκας στη συζυγική κλίνη. ΓΑΜΟΣ Σ όλα τα ελληνικά κράτη ο γάµος κατοχυρωνόταν µε νόµο. Η µονογαµία αποτελούσε θεµέλια αρχή του γάµου στους Έλληνες. Οι Αθηναίοι απαγορευόταν να παντρευτούν µε µια ξένη. Με τον γάµο της η Αθηναία αφήνει τον γυναικωνίτη του πατρικού σπιτιού και εγκαθίσταται για την υπόλοιπη ζωή της στον γυναικωνίτη του συζυγικού της σπιτιού. Παντρεύεται πολύ νέα, από τα 15 ή 14, δεν προλαβαίνει να εγκαταλείψει τις «κούκλες της» και πρέπει να µάθει να ανατρέφει παιδιά. Για τον Αριστοτέλη ιδανική ηλικία γάµου είναι: για τους άνδρες το 37ο έτος και για τις γυναίκες το 18ο. Γάµος από έρωτα στην αρχαία αθηναϊκή κοινωνία δεν εννοείται. Περιορισµένες στον γυναικωνίτη οι γυναίκες δεν έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τους µέλλοντες συζύγους τους. Την φυσική έλξη µεταξύ των µελλόντων συζύγων αντικαθιστά η συµφωνία του πατέρα της νύφης µε τον υποψήφιο γαµπρό, ενώ δεν λείπουν οι περιπτώσεις όπου ο πατέρας διαλέγει την σύζυγο του υιού του. Οι περισσότεροι γάµοι γίνονταν κατά τον 7ο µήνα του Αττικού ηµερολόγιου, τον αφιερωµένο στην προστάτιδα του γάµου Ήρα, τον Γαµηλιώνα (Ιανουάριο - Φεβρουάριο) και κατά την πανσέληνο παντρεύονταν τα περισσότερα αθηναϊκά ζευγάρια. Οι γαµήλιες τελετές διαρκούσαν τρεις ηµέρες. Την πρώτη ηµέρα κατελάµβαναν οι προετοιµασίες του γάµου, τα προαύλια, την δεύτερη µέρα γίνονταν ο γάµος και ακολουθούσαν την τρίτη µέρα τα επαύλια.

6 Την προπαραµονή του γάµου ο πατέρας της νύφης πρόσφερε τους θεούς θυσίες. Είναι οι καθιερωµένες «απαρχαί», για να ευτυχήσουν οι µελλόνυµφοι. Η ίδια η νύφη εκτελεί τα «προτέλεια» ή «προγάµεια». Προσφέρει δηλαδή στην Αρτέµιδα τις κούκλες της και µια µπούκλα από τα µαλλιά της, σηµάδι πως αναλαµβάνει τις σοβαρές φροντίδες της έγγαµης γυναίκας, της συζύγου. Η νύφη καλύπτει το πρόσωπό της µε πέπλο, για να κρύψει τα δάκρυά της. Μια δούλη της πλένει τα πόδια και τα αλείφει µε αρώµατα. Την παραµονή του γάµου γίνονταν οι τελευταίες προετοιµασίες. Ανάµεσα τους το λουτρό της νύφης, η «λουτροφορία». Από την κρήνη Καλλιρόη, κοντά στον Ιλισό, έφερναν οι φίλες της νύφης το νερό για να την πλύνουν, µέσα σε µεγάλες λουτροφόρες. Ένα µικρό αγόρι παίζει τον αυλό µπροστά στην συνοδεία. Το πρωί της ηµέρας του γάµου στόλιζαν την νύφη, υπό την διεύθυνση της «νυµφευτρίας», η οποία κατά κάποιο τρόπο ήταν η κυρία επί των τιµών. Πάνω σε έδρανο κάθεται η νύφη στολισµένη µε το περιδέραιο και τα βραχιόλια της. Στο σπίτι του πατέρα της νύφης προσφέρονταν το γαµήλιο γεύµα. Στο γάµο οι άντρες και οι γυναίκες τρώγανε µαζί. Επίσης τότε γίνονταν και οι θυσίες στους προστάτες του γάµου θεούς, όπου και επισφραγίζονταν και η πράξη του γάµου. Μετά το τέλος του γεύµατος η νύφη, που µέχρι στιγµής ήταν καλυµµένη µε το πέπλο της, αποκαλύπτεται. Είναι µια επίσηµη ώρα τα «ανακαλυπτήρια», καθώς λέγονταν, και ο γαµπρός µε τους συγγενείς του πρόσφεραν τότε τα ανακαλυπτήρια δώρα στην νύφη. Κατόπιν αναχωρούν όλοι σε ποµπή για το σπίτι του γαµπρού. Η νύφη κρατά σύµβολα της οικιακής της εξουσίας, ένα κόσκινο, ένα γουδοχέρι και µια σχάρα, τα οποία, όταν φτάσει στο νέο σπίτι, θα κρεµάσει στην πόρτα του συζυγικού θαλάµου. Μια εύθυµη συνοδεία τους ακολουθείς κρατώντας δάδες. Το σπίτι του γαµπρού όχι µονάχα ανακαινιζόταν και επιπλωνόταν µε νέα έπιπλα αλλά πολύ συχνά χτίζονταν και καινούριες αίθουσες και κτίρια. Στολισµένο πια είναι έτοιµο να υποδεχτεί τη νύφη και τον γαµπρό. Στο γάµο οι άντρες και οι γυναίκες έτρωγαν µαζί, αλλά οι γυναίκες δεν ξάπλωναν στα κρεβάτια, µα κάθονταν σε καθίσµατα, στην απέναντι άκρη απ αυτή που είχαν καταλάβει οι άντρες. Στις συζητήσεις όµως, έπαιρνε µέρος όλος ο κόσµος.

7 EΓΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΟΣ ΒΙΟΣ Στην σηµερινή κοινωνία στόχος του γάµου είναι η συνταύτιση ψυχική και συναισθηµατική των συζύγων (κοινωνία του βίου). Στην αρχαιότητα όµως σκοπός του γάµου είναι η τεκνοποιία. Αποτέλεσµα αυτής της λογικής είναι και ο θεσµός της επικλήρου: η κόρη ενός ανδρός που θα πεθάνει χωρίς να έχει άρρενες υιούς, θα νυµφευθεί τον πλησιέστερο συγγενή του πατέρα της για να δώσει τον πολυπόθητο υιό στον νεκρό. Μετά τον γάµο της η Αθηναία αφιερώνεται στο σπίτι της για όλη της την ζωή. Τρία είναι τα βασικά καθήκοντά της 1) να δώσει παιδιά στην οικογένειά του συζύγου της και να τα αναθρέψει, 2) να εκτελεί τις οικιακές εργασίες, 3) να παρακολουθεί το υπηρετικό προσωπικό. Στο σπίτι ενός αθηναίου πολίτη το µικρό κορίτσι µεγάλωνε µε τη φροντίδα µιας τροφού και περνούσε το µεγαλύτερο µέρος του χρόνου του στα γυναικεία διαµερίσµατα, τον γυναικωνίτη, όπου συνήθως οι µητέρες µεγάλωναν τα παιδιά τους και ασχολούνταν µε την υφαντική. Στην παιδική ηλικία παρατηρείται ότι δεν στερείται τίποτα, έχοντας τα ίδια προνόµια µε τα αγόρια και σε συµπεριφορές µε τους µεγάλους, αλλά και σε παιχνίδια µεταξύ τους. Μπορούσε να παίξει µε πάνινες κούκλες, δερµάτινες βαρκούλες ή σπιτάκια, µαϊµουδάκια από άργιλο, αµαξάκια, κουδουνίστρες και άλλα. Μεγαλώνοντας µάθαινε, από τη µητέρα της, τα απαραίτητα για να διευθύνει το σπίτι της, δηλαδή να διαβάζει, να γράφει,

8 να πλέκει, να υφαίνει, να κεντάει, να µαγειρεύει και να παίζει διάφορα µουσικά όργανα. εν υπήρχε καµία καθορισµένη µέθοδος αγωγής των κοριτσιών. Η µητέρα τούς µετέδιδε τις γνώσεις της, αυτές βέβαια που είχε. Με αυτόν τον τρόπο η γυναίκα προετοιµαζόταν να γίνει καλή νοικοκυρά, να δίνει εργασία στους δούλους και να γίνει καλή µητέρα. Ο Αθηναίος δεν κρατούσε τη γυναίκα κλειδωµένη στο σπίτι, αλλά ολόκληρο το σύστηµα της αθηναϊκής κοινωνικής ζωής έδειχνε στη σύζυγο ότι η θέση της είναι στο σπίτι και ότι ο χώρος όπου θα περνούσε τη ζωή της τελειώνει µπροστά στην εξώθυρα. Έξω έβγαινε σπανιότατα, πάντα για συγκεκριµένο σκοπό, οπωσδήποτε µε τη συνοδεία υπηρέτριας, ή ευνούχου, ή συγγενή, και ποτέ για ψώνια, µια και η δουλειά αυτή προοριζόταν αποκλειστικά για τους δούλους. Τα νέα κορίτσια έβγαιναν στην πόλη συνοδευόµενα πάντα από τους γονείς ή από άλλα ηλικιωµένα πρόσωπα, αλλά και τότε µόνο για να πάρουν µέρος στις µεγάλες θρησκευτικές τελετές, σε µια κηδεία ή να πάνε στο ναό. Μια απ τις νόµιµες δικαιολογίες εξόδου για τη γυναίκα ήταν η µετάβαση στο θέατρο, αλλά µόνο για να παρακολουθήσει παράσταση τραγωδίας, γιατί οι κωµωδίες µε τη χοντρή και αθυρόστοµη σάτιρά τους, αποτελούσαν θέαµα και ακρόαµα αποκλειστικά αντρικό. Για την τήρηση της ανδροκρατικής νοµοθεσίας τους, οι Αθηναίοι θεσµοθέτησαν τους γυναικονόµους, ένα συνδυασµό αστυνοµικών και δικαστών, που έργο τους ήταν να εποπτεύουν την καλή διαγωγή των γυναικών και να επιβάλλουν τιµωρίες στις παραβάτριες. Ωστόσο, ο νόµος του Σόλωνα για τον ουσιαστικό εγκλεισµό των γυναικών δεν εφαρµόστηκε µετά το θάνατό του, τουλάχιστον κατά γράµµα, αντίθετα από έναν

9 αριθµό άλλων. Οι γυναίκες των κατώτερων εισοδηµατικών τάξεων, από την αρχή κιόλας, τον αγνόησαν, ενώ οι πλούσιες, µε τον καιρό, βρήκαν κι αυτές τον τρόπο να τον µετατρέψουν µάλλον σε κανόνα καλής συµπεριφοράς, που µε ποικίλα προσχήµατα παραβιαζόταν όλο και πιο συχνά. Άλλωστε θα πρέπει να επισηµανθεί ότι οι αντιλήψεις αυτές δεν στρέφονταν κατά των γυναικών, αλλά κατά της µητέρας, της συζύγου και της κόρης ενός αξιοπρεπή πολίτη. Με λίγα λόγια η γυναίκα στον αρχαίο ελληνικό κόσµο έπρεπε να είναι σεµνή, όµορφη και υγιής, προκειµένου να συµβιβάζεται µε τα πρότυπα µιας ανδροκρατικής κοινωνίας. Ακόµα και στην τέχνη είναι δυνατόν να παρατηρήσει κανείς ότι από την αρχαϊκή περίοδο ως και το τέλος περίπου της κλασικής περιόδου όπου το θηλυκό κορµί απελευθερώνεται, η γυναίκα -ιδιαίτερα στη γλυπτική- παρουσιάζεται ευπρεπώς ενδεδυµένη, ενώ αποφεύγεται η έµφαση στα χαρακτηριστικά του φύλου. ΙΑΖΥΓΙΟ ΕΚΤΡΩΣΗ - ΤΑΦΗ ικαίωµα διαζυγίου παραχωρούσε ο νόµος, τόσο στον άνδρα όσο και στη γυναίκα, αλλά µε έκδηλη ευνοϊκή µεταχείριση του πρώτου. Γιατί ενώ ο σύζυγος είχε ουσιαστικά το δικαίωµα να διώξει απλώς τη γυναίκα του, επικαλούµενος έναν οποιοδήποτε λόγο, η σύζυγος δεν µπορούσε να υποβάλλει γραπτή αίτηση διαζυγίου στο δικαστή, παρά µονάχα επικαλούµενη σωµατικές κακώσεις σε βάρος της από τον άνδρα της. Ακόµη, έστω κι αν το διαζύγιο της δινόταν, η κοινή γνώµη, όχι µόνον δεν της έδειχνε συµπάθεια, αλλ αντίθετα τη στραβοκοίταζε. Το µοναδικό αµυντικό όπλο ουσίας που απέµενε στη σύζυγο ήταν οικονοµικό: η προίκα της, που από το νόµο της ανήκε, κι ο άντρας της δεν ήταν παρά ο διαχειριστής της στα χρόνια του έγγαµου βίου. Σε περίπτωση διαζυγίου, η περιουσία της γυναίκας επέστρεφε αυτόµατα σ αυτόν που την είχε προικίσει. Έτσι, πολλοί άνδρες, κάτω από το φόβο της απώλειας µιας περιουσίας που λυµαίνονταν ανεξέλεγκτα, έδιναν τόπο στην οργή και συνέχεια στο γάµο τους. Μια άλλη δυνάστευση της γυναίκας στην αρχαία Αθήνα είναι το δικαίωµα του ανδρός να εξαναγκάσει την γυναίκα του να προβεί σε έκτρωση, όταν έκρινε πως για διάφορους λόγους ένα νέο παιδί περίττευε στην οικογένεια. Μπορούσε να την εξαναγκάσει να θανατώσει το νεογέννητο πράγµα που γίνονταν µε αποκρουστική συνέχεια για τα κορίτσια. Το παράξενο είναι ότι κανείς αρχαίος φιλόσοφος δεν ύψωσε την φωνή του ενάντια σε αυτό το αποτρόπαιο έθιµο που γίνονταν σε όλη την Ελλάδα εκτός από την

10 Θήβα. Αντίθετα τόσο ο Αριστοτέλης όσο και ο Πλάτων συνιστούσαν την έκτρωση ως µέσω ενάντια στον υπερπληθυσµό των πόλεων, όπως επίσης συνιστούσαν και την έκθεση (τοποθέτηση πάνω σε σορό από σκουπίδια και πώληση ως σκλάβου). Στους µετέπειτα αιώνες, όταν οι ρωµαϊκές λεγεώνες κατέβηκαν στην Ελλάδα, έγινε αντιληπτό το εσφαλµένο της θεωρίας αυτής, που είχε στο µεταξύ µειώσει ή κρατήσει στάσιµο τον πληθυσµό των αρχαίων πόλεων. Ακόµη και µετά το θάνατό της η γυναίκα δεν έπρεπε να προκαλεί την προσοχή του ανδρικού πληθυσµού. Της νεκρής της κάλυπταν το πρόσωπο, ο άντρας, ο αδελφός, η αδελφή ή ο γιος µε ένα πανί. Οι γυναίκες θα πλύνουν το νεκρό σώµα µε ζεστό νερό, θα το αλείψουν µε αρωµατικά έλαια, θα το ντύσουν και θα το καλύψουν µε ένα σεντόνι λευκό. Μετά από ένα µερόνυχτο στο σπίτι κοντά στους συγγενείς, θα ακολουθούσε η νεκρική ποµπή προς το κοιµητήριο πριν την ανατολή του ήλιου. Το φέρετρο ήταν πήλινο και τοποθετούσαν επίσης και διάφορα αγγεία, όπως και ένα οβολό στο στόµα της για να πληρώσει το Χάροντα να την περάσει από το ποτάµι της Στυγός στον κάτω κόσµο. εν επιτρέπονταν στον τάφο της να αναγερθεί το άγαλµά της, ενώ το άγαλµα του άνδρα ηρωοποιηµένου υψώνονταν συνηθέστατα επί του µνήµατος. Μάλιστα αρχικά τα επιτύµβια ανάγλυφα παρίσταναν µόνο άνδρες. ΓΥΝΑΙΚΩΝΙΤΗΣ Είναι το ιδιαίτερο µέρος του οίκου που προορίζεται για την κατοικία των γυναικών. Λέγονταν και : γυναικών, γυναίκειον, γυναικωνίτης, γυναικίτης, γυναικηΐη. Τον 5 ο αιώνα π.χ. στην πόλη κυριαρχούσε ο κανόνας της µονώροφης κατοικίας, µολονότι µερικά σπίτι τον παραβίαζαν. Οι περισσότερες προσόψεις ήταν τυφλές, αφού τα δωµάτια έβλεπαν σε εσωτερικές αυλές, για την προστασία των γυναικών από τα αδιάκριτα βλέµµατα. Από άποψη της ιστορίας της τέχνης, ο καθορισµός ενός ενιαίου αρχιτεκτονικού τύπου γυναικωνίτη ως ενδιαιτήµατος καθίσταται αδύνατος, δεδοµένου ότι η θέση των γυναικείων διαµερισµάτων στο σύνολο του οίκου εξαρτήθηκε, όπως ήταν φυσικό, από τον τύπο του οικήµατος που επικρατούσε στις διάφορες εποχές και κοινωνικές τάξεις της ελληνικής αρχαιότητας. Η πρώτη διάκριση του γυναικωνίτη από το λοιπό οίκηµα ξεκίνησε την εποχή του Οµήρου και διαφωτίζεται από τις αναφορές του Οµήρου και τις αρχαιολογικές ανασκαφές στην Κνωσό, στην Τίρυνθα, στην Τροία κλπ. Γενικό γνώρισµα του γυναικωνίτη σε όλες τις

11 εποχές είναι ότι βρίσκεται πάντοτε στο βάθος του οίκου. Αυτό γίνεται για δύο λόγους: για την φύλαξη των γυναικών και για την ασφαλή αποθήκευση σε αυτόν κάθε πολύτιµου θησαυρού, τροφίµων κλπ., διότι πλην της παραµονής των γυναικών, ο γυναικωνίτης χρησιµοποιούνταν και ως θησαυροφυλάκιο. Στο ανάκτορο της Ιθάκης χρυσός και χαλκός συσσωρεύονται στο θάλαµο µαζί µε το κρασί και το έλαιο. Η ιδέα του χωρισµού των γυναικών από τους υπόλοιπους άρρενες κάτοικους του σπιτιού έχει αρχής τις παλιότερες εποχές. Στον ελληνικό γυναικωνίτη αυτή η αντίληψη είναι εµφανέστατη. Ο γυναικωνίτης αποτελεί κατά κάποιο τρόπο φυλακή της γυναίκας. Είναι για την οικοδέσποινα εργαστήριο, τόπος ανάπαυσης και αίθουσα καλλωπισµού ταυτόχρονα. Μόλις κατά την ελληνορωµαϊκή περίοδο χαλαρώνεται ικανά ο περιορισµός αυτός της γυναίκας και ο γυναικωνίτης χάνει την κυρίαρχη θέση του στην ζωή της γυναίκας. ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ ΤΥΠΟΣ, ΚΟΜΜΩΣΗ, ΑΜΦΙΕΣΗ, ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ Μέσα από τη σµίλη των γλυπτών κι από το χρωστήρα των ζωγράφων, οι γυναίκες της αρχαίας Αθήνας µας παρουσιάζονται µε τρία διαφορετικά πρόσωπα: τα απλά και αξιοπρεπή πλάσµατα που φιγουράρουν στις επιτύµβιες στήλες, τα χαριτωµένα και σπιρτόζικα θηλυκά που στολίζουν τα αγγεία, και οι ασύγκριτες καλλονές των αγαλµάτων. Οπωσδήποτε πρέπει να έχουµε υπόψη πως οι καλλιτέχνες της αρχαιότητας, ιδίως οι γλύπτες, διάλεγαν για µοντέλα τους τις ωραιότερες γυναίκες. Ο µέσος όρος της Αθηναίας βρισκόταν κάπως πιο κάτω από τα καλλιτεχνικά πρότυπα που επέζησαν και έφτασαν ως τις µέρες µας. Καθώς οι Αθηναίοι έτρεφαν ιδιαίτερη αδυναµία για το κάλλος, δεν είναι

12 περίεργο που οι γυναίκες τους προσπαθούσαν να τους συγκινήσουν ποντάροντας στο ευαίσθητο αυτό σηµείο. Γενικά η γυναικεία φιλαρέσκεια θεωρούνταν από τους άνδρες σαν κάτι απόλυτα φυσικό, παρόλο που µερικοί σατιρικοί την ειρωνεύτηκαν. Επειδή ο ελληνικός τύπος γυναίκας ήταν µελαχρινός, και οι άνθρωποι συνηθίζουν να αποζητούν ό,τι τους λείπει, στην Αθήνα τα ξανθά µαλλιά είχαν µεγάλη πέραση. Γι αυτό και αρκετές γυναίκες κατασκεύαζαν µόνες τους, µε βαφές, µια χρυσοειδή κόµην, πράγµα που διατηρήθηκε κι αργότερα, στους ελληνιστικούς χρόνους. Οι κοµµώσεις ήταν ποικίλες, χαριτωµένες και φροντισµένες: µαλλιά δεµένα πίσω µε κορδέλα (άµβυκας ή σφενδόνη), κότσος στην κορυφή του κεφαλιού (κόρυµβος), κοντές αφέλειες στο µέτωπο, µπούκλες, πλεξίδες, κλπ. Στις ελεύθερες γυναίκες το κοντό µαλλί ήταν ένδειξη πένθους ή αναγνώριση γηρατειών. Οι δούλες είχαν πάντοτε τα µαλλιά τους κοµµένα κοντά. Την αµφίεση των γυναικών αποτελούσαν, όπως και των ανδρών, ο χιτών και το ιµάτιον, µόνο που ο γυναικείος χιτών λεγόταν εσθής και ήταν µακρύτερος από τον ανδρικό, φτάνοντας ως τα πόδια (ποδήρης), πιο πολύπτυχος και συχνά κοντοµάνικος, που κουµπωνόταν στους ώµους. Η Αθηναία, βγαίνοντας από το σπίτι, φορούσε επιπλέον το ιµάτιον ή αµπεχόνιον που συχνά ανέβαινε πάνω από τον τράχηλο και της σκέπαζε το κεφάλι µε ένα είδος κουκούλας. Η γυναικεία εσθής ήταν αρχικά λευκή, αλλά µαζί µε την ευηµερία και την εισβολή των ασιατικών τρόπων εισέβαλαν στην Αθήνα και τα χρώµατα. Φορούσαν επίσης την κυπασσίδα, κοµψότατο ηµίπαλτο που κούµπωνε µπροστά, και οι πλουσιότερες τον πέπλον, που ήταν το ωραιότερο γυναικείο ένδυµα, αφού µε αυτό έντυναν και την Αθηνά, την ηµέρα των Παναθηναίων. Μιλώντας για την αµφίεση πρέπει να σηµειώσουµε ότι τα περισσότερα υφάσµατα, ακόµα και στην βιοµηχανική ακµή της Αθήνας παράγονταν στο σπίτι από της γυναίκες. Μόνο ο πιο πολυτελής ρουχισµός βγαίνει από τα εργαστήρια, ή εισάγεται από το εξωτερικό. Τα καλλυντικά του προσώπου ξεκίνησαν από τους ανατολικούς λαούς και από κει τα πήραν αργότερα οι Ελληνίδες. Τα υλικά που χρησιµοποιούσαν ήταν ποικίλα, όπως και σήµερα, και τα αποτελέσµατα ικανοποιούσαν πλήρως την φιλαρέσκεια της Αθηναίας και τις αισθήσεις των ανδρών. Ανάλογης ποικιλίας ήταν και τα κοσµήµατα: βραχιόλια στα µπράτσα (έλικες ή ψέλλια), περισφύρια ή χρυσαί πέδαι πάνω από τους αστραγάλους, περιδέραια ή όρµοι στον τράχηλο και το στήθος, σκουλαρίκια στα αυτιά (ελλόβια ή έρµατα ή ενώτια), κ.ά.

13 ΠΑΛΛΑΚΙ ΕΣ ΚΑΙ ΟΥΛΕΣ Εκτός από τις νόµιµες συζύγους στην αρχαιότητα υπήρχαν και άλλες κατηγορίες γυναικών, µε τις οποίες σχετίζονταν οι Αθηναίοι. Σύµφωνα µε τον Αθηναϊκό νόµο του π.χ. ο γάµος Αθηναίου µε γυναίκα της οποίας ο πατέρας δεν είχε πολιτικά δικαιώµατα ήταν παράνοµος. Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβληµα ο Αθηναίος επιτρεπόταν να έχει µια ηµινόµιµη σχέση, ελεύθερο δεσµό, παράλληλα µε τον γάµο, την παλλακεία. Οι παλλακίδες συνδεόταν ερωτικά µε τον σύζυγο της Αθηναίας αλλά δεν είχαν καµιά νοµική κατοχύρωση από τον σύντροφο της Αθηναίας. Της περισσότερες φορές η Αθηναία ήταν υποχρεωµένη να ανέχεται την παρουσία της ακόµα και µέσα στο σπίτι της. Αυτό όµως δεν αποτελούσε µοιχεία για τον Αθηναίο πολίτη, αφού η µόνη µορφή µοιχείας που ήταν κατακριτέα ήταν η σύναψη ερωτικής σχέση µε την σύζυγο ενός άλλου Αθηναίου πολίτη. Αντίθετα αν η σύζυγος απατούσε τον σύζυγο της τότε τιµωρούνταν αυστηρά. Ένας Αθηναίος ρήτορας αναφέρεται στην έκταση του «προβλήµατος» της εποχής του: «Έχοµε τις παλλακίδες για την απόλαυση και τις συζύγους για να µας δίνουν νόµιµα τέκνα και να είναι πιστοί φύλακες του οίκου». Εκτός από τις Αθηναίες και τις παλλακίδες στην Κλασική Αθήνα, υπήρχαν και πολυάριθµες δούλες (κυρίως αιχµάλωτες πολέµου) που είχαν µόνο οικιακές δραστηριότητες και χρησιµοποιούνταν ως υπηρέτριες ή ως εργάτριες, παράγοντας κάποια προϊόντα που θα µπορούσαν να πουληθούν στην αγορά. εν µπορούσαν να παντρευτούν χωρίς την άδεια του αφέντη τους, που τις είχε αγοράσει και στον οποίο ανήκαν εξ ολοκλήρου. Αυτός είχε την δυνατότητα να τις πάρει για ένα βράδυ στο κρεβάτι του ή να τις παραχωρήσει στους φίλους του, µιας και δεν είχαν καµιά µορφή ελευθερίας, αφού νοικιάζονταν, πουλιόνταν, αγοράζονταν σύµφωνα µε τις περιστάσεις. Αλλά µπορούσαν όµως να ελευθερωθούν µόνο µε την εύνοια του ιδιοκτήτη τους. ΕΤΑΙΡΕΣ ΚΑΙ ΠΟΡΝΕΣ Ο εταιρισµός, µια άλλη µορφή διαφυγής του άνδρα από τη θεσµοθετηµένη µονογαµία, ήρθε στην Αθήνα από την Ιωνία, ριζώνοντας και σ αυτήν και σε όλες τις ελληνικές πόλεις. Επειδή οι σύζυγοι-νοικοκυρές και οι παλλακίδες-υπηρέτριες δεν είχαν σχεδόν καθόλου µόρφωση τον 5ο αιώνα και δεν ήταν οι καταλληλότερες για συζητήσεις περί φιλοσοφίας, πολιτικής, τέχνης κ.ά. επικρατούσε η τάση της αναζήτησης στην εξωσυζυγική σχέση ενός αρµονικού συνδυασµού ερωτικής, πνευµατικής και ψυχικής

14 έλξης. Κατά βάση ο εταιρισµός ήταν µια εµπορική συναλλαγή πάνω στη γυναικεία σάρκα, σαν την κοινή πορνεία, αλλά πολύ ανώτερης κλάσης απ αυτήν. ιότι η εταίρα, αντίθετα απ ό,τι συνηθίζεται µε την πόρνη, είναι µια γυναίκα µε µόρφωση και µε πνευµατική, καλλιτεχνική, αισθητική καλλιέργεια, που µπορεί άφοβα να συναναστραφεί την αρσενική διανόηση, αλλά και να διαλέξει όποιον εκείνη θέλει για την κλίνη της, αφού ανταµειφθεί για τα θέλγητρά της µε πλούσια δώρα. Οι γυναίκες αυτές ζούσαν εξολοκλήρου από την γενναιοδωρία των εραστών τους και είχαν την δυνατότητα να διαχειρίζονται µόνες τους τα εισοδήµατα τους κινητά ή ακίνητα. Ήταν ελεύθερες να δεχτούν όποιον ήθελαν στο σπίτι τους του οποίου είχαν και την πλήρη κατοχή, έβγαιναν έξω ελεύθερα και µπορούσαν να παρευρίσκονται σε µέρη προορισµένα µόνο για άνδρες. Η απόκτηση χρηµάτων έδωσε δύναµη, ανεξαρτησία και ελευθερία στην εταίρα που µπορούσε να µιλήσει στους άνδρες χωρίς δισταγµούς. Μελετώντας λοιπόν τις διάφορες κατηγορίες γυναικών στην Αρχαία Ελλάδα συµπεραίνουµε ότι η µόνη ανεξάρτητη γυναίκα της αρχαιότητας ήταν η εταίρα, µιας και ήταν η µόνη που κατείχε το προνόµιο της ιδιοκτησίας και της διαχείρισης της περιουσίας της. Ήταν δηλαδή ελεύθερη να διαθέτει τον εαυτό της όπως ήθελε και σε όποιον ήθελε χωρίς να πρέπει να λογοδοτήσει σε κανένα. Την ανεξαρτησίας αυτή της εταίρας είναι σίγουρο ότι δεν µπορούσε να την έχει καµία από τις άλλες κατηγορίες γυναικών (Αθηναία, παλλακίδα, δούλα) αφού όλες τους ήταν υπό κηδεµονία ακόµα και στα γεράµατα τους. Είναι βέβαιο όµως ότι η εταίρα δεν είχε κοινωνική αποδοχή, όπως η νόµιµη σύζυγος, και η

15 οικονοµική συντήρηση του οίκου της εξαρτιόταν από τις ''δωρεές'' των φίλων της που τις περισσότερες φορές όµως δεν ήταν ευκαταφρόνητες. Μερικές έγιναν πολύ γνωστές, όπως η Θαργηλία, η οποία έπαιξε στην Αθήνα ρόλο πράκτορα των Περσών και παρέσυρε πολλούς στον Μηδισµό. Η Φρύνη µετά την καταστροφή των Θηβών, πρότεινε στους Θηβαίους να ανοικοδοµήσει την πόλη µε δικά της χρήµατα αρκεί να αναγράφονταν αυτό σε µια επιγραφή. Οι Θηβαίοι δεν δέχθηκαν διότι το θεώρησαν προσβλητικό. Η Θαΐς έσπρωξε τον Μέγα Αλέξανδρο στην πυρπόληση των ανακτόρων της Περσέπολης. Πολλοί τις ερωτεύονται µε πάθος, όχι για µια νύχτα, αλλά για µια ζωή. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση είναι ο βαθύς συναισθηµατικός δεσµός του Περικλή µε τη εταίρα Ασπασία, για την οποία χώρισε τη γυναίκα του, απέκτησε ένα πλήθος φανατικούς εχθρούς και τερµάτισε πιο γρήγορα και λιγότερο ένδοξα την πολιτική σταδιοδροµία του. Στην ελληνική αρχαιότητα, το φαινόµενο της πορνείας σε ορισµένες πόλεις ήταν ενίοτε περιστασιακό και χωρίς ανταλλάγµατα, αλλά σε άλλες αποτελούσε πηγή εισοδήµατος. H πορνεία λειτουργούσε, σε µεγάλο βαθµό, ως ρυθµιστής των ανικανοποίητων και επιθετικών σεξουαλικών ορµών, προς προστασία της κοινωνικής τάξης, διότι κρατούσε π.χ. τους ακόµη άγαµους µακριά από τις θυγατέρες και τις συζύγους των αστών. Οι πόρνες, πολύ συχνά ήταν δούλες (υπηρέτριες, αυλητρίδες, χορεύτριες), απαραίτητη συντροφιά στα συµπόσια, όπου ενδεχοµένως να προέκυπτε η προώθησή από τον κύριό τους στην αγκαλιά κάποιων από τους συµµετέχοντες. Σε οικονοµικό επίπεδο, ήταν δυνατό να αγοράσει κάποιος δούλες µε αποκλειστικό σκοπό να τις προωθήσει στην πορνεία και να κερδίζει τη ζωή του µε τον τρόπο αυτό. Στον Πειραιά, στους δυο αιώνες της αθηναϊκής ηγεµονίας, τα πλήθη των ξένων ναυτικών και των βιαστικών ταξιδιωτών οδήγησαν ορισµένους στην ιδέα να αποκοµίσουν κέρδη από την εκµετάλλευση της πορνείας. Εκτός όµως από την αγορά δούλων, πηγή προµήθειας κοριτσιών προορισµένων για την πορνεία ήταν και ο θεσµός της έκθεσης. Η έκθεση των νεογέννητων είναι συχνά µια ανάγκη για τις οικογένειες µε πολύ ταπεινά έσοδα. Για τους φτωχότερους, τα κορίτσια ήταν συχνά επιβαρυντικά µέλη για την οικογένεια, λόγω του φόβου για τα έξοδα της προίκας, και έτσι τα απειλούσε η έκθεση συχνότερα από τα αγόρια. Αυτό σήµαινε συνηθέστερα ότι τα περίµενε η τύχη της πορνείας, αφού πολλά από αυτά τα κοριτσάκια µαζεύονταν από τους δουλεµπόρους στους δρόµους όπου οι γονείς τους τα εγκατέλειπαν µόλις γεννιούνταν. Στην Αθήνα, η γνωστότερη συνοικία µε πλήθος πορνείων ήταν ο Κεραµεικός, χώρος εργασίας των αγγειοπλαστών και συνοικία µε αρκετή κίνηση. Όλοι εκείνοι που τα πενιχρά τους µέσα δεν τους επέτρεπαν να χαρούν στο σπίτι τους, όπως οι πλουσιότεροι,

16 εταίρες πολυτελείας, οδηγούνταν στη συνοικία του Κεραµεικού για να αναζητήσουν την ερωτική διασκέδαση. Βεβαίως η πορνεία στην Αθήνα δεν ασκείτo µόνο στους οίκους που θέσπιζε το Κράτος, υπό την εποπτεία και προστασία επίσηµων αξιωµατούχων και µε κανονική καταβολή των οφειλών στο ηµόσιο Ταµείο, αλλά επιπλέον, πολλά µικροεπαγγέλµατα που ασκούσαν γυναίκες (όπως οι ανθοπώληδες της Αγοράς), γίνονταν προκάλυµµα των σεξουαλικών υπηρεσιών προς τους περαστικούς, στην Αθήνα και τον Πειραιά. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Σήµερα, που ο πολιτισµός της κλασικής Αθήνας µας είναι πέρα για πέρα γνωστός και µελετηµένος σε όλες του τις λεπτοµέρειες, εκείνο που προβάλλει σαν θεµελιακό στοιχείο του είναι ο «αρσενικός» χαρακτήρας του, µε τη γυναίκα, ουσιαστικά, στη θέση της σκλάβας και µε τη δηµόσια ζωή να κινείται ανάµεσα σε δύο πόλους, τον πόλεµο και την πολιτική. Γι αυτό κι ο πολιτισµός αυτός, που στάθηκε ο πυρήνας του «ελληνικού θαύµατος», από την πλευρά της ανθρώπινης υπόστασης των µελών του δεν µπορεί παρά να θεωρηθεί µονόπλευρος, αφού ως ένα σηµείο δεν πραγµατοποιεί την ιδανική εκείνη «αρµονία», που αποτελούσε το καύχηµα του µέσου Αθηναίου. Η αληθινή εικόνα της Αθηναίας του «χρυσού αιώνα» προβάλλει µέσα από την απελπισµένη κραυγή που ο φεµινιστής Ευριπίδης αφήνει να ξεφύγει από τα χείλη της Μήδειας: Σίγουρα από τα πλάσµατα που χουν ζωή και γνώση, εµείς οι γυναίκες είµαστε τα πιο άθλια, έτσι που απ ανάγκη, καθώς ο πλειοδότης αγοράζει σύζυγο, αγοράζουµε και του κορµιού µας κύριο.

17 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Κ. Μ. ΚΟΛΟΜΠΟΒΑ Ε. Λ. ΟΖΕΡΕΤΣΚΑΪΑ: Η καθηµερινή ζωή στην Αρχαία Ελλάδα, Αθήνα 1989 (Εκδ. ηµ. Ν. Παπαδήµα) ΚΑΡΖΗΣ Θ.: Η γυναίκα στην αρχαιότητα, Αθήνα 1987 (Εκδόσεις Φιλιππότη) HARDWICK LORNA: Κοινωνική ιστορία της Αρχαίας Αθήνας, Αθήνα 1985 (Π. Κουτσουµπός Α.Ε.) MACDOWELL M. DOUGLAS: Το ίκαιο στην Αθήνα των κλασικών χρόνων, Αθήνα 1988 (Εκδ. ηµ. Ν. Παπαδήµα)

Ογάµοςκαιηθέσητηςγυναίκας στηναρχαίααθήνα

Ογάµοςκαιηθέσητηςγυναίκας στηναρχαίααθήνα Ογάµοςκαιηθέσητηςγυναίκας στηναρχαίααθήνα 4 ο ΓυµνάσιοΗρακλείου σχολικόέτος 2012 13 Τµήµα : Α4 Επιµέλεια : Μυρτώ Παγωµενάκη, Νίκη Μαραζάκη, Ευγενία Ορφανουδάκη Φιλόλογος :Ευαγγελία Σερδάκη 1 ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ 4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Οι Αθηναίοι πολίτες ~120.000 Ήταν η μοναδική κυρίαρχη δύναμη στην πόλη. Από αυτούς πήγαζε κάθε εξουσία. Κατάγονταν

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Εργασία στο μάθημα της Ιστορίας Κωνσταντίνος Μάριος Λιώσης και Άρης Παπαντωνίου Α Λυκείου Μάρτιος 2014 Η Γυναίκα στη Αρχαία Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ

Ο ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ Ο ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΝΝΑ ΣΕΧΟΥ- ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : Α4 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 13 ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ογάµος Ο γάμος στη Σπάρτη ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Εξάντας Ελλήνων. Οικογένεια

Εξάντας Ελλήνων. Οικογένεια Εξάντας Ελλήνων Οικογένεια Ο έρωτας είναι τυφλός και τυφλώνει. Η ανάγκη πολλές φορές ορίζει τον γάμο. Φοβερή δοκιμασία η δυσκολία για μια σχέση. Η σταθερή εργασία βοηθά στη σταθερή οικογένεια. Σοφότερος

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Τ Ο Μ ΑΘ Η Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ι Μ Ε Ν Ω Ν Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Γάμος ονομάζεται η τελετή με την οποία συνιστάται και αναγνωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου

Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Εργασία Κειμένων Α Λυκείου Οικογενειακές Σχέσεις Κείμενα που μελετήθηκαν: «Του νεκρού αδελφού», «Η λυγερή στον Άδη» Ομάδα Γ : Δημήτρης Κουμαράς, Μανούρα Ελένη, Μαργαρίτης Νίκος, Μωραΐτου Έλλη Οι σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία για τον έρωτα στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.

Ερευνητική εργασία για τον έρωτα στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Ερευνητική εργασία για τον έρωτα στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Τμήμα: Α2 Καθηγήτρια : Κυρία Χρυσούλα Λινάρδου Μαθητές : Μαρμαρινός Μιχάλης Μπέντος Άγγελος Μπόλκα Φωτεινή Ματζώρος Πάρης Όπου βρίσκεσαι

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

38η ιδακτική Ενότητα ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

38η ιδακτική Ενότητα ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 38η ιδακτική Ενότητα ΥΓΓΕΝΕΙΑ ΧΕΕΙ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις 1. υγγένεια το σηµείο αυτό χρήσιµο είναι ο µαθητής να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους είναι σηµαντική η γνώση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Μακεδονικό παραδοσιακό σπίτι με εσωτερική αυλή, διόροφο χαγιάτι, αύλεια θύρα, και χώρο με δυνατότητα πρόσβασης από την αυλή αλλά και τον δρόμο 1

Μακεδονικό παραδοσιακό σπίτι με εσωτερική αυλή, διόροφο χαγιάτι, αύλεια θύρα, και χώρο με δυνατότητα πρόσβασης από την αυλή αλλά και τον δρόμο 1 Μακεδονικό παραδοσιακό σπίτι με εσωτερική αυλή, διόροφο χαγιάτι, αύλεια θύρα, και χώρο με δυνατότητα πρόσβασης από την αυλή αλλά και τον δρόμο Οπως και στη παραδοσιακή αρχιτεκτονική, κάποιοι χώροι του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ 6 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ν.ΙΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ΕΛ. ΣΑΡ Η ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΜΠΑΡΛΙΚΑ ΜΑΙΟΣ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Χώρος: Νεοχώρι Κρήτης Χρόνος: 1925-1930 (περίοδος Β Παγκοσμίου πολέμου) Πρόσωπα Οικογένεια Φτενούδου Πατέρας: Μιχαήλος Μητέρα:

Διαβάστε περισσότερα

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα.

ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η τροφή της Αρχαϊκής οικογένειας ήταν αποτελούνταν από λαχανικά, ελιές, παστά ψάρια, και σπάνια από κρέας, κυρίως στην Αθήνα. Η ενδυμασία των Αρχαίων Ελλήνων ήταν κομψή, αλλά όχι εξεζητημένη. Το βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου 1 Το δικαίωμα συμμετοχής: Αποτελούσε προνόμιο όλων των ελεύθερων πολιτών που είχαν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλ. βρίσκονταν στην ηλικία τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Εξάντας Ελλήνων. Γονέων

Εξάντας Ελλήνων. Γονέων Εξάντας Ελλήνων Γονέων Δεν επιλέγουμε τους γονείς Η επιμέλεια και η τάξη έχουν τους ίδιους γονείς. Η υπερβολική αγάπη των γονέων οδηγεί σε τυραννία. Ντροπή, μέθοδος ελέγχου συμπεριφοράς των παιδιών. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη).

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). 1. Σ ένα πολιτισμό όπου επικρατεί το εμπορικό πνεύμα και η

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ

ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ Σκοπός του προγράμματος: Η αντίληψη της έννοιας της κοινωνικοποίησης Η εξέλιξη του θεσμού της οικογένειας Με τον όρο Κοινωνικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. Μέχρι πριν λίγες μέρες βρισκόμουν στο χωριό μου το Ριζοκάρπασο, αλλά μετά την εισβολή ήρθαμε με την μητέρα μου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/ /2016

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/ /2016 ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/2015-12/2016 ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ-ΣΥΝΤΡΟΦΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΣΥΝΕΔΡΙΟ:Η ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. ΝΤΕΛΗΓΙΩΡΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑΚΗ ΒΙΚΥ Β 2 ΣΧ. ΕΤΟΣ

ΠΕΤΡΑΚΗ ΒΙΚΥ Β 2 ΣΧ. ΕΤΟΣ ΠΕΤΡΑΚΗ ΒΙΚΥ Β 2 ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12 Η Ανδρομάχη στη Ραψωδία Ζ παρουσιάζεται στις Σκαιές Πύλες με το γιο της να ψάχνουν για τον Έκτορα. Η Ανδρομάχη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί καλή μητέρα μιας και αγωνιά

Διαβάστε περισσότερα

Οι μορφές της σύγ ύ χρ χ ονη ν ς η ς ο ικ ι ο κ γένε έν ι ε α ι ς

Οι μορφές της σύγ ύ χρ χ ονη ν ς η ς ο ικ ι ο κ γένε έν ι ε α ι ς Οι μορφές της σύγχρονης οικογένειας Τύποι Οικογενειών Οικογένεια προσανατολισμού. Οικογένεια αναπαραγωγής. Με βάση τα κοινωνικά δεδομένα δημιουργούνται τα εξής πρότυπα. Παραδοσιακή πυρηνική οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ:

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ: Η Αικατερίνη είχε κάλλος και ομορφιά ασύγκριτη. Η μητέρα της και οι συγγενείς της την πίεζαν συνεχώς να παντρευτεί, για να μην φύγουν από τα χέρια τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ρίτη ηλικία και ο θάνατος στην αρχαία Ελλάδα

ρίτη ηλικία και ο θάνατος στην αρχαία Ελλάδα 6ο Γυµνάσιο Ν. Ιωνίας Τάξη: Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελισσάβετσάρδη άβετσάρδη Η τρίτη ρίτη ηλικία και ο θάνατος στην αρχαία Ελλάδα Εργασία των µαθητριών: Μάρθας Κωνσταντινίδου ΜαριαλέναςΜποβολέτη

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1 Γ1 1 Επίπεδο Γ1 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη για τη σημασία της τέχνης στη ζωή μας. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο 1 Πέµπτο µέρος Η συνέχεια από το προηγούµενο Στην αρχική αραβική περίοδο, τώρα, οι αστρολόγοι έµοιαζαν όντως να προσκολλώνται σ αυτήν τη διάκριση, αλλά σε κάποιο σηµείο στην πορεία, κατά το τέλος της αραβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Οι κοινωνικοί θεσμοί αποτελούν για κάθε κοινωνία το βασικότερο ίσως συστατικό στοιχείο της. Η δομή τους, οι λειτουργίες που επιτελούν και οι κοινωνικοί ρόλοι που απορρέουν απ' αυτούς

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

«Γυναίκες Αρχιτεκτόνισσες / Πολιτικοί Μηχανικοί: Οι επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης στην εξισορρόπηση επαγγελµατικής και οικογενειακής ζωής»

«Γυναίκες Αρχιτεκτόνισσες / Πολιτικοί Μηχανικοί: Οι επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης στην εξισορρόπηση επαγγελµατικής και οικογενειακής ζωής» «Γυναίκες Αρχιτεκτόνισσες / Πολιτικοί Μηχανικοί: Οι επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης στην εξισορρόπηση επαγγελµατικής και οικογενειακής ζωής» Ναταλία Σπυροπούλου Ερευνήτρια ΕΚΚΕ Μεθοδολογία και δείγµα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι Έλληνες δεν κάνουν παιδιά...

Γιατί οι Έλληνες δεν κάνουν παιδιά... Το Βήµα 12/10/1999 Γιατί οι Έλληνες δεν κάνουν παιδιά... Ο οικογενειακός προγραµµατισµός των νέων ζευγαριών αρχίζει από την καριέρα. Τι δείχνουν τα στοιχεία για τη γονιµότητα στην Ελλάδα ΕΛΕΝΑ ΦΥΝΤΑΝΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Αρχαϊκή εποχή: o 6 ος αι. π.χ. Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης: Εποχή του Χαλκού

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα;

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; του Χρήστου 'ChIossif' Ιωσηφίδη Ο Θανάσης και ο Χρήστος πίνουν χαλαρά τον απογευματινό τους καφέ και κουβεντιάζουν για άλλο ένα πολιτικό κόμμα που μπήκε πρόσφατα στην ζωή

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT: Ρατσισμός και διακρίσεις των γυναικών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

PROJECT: Ρατσισμός και διακρίσεις των γυναικών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. PROJECT: Ρατσισμός και διακρίσεις των γυναικών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. ΓΕΛ ΚΑΣΤΡΙΤΣΙΟΥ Υπεύθυνοι μαθητές: Δήμητρα Βασιλακοπούλου, Αρετή Βικτωράτου, Ελισάβετ Βασιλέιου, Σοφία Αλεξανδροπούλου Σεξισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή. Η καθημερινή της γυναίκας και του άντρα Η Κυριακή της γυναίκας και του άντρα Αγόρια κορίτσια. Η θέση της γυναίκας σήμερα.. Επίλογος Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Η θέση της γυναίκας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα του project: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΥΣΗ!

Θέμα του project: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΥΣΗ! Θέμα του project: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΥΣΗ! Ασχοληθήκαμε με την θέση της γυναίκας: 1. στην εργασία 2. στην εκπαίδευση 3. στη θρησκεία 4. στην πολιτική Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ! 110 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο ερευνητικού µαθήµατος βιωµατικής µάθησης στη Σχολική Βιβλιοθήκη(project)

Σχέδιο ερευνητικού µαθήµατος βιωµατικής µάθησης στη Σχολική Βιβλιοθήκη(project) Σχέδιο ερευνητικού µαθήµατος βιωµατικής µάθησης στη Σχολική Βιβλιοθήκη(project) Θέµα: Ο δηµόσιος και ο ιδιωτικός βίος των Αθηναίων κατά τον 5 ο - 4 ο αιώνα π. Χ Οργάνωση σχεδίου Έλσα Βαρδάκα Εφαρµογή Σε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνώντας τη πλευρά της Ζήτησης σχετικά με την Εμπορία. Τζόζη Χριστοδούλου, Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου

Ερευνώντας τη πλευρά της Ζήτησης σχετικά με την Εμπορία. Τζόζη Χριστοδούλου, Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου Ερευνώντας τη πλευρά της Ζήτησης σχετικά με την Εμπορία Γυναικών με σκοπό την Σεξουαλική Εκμετάλλευση στη Κύπρο Τζόζη Χριστοδούλου, Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου ΣΤΟΧΟΙ Να εξεταστεί η

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες:

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες: Ας δούμε μια τυπική μέρα στη ζωή ενός παιδιού... Ξυπνά το πρωί, τρώει το πρόγευμα του, πάει σχολείο (αν και ίσως με κάποια παράπονα..!), έρχεται πίσω στο σπίτι, απολαμβάνει το μεσημεριανό του, κάνει την

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα